__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Magazine MAY-JUNE 2016

ASEAN Without Borders: Without Borders:of Ecotourism Roadmap forASEAN Strategic Development Roadmap for Strategic of Ecotourism Clusters andDevelopment Tourism Corridors Clusters and Tourism Corridors

Southeast Asia in your hands

Main Activities: Main Activities: Conference 

Conference Green Tourism Exhibition Green Exhibition guest only) SpecialTourism Tours (invited (invitedWorld guest only) Special Tours Visit Vat Phou, a UNESCO

 Visit Vat Heritage Site,Phou, a UNESCO World Site,Pha Pheng Waterfall, Heritage The Khon  largest The Khon Pha Pheng the in South East Waterfall, Asia, and the4000 largest in South East Asia, the Islands Wetland Areaand the 4000 Islands Wetland Area

More information and registration: www.aef2016laos.com More information and registration: www.aef2016laos.com Cover_oh3_FA.indd 1

Pakse, Champasak Province Lao PDR Lao PDR

www.ohmag.la

FORMORE MORE INFORMATION INFORMATION PLEASE FOR PLEASECONTACT: CONTACT: Room 406, 4th floor, Tourism Building, Lane PDR Room 406, 4th floor, Tourism Building, LaneXang XangAvenue, Avenue,Lao Lao PDR +856 030 030 5824071, 5824071, F: T:T:+856 F: +856 +85621 21217910, 217910,E:E:aeflaos2016@gmail.com aeflaos2016@gmail.com

22-25 June 2016 22-25 June 2016 Pakse, Champasak Province

YOUR PERSONAL COPY FROM LNT May-June 2016 | Edition 3

www.ohmag.la 5/3/16 10:21 AM


ສະບາຍດີ

Your Simply Beautiful ປີ 2016 ກໍ່ເປັນປີທີ່ມີຄວາມໝາຍຄວາມສຳຄັນສຳລັບ ສປປ ລາວ ເຊີ່ງກະຊວງຖະ ແຫລ່ງຂ່າວວັດທະນາທັມ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ ເປັນເປັນເຈົ້າພາບຈັດງານມະຫະກຳທ່ອງທ່ຽວ ອະນຸລັກອາຊຽນຂື້ນໃນທ້າຍເດືອນມີຖຸນາທີ່ເມືອງປາເຊ, ແຂວງຈຳປາສັກ ເຊີ່ງພາຍໃນ

The ASEAN Ecotourism Forum 2016 organized by the Ministry of Information, Culture and Tourism of Lao PDR is poised to become one of the most important regional forums on ecotourism.

ງານຈະມີກິດຈະກຳຫລາກຫລາຍ, ກອງປະຊຸມ ແລະ ງານວາງສະແດງ. ໃນງານມະຫະກຳດັ່ງກ່າວຈະໄດ້ມີຈັດກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລື ແລະ ຊອກຫາແນວທາງ ການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ, ນໍາເອົາຜົນປະໂຫຍດທາງ ດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນໃນເຂດຊົນນະບົດ ແລະ ເພື່ອເສີມຂະຫຍາຍ ເຄືອຂ່າຍການພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວອະນຸລັກ ໃຫ້ເຊື່ອມໂຍງກັບເສັ້ນທາງການທ່ອງ

The Forum will call for an ASEAN approach, both public and private, to pool resources in order to stimulate the flow of tourists in the region. Trans-ASEAN travel will help to generate economies of scope and scale, especially in rural areas, thus strengthening ASEAN’s ecotourism industry.

ທ່ຽວພາຍໃນອະນຸພາກພື້ນ. ນີ້ເປັນເວລາທີ່ເຫມາະສົມສໍາລັບສ້າງໂອກາດທາງດ້ານທຸລະກິດ ແລະ ເຄື່ອຂ່າຍລະ ຫວ່າງຜູ້ໃຫ້ບໍລິການການທ່ອງທ່ຽວແບບອະນຸລັກ ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ພ້ອມທັງເປັນການໂຄ

This is an opportune time for international tourism investors, developers and operators to tap in to the exciting tourism opportunities ahead in the region.

ສະນາ ແລະ ສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວແບບອະນຸລັກຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນ ໃຫ້ທົ່ວໂລກໄດ້ຮັບຮູ້. ນອກຈາກກອງປະຊຸມທ່ອງທ່ຽວຍັງໄດ້ຈະຮັບຮອງເອົາຖະແຫຼງການຮ່ວມມືປາກເຊກ່ຽວ ກັບແນວທາງຍຸດທະສາດພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວອະນຸລັກ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງເສັ້ນ ທາງການທ່ອງທ່ຽວຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນໃຫ້ໂລກຮັບຮູ້.

Such an ambitious undertaking will require the concerted efforts of all ASEAN members as well as the support and expertise of all those connected to the tourism industry. Everybody is encouraged to participate and contribute towards transforming this mega-biodiverse region into the most dynamic and prosperous ecotourism region in the world.

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຕ້ອນຮັບທຸກທ່ານສູ່ ສປປ ລາວ ”ດິນແດນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສວຍງາມ ແລະ ຄວາມປະທັບໃຈ” ທ່ານ ສູນ ມະນີວົງ ຫົວໜ້າກົມພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວ ກະຊວງຖະແຫລ່ງຂ່າວວັດທະນາທັມ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ

I wish you a warm welcome to Laos – “Simply Beautiful”. Mr. Sounh Manivong Director General of Tourism Development Department Ministry of Information, Culture and Tourism


22-25/06/2016 22-25/06/2016 ອາຊຽນດິ ແ�ນ: ແ�ວທາງຍຸ ແ�ວທາງຍຸດດທະສາດທ ທະສາດທກກາວໄ�ສູ າວໄ�ສູ  ອາຊຽນດິນ ນແ�ນປາສະຈາກພ� ແ�ນປາສະຈາກພ�ມມແ�ນ: ການທ ວອະນຸລລ�ກ�ກ ແ�ະ ແ�ະ ເ� ເ�ອອມໂ�ງເ� ມໂ�ງເ�ນນທາງການທ ທາງການທອອງທ ງທຽຽວວ ການທອອງທ ງທຽຽວອະນຸ

ກິກິດດຈະກ��� ຈະກ���ກຂອງງານມີ: •• ກອງປະຊ� ກອງປະຊ�ມມສ�ມະນາ. ສ�ມະນາ. •• ງານວາງສະແ�ງການທ ງານວາງສະແ�ງການທອ ອງທ ງທຽວສີຂຽວ ຊຊງງປະກອບມີ ປະກອບມີຮຮາານວາງສະແ�ງຈາກຂະແ�ງ ນວາງສະແ�ງຈາກຂະແ�ງ ການທ ອ ງທ ຽ ວ 17 ການທອງທຽວ 17 ແ�ວງທ� ແ�ວງທ�ວ ວປະເ�ດ, ປະເ�ດ, ອ�ອ�ງງການຈ� ການຈ�ດດຕ�ຕ�ງງສາກ� ສາກ�ນນໃ�ອາຊຽນ, ໃ�ອາຊຽນ, ພພອອມທ� ມທ�ງງພາກລ� ພາກລ�ດດ ແ�ະ ແ�ະ ທຸ ທຸລ ລະກິ ະກິດຢູແ�ວງ ຈ�ປາສ� ຈ�ປາສ�ກກຈ�ນວນ ຈ�ນວນ 80 80 ກວ ກວາາຮ ຮານ. ນອກຈາກນ,, ຍ�ຍ�ງງມີມີກການເ�ີ ານເ�ີນ ນແ�ບໂ�ຍນາງ •• ນອກຈາກນ ງາມຈ�ປາສ�ກກແ�ະ ແ�ະ ນ�ນ�ກກສະແ�ງ, ສະແ�ງ, ພອມການ ງາມຈ�ປາສ� ສະແ�ງຈາກນ�ກກຮຮອອງງ ແ�ະ ແ�ະ ສິ ສິນ ນລະປິນ ສະແ�ງຈາກນ� ຽງຂອງສປປ ສປປ ລາວ ລາວ ທທມມີຊີຊສສຽງຂອງ

ສອບຖາມຂມ ສອບຖາມຂ ມູນ ູນເ� ເ�ມ ມເ� ເ�ມມໄ� ໄ�ທ ທ::

ຫອງ 406, ຊ�ນ 4, ຕືກທອງທຽວ, ຖະໝ�ນລານຊາງ ຫອງ 406, ຊ�ນ 4, ຕືກທອງທຽວ, ຖະໝ�ນລານຊາງ ໂ�: +856 030 5824071 / ແ�ັກ: +856 21 217910 ໂ�: +856 030 5824071 / ແ�ັກ: +856 21 217910 ອີເ�ວລ: aeflaos2016@gmail.com ອີເ�ວລ: aeflaos2016@gmail.com ລ�ງທະບຽນໄ�ທເ�ບໄ�ທ: ລ�ງທະບຽນໄ�ທເ�ບໄ�ທ:

www.aef2016laos.com www.aef2016laos.com

ເ�ີນນເ� ເ�າາຊ�ຊ�ມມງານວາງສະແ�ງ ງານວາງສະແ�ງ ເ�ີ

22-23/06/2016 22-23/06/2016

ປາກເ�,ແ�ວງຈ�ປາສ� ແ�ວງຈ�ປາສ� , ສປປລາວ ປາກເ�, ກ,ກສປປລາວ

ພ�ພ�ບບກ�ກ�ບບ

ອາເ�ັ ກນ ຊ�ດຣ ນດຣ , ແ�ມ, ອາເ�ັ ກຊ� າ, າແ�ມ, ວອນວິ ໄ�ໄ� ແ�ະ ອນອໆ. ວອນວິ ແ�ະ ນໆ.

ພິພິເ�ດ ເ�ດ

ຍ�ຍ� ງມີງກ ບລາງວ� ນມອບໂ�ກຊ ງ ງ ມີານຈ� ການຈ� ບລາງວ� ນມອບໂ�ກຊ ລາງວ� ນ ປະກອບມີ : ລ� ດ ຈ� ກ , ຕູ ເ  �ັ ນ ລາງວ�ນປະກອບມີ: ລ�ດຈ�ກ, ຕູເ �ັ,ນ, ໂ�ລະທ� ດດແ�ະ ກຢກາຢງວງາຍ. ໂ�ລະທ� ແ�ະອນ ອໆອີ ນໆອີ າງວງາຍ.


ຮູບແຕ້ມໂດຍ ໂດຍ ທີໂອ Cover Illustration by Thee Oo All material appearing in Oh! Magazine is under copyright and all rights are reserved. No part of this publication may be reproduced without permission of the copyright holder. All articles and photographs published herein are created by the authors and photographers at their own discretion and do not necessarily represent the view of the publisher of the magazine. If you wish to reproduce any article or photograph, in part or in full, please contact us (info@ohmag.la) for the necessary permission. However, Oh! Magazine holds no responsibility, or liability, arising out of the publication of such articles and photographs. ໃບອະນຸຍາດຈັດພິມເລກທີ: 087/ ສມຊ.ຖວທ ວັນທີ 12/02/2016 | ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ

28 fqo8iuvk-Po

Perfect Pitch in Southeast Asia

ອ່ານອອນລາຍ

Read more Online

20 40

Subscibe Now

Get one free copy delivery Tel: +856-21-223590 E: info@ohmag.la

fpvfxkpmk'da[ 55 l5vk-Po

22 8edvd vjk;Ijk]v'gmu'fyo 28

30

mjkcI'dkolqj'vvds;kp]k; ly[rao|hk { ly[raog]njv'g]qjk

48 50

g]njv'g]qjkoadgfuomk' vao8t]kp9kd,qo]tzyf

fqo8iuvk-Po \=c7opu'

36

\=]e vyog8u

39

dkoxt-aolP'

13 dkoxtd;fI6[rk[da[;k]tlko3vh


7eoe

6

ຄຳນຳຈາກສຳນັກພິມ

Publisher’s Note Oh! 3.

ສະບາຍດີປີໃໝ່ ແລະ ຂໍຕ້ອນຮັບທ່ານສູ່ວາລະສານໂອ້! ສະບັບທີ່ສາມ.

Sabaidee Pi Mai and welcome to

“ຖ້າຫາກດົນຕຣີປຽບດັ່ງອາຫານແຫ່ງຄວາມຮັກ, ຈົ່ງຢ່າຢຸດບັນເລງ” ນີ້ເປັນຄໍາເວົ້າທີ່ ເປັນອໍາມະຕະຂອງນັກປະພັນທີ່ໂດ່ງດັງ Shakespeare, ແຄນ ນັບວ່າເປັນສີ່ງທີ່ເປັນ ເອກະລັກຂອງຄວາມເປັນລາວ, ພວກເຮົາ ຈື່ງເລືອກແຄນເປັນເນື້ອເລື່ອງຫຼັກໜ້າປົກ ຂອງພວກເຮົາໃນສະບັບນີ້. ສໍາລັບບາງທ່ານ, ແຄນອາດເປັນ ສີ່ງທີ່ຕົກຍຸກສະໄໝ, ພວກເຮົາພັດຄິດວ່າເນື້ອບົດເພງອາດຈະຍ້ອນຍຸກຂຶ້ນກັບແນວຄິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ແຕ່ ເຄື່ອງດົນຕຣີນັ້ນແນ່ນອນວ່າບໍ່ມີທາງຕົກຍຸກສະໄໝ. ເພື່ອເປັນການພິສູດພວກເຮົາຈະມາ ແນະນໍາທ່ານໃຫ້ຮູ້ ຈັກກັບວົງດົນຕຣີບາງກອກທີ່ປະຍຸກໃຊ້ເຄື່ອງດົນຕຣີພື້ນບ້ານມາບັງ ເລງສຽງເພງແນວແປກໃໝ່, ທັງເລື່ອງການ ປະຊັນສຽງເພງກັນລະຫວ່າງຮີດຄອງວັດ ທະນະທັມ ກັບຄວາມທັນສະໄໝຜ່ານບົດເລື່ອງຈາກປະເທດຟີລີບປີນ.

“If music be the food of love, play on..”, Shakespeare’s immortal words come to mind when we think of our cover story. There is nothing more quintessential Lao as the khaen and so we decided to base our cover feature around it. For some people, the khaen is too old-fashioned. We don’t agree and are of the opinion that the music needs to be judged, not the instrument. To prove our point we feature a Bangkok band exploring new frontiers with traditional instruments. The battle between traditionalists and modernists will always go on as an accompanying article from the Philippines shows.

ກົມທ່ອງທ່ຽວແຫ່ງຊາດລາວໄດ້ຕີພີມຫົວຂໍ້ຫຼັກ ເມືອງລາວ, ຄວາມສວຍງາມທີ່ລຽບ ງ່າຍ. ເຊີ່ງພວກເຮົາຂໍສະແດງຄວາມຂອບອົກຂອບໃຈມາຍັງກົມທ່ອງທ່ຽວທີ່ໄດ້ໃຫ້ໂອ ກາດພວກເຮົາໄດ້ ຮ່ວມເຮັດວຽກໃນຫົວຂໍ້ດັ່ງກ່າວນີ້, ໃນສະບັບນີ້ພວກເຮົາຍັງໄດ້ນໍາ ສະເໜີໂຄງການສິບພັນໜ້າຂອງເດັກນ້ອຍໃນລາວ ຜ່ານຊ່າງພາບຄົນລາວທີ່ຫລົງໄຫລ ຄວາມສວຍສົດງົດງາມຂອງປະເທດ ແລະ ມັນຈະເຮັດໃຫ້ທ່ານຫວນຄືນຄິດຮອດ.

The Lao National Tourism Administration is pushing the theme of “Laos, Simply Beautiful”. We thank them for giving us the opportunity to work with them on this campaign. As part of this series, we feature a project by Lao photographers to catalogue the simplicity of our beautiful country and its people.

ໃນຂະນະທີ່ພວກເຮົາໃຫ້ຄວາມສົນໃຈກ່ຽວກັບບັນຫາອາກາດທີ່ຮ້ອນອົບເອົ້າ ແລະຜົນ ກະທົບທີ່ມີຕໍ່ສຸຂະພາບຮ່າງກ່າຍ, ແຕ່ພວກເຮົາຕ້ອງຈື່ວ່າຜົນສະທ້ອນຂອງສະພາວະ ໂລກຮ້ອນໃນປັດຈະບັນແມ່ນຜົນຈາກນໍ້າມືຂອງພວກເຮົາເອງ. ບົດເລື່ອງໃນຫົວຂໍ້ສິ່ງ ແວດລ້ອມຂອງສະບັບນີ້ແມ່ນເນັ້ນໜັກກ່ຽວກັບບັນຫາການນໍາ ໃຊ້ຖົງຍາງພລາສຕິກ ທີ່ປ່ອຍປະລະເລີຍຂາດຄວາມຮັບຜິດຊອບ ແລະ ຜົນຮ້າຍທີ່ມີຕໍ່ໂລກຂອງພວກເຮົາ.

As we complain about the current heat wave and its enervating effects on our bodies, we must be aware that it is our behaviour that is responsible for Global Warming. Our feature on the environment focuses on how we have allowed our irresponsible daily use of plastic to become a menace to Planet Earth.

ຂໍໃຫ້ທຸກທ່ານຈົ່ງຮັກສາສຸຂະພາບ ແລະ ພົບກັນໃໝ່ອີກຄັ້ງໃນສະບັບຕໍ່ໄປ.

Stay cool and see you next time.


EXECUTIVE ADVISERS: Mr. Somsanouk Mixay Mr. Sounh Manivong Mr. Thaviphet Oula Mr. Chanthy Deuansavanh Mr. Michael Malone Editor-in-Chief: Mr. Somsouk Souksavath Publisher: Ms. Phitsamai Chanthaboury Lao Proof editor: Mr. Soukhee Norasilp English Editor: Mr. Percy Aaron TRIP adviser: Mr. Inthy Deuansavanh Layout Support Mr. Paxa Sengdeuan transLation: Ms. Viengdalat Somphet Photojournalists Mr. Fabien Vuillerey, Fabworld Mr. Pongpat Sensouphone Mr. Pong Phoonsab Ms. Joy Mahinay Sales & Marketing Mr. Mickael Novelli Ms. Viengvilay Manoham Administrative support Mr. Inphom Deuansavanh

22 8edvd vjk;Ijk]v'gmu'fyo

AccountS-Finance: Ms. Khounkham Chanthaboury produced & Published by: insmai Creative Communication Tel/Fax: +856-21 223590 Mobile: +856-20 22464321 info@ohmag.la | www.ohmag.la www.insmai.com

lqo.9gxaogxaolj;oIj;,

Advertising Enquiries

to: sales@ohmag.la m: +856 20 22464321

Reader Feedback

to: feedback@ohmag.la

Tam Coc “Halong Bay on Earth”

28

Perfect Pitch in Southeast Asia

30

Khaen Laos

20 40

Made in laos

36

Ten Thousand Faces

39

Molam

48 50

The Artillery of Sound

travel tales Earthwatch: The Peril of Plastic

Coc 22 Tam 55 Travelguide “Halong Bay on Earth” ASEAN Destination

13 photo contest


oadgfuomk'

8

Contributors

Somsouk Souksavath ທ່ານສົມສຸກ ສຸກສະຫວັນ ແມ່ນໄດ້ຮັບລາງວັນຊະ ນະນັກກະວີ, ນັກຂຽນ ແລະ ນັກຂ່າວ, ຜູ້ຂຽນໃນ ນາມປາກກາ; ດອກຊ້ອນ, ໂດນໂຂງ ແລະ ຊຽງເອງ. ທ່ານໄດ້ຮັບຮາງວັນຕ່າງໆ, ລວມທັງແມ່ນ້ໍາຂອງນ້ໍາ ວັນນະຄະດີລາງວັນ (2010) ແລະ SEA Write Award (2014). ແລະໃນປັດຈຸບັນເປັນຄະນະບໍລະ ຫານງານຂອງສະມາຄົມນັກຂຽນລາວ ແລະ ບກໃຫ້ ກັບໂອ້.

Somsouk is an award-winning poet, writer and journalist, who writes under the pen names; Dokxone, DoneKhong and Xieng-Eng. He has won several prizes, including the Mekong River Literature Award (2010) and the SEA Write Award (2014). Somsouk is the current President of the Lao Writers Association. He is also the Editor-in-Chief of Oh!

John Clewley

Fabien Vuillerey

ຈອນ​ແມ່ນ​ຊ່າງ​ຖ່າຍຮູ​ບ, ນັກ​ຂຽນ ​ແລະ​ບັນນາທິການ​ ທີ່ອາ​ໄສ​ຢູ່​ບາງກອກ. ລາວ​ເຮັດ​ວຽກ​ເປັນນ ​ ັກ​ຂ່າວ​ ບັ ນ ​ເ ທີ ​ງ ດ້ າ ນ​ດົ ນ ຕຣີ ​ຂ ອງ​ອ າຊີ ​ແ ກ່ ​ວ າລະສານ​ຊື່ ​ດັ ງ Songlines ຂອງ​ອັງກິດ ​ແລະ ​​ຕີ​ພີ​ມຫົວຂໍ້ເລື່ອງ ‘World beat’ ຈັງວະຂອງໂລກ​ແກ່​ໜັງສື​ພີ​ມບາງ ກອກ​ໂພ​ສນັບ​ແຕ່​ປີ 1994​​ເປັນຕ ​ ົ້ນ​ມາ. ລາວ​ຍັງ​ເປັນ​ ນັກ​ບັນ​ເລງ​ສຽງ​ເພງ​​ເປັນ​ທີ່​ຮູ້ຈັກ​ກັນ​ໃນ​ນາມ ‘ດີ​ເຈ​ພໍ່​​ ໃຫ່ຍ’ ທີ່ບ ​ າງກອກ​ອີກ​ດ້ວຍ.

ຟາບ່ຽງ ວູລີຣ, ນັກຂ່າວ ແລະ ຊ່າງພາບຜູ້ຫລົງໄຫລ ໃນການເດີນທາງດ້ວຍການແບກກ້ອງ ຂັບລົດຈັກ ເຊີ່ງລາວມັກການຂີ້ລົດຈັກເປັນຊິວິດຈິດໃຈ. ລາວ ເດີນທາງມາແລ້ວ 15 ປີ ກັບທຸກທະວີບ ແລະ ສຸດ ທ້າຍປັກລັກທີ່ອາຊີ.

John is a photographer, writer and editor, based in Bangkok. He reports on Asian popular music for Songlines magazine (UK) and has written the ‘World Beat’ column for The Bangkok Post since 1994. He also spins vinyl as DJ Por Yai at clubs in Bangkok.

Fabien (Fabworld) is a photojournalist who has travelled extensively on five continents. A free spirit, he is happiest when he is astride a motorbike, camera slung across his shoulders, exploring new places and seeking out new experiences.

David Fairhurst Johanna Michelle Lim

Joy Mahinay ຈ່ອຍ ມາຣິນາ, ນັກຂ່າວ ແລະ ຊ່າງພາບສາວຟິລິບປິນ ທີ່ມັກການເດີນທາງ ຊອກຮູ້ ແລະ ຫາປະສົບການ ໃໝ່ໆ ເພື ່ ອ ເຮັ ດ ຝັ ນ ຕົ ນ ເອງໃຫ້ ເ ປັ ນ ຈີ ງ ຜ່ າ ນປື ້ ມ ບັ ນ ທຶກ ແລະ ກ້ອງຖ່າຍຮູບຂອງລາວ.

With her camera and notebook, Joy dreams of telling people that the world is too beautiful to be left unexplored.

​ ຈຮັນ​ນາ ມິດ​ແຊວ ລີ​ມ​ແມ່ນ​ນັກອ ໂ ​ ອກ​ແບບ​ສີນ​ຄ້າ, ຫົວໜ້າໜ່ວຍ​ງານ​ສ້າງ​ສັນ, ຜູ້​ສະໜັບສະໜູນ​ການ​ ໃຊ້ຊ ​ ີວິດ​ແບບຍືນ​ຢົງ ​ແລະ ​ນັກ​ຂຽນ​ທ່ອງ​ທ່ຽວອາ​ໄສ ​ຢູ່​ເມືອງ​ເຊ​ບູ, ປະ​ເທດ​ຟີ​ລີບ​ປີນ. ລາວ​ມັກ​ລອຍ​ນໍ້າ​ ໃນ​ມະ​ສະໝຸດທ ​ ີ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ແມງ​ກະພຸ​ນ, ຍ່າງ​ຜ່ານ​ ພູຜາ​ສູງ​ຊັນ, ຂີ່ລົດ​ເມ​ໂດຍສານຕ່າງ​ຖີ່​ນ, ປັ່ນ​ລົດ ຖີບ​ຂຶ້ນ​ເນີນສູງ ​ແລະ​ ຍ່າງ​ໃນ​ເມືອງ​ທີ່​ແອ​ອັດເບີ່ງຄື ກັບວ່າລາວບໍ່​ເຄີຍຢູ່​ບ້ານ​​ເລີ​ຍ

Johanna is a brand strategist, creative director, sustainability advocate and travel writer based in Cebu City, Philippines. She swims in jellyfish-infested oceans, treks through mountains, rides rickety buses, bikes through steep slopes and walks in busy cities. She is almost always never home.

ເດ​ວິດ​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ເມືອງ​ລາວ​ມາ​ຫຼາຍ​ກ່ວາ 15 ປີ​ເຮັດ​ ວຽກ​ເປັນ​ອາສາ​ສະມັກ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ, ​ແລະ​​ຍັງສ ​ ືບ​ຕໍ່​ເຮັດ ວຽກ​ເປັນອ ​ າຈານ​ຝຶກ​ອົບ​ຮົບ​ພາສາ​ ​ແລະ ສອນ​ພາ ສາ​ອັງກິດທີ່​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ​ວຽງ​ຈັນ. ​ປັດຈຸບັນ​ລາວ​ ໄດ້ສ ​ ້າງ​ຄອບ​ຄົວ​ຢູ່​ລາວ ​ແລະ​ສາມາດ​ປາກ​ເວົ້າ​ພາສາ​ ລາ​ວ​ໄດ້​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ. ​ເດ​ວິດ​ມັກ​ກິດຈະ​ກໍາກ ​ ານ​ຍ່າງ​ ປ່າ​ເປັນ​ຊີວິດ​ຈິດ​ໃຈ, ລາວ​ເ ຄີ ຍ ຍ່ າ ງ​ແ ຕ່ ​ວ ັ ງ ​ວ ຽງ​ຫ າ​ ວຽງ​ຈັນເ​ ພື່ອ​ການ​ກຸສົນມາ​ແລ້​ວ ​ແລະຍັງ​ມັກ​ຂີ່​ລົດຖີບ​ ໂດ​ຍສະ​ເພາະ​ທາງ​ພາກໃຕ້​ຂອງ​ລາວເຮົາ.

David came to Laos over 15 years ago as a VSO. He has stayed on as an ELT trainer and enjoys his job teaching academic English at Vientiane College. Now married into a Lao family, and fluent in the language, David is a keen hiker, having walked from Vang Vieng to Vientiane for charity . He also enjoys cycling, particularly in the south of Laos.


Oh!

9

Pi Mai greetings from Toyota

Viengdalat Somphet ວຽງດາລັດ ຫຼື ບີ້ ຄ້ວາ​ໄດ້​ອັນ​ດັບ​ທີ່​ໜື່ງໃນ​ກຸ່ມ 10 ກິ ​ໂ ລ​ແ ມ້ ດ ຈາກການ​ແ ລ່ ນ ​ວ ຽງ​ຈັ ນ ​ຮ າ​ຟ ມາລາ​ ທອນ​ເ ຊີ່ ງ ໄດ້ ຈັ ດ ຂຶ້ ນ ວາງເດື ອ ນມີ ນ າທີ່ ຜ່ າ ນມາ. ບີ້ມັກການ ຫຼີ້ນກິລາເປັນຊີວິດຈິດໃຈ. ລາວເດີນທາງ ທັງພາຍໃນເມືອງລາວ ແລະ ຕ່າງປະເທດເຂົ້າຮ່ວມ ແຂ່ງຂັນແລ່ນມາລາທອນໃນຫຼາຍເມືອງໃຫຍ່, ທັງ ເປັ ນ ການເປີ ດ ໂອກາດສໍ າ ພັ ດ ກັ ບ ວັ ດ ທະນະທັ ມ ທ້ອງຖີ່ນ ແລະ ຄວາມງາມຂອງທໍາມະ ຊາດ, ລາວເວົ້າ ວ່າ “ເມື່ອອອກເດີນທາງການພົບປະຜູ້ຄົນ ແລະ ແບ່ງ ປັນປະສົບການແມ່ນສີ່ງທີ່ມັກທີ່ສຸດ”. ບີ້ຫວັງ ວ່າຈະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ຄົນຫັນມາແລ່ນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ຫຼີ້ນກິລາ ເພື່ອສຸຂະພາບ. ທີມ ​ ​ໂອ້!​ ຂໍ​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຍິນ​ດີ​​ ແລະ ພູມ​ໃຈ​ກັບຄວາມ​ສໍາ​ເລັດຂອງ​ບີ້​ໃນ​ຄັ້ງ​ນີ້. ​

ອ່ານຂ່າວຜ່ານມືຖື

SMS 2299

Viengdalat Somphet (aka Bee) won the Vientiane Half Marathon in the 10 km category. A sports enthusiast, she travels in Laos and abroad competing in marathons the world over. This also gives her the chance to experience local cultures and explore nature. “The best part,” she says, “is making new friends and sharing experiences.” Bee hopes to encourage more people to lead a healthy lifestyle through running. Congratulations Bee! Team Oh! Is immensely proud of you.

ໂຕໂຍຕາຄຽງຄູ່ສັງຄົມລາວ, ທາງວາລະສານໂອ້ຂໍຂອບໃຈ ແດ່ມິດໄມຕຣີທີ່ ໂຕໂຍຕາມີໃຫ້ໃນການຢ້ຽມຢາມຫ້ອງການ ວາລະສານໂອ້ ໃນລະຫວ່າງປີໃຫ່ມລາວທີ່ຜ່ານມາ

Oh! What a Feeling. Toyota

Top of the League MICT and Oh!

