Page 1

‫وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن‬

‫ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻓﻨﺂوري‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬ ‫ﺣﻮزة ‪ : 3‬اﻗﺘﺼﺎد و ﺻﻨﻌﺖ‬

‫اﻟﮕﻮهﺎی ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاری ‪ R&D‬و‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‬

‫ﮔﺰارش ‪32‬‬ ‫زﻣﺴﺘﺎن ‪1383‬‬ ‫ﻃـﺮح ﺗـﺎوا‬

‫ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ‪ ،‬ﺁﻣﻮزش و‬ ‫اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ‬

‫داﻧﺸﮕﺎﻩ ﺻﻨﺎﻳﻊ و‬ ‫ﻣﻌﺎدن‬

‫آﺪ ‪R32 – S3 :‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﮔﺰارش‬ ‫ﻋﻨﻮان ﮔﺰارش‬ ‫ﺣـــــــــــــــــﻮزة‬ ‫ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﺮﺟـــــﻊ ﺗﻬﻴـــــﻪ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪﻩ‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻬﻴﻪ‬

‫اﻟﮕﻮهﺎی ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاری ‪ R&D‬و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‬ ‫ﺟﻬﺎن‬ ‫ﮔﺮﻳﮕﻮری ﺗﺎﺳﯽ‬ ‫ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪1999‬‬ ‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ـ وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن‬

‫ﻣﺮﺟـــــﻊ ﺗﺄﻳﻴـــــﺪ‬ ‫ﮔﺰارش‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺄﻳﻴﺪ‬ ‫زﻣﻴﻨﺔ ﮔﺰارش‬

‫ﭘﺎﻳﻴﺰ ‪1383‬‬ ‫‪1‬‬

‫ﺗﺮﺟﻤﻪ‬ ‫وﻳﺮاﻳﺶ ﻓﻨﻲ‬ ‫وﻳﺮاﻳﺶ ادﺑﻲ‬ ‫ﺗﻌﺪاد ﺻﻔﺤﺎت‬

‫ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺼﺎع‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺼﺎع‬ ‫‪37‬‬ ‫ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ‪ ،‬ﺁﻣﻮزش و اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ )ﺗﺎوا( ـ داﻧﺸﮕﺎﻩ ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن‬ ‫ﮐﻤﻴﺘﺔ راهﺒﺮدي ﺗﺪوﻳﻦ و اﻧﺘﺸﺎر ﮔﺰارﺷﺎت ﻃﺮح ﺗﺎوا‬

‫ﻧﺎﺷﺮﻳﻦ‬ ‫ﻣﺮﺟـــــﻊ ﺗﺄﻳﻴـــــﺪ‬ ‫اﻧﺘﺸﺎر‬ ‫زﻣﺴﺘﺎن ‪1383‬‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﺘﺸﺎر‬ ‫‪ 200‬ﻧﺴﺨﻪ‬ ‫ﺗﻴﺮاژ‬ ‫‪32‬‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﮔﺰارش‬ ‫‪R32 – S3‬‬ ‫ﮐﺪ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ـ دﺳﺘﺎوردهﺎ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ـ ﺁﺛﺎر‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﺣﻮزة ‪1‬‬ ‫ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﺣﻮزة ‪2‬‬ ‫اﻗﺘﺼﺎد و ﺻﻨﻌﺖ‬ ‫ﺣﻮزة ‪3‬‬ ‫ﺁﻣﻮزش‬ ‫ﺣﻮزة ‪4‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ـ ﭘﮋوهﺶ ﭘﺎﻳﻪ ـ ﭘﮋوهﺶ ﮐﺎرﺑﺮدي ـ ﭘﮋوهﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪاي‬ ‫داﻧﺶ ﻓﻨﻲ ـ ﻃﺮاﺣﻲ ـ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎد ـ ﺻﻨﻌﺖ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ ـ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‬

‫ﺗﻮﺿﻴﺢ‬

‫اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮔﺰارﺷﺎت ﺑﻤﻨﻈﻮر ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺴـﺘﻨﺪات و ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣﮑﺘـﻮب ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎدة ﺳـﺘﺎد وزارت ﺻـﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌـﺎدن‬ ‫ﺗﻬﻴﻪ‪ ،‬ﺗﺪوﻳﻦ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﺼﻮل ﺑﻪ اهﺪاف ﻏﺎﻳﻲ از اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬هﻤﮑﺎري و هﻤﺮاهﻲ هﻤﺔ ﺷﻤﺎ ﻋﺰﻳﺰان را ﻣﻲﻃﻠﺒـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﺑﺮرﺳـﻲ‬ ‫ﮔﺰارﺷﺎت‪ ،‬اراﺋﺔ ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮات‪ ،‬ﻣﻌﺮﻓﻲ اﻳﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان‪ ،‬ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺰارﺷـﺎت ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻣﻮﺟـﻮد‬ ‫ﺑﺮاي اﻧﺘﺸﺎر و هﺮﮔﻮﻧﻪ ﻳﺎري دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﺳﺎزﻣﺎن را در راﺳﺘﺎي داﻧﺎﻳﻲ ﻣﺤﻮري و ﻳﺎدﮔﻴﺮي ﺟﻤﻌﻲ و ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻋﺼﺮ‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﺳﺎزﻳﺪ‪.‬‬ ‫از ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ روزﺁﻣﺪي و ﺳﺮﻋﺖ‪ ،‬از اﺻﻮل اراﺋﺔ اﻳﻦ ﮔﺰارﺷﺎت ﺑﻮدﻩاﺳﺖ‪ ،‬وﺟﻮد ﺧﻄﺎهﺎﻳﻲ در ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ ،‬وﻳﺮاﻳﺶ و ﺗﺎﻳﭗ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﻣﻴﺪوارﻳﻢ ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤﺘﺮم ﺑﻪ دﻳﺪة اﻏﻤﺎض ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ وﻟﻲ ﺁﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻣﺎ ﻳﺎدﺁور ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﻧﻴﺴﺖ وﻟﻲ ﮐﻠﻴﺔ ﺣﻘﻮق اﻳﻦ اﺛﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻃﺮح ﺗﺎوا )وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻣﻌﺎدن( ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﮑﺜﻴﺮ و‬ ‫ﭼﺎپ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻬﺎﻳﻲ از اﻳﻦ اﺛﺮ وﻧﻴﺰ اﻗﺘﺒﺎس‪ ،‬ﻣﺸـﺮوط ﺑـﻪ ذﮐـﺮ ﻣﺄﺧـﺬ ﺁزاد اﺳـﺖ‪ .‬ﻣـﺘﻦ اﻳـﻦ اﺛـﺮ ﺑـﺮ روي ﭘﺎﻳﮕـﺎﻩ‬ ‫اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ ﻃﺮح ﺗﺎوا ﺑﻪ ﺁدرس زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﻗﺮار دارد و ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ﻋﻤﻮم ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.www.irtip.ir :‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪2‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ‬ ‫‪ -1-0‬ﻧﻴﺎز ‪ :‬اﻟﮕﻮي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺰاري اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوري ‪3.....................................................................‬‬ ‫‪ -2-0‬اﻟﮕﻮهﺎي دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري ‪4........................................................................................‬‬ ‫‪ -3-0‬ارزش دوﮔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻳﻚ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ‪6........................................................................................... R & D‬‬ ‫‪ -4-0‬اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل اﻗﺘﺼﺎدي ‪13.......................................................................‬‬ ‫‪ -5-0‬اﺟﺰاي اﻟﮕﻮي ﺧﻂ ﻣﺶ اﻗﺘﺼﺎدي ‪15................................................................................. R & D‬‬ ‫‪ -1-5‬ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ‪17..................................................................... (Generic technologies‬‬ ‫‪ -2-5‬ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺑﻨﻴﺎدي ) ‪19.......................................................................... ( Infra technologies‬‬ ‫‪ -6-0‬ﻧﻘﺼﺎن ﻳﺎ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ‪20..................................................................................‬‬ ‫‪ -6-1‬ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻬﻢ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار ‪21..................................................................................................‬‬ ‫‪ -6-2‬اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دورﻩ هﺎي ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري ‪23........................................................................................‬‬ ‫‪ -7-0‬ﻃﺒﻴﻌﺖ دﻗﻴﻖ و ﻇﺮﻳﻒ ﺑﺮﺗﺮي رﻗﺎﺑﺘﻲ ‪24........................................................................................‬‬ ‫‪ -7-1‬ﻣﺜﺎل هﺎﻳﻲ از ﺑﺎزارهﺎي از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ‪25.......................................................................‬‬ ‫‪ -7-2‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪27........................................................ generic technology‬‬ ‫‪ -7-3‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‪29............................................................ Infra Technology‬‬ ‫‪ 8-0‬ﻣﻔﺎهﻴﻢ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ‪29..........................................................................................‬‬ ‫‪ -8-1‬اﻧﺪازﻩ ﻧﺴﺒﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ ‪29............................................................‬‬ ‫‪ -8-2‬هﻤﺎهﻨﮓ ﺷﺪن آﻤﺒﻮد و ﻧﻘﺼﺎن ﺑﺎزار و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ‪30.......................................‬‬ ‫‪ -8-3‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻓﻨﻲ و ﺧﻄﺮ ﺑﺎزار ‪32.....................................................................................‬‬ ‫‪ -9-0‬ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪي و ﺧﻼﺻﻪ ‪35...................................................................................................‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪3‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬

‫روش ‪ S & T‬زﻳﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از روش و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاري رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‬

‫ﺑﺎﻳﺪ در ﻳﻚ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎ ﺑﻨﻴﺎد ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﻮد‪ .‬در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺟﻬﺘﻲ روﺷﻦ و درﺳﺖ ﺧﻮاهﺪ‬ ‫ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﺷﻨﺎﺧﺖ آﻠﻲ آﻪ از ﻧﻘﺶ ﺣﺴﺎس و ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوري ) ‪ (S & T‬در اﻗﺘﺼﺎد‬ ‫و ﺟﺎﻣﻌﻪ وﺟﻮد دارد‪ ،‬هﻨﻮز ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻤﻲ آﻪ در ﺁن‪ ،‬ﺗﻠﻘﻲ درﺳﺘﻲ از ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ رﺷﺪ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎد ﺣﺎﺻﻞ‪ ،‬و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻘﺶ ﻧﺴﺒﻲ دوﻟﺖ و ﺻﻨﺎﻳﻊ ) ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺎﻣﻴﺎن‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺻﺤﻴﺤﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد‪ ،‬اراﻳﻪ ﻧﺸﺪﻩ اﺳﺖ و ﺗﻮاﻓﻘﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻣﻘﺪار ‪ R & D‬و ﻧﻘﺶ ﺁن در اﻗﺘﺼﺎد ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و‬ ‫ﻣﻘﺪار ‪ R & D‬ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﺪت ‪) R & D‬ﻧﺴﺒﺖ ‪ R&D‬ﺑﻪ ﻓﺮوش( ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪﻩ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ اﻏﻠﺐ ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎ ﻓﻨﺎوري ﺑﺎﻻ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺪاد اﻧﺪآﻲ از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ‪ ،‬داراي ﻧﺴﺒﺖ ‪ R & D‬ﺑﻪ ﻓﺮوش ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬ ‫)ﻣﺤﺪودﻩ ‪ 12-8‬درﺻﺪ(‪ ،‬و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ در آﻼسﺁوران ﺟﻬﺎﻧﻲ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻘﻂ‬ ‫ﺣﺪود ‪ 7‬در ﺻﺪ از ‪ GDP‬را ﺗﺸﻜﻴﻞ دادﻩ اﻧﺪ‪ .1‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ‪ R & D‬در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اهﺪاف آﻮﺗﺎﻩ ﻣﺪت ﺟﻬﺖ ﮔﻴﺮي ﻧﻤﻮدﻩ و از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﻪ ﺷﻜﻞ دراز ﻣﺪت‪،‬‬ ‫ﺧﻮدداري ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺰارش و ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺆﻳﺪ ﻣﻄﻠﺐ ﻓﻮق اﺳﺖ و ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ‬ ‫ﺗﻨﺰل ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري دراز ﻣﺪت ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺎ ﺧﻄﺮات و رﻳﺴﻚ‬ ‫ﺑﺎﻻ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ‪.‬اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮي ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ را در ﺁﻳﻨﺪﻩ آﺎهﺶ دادﻩ و‬

‫ﻣﺸﻜﻼت ﺟﺪي ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاهﺪ ﺁورد‪.‬‬ ‫در دوراﻧﯽ آﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻓﻨﺎوري ﺷﺪﻳﺪ ﻧﺒﻮد ‪ ،‬ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻗﺪر‬ ‫آﺎﻓﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮد و ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻗﺎدر ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺎ در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاريهﺎي ‪ R & D‬ﺧﻮد از اﻋﺘﺒﺎرات ﺑﺎ‬ ‫ﻧﺮخ ﺗﻨﺰﻳﻞ آﻤﺘﺮي اﺳﺘﻔﺎدﻩ آﻨﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰيهﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺑﻌﺪي ﻋﻼﻗﻤﻨﺪي و‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دادﻧﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت دوﻟﺘﻲ‪،‬‬ ‫هﻴﭽﻜﺪام ﻣﺠﺒﻮر ﻧﺒﻮدﻧﺪ آﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص و وﻳﮋﻩ اﺛﺮ ﮔﺬار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوز ﺷﺮاﻳﻂ دﮔﺮﮔﻮن ﮔﺸﺘﻪ و ﻣﺮاآﺰ ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻲ رﺳﻤﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻳﺎ دﭼﺎر‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ ﺷﺪﻩ اﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر آﺎﻣﻞ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬري ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت دوﻟﺘﻲ ﺑﺮاي اهﺪاف اﻗﺘﺼﺎدي در ﻣﻴﺎﻧﻪ دهﻪ ‪ ،1960‬ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ‬ ‫ﺳﻄﺢ رﺳﻴﺪ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ هﺎي ﺟﺪﻳﺪ دورﻩ هﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ دﻩهﺎ ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬آﻪ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻴﻮﻟﻮژي‬ ‫ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ ) آﻪ ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻴﻮﻓﻨﺎوري را در ﺣﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻳﺠﺎد آﺮدﻩ اﺳﺖ ( و ﻳﺎ ﺷﺒﻜﻪ هﺎي‬ ‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ )اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ( ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲآﺮد‪ ،‬دﻳﮕﺮ وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬دﺳﺖ آﻢ در ﺣﺪودي آﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي‬ ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻣﺰاﻳﺎﻳﻲ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻲ ﺷﻮدﻧﻴﺰ ﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ -1‬اﯾﻦ ﮔﺮوﻩ از ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﺑﺎﻻ‪ ،‬در ﺟﻬﺎر ﮔﺮوﻩ اﺻﻠﯽ ﻗﺮاردارﻧﺪ‪ :‬ﺗﻮﻟﻴﺪات ﺑﺎ ﻓﻨﺎوری ﺑﺎﻻ )ﺻﻨﺎﯾﻊ‬ ‫اﻟﮑﺘﺮوﻧﻴﮏ‪ ،(IT،‬ﺳﺮوﯾﺲهﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ‪ ،‬ﻧﺮم اﻓﺰاری و ﺧﺪﻣﺎت ﮐﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮی‪ ،‬داروﺳﺎزی‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪4‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ 1-0‬ﻧﻴﺎز ‪ :‬اﻟﮕﻮي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﺑﺨﺶ ‪ S‬در ‪ S & T‬از ﻳﻚ ﻟﺤﺎظ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ ﺁﺳﺎن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ‪ .‬ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ ) ‪S‬‬ ‫‪ (: Science‬هﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ آﺎﻻي ﻋﻤﻮﻣﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ آﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺣﻤﺎﻳﺖ دوﻟﺖ‪ ،‬دﭼﺎر‬ ‫ﻧﻘﺼﺎن و آﻤﺒﻮد ﺷﺪﻳﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ ‪.‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ) ‪ ( T: Technology‬ﻣﻮﺿﻮع دﻳﮕﺮي اﺳﺖ و ﺑﺎ ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ ‪ S‬ﺗﺸﺎﺑﻬﻲ ﻧﺪارد‪،‬‬ ‫ﻓﻨﺎوري آﺎﻻﻳﻲ اﺳﺖ آﻪ ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ دو ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﺎزار‪ ،‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻓﻘﺪان ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢهﺎي ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ و ﻣﺪلهﺎي‬ ‫ﺿﺮوري ﻧﻤﻲﺗﻮان ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ دﻗﻴﻖ از ﻧﻘﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎﻩ هﺎ و ﺑﻪ وﻳﮋﻩ دوﻟﺖ اراﻳﻪ ﻧﻤﻮد و ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺤﺚ و‬

‫ﺟﺪل هﺎي ﻣﻮﺟﻮد ‪ ،‬ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﺎﺗﻤﻪ داد‪.‬‬ ‫ﺗﺤﻠﻴﻞ هﺎي ‪ S & T‬اﻏﻠﺐ در اﻗﺘﺼﺎد و در ﺑﺨﺶ هﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ‪ ، R & D‬ﺑﺎزار و‬

‫ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و هﻤﭽﻨﻴﻦ اوﻟﻮﯾﺖ ﺑﻨﺪي در زﻣﻴﻨﻪ روش هﺎي ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ از هﻤﻜﺎري ﺗﺸﺮﻳﻚ‬ ‫ﻣﺴﺎﻋﻲ ﻳﺎ ﺷﺮاآﺖ‪ ،‬اراﻳﻪ ﺷﺪﻩ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﻣﺸﺨﺼﻪهﺎي ﻣﺘﻌﺪدي وﺟﻮد دارﻧﺪ آﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮان ﺗﻌﻴﻴﻦ‬ ‫ﻧﻤﻮد آﻪ ﭼﻪ ﻓﻨﺎوريهﺎﻳﻲ و ﻳﺎ ﭼﻪ ﻧﻘﺎﻃﻲ از ﭼﺮﺧﻪ ﻋﻤﺮ ﺁﻧﻬﺎ ) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﭼﻪ ﻓﺎزي از &‪R‬‬ ‫‪ (D‬و ﻳﺎ ﭼﻪ ﺗﻌﺪاد و ﻳﺎ ﺗﺮآﻴﺒﻲ از اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ هﺎي دوﻟﺘﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫هﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ آﻪ ﺑﺤﺚ ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ‪ ،‬ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‪-‬‬ ‫ﮔﺬاري ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ را در اﻧﻮاع ﻣﻌﻴﻨﻲ از ‪ ، R & D‬ﺧﻨﺜﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﻳﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺷﻜﺴﺖ در ﺑﺎزار ﻧﺎﺷﻲ از اﺛﺮات ﻓﻨﺎوريهﺎي روز و زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر هﺎي ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ در‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ‪ R & D‬اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪاد و ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ اﻳﻦ ﺷﻜﺴﺖهﺎ در ﺑﺎزار‪ ،‬ﻧﺸﺎن دهﻨﺪﻩ درك‬ ‫ﻧﺎﻗﺺ و ﻧﻘﺶ ﻧﺎدرﺳﺖ دوﻟﺖ ﻓﺪراﻟﻲ در هﺪاﻳﺖ ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺻﻨﻌﺘﻲ ‪ R & D‬ﻣﻲ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ‪ R & D‬ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺧﺎص ﺑﻪ ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﺳﻪ ﻋﺎﻣﻞ زﻳﺮ اﺷﺎرﻩ‬ ‫دارد‪:‬‬ ‫اﻟﻒ( ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮﻳﻪهﺎي ﺟﺪﻳﺪي آﻪ در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻧﻮﺁور ﻣﻠﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ‪ ، R & D‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺪل ﻓﺮﺿﻲ ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﻓﻨﺎوري دارد و در ﺑﺮدارﻧﺪﻩ ﻣﻔﻬﻮم ﺷﺒﻜﻪ هﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺎﺧﺘﺎر اوﻟﻴﻪ ﻳﻚ ﺑﻨﮕﺎﻩ ﻣﺪرن‪ ،‬ﻣﻔﻴﺪ و ﻣﺆﺛﺮ‬ ‫‪ R & D‬اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ آﻪ ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﺧﺎص ﺻﻨﻌﺘﻲ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﻨﺎوري ﻣﺘﻔﺎوت و ﻣﺠﺰاﻳﻲ‬ ‫ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ آﻪ ﺑﺎ ﺗﻼش هﺎي هﺮ دو ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ و ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺗﺮآﻴﺐ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﻮﺟﻮدﻳﺖ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻃﺮح ﭼﻨﻴﻦ‬

‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺖ ﻳﻚ ﻣﺪل ﻓﺮﺿﻲ از اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﺎدﻩ آﻪ ﻋﻠﻢ‬ ‫‪2‬‬

‫‪1‬‬

‫آﺎﻻﻳﻲ آﺎﻣﻼً ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻓﻨﺎوري آﺎﻻﻳﻲ آﺎﻣﻼً ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺳﺖ‪ ،‬و از ﻧﻈﺮﻳﻪاي آﻪ در ‪ 50‬ﺳﺎل‬ ‫‪- pure public good‬‬ ‫‪- purely private good‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪5‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬

‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﭘﻴﺶ ﻋﻨﻮان ﺷﺪ‪ ،‬ﻧﺸﺎت ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم آﻪ آﺎﻻهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ دوﻟﺖ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺗﺪارك‬

‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و آﺎﻻهﺎي ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﺳﺎزي ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ‪،‬‬