ຂ່າວເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ການພັດທະນາ, ເຫດການສຳ ຄັນພາຍໃນລາວ ແລະ ອາຊຽນ

ພິມ NL ສົ່ງ SMS ໄປເບີ 2299 ສຳລັບ ETL ພິມ NL ສົ່ງ SMS ໄປເບີ 5599 ສຳລັບ Lao Telecom ຂໍ້ມນ ູ ເພີ່ມເຕີມໂທ 135 - ETL | 101 - Laotelecom ຫລື 030 2000 900

ການອອກກຳລັງກາຍເປັນປະຈຳແມ່ນເປັນສີ່ງທີ່ສຳຄັນ, ເພື່ອເປັນການກະຕຸກສຸກຢູ້ ແລະ ສະໜັບສະໜູນ ທີມງານອິນສະໄໜ ກໍ່ຄືວາລະສານໂອ້ ມອບເຄື່ອງອຸປະຖຳຊຸດກິລາ ສອງທີມ ໃຫ້ແກ່ກົມສື່ມວນຊົນກະ ຊວງຖະແຫ່ລງຂ່າວ ວັດທະນາທັມ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ ໃນເດືອນມີນາທີ່ຜ່ານມາ ມູນຄ່າສາມລ້ານກີບ ພ້ອມ ຄາບເຂົ້າສາມັກຄິທອດຖອນບົດຮຽນ.


gmfltdko.ovk-Po

10

[5o[A'w2

Boun Bang Fai

ປະ​ເທດ​ລາວ 1 – 31 ​​ພຶດສະພາ 2016

Laos - nationwide

(Rocket Festival)

​ເທດສະການ​ແຫ່ງກ ​ ານ​ຂໍ​ຝົນ ​ແລະ​ ຕ້ອນ​ຮັບ​ລະ​ 1 – 31 May 2016 ດູ​ການ​ໃໝ່, ລູກສ ​ ອນ​ໄຟ​ຈະ​ຖືກ​ຍິງ​ຂຶ້ນ​ຕາມ​ເມືອງ​ This festival is a call for rain and a ceແລະ​ບ້ານ​ດ້ວຍ​ບັນຍາ​ກາດ​ທີ່ຟົດຟື້ນ. ຜູ້ຊ ​ າຍ​ຈະ​ ແຕ່ງ​ໂຕ​ໃນ​ຊຸດ​​ແມ່ຍິ່ງ​​​​​ເພື່ອເ​ ປັນ​ການ​ລົບ​ລູ່​ເທວະ​ ດາ​​ສ້າງ​ຄວາມບໍ່ພໍ​ໃຈ​ແກ່​ເທວະ​ດາ​ຟ້າ​ແຖນ ​ແລະ​ ກໍ່​ໃຫ້ເ​ ກີດ​ຟ້າ​ຝົນ​ຄະນອງ​​ຂຶ້ນ. ຄວາມມ່ວນຊື່ນ ໃນການແຫ່ບັ້ງໄຟແຕ່ລະຄັ້ງແມ່ນສີສັນທີ່ທ່ານບໍ່ ຄວນພາດໄປມ່ວນ.

lebration of fertility. With much revelry, rockets are launched from the outskirts of towns and villages. Men, dressed as women, perform vaudeville acts to provoke the gods, hoping that divine retribution will come in the form of thunderstorms and rain.

gmfltdkovkskogvui[ q

5th EU Food Festival Vientiane, Laos 7 May 2016, 10AM-10PM Organised jointly by the European Union, European Chamber of Commerce and Industry and Annam Fine Food, this event will showcase well-known and much-loved cuisines from Europe. Twenty-Five European restaurants will offer up their best fare. Culture hall, Samsenthai Rd

blog.malaysia-asia.my

ນະຄອນຫຼວງ​ວຽງ​ຈັນ, ປ ​ ະ​ເທດ​ລາວ 7ພ ​ ຶດສະ​ພາ 2016 ເທດສະການນີ້ແມ່ນຈະຈັດຂຶ້ນທຸກປີ ໂດຍສະພາ​ການ​ຄ້າ ​ແລະ​ອຸດ​ສະຫະ​ ກໍາ​ເອີ​ຣົບ​ພ້ອມ​ກັບ​ຮ້ານອາຫານເອີຣົບຊື່ດັ່ງໃນລາວຈະ​ມາ​ເປີດຮ້ານໃຫ້ ທ່ານໄດ້ລິ້ມລອງລົດຊາດ ອາຫານເອີຣົບ ເຊີ່ງມັນເປັນສີສັນໃຫ້ນະຄອນ ຫລວງວຽງຈັນມີຄວາມຄືກຄື້ນ ງານຈະເລີ່ມແຕ່ເວລາ 10ເຊົ້າ ຮອດເດີກ. ພ້ອມຄອນເສີດທ້າທ່ານໃຫ້ເຕັ້ນ ແລະ ມ່ວນຊື່ນເທດສະການນຳກັນ.

gmfltdkofqo8uc9Hl

Borneo Jazz Festival, Borneo, Malaysia

ເມືອງ​ບໍນຽວ, ປະ​ເທດ​ມາ​ເລ​ເຊຍ 13-14 ພຶດສະພາ 2016 13-14 May 2016 ​ເ ຄີ ຍ ​ເ ປັ ນ ​ທີ່ ​ຮູ້ ຈັ ກ ​ກັ ນ ​ໃ ນ​ຊື່ ​ງ ານ​ເ ທດສະການ​ Formerly known as the Miri International ດົນຕຣີແຈ໊ສນາໆ​ຊາດ​ມິ​ລິ, ປີນ ​ ີ້​ຈະ​ມີ​ຕົວແ ​ ທນ​ Jazz Festival, this year’s festival will feaນັກສະ​ແດງ​ດົນຕຣີຈາກ​ທົ່ວ​ອາຊີ, ​ເອີຣົບ, ສະຫະ ລັດອ ​ າ​ເມຣິິ​ກາ ​ແລະ ​ຄີວບາ. ງານ​ຈະ​ຕົກ​ແຕ່ງ​ ດ້ວຍ​ບັນຍາກາດ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ, ທັງອ ​ າຫານ​ຈານ​ ເດັດ ​ແລະ ​ເຄື່ອງ​ທີ່​ລະນຶກ​ຫຼາຍ​ຢ່າງທີ່​ບໍ່​ຄວນ​ ພາດ.

ture performers from Asia, Europe, the U.S. and Cuba. The lush tropical setting, fabulous food, and concert merchandise all add to the charm of the exotic location and party atmosphere. w jazzborneo.com


SEAscape

11

;ao;kplad

, ອີນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ (ບຸນວັນ​​ພຣະພຸດທະ​ເຈົ້າ) 22 ພຶ ​​ ດສະພາ 2016 ​ເພື່ອເ​ ປັນ​ການ​ລະນຶກ​ເຖິງ​ວັນ​ເກີດ, ວັນ​ ຕັດສະຣູ້ ​ແລະ ​ວັນ​ປະຣິນິພານ​ຂອງ ພຣະພຸດທະ​ເຈົ້າ, ພຣະສົງທ ​ ີ່​ອີນ​ໂດ​ເນ​ ເຊຍ​ຈະ​ມີ​ສັງເ​ ກດ​ການ​ມື້​ທີ່​ມີພຣະຈັນ​ເຕັມ​ ດວງການ​ໃນ​ລະຫວ່າງ​ເດືອນ​ພຶດສະພາ​​ ຫຼືເດືອນມີ​ຖຸນາ, ​ພຣະສົງຈ ​ ະມາລວມໂຕ​ ທີ່ພຣະທາດບາບູດູ ​​ເຊິ່ງ​ເປັນສະຖານ​ ທີ່ ​ຕັ້ ງ ​ຂ ອງ​ພ ຣະພຸ ດ ທະ​ຮູ ບ ​ທີ່ ​ໃ ຫຍ່ ທີ່ ​ສຸ ດ​ ໃນ​ໂລກ ​ແລະ​ ຜູ້​ມີ​ສັດທາ​ຫຼາຍ​ພັນ​ຄົນ​ ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ພິທີຍ ​ ່າງ​ເພື່ອເ​ ປັນ​ການສະ​ເຫຼີມ ​ ສະຫຼອງ​ວັນ​ດັ່ງກ່າວ ຄ້າຍກັບບຸນທາດຫຼວງ ຂອງລາວເຮົາ

Waisak Day (Buddha’s Anniversary)

Indonesia 22 May 2016

In commemoration of the birth, enlightenment and death of the Gautama Buddha, Indonesian Buddhists observe this special day sometime during the full moon of May / June. In Borobudur, the largest Buddhist monument in the world, the day will be celebrated by thousands of monks and pilgrims taking part in a ceremonial walk.

c2%-Ao;yd lu'dt3x

gmfltdko mtg]pk9k'

ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ ມິຖຸນາ 2016 ​ເ ທດສະການ​ທີ່ ​ເ ຕັ ມ ​ດ້ ວ ຍ​ສີ ສັ ນ ​ນີ້ ​ເ ປັ ນ​ ການ​ຂອງສະ​ເຫຼີ​ມສະຫຼອງ​ຄວາມ​ງາມ​ທໍາ​ ມະ​ຊາດ​ແຫ່ງທ ​ ະ​ເລ​ທີ່​ເປັນ​ເອກະລັກ​ຂອງ​ ເມືອງ​ແຫ່ງນ ​ ີ້, ​ເຊີ່ງຖ ​ ືກຈ ​ ັດຄ ​ ັ້ງທ ​ ໍາອ ​ ິດໃ ​ ນ​ ປີ 2003 ທີ່​​ຫາດຊາຍ​ຍາ​ຈາ​ງໄດ້ຖ ​ ືກ​ຈັດ​ ເຂົ້າ​ເປັນສະມາຊິກ​ຫາດ​ຊາຍທີ່​ງາມ​ທີ່ສ ​ ຸ ດ​ ໃນ​ໂລກ ​ແລະ​ການສະ​ເຫຼີ​ມສະຫຼອງ​ກໍ່​​ຈັດ​ ເຕັມ​​ເປັນ​ເວລາ​ເຖິງໜື່ງອາທິດ

Nha Trang Sea Festival, Vietnam June 2016

A colourful biennial festival that honours the natural beauty of this charming city overlooking the sea. First held in 2003, when Nha Trang Beach was declared a member of The Most Beautiful Bays in the World Club, the celebrations take place over a whole week.

13-17 ​ພຶດສະພາ 2016 ປະ​ເ ທດ​ສິ ງ ກະ​ໂ ປ​ນັ ບ ​ວ່ າ ​ເ ປັ ນ ​ເ ມື ອ ງ​ ຫຼ ວ ງ​ແ ຫ່ ງ ​ວົ ງ ​ກ ານ​​ແ ຟ໌ ຊັ້ ນ ​ຂ ອງ​ອ າຊີ ​ກໍ່ ​ ວ່າ​ໄດ້, ​ໂດຍ​ປີ​ນີ້​ມີ​ນັກ​ອອກ​ແບບ​ແຟ໌ຊັ້ນ ​ມື ​ອ າ ຊີ ​ບ ​ໃ ຫ້ ​ກ ຽ ດ ເ ປີ ດ ​ງ າ ນ ​ໂ ດ ຍ ນັກອອແບບຊື່ດັງຂອງໂລກ Diane von Furstenburg ແລະ ​ທີ່​ພາດ​ບໍ່​ໄດ້​ແມ່ນ​ໂອ​ ກາດ​ແຫ່ງກ ​ ານຈັບ​ຈ່າຍຊື້​ເຄື່ອງ​ທີ່ຮັບຮອງ​ ວ່າ​ຈະ​ບໍ່​ຜິດ​ຫັວງ​ແນ່ນອນ

Singapore Fashion Week 13 -17 May 2016 Singapore’s claim to be the fashion capital of Asia will see this year’s event inaugurated by the high priestess of fashion, Diane von Furstenburg. Obviously, like any Singapore happening, there will be heaps of opportunities to shop till you drop. w yoursingapore.com

gmfltdkox6 x6

Crab Festival Bangkok, Thailand

ກຸງເທບ, ປະ​ເທດ​ໄທ ມິຖຸນາ 2016 June 2016 ຢ່າ​ພາດ​ໂອ​ກາດ​ລີ້​ມລອງ​ປູ​ສົດ​ຈາກບາງຂຸນ​ ທ່ຽນ ຕະຫຼາດ​ສົດທີ່​ເປັນ​ບ່ອນ​ຂາຍສົ່ງ​ປູ​ ທີ່ມີຂຶ້ນຊື່​ທີ່​ສຸດ, ພ້ອມຫລີ້ນທະເລໃນກຸງ ເ ທ ບ ​ຮ້ າ ນ ສ່ ວ ນ ຫ ລ າ ຍ ໃ ນ ໄ ທ ແ ມ່ ນ ຈະໄປຊື້ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ​ຮ້ານ​ອາຫານ​ຫຼາຍ​ແຫ່ງ ​ທີ່ເ​ ສີບ​ອາຫານ​ຈານເດັດ​ ບໍວ່າຈະເປັນ ປູທອງຫລາງ, ປູຟ້າຈາກໄທ ​ທີ່ສົດທ່ານ ຄວນໄປລອງຊີມ ຫລື ຈະຊື້ກັບກໍ່ໄດ້.

Try the fresh, tasty, and premium crabs from Bang Khun Thian. Many restaurants hold live cooking demonstrations of Thong-Larng crabs, the market from which some of the capital’s most famous restaurants source their supplies.


Ihkovkskogxuf.s,j / New

12

Openings

Ihkowmlao ot7vos];' ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃຈ​ກາງ​ເມືອງ​ຖະໜົນ Rue François Ngin ​ໃກ້ແ ​ ຄມ​ນໍ້າຂ ​ ອງ, ຮ້ານ​ອາຫານ​ຫ້ອງ​ຄົວໄທ​ສັນ​ນັບວ ​ ່າ​ ກໍາລັງຂຶ້ນ​ຊື່​ທັງດ້ານລົດ​ຊາດ ​ແລະ ​ຄວາມ​ເປັນ​ກັນ​ເອງ​ຂອງ​ຮ້ານ, ທີ່​ພາດ​ບໍ່​ໄດ້​ແມ່ນ​ພິດ​ຊ້າຮ້ອນໆຈາກ​ ເຕົາທີ່ດັງດ ​ ້ວຍ​ໄມ້ແ ​ ບບ​ດັ້ງເ​ ດີມມາ​ພ້ອມ​ກັບຫຼາກ​ຫຼາຍ​ຕົວ​ເລືອກ​ລົດ​ຊາດ​ຈາກ​ລາວ ​ແລະ​ ແຄ​ນາ​ດາ, ທ່ານ​ສາມາດ​ພົບ​ກັບໄທ​ສັນເ​ ຈົ້າ​ຂອງ​ຮ້ານ​ທີ່​ນໍາເ​ ອົາຄ ​ ວາມ​ຫຼົງໄ​ ຫຼ​ຂອງ​ອາຫານ​ສູ່​ໂຕະ​ຂອງ​ທ່ານ​ໄດ້.

Tyson’s Kitchen, Vientiane Situated on Rue François Ngin, a stone’s throw from the Mekong, Tyson’s Kitchen is fast developing a reputation for excellent food, speedy service and the warmth of its welcome. Enjoy the delicious wood-fired pizza that comes with an eclectic range of toppings showing both Lao and Canadian influences. Meet Tyson himself and appreciate the passion he puts into his work. Rue François Ngin, Vientiane, Tel: +856-21 255 272 | FB: TysonKitchen

3vgd^fuF ot7vos];' ມາ​ພົບ​ກັບ​ຮ້ານ​ເປີດ​ໃໝ່​ໄອ​ລິ​ສພັບ ​ໃນ​ວຽງຈັນ​ຕັ້ງຢ ​ ູ່​ຖະໜົນ​ໂພນ​ປາ​ ເປົ້າ, ​ເປັນ​ຮ້ານ​ທີ່​ມີ​ສະ​ໄຕລ໌ຍ້ອນ​ຍຸກ ​ເສີ​ບດ້ວຍ​ຈອກ​​ແກ້ວ​ທີ່​ແຊ່​ ເຢັນມາ​ພ້ອມ​ກັບ​ເບຍ​ສົດທ ​ ີ່​ຮັບຮອງ​ວ່າ​ທ່ານ​ຈະ​ບໍ່​ຜິດ​ຫວັງ, ທັງ​ລາ​ຄາ​ ທີ່​ເປັນ​ກັນ​ເອງ​ແລະ​ຍັງມ ​ ີ​ສຽງ​ເພງ​ທີ່​ສ້າງ​ສີສັນ​ໃຫ້ແ ​ ກ່​ຄໍ່​າຄືນ​ນອກຈາກ​ ນັ້ນ​ກໍ່ຍັງມ ​ ີ​ເດີ່ນ​ຫຼີ້ນສໍາລັບ​ເດັກນ້ອຍ​ໄວ້​ໃຫ້ບ ​ ໍລິການ​ອີກ​ດ້ວຍ!

O’Grady’s, Vientiane Vientiane has definitely arrived with the opening of an Irish pub in Phonpapao. It’s the traditional pub experience down to the frosted glass. And the draft Guinness will just blow you away. With excellent well-priced country grub and regular evening entertainment, it’s a fantastic addition to the city’s night life. There’s even a playground for the kids. Enjoy the craic. ‘Slainte mhaith’!

fufu [ul387kg2 ຕັ້ ງ ກົ ງ ກັ ນ ຂ້ າ ມກັ ບ ນໍ້ າ ພຸ ສ ະຖານທີ່ ປ ະຫວັ ດ

Ban Phonpapao Village, Vientiane. Rue Phonpapao T: +856-20-2988 3777 www.ogradys.pub FB: ogradyspub

ສາດອັນໂດ່ງດັງຂອງເມືອງທ່າແຂກ, ຮ້ານນີ້ນໍາ ສະເໜີທັງອາຫານຈານ ເດັດຂອງທ້ອງຖີ່ນ ແລະ ອາຫານລົດຊາດຕ່າງປະເທດ, ຫ້າມພາດທົດ ລອງນໍ້າໝາກໄມ້ປັ່ນ ແລະ ຂະໝົມເຄັກ, ກະແຣມ ຫຼ າ ຍຢ່ າ ງທີ່ ເ ສີ ບ ແບບສ້ າ ງສັ ນ ສົ ມ ເປັ ນ ຮ້ າ ນ ໃຫມ່ໄຟແຮງ.

DD Bistro & Café Khammouane Located in front of Thakhek’s historic fountain, is a new hub for foodie’s. On offer is a delicious mix of local and foreign dishes, flavorful smoothies and delectable pastries. Near Mekong River, Setthatilath Rd, Thakhaek, Khammouane 020 55 558 345 | FB: ddbistroandcafe


ກາ

ງວ

ີງ ີບ ບຊ ກ ພາ ລ້ານ ຮູບ 0 1 ວດ ະກ ວ່າ ນປ ຼາຍກ

ລາ

ັນຫ

ກະຕິກາງ່າຍໆ ຊື່ງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນ “ປະເທດລາວສວຍງາມແທ້ແທ້” ຄວາມລະອຽດຂອງພາບ (150 dpi ຫລື 5MB ຂຶ້ນໄປ) ສົ່ງມາທີ່ photocontest@ohmag.la ຮູບທຸກໃບແມ່ນຊັບສິນ ແລະ ລິຂະສິດຂອງຜູ້ແຂ່ງຂັນ ຜູ້ຊະນະເລີດຈະໄດ້ຮັບເງີນສົດ ແລະ ຈັດພິມເຕັມໜ້າໃນ Oh! Magazine ພິເສດຜູ້ ໄດ້ຮັບລາງວັນຈະໄດ້ຮັບທີ່ພັກສອງຄືນທີ່ໂຮງແຮມທີ່ດີທີ່ສຸດທີ່ທ່ານເລືອກໄດ້ໃນ ສປປ ລາວ. ຂອງລາງວັນມູນຄ່າກວ່າສິບລ້ານກີບ:, ລາງວັນທີ່1 ມີ1ລາງວັນມູນຄ່າ 3ລ້ານກີບ, ລາງວັນທີ່2 ມີ 1ລາງວັນມູນຄ່າ 2ລ້ານກີບ,ລາງວັນທີ່3 ມີ1ລາງວັນ ມູນຄ່າ 1ລ້ານກີບ ແລະ ລາງວັນຊົມເຊີຍມີ10ລາງວັນ ລາງວັນລະ 3ແສນກີບ ຮູບພາບທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນຈະຖືກນຳໄປພີມເປັນໂປສເຕີເພື່ອໂຄສານະການທ່ອງທ່ຽວ ສປປ ລາວ ໃນໂອກາດງານມະຫະກຳການທ່ອງທ່ຽວອະນຸລັກອາຊຽນທີ່ຈະຈັດຂຶ້ນໃນ ແຂວງຈຳປາສັກໃນເດືອນ 6/2016

Competition guidelines Theme “Laos, Simply Beautiful” High resolution, (150 dpi - 5MB above) Submit to photocontest@ohmag.la Entrant must have sole copyright to photograph 1st Prize: 3 million kip + 2 nights stay in a luxury hotel in Laos 2nd Prize: 2 million kip / 3rd Prize: 1 million kip and 10 consolation prizes of 300,000 kip Winners will be announced in Oh! Magazine and other media. All winning entries will be displayed at the ASEAN Ecotourism Forum 2016 in Champassak Province

*ທ່ານສາມາດສົ່ງຮູບມາໄດ້ຫລັງອ່ານຈົບ, ປິດຮັບການປະກວດວັນທີ 15 / 5 / 2016, ຜູ້ຊະນະເລີດຈະປະກາດໃນຕົ້ນເດືອນມີຖຸນາ ແລະ ການປະກວດຄັ້ງຕໍ່ໄປກໍ່ເລີ່ມຕົ້ນອີກ

*Submission starts now, ends on 15th May, 2016. Winner will be announced in early June. Watch out for the next competition!

www.ohmag.la | FB: ohlaosmag


Briefly ສປປ ລາວກັບ ແຜນການສົ່ງເສີມ ການທ່ອງທ່ຽວ

ໄທ​ເຄັ່ງຄ ​ ັດເ​ ລື່ອງ​ຊາວ​ຕ່າງ​ຊາດ

Tourists! – You are wanted

Blue skies over ASEAN

Thailand tightens screws on expats

Indonesia has signed up to the ASEAN Single Aviation Market that will unite the region’s ten members. This will not only make the flow of people and cargo easier but will also boost economic growth in Southeast Asia.

Conflicting press reports, state that the Immigration Bureau, citing national security, is asking foreigners resident in the kingdom, for personal details of bank accounts, social media sites they visit, and places of leisure that they frequent.

​ຈາກ​ການ​ລາຍ​ງານຂ່າວ​ທີ່ຂັດ​ແຍ້​ງກັນ​ທາງ​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ ສໍານັກງານ​ຄົນເ​ ຂົ້າ​ເມືອງ​ໄດ້​ແຈ້ງ​ເຫດການ​ຍົກ​ລະດັບ​ ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ແຫ່ງຊ ​ າດ​ໃນ​ການ​​ເກັບ​ກໍາ​ຂໍ້​ມູນ​ສ່ວນ​ຕົວ​ ຂອງ​ວິຊາ​ຊາວ​ຕ່າງ​ຊາດ​ທີ່​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ປະ​ເທດ​ລວມທັງ​ຂໍ້​ມູນ​ ທະນາຄານ, ການ​ນໍາ​ໃຊ້ສ ​ ື່​ອອນ​ລາຍ​ຕ່າງໆ ​ແລະ​ສະຖານ​ ທີ່​ທີ່​ມັກ​ໄປ​ທ່ຽວ.

ເຈົ້ າ ໜ້ າ ທີ່ ໄ ດ້ ຫັ ນ ມາພັ ດ ທະນາໂຄງລ່ າ ງດ້ າ ນການ ທ່ອງທ່ຽວ, ການຈັດການ ແລະ ການໂຄສະນາ ແນ່ໃສ່ ດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວໃຫ້ໄດ້ 6 ລ້ານຄົນ ແລະ ສ້າງລາຍໄດ້ ໃຫ້ເຖິງ 953 ລ້ານໂດລາ ກ່ອນໝົດທົດສະວັດນີ້ໂດຍ ເນັ້ ນ ໜັ ກ ການພັ ດ ທະນາການທ່ ອ ງທ່ ຽ ວຊຸ່ ມ ຊົ ນ ທ້ ອ ງ ຖິ່ນແບບຍືນຍົງ

Lao authorities have prioritized tourism infrastructure, management and publicity in a bid to attract more than 6 million visitors and generate revenue of US$953 million a year by 2020. The emphasis will be on promoting communitybased ecotourism.

ອີນໂດເນເຊຍຫວັງເພີ່ມການສົ່ງ ອອກກາເຟໃນປີ 2016

ອີນໂດເນເຊຍແນ່ໃສ່ການສົ່ງອອກກາເຟໃຫ້ໄດ້ເຖີງ 1.4 ຕື້ໂດລາກ່ອນໝົດປີ 2016, ກຸນແຈທີ່ສໍາຄັນແມ່ນການ ສົ່ງເສີມຕະຫຼາດການຂາຍຕ່າງປະເທດຜ່ານອົງການສະ ຫະພັນກາເຟອາເມລິກາເອັກສໂປ 2016 ທີ່ຈະມີເຖີງ 17 ບໍລິສັດກາເຟຈາກອີນໂດເນເຊຍເຂົ້າຮ່ວມວາງສະແດງ

Indonesian exports aiming to ຮວມຕົວກຸ່ມສາສະໜາຕ້ານພາວະ get high on caffeine in 2016 ການປ່ຽນແປງຂອງອາກາດ

14 ກຸ່ມສາສະໜາທີ່ປະເທດຫວຽດນາມໄດ້ຮວມຕົວກັນ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ປູກຈິດສໍານຶກ ຕໍ່ບັນ ຫາສະພາບການປ່ຽນແປງຂອງອາກາດ ແລະການປົກ ປັກຮັກສາສີ່ງແວດລ້ອມ,ເຊີ່ງ ຫວຽດນາມແມ່ນໜື່ງໃນ ບັນດາຫ້າປະເທດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍທີ່ສຸດຈາກ ບັນຫາໂລກຮ້ອນ

Religion roped into fighting climate change 14 religious groups in Vietnam have enlisted the help of their faithful to play a part in increasing awareness of climate change and environmental protection. The country is among the five that will be most affected by global warming.

ຟ້າສີຄາມເທີງນ່ານຟ້າອາຊຽນ

ອິ ນ ໂດເນເຊຍໄດ້ ເ ຊັ ນ ສັ ນ ຍາຕະຫຼ າ ດການບິ ນ ໜື່ ງ ດ ຽ ວ ກັ ບ ສ ະ ມ າ ຄົ ມ ອ າ ຊ ຽ ນ ເ ປັ ນ ກ າ ນ ຮ ວ ມ ໂ ຕ ກັ ນ ຂອງບັນດາສີບປະເທດສະມາຊິກ, ນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ຈະເຮັດ ໃຫ້ການໂດຍສານທາງອາກາດ ແລະການ ສົ່ງສີນຄ້າ

ງ່າຍຂຶ້ນແຕ່ມັນຈະຊ່ວຍຊຸກຍູ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດ ຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ອີກດ້ວຍ

Indonesia is targeting an export figure of $1.4 billion in coffee exports by the end of 2016. A key strategy will be to boost foreign sales through promotional activities at the Specialty Coffee Association of America (SCAA) Expo 2016, where 17 Indonesian specialty brands will be on display.

ແຂວງຈໍາປາສັກຫ້າມ ນໍາເຂົ້າຜ້າສີ້ນ

ຈາກເຫດການແຈ້ ງ ກໍ ລ ະນີ ສີ້ ນ ນໍ າ ເຂົ້ າ ທີ່ ສ້ າ ງຜົ ນ ກະທົ ບ ຕໍ່ ບັ ນ ດາຜູ້ ຜ ະລິ ດ ທ້ ອ ງຖີ່ ນ ແລະສ້ າ ງຄວາມເສຍຫາຍແກ່ ພ າບພົ ດ ຜ້ າ ສີ້ນອັນເປັນວັດທະນະທໍາຂອງລາວ, ເຈົ້າ ໜ້ າ ທີ່ ຈື່ ງ ໄດ້ ແ ຈ້ ງ ປະກາດຫ້ າ ມນໍ າ ເຂົ້ າ ຜ້ າ ສີ້ນຂ້າມເຂດຊາຍແດນສູ່ປະເທດ

ມຽນມ້າຄວນຫັນການກະສິກໍາສູ່ ການພັດທະນາ

ຈາກຜົນການສຶກສາຂອງສູນພັດທະນາ OECD ແລະ ອີກຫຼາຍອົງກອນໄດ້ໃຫ້ຄໍາເຫັນວ່າການກະສິກໍາ ແລະ ທຸ ລ ະກິ ດ ການລົ ງ ທຶ ນ ການກະສິ ກໍ າ ແມ່ ນ ແຫຼ່ ງ ການພັ ດ ທະນາຜົນລາຍໄດ້ຂອງປະເທດນີ້ ແລະທີ່ຄັ້ງໜື່ງເຄີຍຖືກ ເອີ້ນວ່າເປັນອູ່ເຂົ້າແຫ່ງເຂດອາຊີຕາເວັນອອກ

Champassak to strip down imported sinhs

Myanmar should sow seeds Complaints that inferior imports affecting the businesses of of agricultural prosperity are local manufacturers and ruining A study by the OECD Development Centre and multiple stakeholders has identified agriculture and agribusiness as investment areas where the country could reap the biggest benefits and return to its role as the rice bowl of Southeast Asia.

the reputation of traditional Lao skirts, has forced the authorities to announce curbs on sinhs from across the border.

15


Tourism challenges The 18th Lanith Symposium on the “Challenges and Barriers to growing Lao Tourism” was held at the British Embassy on 1 March 2016. In his keynote address, Lord Puttnam, British trade ambassador to the region and Oscar-winning producer, reflected on how little progress Laos had made in improving standards in the hospitality sector. Pointing out that Laos needed to offer an experience that was different from others in the region, he regretted that some of the country’s strengths were neither being developed nor marketed. Echoing some of Lord Puttnam’s sentiments were other speakers, including some employers in the audience, who spoke of the severe shortage of skilled staff, poor levels of English and the absence of a work ethic. To make up the shortfall in trained personnel, some organisations were having to bring in expatriates.

7;k,mhkmkp dkomjv'mjP;]k;

ກອງປະຊຸມລານິດຄັ້ງທີ່ 18 ໃນຫົວຂໍ້ “ຄວາມທ້າທາຍ ແລະ ອຸປະ ສັກຂອງການພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວໃນລາວ” ໄດ້ຖືກຈັດຂຶ້ນທີ່ ສະຖານທູດລາດຊະອານາຈັກອັງກິດໃນວັນທີ່ 1 ເດືອນມີນາ 2016 ທີ່ຜ່ານມາ. ເນື້ອຫາທີ່ສໍາຄັນຂອງທ່ານ Lord Puttnam, ທູດທາງ ດ້ານການຄ້າຂອງອັງກິດປະຈໍາເຂດ ແລະຜູ້ຮັບ ລາງວັນຊະນະເລີດ Oscar ໃນຖານະຜູ້ຜະລິດ, ໄດ້ເວົ້າເຖີງຄວາມຊັກຊ້າຂອງການປັບ ປຸ ງ ຍົ ກ ລ ະ ດັ ບ ຂ ະ ແ ໜ ງ ກ າ ນ ກ າ ນ ທ່ ອ ງ ທ່ ຽ ວ ຂ ອ ງ ປ ະ ເ ທ ດ ລາວເຮົາ. ເພີ່ນໄດ້ໃຫ້ຄໍາເຫັນວ່າປະເທດລາວແມ່ນຕ້ອງຫັນມາ ເນັ້ ນ ໜັ ກ ການສ້ າ ງປະສົ ບ ການການທ່ ອ ງທ່ ຽ ວທີ່ ແ ຕກຕ່ າ ງ ຈາກປະເທດອື່ນໆໃນເຂດ, ມັນເປັນຄວາມເສຍດາຍທີ່ ຈຸດແຂງ ຂອງບາງປະເທດຖືກປ່ອຍປະລະເລີຍ ແລະ ຂາດການພັດທະນາ. ຍັງມີອີກຫຼາຍສຽງຄໍາຄິດຄໍາເຫັນ ໃນກອງປະຊຸມທີ່ສະທ້ອນກ່ຽວ ກັບບັນຫາດຽວກັນດັ່ງທີ່ທ່ານ Lord Puttnam ໄດ້ກ່າວ, ລວມ ທັ ງ ຜູ້ ເ ຂົ້ າ ຮ່ ວ ມຟັ ງ ທີ່ ໄ ດ້ ຍົ ກ ບັ ນ ຫາຂາດພະນັ ກ ງານທີ່ ມີ ທັ ກ ສະທາງດ້ານພາສາອັງກິດ ແລະ ການປະຕິບັດຕາມຈັນຍາ ບັນການເຮັດວຽກທີ່ຖືກຕ້ອງ, ສະນັ້ນເພື່ອເປັນການທົດແທນ ຊ່ອງວ່າງບັນຫາດັ່ງກ່າວ, ບາງອົງກອນແມ່ນຈໍາເປັນຕ້ອງໄດ້ ຊອກເອົານັກວິຊາການຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາຊ່ວຍ

NZ aid for tourism development

dko]q'les];frafmtokcs]j'mjv'mjP;]k;

ກຊວທ ຮັບທືນການຊ່ວຍເຫຼືອທາງດ້ານເຕັກນິກຈາກລັດຖະບານນີວຊີແລນໃນການພັດທະ ນາແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວເພື່ອຫວັງເພີ່ມລາຍໄດ້ແນ່ໃສ່ຊຸກຍູ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດທີ່ຍັ້ງຍືນ

ທາງດ້ານການທ່ອງທ່ຽວໃນລາວ, ເຊີ່ງລວມມີສາມເປົ້າໝາຍຫຼັກຄື: (i) ຫຼວງນໍ້າທາ, (ii) ຊຽງ ຂວາງ ແລະ (iii) ເຂດທ່ອງທ່ຽວຂອງຄໍາມ່ວນ ແລະ ບໍລິຄໍາໄຊໂຄງການຈະດໍາເນີນເປັນໄລຍະ ເວລາ 5 ປີ, ນັບແຕ່ປີ 2016 ຫາປີ 2020. ເຊີ່ງເປົ້າໝາຍທີ່ສໍາຄັນຂອງໂຄງການແມ່ນການປົກ ປັກຮັກສາມູນເຊື້ອຂອງຊົນເຜົ່າ ແລະ ວັດທະນະທັມອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງທ້ອງຖີ່ນ, ທັງການຍົກ ລະດັບຄຸນນະພາບຂອງສີໄມ້ລາຍມືຫັດທະກັມ, ສ້າງແນວທາງການພັດທະນາທຸລະກິດທັງ ພາກສ່ວນລັດ ແລະ ເອກະຊົນສາມາດມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຈັດການແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວໄດ້ຢ່າງມີປະ ສິດຕິພາບຮ່ວມກັນ. ນີ້ເປັນການສ້າງຄວາມຫວັງສ້າງການຕະຫຼາດໃຫ້ແກ່ສີນຄ້າໃຫ້ມີມູນຄ່າ ຫຼາຍຂຶ້ນ, ທັງສ້າງລາຍໄດ້ແທດເໝາະກັບການປົກປັກຮັກສາ.

The Ministry of Information, Culture and Tourism with financial and technical support from the New Zealand Government is seeking to increase tourism revenue in support of sustainable economic development in emerging tourist destinations in Lao PDR. Three destinations are targeted at the outset: (i) Luang Namtha township (ii) Xieng Khouang and (iii) The Loop touring circuit in Khammouane and Bolikhamxay. The project will run for five years between 2016 and 2020. The first year is focused on assessing the potential for tourism development in these destinations and planning how best to achieve this. From the second year onwards these plans will be implemented with a view to increasing the economic value of tourism in each destination. Important features of the project are to maintain and highlight the rich ethnic and cultural diversity, improve the quality of village handicrafts, stimulate business development and enable private and public sector stakeholders to manage destinations more effectively. It is hoped that these interventions will help push markets upwards towards high-end products and therefore higher yield, stimulating the growth of mainstream tourism patterns and broad economic development in and around the targeted destinations.


3I'cI,mujfug]uf / Publisher’s

18

Choice

LUXURIATE

AMIDST HISTORY ຢູ່ຢ່າງຫລູຫລາໃນເມືອງມໍລະດົກ

ຫລາຍທ່ານຄິດວ່າການຈະໃຊ້ຊິວິດແບບຫລູຫລາ ໃນວັນຮານິມູນ, ວັນພິເສດທີ່ທ່ານຕ້ອງການຄວາມປະທັບໃຈ ດ້ວຍບໍລິການແບບມື ອາຊີ ບ ໂຮງແຮມໂຊຟິ ເ ຕວຈະເຮັ ດ ໃຫ້ ທ່ າ ນຈັ ບ ໃຈໃນການພັ ກ ຜ່ ອ ນ ໃນຫລວງພຣະບາງ, ດ້ວຍການຕົບແຕ່ງປະສົມປະສານແບບອາຊີ ແລະ ຝຣັ່ງ ສ້າງຄວາມລົງໂຕ. ມັນຈະເປັນຄືນຂອງຂວັນທີ່ວິເສດທີ່ ທ່ານຄວນມີໃນຊິວິດຂອງທ່ານ,ໂດຍທ່ານບໍ່ຕ້ອງໄປໃສໄກ ລອງມາ ໃຊ້ຊີວິດຊັ້ນສູງ, ຊີມອາຫານລົດເລີດ ແລະ ການບໍລິການຢ່າງເປັນ ກັນເອງ ໃນລາຄາແບບອາຊີ.

The official residence of the French colonial governor is the setting of this elegant 5-star getaway, a few minutes’ walk from the old town. As you walk by stately columns and lush gardens, imagine listening in on conversations and decisions that decided the fate of countless people. Now fully restored, this heritage building consists of 25 suites furnished with a blend of Asian tradition and French sophistication. The Sofitel in Luang Prabang is a one-stop address for high living and fine dining. Come pamper yourself and relive the romance of a bygone era. Offers and Booking information Ban Mano Luang Prabang, Laos Tel: +856 71 260 777 FAX: +856 71 260 776 Email: h9669@sofitel.com


A haven where history lives


zt]yf.o]k;

20

mjkcI'lqj'vvd s;kp]k;

Made in Laos Text By JOY Mahinay Photos by Famous Lighting Photography Location LE LUXE Boutique Hotel, VIENTIANE

ສວຍ​ງາມ ​ແລ້ວ​ຍັງ​ຍືນ​ຍົງ​ ທົນ​ທານ​ຫວາຍແດນລາວ

​​​ເມື່ ອ ​ຜ່ າ ນ​ໄ ປຖະໜົ ນ ​​ທ າງ​ໄ ປ​ຂົ ວ ​ມິ ດ ຕະ

ພາບ​​ຕັ້ ງ ​ຢູ່ ​ແ ຄມ​ທ າງແມ່ ນ ​ຮ້ າ ນ​ຫ ວາຍ​ ແດນ​ລາວ, ​ຕົ້ນສ ​ ະບັບແນວ​ຄິດ​ຂອງ ​ທ່ານ ໄຊ​ຄໍາ ​​ເພັດມ ​ ະນີວ ​ ົງ, ທີ່ນ ​ ອກຈາກທັງ​ເປັນ​ ນັກ​ອອກ​ແບບ​ແລ້ວ, ເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະ ຜູ້ຮັກສາ​ສີ່​ງແ ​ ວດ​ລ້ອມ​ອີກ​ດ້ວຍ. ​ ດຍ​ເລີ່​ມທຸລະ​ກິດນ ໂ ​ ັບ​ແຕ່ປ ​ ີ 1993 ​ເພື່ອ​ ເປັນອາຊີບເສີມໃຫ້ແ ​ ກ່ຄ ​ ອບຄົວ, ​​ເຮັດ​ໄດ້​ ໄລຍະ​ໜື່ ງ ທຸ ​ລ ະ​ກິ ດ ​ຫ ວາຍ​ກໍ່ ​ກ່ າ ຍ​ມ າ​ເ ປັ ນ ຄວາມ​ຫຼົງໄ​ ຫຼ ​ຈື່ງ​ໄດ້ຫັນ​ມາ​ສ້າງ​ເປັນ​ຜະ ລິດ​ຕະພັນຫ ​ ວາຍ​ທີ່ສ ​ ວຍ​ງາມ, ທົນທ ​ ານ​​ ໃຊ້ໄ​ ດ້ຊ່ົວຄົນ ແລະ ຍັງເປັນສິນຄ້າທີ່​ດີ​ຕໍ່​ ສີ່​ງ​ແວດ​ລ້ອມອີກ. ເຮັດໃຫ້ມີການສົ່ງ ອ ອ ກ ຜ ະ ລິ ດ ຕ ະ ພັ ນ ໄ ປ ຫ ລ າ ຍ ປ ະ ເ ທ ດ ເຊັ່ນ: ອາເມລິກາ, ໄທ ແລະ ຫລາຍປະ ເທດໃນເອີຣົບ ເຊີ່ງຜະລິດຕະແມ່ນໄດ້ ຮັບຄວາມນິຍົມ, ທ່ານໄຊຄຳກ່າວວ່າ, ສິນ ຄ້ າ ສົ່ ງ ອອກສ່ ວ ນຫລາຍແມ່ ນ ໄດ້ ມີ ກ ານ ອອກແບບເປັນສະເພາະຕາມລູກຄ້າສັ່ງຊື້.

ການ​ອອກ​ແບບ​​ຂອງ​​ຫວາຍ​ທັງ 30 ຊະ ນິ ດ ທີ່ ​ຫ າ​ໄ ດ້ ​ໃ ນ​ເ ມື ອ ງ​ລ າວ​ເ ຮົ າ ​ແ ມ່ ນ ລ້ ວ ນ​ ແຕ່​ມີ​ຄວາມ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ, ທ່ານ​ໄຊ​ຄໍາ​ ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ປານີດ​ໃນ​ການ​ເລືອກ ​ແລະ​ ອອກ​ແບບ​ສີນ​ຄ້າ​ຢ່າງ​ພິຖີພິຖັນ, ສີ່​ງສໍາ​ ຄັ ນ ​ກໍ່ ​ຄື ​ສີ ​ໄ ມ້ ​ລ າຍມື ຂ ອງຄົ ນ ລາວ​ແ ມ່ ນ​ ສະ​ແ ດງ​ອ ອກ​ຢ່ າ ງ​ສ ວຍ​ງ າມ​ຜ່ າ ນ​ຄຸ ນ ​ນ ະ ພາ​ບ ຄວາມຊໍ າ ນານ​​ໃ ນ​ກ ານ​ຜ ະລິ ດ ​ສີ ນ​ ຄ້າ​ແຕ່​ລະ​ອັນ. ປັດຈຸບັນ ຮ້ານ​ຫວາຍ​ແດນ​ ລາວ​ແ ມ່ ນ ​​ວິ ​ສ ະຫະ​ກິ ດ ​ຂ ະ​ໜ າດ​ນ້ ອ ຍ​ທີ່ ​ ມີ​ພະນັກງານ​ເຖິງ 42 ຄົນ, ​ແລະ​ ເຮັດ​ ທຸລະ​ກິດ​ປະສານ​ງານ​ກັບ​ຫຼາຍ​ກ່ວາ 100 ຄອບຄົ ວ ​ໃ ນ​ສ າມ​ໝູ່ ​ບ້ າ ນໃນ​​ເ ມື ​ອ ງ​ຄໍ າ​ ເກີດ, ​ແຂວງ​ບໍລິຄ ​ ໍາ​ໄຊ. ​ໃນ​ປີ 2013 ທີ່​ຜ່ານ ​ ມາ, ອົງ​ກອນ​ກອງ​ ທືນປ່າ​ໄມ້ (WWF) ໄດ້ຊຸ ​​ ກຍູ້​ດ້ານ​ທັກ​ ສະສີ​​ໄມ້​ລາຍ​ມື ​ໂດຍ​ຜ່ານການລົງຝຶກ​ ອົ ບ ຮົ ມ ​​ໃ ຫ້ ສ າມ​ໝູ່ ​ບ້ າ ນ​ເ ພື່ ອ ສ້ າ ງສິ ນ ຄ້ າສົ່ງອອກຜ່ານບໍລິສັດແດນລາວ ແລະ ເພື່ ອ ກະຈາຍລາຍໄດ້ ໃ ຫ້ ແ ກ່ ປ ະຊາຊົ ນ . ແລະໃນການຝື ກ ອົ ບ ຮົ ມ ຍັ ງ ໄດ້ ໃ ຫ້ ຄ ວາມ​ ຮູ້ ​ທ າງ​ດ້ າ ນ​ກ ານນໍ າ ​ໃ ຊ້ ​ຊັ ບ ພະຍາ​ກ ອນ​

ແລະ​ ການ​ຈັດການປ່າ​ໄມ້​ແບບ​ຍືນຍົງແກ່ ​​ ​ ໝູ່​ບ້ານ​ອີກ​ດ້ວຍ​ ເນື່ອງ​ຈາກທີ່​ຜ່າ​ນມາ​ມີ​ ຄວາມ​ຂາດ​ເຂີນວັດຖຸ​ດິບຢູ່​ສະ​ເໝີ. ອົງ​ ກ ອ ນ ​ຍັ ງ ຊ່ ວ ຍ ​ສົ່ ງ ​ເ ສີ ມ ​ທ າ ງ ​ດ້ າ ນ ​ກ າ ນ​ ຕະຫຼ າ ດ​ສີ ນ ​ຄ້ າ ​ຫ ວາຍ​ແ ດນ​ລ າວ​ອ ອກ​ ສູ່​ເວທີ​ສາກົນ​, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ການ​ ປະຕິ ບັ ດ ​ຕ າມ​ຂໍ້ ​ກໍ າ ນົ ດ ​ຂ ອງ​ສ ະຫະພັ ນ​ ປ່າ​ໄມ້​ສາກົນ (FSC) ທີ່ຖືກ​ສ້າງ​ຂຶ້ນເ​ ພື່ອ​ ທ່ານ ໄຊ​ຄໍາ ​​ເພັດມ ​ ະນີ​ວົງ ສ້າງ​ມາດຕະຖານການ​ຈັດການ ​ແລະ​ ປົກ ເຈົ້າຂອງຫວາຍແດນລາວ ​ປັ ກ ​ຮັ ກ ສາ​ປ່ າ ​ໄ ມ້ ​ຢ່ າ ງ​ຖື ກ ຕ້ ອ ງ​ໃ ນລະ ຄົນຕ່າງປະເທດສ່ວນຫຼາຍນິຍົມ​ ດັບສາກົນ. ສີ່ງທີ່ທ່ານຄວນຮູູ້:

• ຫວາຍ​ຈາກ​​ລາວ​ນັບ​ວ່າເປັນປະ​ເທດ​ທໍາ​

ອິດ​​ທີ່ໄ​ ດ້​ຮັບ​ການ​ຢັ້ງຢືນ​ຈາກ F ​ SC • ຫວາຍ​​ເປັນ​ພືດ​ທີ່​ກ້ຽວ​ເກາະ​ແມ່ນຈັດ​ຢູ່​ ໃນ​ພືດ​ຕົ້ນ​ປາມມີ​ຄວາມ​​​ທົນ​ທານ​ສູງ • ປະ​ເທດ​ລາວ​ມີຫວາຍ​ເຖີງ 30 ຊະນິດ,​ ແດນ​ລາວ​ນໍາ​ໃຊ້​9 ຊະນິດ. • ຫວາຍ​ຂະໜາດ​​ໃຫ່ຍແ ​ ມ່ນ​ໃຊ້ເ​ ວລາ​ ເຖີງ 15 ປີ​ຈື່ງ​ສາມາດ​ເກັບ​ກ່ຽວ​ໄດ້, ຫວາຍ ເສັ້ນ​ນ້ອຍ​5 ປີ

ນຳໃຊ້ເຟີນິເຈີຫວາຍເພາະມັນ​ ໃຫ້ຄວາມຮູ້ສືກອົບອຸ່ນຄືກັບຢູ່​ ບ້ານ ແລະ ກໍ່ມີກິນອາຍຂອງອາຊີ.

ຮ້ານຫວາຍແດນລາວ: ຖະໜົນທ່າເດືອ, ບ້ານໂພໄຊ, ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ T: +856 (021) 314 332, 5551 1171 www.danlaorattan.com


Made in Laos

Rattan

- Sustainable and Sexy Located in a busy street on the way to Mitthaphab Bridge is Danlao Rattan, brain-child of Xaykhamme Phetmanivong; designer, entrepreneur and advocate for the environment. Started in 1993 as means of augmenting his family income, it soon turned into a passion for manufacturing high quality rattan products that were also attractive and environmentally friendly. One type doesn’t fit all and so with about 30 species of rattan found in Laos, Xaykhamme is careful to match design and type of rattan when making a product. Equally important, the skills of Lao crafts people are showcased in order to give the workers a vested interest in producing quality. Today, Danlao Rattan is an SME with 42 employees, and contracts out work to about 100 families in three villages in Khamkeud District of Bolikhamxay Province. In 2013, in recognition of Danlao Rattan’s commitment to eco-friendly manufacturing, World Wildlife Fund, Laos (WWF) started offering considerable assistance. The three villages where Danlao products are manufactured began receiving training in basketry and weaving techniques. Since sufficient raw material is always a problem, workshops on sustainable forest production and management were conducted. WWF has also helped Danlao in marketing its products abroad, especially by complying with the requirements of the Forest Stewardship Council (FSC), the international body that sets standards for responsible forest management. Danlao has set its standards even higher by tightening quality control. Harvesting, selection, categorization and treatment of cane, production and packing are all meticulously monitored.

Fact: • A climber plant belonging to the palm family. • Highly tensile and durable. • Used for the manufacture of furniture, utensils, agricultural implements and even food. • Laos has 30 species, though Danlao only uses the 9 most durable and categorizes them into big, medium and small. • Large species of rattan take 15 years and small 5 years, before they can be harvested. • Lao rattan was the first to receive FSC certification. Showroom: Thadeua Rd, Ban Phoxay, Sisattanak Dist. Vientiane Capital, Laos T: +856 (021) 314 332, +856 (020) 5551 1171 www.danlaorattan.com

21


dkogfuomk' /

22

Travelogue

8edvd

“vjk;Ijk]v'gmuj'fyo”

Tam Coc “Halong Bay on Earth” text & Photos by FABWORLD

It’s hard not to be captivated by the mystical, watery beauty of one of Vietnam’s most spectacular sights – a mini landlocked version of Ha Long Bay. This stunning landscape served as the backdrop for Régis Wargnier’s film, Indochine. Located in the heart of Trang An Scenic Landscape Complex, it was designated a UNESCO World Heritage site in 2014.


dkogfuomk' /

24

Travelogue Right Top: Badinh Pagoda Right Bottom - Rowing with feet

Black tip Shark in Komodo Photo by John Ung

​ ບດ​ຫີນແພັດດຽມ ໂ Phat Diem Stone Cathedral

ມັ ນ ​ຍ າກ​ທີ່ ​ຈ ະ​ບໍ່ ​ຫຼົ ງ ​ໄ ຫຼ ​ໄ ປ​ກັ ບ ​ທັ ດ ສະນີ ຍ ະ ພາບຄວາມ​ງ າມ​ຂ ອງ​ແ ຫຼ ​ງ ທ່ ອ ງທ່ ຽ ວອັ ນ ​ໜ້ າ ​ອັດສະຈັນຂອງ​ຫວຽດນາມ - ​ນີ້​ນັບວ່າ​ເປັນ ອ່ າ ວ​ຮ່ າ ​ລ ອງອີ ກ ​ແ ຫ່ ງ ​ໜື່ ງ ​​ເຊີ່ ງ ​ເ ຄີ ຍ ​ຖື ກ ​ນໍ າ ​ໃ ຊ້​ ເປັ ນ ​ພ າບ​ປ ະກອບ​ຂ ອງ​ຮູ ບ ​ເ ງົ າ ອັ ນ ​ໂ ດ່ ​ງ ດັ ງ​ ຂອງ Régis Wargnier ​​ເລື່ອງ Indochine, ສະຖານ​ທີ່ ​ນີ້ ແ ມ່ ນ ຕັ້ ງ ຢູ່ ໃ ຈກາງພູ ມ ມີ ພ າກທີ່ ສວຍງາມຂອງ Trang An ​​ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນ ສະຖານທີ່ ອັ ນ ເລື່ ອ ງຊື່ ຈົ ນ ຖື ກ ຈັ ດ ເຂົ້ າ ເປັ ນ ເມືອງມໍລະດົກໂລກ​ໃນປີ 2014​. ໃນ​ຖານະ​ທີ່​ເປັນ​ຊ່າງ​ຖ່າຍ​ພາບມືອ ​ າຊີ​ບ, ຕຳກອກ Tam Coc ​ແ ມ່ ນ ​ເ ຫດຜົ ນ ໜ ​ ື ່ ງ ທີ ່ ​​ຂ້ ອ ຍມັ ກ ປະ​ເ ທດຫວຽດນາມ ຫຼາຍກ່ວາ​ໝູ່​ໃນ​​ເຂດ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນອ ​ ອກສ່ຽງ​ໃຕ້. ທີ່ຄັກກ່ວາໝູ່ແມ່ນລ່ອງເຮືອຕາມແມ່ນໍ້າ Ngo Dong ເວລາທີ່ເ​ ໝາະທີ່ສຸດ​ໃນ​ການ​ລ່ອງ​ເຮືອແມ່ນຕອນເຊົ້າ ຫຼື​ ຕອນ​ແລງ​ຍາມ​ທີ່​ບໍ່​ມີ​ຄົນ​ຫຼາຍ, ​ແມ່​ຍີ​ງສີພາຍ​ຈາກ​ທ້ອງ​ ຖີ່​ນຈະ​ພາ​ທ່ານ​ລ່ອງ​ໄປ​ຕາມ​ສາຍ​ນໍ້າຜ່ານ​ຖໍ້າ, ທັງ​ທັດ ສະນີ​ຍະ​ພາບ​ອັນຕ ​ ະການ​ຕາຂອງ​ທົ່ງນ ​ າ ​ແລະ​ຊັ້ນ​ຫີນ​ປູນ ທີ່ກ ​ ໍ​່ຕົວ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​ສວຍ​ງາມ.

ພາດ​ບໍ່ໄດ້​ແມ່ນ​ຖໍ້າ​ພຣະທາດ​ Bich Dong, ທີ່ທ ​ ່ີ​ກ້ອນ​ ຫີ ນ ​ໃ ຫຍ່ ທີ່ ​ລ ຽງ​ກັ ນ ​ເ ປັ ນ ​ທ າງ​ຂຶ້ ນ ​ທັ ງ ຮາກ​ຕົ້ ນ ​ໄ ມ້ ໃ ຫຍ່ ທີ່​ ຊ້ ອ ນ​ກັ ນ ​ເ ປັ ນ ​ທ າງ​ຂຶ້ ນ ​ສູ່ ພ ຣະທາດ​ທີ່ ​ຕັ້ ງ ​ສູ ງ ​ສ ະຫງ່ າ ​ເ ທີ ​ງ ໜ້າຜາ, ​ເຊື່ອກ ​ ັນວ ​ ່າ​ຖໍ້າແ ​ ຫ່ງນ ​ ີ້ຖືກ​ຄົ້ນ​ພົບ​ໂດຍ​ນັກບວດ ສອງ​ຄົນ​ໃນ​ໄລຍະສະ​ຕະວັດ​ທີ 15. ນອກຈາກ​ນັ້ນ​ຍັງມ ​ ີ​ຜາ Hang Mua Peak ທີ່​ບໍ່ຄ ​ ວນ​ພາດ​, ເຊີ່ງຕ ​ ້ອງ​ໄດ້ຍ ​ ່າງ​ຂຶ້ນເ​ ຖິງ 450 ຂັ້ນ​ແຕ່ທີ​ວທັດ​ນັ້ນແ ​ ມ່ນສວຍ​ສົດ​ງົດງາມ​ຍາກ​ເກີ​ນຄໍາ ​ບັນ​ລະ​ຍາຍ, ແນມ​ໄປ​ໄກໆທາງ​ຕາ​ເວັນ​ອອກກໍ່ຈະ​ເຫັນ ສາຍ​ນໍ້າ​ຄົດ​ລ້ຽວຂອງ​ແມ່​ນໍ້າ​ແດງ​​ ແລະ​ ກົງກັນຂ້າມ​ກັນ​ ນັ້ນ​ກໍ່​ແມ່ນ​ພາບ​ຂອງ​ພູຜາ​ທີ່​ລຽງ​ຊ້ອນ. ຖ້າ​ຫາກ​ມີ​ເວລ​າ​ ເຫຼືອ, ສະຖານທີ່ທ ​ ່ອງ​ທ່ຽວ​​ແນະ​ນໍາ​ອີກແ ​ ຫ່ງໜ ​ ຶ່ງ​ແມ່ນວັດ Hoa Lu ທີ່​ຖືກສ ​ ້າງ​ຂຶ້ນ​ແກ່ຈັກກະພັດ Dinh Tien Hoang ຂອງ​ລາ​ຊວົງ Dinh ​ແລະ ​ຈັກກະພັດ Le Dai Hanh ຂອງ​ລາ​ຊວົງ ​Le ແລະ ຍັງມ ​ ີ​ພຣະທາດ​Bai Dinh ອີກ​ທີ່​ຄວນ​ລອງແວະຊົມ.

ສໍ າ ລັ ບ ​ທ່ າ ນ​ໃ ດ​ທີ່ ​ມີ ​ໂ ອກາດ​ແ ມ່ ນ ​ແ ນະ​ນໍ າ ​ຂີ່ ​ລົ ດ ຈັ ກ ​ທົ ວ​ ໄປ​ຊົມຄ ​ ວາມ​ງາມ​ຂອງ​ໂບດ​ຫີນ ​ Phat Diem ເຊີ່ງໂບດ​ ​​ ດັ່ ງ ກ່ າ ວ ​ຈ ະ ​ມີ ​ລັ ກ ສ ະ ​ນ ະ ​ປ ະ ສົ ມ ​ປ ະ ສ າ ນ ​ກັ ນ ​ຂ ອ ງ​ ສະຖາປະ​ນິກຕາ​ເວັນອອກ ​ແລ​ະ ຫວຽດນາມ, ນັບວ ​ ່າ​ ເປັ ນ ​ໜື່ ງ ​ໃ ນ​ໂ ບດ​ທີ່ ​ມີ ​ຄ ວາມ​ງ າມ​ທີ່ ​ສຸ ດ ​ຂ ອງ​ຫ ວຽດນາມ​ກໍ່​ ວ່າ​ໄດ້, ​ແລະ​ ເປັນສ ​ ະຖານ​ທີ່​ທໍາອ ​ ິດທີ່​ນັກບວດ​ຈາກ​ຝຣັ່ງ​ ແລະ ປ໊ອກຕຸຍ​ການ​​ໄດ້ນໍາເອົ ​​ າສາສະໜາກາ​ໂຕ​ລິກມາສູ​່ ອີ​ກທາງ​ເລືອກໜື່ງ​ແມ່ນ​ທ່ານ​ສາມາດ​ເຊົ່າ​ລົດຖີບ ​ແລະ​ ຫວຽດນາມ​ນັ້ນ​ເອງ. ຂີ່​ເລາະ​ຄົ້ນພ ​ ົບ​ສໍາພ ​ ັດ​ກັບ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ​​ອ້ອມ​ຮອບໄດ້, ທີ່​


Tam Coc just before rice harvesting

A

s a professional photographer, places like Tam Coc are some of the reasons why Vietnam is my favourite country in Southeast Asia.