‫ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ آﻪ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎﻗﺺ درك و ﺑﺮرﺳﻲ‬ ‫ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ب( ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺪﻟﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در ﻳﻚ زﻣﻴﻨﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻨﺎ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت روﺷﻨﻲ از‬ ‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺰمهﺎﻳﻲ آﻪ در ﺁن ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻬﺮﻩ وري و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد‬ ‫اراﻳﻪ دهﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري و ﻳﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺑﻪ ﭘﺮدازش ﺟﻤﻠﻪاي ﻣﺎﻧﻨﺪ‪:‬‬ ‫"ﻓﻨﺎوري ﻳﻚ ﺿﺮورت ﺑﺮاي رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ"‪ ،‬ﻣﺒﺎدرت ﻣﻲ آﻨﺪ و ﺁن را ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻣﻲ راﻧﺪ‪.‬‬ ‫هﺮ ﭼﻨﺪ اﻳﻦ اﻣﺮ آﺎﻓﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﻧﻔﻮذ‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ وﻳﮋﻩ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ هﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﺻﻮرت‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ در روﺷﻲ آﻪ داراي ﺗﺤﻠﻴﻞ هﺎي ﻧﺎﻓﺬ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﻮاﻣﻞ اﺛﺮﮔﺬار‬ ‫در ﻧﻘﺼﺎن و آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري آﻪ ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻓﻨﺎوري واﻗﻊ ﻣﻲﮔﺮدد‪ ،‬اﻧﺠﺎم‬ ‫ﮔﻴﺮد‪.‬‬ ‫پ( ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري هﺎي ‪ R & D‬ﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ ،‬ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺗﺤﻠﻴﻞ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺧﻂ ﻣﺶ ‪ ، S & T‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺁﻣﺎدﻩ ﺳﺎزي ﻳﻚ ﻣﺪل ﻓﺮﺿﻲ ﻧﻴﺮوﻣﻨﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﭘﻲﺑﻨﺪﻳﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲدهﺪ آﻪ روﺷﻨﮕﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم هﺎي‬ ‫ﻧﻘﺼﺎن و ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار اﺳﺖ )آﻪ اﻳﻦ ﻧﻘﺼﺎن ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آﻤﻚ و ﺣﻤﺎﻳﺖ دوﻟﺖ ﻣﻲ ﺷﺪ ( و ﻳﺎ اﻳﻦ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت‪ ،‬ﻧﺸﺎن دهﻨﺪﻩ راﻩ ﺣﻞهﺎي ﺣﺬف ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -2-0‬اﻟﮕﻮهﺎي دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري‬ ‫هﻤﭽﻨﺎﻧﻜﻪ ﻧﻔﻮذ اﻧﻮاع ﻓﻨﺎوري در اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﺮ ﺻﻌﻮدي ﻃﻲ ﻣﻲآﻨﺪ و ﺗﻌﺪاد‬ ‫رﻗﻴﺒﺎن در ﻓﻨﺎوري اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺪاد ﺑﺎزارهﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ آﻮﺗﺎﻩ ﻣﺪت )ﻓﺮّار( زﻳﺎد ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻓﻨﺎوري ) و از اﻳﻦ ﭘﺲ ‪ ( R & D‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ آﻮﺗﺎهﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎ‬ ‫ﺷﺘﺎب زﻳﺎدي ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﻋﺮﺿﻪ ﻇﻬﻮر ﻣﻲرﺳﻨﺪ و ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﺁن ﻓﺮﺻﺖ هﺎي ﺷﻐﻠﻲ زود‬ ‫ﮔﺬرﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮﮔﺬاري ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻣﻄﺮح ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ واﻗﻌﻴﺖ ﻧﮕﺮي دارد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ‬ ‫ﺑﺎزارهﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري در ﭼﻬﺎرﭼﻮب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮاهﻨﺪ داﺷﺖ و‬ ‫هﻤﭽﻨﻴﻦ‪ ،‬دورﻩ هﺎي زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻴﺎن دورﻩهﺎ‪ ،‬اهﻤﻴﺘﻲ ﻳﻜﺴﺎن ﺧﻮاهﻨﺪ ﻳﺎﻓﺖ ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﺘﺮ داآﺮ در ‪ 1985‬در ﻣﺠﻠﻪ ﺗﺠﺎرت هﺎروارد ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺎدﻩ اﻣﺎ دﻗﻴﻖ‪ ،‬ﻃﺒﻴﻌﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻨﺎوري را ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻼﺻﻪ آﺮد ‪:‬‬ ‫» ﻧﻮﺁوري ﺑﺮ اﺳﺎس داﻧﺴﺘﻪ )‪ (Knowledge‬ﺑﺎ دﻳﮕﺮ ﻧﻮﺁوريهﺎي ﺑﻪ دﺳﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﻣﺘﻔﺎوت‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻮرﺁوري ﺑﺮ اﺳﺎس داﻧﺶ و داﻧﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﺮاي ﭘﻴﺸﻲ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻴﺎز دارد و‬ ‫ﻓﺎﺻﻠﻪاي ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻴﻦ ﻇﻬﻮر داﻧﺶ ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﻬﺮﻩﮔﻴﺮي از ﺁن در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﻨﺎوري آﺎرﺑﺮدي وﺟﻮد دارد‪،‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در دورﻩ زﻣﺎﻧﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻗﺒﻞ از ﻇﻬﻮر ﻓﻨﺎوري در ﺑﺎزار ﻣﺤﺼﻮﻻت‪ ،‬ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ هﺎ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت و … )‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪6‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﻣﺘﺮﺟﻢ ‪ :‬اﻳﻦ دورﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ زﻣﺎن‪ ،‬ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر داﻧﺶ ﺟﺪﻳﺪ آﻪ ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎز ﻓﻨﺎوري اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻲ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ( ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻮﺁوري ﻣﺆﺛﺮ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﻮاع ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن داﻧﺴﺘﻪ و داﻧﺶ اﺳﺖ« ‪.‬‬ ‫داآﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ آﻪ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوريهﺎي اﺻﻠﻲ‪ ،‬ﺣﺪود ‪ 50‬ﺳﺎل از ﺁﺷﻨﺎﺳﺎزي ﺑﺎ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اوﻟﻴﻪ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ آﺎرﺑﺮدهﺎي ﺑﺎزاري‪ ،‬ﺗﺪاوم داﺷﺘﻪ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺮور ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﺁﻣﺪ در ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺑﺨﺸﻲ از ﺁن ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﺎوري‬ ‫اﺧﺘﺼﺎص دادﻩ ﺷﺪﻩ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﻳﻦ دورﻩ زﻣﺎﻧﻲ آﺎهﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدهﺎي ﻣﻠﻲ در دورﻩ هﺎي ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت‪ ،‬ﺑﺪون ﺷﻚ در ﺟﻬﺖ اﻳﻨﻜﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺗﺮي‬ ‫ﻋﻠﻤﻲ ﻧﺎﻳﻞ ﺁﻳﻨﺪ و ﺟﺎذب ﺣﻤﺎﻳﺖ هﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﻴﺎﺗﻲ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻠﻲ‪ ،‬دﺳﺘﻴﺎﺑﯽ ﺻﻨﺎﻳﻊ داﺧﻞ ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ‪ (generic technology‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﻠﻮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲهﺎ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻨﺎوري ‪ ،‬ﺳﻪ ﺳﻴﻜﻞ ﻣﺠﺰا را روﺷﻦ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪:‬‬ ‫آﻮﺗﺎهﺘﺮﻳﻦ دورﻩ ﻋﻤﺮ ﻣﺤﺼﻮل ) ‪ ،( product life cycle‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي دورﻩ از زﻣﺎن ﻣﻌﺮﻓﻲ و‬ ‫ﻧﻔﻮذ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺑﺎزار و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺁن و ﺳﭙﺲ ﺗﻨﺰل ﺁن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺪادي از اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل هﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻳﺎ ﭘﺎﻳﻪ هﺪاﻳﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ آﻪ دورﻩ‬ ‫زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ ) ‪ (generic technology life cycle‬ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ در دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد ﻣﺎدام در ﺣﺎل ﺗﻜﺎﻣﻞ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﻴﻘﻲ در‬ ‫ﺧﺼﻮص ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺑﻴﻦ ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺸﺪﻩ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ هﺮ ﺣﺎل‬ ‫اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت‪ ،‬و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺎزار ﮔﺸﺘﻪ اﻧﺪ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻓﻨﺎوريهﺎي‬ ‫ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺟﺪﻳﺪ در ﺑﺎزار ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﺪﻩاﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ در ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻓﻨﺎوري هﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻋﻠﻮم‬ ‫ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﻠﻢ ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ اﻧﺘﻘﺎل از ﻳﻚ‬ ‫دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ آﻮﺗﺎﻩ ﻣﺪت ﺑﻪ ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﺧﻮاهﺪ ﺑﻮد آﻪ ﺑﺪان ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﻓﻨﺎوري‬ ‫ارﺷﺪ ﻳﺎ اﺻﻠﻲ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻻ در ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ‪ ،‬ﻓﻨﺎوري هﺎي ﭘﺎﻳﺪارﺗﺮ اﻳﺠﺎد ﻣﻲآﻨﺪ‪ ،‬در‬ ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻃﺮاﺣﻲهﺎي زود ﮔﺬر و ﻓﺮّار آﺎهﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﻌﺘﻲ‪ ،‬ﻣﺴﺌﻮل ﺗﻮﻟﻴﺪ آﺎﻻﻳﻲ‬ ‫اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺧﻮاهﺪ ﺑﻮد )ﻣﺜﻞ‪ ،‬ﻧﻴﺮوﮔﺎﻩ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺮق (؛ رﻗﺎﺑﺖ هﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﻮدﻣﻨﺪي در ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬ ‫هﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺣﺮآﺖ ﻣﻲآﻨﺪ و از اﻳﻦ ﭘﺲ ﺧﺪﻣﺎت و ارزش ) ‪ ( value‬ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻣﻬﻢ در ﺑﺎزار‬ ‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻜﻞ ﮔﻴﺮي دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻨﺰل ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﺗﻨﺰل ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ آﻪ ﻓﻨﺎوري رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮوي آﺎر ارزان هﻤﺮاﻩ ﻣﻲ ﺷﻮد و‬ ‫ﺗﺮآﻴﺐ اﻳﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزي ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﻓﻨﺎوري را ﻓﺰوﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺨﺸﺪ‪ .‬ﺣﺘﻲ اﻳﻦ اﻣﺮ در ﻣﻴﺎن‬ ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎ ﻓﻨﺎوري ﺑﺮﺗﺮ دﻳﺪﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ‪.‬‬ ‫ﻧﻴﻤﻪ هﺎديهﺎ‪ ،‬آﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮهﺎ و اﻧﻮاع ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ از ﻧﺮم اﻓﺰارهﺎ‪ ،‬ﻧﻤﻮﻧﻪهﺎﻳﻲ از ﻓﺎزهﺎي رﺷﺪ‬ ‫اﻳﻦ اﻟﮕﻮدورﻩ زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ هﻤﮕﺮاﻳﻲ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪7‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دو دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از ﺧﻄﺮات رﻗﺎﺑﺘﻲ‬ ‫را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد‪.‬‬ ‫اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دو دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﺑﺮاي آﻤﭙﺎﻧﻲهﺎي ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد‪ ،‬و ﺣﺘﻲ دﻳﮕﺮﺻﻨﺎﻳﻊ‪،‬‬ ‫ﺧﻄﺮات ﺑﺰرﮔﻲ را ﺑﻪ هﻤﺮاﻩ دارد‪.‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻳﻚ اﻧﺘﻘﺎل‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻧﻪ و ﻣﻬﺎرت هﺎي ﺟﺪﻳﺪ در راﺳﺘﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫در دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ دارد آﻪ ﺷﺮآﺖ‪ ،‬در ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﺎرت هﺎ را دارا ﻧﺒﻮدﻩ اﺳﺖ و از‬ ‫اﻳﻦ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﻴﺰ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻓﻦ و ﻣﻴﺰان و ﺧﻄﺮات در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻲرود‪.‬‬ ‫در ﺷﻜﻞ ‪ ،1‬رﻳﺴﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري‬

‫ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﺷﺮآﺖ‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺤﻨﻲ ارزش ﻳﺎ هﺰﻳﻨﻪ ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ‪.‬‬ ‫)ﻣﻨﺤﻨﻲ ‪ 2‬در ﺷﻜﻞ ‪ ، 1‬ﻧﻤﺎﻳﺶ ارزش ﻳﺎ هﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ و ﻣﻨﺤﻨﻲ ‪ 1‬در ﺷﻜﻞ ‪،1‬‬ ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻓﻨﺎوري را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دهﺪ (‬ ‫ﺧﻄﺮات و هﺰﻳﻨﻪ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار ) ﺑﺎزاري ﭘﻮﻳﺎ ( اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -1‬اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دو دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ دو ﺳﻴﺎﺳﺖ آﻠﻴﺪي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﻬﻮم دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ ‪:‬‬ ‫‪ (1‬در ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ) ‪ (generic tech‬ﻣﻴﺰان و ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻨﺎﻳﻊ داﺧﻠﻲ ﺣﻴﺎﺗﻲ اﺳﺖ‪ ،‬زﻳﺮا اﻳﻦ ﻇﻮاهﺮ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻗﺘﺼﺎدي را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ‬ ‫آﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (2‬اﻧﺘﻘﺎل در ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﻣﺴﺌﻠﻪاي ﻣﺸﻜﻞ در ﺟﻬﺖ دهﻲ ﺑﻪ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬ ‫اﺳﺖ ‪.‬‬