There is nothing more wonderful than a boat trip on Ngo Dong River. If possible, do it early in the morning or late in the afternoon, to avoid the excursion groups from Hanoi. Local women will paddle you in small boats along the river for a couple of hours, through caves and past paddy fields and karst formations. Another great way to discover the natural wonders is to rent a bicycle and explore the surrounding areas. Don’t miss a visit to the cave-pagoda of Bich Dong. Stone steps, entangled by thick roots of banyan trees, lead up a cliff face dotted with shrines. The cave, is believed, to have been discovered by two monks in the early 15th Century. Hang Mua Peak is a must-do. After 450 steps you arrive at the peak to be rewarded with spectacular panoramic views of the entire region, the Red River Delta on the East and the mountains on the other sides. Time permitting, pedal to Hoa Lu to explore the temples dedicated to Emperor Dinh Tien Hoang of the Dinh Dynasty and Emperor Le Dai Hanh of the Le Dynasty. If you’re up for the challenge, continue to imposing Bai Dinh Pagoda.

Linh Coc Jetty

For those with more time, take a day tour on motorbike to see Phat Diem Stone Cathedral, one of the most beautiful churches in Vietnam with its mix of western and Vietnamese religious architectural styles. It is in this area that French and Portuguese missionaries first introduced Catholicism to Vietnam.


ການຍ່າງ​ຂຶ້ນຜາ Hang Mua Peak ທີ່ສູງ​ເຖິງ 450 ຂັ້ນ​ແຕ່ທີ​ວທັດ​ນັ້ນ​ແມ່ນ ສວຍ​ສົດ​ງົດງາມ​​ເກີ​ນຄໍາ​ບັນ​ລະ​ຍາຍ Hang Mua Peak


ເຮືອນພັກສວນດອກ​ໄມ້ Tam Coc Garden

ການເດີນທາງ​:

ທ່ານ​ສາມາດ​ເດີ່ນ​ທາງ​ໄປ Tam Coc ​ດ້ວຍ​ລົດເ​ ມ​ ສອງ​ຊົ່ວໂ ​ ມງ​ຈາກ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ, ຍັງ​ມີ​ທັງ​ລົດ​ໄຟ ​ແລະ​ລົດ​ໂດຍສານ​ອື່ນໆ​ລົງ​ ເສັ້ນທາງ​ທາງໃຕ້ອີກດ້ວຍ, ແຕ່ເດີນທາງດ້ວຍລົດໂດຍກົງຫາອ່າວ ຮ່າລອງແມ່ນຈະໃຊ້ ເວລາເຖິງສີ່ຊົ່ວໂມງ.

​ ີ່​ພັກ: ສວນດອກ​ໄມ້ Tam Coc ທີ່ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກພຣະທາດ Bich ທ Dong ນັບວ່າເປັນໂຮງແຮມທີ່ໃຫ້ບັນຍາກາດອ້ອມຮອບສວນ, ໂດຍ ນໍາໃຊ້ວັດຖຸດິບຈາກທໍາມະຊາດ ແລະ ມີການປະດັບປະດາທີ່ສວຍງາມ, ການອອກແບບດ້ວຍປ່ອງຢ້ຽມທີ່ໃຫ່ຍ ແລະທາງຍ່າງທີ່ກ້ວາງຂວາງ​ ເຮັດ​ໃຫ້ສາມາດແນມເຫັນທີວທັດທໍາ ມະຊາດອ້ອມຮອບ, ພາຍໃນຍັງ ມີທັງສະລອຍນໍ້າ ແລະຮ້ານເຄື່ອງດື່ືມ, ແລະແນ່ນອນທີ່ຮ້ານອາຫານ Lemongrass ກໍມີທັງລາຍການອາຫານທ້ອງ ຖີ່ນໃຫ້ລີ້ມລອງ, ​ໂດ​ຍສະ​ເພາະ​ຈານ​ ເດັດຊີ້ນ​ເຍື່ອງພູ​ເຂົາ ​​ແລະ cơm cháy ​ຂົ້ວ​ເຂົ້າ​ກົ້ນ​ໝໍ້ເສີ​ບພ້ອມ​ກັນ​ ກັບ​ຊີ້ນ​ໝູ (ບໍ່​ໃຫ້ຫ ​ ຼົງກ ​ ັບ​ອາຫານ​ເຈ​ ທີ່​ມີຊ ​ ື່​ເອີ້ນ​ຄ້າຍໆ​ກັນ cơm chay). ລະດູ​ການ: ​ລະ​ຫ່ວາງ​ເດືອນ​ເມສາຫາ​ເດືອນ​ພະຈິກຈະ​ເປັນເວລາທີ່​ດີ​ທີ່​ ສຸດຍ້ອນ​ມີ​ອຸນຫະພູມ ແ ​ ລະ ​ອາກາດ​​ເໝາະ​ສົມ​ແກ່​ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ​ ທີ​ວທັດຂອງ​ທົ່ງນ ​ າ​ຂຽວງາມ​ສຸດ​ສາຍຕາ.

Getting there: Tam Coc is a two-hour bus ride from Hanoi. Night sleeper trains and buses also travel south. A direct road trip to Halong Bay takes about four hours. Staying: The Tam Coc Garden definitely! Located a few km from Bich Dong Pagoda, the hotel offers three standards of bungalows set around a central garden. Using natural materials, rooms have been stylishly decorated. The large windows and terraces allow you views of the surrounding countryside. There is a swimming pool and an outside bar. The Lemongrass Restaurant offers a range of delectable local dishes. Remember to order the local specialty; mountain goat meat and cơm cháy (not to be confused with the vegetarian cơm chay) which is the burnt rice off the bottom of the pot, served with pork. When to go? Between April and November when the weather is pleasant and the rice paddies are amazingly beautiful.


Cover Story

29

fqo8iuvk-Po

Perfect Pitch in Southeast Asia By Somsouk Souksavath and David Fairhurst Illustrations by Thee OO

ດົນຕຣີ​ແມ່ນ​ໜື່ງ​ໃນ​ເຫດຜົນ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ຄົນ​ເຮົາ​ແຕກ​ຕ່າງ​ຈາກ​ສິ່ງ​ທີ່​ມີ​ຊີວິດ​ປະ​ເພດ​ອື່ນ, ພາສາ​ ປາກ​ເວົ້າ​ອາດ​ຈະ​ກໍາ​ເນີ​ດ ຂຶ້ນ​ຕັ້ງ​ແຕ່ 3500 ປີ​ກ່ອນ, ​ແຕ່​ນັກ​ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ໄດ້​ຄົ້ນ​ພົບ​ຫຼັກ​ ຖານ​ຂອງ​ເຄື່ອງ​ດົນຕຣີເປົ່ າທີ່​ມີ​ອາຍຸ​ຫຼາຍ​ກ່ວາ 37,000 ປີ​ກ່ອນ.​

​ເຄື່ອງ​ຫຼີ້ນດົນຕຣີ​ປຽບ​ດັ່ງ​ສັນຍາ​ລັກ​ທີ່​ສະທ້ອນ​ເຖິງ​ວັດທະນະທັມ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ, ​ເປັນ​ສີ່​ງທີ່​ ເຕືອນ​​ເຮັດ​ໃຫ້ຕ່າວ​ຄິດ​ຮອດຫວນ​ຄືນ​ບ້ານພໍ​ແຕ່​ໄດ້​ຍີ​ນສຽງບັນ​ເລງ​ຂຶ້ນ

Music is one of the reasons why we’re different from other creatures. While language has been around for about 3,500 years, archeologists have found evidence that flutes existed over 37,000 years ago. Musical instruments are a unique window into the culture that fashioned them. Little wonder then, when we are far from home, music can make us homesick.

Oh3_FINAL.indd 29

5/3/16 3:01 PM


fqo8iuvk-Po

30

L aos

\=c7opy' - 7qomevyf0v'3]d ໂດຍ ສົມສຸກ ສຸກສະຫວັດ

ຄືດັ່ງຮູ້ກັນດີແລ້ວວ່າ ແຄນເປັນເຄື່ອງເສບ ຫຼື ເຄື່ອງດົນຕຣີພື້ນເມືອງຊະນິດໜຶ່ງຂອງລາວ ເຊິ່ງເປັນມໍລະດົກຕົກທອດມາແຕ່ບູຮານນະ ການ ມາຮອດປັດຈຸບັນແຄນຍັງຄົງເປັນເຄື່ອງ ເສບທີ ່ ມ ີ ມ ົ ນ ສະເໜ່ ທ າງສຸ ້ ມ ສຽງຢູ ່ ໃ ນຕົ ວ ໂດຍສາມາດຫຼ ີ ້ ນ ຮ່ ວ ມກັ ບ ເຄື ່ ອ ງດົ ນ ຕຣີ ສາກົນກໍ່ສາມາດເສບໄປນຳກັນໄດ້ຢ່າງຄ່ອງ ຕົ ວ . ຄວາມເປັ ນມາຫຼ ື ປະຫວັ ດຂອງແຄນມີ ມາພ້ ອ ມໆກັ ບ ການກຳເນີ ດ ການຄົ ງ ຕົ ວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົ ວ ຂອງຊົ ນ ຊາດລາວທີ ່ ມັ ກ ຕັ ້ ງ ຖິ ່ ນ ຖານຢູ ່ ຕ າມທົ ່ ງ ພຽງມີ ລ ່ ອ ງນໍ ້ າ ໂດຍສະເພາະລ່ ອ ງນໍ ້ າ ຂອງ ແລະ ສາຂາ ແມ່ນໍ້າຂອງຈຶ່ງເກີດມີຄຳວ່າ ”ລໍາລ່ອງຂອງ”.

ແຄນສັນຍາລັກ ຂອງຄວາມຮັກແພງ ສາມັ ກ ຄີ ປຸ້ມລຸມກັນ

ນອກຈາກນີ້ແຄນຍັງເປັນສື່ຂອງຄວາມຮັກແພງ ກັ ນ ສາມັ ກ ຄີ ປຸ້ ມ ລຸ ມ ກັ ນ ໃນການຜ່ າ ນຜ່ າ ເຫດ ການຕ່າງໆເພື່ອຄົງໄວ້ຍັງຄວາມເປັນຊາດລາວ ເມື່ອຄັ້ງປະຫວັດສາດຜ່ານມາ. ເມື່ອຄາວປະເທດ ຊາດໄດ້ຮັບເຄາະກຳຈາກອຳນາດຂອງລັດທິລ່າ ເມືອງຂຶ້ນ ແລະ ເມືອງສ່ວຍ ໂດຍປະຊາຊົນຈຳ ນວນໜຶ່ ງ ຖື ກ ກວດຕ້ ອ ນໄປຍັ ງ ບ້ າ ນເພິ່ ນ ເມື ອ ງ ທ່ານ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມທຸກທໍລະມານ ລໍາ ບາກກາກກໍາມະຫາສານ ຖືກຢຽດຫຍາມທັງກຽດ ແລະ ສັກສີ ພໍໄດ້ຍິນສຽງແຄນໃນຍາມຄໍ່າຄືນ ຄວາມ ໂສກເສົ້າອາດຸນທີ່ພັດພາກຈາກບ້ານເກີດເມືອງ ນອນ ເຖິງຂັ້ນບໍ່ສາມາດກັ້ນນໍ້າຕາທີ່ຫຼັ່ງມາຈາກ ຂວັ້ນຫົວໃຈໄດ້ ພວກເຂົາຜ່ານຜ່າສູ້ຢັນກັບອຸປະ ສັກຕ່າງໆນາໆເພື່ອຮັກສາໄວ້ເຊິ່ງກຽດສັກສີ ແລະ ສຽງແຄນແຫ່ງຖິ່ນກຳເນິດຕົນ.

ຂອງ​ການ​ເປົ່າແ ​ ຄນ, ທ່ານ​ນາງ​ກົງເ​ ດືອນ​ເຄີຍ​ດໍາ​ ລົງ​ຕໍາ​ແໜ່​ງຜູ້​ອໍານ ​ ວຍ​ການຫໍສະໝຸດແ ​ ຫ່ງຊ ​ າດ​ ແລະ​​ເປັ ນ ​ນັ ກ ​ສຶ ກ ສາ​ປ ະລິ ນ ຍາ​ໂ ທ​ຈົ ບ ​ຈ າກ​ປ ະ​ ເທດ​ຄາ​ນາ​ດາ, ທ່ານ​ຜູ້​ນີ້​​ເອງກໍາລັງ​ສ້າງ​ສີ່​ງທີ່​ປະ​ ລາດ​ໃຈ​ກັບກ ​ ານ​ເປົ່າແ ​ ຄນ. ຕາມ​ປະ​ເພນີແ ​ ລ້ວ,​ ແຄນ​ແມ່ນ​ເຄື່ອງ​ການລະ​ຫຼີ້ນສໍາລັບ​ເພດ​ຊາຍ​ສ່ວນ​ ແມ່ຍິງ​ຈະ​ເປັນ​ພຽງ​ຜູ້​ຮ້ອງ​​ເພງເທົ່ານ ​ ັ້ນ. ​ເຖິງຈ ​ ະ​ຖືກ​ ຕໍານິ​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ​ຕອນ​ຮຽນ​ເປົ່າ​ແຄນ, ​ແລ້ວ​ຕັດ​ ສີນ​ໃຈ​ຮຽນ​ລັບໆ​ກັບ​ອາ​ຈາ​ນຜູ້ໃ ​ ຈດີທ ​ ີ່ຊ ​ ່ວຍ​ສອນ​ ໃຫ້, ສຽງ​​ແຄນທີ່​ທ່ານ​ນາງ​ກົງ​ເດືອນ​ຫຼີ້ນທີ່ມ ​ ່ວນ​ ອ່ອນ​ຊ້ອຍ​ນັ້ນ​ບົ່ງ​ບອກ​ເຖິງ​ຄວາມມັກ​ຮັກ​ໃນ​ການ​ ເປົ່າ​ແຄນ​ຂອງ​ເພີ່ນ. ທີ່​ຜ່ານ​ມາລາ​ວ​ເຄີຍ​ສະ​ແດງ​ ທີ່​ປະ​ເທດຝຣັ່ງ, ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ, ​ແລະ​ຍັງ​ ຖືກ​ຕີ​ພີ​ມຂຶ້ນ​ໜ້າ​ປົກ​ວາລະ​ສານ​​ໂດ່​ງດັງ​ຫຼາຍ​ສໍາ​ ນັກ​ພີ​ມ, ລາວ​ກໍ່​ຍັງ​ຄິດ​ສະ​ເໝີ​ວ່າການ​ເປົ່າ​​ແຄນ​ ກໍ່​ແມ່ນ​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ​ໜື່ງທີ່ຕ ​ ້ອງ​ຮັກສາ​ໄວ້​ ຄຽງ​ຄູ່​ກັບ​ວັດທະນະທັມອ ​ ັນດ ​ ີງາມ​ຂອງ​ລາວ​ເຮົາ, ລາວ​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ກໍ​ຕັ້ງ​ສະມາຄົມຮ ​ ັກສາວັດທະນະທັມ​ ແຄນ​ລາວ​ຂຶ້ນໂ ​ ດຍ​ແນໃສ່ຊ ​ ຸກຍູ້​ໄວ​ໜຸ່ມໃ ​ ຫ້ຫ ​ ັນ​ເຂົ້າ​ ມາ​ຮຽນ​ເປົ່າ​ແຄນ​ໃຫ້ຫ ​ ຼາຍ​ຂຶ້ນ, ​ເພີ່ນໄ​ ດ້​ບອກ​ກັບ​ ພວກ​ເຮົາ​ວ່າ “ການ​ທ ີ ່ ​ເ ດັ ກ ນ້ ອ ຍ​ໄ ດ້ ຮ ​ ັ ບ ​ການ​

ຮຽນ​ ​ແ ລະ​ຫ ຼ ີ ້ ນ ດົ ນ ຕຣີ ​ບ ໍ ່ ​ພ ຽງ​ແ ຕ່ ​ເ ປັ ນ ກ ​ ານ​ ເສີ ມ ທ ​ ັ ກ ​ສ ະ​ຄ ວາມ​ສ າມາດ, ​ແ ຕ່ ​ຍ ັ ງ ​ຊ ່ ວ ຍ​ ໃຫ້ເປັ ​​ ນ ການ​ຜ່ ອ ນ​ຄ່ າ ​ຍ, ຝຶ ກ ​ຝົ ນ ທ ​ ັ ກ ສະ​ໄ ດ້​ ດີ ​ແລະມີ​ຄວາມ​ຄິດ​ສ້າ ງ​ສັນ​ອີກ​ດ້ວ ຍ”

ອີກທ ​ ່ານ​ໜື່ງ, ຈອນ​ນີ ​ໂອລຊັນ ​ແມ່ນ​ໜື່ງຄົນ​ທີ​​​່ ເຮັດ​ໃຫ້ເ​ ຫັນວ ​ ່າ​ເຄື່ອງ​ດົນຕຣີ​ພື້ນ​ບ້ານ​ທີ່​ນິຍົມຫຼາຍ​ ໃນ​ລາວ ​ແລະ ​ເຂດ​​ຕາ​ເວັນ​ອອກສ່ຽງເໜືອ​ຂອງ​ ໄທ​ກໍ່​ສາມາດ​ເປັນ​ສີ່ງ​ ທີ່​ຊາວ​ຕ່າງ​ຊາດ​ຫັນ​ມາ​​ໃຫ້​ ທ່ານ​ນາງ ກົງເ​ ດືອນ ​ເນ​ດຕະວົງ ​​ເປັນ​ແບບຢ່າງ​ ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ​ໄດ້. ຈອນ​ນີ້​ໄດ້ຮ ​ ູ້ຈັກກ ​ ັບແຄ​ ​​ ນຄັ້ງ​ທໍາ​ ທ່ າ ນ​ໜື່ ງ ທີ່ ​ສ ະ​ແ ດງ​ໃ ຫ້ ​ເ ຫັ ນ ​ເ ຖິ ງ ​ກ ານ​ປ່ ຽ ນ​ແ ປງ​ ອິດ​​ຈາກ​ໝູ່​ທີ່​ເຮັດ​ວຽກ​ຮ້ານ​ອາຫານ​ໄທອີ່ສານ​ນໍາ​

ກັນທ ​ ີ່​ເມືອງ Los Angeles, ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນລ ​ າວ​ຈື່ງ​ ໄປ​ທ່ ຽ ວ​ໄ ທ​ແ ລ້ ວ ​​ໄ ດ້ ​ຍິ ນ ​ສ ຽງ​ແ ຄນ​ຫຼີ້ ນ ພາຍ​ໃ ນ​ ຫ້ າ ງ​ສັ ບ ​ພ ະ​ສີ ນ ​ຄ້ າ ​ແ ລ້ ວ ​ກໍ່ ຫຼົ ງ ​ໄ ຫຼ ​ກັ ບ ​ສ ຽງ​ແ ຄນ​ ທັນທີ, ລາວ​ເວົ້າວ ​ ່າ “ຕອນ​ໄ ດ້ ​ຍ ິ ນ ສຽງ​ແ ຄນຄື​

ດັ ່ ງ ​ກ ັ ບ ​ວ ິ ນ ຍານ​ຂ ອງ​ຂ ້ ອ ຍ​​ເຄີ ຍ ໄດ້ ​ຍ ິ ນ ​ມ າ​ ກ່ ອ ນ​ໃ ນ​ຊ າດກ່ ອ ນ” ກ່ອນລາວຈະນຳມາປະ ເທດລາວເພື່ອຊອກຕົ້ນກຳເນີດຂອງແຄນ.

ທ່ານ​ນາງ ກ ​ ົງເ​ ດືອນ ​ເນ​ດຕະວົງ ນັກເປົ່າແຄນ​ຍີ່ງຄົນທຳອິດຂອງລາວ

ຄວາມເປັນມາດັ້ງເດີມຂອງທຳນອງແຄນ ທີ່ຄົນສະໄໝນັ້ນເອີ້ນວ່າ”ລາຍແຄນ” ຫຼື ເທົ່າກັບວ່າ ທາງແຄນມີ 5 ປະເພດພື້ນ ຖານເຊິ່ ງ ຖື ວ່ າ ໃຜເປົ່ າ ໄດ້ ລ າຍແຄນຊັ້ ນ ຄູ ຄົນກໍ່ຮ້ອງວ່າ”ໝໍແຄນ” ເຊິ່ງຕ້ອງຄູ່ກັບ ”ໝໍລຳ” ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າຄົບຂະບວນທ່າໄດ້.


Cover Story

31

Khaen

- Laos traditonal instrument In Laos, the quintessential instrument has to be the khaen. And yet this free-reed bamboo mouth organ consisting of rows of tubes fastened together is more than just an instrument. Like blues or jazz in the US, it’s a distinctive sound, evocative of traditional courtship rituals, wild festivals and sober gatherings, often as an accompaniment to a singer or Molam narrating local tales in song.

T

raditional musical instruments can be representative of a rather stilted and idealized version of a culture. The changing uses of the khaen, though, belie such stereotypes. Khaen playing has always adapted to the shifting styles of the times, with traditional performance genres coexisting with more modern interpretations. Nowadays, traditional instruments face competition, particularly amongst the young, from easily accessible and downloadable pop music. However, Kongdeuan Nedthavong and Jonny Olsen are two

people, who in their very different ways, are determined to ensure that the music of the khaen continues to contribute to Lao culture while reaching new audiences. Mrs Kongdeuan Nedthavong is the perfect illustration of how khaen playing continues to evolve. This former director of the National Library, and master’s graduate from Canada and France is breaking new ground with the khaen. Traditionally, this was a male pursuit with women only allowed to sing. Despite initial opposition, what began through secret lessons with a kindly teacher has blossomed into a lifelong love affair. Kongdeuan’s passion is palpable when listening to her stunning solo performances. She has performed in France and the USA and has featured in several major magazines. She also feels a real responsibility to ensure that traditional khaen playing continues to be an important part of Lao culture. To this end she is a founder member of the Laos Khaen Preservation Group which focuses particularly on encouraging young people to take up the instrument.

“For children to have a chance to learn to play an instrument not only helps them develop new skills but also helps

them to relax and be more creative.” At the other end of the spectrum, Jonny Olsen’s experiences show that these distinctive old bamboo pipes can have an appeal outside the narrow confines of Laos and north-east Thailand. Jonny was first introduced to the music of the region by a friend he was working with in a Thai restaurant in Los Angeles. Then, on a visit to Thailand, he heard the khaen in a shopping mall. He was immediately captured by the sound.

“It created a nostalgia like my soul had heard it before in a past life.” Jonny feels there’s almost a hyp-

notic quality to the rhythms that makes people want to dance. He believes the khaen has the potential to go more international. He has played it in a diverse and eclectic range of musical styles including reggae, classical, and even Indian folk music. What does the future hold for Jonny? Well, he’s keen to collaborate with many different artists in multiple genres internationally. He also sees himself teaching the khaen to other interested foreigners, as he’s currently doing via Skype, and maybe even write a book about Lao folk stories of the khaen.

Khongdeuan Nedthavong the first femalekhaen player


fqo8iuvk-Po

32

\=c7o 9voou 3v]-ao

Jonny Olsen By David Fairhurst


Cover Story

9

ອນນີ ໂອລຊັນ ຜູ້ທີ່ຫລົງຮັກສຽງ​ແຄນ ​ລ າ ວ ຝື ກ ແ ອ ບ ກ າ ນ ຫ ລີ້ ນ ແ ຄ ນ ມ າ ໄດ້ສິບສອງກວ່າປີ, ຕອນນີ້ລາວອາໄສ ຢູ່ ລັດມິນິໂຊຕ້າ, ສະຫາລັດອາເມລິກາ ຫລັງຈາກພົບຮັກກັບພັນຍາຂອງລາວ, ຈອນນີສັນ ຍາຈະກັບມາລາວໃນໄວໄວນີ້, ຈອນນີບອກກັບພວກ ເຮົາວ່າ ສຽງແຄນເປັນ​ສຽງ​ທີ່​ຟັງແ ​ ລ້ວ​ອ່ອນ​ຊອນ, ​ຜູ້​ ໃດ​ທີ່​ຫຼົງໄ​ ຫຼ​ໃນ​ສຽງ​ດົນຕຣີ​ຈະ​ຫຼົງຮ ​ ັກ​ສຽງ​ແຄນ​ຢ່າງ​ ແນ່ນອນເມື່ອໄດ້ຍີນ, ມາຮູ້ຈັກກັບຈອນນີໃຫ້ຫລາຍ ຂຶ້ນໂດຍບົດສຳພາດ

ສາ​ເ ຫດ​ໃດ​ຈຶ່ງ ​ມັກ​ແຄນ?

Album Jonny Yak Pen Khon Lao

Mawkhaen Jonny Olsen is a Californian who fell in love with Isan music almost 14 years ago, while working in a Thai restaurant in Los Angeles. On a later visit to Laos, he was introduced to the khaen and his love affair with the instrument began. In 2005 he won a khaen-playing contest in Khon Kaen. In 2008 he released his first album Jonny Yak Pen Khon Lao. A molam singer too, Jonny is constantly experimenting with fusion. He regrets that while people in the West are taking more interest in the khaen, in Laos the situation is completely different, especially among younger people. Do you think it has the potential to interest audiences outside Laos? What kind of a reaction do you get when you play it? Yes I believe it has the potential to go internationally mainstream. I have played it with many types of music; pop, rock, hip hop, blues, reg-

Khaen

gae, jazz, dance, Italian, Japanese and Indian folk music and classical. I play the khaen every year during Christmas and family and friends sing along with it. It sounds amazing. You can listen to different kinds of music on the khaen on my YouTube channel.

ຂ້ ອ ຍ​ຮູ້ ສຶ ກ ​ວ່ າ ​ແ ຄນ​ເ ອີ້ ນ ຂ້ ອ ຍ​ເ ຂົ້ າ ​ໄ ປ​ຫ າ​ເ ອງ, ຂ້ອຍ​ເຊື່ອ​ວ່າ​ສຽງ​ຂອງ​ແຄນ​ສາມາດ​ຊັກ​ຊວນ​ຄົນ​​ ໃຫ້ຢ ​ ຸດ​ຟັງ ​ແລະ​ຫຼົງໄ ​ ຫຼ​ໄປ​ກັບ​ສຽງ​ຈັງຫວະ ​ແລະ ບາງ​ຄັ້ງເຮັດໃ ​ ຫ້ຢ ​ າກຟ້ອນ​ລໍ​າ​ໄປ​ນໍາ, ​ແຄນ​ມີ​ສຽງ​ ທີ່ເ​ ປັນ​ເອກະລັກ ​ແລະສ່ວນ​ຫຼາຍ​ຄົນ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ ນອກຈາກ​ລາວ ​ແລະ​ ໄທອີສານ​ ແລ້ວ​ແມ່ນ​ບໍ່​ເຄີຍ​ ເຫັນ ຫຼືໄ​ ດ້​ຍິນກ ​ ່ຽວ​ກັບແ ​ ຄນ​ມາ​ກ່ອນ

ເ​ ຈົ້າ​ຄິດ​ວ່າ​ແຄນ​ຈະ​ມີ​ໂອກາດ​ສ້າງຄວາ​ມສົນ​ ໃຈ​ແກ່​ຜູ້​ຟັງຕ ​ ່າງປະ​ເທດບໍ່? ຜູ້​ຟັງຄ ​ ິດ​ແນວ​ໃດ​ ເມື່ອ​ເ ຫັນ​ເ ຈົ້າ ​ເ ປົ່າ ​ແຄນ? ​ຂ້ ອ ຍ​ເ ຊື່ ອ ​ແ ຄນ​ສ າມາດ​ຂຶ້ ນ ​ສູ່ ​ເ ວ​ທີ່ ​ສ າກົ ນ ​ໄ ດ້ ແ ນ່​

What do you see yourself doing with ນອນ, ຂ້ອຍ​ເປົ່າແ ​ ຄນ​ປະສົມປ ​ ະສານ​ກັບ​ແນວ​ it in the future? In the very near future ເພງສະ​ໄໝ​ໃໝ່ຫຼາຍ​ແບບ​ທັງ​​ເພງ pop; rock; hip I’m getting married in California on the beach. I see myself spending the rest of my life with the one I love. I see us travelling across the world together, meeting people and helping them anyway we can. I see myself collaborating and performing with many different artists from multiple genres internationally. I see myself teaching the khaen like I am doing currently on Skype. I see myself returning to Laos with my wife to travel and perform the khaen. Perhaps we could live there if the circumstances fit our lifestyle. I see myself writing a book of Lao folk stories of the khaen. Basically, I see myself always doing many things with the khaen. 

• At least 300 years old. • Made from specific type of bamboo called mia hia • Four types with 6, 14, 16, 18 tubes • Tubes secured together with a black wax called kisoot, obtained from the insect maeng kisoot. • Then bound together by a strong grass called yah nang. cr: ksanti.net

hop; blues; reggae; jazz; ​ເພງ​ເຕັ້ນ, ​ເພງ​ອິຕາ​ ລີ, ຍີ່ປຸ່ນ ​ແລະ​ເພງອິນ​ເດຍ​ພື້ນ​ແມື​ອງ ​ແລະ ​ເພງ​ ດັ້ງເດີມ​ຂອງ​ເອີຣົບ. ທຸກ​ປີ​ຂ້ອຍ​ຈະ​ເປົ່າ​ແຄນ​ໃນ​ ວັນເ​ ທດສະການ​ຄຼີສມາສ, ທັງ​ຄອບຄົວ​ຂອງ​ຂ້ອຍ​ ແລະ​ໝູ່ເ​ ພື່ອນ​ກໍ່​ຮ້ອງ​ເພງ​ໄປ​ນໍາອອກ​ມາ​ເປັນ​ສຽງ​ ທີ່​ມ່ວນ​ຫຼາຍ, ຖ້າຫ ​ າກ​ສົນ​ໃຈ​ກໍ່ສາມາດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ເບີ່​ງ ການ​ເປົ່າ​ແຄນ​ຫຼາຍ​ແບບ​ໃນຊ່ອງ YouTube ຂອງ​ ຂ້ອຍ​​ໄດ້. ​

ເຈົ້າ ​ວ າງ​ແຜນ​ອະນາຄົດ​​ໄວ້​ແ ນວ​ໃດ?