‫ﺗﻌﺪادي از ﺷﺮآﺖهﺎ ﺑﺎ ﻓﻨﺎوري ﺑﺎﻻ‪ ،‬اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دورﻩ هﺎي زﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﻣﺤﺼﻮل را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮي‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و آﻨﺘﺮل ﻣﻲ آﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ هﺮﺣﺎل اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دو دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ‪ ،‬در اآﺜﺮ ﺷﺮآﺖ هﺎ ﺣﺎﺻﻞ‬ ‫ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺟﺪﻳﺪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻧﻤﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪8‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫دوﻟﺖ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺪل و ﯾﻨﻮار ﺑﻮش ﺑﺮاي دادن واﻣﻬﺎي ﻣﺴﺘﻤﺮ و ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت )دورﻩ هﺎي‬ ‫دﻩ ﺳﺎﻟﻪ( ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﺳﺎﺳﻲ و ﺑﻨﻴﺎد ﺗﻮﺟﻴﺢ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬از رﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺧﻄﺮات و ﭘﺘﺎﻧﺴﻴﻞ‬ ‫ﺑﺎزار ﺑﺎ آﺎرﺑﺮدهﺎي ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ‪ ،‬از ﺑﻌﻀﻲ ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮهﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﻳﻚ ﻣﺪل ﺳﺎدﻩ ﺳﺎزي ﺷﺪﻩ ﺷﺮوع ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫اﺟﺮاﻳﻲ ﻓﻨﺎوري هﻤﺮاﻩ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻳﻚ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖ ‪ R & D‬اﻧﺘﻘﺎل از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوري اﺳﺖ و در اﻳﻦ ﺟﺎ‪ ،‬ﺑﺮاي ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺑﺎر ﺑﺎﻳﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار و‬ ‫ﺧﻄﺮات ﻓﻨﻲ ﺑﺮﺁورد ﺷﺪﻩ‪ ،‬اﺿﺎﻓﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﺗﺮآﻴﺐ ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار و ﺧﻄﺮات ﻓﻨﻲ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ‪R & D‬‬ ‫در اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اوﻟﻴﻪ را ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻲ ﺳﺎزد‪.‬‬ ‫در ﺷﻜﻞ ‪ 2‬روﺷﻦ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ آﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوري ﺑﺎ هﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ آﺎرﺑﺮد ﺑﺎزار‪ ،‬ﺑﺎ ﻳﻚ‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻋﻤﺪﻩ در ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﻓﻨﻲ هﻤﺮاﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ اﺿﺎﻓﻲ‪ ، RR ،‬در ﻓﺎزهﺎ و ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪ R & D‬واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد و‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎﻧﻊ اﺻﻠﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻮاﻣﻞ آﻠﻴﺪي ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﻴﺎﺳﺖ ‪ ، R & D‬در ﻣﻔﻬﻮم ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ و واآﻨﺶ‬ ‫داﺧﻠﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺑﺎزار و ﺧﻄﺮات ﻓﻨﻲ ﻧﻬﻔﺘﻪ اﺳﺖ آﻪ ﺑﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺛﺮ‬ ‫ﮔﺬاري دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻨﺎرويهﺎي ﺟﺪﻳﺪ در ﺑﻄﻦ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﺎزهﺎي ﭘﻴﺸﻴﻦ ﺑﻪ وﺟﻮد ﺁﻣﺪﻩاﻧﺪ اﻣﺎ ﺗﻼشهﺎ‬ ‫ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺑﺮﺗﺮي در ﺑﺎزار ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺒﻮد و اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﮕﺮان آﻨﻨﺪﻩ‪-‬‬ ‫اي ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -2‬آﺎهﺶ ﳐﺎﻃﺮﻩ در ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪R & D‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪9‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ - 3-0‬ارزش دوﮔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻳﻚ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ‪R & D‬‬ ‫‪ ،R & D‬دو ﻧﻘﺶ ﺣﻴﺎﺗﻲ در اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ دارد ‪:‬‬ ‫‪ (1‬اﺟﺮاي راهﺒﺮدهﺎي ﻧﻮ‬ ‫‪ (2‬ﺁﻣﺎدﻩ ﺳﺎزي ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﺬب ﻓﻨﺎوري از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎرﺟﻲ‬ ‫ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي از ﺷﺮآﺖ هﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺻﻌﻮدي ﺑﺮاي ‪ R & D‬هﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲ آﻨﻨﺪ و اﻳﻦ ﻣﻴﺰان‬ ‫هﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از هﺰﻳﻨﻪ اي اﺳﺖ آﻪ ﺑﺮاي ﻃﺮاﺣﻲ و اﺑﺰار در ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ‪ .‬اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎ‪،‬‬ ‫ﺑﺮ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺷﺮآﺖ هﺎ در رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس داﻧﺴﺘﻪ ﺗﺄآﻴﺪ دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ‪ HP‬راهﺒﺮد دوﮔﺎﻧﻪ ‪ R & D‬را ﻣﺪل ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺮآﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از‬ ‫ﻧﻮﺁورهﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﻓﻖﺗﺮﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ‪ HP‬ﭘﺮﻳﻨﺘﺮ ‪ ink _ jet‬اﺳﺖ آﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻮﻓﻖ و ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزي ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻣﺤﺼﻮل ﺷﺮآﺖ ‪ cannon‬ﺑﻮدﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ‪ cannon‬ﺣﻖ ﺛﺒﺖ روي ﻃﺮح هﺎي ﺳﺎدﻩ ‪ ink _ jet‬را دارا ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ‬ ‫ﺧﻄﺎ در راهﺒﺮدهﺎﻳﺶ‪ ،‬ﭘﺮﻳﻨﺘﺮ ‪ ink_ jet‬ﺑﻪ ‪ HP‬رﺳﻴﺪ‬ ‫ﺑﻪ هﺮ ﺣﺎل‪ R & D ،‬در ﺧﻼء ﺧﻠﻖ ﻧﻤﻲﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮآﺖهﺎي ﺑﺎ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻃﻮر‬ ‫ﺻﻌﻮدي ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ‪ R & D‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ دﻳﮕﺮ ﺷﺮآﺖهﺎ‪ ،‬ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ زﻧﺠﻴﺮﻩ‬ ‫هﺎي ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ و زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻨﺎوري وﺳﻴﻊ ﺗﺮي را ﺑﻪ وﺟﻮد ﺁورﻧﺪ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪاي ﻧﻮﺁور و ﻣﻠﻲ ﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺻﺤﺖ آﺎﻣﻞ ﺑﻮدن ﺷﺒﻜﻪ ‪ R & D‬وﺳﻌﺖ و ﻋﻤﻖ رﻗﺎﺑﺖ ﭘﺬﻳﺮي ﻣﻠﻲ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ آﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ -4-0‬اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪل اﻗﺘﺼﺎدي‬ ‫اﺳﺎس رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻨﺎوري‪ ،‬زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﯽ از داﻧﺴﺘﻨﻴﻬﺎي ﻋﻠﻤﻲ اﺳﺖ آﻪ‬ ‫ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎ درﺟﺎت ﻣﺘﻐﻴﺮ و ﻓﺮم هﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ در ﺑﺎزارهﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ اﻗﺘﺼﺎدي آﻤﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ارزش اﻓﺰودﻩ‪ ،‬ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻬﺎﯾﯽ ) هﺪف ﻧﻬﺎﻳﻲ ( در ﺳﻴﺎﺳﺖ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ‬ ‫اﺳﺎس رﺷﺪ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬اﻟﮕﻮي ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻗﺘﺼﺎدي‪ ،‬از ﭼﻬﺎر ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد‪:‬‬ ‫‪ (1‬ﻓﺎزهﺎي اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي‪،‬آﻪ هﻤﻮارﻩ ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار و ﺧﻄﺮات ﻓﻨﻲ هﻤﺮاﻩ ﻣﻲ‪-‬‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ آﻪ اﻏﻠﺐ وراي ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲهﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪﻩ ﺷﺮآﺖهﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﺷﺮآﺖ‪-‬‬ ‫هﺎي ﮔﺮوهﻲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (2‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻔﻴﺪ ﻓﻨﺎوري ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬آﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ اﺳﺖ آﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﺧﻮد ﻓﻨﺎوري ﻇﺎهﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫‪ (3‬ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻨﺎوري در ﺑﺎزارهﺎ‪ ،‬آﻪ درﮔﻴﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ و هﺮ دو ﺑﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازﻩ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺳﻮي زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر هﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪10‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ (4‬اﻟﮕﻮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ‪ R & D‬و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻮﻓﻖ ﻳﺎ ﻧﺎﻣﻮﻓﻖ ﺻﻨﺎﻳﻊ داﺧﻠﻲ‪ ،‬آﻪ در ﺑﺎزارهﺎي‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ‪ ،‬واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﻣﺎن اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ زﻣﺎن دورﻩ ﻓﻨﺎوري اﺳﺖ آﻪ ﭼﻬﺎر ﭼﻮب ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ‪-‬‬ ‫هﺎي ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاريهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ‪ R & D‬اﺳﺖ و از اوﻟﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در هﻨﮕﺎم‬ ‫ﺷﺮوع دورﻩ ﺁﻏﺎز و ﺗﺎ اﻧﺘﻬﺎي زﻧﺠﻴﺮﻩهﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ ) ‪ ،1( supply chain‬اداﻣﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﻳﺮان ﺻﻨﻔﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮان ﺑﺎزار و اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺎن‪ ،‬درﺑﺎرﻩ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻟﮕﻮي اﻗﺘﺼﺎدي آﻪ ﻣﻮارد‬ ‫ﺑﺎﻻ را در ﺑﺮﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﺟﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ وﺟﻮد ﻧﺪارد زﯾﺮا ﻓﻨﺎوري‬ ‫در ﻳﻚ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺧﻄﻲ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻧﻤﻲﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻔﺎهﻴﻤﻲ از ﻗﺒﻞ‬

‫‪Feedback loops‬‬

‫‪،‬‬

‫‪chain link‬‬

‫ﻳﺎ‬

‫‪Cross _ fertilization‬‬

‫)ﺣﻠﻘﻪهﺎي ﺑﺎز ﺧﻮرد‪ ،‬ارﺗﺒﺎط زﻧﺠﻴﺮﻩ اي ﻳﺎ ﺑﺎروري ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ( از ﻣﻴﺎن ﺟﻨﺒﻪهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻋﻠﻤﻲ و‬ ‫ﻓﻨﺎوري‪ ،‬اﺑﻌﺎد ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از اﻟﮕﻮهﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ‪ R & D‬را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دهﻨﺪ‪ .‬هﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ‬ ‫ﻣﻔﺎهﻴﻢ ﻳﻚ ﻣﺸﺨﺼﻪ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ در ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻓﻨﺎوري را در ﻓﺎزهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و در دورﻩ‬ ‫زﻧﺪﮔﻲ ‪ R & D‬ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دهﻨﺪ‪ .‬هﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﻔﺎهﻴﻢ داراي ﻣﺤﺪودﻳﺖهﺎﻳﻲ هﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ‬ ‫ﻣﺘﻨﺎﻗﺺ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻧﺒﻮدﻩ و در ﺣﻘﻴﻘﺖ ‪ ،‬اﺟﺰاي ﻣﻜﻤﻞ ﻳﻚ اﻟﮕﻮي ﺧﻂ ﻣﺸﻲ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪) Feed back loops‬ﺣﻠﻘﻪهﺎي ﺑﺎز ﺧﻮرد(‪ ،‬داراي ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺬاﺑﻲ ﺑﺮاي ﻣﺪﻳﺮان‪R & D‬‬ ‫اﺳﺖ آﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ ﺷﺪن ﻓﺎزهﺎي ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺷﺎﻣﻞ ‪ ، R & D‬ﻣﺤﺼﻮل و ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ‬ ‫اﺷﺎرﻩ دارد‪.‬‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺑﺎزار ‪،‬ﺑﻪ ‪ R & D‬و ﻣﺤﺼﻮل واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ و ﺧﻮد ﺑﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺤﺼﻮل و ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬ ‫ﻓﻨﺎوري اﺛﺮ ﮔﺬار اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺣﻠﻘﻪهﺎي ﺑﺎزﺧﻮرد‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋﻩ راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮل و ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ‪ R & D‬ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﺷﺮآﺖهﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر هﻮﺷﻴﺎراﻧﻪاي ﻓﺸﺮدﻩ ﺳﺎزي ﺷﺪﻩ‪ ،‬و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺸﻜﻼت ﺗﻮﻟﻴﺪ آﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪﻩ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﺁآﺎدﻣﻴﻚ‪ ،‬آﺴﺎﻧﻲ آﻪ ﺟﺬب ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎي ﻧﻮﺁور ﺷﺪﻩ اﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺪل ‪) chain link‬ارﺗﺒﺎط‬ ‫زﻧﺠﻴﺮﻩاي( را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺪل هﺎ رواﺑﻂ ﻣﻴﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺠﺎرﺗﻲ ﺷﺪن ﻓﻨﺎوري را‬ ‫ادﻏﺎم ﻣﻲآﻨﺪ و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺶهﺎي آﺎﻣﻞ آﻨﻨﺪﻩ ﻣﺤﺪودﻳﺘﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﻧﻮاع‬

‫ﻓﻨﺎوريهﺎ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ در ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت و داﻧﺴﺘﻪهﺎي ﻋﻠﻤﻲ و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎوري ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‬ ‫و هﺮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‪ ،‬ﮔﺮوهﻲ از آﺎرﺑﺮدهﺎ را ﺑﺮاي ﻳﻚ دورﻩ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬

‫‪ : supply chain 1‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬از ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺗﺎ آﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ را ﺷﺎﻣﻞ‬ ‫ﻣﻲ ﺷﻮد ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪11‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﻓﺸﺮدﮔﻲ ﺗﻘﺎﺿﺎ و ﻓﺮﺻﺖهﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي ﻓﻨﺎوريهﺎ‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ اﻳﺠﺎد ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﻣﺤﺪودﻩ‪-‬‬ ‫هﺎي ﺟﺪا ﺷﺪﻩ ﻓﻨﺎوري ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻴﻮﻟﻮژي ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ و ﻳﺎ ﻓﻴﺰﻳﻚ ﺣﺎﻟﺖ ﺟﺎﻣﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲآﻨﺪ آﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺧﻄﻲ در‬ ‫داﻧﺴﺘﻨﻲهﺎ هﻤﺮاﻩ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ و ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ وﻗﻮع ﻣﻲ ﭘﻴﻮﻧﺪد ‪.‬‬