​ ະນາຄົດ​ອັນໃ ອ ​ ກ້ນ ​ ີ້ຂ້ອຍວາງ​ແຜນ​ຈະ​ແຕ່ງງານ​​ເທິງ​​ ຫາດຊາຍທີ່ເ​ ມືອງ​ California, ​ແລະ​ ວາງ​​ແຜນ​ ສ້າງ​ຄອບຄົວ​​ແລ້​ວອອກ​ເດີນ​ທາງ​ອ້ອມ​ຮອບ​ໂລກ​ ນໍາ​ກັນ, ອອກ​ຜະຈົນ​ໄພພົບປ ​ ະ​ກັບຜ ​ ູ້​ຄົນ ​ແລະ​ຊ່ວຍ​ ເຫຼືອຄ ​ ົນ​ອື່ນ​ເທົ່າທ ​ ີ່​ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໄດ້. ຂ້ອຍ​ກໍ່​ ມີ​ແຜນສ້າງ​ຜົນງານ​​ເພງ ​ແລະ​ສະ​ແດງ​ເພງ​ຮ່ວມ​ ກັບ​ນັກ​ສິລປ ​ ີນ​ສາກົນ​​ໃນ​ຫຼາຍ​ແນວ​ປະ​ເພດ​ເພງ,​ ແລະ​ສອນ​ການ​​ເປົ່າແ ​ ຄນ​ຜ່ານ​ທາງ​ວີ​ດີ​ໂອ​ອິນ​ເຕຣີ​ ເນັດ​ໃຫ້ຄ ​ ົນຕ ​ ່າງປະ​ເທດ​. ຂ້ອຍ​ເຫັນອ ​ ະນາຄົດ​ ຂອງ​ຂ້ອຍ​ກັບ​ການ​ກັບ​ຄືນມາ​ຢ້ຽມ​ເມືອງ​ລາວ​ອີກ​

ຄັ້ງ​ພ້ອມ​ມາສະ​ແດງ​ເປົ່າ​ແຄນ​ກັບ​ພັນ​ລະ​ຍາ​ຂອງ​ ຂ້ອຍ, ​ແລະ​ບາງ​ທີຖ້າທ ​ ຸກ​ຢ່າງ​ລົງ​ຕົວ​ໄດ້​ດີ​ພວກ​ ເຮົາ​ອາດ​ຈະ​ຍ້າຍ​ມາ​ຢູ່​ລາວ. ອີກ​ຢ່າງ​ໜຶ່ງຂ້ອຍ​ກໍ​ ວາງ​ແຜນ​ຂຽນປື້​ມກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ເລົ່າ​ພື້ນ​ບ້ານ​ຂອງ​ ແຄນ​ລາວ ​ແລະ ອີກຫຼາຍ​ຢ່າງ​ທີ່​ກ່ຽວ​ພັນ​ກັບແ ​ ຄນ.

33


fqo8iuvk-Po

34

Molam

words & Photo By John Clewely

- Paradise Bangkok Molam International Band Bangkok-based DJ Maft Sai and his partner DJ Chris Menist set in motion a wave of interest in molam music with their Isan Dancehall nights in Bangkok at which they played old vinyl records of molam and luk thung (Thai country music) music from the golden era of the 1970s. The nights were wildly successful, and when Maft Sai opened his Zudrangma Record Store, a busy trade in second-hand molam vinyl began with orders coming in from across the planet.


Cover Story

T

o further promote the music, Maft Sai set up the Paradise Bangkok Molam International Band (PBMIB) to take the music to overseas audiences. The band features two molam musicians, master phin (three-stringed lute) player Kammao Perdthanon and khaen (bamboo mouth organ) player Sawai Kaewsombat, and two musicians from the veteran Thai indie rock band Apartment Khun Pa - bass player Piyanart ‘Pump’ Jotikashira and drummer Phusana Treeburut. Menist, who is now based in the UK plays percussion and Maft Sai plays Thai temple cymbals when the band tours. The band released its debut album, 21st Century Molam, in November 2014 to great acclaim, garnering a number of awards, including Album of the Week on BBC Radio 6 and a Best Album Award on Gilles Peterson’s radio show on the BBC. In Bangkok, the band was recently awarded Best Instrumental Album at the Khom Chat Leuk Awards. In April, the band was nominated for a Best Band Award from the Asia Pacific region for the UK-based Songlines’ magazine World Music Awards – only the second band to be nominated from the region after Indonesia’s Sambasunda. What distinguishes PBMIB from local traditional and local molam bands is the band’s willingness to introduce new sounds into the mix. Nick Manasseh, who

35 previously worked with the legendary Studio One producer Lee Perry, produced the debut album, adding a spacy. dub feel to some of the tracks. The band blends its roots of molam music with bits of rock and reggae that never overwhelm the music but rather take it on and stretch the boundaries of what is possible.

A new album was recorded last autumn and will be released later this year. ”It will,” says bass player Pump, “have more musical flavours, more of a soundscape this time.” Several guests have added to the expanded sound. In the meantime, the band is busy preparing for a European summer tour, for the third year in a row. This time, the band has been invited to perform at the famous Glastonbury Festival in June in the UK and at the Field Day Festival in Victoria Park, London. Young European audiences have responded very positively to this ancient funky music and the band has played to packed crowds across the continent. The Paradise Bangkok Molam International band is flying the flag for molam. As phin player Kammao says:

“The lam sound is a happy vibe and people like that.”

THA

IL A

ND

ຄໍາ​ມາວ ເ​ ປີດ​ທະ​ນົນ ນັກຫ ​ ຼີ້ນພີນມືຫ ​ ຼັກ Kammao Perdthanon master phin (three-stringed lute) ສະ​ວາຍ ​ແກ້ວ​ສົມບັດ ນັກເ​ ປົ່າ​ແຄນ Sawai Kaewsombat khaen (bamboo mouth organ)

ດີ​ເຈມັດ​ຝ໌​​​​​ໃສ DJ Maft Sai

ດີ​ເຈ ຄຼີສ ​ເມນ​ນີສ DJ Chris Menist


fqo8iuvk-Po

36

\=]e vyog8u

ອັລບັມ ໝໍລ ​ ໍາ​ສະຕະວັດທ ​ ີ 21 ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ແລະ ຄວ້າມາແລ້ວຫຼາຍລາງວັນ

ນັກຫຼີ້ນດີ​ເຈມັດ​ຝ໌​​​​​ໃສ ​​ແລະ ​ຄູ່ຮ່ວມ ວົງການຂອງ​ລາວ ດີ​ເຈ ຄຼີສ​ເມນ​ນີສ ໃນ​ບ າງກອກກໍ າ ລັ ງ ​ສ້ າ ງ​ກ ະ​ແ ສ​ໃ ໝ່ ​ ເຂົ້ າ ​ສູ່ ​ວົ ງ ​ກ ານ​ເ ພງ​ໝໍ ​ລໍ າ ​ໃ ຫ້ ກັ ບ ​ຄໍ່ າ​ ຄືນແ ​ ຫ່ງສ ​ ຽງ​ເພງ​ອີສານທີ່​​ໂຮງ​ເຕັ້ນ​ລໍາ​ ທີ່ກຸງເທບລວມ​ເພງ​​ເກົ່າ​ເພງ​ດັງ​ຂອງ​ໝໍ​ ລໍາ ​ແລະ ​ລູກ​ທົ່ງ (​ເພງ​ພື້ນ​ບ້ານ​ຂອງ​ ໄທ) ຈາກ​ຍຸກປີ 1970 ​ແລະ​ໄດ້​ກາຍ​ມາ​ ເປັນຄວາມ​ສໍາເ​ ລັດທີ່ບໍ່​ຄາດ​ຄິດ. ມັດ​ຝ໌​​ ໃສ ຈື່ງເ​ ປີດ​ຮ້ານ​ຂາຍ​ເພງ​ບັນທຶກ Zudrangma ລວມຂາຍເພງ​ໝໍລ ​ ໍ​າ​ສີນ​ຄ້າມື​ ສອງຈື່ງ​ເກີດຂຶ້ນທັງ​ໄດ້ຮ ​ ັບ​ການ​ສັ່ງຈ ​ ອງ​ ຈາກ​ທົ່ວໂ ​ ລກ ​ເ ພື່ ອ ​ເ ປັ ນ ​ກ ານ​ຊຸ ກ ຍູ້ ​ເ ພງ​ໃ ຫ້ ​ເ ປັ ນ ​ທີ່ ​ຮູ້ ຈັ ກ ​ກັ ນ​ ຫຼາຍຂຶ້ນ, ຈື່ງກ ​ ໍ​ຕັ້ງວົງດົນຕຣີ​ພາ​ລາ​ໄດ​ສ໌ບາງກອກ​ ໝໍ​ລໍານ ​ າໆ​ຊາດຂຶ້ນ (the Paradise Bangkok Molam International Band ຫຼືຊື່​ຍໍ້ PBMIB) ຫວັງ​ເພື່ອດ ​ ືງດູດ​ນັກຟ ​ ັງຕ ​ ່າງ​ຊາດ​. ​ໃນວົງປ ​ ະກອບ​ ມີນ ​ ັກ​ຮ້ອງ​ໝໍ​ລໍາ​ສອງ​ຄົນ, ນັກຫ ​ ຼີ້ນພີນມືຫ ​ ຼັກ ຄໍາ​ ມາວ ​ເປີດ​ທະ​ນົນ ​ແລະ ​ນັກເ​ ປົ່າ​ແຄນ ສະ​ວາຍ ​ແກ້ວ​ ສົມບັດ ​ແລະ​ ອີກ​ສອງ​ນັກ​ດົນຕຣີຈາກ​ພະ​ແນ​ກ ດົນຕຣີໄທຊື່​ດັງ ຄຸນພ ​ າ ​ເຊິ່ງລວມມີນັກ​ຫຼີ້ນສຽງ​​ເບ​ສ໌ ປິ​ຢາ​ນາດ ‘ພໍ້າ’ ​ໂຈ​ຕິ​ກະ​ສີ​ລະ ​ແລະ​ມື​ກອງ ພູ​ຊະນະ ທຼີບູລຸດ. ສ່ວນເມັນ​ນີສທີ່​ປັດຈຸບັນ​ອາ​ໄສ​ທີ່ອັງກິດ​ ຫຼີ້ນ​ເຄື່ອງ​ດົນຕຣີປະກອບ​ສຽງ ​ແລະ ​ມັດ​ຝ​ໃສ

Photo By david procter ໂດຍ ຈອນ ຄຣູລີ

ຫຼີ້ ນ ​ເ ຄື່ ອ ງ​ເ ຄາະ​ກ ະດິ່ ງ ​ເ ມື່ ອ ​ວົ ງ ​ມີ ກ ານເດີ ນ ສາຍ​ ລໍາ​ເປັນ​ຫຼັກ​ມາ​ປະສົມກ ​ ັບເພງ rock ແລະ regສະ​ແດງ​. gae ​ແຕ່​ຍັງ​ຄົງ​ຮັກສາ​ໄວ້​ຕົ້ນ​ສະ​ບັບສຽງ​ຂອງ​ໝໍ​ ລໍາ ​ແລະກາຍ​ມາ​ເປັນບົດ​ເພງ​ທີ່​ສາມາດກວມ​ເອົາ​ ອັລບັມທ ​ ໍາອ ​ ິດ​ທີ່ວ ​ ົງ​ໄດ້ເປີດໂ ​ ຕ​ມີ​ຊື່ເ​ ອີ້ນ​ວ່າ ‘ໝໍລ ​ ໍາ​ ອີກຫ ​ ຼາຍໆ​ແບບ​ໃນ​ຕົວ. ສະຕະວັດທ ​ ີ 21’ ອອກ​ຕົວ​ສູ່​ສາຍຕາ​ວົງກ ​ ານ​​ເດືອນ​ ພະຈິກ​ປີ 2014 ດ້ວຍ​ສຽງຕອບ​ຮັບ ​ແລະຄວາມ​ສໍາ​ ອັລບັມໃ ​ ໝ່ຈ ​ ະ​ຖືກເ​ ປີດ​ໂຕ​ໃນ​ປີ​ນີ້, ພໍ້າ ນັກ​ ເລັດ​ສາມາດ​ຄວ້າ​ລາງວັນ​ລວມມີອັລບັມຕິດ​ອັນ​ ຫຼີ້ນກິຕາ​ເບ​ສ​​ເວົ້າ​ວ່າ ອັລບັມຊຸດ​ນີ້ຈ ​ ະ​ລວມມີ​ສຽງ​ ດັບປ ​ ະ​ຈໍາ​ອາທິດຂອງ​ຄື້ນວິທະຍຸ ​ BBC 6 ແລະ​ ໃໝ່ໆຫ ​ ຼາຍ​ຂຶ້ນ ​ແລະ​ກໍ່​ມີ​ແຂກ​ນັກ​ຮ້ອງ​ເພີ່ມຂຶ້ນ​ອີກ​ ລາງວັນ​ອັລບັມດີ​ເດັ່ນ​ຂອງຄື້ນວິທະຍຸ Gilles Pe- ຫຼາຍ​ສຽງ​ເພື່ອເ​ ປັນ​ການ​ຂະຫຍາຍ​ຮູບ​ແບບ​ສຽງ​ terson ຈາກ BBC. ທີ່​ບາງ​ກອກບໍ່​ດົນມາ​ນີ້, ວົງ​ ເພງ​ໃຫ້ຫ ​ ຼາຍຂຶ້ນ ດົນຕຣີ​ກໍ່​ຍັງໄ​ ດ້​ຮັບ​ລາງວັນອັລບັມ​ເຄື່ອງ​ດົນຕຣີດ​ີ ​ໃນ​ປັດຈຸບັນ ວົງກ ​ ໍາລັງ​ກ່ຽມອອກ​ຕົວ​ສະ​ແດງ​ທົວ​ ເດັ່ນ​ຈາກ​ລາຍການ​ຄົມຊ ​ ັດ​ເລິກ. ​ໃນ​ເດືອນ​ ເອີຣົບ​ໃນ​ໄລຍະ​ລະດູຮ ​ ້ອນ​ນີ້​, ປີ​ນີ້​ນັບວ ​ ່າ​ເປັນ​ປີ​ ເມສາ, ວົງ​ກໍ່​ຖືກ​ສະ​ເໜີ​ຊື່ຂຶ້ນ​ຊີງ​ລາງວັນອັລບັມ​ ທີ່​ສາມ​ຊ້​ອນກັນ​ແລ້ວ, ວົງ​ກໍ່​ຍັງໄ ​ ດ້​ຮັບ​ການ​ເຊີນ​ ດີ​ເດັ່ນ​ຂອງ​ເຂດ​ອາຊີປ ​ າຊີ​ຟິກຈາກ​ວາລະສານ​ເພງ​ ພິເ​ ສດ​ເພື່ອສ ​ ະ​ແດງ​ທີ່​ເທດສະການ​ Glastonອັງກິດກັບ​ລາຍການ​ລາງວັນ​ດົນ​ຕຣີ​ດີ​ເດັ່ນ​ຂອງ​ bury ​ໃນ​ເດືອນ​ມິຖຸນາ​ທີ່​ອັງກິດ ​ແລະ​ເທດສະ​ການ ໂລກ - ນີ້ແ ​ ມ່ນ​ວົງດ ​ ົນຕ ​ ຣີທີ່​ສອງ​ຈາກເຂດ​ອາຊີ​ Field Day ທີ່​ສວນ Victoria ທີ່ນະຄອນຫຼວງ​ ປາຊີ​ຟິກທີ່ໄ​ ດ້​ຮັບ​ການສະ​ເໜີຊ ​ ື່​ຂຶ້ນ​ຊີງລາງວັນນໍາ​ ລອນ​ດອນ​ອີກດ ​ ້ວຍ. ຜູ້ຟ ​ ັງໄວ​ ​​ ໜຸ່ມ​ທີ່ເ​ ອີຣົບກໍ​ໃຫ້​ ຫຼັງວ ​ ົງ​Sambasunda ​ຈາກອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ​. ສຽງ​ຕອບ​ຮັບ​ທີ່​ດີ​ກັບສ ​ ຽງ​ເພງ​ທີ່​ແປກ​ໃໝ່ຂ ​ ອງ​ວົງ​ ແລະ​ ຜູ້ຄ ​ ົນ​ຈາກ​ທົ່ວທ ​ ະວີບກໍ່​ໃຫ້ຄ ​ ວາມ​ສົນ​ໃຈ​​ ດ້ວຍ​ຄວາມ​ເປັນ​​ເອກະລັກ​ຂອງ​ວົງ PBMIB ທີ່​ ເຂົ້າຊົມເ​ ປັນຈໍານວນ​ຫຼວງ​ຫຼາຍ. ວົງດົນຕຣີ​ພາ​ລາ​

ນໍາເ​ ອົາສ ​ ຽງ​​ແບບ​ດັ້ງເ​ ດີມ ​ແລະ ​ສຽງເພງ​ໝໍ​ລໍາ​ ໄດ​ສ໌ບາງກອກ​ໝໍ​ລໍາ​ນາໆ​ຊາດ​​ແມ່ນ​ກໍາລັງ​ມາ​ແຮງ​ ຈາກ​ທ້ອງ​ຖິ່ນມາ​ລວມກັນ​ເປັນວົງ​ນໍາ​ສະ​ເໜີ​ສຽງ​ ກັບກ ​ ານ​ໂຄສະນາ​ສຽງ​ເພງ​ໝໍ​ລໍາ, ດັ່ງທ ​ ີ່ຄໍາ​ມາວ​ ເພງ​ແນວ​ໃໝ່ໃ ​ ນ​ວົງ​ການ​ດົນຕຣີ. ນິກ ມານະ​ເຊ​ ເວົ້າວ ​ ່າ “ສຽງລໍ າ ເປັ ​​ ນ ສ ​ ຽງ​ທ ີ ່ ​ມ ່ ວ ນ​ສ ້ າ ງ​ ທີ່​ເຄີຍ​ຮ່ວມ​ງານ​ນັກ​ນັກ​ປະພັນ​ດົນຕຣີ​ຊື່​ດັງຈາກ ຄວາມ​ສ ະໜຸ ກ ​ສ ະໜາ​ນ ​ແ ລະ​​ເປັ ນ ສ ​ ຽງ​ Studio One, ລີ ​ເພີ​ລີ ​ໄດ້​ຊ່ວຍ​ປະພັນ​ເພງ​ໃຫ້​ ທີ ່ ຜ ູ ້ ​ຟ ັ ງ ມ ​ ັກ​” ສຽງ​ອອກ​ມາ​ເປັນ​ແນວ​​ແປກໃໝ່, ​ໂດຍ​ນໍາ​ເອົາໝ ​ ໍ​


Cover Story

37

dkoxt-aolP'

The Artillery of Sound - Philippines words & Photos By Johanna Michelle Lim Illustrations by Thee OO

Oh3_FINAL.indd 37

5/3/16 3:01 PM


fqo8iuvk-Po

38

ipp Phil

ines

dkoxt-aolP'

ທະ​ເລ​ສາບ​ເຊ​ບູ, ປະ​ເທດ​ຟີລ ​ ີ​ບປີນ Sebu Lake

ໂດຍ ຈໍນາ ມິກິ ລິມ

ໃນ​ກ າ​ນ ປະຊັ ນ ​ສ ຽງ​ຂ ອງ​ທ ັ ງ ​ສ ອງຟາກ ທະເລສາບແມ່ ນບ ​ ໍ ່ ມ ີ ​ໃ ຜ​ຍອມ​ຖ້ ອ ຍ​ຫ ຼ ັ ງ , ຖື ກ​ ຂັ້ນ​ໄວ້​ພຽງ​ທາງ​ຫຼວງແຕ່​ສຽງ ​ແລະ ​ໃຈຄວາມ ສາມາດ​ໄດ້​ຍີ​ນ​ຮອດເທີ​ງຈອມພູ ຈົນເຮັດໃຫ້ ທະເລສາບ​​ສະນັ ນສັ ່ ນໄ​ ຫວ​.

​ ົດຮ ບ ​ ້ອງ​ສວດ​ຂອງ Rosie ນັບ​ຍາກ​ທີ່ຈ ​ ະ​ຈື່ຈ ​ ໍາ​ໄດ້​ ໝົດ, ລາວ​ຈະບໍ່ມ ​ ີ​ບັນທຶກ​ຂອງ​ບົດ​ສວດ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ​ ເຊີ່ງກ ​ ານ​ສວດ​ຈະ​ເລີ່ມ ​ ແຕ່ຍ ​ າມ​ຄໍ່າໃ ​ ຕ້ແ ​ ສງ​ຈັນຈ ​ ົນ​ ຮອດ​ຕອນ​ເຊົ້າ​​​ໃຕ້ແ ​ ສງຕາ​​ເວັນ. ການ​ສວດ​ນັ້ນລາວ​ຈະ​ເລີ່​ມໂ ​ ດຍ​ການ​ຮ້ອງ​ສຽງ​ຍາ​ວ

ການ​ປະຊັ ນ ​ສຽງ​ດົ ນ ຕຣີ ​ເ ປັ ນໜ ​ ຶ ່ ງ ​ໃ ນ​ກິ ດ ຈະ​ ​ເ ພື່ ອ ​ເ ປັ ນ ​ກ ານສວດ​ເ ອີ້ ນ ​ເ ທບພຣະ​ເ ຈົ້ າ ລົ ງ ​ມ າ ກໍາໃ ​ ຫຍ່ຈັດ​ຂຶ້ນ​ທີ່​ທະ​ເລ​ສາບ​ເຊ​ບູ, ປະ​ເທດ​ “ວັ ດ ທະນະ​ທ ັ ມ ​ຂ ອງ​ພ ວກ​ເ ຮົ າ ​ແ ມ່ ນ​ ຟີ​ລີ​ບປີ ນ. ເທບ​ພ ຣະ​ເ ຈົ ້ າ ​ເ ປັ ນ ​ຜ ູ ້ ​ໃ ຫ້ ​ແ ລະ ​ສ ື ບ​

ໂຣຊີ ຊູລ າ

Rosie Sula Divine Chanter

​ເ ມື່ ອ ​ເ ຈາະ​ເ ລິ ກ ​​ເຂົ້ າ ​ເ ບີ່ ງ ອີ ກ ​ດ້ າ ນ​ໜື່ ງ ມັ ນ ​ແ ມ່ ນ​ ການ​ຮ້ ອ ງ​ເ ພງ​ສັ ນ ລະ​ເ ສີ ນ ​ເ ທບພຣະ​ເ ຈົ້ າ ​ເ ຊີ່ ງ ທ່ານນາງໂຣຊີ ຊູລາ (Rosie) ​ເປັນ​ທີ່​ຮູ້ຈັກກ ​ ັນ​ ໃນນາມ ໝໍລຳຍີງ ເພື່ອສ້າງແຮງ​ບັນດານ​ໃຈ ແລະ ຄວາມສັດທາລາວ​ຈະ​ນອນ​​ເທີ​ງພື້ນ​ໄມ້​ທີ່​​ໂຮງຮຽນ​ ສອນ​ວັດທະນະ​ທັມອ້ອມ​ຮອບ​ດ້ວຍ​ນັກຮຽນ​ທີ່​ມາ​ ນັ່ງລໍຖ້າ​ໃຫ້ເ​ ທບພຣະ​ເຈົ້າ ດີວາຕາສົ່ງຈິດມາຫາ.​

ທອດ​ຈ າກ​ບ ັ ນ ພະ​ບ ູ ລ ຸ ດ , ​ເ ຮົ າ ​ຕ ້ ອ ງ​ ຮັ ກສາ ​ແ ລະ​ ປົ ກ​ປ້ ອ ງ​ໄ ວ້ ​ໃ ຫ້ດ ​ ີ ” ​ລາວ​

ດັງ, ລາວ​ໄດ້​ລົງເຂົ້າ​ແຂ່ງຂັນ​ຮ້ອງ​ເພັງເ​ ກືອບ​ທຸກ​ ລາຍການທ້ອງ​ຖິ່ນ​ທີ່​ເຊ​ບູ ​ແລະ ​ສະ​ແດງ​ແກ່​ນັກ​ ທ່ ອ ງ​ທ່ ຽ ວ​ຕ່ າ ງປະ​ເ ທດ​ໃ ນ​ເ ວລາ​ຂີ່ ​ລົ ດ ຈັ ກ ເດີ ນ​ ທາງ​ໄກຫວັງເພື ​​ ່ອຈ ​ ະ​ມີ​ຄົນຫ ​ ັນ​ມາ​ສົນ​ໃຈ​ພອນ​ສະ​ ຫວັນຂອງ​ລາວ ​ແລະ ຫວັງ​ວ່າຈ ​ ະ​ສາມາດ​ສົ່ງລ ​ ູກ​​ ເຂົ້າໂຮງຮຽນ​ໄດ້ ລາວ​ຄິດວ່າການ​ຮ້ອງ​ເພງ​ສວດ​ ສັນລະ​ເຊີນ​ພະ​ເຈົ້າແມ່ນການປະຕິ​ບັດຂອງ​ຜູ້ເ​ ຖົ້າ, ລາວຂໍ​ຮ້ອງ​ເພງ​ຂອງ Richard Marx ຫຼາຍ​ກ່ວາ​ ຫັນ​ໄປ​ຮ້ອງ​ເພງ​ສວດ.

Rosie ສຳພັດເ​ ວົ້າວ ​ ່າ ‘ສຽງ​ຂອງ Mark ​ນັ້ນ​ ສວດ ແລະ ​ສຽງ​ເພງ​ບົດ​ສວດ​ຂອງ​ລາວຜ່ານເຄື່ອງ​ ປຽບດັ່ງ​ສັດຕ ​ ູ​ຂອງ​ຂ້ອຍ’, ສຽງ​ດັງ​ຂອງ Mark​ ສຽງກໍ່ດ ​ ັງ​ກ້ອງ​ໄປ​ທົ່ວໝູ່ບ ​ ້ານ​ ​ ເປັນ​ໜຶ່ງຕົວຢ່າງ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້ວ ​ ັດທະນະ​ທັມຂອງ​ທ້ອງ​ ຖິ່​ນຫາຍ​ສາບ​ສູນໄປ. ​​​ ທັງກ ​ ານ​ນຸ່ງ​ຖື​ແບບ​ຕ່າງ ຂ້າມ​ໄປ​ອີກ​ເບື້ອງ​ໜຶ່ງແ ​ ມ່ນ​ສຽງຂອງ Mark Me- ປະ​ເທດ, ຮູບ​ເງົາພ ​ າສາ​ອັງກິດ ​ແລະ ເກີບ yen ຊາຍໜຸ້ມນັກ​ຂີ່​ລົດຈັກ​ທີ່​ກໍາລັງຝຶກ​ສ້ອມ​​ເພື່ອ​ ຄອນເວີດຕ່າງໆ. ຊີງຄ ​ ັດ​ເລືອກ​ຮ້ອງ​ເພງ​ລາຍ​ການ The Voice. ເຊີ່ງ ມັ ນ ເປັ ນ ເລື ອ ງຕ່ າ ງກັ ນ ຂອງພວກສະໄໜໃຫມ່ , ​ເ ພື ່ ອ ເ​ ປັ ນ ກ ​ ານ​ຕໍ ່ ຕ ້ າ ນ, Rosie ຫັ ນ​ ກຸ່ມ​ຊົນ​ເຜົ່າ T’bolis ບ້ານ​ເກີດ​ຂອງ Rosie ​​​ທີ່ຂຶ້ນ​ ລາວ​ມັກຈະ​ເປີດ​ສຽງ​ດັງສ ​ ະ​ໜັ່ນ​ເພື່ອເ​ ປັນ​ຝຶກ​ຝົນ​ ໜ້ າ ​ຫ າ​ກ ານ​ສ ຶ ກ ສາ​ສ ິ ດ ສອນ​ໄ ວ​ໜ ຸ ່ ມ​ ຊື່ວ່າ​ເປັນຊົນເຜົ່າ​ທີ່​ສາມາດ​ຮ້ອງ​ເພງ​ສຽງ​ສູງໄ ​ ດ້​ ບົດບາດ​ການ​ຮ້ອງ​ເພງ​ໃຫ້ສ ​ ົມຈິງ, ​​ເຖິງຈ ​ ະ​ມີລ ​ ົດ​ ໃຫ້ ​ຫ ຼ າ ຍ​ເ ທົ ່ າ ​ທ ີ ່ ​ຈ ະ​ເ ຮັ ດ ​ໄ ດ້ ​ທ ຸ ກ ໆ​ວ ັ ນ​ ດີເມື່ອ​ທຽບ​ກັບ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ອື່ນໆ​ໃນ​ເຂດ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ ບັນທຸກ​ໃຫຍ່ແລ່ນ​ຜ່ານ​ກໍ​ຕາມຄົນ​ກໍ່​ຍັງສາມາດໄດ້​ ເສົ າ , ​ແ ລະ​​ແນະ​ນ ໍ າ ເຄື ່ ອ ງ​ດ ົ ນ ຕຣີ ​ພ ື ້ ນ​ ອອກສ່ຽງ​ໃຕ້. ​​ແຕ່ສຽງ​ເປັນ​ພຽງ​ສ່ວນ​ໜື່ງ​ເທົ່ານ ​ ັ້ນ,​ ນິທານ​ໃນ​ບົດ​ເພງສວດ, ເລື່ອງ​​ເລົ່າຂອງ​ສາຍ​ນໍ້າ​ ແລະ​ປະ​ເພນີອ ​ ັນ​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ສື​ບທອດ​ມາ​ນັ້ນ​ຕ່າງ​ ຫາກ​ເປັນ​ສີ່​ງທີ່​ສ້າງ​ຄວາມ​ຫຼົງໄ​ ຫຼ​​ແກ່ຜູ້​ຟັງ. ທີ່ທ ​ ະ​ ເລ​ສາບ​ເຊ​ບູ, ນັກ​ສີລ​ປີນ​ປຽບ​ດັງນ ​ ັກ​ໄຝ່ຝັນ​ເພາະ​ ເຊື່ອ​ກັນ​ວ່າ​ມີ​ພຽງ​ຈິດ​ວິນຍານ​ເທົ່າ​ນັ້ນ​ທີ່​ສາມາດ​ ສ້າງ​ມັນຂຶ້ນ​ມາ​ໄດ້.

ຍີ​ນສຽງ​ຂອງ​ລາວ​.​ Mark ມາ​ຈາກ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ດຽວ​ ກັນກ ​ ັບ Rosie ​ແລະ​ ໃນ​ຫຼາຍໆ​ດ້ານ​ລາວ​ກໍ່​ ຍັງຮັກສາ​ປະ​ເພນີຂ ​ ອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​T’boli ຂອງ​ລາວ​ ໄວ້. ປັດຈຸບັນ​ລາວ​ມີພັນ​ລະ​ຍາ​​​ເຖິງຫ້າຄົນ ​ແລະ​ ລູກອີກແ ​ ປດ​ຄົນ. Mark ມີຄ ​ ວາມ​ໄຝ່ຝັນ​​ຢາກ​ເປັນ​ນັກ​ຮ້ອງ​ທີ່​ໂດ່​ງ

ເມື ອງ​ເ ຊັ ່ ນ kubling ​ໃ ຫ້ແ ​ ກ່ ​ນັ ກ ຮຽນ​ ຂອງ​ລ າວ, ​ Rosie ​ຍ ັ ງ ​ສ ອນ​ໃ ຫ້​ ຫຼ າ ນສາວ​ນຸ ່ ງ ​ເ ຄື ່ ອ ງ​ວ ັ ດທະນະ​ທ ັ ມ​ໃ ນ​ ເວລາ​ອອກ​ຍ່ າ ງ​ເ ຮັ ດ ​ກິ ດ ຈະ​ກໍ າ ນ ​ ອກ​ ບ້ າ ນ​ເ ພື ່ ອເ​ ປັ ນ ​ການ​ໂ ຄສະນາ​ຮ ັ ກສາ​ ວັດທະນະ​ທັມອ ​ ັນດີງາມ​ໄ ວ້ . ​


Cover Story

39

Kubling

is a traditional instrument used by T’bolis. A row of small, horizontally -laid gongs that function melodically.

T

here is a war in Lake Sebu, Philippines. The artillery chosen is music.

On one side of the fence is Divine Chanter, Rosie Sula also known as Lamingon. She is sprawled on the wooden floor of The School of Living Tradition as young students gather at her feet, waiting for her to receive inspiration from the god, D’wata. The T’bolis, the tribe that Rosie belongs to, is known to have the highest tonal range among all tribes in Southeast Asia. But the voice is a mere vessel. It is the stories of each chant, the stories of rivers and age-old traditions that her captive audience comes for. In Lake Sebu, they call artists dreamers for they believe that it is only through the spirits that they are able to create. Rosie’s chants are never memorized. She has no records of her past performances which last from moonlight to midmorning. She lets out a long shriek before starting a tantric incantation. “Our culture was given by the gods and passed on by our ancestors. Preserve it. Take good care of it,” she chants.

Her surreal alien song though, is interrupted by the line-in echo of a microphone across the street. On the other side of the fence in this war of sound is Mark Meyen, a motorcycle driver practicing for his audition for The Voice. He puts the videoke on maximum volume as he belts out a rendition of Faithfully by the Journey, his full baritone cutting through the noise of passing cars. Mark is from the same tribe as Rosie. He was born a T’boli and, in many ways, still adheres to the customs of his tribe. He has five wives and eight children. Stronger than his lineage though is Mark’s dream of becoming famous. He has joined almost every local singing contest in Lake Sebu and serenades his foreign customers during long rides on his motorcycle. He hopes that someone will take notice of his talent, so he can finally send his children to school. Chanting is an archaic practice best left to the elders, he thinks. He would rather sing cover songs by Richard Marx instead. “That sound is my enemy,” Rosie points out of Mark’s loud override as the tradi-

tion of their people is on the verge of cultural extinction because of the influx of skinny jeans, English movies, and Converse sneakers. In retaliation, Rosie teaches as many young people as she can every Saturday, testing them on the origins of instruments like the kubling. She dresses her granddaughters in traditional garb even when doing trivial errands. In this most auditory battle between tradition and modernity, each party refuses to back down. Separated by a mere highway, their arsenal of sound and sentiment seem to be heard from the Mount Busa all the way to the Lake Sebu where the silence of the water absorbs the vibrations.

Mark Meyen

motorcycle driver that dreams of becoming a contestant in The Voice.


7;k,'k,mu j]P['jkp mjv'mjP;.ovk-Po

40

ly[rao|hk{ly[raog]njv'g]qjk

Laos Simply Beautiful

Ten Thousand Faces – Ten Thousand Different Stories to Tell PHOTOS BY MAXIE & TEXT BY JOY

ດັ່ງຄໍາ​ທີ່​ເພິ່ນ​ວ່າ “​ເພື່ອສ້າງຈິດສໍານຶກໃນສິ່ງໃດໜຶ່ງ, ​ເຮົາຕ້ອງລົງມືເຮັດໃຫ້ ເຫັນໝາກຜົນ” ຄໍາເວົ້າຂອງ ວັນຊະນະພົນ ວົງໄຊຍາ ຫຼືເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ ແມ້ກຊີ, ເປັນຜູ້ລິເລີ່ມໂຄງການຖ່າຍພາບ “ເດັກນ້ອຍລາວ - ສິບພັນໜ້າ” ຮ່ວມ ກັບເພື່ອນຮ່ວມງານຈາກສະມາຄົມຊ່າງຖ່າຍພາບລາວທີ່ລາວ ໄດ້ຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງຊື່ວ່າ​ ກຸ່ມ “ຫຼັງກ້ອງ” ​

True to his words, “…to raise awareness that something, something should be done”, Vansanaphon Vongxaynha, better known as Maxie, initiated the “Lao Children- 10,000 Faces” photo project together with colleagues from “Lang Korng: The Lao Photographers Society”, the organization he co-founded.


S

Laos Simply Beautiful

41

tarting as a hobby to click random scenes - landscapes, people, anything around him when he was still 17, Maxie and three friends created “Lang Korng” (Behind the Camera) in 2005, a nonprofit youth organization uniting Lao amateur and professional photographers to share knowledge and techniques of their craft, hone each other’s skills through their experiences, inspire one another through their stories and encourage a wider audience to promote and contribute to the good of Lao society. Growing up, Maxie became more attracted to photography. His passion grew even stronger when he saw that the simple and beautiful things he had grown up with were slowly disappearing, and the authenticity of the culture he was familiar with, was slowly fading away, swamped by influences foreign to the country. His trips to different provinces of Laos, and abroad, made him realize more that he had to do something that would not just inspire others to take more photographs, but would also raise awareness of social disorders lurking around the corner. It was then that “Lao Children - 10,000 Faces” photo project was created. The main idea of the project, conceptualized by Lang Korng, was to go to rural areas in selected provinces of northern and southern Laos: Luang Prabang; Xiengkhouang; Sayaboury; Luang Namtha; Bokeo; Huaphan; Salavan; Attapeu; Sekong; Savannakhet and Vientiane to take and print photos of 10,000 children that would then be given to them as souvenirs. Lang Korng believes that photographs are the best way for people to remember childhood experiences and to warn children to be cautious of what is happening all around.

ເຖິງແມ່ນວ່າບາງຫມູ່ບ້ານຈະໃຊ້ກ້ອງໃນໂທລະສັບຖ່າຍຮູບເປັນປົກກະຕິ, ແຕ່ພາບໃບນີ້ສ່ວນໃຫຍ່ກໍຍັງເປັນ ພາບຖ່າຍໃບທຳອິດຂອງເຂົາເຈົ້າເອງ.

Even in villages where phone cameras were common these were often the first hard copy photography they had and were much sought after by the parents ​​​ ​ມຈາກ​ຄວາມ​ມັກ​ຮັກ​ໃນ​ການ​ຖ່າຍຮູບ​ກັບ​ສິ່ງຂອງ​ຕ່າງໆ, ພາບ​ທີິວທັດ ​ແລະ ຜູ້​ຄົນ​ອ້ອມ​ຂ້າງນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ອາຍຸ 17 ປີ,​ ເລີ່ ແມ້ກຊີ ​ແລະ ​ໝູ່​ອີກສ ​ ອງ​ຄົນ​ຈື່ງ​ໄດ້ກໍ່​ຕັ້ງກຸ່ມ “ຫຼັງກ ​ ້ອງ” ຂຶ້ນໃ ​ ນ​ປີ 2005, ​ອົງ​ການ​ທີ່​ບໍ່​ຫວັງຜົນກຳໄລໃດໆ, ລວບ​ລວມຊ່າງ​ ຖ່າຍຮູບ​ທັງມື​ສະມັກຫຼ ​ ີ້ນ ​ແລະ​ຊ່າງ​ຖ່າຍຮູບ​ອາຊີບ​ເຂົ້າມາ​ແບ່ງປັນປະສົບ​ການ​ຄວາມ​ຮທ ູ້​ າງ​ດ້ານ​ກາ​ນນໍາ​ໃຊ້ກ ​ ້ອງ, ​ສ້າງ​ ແຮງ​ບັນດານ​ໃຈ​ແກ່​ຄົນ​ອື່ນ​ຜ່ານ​ເລື່ອງ​ລາວຂອງ​ຮູບ​ພາບ ​ແລະ​ຊຸກຍູ້​ຜູ້​ຮັບ​ຊົມໃ ​ ນ​ການ​ສ້າງສັນ​ສິ່ງດີໆ​ແກ່ສ ​ ັງຄົມ​. ແມ້ກຊີ (ວັນຊະນະພອນ ວົງໄຊຍາ ) ມີຄວາມຫຼົງໄຫຼກັບການຖ່າຍຮູບເປັນ ຊີວິດຈິດໃຈ, ຄວາມມັກຮັກໃນການຖ່າຍພາບ​ຍິ່ງ​ ເພີ່ມພ ​ ູນຂຶ້ນ​ເມື່ອລ ​ າວ​ເຫັນສ ​ ິ່ງທີ່​ສວຍ​ງາມ​ອ້ອມ​ຂ້າງ​​ ເລີ່​ມຄ່ອຍໆ​ຈາງຫາຍ​ໄປ...

ນັບແ ​ ຕ່ຍ ​ ັງ​ນ້ອຍຈົນ​ໃຫຍ່, ​ແມ້ກຊີ ມີ​ຄວາມ​ຫຼົງໄ​ ຫຼ​ກັບກ ​ ານ​ຖ່າຍຮູບ​ເປັນຊ ​ ີວິດ​ຈິດ​ໃຈ, ຄວາມ​ມັກ​ຮັກ​ໃນ​ການຖ່າຍ​ພາບ​ຍິ່ງ​ ເພີ່ມພ ​ ູນຂຶ້ນ​ເມື່ອ​ລາວ​ເຫັນ​ສິ່ງທີ່​ສວຍ​ງາມ​ອ້ອມ​ຂ້າງ​​ເລີ່​ມຄ່ອຍໆ​ຈາງຫາຍ​ໄປ ​ແລະ ​ຄວາມ​ເປັນ​ແກ່ນ​ແທ້​ຂອງ​ວັດທະນະ​ ທັມທີ່​ລາວ​ເຕີບ​ໃຫຍ່ມາ​ພ້ອມ​ນັ້ນ​ຄ່ອຍໆຖືກ​ວັດທະນະ​ທັມ​ອື່ນ​ກືນກິນຫາຍ​​​ໄປ. ທີ່​ຜ່າ​ນມາລາ​ວ​ໄດ້ເ​ ດີນ​ທາງ​ໄປ​ຫຼາຍແຂວງ ​ແລະ ​ຕ່າງປະ​ເທດ​​ເຮັດ​ໃຫ້ລາວ​ຄິດໄ​ ດ້​ວ່າລ ​ າວ​ຕ້ອງ​ລົງມື​ເຮັດຫຍັງ​ຈັກຢ່າງ​ທີ່​ ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ສ້າງ​ແຮງ​ບັນດານ​ໃຈ​ແກ່​ຄົນອ ​ ື່ນ​ແຕ່ສ້າງ​ພາບ​ຈິດ​ສໍານຶກ​ໃຫ້ເຫັ ​​ ນ​ເຖິງກ ​ ານ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໄປ​ຂອງ​ສະພາບ​ສັງຄົມ​ໃນ​ ປັດຈຸບັນ​ໂຄງການ “ເດັກນ້ອຍລາວ - ສິບພັນໜ້າ” ຈຶຶ່ງ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ມາ.


7;k,'k,muj]P['jkp

42

By February this year, the team had already taken 7,000 photos, held an exhibition at the Institut Français du Laos in Vientiane, and printed a book of photographs of children, landscapes and activities done by the team while in the field. Started in October 2015, the project aims to educate children in rural areas through art, music, film shows, story-telling and discussions about the dangers of human trafficking, forced child marriages, and other social ills. The project also encourages these children to be creative in their own ways. Despite the unpredictable weather in the north and several security issues in the south, the different teams of Lang Korng made it this far with the help of Canada Fund for Local Initiatives (CFLI) and International Organization for Migration (IOM-X).

Maxie (Vansanaphon Vongxaynha) became more attached to photography. His passion grew even wider when he saw that the simple and beautiful things he had grown up with were slowly disappearing, and the authenticity of the culture he was familiar with, was slowly fading away, swamped by influences foreign to the country.

ຫລາຍໆຫມູ່ບ້ານບໍ່ມີຖະຫນົນຫົນທາງ ແລະ ຫລາຍກວ່າສອງອາທິດທີ່ພວກເຮົາໃຊ້ເວລາຢູ່ໄຊຍະບູລີ, ຫລວງພຣະບາງ ແລະ ບໍ່ແກ້ວ ໃຊ້ເຮືອໃນການເດີນທາງເພື່ອໄປຫາເດັກນ້ອຍເຫລົ່ານັ້ນ.

Many villages had no road access and more than two weeks were spent in Xayaboury, Loungphabang and Bokeo travelling by boat to visit them. ​​ າ​ໝາຍ​ຫຼັກ​ຂອງ​ໂຄງການ​ສ້າງສັນ​ໂດຍ​ກຸ່ມ​ ຫຼັງກ ເປົ້ ​ ້ອງ​ແມ່ນ​ການອອກ​ເດີນ​ທາງ​ໄປ​ເຂດ​ຫ່າງ​ໄກ​ສອກຫ​ລ ີກ​ໃນ​ບັນດາ​ ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ແຕ່​ເໜືອ​​ເຖີງ​ໃຕ້​ນັບ​ແຕ່ ຫຼວງ​ພະ​ບາງ, ຊຽງ​ຂວາງ, ​​ໄຊ​ຍະ​ບູລີ, ຫຼວງ​ນໍ້າ​ທາ, ບໍ່ແ ​ ກ້ວ, ຫົວພັນ, ສາລະ​ວັນ, ອັດຕ ​ ະບື, ​ເຊ​ກອງ, ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ ​ແລະ​ວຽງ​ຈັນ, ​ເພື່ອ​ລວບ​ລວມຮູບ​ພາບ​ຂອ​ງ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ລາວໃຫ້​ໄດ້ 10,000 ຮູບ​ ແລະ​ມອບ​​ເປັນຂ ​ ອງຂວັນ​ແກ່ເດັກ​ແຕ່ລະຄົນ. ຫຼັງກ ​ ້ອງ​​ເຊື່ອ​ວ່າ​ຮູບ​ພາບ​ເປັນ​ວິທີ​ທີ່​ດີ​ທີ່​ສຸດ​​ໃນການ​ຫວນ​ຄືນສູ່​ຊີວິ​​ດ ໄວ​ ເດັກ ແ ​ ລະ​ເປັນ​ການ​ສ້າງ​ແນວ​ຄິດ​ໃຫ້ພ ​ ວກ​ເຂົາ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ເຖິງກ ​ ານປ່ຽນ​ແປງຂອງ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ອ້ອມ​ຮອບພວ​ກ​ເຂົາ ຈົນ​ມາ​​ເຖີງເ​ ດືອນ​ກຸມພາ​ຂອງ​ປີ​ນີ້ທີ​ມງານ​ສາມາດ​​ຖ່າຍຮູບ​ໄດ້​ເຖີງ 7000 ​ໃບ​ເປັນ​ທີ່​ຮຽບຮ້ອຍ​ແລ້ວ ​ແລະ ​ເປີດ​ໂຕ​ວາງ​ ສະ​ແດງ​ທີ່​ສະ​ຖາ​ບັນ​ສູນ​ພາສາ​ຝຣັ່ງທີ່​ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ນອກຈາກ​ນັ້ນ​ກໍ​ຍັງ​ໄດ້​ພີ​ມປື້​ມຮູບ​ພາບ​ຂອງ​ເດັກ, ທັງພ ​ າບ​ ທີ​ວທັດ ​ແລະພາບ​ກິດຈະ​ກໍາຕ່າງໆ​ຂອງ​ທີ​ມງານ​ທີ່​ໄດ້​ລົງ​ສະໜາມ​ຜ່ານ​ມາ

​ ຄງ​ການ​ໄດ້​ເລີ່​ມ​ແຕ່​ເດືອນ​ຕຸລາ ປີ 2015 ຫວັງ​ເພື່ອ​ສິດສອນ​ເດັກນ້ອຍ​ໃນ​ເຂດ​ຫ່າງ​ໄກ​ໂດຍ​ນໍາ​ໃຊ້ສ ໂ ​ ີ​ລ​ປະ, ດົນຕຣີ​ ແລະ ກ ​ ານສະ​ ແ ດງ​​ ເລື່ ອ ງ​ ເ ລົ່ າ ຕ ​ າ ່ ງໆ​ ກ ຽ ່ ວ​ ກ ບ ັ ຄ ​ ວາມ​ ອ ນ ັ ຕະລາຍ​ ຂ ອງ​ ກ ານຄ້ າ ​ ມ ະນຸ ດ , ການ​ ບ ງ ັ ຄັ ບ ກ ​ ານ​ ແຕ່ງງານ​ ​ແລະ​ ຂໍຂອບໃຈ​ການ​ຊຸກຍູ້ ​ແລະ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ຈາກ​ ​ ້ວຍເຖີງຈະ​ ອົງການ​ກອງ​ທືນຊ່ວຍ​ເຫຼືອຈາກ​ຄາ​ນາ​ດາ​ ບັນຫາ​ສັງຄົມ​ອື່ນໆ. ​ໂຄງການ​ຍັງ​ຊຸກຍູ້​ໃຫ້ເ​ ດັກນ້ອຍ​ສ້າງ​ແນວ​ຄິດສ້າງສັນ​ໃນ​ແບບ​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເອງ​ອີກດ ​ າ​ກທາງ​ດ້ານການປ່ຽນແປງດິນຟ້າ​ອາກາດ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ ​ແລະການເດີນທາງຂຶ້ນເຂົາລົງເຮືອເພື່ອເຂົ້າ ມານະທີ່ນີ້ດ້ວຍ(CFLI) ​ແລະ ອົງການ​ອົບ​ພະ​ ພົບ​ບັນຫາ​ຫຍຸ້ງຍ ຍົບ​ນາໆ​ຊາດ ​(IOM-X) . ຫາໂຮງຮຽນຫ່າງໄກສອກຫລີກເພື່ອເຂົ້າໃຫ້ເຖີ່ງທຸກໂຮງຮຽນ ແມ່ນຄວາມທ້າທາຍທີ່ມີຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມປະທັບໃຈ.


ການອອກກຳລັງກາຍໃນສະພາບອາກາດເຢັນ ເປັນວິທີທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍອຸ່ນຂຶ້ນໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

Exercise in cold weather under the sun is the easiest way to get warm.

ເຖິງວ່າຈະເປົ່າແຄນບໍ່ຄ່ອຍເກັ່ງ, ແຕ່ເດັກນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່ກໍຍັງສາມາດສ້າງສຽງຫົວໃຫ້ກັບທຸກຄົນໄດ້.

Adults were as interested in the many activities as the children and attempted to play traditional musical instruments no matter how much people laughed.


ເສື້ອຜ້າກັນໜາວ ແລະ ເຄື່ອງມືຫລາຍໆຢ່າງໄດ້ ນຳໄປແຈກຢາຍໃຫ້ໂຮງຮຽນ ແລະ ໝູ່ບ້ານ

Clothes were brought and posters with social messages were made for schools and villages

ທ້າວ ວັນຊະນະພອນ ວົງໄຊຍາ

Pern (Anouphone Phomhacsar)

ການຫາໄຟຟ້າ ແລະ ບ່ອນສາຍຮູບເງົາມັກຈະເປັນສີ່ງທີ່ທ້າທາຍທີ່ສຸດໃນແຕ່ລະມື້, ຄົນທັງຫມົດໃນຫມູ່ບ້ານຈະອອກມາເບິ່ງຮູບເງົາໃນຕອນກາງຄືນ ໂດຍເລີ່ມຈາກຮູບເງົາສັ້ນ ກ່ຽວກັບບັນຫາ ການຄ້າມະນຸດ ແລະ ຕໍ່ດ້ວຍຮູບເງົາອີກເລື່ອງຫນຶ່ງ.

In the more remote villages getting electricity and finding a suitable screening place were often a challenge. The whole village would often come out to watch the nightly film screenings. We would show a short film about human trafficking followed by feature film.


ຄວາມເຂີນອາຍໄດ້ຫມົດໄປໃນບໍ່ເທົ່າໃດນາທີ.

They were rarely shy for more than the first few minutes.

ການກະກຽມອາຫານໃນແຕ່ລະ ວັນໃຊ້ເວລາໄປພໍສົມຄວນ ເມື່ອຕ້ອງອາໄສຢູ່ກັບທຳມະຊາດ ຢ່າງເຕັມທີ່ແຕ່ທຸກຄົນກໍຍັງ ສຸຂະພາບດີ ແລະ ເຂັ້ມແຂງ.

Essential daily activities like cooking take up much of the day in a village, but everyone seemed well fed and healthy


ການໄດ້ຮັບພາບຖ່າຍເປັນຂອງຕົນເອງເປັນກິດຈະກຳທີ່ໜ້າຕື່ນເຕັ້ນທີ່ສຸດຂອງເດັກນ້ອຍເພາະພາບຖ່າຍເຫຼົ່ານີ້ອາດເປັນພາບໃບທຳອິດ ແລະ ໃບດຽວຂອງພວກເຂົາ.

Getting a personal portrait was the most popular activity and in most cases was their first and only photograph.

ມິດຕະພາບເກີດຂຶ້ນໄດ້ທຸກໄວ.

Friendships start at any age.

ນາງ ທິບພະເກສອນ ສາຍລາດ

Oui (Thipphakesone Saylath)

ປະກອບສ່ວນ

Support

Contact Lang Korng www.facebook.com/langkorng

Join Us!


ບາງບ່ອນກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຊອກຫາຄຳໃດມາອະທິບາຍຄວາມງາມ.

Some places need no words to describe their beauty.


g]njv'g]qjkoadgfuomk'

48

Travel Tales Oh Dear! Dog or Deer? ຂ້ອຍຕື່ນ​ຂຶ້ນ​ມາ​ນັ່ງດ ​ ື່ມກ ​ າ​ເຟທີ່ຮ ​ ້ານແຫ່ງໜື່ງ ແລະ ໄດ້ພົບກັບ​ຊາຍ​ຫວຽດ ນາມ​ທີ່ມ ​ ີ​ຂາ​ຊ້າຍ​ເຮັດ​ດ້ວຍ​ໄມ້,​ເບີ່​ງຄື​ລາວ​ຫາ​ກໍ​ກັບ​ມາ​​ແຕ່​ລ່າ​ສັດ. ລາວ​ເຫັນ​ ຂ້ອຍ​ແນມ​ເບິ່ງຂ ​ າ​​ໄມ້​ຂອງ​ລາວ, ຊາຍ​ດັ່ງກ່າວ​ເລີຍ​ເອີ້ນ​ຖາມ ​ແລະ​ຊວນ​ຂ້ອຍ​ ໄປ​ກິນ​ເຂົ້າສ ​ ວາຍ​ນໍາຢູ່​ຫຼັງຮ ​ ້ານ

In the coffee shop where I got my morning caffeine fix, I met a Vietnamese man with a wooden left foot. He had just returned from a hunting trip and, when he caught me staring at his foot, invited me for a hunter’s luncheon at the restaurant he’d improvised behind the coffee shop.

ຮອດ​ຕອນສວາຍ​ຂ້ອຍ​ກໍໄປ​ຫາ​ລາວ, ລາວ​ກໍ​ເອົາ​ຊີ້ນ​ສັດທີ່​ລ່າມາ​​ໄດ້​ອອກ​ມາ​ ໃຫ້ເ​ ບິ່ງຢ່າງ​ພູມໃ ​ ຈ “Barking deer ragout” ລາວ​ວ່າ “​ແຊບ​ຫຼາຍໆ”. ທໍາ​ ອິດ​ຂ້ອຍ​ກໍ່​ບໍ່​ແນ່​ໃຈ​ວ່າ​ມັນ​ແມ່ນ​ຊີ້ນ​ຫຍັງ​ກັນ​ແທ້​ແຕ່​ເບີ່​ງຄື​ເປັນຕາ​ແຊບ, ລາວ​ ຕົ້ມ​ຊີ້ນ​ໃສ່ມ ​ ັນ​ຝຣັ່ງ, ໝາກ​ກາ​ລົດ​ສີ​ເຫຼືອງສົ່ງກ ​ ີ່​ນຫອມ​​ໂຮຍ​ໜ້າ​ດ້ວຍ​ຜັກຫອມ​ ປ້ອມເບີ່ງແລ້ວ​ເປັນຕາ​ແຊບອີ່ຫລີ.​

At lunch time, I went to his place where he proudly presented a freshly-made ragoût, “Barking deer ragoût,” he said, “very delicious.” I wasn’t sure what barking deer was, but it definitely looked and smelled delicious; sautéed pieces of meat, bright yellow potatoes and sliced carrots, all floating in a velvety brown sauce sprinkled with fresh coriander.

ກິນ​ໄປ​ໄດ້ໜ ​ ້ອຍ​ໜື່ງກັບ​ບັນ​ຍາ​ກາດ​ຍີ້ມຫົວທັງແ ​ ກ້ມ​ເບຍ​​ໄປນໍາ, ຂ້ອຍ​ກໍ່​ເລີຍ​ As we ate, the atmosphere was friendly and the hunter very talkative - his seemingly bottomless beer glass may have helped. After a couple of beers, I dared to ask ລອງ​ຖາມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຂາ​ຂອງ​ລາວ​ເບິ່ງ. him about his wooden foot. ລາວ​ບອກ​ດ້ວຍ​ສຽງ​ເສົ້າວ່າ ສະໄໜເປັນບ່າວ ຂ້ອຍໄດ້ເປັນທະຫານທີ່ດຸໜ່ັນ ຂ້ ອ ຍໄດ້ ຖື ກ ສົ່ ງ ໄປ​ສົ ງ ຄາມ​​​ຮົ ບ ​ແ ຖວ​ທ າງ​ຍ່ າ ງ​ໂ ຮ່ ຈີ ​ມິ ນ ​ແ ລ້ ວ ​ໄ ປ​ຢ ຽບ​ເ ອົ າ ລະ​ “Ho Chi Minh Trail,” he said and then gave an account of how, as a young soldier ເບີດ ​ , ​ລາວເລົ່າ​ໄດ້​ໜ້ອຍ​ໜື່ງ​ແລ້ວ​ຈຶ່ງ​ກັບ​ມາ​ລົມ​ເລື່ອງ​ລ່າສ ​ ັດ​ອີກ​ດ້ວຍ​ສຽງ​ during the war, he had stepped on a piece of unexploded ordnance. His story, temporarily darkened the mood around the table, but as soon as he returned to telling ຫົວອີກຄັ້ງ. hunting tales, the atmosphere brightened again. ເມື່ ອ ຂ້ ອ ຍກັ ບ ບ້ າ ນພັ ກ ແລ້ ວ ເລົ່ າ ເລື່ ອ ງໄປກີ ນ ເຂົ້ າ ກັ ບ ນາຍພານຫວຽດນາມ ໃຫ້ໝູ່ຟັງຕອນແລງມື້ນັ້ນ, ໝູ່ລະຖາມອີກຄັ້ງວ່າ “ເຈົ້າໄປກິນຫຍັງມາ When I recounted the stories to the backpackers gathered at my hotel later that ເກາະ?” ຂ້ອຍຈື່ໄດ້ວ່າແມ່ນຊີ້ນ Barking deer, ທັນໃດທີ່ບອກຊື່ໝູ່ night, they grimaced. “You ate what?” they exclaimed.

ທຸກຄົນຄິດວ່າຂ້ອຍໄປກີນຊີ້ນໂຕໝາມາ, ຂ້ອຍຄິດໜັກວ່າມັນແມ່ນແທ້ຫວາ? ຂ້ອຍ​ບໍ່​ເຄີຍ​ລອງ​ກີ​ນຊີ້ນແ ​ ບບ​ນັ້ນ​ມາ​ກ່ອນ, ແຕ່ຊີ້ນ Barking deer ມັນແມ່ນຫຍັງກັນແທ້ລະ? ຂ້ອຍ​ເລີຍຮີບ​ຍ່າງ​ອອກ​ໄປ​ຮ້ານ​ຫຼີ້ນອິນ​ເຕີ​ເນັດ ຊອກ​ຫາ​ຂໍ້​ມູນ​ກ່ຽວ​ກັບ barking deer ​ເລີຍ​ຮູ້​ວ່າ​ມັນ​ແມ່ນ​ກວາງ​ນ້ອຍ​ ປະ​ເ ພດ​ໜື່ ງ ຂອງ​ເ ຂດອາຊີ ​ໃ ຕ້ ​ນີ້ . ..​ແ ຕ່ ​ເ ຮົ າ ​ຈ ະ​​ແ ນ່ ​ໃ ຈໄດ້ ​ແ ນວ​ໃ ດ​ລ ະ​ວ່ າ ​ມື້ ​ນີ້​ ກິນ​ຊີ້ນ​ກວາງ​ຫຼື ໝາກັນແ ​ ທ້

Then it dawned on me: barking deer. They thought I’d been eating dog! Had I? It hadn’t tasted like any venison I’d ever had before, but what was barking deer? Feeling flushed, I went to an Internet café to check it out. “Barking Deer”, officially known as muntjacs, is a deer species native to South Asia. This was Southeast Asia. I guess I’ll never know!