‫‪1‬‬

‫داﻧﺴﺘﻪهﺎي آﺴﺐ ﺷﺪﻩ درﻃﻮل دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﺠﺎد دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﻌﺪي‬ ‫آﻤﻚ ﻣﻲآﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ -5-0‬ا ﺟﺰاي اﻟﮕﻮي ﺧﻂ ﻣﺸﻲ اﻗﺘﺼﺎدي ‪R & D‬‬ ‫هﺮ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺻﺤﻴﺢ ‪ ،‬ﻧﮕﺎهﻲ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم رﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻨﺎوري دارد و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ دو‬ ‫ﻧﻴﺎز اﺳﺎﺳﻲ را در ﺑﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬ ‫‪ (1‬ﻧﻴﺎز اول‪ ،‬ﺿﺮورت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ اﺳﺖ آﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻧﻤﻮﻧﻪ‬ ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺗﻔﺎوت در اﻧﮕﻴﺰﻩ در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ‬

‫در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎرز ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫‪ (2‬ﻧﻴﺎز دوم‪ ،‬ﺷﺮح و ﺗﺸﺮﻳﺢ ﻋﻠﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ‬ ‫در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوري اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ دو ﺿﺮورت ﻳﺎ ﻧﻴﺎز‪ ،‬اﻣﻜﺎن ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ و دﻗﻴﻖﺗﺮي‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﻜﺎﻧﻴﺰﻣﻬﺎي ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎزار وﺟﻮد دارد‪.‬‬ ‫ﻋﻮاﻣﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﻓﻨﺎوري ﺻﻨﻌﺘﻲ آﻪ ﺑﺮاي ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ‪ R & D‬ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ در‬ ‫ﺷﻜﻞ )‪ (3‬ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩاﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﺗﺤﻠﻴﻞ هﺎي ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﺗﻨﺎﺳﺐ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ‪ ،‬از اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ آﻪ هﺮ آﺪام از ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد از ﻣﻬﺎرتهﺎي ‪ ، R & D‬اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺣﻤﺎﻳﺖهﺎي زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻧﻴﺎز‬ ‫دارﻧﺪ‪ ،‬ﺳﺮ ﭼﺸﻤﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻼوﻩ ﺑﺮ ﺁن هﺮ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺬآﻮر ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﭼﻬﺎر ﭼﻮب زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ؛ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم هﺮ ﻋﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺁﺷﻜﺎر آﻨﻨﺪﻩ ﻳﻚ ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل ﻋﻤﻮﻣﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ و‬ ‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ هﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﻣﻀﻤﻮن و ﻣﻌﻨﻲ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ دارﻧﺪ‪.1‬‬

‫‪ -1‬ﻣﺤﺪودﻩ وﺳﻴﻊ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮر‪ ،‬ﺑﺪون داﻧﺶ ﻗﺒﻠﻲ از ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ در ﻓﻴﺰﻳﻚ‬ ‫ﺟﺎﻣﺪات‪ ،‬اﻣﻜﺎن اﺧﺘﺮاع ﻧﻤﻲ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺎﻟﻮدﻩ ﻧﻈﺮي‪ ،‬اﻧﺪﻳﺸﻪ و ﺗﻔﻜﺮ ﺑﺮاي‬ ‫اﺳﺘﻔﺎدﻩ از ﻣﺎدﻩ ﻧﻴﻤﻪ هﺎدي در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻮﺋﻴﭻ ﻳﺎ ﺁﻣﭙﻠﻲ ﻓﺎﻳﺮ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬اهﻤﻴﺖ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮر‪،‬‬ ‫ﺧﻮد ﻋﺎﻣﻞ اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰﻩ ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻓﻨﺎوري دﻳﺠﻴﺘﺎل اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺑﻮد ‪.‬‬ ‫‪ 1‬اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺎن از ﻣﻴﺎن اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞهﺎ‪ ،‬آﺎﻻهﺎي ‪ ) rivalous‬رﻗﺎﺑﺘﻲ ( و ‪ ) non _ rivalous‬ﻏﻴﺮ‬ ‫رﻗﺎﺑﺘﻲ ( را ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻮع اول ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺴﻮاك‪ ،‬ﻣﺼﺮف اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ دارد و ﻧﻮع دوم ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮم‬ ‫اﻓﺰارهﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر دﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﻣﻲ ﺷﻮد ‪ .‬آﺎﻻهﺎي ﻏﻴﺮ رﻗﺎﺑﺘﻲ ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ دﻻﻻن ﺁزاد ﺑﺪون‬ ‫ﭘﺮداﺧﺖ هﺰﻳﻨﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ‪) spillovers‬ﺳﺮرﻳﺰي(‪ ،‬دوﻟﺖ‬ ‫ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ ﺟﺒﺮان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻣﻲﺷﻮد ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪12‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ارزش‬ ‫اﻓﺰودﻩ‬

‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﺑﺎزار‬

‫ﻣﺤﺼﻮل‬

‫ﻃﺮاﺣﻲ‬ ‫اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﻓﻨﺎوري‬ ‫اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ‬

‫ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﭘﺎﻳﻪ‬ ‫)‪(Infratech‬‬

‫ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﻋﻤﻮﻣﻲ‬ ‫‪Generictech‬‬

‫ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ‬ ‫ﺷﻜﻞ ‪ -3‬اﻟﮕﻮي اﻗﺘﺼﺎدي ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻓﻨﺎوري‬ ‫‪ -5-1‬ﻓﻨﺎوريهﺎيﻋﻤﻮﻣﻲ ) ‪( Generic technologies‬‬ ‫ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ ﺧﺎص‪ ،‬ﻃﻲ ﭼﻨﺪ دهﻪ ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪﻩ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ ﻳﻚ ﺣﺪ ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲرﺳﻨﺪ آﻪ‬ ‫در ﺁن ﻧﻘﻄﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻓﻨﺎوری ﻣﯽﺷﻮد و ﺻﻨﺎﯾﻊ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﻬﺮﻩﺑﺮداری ﺗﺠﺎري ﻣﻨﺎﺳﺐ از‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺷﺪﻩ از اﻳﻦ ﻋﻠﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﺶ از ﺁﻧﻜﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪهﺎي ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺎرﺑﺮدهﺎي ﺗﺠﺎري ﻓﻨﺎوري وارد ﻋﻤﻞ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻣﻔﻬﻮم ‪ generic technology‬ﺑﻪ ﻃﻮر آﺎﻣﻞ ﺷﺮح دادﻩ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻟﺰوم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ‪ ، generric tech‬ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ آﺎرﺑﺮد ﻓﻨﺎوري ﻋﻤﻮﻣﻲ در ﺑﺎزاري ﺧﺎص و‬ ‫وﻳﮋﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در اآﺜﺮ ﻓﻨﺎوريهﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻞ ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻲ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ آﻪ اﺑﺘﺪا در‬ ‫ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩ ﻣﺤﺼﻮﻻت اوﻟﻴﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲﺁﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﺑﻌﺪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻦ داراي آﺎرﺑﺮدهﺎي‬ ‫ﺑﺎزاري ﺑﺎ دورﻩ ﺣﻴﺎت ﺑﺎﻻ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوري اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ دﻳﺠﻴﺘﺎل ) ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮر ‪Multi function chip ،‬‬ ‫و ‪ ( integrated circuit‬ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻧﻤﻮﻧﻪ هﺎي اﺻﻞ در ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪﻩ و ﺳﭙﺲ ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪13‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺑﻴﺸﺘﺮﯾﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ‪ generic technology‬ﺗﻌﻠﻖ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﻮﺳﻂ رﯾﭽﺎرد وﻟﺴﻮن ﺗﺸﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اهﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع و ﻳﺎ ﺣﻴﺎﺗﯽ ﺑﻮدن‬ ‫ﺁن ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻟﮕﻮهﺎي ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪﻩ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم ﻣﻄﺮح ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺮای دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ‪ generic tech‬هﺎي وﺳﻴﻌﺘﺮ و دﻗﻴﻖ ﺗﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ‪ R & D‬ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺎز‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﯽ ﺑﺎ آﺎرﺑﺮد ﺗﺠﺎري ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در هﻤﻴﻦ ﺣﺎل رﻗﺎﺑﺖ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺷﺮﮐﺖهﺎ ﻧﻴﺰ ‪ generic tech‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و داراي آﺎرﺑﺮد ﺗﺠﺎري ﻣﻲ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻴﻮ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻧﻤﻮﻧﻪای روﺷﻦ از ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻇﻬﻮر ‪ generic tech‬از ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﺑﻴﻮ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻧﻤﻮﻧﻪاي از هﻤﮑﺎری ﭼﻨﺪ ﻧﻮع ﻓﻨﺎوري در ﺟﻬﺖ اﻧﺠﺎم ﻳﻚ هﺪف ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺖ‪.‬‬ ‫هﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ آﻪ در ﺟﺪول ‪ 1‬ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ﻣﺤﺪودﻩ هﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از ﻋﻠﻮم‬ ‫هﻤﺮاﻩ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ‪ ،‬در ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲ آﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻋﻠﻮم ﭘﻴﺶ از ﻓﻨﺎوری وﺟﻮد داﺷﺘﻪاﻧﺪ و از هﻤﻜﺎري ﻋﻠﻮم ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ‬ ‫‪ ، infratchnology‬دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ‪ generic tech‬اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن‬ ‫ﻃﻮﻻﻧﻲ‪ ،‬ﺣﺘﻲ ‪ 20‬ﺳﺎل‪ ،‬ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ آﺎرﺑﺮد ﺗﺠﺎري ﺑﺮﺳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ‬

‫ﻣﺤﺼﻮل‬

‫ﺑﻴﻮﻟﻮژي ﺳﻠﻮﻟﻲ و‬ ‫ﻣﻮﻟﻜﻮﻟﻲ‬ ‫ﻣﻴﻜﺮوﺑﻴﻮﻟﻮژي‪/‬‬ ‫وﻳﺮوس ﺷﻨﺎﺳﻲ‬ ‫اﻳﻤﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ‬

‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬

‫ﺗﺴﺖ ژن‬

‫ﺷﻴﻤﻲ ﺗﺮآﻴﺒﻲ‬

‫ﺑﻴﻮ اﺳﭙﺮوﺳﻜﭙﻲ‬

‫ژن ﺗﺮاﭘﻲ‬

‫ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺗﺮآﻴﺐ‬ ‫ژن ‪DNA/‬‬ ‫ﺑﺴﻂ ﻧﺌﻮآﻠﻴﻚ اﺳﻴﺪ‬ ‫ﭘﺮوب هﺎ‬ ‫ژن اﻧﺘﻘﺎل دهﻨﺪﻩ‬

‫‪Mitochondrial‬‬

‫ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ آﻨﻨﺪﻩ هﺎي‬ ‫‪pritease‬‬ ‫ﺑﻬﺒﻮد هﺮﻣﻮن هﺎ‬

‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪DNA‬‬

‫ﭘﺮوب هﺎي ‪DNA‬‬

‫اﺳﺘﺎﻧﺪارد هﺎي‬ ‫ﭘﺮوﻓﻴﻞ ‪DNA‬‬ ‫ﻧﺌﻮآﻠﻴﻚ اﺳﻴﺪ‬

‫‪Neuroactive steroids‬‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺘﻘﺎل ژن‬

‫ﻋﻠﻢ اﻋﺼﺎب‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ هﺎي ﺁﺷﻜﺎر‬ ‫ﺳﺎزي ژن‬ ‫‪Antisense‬‬

‫دارو ﺷﻨﺎﺳﻲ‬

‫‪Apoptosis‬‬

‫ژﻧﺘﻴﻚ‬

‫‪Antiangiogenesis‬‬

‫ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژي‬

‫)ﻓﻨﺎوري ﭘﺎﻳﻪ (‬ ‫‪infratech‬‬

‫ﻣﺤﺼﻮﻻت‬

‫ﺣﻴﻮان ﺑﺎ ژن اﻧﺘﻘﺎل‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻪ‬ ‫‪Cell culture‬‬

‫ﺗﺮﻣﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ واآﻨﺶ‬ ‫ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ـ ﻧﺌﻮآﻠﻴﻚ‬ ‫اﺳﻴﺪ‬ ‫‪Bi oinformatic data‬‬ ‫‪base‬‬

‫ﺟﺪول ‪ – 1‬ﻣﺮاﺣﻞ در دورﻩ ﺣﻴﺎت ﺑﻴﻮ ﻓﻨﺎوري‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪14‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬

‫اﻧﺘﻘﺎل دهﻨﺪﻩ ﻋﺼﺒﻲ‬ ‫ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ آﻨﻨﺪﻩ‬ ‫واآﺴﻦ هﺎ‬ ‫ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ آﻨﻨﺪﻩ هﺎي‬ ‫اﻟﺘﻬﺎب‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ ) Infratechnology -5-2‬ﻓﻨﺎوري ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ (‬ ‫ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮي از ﻓﻨﺎوري ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻬﻢ ﻋﻤﻮﻣﻲ ‪ infratech‬هﻤﺮاﻩ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از اﺑﺰارهﺎي ﻓﻨﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻧﺪازﻩ ﮔﻴﺮي‪ ،‬آﻨﺘﺮل و اﻧﺪازﻩ‬ ‫ﮔﻴﺮي ﻣﻮاد ﺧﺎم و دﻳﮕﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﯾﺮ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫ـ اﻧﺪازﻩ ﮔﻴﺮي و روشهﺎي ﺁزﻣﺎﯾﺶ‬ ‫ـ اﺳﺘﺎﻧﺪاردهﺎي ﻣﻮاد ﻣﺮﺟﻊ آﻪ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎدﻩ از اﻳﻦ روش هﺎ را ﻣﻲ‬ ‫دهﺪ‬ ‫ـ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ و ﻋﻠﻤﻲ‬ ‫ـ ﻓﻨﻮن ﭘﺎﻳﻪ اي ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺗﻮﻣﺎﺳﻴﻮن آﺎرﺧﺎﻧﻪ و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪهﺎی ارﺗﺒﺎﻃﺎﺗﻲ‬ ‫هﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ آﻪ در ﺟﺪول ‪ 2‬ﺁﻣﺪﻩ اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ اﺑﺰارهﺎي ﻓﻨﯽ در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ رﺷﺪ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻓﻨﺎوري ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺮ روي ﺑﺎز دهﻲ ‪ R & D‬ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺑﺎزار اﺛﺮ ﺷﺎﻳﺎﻧﻲ‬ ‫دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﺟﺪول ‪ ،2‬ﻧﻤﻮﻧﻪهﺎی از ﺣﻤﺎﻳﺖ ‪ infra technology‬از ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﺎص )ﺑﻴﻮ ﻓﻨﺎوري(‬ ‫ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩ اﻧﺪ ‪.‬‬ ‫‪R&D‬‬ ‫روﻳﺪاد آﺎرﺁﻳﻲ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزي ﻣﻮاد‬

‫ﻣﺤﺼﻮل‬ ‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ & آﻨﺘﺮل آﻴﻔﻲ‬ ‫ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ‬

‫روش هﺎي اﻧﺪازﻩ ﮔﻴﺮي‬

‫روش هﺎي ﺁزﻣﺎﯾﺶ و اﻧﺪازﻩ‬ ‫ﮔﻴﺮي‬ ‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ و آﻨﺘﺮل آﻴﻔﻲ ﻓﻨﻮن‬

‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎزار‬ ‫آﺎهﺶ هﺰﻳﻨﻪ‬ ‫روش هﺎي ﺁزﻣﺎﯾﺶ ﻗﺎﺑﻞ‬ ‫ﻗﺒﻮل‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺘﺎﻧﺪارد هﺎ‬

‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ‪ /‬ﺗﻮاﻓﻖ و ﺳﺎزﮔﺎري‬ ‫ﻓﻨﻮن ) ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺮاي‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺁزﻣﺎﯾﺶ‬ ‫آﺎرﺧﺎﻧﻪ (‬ ‫ﺟﺪول‪ -2‬ﺑﻬﺮﻩ ﮔﻴﺮي از ‪ infratech‬در ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي‬ ‫در ﯾﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در اﺑﺰارهﺎي اﻧﺪازﻩ ﮔﻴﺮي ) ‪ (infratechnology‬ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻧﻴﻤﻪ‬ ‫هﺎدي ﺗﻮﺳﻂ ‪ NIST‬ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺮﺁورد ﺷﺪﻩ در اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺣﺪود ‪ 2/5‬ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر در ‪ 1990‬و در ‪ 1996‬ﺳﻪ ﺑﺮاﺑﺮ‬ ‫اﻳﻦ رﻗﻢ ﺑﻮدﻩ اﺳﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ رﺷﺪي ﻣﻌﺎدل ‪ 15‬درﺻﺪ در ﺳﺎل ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ infratech‬ﻧﻴﺎزی اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺮاي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺳﺎزي در ﺗﻤﺎم ﺳﻄﻮح ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي‬ ‫ﻣﺪرن از ﺟﻤﻠﻪ‪ :‬اﺑﺰارهﺎي ﺧﺎص‪ ،‬ﺳﻄﺢ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪهﺎي ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ و ﺣﺘﻲ راﺑﻄﻪ ﻣﺸﺘﺮي ‪ /‬ﻓﺮوﺷﻨﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ infratech‬در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺤﺼﻮل‪ ،‬ﭘﺮوﺗﻜﻞهﺎي اﻣﻨﻴﺘﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ‬ ‫ﻋﻤﻠﻴﺎت دروﻧﻲ آﺎرﺑﺮد دارد ‪ .‬هﻤﭽﻨﻴﻦ ‪ infratech‬ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻨﻮن ﻣﺘﻐﻴﺮ‪ ،‬ﻣﺘﺪهﺎ و روشهﺎﻳﻲ اﺳﺖ‬ ‫آﻪ ﻧﻴﺎز اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت و راهﺒﺮدهﺎي ﻓﺮﺁﻳﻨﺪي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫روش هﺎ و ﻣﺘﺪهﺎ را ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ آﻴﻔﻴﺖ ﺑﺮﺁورد ﻧﻤﻮد‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪15‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ -6-0‬ﻧﻘﺼﺎن ﻳﺎ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري‬ ‫ﻣﻔﻬﻮم دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري در هﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ‪ R & D‬ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬زﻳﺮا اﻳﻦ زﻣﺎن‬ ‫از ﺳﻔﺎرش ﺷﺮوع‪ ،‬و ﺑﺎ ﺗﻜﺎﻣﻞ و ﺗﺤﻮل ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺗﺎ ﺷﺮوع ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ و ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎزار اداﻣﻪ ﻣﻲ‬ ‫ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲهﺎي ﺑﺎزار در ﻧﻘﺎط ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﻳﻦ دورﻩ زﻣﺎﻧﻲ واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ دورﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ در آﻞ زﻣﺎن و اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺤﺮان در ﺑﻴﻦ دورﻩهﺎ‪ ،‬آﻤﻚ ﻣﻲ آﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﻏﻠﺐ اﺳﺎس و ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻘﺼﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﭼﻬﺎر ﺑﺨﺶ اﺳﺎﺳﻲ واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد‪:‬‬ ‫‪ (1‬ﺗﺮاآﻢ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ )ﻋﺪم آﻔﺎﻳﺖ ‪(R & D‬‬ ‫‪(2‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری در ‪ R & D‬ﺷﺮآﺖهﺎي ﺟﺪﻳﺪ‬ ‫‪(3‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻞ ﻓﻨﺎوری )آﺎﻓﻲ ﻧﺒﻮدن‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ‪( generic tech‬‬ ‫‪ (4‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري هﺎي ﻓﻨﺎوري)‪ R & D‬ﻧﺎآﺎﻓﻲ در‬ ‫‪( infratech‬‬ ‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب ﺗﻜﺮار ﻣﻲ ﺷﻮد و هﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار آﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻠﺖ آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺰاري ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻴﺰ در ﺣﺎل ﺗﻜﺮار اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﻳﺎ آﻤﺒﻮد در ﺑﺎزار وﺟﻮد دارد و دوﻟﺖ ﻳﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﺪل‪-‬‬ ‫هﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ آﻤﺒﻮدهﺎ هﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫در ﻳﻚ ﻃﺮح‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ )زﻣﺎن( اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ )ﻧﺘﻴﺠﻪ آﺎر( ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻴﺶ از‬ ‫‪ 1hurdle rate‬ﺷﺮﮐﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮات و ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻃﺮح ﻣﺬآﻮر اﻓﺰاﻳﺶ‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎزار ﻳﺎ آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺷﺪ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي‪ ،‬آﺎهﺶ ﺧﻮاهﺪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫‪ -6-1‬ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﻬﻢ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار‬ ‫ﺁﻧﭽﻪ در زﻳﺮ ﻣﻲﺁﻳﺪ‪ ،‬اﻧﻮاع اﺻﻠﻲ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ ﺑﺎزار ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ آﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻨﺎوب در ﺗﻤﺎم‬ ‫دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻳﻚ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺗﻜﺮار ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (1‬ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ذاﺗﻲ ﻓﻨﺎوري‬ ‫در هﺮ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻘﺪار ﻣﻌﻴﻦ از ﺧﻄﺮات و ﻣﺨﺎﻃﺮات‪ ،‬ﻋﻘﻼﻧﻲ و ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳﺖ‪) ،‬ﻣﻨﻈﻮر از‬ ‫ﺧﻄﺮ و رﻳﺴﻚ‪ ،‬ﻣﺪت زﻣﺎن ﻻزم ﺑﺮاي ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺖ(‬

‫‪ 1‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ :‬اﻧﺪازﻩ ﺣﺪ ﻧﺼﺎب ﻳﺎ ‪ hurdle rate‬اﺻﻄﻼح ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﻨﺪي اﺳﺖ و ﻣﻨﻈﻮر از ﺁن ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻴﺰان ﺑﺎزدﻩ‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل در ﻳﻚ ﻃﺮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﺳﺖ و ﻣﻌﻴﺎري در ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻃﺮح ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪16‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫اﮔﺮ زﻣﺎن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوري اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ زﻣﺎن ‪ R & D‬ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاهﺪ ﻳﺎﻓﺖ‪ ،‬و در‬ ‫اﻳﻦ زﻣﺎن‪ ،‬رﻗﺒﺎ ﻓﺮﺻﺖ ﺗﺠﺎري آﺮدن هﻤﺎن ﻓﻨﺎوري را ﺧﻮاهﻨﺪ داﺷﺖ‪ ،‬و اﻳﻦ اﻣﺮﺧﻄﺮات ﺑﺎزار را‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دهﺪ زﻳﺮا اﻣﻜﺎن ﻓﺮوش ﻓﻨﺎوري از دﺳﺖ ﻣﯽرود‪.‬‬ ‫‪) Spillovers (2‬ﺳﺮرﯾﺰهﺎ( ﯾﺎ ﻣﺰاﻳﺎي ﻓﻨﺎوري ﻧﺼﻴﺐ ﺷﺮآﺖهﺎﻳﻲ آﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻮﺁور هﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫)ﺳﺮرﯾﺰهﺎ( دارای دو اﺻﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‪ :‬اﺻﻞ ﻗﻴﻤﺖ و اﺻﻞ داﻧﺶ‬ ‫‪) price Spillover (a‬ﺳﺮرﯾﺰهﺎ اﻓﺖ ﻗﻴﻤﺖ (‪ ،‬زﻣﺎﻧﻲ واﻗﻊ ﻣﻲ ﺷﻮد آﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻮﺟﻮد در‬ ‫ﺑﺎزار ﻣﺰاﻳﺎي ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ را در ﺑﺮ ﻧﮕﻴﺮد‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ آﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺰﻳﺖهﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻨﺎوري‬ ‫را ﺑﺪون ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﻮل درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺰﻳﺖ اﻳﻦ آﺎر در اﻳﻦ اﺳﺖ آﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﺑﻴﻦ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ و ﻗﺪﻳﻢ‪ ،‬ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫هﺰﻳﻨﻪهﺎي اﺿﺎﻓﻲ در ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي آﻨﺪ و ﻧﻴﺮوهﺎي ﺑﺎزار‪ ،1‬ﺗﻮزﻳﻊ واﻗﻌﻲ‬ ‫ﻣﺰﻳﺖهﺎ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ آﻨﺪ ‪.‬‬ ‫)‪) knowledge spillovers (b‬ﺳﺮرﯾﺰﯾﺎ اﻧﺘﺸﺎر داﻧﺶ ( ‪،‬ﻧﺸﺮ داﻧﺶ ﺟﺪﻳﺪ ﻓﻨﻮن ﻧﻮﺁوری‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻪ رﻗﺒﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻧﻮع رﻳﺰش ﻳﺎ )ﺳﺮرﯾﺰهﺎ( ﺑﺮاي اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻋﺎﻣﻞ آﺎهﺶ اﻧﺘﻈﺎر‬ ‫ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﺮاي ﻧﻮﺁورهﺎ‪ ،‬ﺧﻮاهﺪ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ اﺳﺖ آﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎزدﻩ )‪ (rate of return‬زﻳﺮ اﻧﺪازﻩ ﺣﺪ ﻧﺼﺎب‬ ‫)ﻣﻴﺰان ﺑﻮدﺟﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ‪hurdle rate ،‬‬