ຂໍຂອບໃຈເລືອງດີດີຈາກ ມາກໂກ ວັນ ການ -

- Marko van Gaans -

Share your travel story with us ທ່ານມີເລື່ອງເລົ່າເລື່ອງແປກຈາກປະສົບການການທ່ອງທ່ຽວທີ່ຢາກຈະແບ່ງປັນກັບນັກອ່ານຄົນອື່ນໆ ຫຼື ບໍ່ທ່ານສາມາດຂຽນເລື່ອງຂອງທ່ານປະມານ 300 ຄໍາ ພ້ອມຊື່ ແລະ ທີ່ຢູ່ຂອງທ່ານກັບ ຫົວຂໍ້ Travel Tales ອິເມວມາຫາພວກເຮົາໄດ້ທີ່ editor@ohmag.la Did you have any interesting or unusual travel experience in Southeast Asia? Would you like to share it with our readers? If so, tell us about it in 300 words and address your mail to: editor@ohmag.la; with the subject, Travel Tales


Let the magic happen. Check our videos on www.huma.tv Contact us at info@huma.tv

The video production house


luj'c;f]hv,

E A R T H WATC H

50

va o 8t]kp

9kd,qo]tryf ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກ​ມີ​ຢູ່​ທຸກ​ຫົນ​ທຸກແ ​ ຫ່ງ, ທັງ​ ຕຸກ​ນໍ້າ, ສິ່ງ​ບັນ​ຈຸ​ຕ່າງໆ ​ແລະ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ ຖົ ງ ​ຢ າງ​ຖ ື ​ຈ າກ​ກ ານ​ຈ ັ ບ ​ຈ ່ າ ຍ​ໃ ຊ້ ​ສ ອຍ​ໃ ນ​ ຊີວິດ​ປະ​ຈໍາ​ວັນ, ນະ​ວັດຕະ​ກໍາກ ​ ານ​ປະດິດ​ ທີ່​ໃຫ້ຄ ​ ວາມ​ສະດວກ​ສະບາຍ​ນີ້ ກັບກ່າຍ​ມາ​ ເປັ ນ ສີ ່ ​ງ ທີ ່ ​ຄ່ ອ ຍໆ​ທ ໍ າ ລາຍ​ຊ ີ ​ວ ິ ດ ​ແ ລະ​ໂ ລກ​ ຂອງ​ເຮົ າ ​ເອງ. ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກນັບ​ໄດ້​ວ່າ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໜື່ງຂອງ​ ຊີວິດ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ, ມັນ​ຢູ່​ທຸກ​ບ່ອນ​ອ້ອມ​ຮອບ​ ຕົວ​ເຮົາ, ພະນັນ​ໄດ້​ວ່າສ ​ ີ່​ງຂອງ​ທີ່​ໃກ້ຄ ​ ຽງ​ຕົວ​ທ່ານ​ ຈໍານວນ​ບໍ່​ໜ້ອຍ​ແມ່ນ​ເຮັດ​ຈາກ​ພລາສຕິກ. ພຽງ​ ແຕ່​ຍ່າງ​ໄປ​ຊື້​ສີ່​ງ ຂອງ​ນ້ອຍໆ​ເຊັ່ນສ ​ ໍ​ຂຽນ, ຜູ້​ຂາຍ​ ກໍ​ຈະ​ເອົາໃ ​ ສ່ຖ ​ ົງໃ ​ ຫ້ທ ​ ັງທ ​ ີ່​ບໍ່​ຈໍາເ​ ປັນ. ໝູ່​ຂອງ​ຂ້ອຍ​ ເວົ້າ​ໃຫ້ຟ ​ ັງວ ​ ່າ ອອກ​ໄປ​ຊື້ຖ ​ ົງຢາງ​ພລາສຕິກ​ອັນ​ ດຽວ, ເຂົາ​ກໍ່​ຍັງ​ຍັດ​ໃສ່ໃ ​ ຫ້ອ ​ ີກ​ຖົງ​ໜື່ງຕ່າງຫາກ ​ ຕ່ສີ່​ງທີ່​ໜ້າ​ສະ​ເທືອ​ນ​ໃຈ​ແມ່ນ​ເຖີງວ່າ​ຈະ​ມີຫ ແ ​ ຼາຍ​ ໂຄງ​ກ ານທີ່ ​ພ ະຍາຍາມ​ຊຸ ກ ​ຍູ້ ​ກ ານ​ຮັ ກ ສາ​ສີ່ ​ງ​ ແວດ​ລ້ອມ, ພວກ​ເຮົາ​ກໍ​ຍັງ​ລະ​ເລີຍ​ໃນ​ການ​ນໍາ​ ໃຊ້ ​ແລະ​ຖີ້ມຖົງຢາງ​ໂດຍ​ບໍ່​ຄໍານື່ງເ​ ຖີງຜົນ​ທີ່​ຕາມ​ ມາ. ​ເມື່ອຍ່າງ​ໄປ ເດີ່ນທ ​ າດຫຼວງ ​ຫຼື​ແຄມ​ຂອງ​ຫຼັງ​ ງານ​ເທດສະ​ການ​ຕ່າງໆ ຫຼື​ພຽງ​ແຕ່​ໃນ​ໄລຍະ​ວັນ​ ພັກຜ່ອນ​ທ້າ​ຍອາທິດ​ເທົ່າ​ນັ້ນ, ທ່ານ​ຈະ​ພົບ​ເຫັນ​ ຂີ້​ເຫຍື້ອ​ພລາສຕິກ​ຕັ້ງເປັນກອງ​ໃຫ່ຍ, ທັງຕ ​ ຸກນ ​ ໍ້າ​ ລຽງ​ລາຍ​ກະ​ແຈກ​ກະຈາຍ​ຕາມ​ທາງສ້າງ​ຄວາມ​ ເປິ​ເປື້ອນ ​ແລະສາມາດ​ກໍ່​ໃຫ້ເ​ ກີດ​ມົນ​ລະ​ພິດ​ໃນ​ ໄລຍະ​ຍາວ. ການ​ຖີ້ມຖົງຢາງ​ ຫຼືຕ ​ ຸກ​ນໍ້າໄ​ ດ້​ກາຍ​ ມາ​ເ ປັ ນ ​ກ ານ​ກ ະທໍ າ ​ໃ ນ​ຊີ ວິ ດ ​ປ ະ​ຈໍ າ ​ວັ ນ ​​ທີ່ ​ພ ວກ​ ເຮົາຂາດ​ການ​ໄຕ່​ຕ່ອງ​ໃດໆ ປຽບ​ດັ່ງ​ຄື​ກັບ​ການ​ ຫາຍໃຈ​ເຂົ້າ​ອອກ. ​​ ້ນ​ເປັນ​ພຽງ​ສ່ວນ​ທໍາ​ອິດ​ທີ່​ພວກ​ເຮົາ​ກໍາ​ລັງ​ປູ​ທາງ​ ນັ ກ້າວ​ສູ່​ຄວາມ​ຫາ​ຍະ​ນະ​ຂອງ​ເຮົາ​ເອງ, ຕ້ອງ​ໃຊ້​ ເວລາ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 300 ປີ​ທີ່​ພລາສຕິກ​ຈະ​ສາມາດ​ ຍ່ອຍສະຫຼາຍ​ຕົວ​ໄດ້, ມັນ​ຍັງ​ໄຫຼ​ລົງຕ ​ ັນ​ທາງ​ນໍ້າ, ກະ​ຈາຍ​ທົ່ວພື້ນ ​ດີ​ນ, ລົງ​ສູ່​ແມ່​ນໍ້າ, ສົ່ງ​ຜົນ​ກະທົບ​

ຕໍ່ສັດ​ນໍ້າ ​ແລະ​ສັດທະ​ເລ​ຕ່າງໆ, ຖົງຢາງ​ທີ່​​ພວກ​ ເຮົາຖີ້ມ​ໄປ​ຢ່າງ​ສະ​ຊາຍກໍ່​ຍັງຖືກສັດລ້ຽງ​ເຊັ່ນ​ງົວ​ ແລະ​ປາ​ກີ​ນລົງໄ​ ປ​ກໍ່ໃ ​ ຫ້ເ​ ກີດ​ສານ​ຕົກຄ ​ ້າງ, ສ້າງ​ ອັນຕະລາຍ​ຕໍ່​ທັງສ ​ ັດ ​ແລະ​ຊັບພະຍາກອນປ່າໄ​ ມ້​ ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ, ທັງກ ​ ໍ່​ຜົນ​ກະທົບ​ຕໍ່​ການ​ດໍາລົງ​ຊີວິດ​ ແລະ​ຍັງ​ກໍ່​ມົນ​ລະ​ພິດ​ໃນ​ລະບົບ​ອາຫານຂອງ​ພວກ​

ໂດຍ ວຽງດາໄລ ສົມເພັດ

ເຮົາອີກ​ດ້ວຍ. ຂີ້​ເຫຍື້ອ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ຖີ້ມ​ໄປ​ຖືກ​ ເກັບ​ມ້ຽນ​ໂດຍ​ພາກສ່ວນ​ບໍລິການ​ເກັບ​ມ້ຽນ​ທີ່​ສຸດ​ ທ້າຍ​ສີ່​ງເ​ ສດ​ເຫຼືອນ ​ ັ້ນ​ພັດ​ຖືກ​ຝັງ​ຖີ້ມລົງພ ​ ື້ນ​ດີ​ນ​ ແລະ​ບາງ​ຄັ້ງກ ​ ໍ່​ຖືກ​ຈູດ​ເຜົາ, ຍິ່ງເ​ ຮັດ​ໃຫ້ກໍ່ໃ ​ ຫ້ເ​ ກີດ​ ມົນ​ລະ​ພິດ​ທາງ​ອາກາດ ​ແລະ​ນໍາ​ໄປ​ສູ່​ອັນຕະລາຍ​​ ໂຣຄ​ທາງ​ເດີນ​ຫາຍ​ໃຈ ແລະ​​​ໂລກມະ​ເລັງໄ​ ດ້

ສະ​ນັ້ນ​ພວກ​ເຮົາ​ຄວນ​ ເ ຮັ ດ ​ແ ນ ວ ​ໃ ດ ​ເ ພື ່ ອ​ ຫຼ ີ ກ ​ລ ່ ຽ ງຫາ​ຍ ະ​ນ ະ​ ຈາກ​ມ ົ ນ ​ລ ະ​ພ ິ ດ ຈາກ​ ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກນ ​ ີ້? ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ນໍາ​ໃຊ້ກ ​ ານ​ແກ້​ບັນຫາ​ສາມ​ຂັ້ນ​ກໍ່​ ຄື: ການ​ສຶກສາ, ການ​ຮ່າງ​ກົດໝາຍ​ທີ່​ເໝາະສົມ​ ແລະ​ການ​ປະຕິບັດນ ​ ໍາ​ໃຊ້ກົດໝາຍ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງຄ ​ ັດ. ທີ່​ຜ່າ​ນມາ​ມີ​ຫຼາຍ​ອົງການ​ທີ່​ພະຍາຍາມ​ຊຸກຍູ້​ສ້າງ​ ຈິດ​ສໍານຶກ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນຫາ​ສີ່​ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ໃນ​ສັງຄົມ​ ເຮົາ, ​ໂຄງການວຽງ​ຈັນສ ​ ີຂຽວ​​ເຊີ່ງເ​ ປັນພາກສ່ວນ​ ໜຶ່ງ​ຂອງອົງການ Social Environment Research Consultants Asia ​ໄດ້ພ ​ ະຍາຍາມ​ ນໍາ​ເອົາ​ຄວາມ​ຄິດ ​ສ້າ​ງສັນ​ເພື່ອປ ​ ູກຝັງແ ​ ນວ​ຄິດ​ ສ້າງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງຢູ່​ໃນ​ຂັ້ນທ້ອງ​ຖີ່​ນ. ການ​ຮ່າງ​ ກົ ດ ໝາຍ​ທີ່ ​ເ ໝາະ​ສົ ມ ​ກໍ່ ສ າມາດ​ຫຼຸ ດ ຜ່ ອ ນ​ກ ານ​ ຜະລິດ ​ແລະ​ນໍາໃ ​ ຊ້ຖ ​ ົງຢາງ​ພລາສຕິກ​ເກີນ​ຄວາມ​ ຈໍາ​ເປັນ​ໄດ້, ມີບ ​ າງ​ປະ​ເທດ​ມີ​ກົດໝາຍ​ຫ້າມ​ນໍາ​ໃຊ້​ ຖົງຢ ​ າງ​ບາງ​ຊະນິດ ​ແລະ​ຕາມຮ້ານຂາຍຕ່າງໆ​ ຈະ​ຄິດ​ໄລ່​ເງີ​ນ​ເພີ່ມເ​ ມື່ອນ ​ ໍາໃ ​ ຊ້ຖ ​ ົງຢາງ. ບໍ່​ດົນ​ມາ​ ນີ້ ລັດ​ຄາ​ລີ​ໂຟ​ເນຍທີ່​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ໄດ້​ມີ​ ການ​ຫ້າມ​ນໍາ​ໃຊ້ຕ ​ ຸກ​ນໍ້າ​ຍາງ​ພລາສຕິກ​​ເພື່ອຊ ​ ຸກຍູ້​ ໃຫ້ຄ ​ ົນ​ນໍາໃ ​ ຊ້ຕ ​ ຸກ​ນໍ້າທ ​ ີ່​ສາມາດ​ເຕີມ​ນໍ້າໄ ​ ດ້. ຖ້າ​ ຫ້າງ​ຮ້ານ​ຕ່າງໆ​ສາມາດປະກອບສ່ວນ​ໃນ​ການ​ ຈໍາກັດ​ການ​ນໍາໃ ​ ຊ້ຖ ​ ົງຢາງພລາສຕິກ, ​ພວກ​ເຮົາ​ ຈະ​ສາມາດ​ຫຼຸດ​ລົງຂີ້ເ​ ຫຍື້ອ​ເລົ່າ​ນັ້ນ​ໄດ້ແນ່ ​​ ນອນ.

ພວກ​ເຮົາ​ສາມ​າດ​ເລີ່ມ ​ ​ໄດ້​ດ້ວຍ​ຕົວ​ຂອງ​ເຮົາ​ເອງ​ ຈາກ​ສີ່​ງ​ເລັກໆ​ນ້ອຍ​ເຊັ່ນຖື​ກະ​ເປົ່າ​ຜ້າ ​ແລະ​ຖົງທ ​ ີ່​ ສາມາດ​ນໍາ​ໃຊ້ໄ​ ດ້​ຫຼາຍ​ຄັ້ງເ​ ວລາ​ອອກ​ຕະຫຼາຍ​ຊື້​

ເຄື່ອງ​ໃຊ້ຊ ​ ອຍ​ຕ່າງໆ, ຢ່າງ​ປ່ອຍ​ໃຫ້ສ ​ ີ່​ງປະດິດ​ທີ່​ ເຮົາ​ສ້າງຂຶ້ນ​ມາ​​ມາ​ເປັນ​ຈຸດ​ຈົບ​ຂອງ​ເຮົາ​ເອງ​ໄດ້.

ວຽງ​ຈັນ​ສີຂຽວ (Green Vientiane) ນໍາ​ສະ​ເໜີ​ ຜະລິດ​ຕະພັນ​ Gracz ພະ​ຫະນະ​ບັນຈຸ​ເພື່ອສ ​ ີ່​ງ ​ແວດ​ລ້ອມ, ​ເຮັດ​ຈາກ​ເສັ້ນ​ໃຍ​ພືດ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ​ ເຊີ່ ງ ນໍ າ ​ໃ ຊ້ ​ແ ລ້ ວ ​ສ າມາດ​ສ ະຫຼ າ ຍ​ຕົ ວ ​ໄ ດ້ ​ພ ຽງ​ ໄລຍະ​ເວລາ 6 ອາທິດ! ທັງປ ​ ອດ​ໄພ ​ແລະ​ດີ​ຕໍ່​ສີ່​ງ ​ແວ​ດລ້ອມ. ເພີ່ມເ​ ຕີມ​ໄດ້​ທີ່: www.gracz.co.th

ເ​ ລີ່ມ ​ ດ້ວຍ​ຕົວ​ເອງ​ກັບບາດກ້າວ​ນ້ອຍ​ສູ່​ການ​ປ່ຽນ​ ແປງ​ທີ່ ​ໃຫ່ ຍກ່ ວ າດ້ ວ ຍ​ວີ ​ທີ ​ທີ່ ​ພວກ​ເ ຮົ າ​ສາມາດ​ ຊ່ວຍ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກ​ໃນ​ຊີວິດ​ປະ​ຈໍາ​ ວັນ​ໄດ້​ເຊັ່ນ: - ປະຕິ​ເສດ​ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກ ​ແລະ​ຖືຖ ​ ົງໄ​ ປ​ເອງ​ ເວລາ​ອອກ​ຕະຫຼາດ - ນໍາ​ໃຊ້ຕຸກ​ນໍ້າ ຫຼື​ຈອກ​ນໍ້າທີ່ບ ​ ໍ່​ແມ່ນ​ພລາສຕິກ​ ໃນ​ແຕ່​ລະ​ມື້ - ຊ່ວຍ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ອັນຕະລາຍ​ຕໍ່​ສີ່​ງທີ່​ມີ​ຊີວິດ ​ແລະ​ ສັດ​ນໍ້າ​ໂດຍ​ການ​ກໍ້​ຖົງ​ພລາສຕິກ​ເປັນ​ມ້ວນ​ກ່ອນ​ ຖີ້ມລົງຖ ​ ັງ​ຂີ້​ເຫຍື້ອ


Earthwatch

51

ເ​ ມືອງ​ຫຼວງ​ນີວ​ເດ​ລີ ປະເທດອິນເດຍ​ກໍ່​ໄດ້​ອອກ​ກົດໝາຍ​ຫ້າມ​ໃຊ້ຖ ​ ົງຢາງ​ ທີ່​ມີ​ຂະໜາດ​ຕໍ່າ​ກ່ວາ 50 ​ໄມ​ຄຼອນ ຫຼື​ຖົງຢາງ​ຂະໜາດ​​ບາງ, ​ເຫດຜົນ​ແມ່ນ​ ຖົງຢາງ​ພລາສຕິກ​ທີ່​ໜາ​ກວ່າ​ແມ່ນ​ນໍາໃ ​ ຊ້ໄ​ ດ້ງ່າຍ​ກ່ວາ, ນອກ​ນັ້ນບັນດາ​ຜູ້​ ຜະລິດ ​ແລະ​ຜູ້​ຂາຍຖົງຢາງ​ຕ້ອງ​ຈ່າຍ​ຄ່າ​ການ​ທໍາລາຍ​ຂີ້​ເຫຍື້ອ​ອີກ​ດ້ວຍ, ຈໍານວນ​ເງີນ ​ ທີ່​​ໄດ້​ຈະ​ຖືກ​ນໍາ​ໃຊ້ເ​ ຂົ້າ​ໃນ​ການ​ບໍລິຫານ​ການ​ຈັດການ​ຂີ້​ເຫຍື້ອ​ ຂອງ​ເມືອງ www.timesofindia.indiatimes.com

ເ​ ມືອງ​ຊານ​ຟານ​ຊິກ​ໂກ​ໄດ້ກ ​ າຍ​ເປັນ​ເມືອງ​ທໍາອ ​ ິດ​ທີ່ອ ​ ອກ​ກົດໝາຍ​ຫ້າມ​ ນໍາ​ໃຊ້ຕ ​ ຸກ​ນໍ້າ​ພລາສຕິກ, ​ເພື່ອຊ ​ ຸກ​ຍູ້​ໃຫ້ຄ ​ ົນ​ຫັນ​ມາ​ໃຊ້ຜ ​ ະລິດ​ຕະພັນທ ​ ີ່​ດີ​

ຕໍ່​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ​ຫຼາຍຂຶ້ນ. ຜູ້ໃ ​ ດ​ທີ່​ເຮັດ​ຜິດ​ຈະ​ຖືກ​ປັບ​ໃໝ​ເຖິງ 1000 ໂ ​ ດ​ລາ www.globalflare.com


Earthwatch

E A R T H WATC H

52

T h e Pe r i l of Plastic By Viengdalat Somphet

Plastic is everywhere; in water bottles, containers, in everything and especially in those ubiquitous grocery bags. And it is killing us. What was initially a boon to modern man, has now become, literally, a hangman’s noose as it chokes planet Earth. Plastic is now a part of our daily existence. Look around and you will see it everywhere. It’s a bet that within a metre of you there will be at least half a dozen things made from plastic. Go into a shop and buy even a pencil, and the salesgirl will put it into a plastic bag. A friend of mine joked, “Buy one plastic bag and they’ll put it into another plastic bag.” But what is incredibly shocking is that despite all the campaigns for a clean environment, we continue to dispose of our plastic waste, senselessly and irresponsibly. Visit That Luang or the Mekong after festivals, or just about every weekend, and you will see the mountains of plastic bags and bottles thoughtlessly tossed away, making our surroundings filthy in the short-term and toxic in the longer term. Discarding a used plastic bag or water bottle where one is standing has become a reflex action; almost like breathing. But that is just Act I in our march towards self-destruction. Estimated to take about 300 years to biodegrade, the plastic then ends up in our sewers, fields, rivers and oceans, snuffing out animal and marine life. We’ve all seen those terrible pictures of cattle and fish choked from ingesting plastic bags. Our actions of carelessly discarding bags or bottles, endanger ani-

mal or plant life in the immediate future and our own lives later as it poisons our food chain. Plastic garbage, when collected by our not-so-efficient municipal services, then ends up in landfills where sometimes thermal decomposition or burning is attempted. But that contributes to an increase in air pollution with its deadly concomitants of respiratory diseases and cancers.

So what can we do to save ourselves from this peril that plastic has become? We need a three-pronged approach; education, legislation and enforcement. A number of organisations have started trying to create awareness in society. Green Vientiane, for example, an endeavour of Social Environment Research Consultants Asia, uses innovative ideas to bring about behaviour changes at the local level. Laws need to be enacted that curtail the production and usage of plastic. For example, some countries ban plastic bags less than a certain thickness and many shops charge for plastic bags. If shops and street vendors are held liable, plastic wastage will drop dramatically. So, start today with just a small change in your personal behaviour. It would be an irony if plastic, which started as such a boon, should become the death of us.

Green Vientiane is marketing Gracz’s eco-friendly containers and packaging. Made from natural plant fibres these products naturally biodegrade in 6 weeks! Safe for you and better for the environment. More info on: www.gracz.co.th

Small Steps with Big Impacts: There are many ways that we can personally help reduce plastic in our daily life. Take small steps like these the example: Avoid plastic and bring your own reusable bag when go out shopping.

Carry a glass or other non-plastic bottle for your daily hydration. Reduce the hazard to animals and marine life by tying plastic bags , especially the ultra-thin ones, into a series of knots before disposing of them.

San Francisco, becomes the first city to ban plastic bottles, encouraging people to use more eco-friendly products. Fines up to $1000 will be imposed on violators. www.globalflare.com New Delhi has banned plastic bag less than 50 microns thick (thin bags). The reasoning is that thicker plastic bags are easier to reuse. Also, manufacturers and distributors are required to pay for postuse disposal with money collected used for the city’s waste management


welcome to our laos! Since 2001, we’ve been sharing the Laos we love with the world through adventure and eco-tourism travel, working every day to protect the environment and culture. We offer a wide range of more than 160 excursions and outdoor activities in all 6

We want to share our culture and the natural beauty of laos. today and tomorrow.

provinces of Laos as well as excellent service, dedicated guides and the highest standards of safety. We’ll show you the scenery and the trails less frequented by tourists and interact with the local people and culture in the most responsible and environmentally friendly way. And with 7 offices located throughout Laos, you’re never far away from the start of your next adventure!

greendiscoverylaos.com • info@greendiscovery.com

VIENTIANE • VANG VIENG • LUANG PRABANG • THAKEK/KHAMMOUANE • PAKSE/CHAMPASSAK • LUANG NAMTHA • NONG KHIAW


Tr

av e

l5fpvfxkpmk'da[vk-Po

ASEAN destinations

lg u

id

e


mjv'mjP;.ovk-Po

56

c0;'[=]y7ew-

ຕັ້ງ​ຢູ່​​ພາກ​ກາງຂອງ​ປະ​ເທດ​ລາວ, ເປັນ​ ແຂວງທີ່​ນັບວ່າເ​ ປັນສູນ​ລວມຂອງ​ກິດຈະ​ ກໍ າ ​ກ ານທ່ ອ ງທ່ ຽ ວ​ທີ່ ​ເ ປັ ນ ​ມິ ດ ​ກັ ບ ​ທໍ າ ​ມ ະ​ ຊາດ, ມີ​ທັງຜ ​ າ​ຫີນ​ປູນທ ​ ີ່​ສູງຊ ​ ັນ, ​ເຂດໜອງ​ ນໍ້ າ ​ທີ່ ກ້ ວ າງ​ໃ ຫຍ່ ສຸ ດ ​ສ າຍຕາກັ ບ ​ພ າບ ທີ​ວທັດ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ​​ແລະ​ຍັງ​ກວມ​ເອົາເຂດ​ ປ່າ​ສະຫງວນ​ເຖິງສ ​ ອງ​ແຫ່ງອີກ​.

‘ທາງ​ເດີນ​ປ່າບ ​ ໍລິຄ ​ ໍາໄ​ ຊ’

​​ເ ປັ ນ ​ໜຶ່ ງ ​ໃ ນ​ໂ ຄງການ​ເ ປີ ດ ​ໃ ໝ່ ​ທີ່ ​ຊຸ ກ ຍູ້ ​ ໃຫ້ ​ປ ະຊາຊົ ນ ​ທ້ ອ ງ​ຖິ່ ​ນ ມີ ສ່ ວ ນ​ຮ່ ວ ມ​ໃ ນ​ ກ າ ນ ​ພັ ດ ທ ະ ນ າ ​ກ າ ນ ທ່ ອ ງ ທ່ ຽ ວ ​ແ ບ ບ​ ຍືນ​ຍົງ​, ​ໂຄງການ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້ຮ ​ ັບ​ການ​ ສະໜັບສະໜູນຈ ​ າກ​ລັດຖະບານ​ນີວຊີ​ແລນ​ ຮ່ວມ​ກັບ​ກະຊວງ​ຖະ​ແຫຼງ​ ຂ່າວ, ວັດທະນະ​ ທັມ ແ ​ ລະ ກ ​ ານທ່ອງທ່ຽວ

ສະຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ:

ບ້ າ ນ​ທ ່ າ ບ ​ ົ ກ , ລ່ ອ ງ​ເ ຮື ອ ​ທ ີ ່ ​ເ ຮັ ດ ​ຈ າກ​ ເສ​ດລູກ​ລະ​ເບີດ. ໄລຍະເວລາ​ລ່ອງ​ເຮືອ​ ທີ່ດ ​ ີ​ທີ່​ສຸດແມ່ນຕ ​ ອນ​ຄ້ອຍ​ແລງ​ຕາ​ເວັນຕົກ​ ດິນ​​ໄປ​ກັບ​ພາບ​ບັນຍາກາດ​ແຄມ​ນໍ້າ,​ໂຄງ​ ສ້າງ​ຕົວ​ເຮືອ​ທີ່​ເຮັດ​ມາ​ຈາກ​ເສດ​ລະ​ເບີດ​ ໃນ​ປາງສົງຄາມ​ອີນດູຈ ​ ີນ​ຍິ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້ປະສົບ​ ການ​ລ່ອງ​ເຮືອ​ມີ​ລັກສະນະ​ພິ​ເສດຫຼາຍ​ຂຶ້ນ.

ວັ ງ ​ນ ໍ ້ າ ​ເ ຢັ ນ . ຕັ້ງຢ ​ ູ່​ບ້ານ​ນາພາ​ວັນຫ່າງ​

ຈາກ​ຂົວ​ນໍ້າ​ເທີນ​ປະມານ 10-15 ຫຼັກ, ຕັ້ ງ ສຸ ດ ​ທ າງ​ດິ ນ ​ແ ດງ​ແ ມ່ ນ ໜອງ​ນໍ້ າ ​​ເ ລິ ກ​ ສີຟ້າທ ​ ີ່ມ ​ ີ​ຜາ​ຊັນ​ຫີນ​ປູນ​ປະກອບ​ເປັນ​ພາບ​ ພື້ນ​ຫຼັງທ ​ ີ່ງາມ​ຊວນ​ໃຫ້ຫ ​ ຼົງໄ​ ຫຼ.