‫‪ ( private‬ﻗﺮار‬

‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﻟﺬا ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻮﺁورهﺎ‪ ،‬اﻧﺠﺎم ﻧﺨﻮاهﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﭼﻮن ﺗﻮﺟﻴﺢ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫‪ (C‬ﺷﺮﮐﺖهﺎ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻌﻠﻲ‪ ،‬داراي ﺳﺎﺑﻘﻪ راهﺒﺮدی ﻣﺤﺼﻮل و ﻳﺎ داﻧﺶ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ‬ ‫هﺪﻓﻤﻨﺪ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر )‪ (expected rate of return‬در‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ آﺎهﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (3‬ﺳﻴﺴﺘﻢهﺎي ﻧﺎﻓﺬ و ﻣﻬﻢ ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺰاﻳﻨﺪﻩ ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ اﻣﺮ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪي ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ و ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺤﻄﺎف اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻼوﻩ ﺑﺮ رﻳﺰش ﻗﻴﻤﺖ و داﻧﺶ آﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ دادﻩ ﺷﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪهﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻧﻮع رﻳﺰش ‪ spillovers‬ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪای از اﻳﻦ ﻧﻮع رﻳﺰش‪ ،‬ﺷﺒﻜﻪ هﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ هﺴﺘﻨﺪ آﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮآﺖ هﺎي‬ ‫ﺧﺎرﺟﻲ در ﺧﻴﻠﻲ از آﺸﻮرهﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﻨﺪ‪) .‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ :‬ﺣﻀﻮر آﺸﻮرهﺎي ﺧﺎرﺟﻲ در اﻳﻦ‬ ‫ﻗﺒﻴﻞ ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ آﺎهﺶ ﻳﺎ ﻧﻮﻋﯽ رﻳﺰش هﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬در ﺿﻤﻦ اﻳﻦ آﺸﻮرهﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻨﻦ‬ ‫آﺸﻮرهﺎي ﻣﺼﺮف آﻨﻨﺪﻩ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮاردهﻨﺪ(‪ .‬در ﺣﺎﻟﻲ آﻪ اﮔﺮ ﺷﺮآﺖهﺎي داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻗﺪر‬ ‫آﺎﻓﻲ ﻗﻮي ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺟﻠﻮي ﻇﻬﻮر اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ را ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ و ﮔﺎهﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮاي آﻤﺒﻮد‬

‫در ﻣﺠﻤﻮع هﻤﻴﻦ )ﺳﺮرﯾﺰهﺎ(‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ‪ R&D‬ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪1‬‬

‫ﻧﻴﺮوي ﺑﺎزار‪ :‬ﻓﺸﺎرهﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻤﻞ ﺁزاد ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺑﺎزار اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪17‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ -6-2‬اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دورﻩ هﺎي ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﭘﺪﻳﺪﻩ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻴﻦ دورﻩهﺎي ﻣﺘﻮاﻟﻲ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوری‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﻲ ﺟﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ در ﺳﻬﻢ‬ ‫ﺑﺎزار اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺟﺪﻳﺪ اﻏﻠﺐ داراي ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬از‬ ‫اﻳﻦ رو‪ ،‬راهﺒﺮدهﺎ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖهﺎي ‪ R & D‬آﻪ ﺷﺎﻳﺪ در ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ در‬ ‫دورﻩ ﺑﻌﺪي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻔﻴﺪ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮای ﻣﺜﺎل‪ ،‬آﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮهﺎي اوﻟﻴﻪ در اوﻟﻴﻦ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ ﺑﺰرگ در اﻃﺎﻗﯽ ﺑﺎ ﺗﻬﻮﻳﻪ‬ ‫ﻣﻄﺒﻮع ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﮑﻨﻴﺴﻴﻦ هﺎ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎﮐﺎر ﻣﯽ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻣﺼﺮف ﻣﻲ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬در دورﻩ دوم زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬آﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮهﺎي ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ آﻨﺘﺮل دﮔﺮﮔﻮن ﺷﺪﻩ ﺑﻪ‬ ‫وﺟﻮدﺁﻣﺪﻧﺪ و ﺗﻮان ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺼﺮف آﻨﻨﺪﻩهﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬دورﻩ ﺳﻮم‪ ،‬ﭘﻴﺪاﻳﺶ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻮد‪ .‬در‬ ‫ﻃﻲ اﻳﻦ ﺳﻪ دورﻩ‪ ،‬ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺗﺸﻜﻴﻼت‪ ،‬ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺤﻮل ﺁن و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺮف‬ ‫آﻨﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎرز و ﻣﺸﺨﺺ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﺮد‪.‬‬ ‫درون هﺮ دورﻩ ﺣﻴﺎت‪ ،‬ﻓﻨﺎوري ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﺬب ﺑﺎزارهﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺣﺮآﺖ‬ ‫ﻣﻲآﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎزدهﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻓﻨﺎوري در دورﻩ ﺣﻴﺎﺗﺶ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ هﺮ ﺣﺎل اﮔﺮ در آﺸﻮري ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺻﻼﺣﻲ در دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪ generic tech‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬ ‫ﻧﺸﻮد‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺒﻲ در ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺁن آﺸﻮر ﺑﻪ وﻗﻮع ﺧﻮاهﺪ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﺻﻨﺎﻳﻊ داﺧﻞ آﺸﻮر‪،‬ﻧﻘﺼﺎن و آﻢ آﺎري در اﻧﺘﻘﺎل ‪ generic tech‬ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﻮ و‬ ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮوز ﺁﺳﻴﺐ ﺟﺪی ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻓﺮوش‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻠﻲ و اﺷﺘﻐﺎل ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -7-0‬ﻃﺒﻴﻌﺖ دﻗﻴﻖ و ﻇﺮﻳﻒ ﺑﺮﺗﺮي رﻗﺎﺑﺘﻲ‬ ‫ﺣﺘﻲ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ آﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﻮي ‪ generic tech‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي & ‪R‬‬ ‫‪ D‬ﻧﺎﺋﻞ ﺁﻳﻨﺪ‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻳﺎ ﺑﺎزاري زود ﮔﺬر ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲ ﺁورﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻘﺎﺿﺎهﺎي زﻳﺎدي از ﻃﺮﻳﻖ ﻓﻨﺎوريهﺎﻳﻲ آﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺁﻏﺎز ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎهﺎ ﺗﻮﺳﻂ دﻳﮕﺮ آﺸﻮرهﺎ ﺑﺮﺁوردﻩ ﺷﺪ و اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮﺗﺮي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻠﻲ‬ ‫در ﺁن آﺸﻮرهﺎ ﮔﺮدﻳﺪ‪.‬‬ ‫‪ -7-1‬ﻣﺜﺎل هﺎﻳﻲ از ﺑﺎزارهﺎي از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ‬ ‫در اداﻣﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﻣﺜﺎل از ﻓﺮﺻﺖ هﺎي رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﻨﺎوري‪ ،‬آﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﻪ دﻻﯾﻞ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از دﺳﺖ دادﻩ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد‪:‬‬ ‫ـ اﺑﺰار ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻴﻤﻪ هﺎدي‪Steppers :‬‬ ‫‪ Steppers‬در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ اﺧﺘﺮاع ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار ﺁن در دﺳﺖ ژاﭘﻦ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬از دﺳﺖ دادن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ درﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻓﺮوش اﻳﻦ اﺑﺰار‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﻬﻢ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد‬ ‫داﺧﻠﻲ را در ‪) Supply chain‬زﻧﺠﻴﺮﻩ ﺗﻮزﯾﻊ( ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ آﺎهﺶ داد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻬﺮﻩ وري در‬ ‫دﻳﮕﺮ ﺳﻄﻮح ‪) Supply chain‬ﺑﻪ وﯾﮋﻩ آﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﻧﻴﻤﻪ هﺎدي در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ( را ﻧﻴﺰ آﺎهﺶ داد‪.‬‬ ‫ژاﭘﻦ رﻗﻴﺐ ﺳﺨﺘﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻮد ) ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ هﺪف اوﻟﻴﻪ ‪ SEMSTSCH‬ﺑﻮد (‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪18‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ ﭘﻨﻞ ﻣﺴﻄﺢ ﻧﻤﺎﻳﺶ‬‫‪ RCA‬آﺮﻳﺴﺘﺎل ﻣﺎﻳﻊ ﺁﺷﻜﺎر ﺳﺎز را آﺸﻒ آﺮد‪ ،‬اﻣﺎ دﻳﺪﮔﺎﻩ ﻗﻮﻳﻲ از آﺎرﺑﺮدهﺎي اﻳﻦ‬ ‫ﭘﺪﻳﺪﻩ ﻧﺪاﺷﺖ‪ ،‬و در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﯾﻦ ﻓﻨﺎوري ﺑﻪ ژاﭘﻨﻲهﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ‪ 95‬درﺻﺪ ﺑﺎزار‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ از ﺁن ژاﭘﻦ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ ﺳﺮاﻣﻴﻚ هﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ‬‫اﻧﻘﻼب در ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﺪون ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺑﺎ آﺸﻒ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اآﺴﻴﺪهﺎي ﺳﺮاﻣﻴﻜﻲ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﯾﺮ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬داﻧﺶ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩ دراﻣﺮﯾﮑﺎ ﮐﺸﻒ ﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ژاﭘﻦ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎزار ﻣﺴﻠﻂ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻼوﻩ ﺑﺮ ﺁن‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻳﻦ ﻓﻨﺎوري ﺗﻮﺳﻂ ‪ R & D‬ژاﭘﻦ اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ و ﻣﻮاد ﺟﺪﻳﺪي آﻪ در ﻣﻴﻨﻴﺎﺗﻮر‬ ‫ﺳﺎزي آﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬اﺧﺘﺮاع ﮔﺮدﻳﺪ‪.‬‬ ‫ـ رﺑﺎتهﺎ‬ ‫اﻣﺮوزﻩ ﺑﺎزار ﺻﻨﻌﺘﻲ رﺑﺎتهﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺖهﺎي ژاﭘﻨﻲ ﺗﺴﺨﻴﺮ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ آﻪ‬ ‫ﭘﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩ در ‪ ،1960‬ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎي ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ـ ﺿﺒﻂ وﻳﺪﺋﻮ‬ ‫در ‪ 1950‬ﺷﺮﮐﺖهﺎی ‪ Ampex‬و ‪ ، RCA‬ﺗﻮﺳﻌﻪ دهﻨﺪﻩ اوﻟﻴﻪ ‪VTR‬ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺣﺎل‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻴﻤﻲ از ﺧﺎﻧﻪ هﺎي ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ داراي ‪ VCR‬ﺳﺎﺧﺖ ژاﭘﻦ هﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ـ اﺑﺰارهﺎي ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻧﻴﻤﻪ هﺎدي هﺎ‬ ‫ﺗﺮاﻧﺰﻳﺴﺘﻮرهﺎ در ﻣﺪارهﺎي ﺟﻤﻊ آﻨﻨﺪﻩ در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ اﺧﺘﺮاع ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ آﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﺑﻴﻦ ﺳﺎل هﺎي ‪ 1979 -1986‬از ‪ 75‬در ﺻﺪ ﺑﻪ ‪ 27‬درﺻﺪ ﺗﻨﺰل ﻧﻤﻮدﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ـ ﺳﺎﻋﺖ هﺎي دﻳﺠﻴﺘﺎل‬ ‫اوﻟﻴﻦ ﺳﺎﻋﺖ دﻳﺠﻴﺘﺎل در ‪ 1971‬ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺘﯽ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪ‪ ،‬وﻟﻲ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫ژاﭘﻨﻲ هﺎ ﺑﺎزار ﺳﺎﻋﺖ و ﻗﻄﻌﺎت ﺁن را ﺗﺴﺨﻴﺮ آﺮدﻩ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫ژاﭘﻨﻲ هﺎ ﺑﺎ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزي ﻓﻨﺎوري و ﺗﻌﺪﻳﻞ وآﺎهﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﺗﺴﻠﻂ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ـ ﺑﺎزي هﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ‬ ‫در ‪Magnavox ،1972‬‬

‫اوﻟﻴﻦ ﺑﺎزي ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ را ﺗﻮﺳﻌﻪ داد‪ ،‬اﻣﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎزار ﺁن‬

‫ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮآﺖهﺎي ژاﭘﻨﻲ ﺗﺴﺨﻴﺮ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﻜﺴﺖهﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ‪ ،‬آﻪ ﻣﺜﺎلهﺎﻳﻲ از ﺁن در ﺑﺎﻻ ذآﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮدن راهﺒﺮد‬ ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎﻳﺪ در دو ﻣﺤﺪودﻩ زﻳﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺰاﻳﻨﺪﻩ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫‪-1‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺟﺪﻳﺪ ) ﻓﻨﺎوري ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺮاي دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﻌﺪي (‬ ‫‪ -2‬اﻳﺠﺎد ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ وﺳﻴﻌﻲ از اﺑﺰارهﺎي ﻓﻨﯽ آﻪ ﺑﺮاي ﺟﻬﺖ دهﻲ ﺑﻪ ‪، R & D‬‬ ‫هﺪاﯾﺖ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎي ﻣﺤﺼﻮل و ﻓﺮوش آﺎﻻهﺎ و ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﺑﻪ آﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ -7-2‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪generic technology‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪19‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫داﻧﺸﮕﺎﻩهﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ اوﻟﻴﻪ ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و داﻧﺴﺘﻪ هﺎی ﻋﻠﻤﻲ در ﻣﻴﺎن ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ‬ ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ و داﻧﺸﮕﺎﻩ ﻧﻔﻮذ ﻣﻲآﻨﺪ و اﻳﻦ هﻤﺎن هﻤﻜﺎري ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﻴﻼن ﺟﺪﻳﺪ در ﻋﻠﻮم و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺪﻳﺮان ‪ ، R & D‬ﺗﺨﻤﻴﻦ هﺎي ﺿﺮوري ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار را ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري‬ ‫‪ R & D‬ﺑﺮرﺳﻲ آﺮدﻩ و ﻣﻔﺎهﻴﻢ ‪ gen – tech‬را ﺁﻣﺎدﻩ ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ هﺮﺣﺎل ﻣﻴﺰان زﻳﺎدي از ‪ R & D‬ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻓﺎز ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ gen – tech‬اﻧﺠﺎم‬ ‫ﮔﻴﺮد‪ .‬هﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ آﻪ در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪي ﺷﺮح دادﻩ ﺧﻮاهﺪ ﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ هﻤﻜﺎري ﺑﺎ روشهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬دوﻟﺖ و داﻧﺸﮕﺎﻩ هﺎ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد‪.‬‬ ‫ﺳﺎل‬

‫درﺻﺪاﻓﺰاﻳﺶﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ‬ ‫ﺟﻬﺖ دادﻩ ﺷﺪﻩ‬

‫در ﺻﺪ آﺎهﺶ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫ﭘﺎﻳﻪ ﺟﻬﺖ دادﻩ ﺷﺪﻩ‬

‫‪23-38‬‬ ‫‪8-14‬‬ ‫‪1991-1995‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪17‬‬ ‫‪1996‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪15‬‬ ‫‪1997‬‬ ‫‪28‬‬ ‫‪14‬‬ ‫‪1998‬‬ ‫‪27‬‬ ‫‪14‬‬ ‫‪1999‬‬ ‫ﺟﺪول ‪ -3‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ ‪1991 -1999‬‬

‫ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن ﻣﻲدهﺪ آﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت‪ ،‬ﻣﻴﺰان ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ را‬ ‫آﺎهﺶ ﻣﻲدهﺪ‪.‬‬ ‫در ﺟﺪول ‪ ،3‬ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ‪ ،‬ﻣﻤﻴﺰﯾﯽ اﻧﺠﺎم داد و ﻣﻌﻠﻮم‬ ‫ﺷﺪ ﻣﺪت ﻃﻮﻻﻧﯽ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪ ، R & D‬آﺎرﺑﺮدهﺎي ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎزار را ﺑﻪ ﺷﺪت ﻧﺎﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزد‪.‬‬ ‫از ‪ 11‬ﻣﻮردﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﻨﺘﺎج ﻣﻲﺷﻮدآﻪ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ﻃﺮح ﻏﻴﺮ‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻧﻮﺁور‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻳﻚ ﻃﺮح ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ‪ 8‬ﻣﻮرد از ‪ 11‬ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﻣﺤﻘﻘﺎن درﻳﺎﻓﺘﻨﺪآﻪ دوﻟﺖ ﺑﻌﺪ از رﺳﻤﻲ ﺷﺪن‬ ‫ﻃﺮح‪ ،‬ﻣﻨﺒﻌﯽ اﺻﻠﻲ ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﺳﺖ و در اآﺜﺮ ﻗﺴﻤﺖ هﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫و ﮔﺴﺘﺮش و ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻃﺮحهﺎ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ و هﻤﻜﺎري ﺷﺮآﺖ هﺎي ﺑﺰرگ وآﻮﭼﻚ‪،‬‬ ‫داﻧﺸﮕﺎﻩهﺎ و ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩهﺎي دوﻟﺘﻲ‪ ،‬روﺷﯽ ﻣﺮﺳﻮم اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺤﺮاﻧﻲ در ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ‪ ، R & D‬ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺷﺪن زﻣﺎن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎوري اﺳﺖ‬ ‫آﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ ﺧﻄﺮات ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻬﻴﻨﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ ‪) manborgne , kin‬ﺷﻜﻞ ‪ ،( 4‬ﺑﻪ ﻃﻮر واﺿﺢ ﻧﺸﺎن دادآﻪ‬ ‫زﻣﺎنهﺎي ﻃﻮﻻﻧﻲﺗﺮ و اﻧﺠﺎم ﻃﺮﺣﻬﺎی اﺳﺎﺳﻲﺗﺮ‪ ،‬ﺳﻮدﻣﻨﺪﺗﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪20‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -4‬ﻣﺠﻤﻮع ﺳﻮد از ﻧﻮﺁوري هﺎي ﻣﺒﺴﻮط و اﺻﻠﻲ‬

‫‪ -7-3‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻓﻨﺎوریهﺎی ﺑﻨﻴﺎدﻳﻦ ﻳﺎ ‪infratechnology‬‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ‪ infratech‬هﻴﭻ ﮔﺎﻩ ﺑﻪ اﻧﺪازﻩ آﺎﻓﻲ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮای ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﺑﻮدﺟﻪ‬ ‫ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩهﺎي ‪ NIST‬ﻓﻘﻂ ‪ 2‬درﺻﺪ در ﺳﺎل ) ﻃﻲ ‪ 24‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ( اﻓﺰاﻳﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎزار‪ ،‬ﻧﺎﺷﻲ از آﺎهﺶ ﺑﻮدﺟﻪ ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩهﺎي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ‪) NIST‬ﺗﺎ ‪1/2‬‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ‪R&D‬در ﺻﻨﺎﻳﻊ ( ﺑﻮدﻩ اﺳﺖ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ آﻪ ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩهﺎي ‪ ، NIST‬ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از‬ ‫اﻧﺪازﻩﮔﻴﺮيهﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ‪ infratech‬در ﺻﻨﺎﻳﻊ را ﺁﻣﺎدﻩ ﻣﻲ ﺳﺎزﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ -0-8‬ﻣﻔﺎهﻴﻢ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري‬ ‫ﺗﺼﻤﻴﻢهﺎي ﺻﻨﻔﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ‪ ، R & D‬درﺧﻼ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد‪ ،‬ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ درك‬ ‫ﺻﺤﻴﺢ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﻓﺮﺻﺖهﺎي ﺑﺎزار و ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻄﺮات رﻗﺎﺑﺘﻲ اﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮد‪.‬‬ ‫ﻋﻼوﻩ ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎﻻ‪ ،‬ﺗﺼﻤﻴﻢهﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري از ﻣﻴﺰان ﺣﻤﺎﻳﺖ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻓﻨﺎوري‬ ‫ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻋﻤﺪﻩ اﻳﻦ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮدن ﻧﻴﺮوي آﺎر‬ ‫ـ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ داﻧﺶ ﻓﻨﯽ ‪ generictech‬و ﻋﻠﻮم ﺧﺎرﺟﻲ‬ ‫ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‬‫ـ وﺟﻮد ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﻓﻨﯽ ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻠﻤﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‪،‬‬ ‫اﻧﺪازﻩ ﮔﻴﺮيهﺎ و روشهﺎي ﺁزﻣﺎﯾﺶ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻧﺪاردهﺎ و آﻴﻔﻴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ روش هﺎ‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪21‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫‪ -8-1‬اﻧﺪازﻩ ﻧﺴﺒﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ‬ ‫ﻣﺒﺎﻟﻎ هﺰﯾﻨﻪ ﺷﺪﻩ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ gen – tech‬و‪ ، infratech‬ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎي دهﻢ و ﭘﻨﺠﻢ‬ ‫ﭘﻴﺶ از ﺗﺠﺎري ﺷﺪن‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﯽ آﻢ ﺑﻮدﻩ اﺳﺖ ) ﺷﻜﻞ ‪. ( 5‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -5‬هﺰﻳﻨﻪ ﻧﺴﺒﻲ ﻓﺎز ‪ R & D‬در آﻞ دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري‬ ‫آﺎهﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ در ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ‪ gen- tech‬ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻠﻲ ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻲ‬ ‫)ﻗﺒﻼً ﺷﺮح دادﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ( اﻣﺮي ﺿﺮوري اﺳﺖ زﻳﺮا ﺑﺎ آﺎهﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎل ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬ ‫ﮔﺬاري در‬

‫‪ R & D‬ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪﻩ و اﻣﻜﺎن راﻩ ﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت و‬

‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪهﺎ ﺑﻪ ﺑﺎزار‪ ،‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬ ‫‪ -8-2‬هﻤﺎهﻨﮓ ﺷﺪن آﻤﺒﻮد و ﻧﻘﺼﺎن ﺑﺎزار و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ‬ ‫هﺮ ﯾﮏ از ﮔﺮوﻩ هﺎي اﺻﻞ ﻧﻘﺼﺎن ﺑﺎزار آﻪ در ﺑﺨﺶهﺎی ﭘﻴﺶ ﺷﺮح دادﻩ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ‬ ‫ﻳﻚ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮي ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪:‬‬ ‫‪ (1‬ﺗﺮاآﻢ آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ـ ﻧﺎآﺎﻓﻲ ﺑﻮدن ‪. R & D‬‬ ‫اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ‪ ،‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ اﻓﺮاﻃﻲ اﺳﺖ آﻪ اﺷﺎرﻩ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺎن ﺁور اﻗﺘﺼﺎد آﻼن ﻳﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ‬ ‫ﻏﻴﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻧﺎآﺎﻓﻲ ‪ R & D‬دارد‪.‬‬ ‫‪ (2‬ﻧﻘﺼﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺮآﺖ هﺎي ﺟﺪﻳﺪ ـ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺁﻣﻴﺰ‬ ‫ﻧﺎآﺎﻓﻲ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺁﻣﻴﺰ )ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در آﺎر ( در آﺸﻮر ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ﻓﺮاوان اﺳﺖ و ﺑﺮاي اآﺜﺮ ﺑﺨﺶهﺎي‬ ‫ﻓﻨﺎوري در دﺳﺘﺮس ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ ‪ ، generic tech‬ﺑﻪ ﻗﺪر آﺎﻓﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺬب آﻨﻨﺪﻩ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ ، generic tech‬ﺑﻪ‬ ‫وﯾﮋﻩ در ﺷﺮاﻳﻄﻲ آﻪ اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺿﺮورﺗﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻄﺮح ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ ﻧﺎ‪-‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻧﺠﺎم‬

‫ﻣﯽﮔﻴﺮد‪.‬‬

‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﻳﺎ ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ‪ R & D‬اﻳﺠﺎد ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ اﺛﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺎﻻ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﺒﻨﺎي درﻳﺎﻓﺖ آﻤﻚ ﻣﺎﻟﻲ از دوﻟﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪22‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺑﻴﻮﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻳﻚ ﻣﺜﺎل از ﻓﻨﺎوري‬

‫ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺖ‪ ،‬آﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮآﺖهﺎي آﻮﭼﻚ