ບ້ າ ນ​ໂ ພນ​ທັນ ​ແ ລະ ບ້ານ​ພ າຄະ

ບ້ າ ນ​ໂ ພນ​ທັ ນ ​ທີ່ ​ເ ມື ອ ງ​ຄໍ າ ​ເ ກີ ດ ​ນັ ບ ​ວ່ າ​ ເ ປັ ນ ​ສູ ນ ​ລ ວ ມ ​ແ ຫ່ ງ ​ກ າ ນ ຕໍ່ າ ຜື ນ ຜ້ າ​ ເຊີ່ງມີປະຊາຊົນຫ ​ ຼາຍ​ກວ່າ 60 ຄົນ​ ທີ່​ມີ​ອາຊີບຕ ​ ໍ່າຜ ​ ້າ, ​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່​ ທ່ າ ນທີ່ ສ າມາດ​ຫ າ​ຊື້ ​ສີ້ ​ນ ພື້ ນ ​ບ້ າ ນ​ທີ່ ​ຕໍ່ າ​ ດ້ວຍ​ໄໝ ຫຼືຝ ​ ້າຍ, ບ້ານ​ແຫ່ງນ ​ ີ້​​ເປັນ​ໜື່ງ​ໃນ​ ບ້ານ​ທີ່​ມີ​ຈໍານວນ​ແມ່​ຍີ​ງຕໍ່າຜ້າ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ​ໂດຍມີ​ການ​ນໍາ​ເອົາການ​ ຕໍ່າ​ຜືນ​ຜ້າ​ແບບ​ດັ້ງ​ເດີມມາປະສົມປ ​ ະສານ​ ກັບການ​ຕໍ່າຜ ​ ້າສະ​ໄໝ​ໃໝ່.​

ສິ່ງທີ່ບ ​ ໍ່​ຄວນ​ພາດ: ຖໍ ້ າ ​ມ ັ ງ ກອນ:

ຕັ້ງ​ຢູ່​ຕາມ​ເສັ້ນທາງ​ ເລກ 8 ບ້ານ​ປຸງ, ພາຍ​ໃນ​ຖໍ້າ​ມີ​ຫີນ​ປູນ​

ຍ້ອຍກ່ໍ​ຕົວຂຶ້ນ​​ເປັນ​ລັກສະນະ​ໂຕ​ມັງກອນ​ ໃຫຍ່ງາມອະລັງການ​, ທີ່ໜ ​ ້າ​ປະ​ທັບ​ໃຈ​ ໄປ​ກ່ວາ​ນັ້ນ​ແມ່ນ​ເມື່ອຍ ​ ່າງ​ເລິກ​ເຂົ້າໄປ​ ​​ ໃນ​ ຖໍ້າຍ ​ ັງ​ມີ​ຫີນ​ຍ້ອຍ​ກ່ໍ​ຕົວຂຶ້ນ​ເປັນ​ລັກ​ສະ​ນະ​ ຄ້າຍຄື​ກັບ​ຕີນໂ ​ ຕ​ຊ້າງ​ອີກ​ດ້ວຍ.

Bolikhamxai Laos

Located in central Laos, Bolikhamxay is considered the center for ecotourism activities. It has towering limestone karsts, massive wetlands, relaxing scenery and is home to two national protected areas. A new project by the MICT and NZ govt, to improve visitor experience through better infrastructure and heritage awareness in collaboration with local people is taking shape.

Sightseeing: Ban Tha Bak “Bomb Boat” River Cruise: This is best done at sunset or during the cool weather to really enjoy the scenery along the riverbanks. What makes this cruise extra special is that the boats are made from the fuel tanks of old U.S warplanes. Vang Nam Yen: Located in Ban Napavan, 10-15 km away from Nam Theun Bridge at the end of a red dusty road is a cool and inviting blue water lagoon with towering karst limestone as its backdrop. Ban Phontan & Ban Pakha: With more than 60 weavers, Ban Phontan in Kamkeud District is a place to shop for the traditional skirt known as sinh, woven from either silk or hemp. The village is one of the biggest in Laos in terms of the number of women weavers incorporating both traditional and modern techniques of weaving. DON’T MISS: Tham Mankhon “Dragon Cave”. Located along Route 8A in Poung Village, the interior of this magnificent cave resembles a dragon with its gigantic stalagmite and stalactite formations. One impressive attraction in the middle of the cave is an elephant foot-like stalactite formation.

dkowx GETTING THERE

By Bus - Daily from Southern Bus Station, Vientiane, to Lakxao Ihkovksko DINING

Saynamsan Restaurant With delicious Lao food and friendly staff this riverside restaurant is a good stopover in Paksan town.

mujrad SLEEPING

Thangkheng Guesthouse Located at the center of Laksao on Route 8 facing the towering limestone, Thangkheng is managed/ owned by a family of Hmong. T: +856-(0)30-906 0456 Suan Mai Ketsana Guesthouse An ideally located guesthouse that gives its visitors a serene relaxing view of the Nam San River in Paksan. T+856-(0)20-2233-8747


Travelguide

57

c0;'-P'0;k'

​ ຄງການ​ພັດທະນາ​ ​ແລະ ການຊຸກຍູ້ສ ໂ ​ ົ່ງ ​ເສີມ​ການທ່ອງທ່ຽວ​ແບບ​ຍືນຍົງ ​​ແລະ ​ເພື່ອ ແນ່ໃ ​ ສ່ສ ​ ້າງ​ລາຍໄດ້ຍ ​ ົກລ ​ ະດັບ​ການ​ດໍາລົງ​ ຊີວິດ​ໃຫ້ແ ​ ກ່​ປະຊາຊົນທ ​ ້ອງ​ຖີ່​ນ ​ແລະ​ ຜົນ​ ປະ​ໂ ຫຍ​ດ ທີ່ ​ດີ ​ແ ກ່ ​ນັ ກ ​ທ່ ອ ງ​ທ່ ຽ ວ​ໄ ດ້ ເ ຂົ້ າ ໄດ້ສຳພັດແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວໃຫມ່ໆ ແລະ ສະດວກຫລາຍຂຶ້ນ

ສະຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ

Xieng KhouangLaos

Through a project of the MICT and the New Zealand government, tourist sites and different activities are being developed in Paek, Kham and Khoun districts with a strong focus on heritage interpretation.

Sightseeing: Plain of Jars Site 1: In February 2016, excavations were conducted at Plain of Jars Site 1, and archaeologists unearthed three different types of burials: bones placed in pits with a large limestone block on top, bones buried in ceramic vessels, and a single body in a grave. Muang Khoun: the ancient capital of the Phuan kingdom capital lies about 30 km from Phonsavanh. A giant Buddha at Vat Piavat, That Foun Stupa and That Chomphet are three of the most important places to visit in the district. Other temples and decrepit French colonial buildings are also worth exploring. Ban Xang: A visit to Xiengkhouang is incomplete without a side trip or a sleepover at Xang Village in Kham district, famous for its hot springs, eco lodge, massage sala, sauna rooms and restaurant. DON’T MISS: Tham Piu. This historic cave in Kham district has become famous for more tragic reasons. During the war in Indochina, it took a direct hit from an American warplane killing the hundreds of villagers taking shelter during a bombing raid. Below the cave sits a large Buddha statue, a mute witness to the madness of war.

ທົ່ງໄ​ ຫ​ຫີນ​ເຂດ 1: ​ໃນທ້າຍ​ເດືອນ​ກຸມພາ​

ປີ 2016 ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ນັກ​ບູຮານ​ນະ​ຄະດີ​ ໄດ້ ຄົ້ ນ ​ພົ ບ​ເ ສດສາກ​​ກະດູ ກ​ຂອງ​ມະນຸ ດ,​ ໄຫ​ເກົ່າ​ແກ່ ​ແລະ​ວັດຖຸບູຮານ​ອີກ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ ທີ່ຄ ​ າດ​ຄະ​ເນ​ວ່າຊີ້ນ ​ ສ່ວນ​ດັ່ງກ່າວ​ມີ​ອາຍຸ​ ນັບ​ແຕ່​ໄລຍະທີ່ລ ​ າວ​ເຮົາ​ເປັນ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ ຝຣັ່ງ, ແຕ່​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ່ຕາມການຄົ້ນ​ຄວ້າຫາ​ ຄໍາ​ຕອບຍັງ​ດໍາ​ເນີນ​ຕໍ່​ໄປ​ຢູ່

​ເ ມື ອງ​ຄູ ນ : ຂຶ້ນ​ຊື່ວ່າ​ເປັນ​ເມືອງ​ຫຼວງເກົ່າ

©Sutikno GINDROZ dkowx GETTING THERE

ຂອງ​ອານາຈັກ​​ເມືອງພວນ​ໃນ​ສະ​​ໄໝ​ກ່ອນ, ຕັ້ງຫ່າງ​ຈາກ​ໂພນ​ສະຫວັນ​ພຽງ 30 ຫຼັກ,​ ສາມ​ສະຖານ​ທີ່ທີ່ບ ​ ໍ່​ຄວນ​ພາດ​ຂອງ​ເມືອງ​ ແມ່ນທ່ຽວ​ຊົມພ ​ ຣະພຸດທະ​ຮູບ​ໃຫ່ຍທີ່ວ ​ ັດ​ ເພຍວັດ, ວັດທາດ​ຝຸ່ນ ​ແລະ​ທາດ​ຈອມ​ເພັດ​ ຕັ້ງ​ສູງສ ​ ະຫງ່າ.

By Air: Daily flights from Vientiane. By Road: Daily from Northern Bus Station Vientiane. Ihkovksko DINING

Bamboozle Restaurant & Bar The interior is decorated with bamboos giving its diners a relaxing dining experience. Aside from their delectable burgers and mulberry smoothies, the place serves a range of international and Asian dishes and a good selection of spirits and beverages.

mujrad SLEEPING

Ban Xang Ecolodge With the green covered-mountain in front, this community- maintained eco lodge in Xang Village, Kham district is a good place to stay after a day exploring the province. T +856-(0)20-2234-0333

ບ້ າ ນຊ້ າ ງ: ຖ້າຫ ​ າກ​ທ່ານ​ມີ​ໂອ​ກາດ​ມາ​

ທ່ ຽ ວ​ຊ ຽງ​ຂ ວາງ​ທ່ າ ນ​ຕ້ ອ ງ​ມ າ​ແ ວ່ ​ພັ ກ ​ທີ່ ​ ບ້ານ​ຊ້າງ, ​ເມືອງ​ຄໍາ​ເຊີ່ງເປັນສະຖານ​ທີ່​ ພັກ​ກັບບ່ໍນໍ້າ​ຮ້ອນ​ອັນ​ໂດ່​ງດັງ, ທັງເ​ ຮືອນ​ ພັກ​ແບບ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ, ສາລາ​ນວດ​, ຫ້ອງ​ຮົມ​ ແລະ ຮ ​ ້ານ​ອາຫານເຊີ່ງໄດ້ມີການປັບປຸງ.

ສີ່​ງທີ່​ບໍ່​ຄວນ​ພາດ:

ຖໍ້າ​ປີວ: ຕັ້ງຢ ​ ູ່​ເມືອງ​ຄໍາ, ພາຍໃນຖໍ້າແ ​ ມ່ນ

ເຕັ ມ ​ໄ ປ​ດ້ ວ ຍ​ຄ ວາມ​ໝ າຍ​ທີ່ ​ສໍ າ ຄັ ນ ​ທ າງ​ ປະຫວັດສາດ ​ແລະ​ໂສກ​ກະ​ນາດຕະກໍາ,​ ໃນໄລຍະສົງຄາມ​ອິນ​ໂດ​ຈີນ​ຖໍ້າ​ນີ້​ໄດ້​ກາຍ​ ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່​ລົບ​ໄພ​ຂອງ​ປະຊາຊົນທ ​ ້ອງ​ ຖີ່​ນ​ແຕ່​ຖືກທ ​ ະຫານ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ຍິງລ ​ ະ​ເບີດ​​ ໃສ່​​ແລະ​ພາກ​ເອົາຊ ​ ີວິດ​ຂອງ​ປະຊາຊົນທ ​ ັງ​ ໝົດ, ພຣະພຸດທະ​ຮູບ​ໃຫ່ຍທີ່ຕ ​ ັ້ງຢ ​ ູ່ດ້ານ​ລຸ່ມ​ ຂອງ​ຖໍ້າ​​ເພື່ອການ​ ​​ ກາບ​ໄຫວ້ສ ​ ັກ​ກາ​ລັກ​ບູຊາ​ ກັບຜ ​ ູ້​ທີ່​ລ່ວງ​ລັບ​ໄປ​ໃນ​ໄລຍະ​ສົງຄາມ


mjv'mjP;.ovk-Po

58

dexqfF dex6g9p ກຳປົດ​​​​​ແມ່ນນະຄອນຫຼວງເກົ່າ​​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ ຕຶ ກ ​ອ າຄານ​ໂ ຄງ​ສ້ າ ງສະຖາປະ​ນິ ດ ​ແ ບບ​ ເມືອງຂຶ້ນ ​ແລະ​ບ້ານ​ເກົ່າ​ແບບ​ດັງເ​ ດີມ​ທີ​່ ຖື ກ ​ຫັ ນ ​ມ າ​ໃ ຊ້ ​ເ ປັ ນ ​ຮ້ າ ນ​ຂ າຍເຄື່ ອ ງ​ທ້ ອ ງ​ ຖີ່​ນ, ຕັ້ງ​ຫ່າງ​ຈາກ​ຕົວ​ເມືອງພະນົມເ​ ປັນ​ພຽງ 150 ຫຼັກກັບ​ບັນຍາ​ກາດ​ທີ່ແ ​ ຕກ​ຕ່າງ​ຈາກ​ ນະຄອນຫຼວງ​ແຕ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ກິດຈະ​ກໍາ​ ທີ່ໜ ​ ້າ​ສົນ​ໃຈຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃຫ້ຄ ​ ົ້ນພ ​ ົບ

ສະຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ:

ບໍ ​ກໍ - ຕັ້ງຢ ​ ູ່​ເທີ​ງ​ເນີນຖືກ​ສ້າງຂຶ້ນ​​ໃນຊຸມປ ​ ີ

1920 ສະ​ໄໝ​ຫົວ​ເມືອງຂຶ້ນ​ເປັນ​ສະຖານ​ ທີ່​ບັນ​ເທີ​ງ ສໍາລັບເ​ ຈົ້າໜ ​ ້າ​ທີ່ ​ແລະ​ນັກ​ ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຈາກ​ຕ່າງປະ​ເທດ, ຢູ່​ໃກ້ຄ ​ ຽງກັນ​ ກໍ່ ມີ ​​ອ າຄານ​ເ ກົ່ າ ທີ່ ​ມີ ​ຄ ວາມ​ສໍ າ ຄັ ນ ​ທ າງ​ ປະຫວັດສາດຫຼາຍ​ຫຼັງ,​ ​ທັງໂຮງ​ກາ​ຊິ​ໂນ, ໂບດ​ໃຫ່ຍ ​ແລະ ​ນໍ້າຕົກຕາດ​ຂະໜາດ​ ໃຫ່ຍອີກ​ດ້ວຍ.

ສວນ​ພິກ​ໄທ​ກຳປົດ, ດ້ວຍ​ການ​ປູກ ​ແລະ​

ກີ່​ນທີ່ເ​ ປັນ​ເອກະລັກ​ຂອງ​ພິກ​ໄທ, ສ່ວນ​ພິກ​ ໄທ​ກຳປົດຂຶ້ນ​ຊື່ວ່າ​ເປັນ​ພິກ​ໄທ​ທີ່​ທີ່ດ ​ ີ​ສຸດ​ໃນ​ ໂລກ​ກໍ່​ວ່າ​ໄດ້.

ປ່ າ ຜາ​ຫ ີ ນ ​ປ ູ ນ , ຕັ້ງຢ ​ ູ່​ລະຫວ່າງ​ກຳປົດ​ ແລະ ​ທິວທັດ​ແມ່ນ​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຖໍ້າ​ທີ່​ກໍ່​ ຕົວຂຶ້ນ​ດ້ວຍ​ຫີນ​ທີ່​​ແປກ​ຕາ, ພາຍ​ໃນ​ກໍ່​ເຕັມ​ ໄປ​ດ້ວຍ​ພຣະພຸດທະ​ຮູບ​, ກິດຈະກໍາ​​ປີນຜາ​ ທີ່ Phnom Kbal Romeas ສາມາດ​ເຫັນ​ ພາບ​ທີ​ວທັດ​ທີ່ອ ​ ະລັງການອ້ອມ​ຮອບແນມ​ ລົງຈາກ​ພາຍ​ໃນ​ຖໍ້າ ​ແລະ​ ເບີ່​ງ​ເນີນ​ ກ້ວາງຂອງ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດດ້ານ​ລຸ່ມ.

Kampot Cambodia-

Kampot, the old provincial capital is a town of quiet lanes, colonial architecture and old shop houses along the river front. Though only 150 km from bustling Phnom Penh, it’s a world completely removed from the national capital. It’s an excellent base for exploring and touring the surrounding countryside.

ລອງ​ເ ຮື ອ​ຊົມ​ວີ​ວຕາ​ເວັນ ​ຕົກ

ລາຄາ​ພຽງ 5 ​ໂດ​ລາ, ສໍາ​ພັດ​ກັບ​ປະສົບ​ ການ​ສົດ​ຊື່ນລອງ​ເຮືອ​ຕາມ​ສາຍ​ນໍ້າ​ຫຼັງພ ​ ​ູ ບໍ​ກໍ ​ແລະ​ຊົມປ ​ ່ານ ​ ໍ້າ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດ​ຕາມ​ແຄມ​ ອ່າວ​ກຳ​ປົດທີ່​ບໍ່​ຄວນ​ພາດ.

By Air – Daily flights from Vientiane to Phnom Penh By Bus – Daily from Southern Bus Station (Vientiane to Phnom Penh)

Sightseeing: Bokor – a hill station from French colonial times. It was set up in the early 1920s as a getaway for officials and foreign visitors from the grueling heat. One can find ruined historic buildings. a magnificent casino and church, and a large waterfall. Kampot pepper, with its delicate yet distinctive aroma, is renowned for being among the best in the world.

ສີ່​ງທີ່ບ ​ ໍ່​ຄວນ​ພາດ.

dkowx GETTING THERE

Limestone landscapes between Kampot and Kep include caves with exotic rock formations, almost all containing Buddhist shines such as Phnom Chhnork and Phnom Kbal Romeas. Rock climbing in amazing Phnom Kbal Romeas offers breathtaking views inside the cave and from the top of the hill. Do Not Miss: Sunset Firefly Cruise on the river for only $5. Sip a drink while watching the sun set behind Bokor Mountain and see the mangrove forests along the Kampong Bay River.

Veronica’s Kitchen Exclusively Khmer cuisine at the end of the Old Market overlooking the river.

Champa Lodge. Spectacular riverside location surrounded by farming and fishing communities. Champa Lodge is one of Cambodia’s most unique, laid-back and enticing hotels offering guests a truly Cambodian experience. It consists of a collection of three beautiful traditional Khmer houses on stilts with fantastic views of the river and rice paddies. Guests can enjoy activities such as kayaking, cycling and boating. From $38. www.champalodge.com


Chiang Mai Thailand

Travelguide

59

-P'.sj,F wm ເ​ ປັນ​ເມືອງ​ໃຫ່ຍອັນ​ດັບ​ສອງ​ຂ​ອງປະ​ເທດ​ ມີທັງວ ​ ັດທະນະທັມ​​ແລະ​ປະ​ເພນີທີ່ເ​ ກົ່າ​ແກ່​ ​ອ າຫານ​ທ້ ອ ງ​ຖີ່ ​ນ ທີ່ ​ເ ລື່ ອ ງ​ຊື່ ພ້ ອ ມທັ ງ ສະ ດວກສະບາຍໃນການໄປມາ ແລະ ເລືອກຊື້ ເຄືອງຫັດຖະກຳການອອກແບບດ້ວຍມືທີ່ ຂຶ້ນຊື່.

ສະຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ: ສ່ ວ ນ​ດ ອກ​ໄ ມ້ ​ຣ າຊະພື ກ ​

ກວມ​ເອົາ​ ເນື້ ອ ​ທີ່ ​ກ້ ວ າງ​ເ ຖິ ງ ​ແ ປດ​ສີ ​ບ ​ແ ຮກ​ຕ້ າ ​ເ ພື່ ອ​ ເປັນ​ການສະ​ເຫຼີມ ​ ສະຫຼອງຄົບຮອບ 60 ປີ​ການຂຶ້ນ​ຄອງ​ຣາດຂອງ​ກະສັດະພູມິ​ພົນ ອະດຸນຍະ​ເດຊ. ສວນ​ແຫ່ງນ ​ ີ້ຖືກ​ຕັ້ງຊ ​ ື່ຕ ​ າມ​ ຊື່​ດອກ​ໄມ້​ປະ​ຈໍາ​ຊາດ​ຂອງ​​ໄທ​ເຊິ່ງເ​ ອີ້ນວ່າ ‘ຣາຊະ​ພືກ ​ ’ ສວນ​​ແມ່ນ​ແຍກ​ອອກ​ເປັນ​ຫຼາຍ​ ສ່ວນ​ລວມດ​ອກ​​​ໄມ້ນາໆ​ພັນ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ ແລະ​ຖື ກ ​ຈັ ດ ​ຕົ ກ ​ແ ຕ່ ງ ​ຢ່ າ ງ​ສ ວຍງາມເປັ ນ​ ສັນຍາ​ລັກຕ ​ ່າງ​ໆ​​.

ດອຍ​ອີນທະ​ນົນ. ອຸທ ​ ິຍານ​ແຫ່ງຊ ​ າດ​ນີ້ຕັ້ງ​

Thailand’s second largest city is a melting pot of culture and tradition, religion and food, nature and adventure.

Sightseeing: Royal Flora Ratchapruek. Eighty hectares of landscaped gardens opened to the public in 2006 to celebrate the 60th anniversary of King Bhumibol Adulyadej’s accession to the throne. The park is named after Thailand’s national flower Ratchapruek (cassia fistula or golden shower tree). The park is divided into different areas representing different countries through flowers and other historical or cultural symbols of the country represented. Doi Inthanon. This national park is 2,500 meters above sea level and home to several majestic waterfalls that are easily accessible. Reach the summit of Doi Inthanon and see panoramic views of the city. Hiking, trekking, wall climbing, cave visiting, and bird watching are some of the other activities to be enjoyed. Sankampaeng Hot Springs A 40-minute drive away from the city of Chiang Mai, Sankampaeng Hot Springs is a truly relaxing retreat from the hustle and bustle of the city. Though the place does not offer any five-star luxury, it is a great venue for picnics with the scenic mountain landscape in the background while soaking at the natural hot water stream. Do Not Miss: Sunday Walking Street Market. A good place to shop for handmade arts and crafts from hill tribes. The night market is larger in area than the Saturday market (locally known as Wualai Market). Starting from Tha Pae Gate and extends more than a km down to Ratchadamnoen Road

By Air – Daily flights from Vientiane By Bus – Daily from Nongkhai (Thailand) to Chiang Mai

Ohkajhu Organic Farm & Resturant The newest trend in the city when it comes to healthy eating. Enjoy an all-organic meal, meat or full vegan, from a wide seletion of dishes and beverages in a cool and relaxing ambience.

Vanilla Place. A boutique guesthouse located at the heart of Chiang Mai with 15 beautifully decorated, teak furnished rooms that offer the convenience and comfort of one’s own home. A 5-minute walk from the night market and close to Anusarn Market and historical Ta Pae Gate. www.vanillaplace-chiangmai.com

ຢູ່​ເທິງພ ​ ູຄວາມ​ສູງ​ເຖິງ 2500 ​ແມ້ດຈາກ​ ລະດັບ​ໜ້າ​ນໍ້າທ ​ ະ​ເລ ​ແລະ​ມີ​ນໍ້າຕົກຕາດ​ ສູ ງ ​ຊັ ນ ​ຫຼ າ ຍ​ແ ຫ່ ງ ​ທີ່ ​ສ າມາດ​ເ ຂົ້ າ ​ເ ຖິ ງ ​ໄ ດ້​ ງ່າ​ຍ. ​ເມື່ອຍ ​ ່າງ​ເຖິງ​ຍອດ​ດອຍ​ອິນທະ​ນົນ​ ສາມາດ​ແນບ​ເຫັນທ ​ ີ​ວທັດ​ອ້ອມ​ຮອບ​ຂອງ​ ເມືອງ​ໄດ້​ສຸດ​ສາຍຕາ, ຍັງ​ມີ​ກິດຈະ​ກໍາ​ຫຼາຍ​ ຢ່າງ​ໃຫ້ເ​ ລືອກ​​ເຊັ່ນຍ່າງ​ເດີນ​ປ່າ, ປີນ​ຜາ​ ຫີນ, ທ່ຽວ​ຊົມຖ ​ ໍ້າ ​ແລະ​ມີກິດຈະກໍາເ​ ບິ່ງນ ​ ົ ກ​ ປ່າ​ອີກດ ​ ້ວຍ.

ບ່ ໍ ​ນ ໍ ້ າ ຮ ​ ້ ອ ນ​ສ ັ ນ ກໍ າ ​ແ ພງ . ຫ່າງ​ຈາກ​ຕົວ​ ເມືອງ​ຊຽງ​ໃໝ່ພຽງ 40 ນາທີ, ບໍ່​ນໍ້າຮ ​ ້ອນ​ ສັນກໍາ​ແພງ​ນັບວ ​ ່າ​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່ພ ​ ັກຜ່ອນ​ ເໝາະ​​ແກ່​ການ​ຜ່ອນ​ຄ່າ​ຍ ​ແລະ​ໜີ​ຄວາມ​ ວຸ້ນວ ​ າຍ​ຈາກ​ຊີວິດ​ຕົວ​ເມືອງ, ​ເຖີງວ່າ​ຈະ​ ບໍ່ມີ​ຄວາມຫຼູຫຼາຫ ​ ຍັ​ງຫຼາຍ, ​ແຕ່​ບໍ​່ນໍ້າ​ຮ້ອນ​ ແຫ່ ງ ​ນີ້ ​ເ ໝາະ​ແ ກ່ ​ກ ານ​ກິ ນ ​ເ ຂົ້ າ ​ປ່ າ ​ຊົ ມ​ ພາບ​ທີ​ວທັດ​ທໍາມ ​ ະ​ຊາດຂອງ​ພູ ​ແລະ​ນັ່ງ​ ຫຼີ້ນນໍ້າທໍາມ ​ ະ​ຊາດ.

ສີ່​ງທີ່​ບໍ່​ຄວນພາດ:

​ເ ລາະ​ຍ ່ າ ງ​ຕ ະຫຼ າ ດວັ ນ ​ອ າທິ ດ ທ້ ອ ງ​ ຖີ ່ ​ນ. ສູນລ ​ ວມຮ້ານ​ຂາຍ​ເຄື່ອງ​ແບບ​ພື້ນ​ ບ້ານ​ດັ້ງເ​ ດີມ ​ແລະ​ເຄື່ອງ​ຂອງຝາກຫັດຖະ​ ກໍາຂ ​ ອງ​ຊົນ​ເຜົ່າທ ​ ້ອງ​ຖີ່​ນ, ຍັງ​ມີຕະຫຼາດ​ ມືດກວມ​ເນື້ອ​ທີ່​ກ້ວາງ​ຂວາງ​ຫຼາຍ​ກ່ວາຕະ​ ຫຼາດ​ວັນເ​ ສົາ (ຮູ້ຈັກ​ກັນ​ໃນ​ທ້ອງ​ຖີ່​ນວ່າ ‘ຕະຫຼາດ​ວົວລາຍ’), ທາງ​ເຂົ້າເ​ ລີ່​ມແ ​ ຕ່​ປະຕູ​ ທ່າແ ​ ພ ​ແລະ ຍາ​ວລົງເປັນ​ຫຼັກຫາ​ຖະໜົນ​ ຣາຊະ​ດໍາເ​ນີນ.


The charm of traditional Lao hospitality on the bank of the Nam Song

WORLD WORLD LUXURY LUXURY RESTAURANT RESTAURANT AWARDS AWARDS WINNER WINNER 2016 2016

Riverside Boutique Resort Riverside Boutique Resort Vang Vieng, Laos Vang Vieng, Laos

Riverside Boutique Resort & Restaurant du Crabe d’Or - Ban Viengkeo, Vang Vieng, Vientiane Province, Lao PDR Riverside Boutique Resort & Restaurant du Crabe d’Or - Ban Viengkeo, Vang Vieng, Vientiane Province, Lao PDR www.riversidevangvieng.com www.riversidevangvieng.com Oh3_FINAL.indd 60

Facebook.com/Riversidevangvieng Facebook.com/Riversidevangvieng

info@riversidevangvieng.com info@riversidevangvieng.com

T +856 (0) 23 511 726-8 T +856 (0) 23 511 726-8 5/3/16 3:01 PM


Cover_oh3_FA.indd 2

5/3/16 10:21 AM


Magazine MAY-JUNE 2016

ASEAN Without Borders: Without Borders:of Ecotourism Roadmap forASEAN Strategic Development Roadmap for Strategic of Ecotourism Clusters andDevelopment Tourism Corridors Clusters and Tourism Corridors

Southeast Asia in your hands

Main Activities: Main Activities: Conference 

Conference Green Tourism Exhibition Green Exhibition guest only) SpecialTourism Tours (invited (invitedWorld guest only) Special Tours Visit Vat Phou, a UNESCO

 Visit Vat Heritage Site,Phou, a UNESCO World Site,Pha Pheng Waterfall, Heritage The Khon  largest The Khon Pha Pheng the in South East Waterfall, Asia, and the4000 largest in South East Asia, the Islands Wetland Areaand the 4000 Islands Wetland Area

More information and registration: www.aef2016laos.com More information and registration: www.aef2016laos.com Cover_oh3_FA.indd 1

Pakse, Champasak Province Lao PDR Lao PDR

www.ohmag.la

FORMORE MORE INFORMATION INFORMATION PLEASE FOR PLEASECONTACT: CONTACT: Room 406, 4th floor, Tourism Building, Lane PDR Room 406, 4th floor, Tourism Building, LaneXang XangAvenue, Avenue,Lao Lao PDR +856 030 030 5824071, 5824071, F: T:T:+856 F: +856 +85621 21217910, 217910,E:E:aeflaos2016@gmail.com aeflaos2016@gmail.com

22-25 June 2016 22-25 June 2016 Pakse, Champasak Province

YOUR PERSONAL COPY FROM LNT May-June 2016 | Edition 3

www.ohmag.la 5/3/16 10:21 AM

Profile for Oh! Magazine

Oh Magazine  

Music is one of the reasons why we're different form other creatures. While language has been around for about 3500 years, archeologists hav...

Oh Magazine  

Music is one of the reasons why we're different form other creatures. While language has been around for about 3500 years, archeologists hav...

Profile for ohlaos
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded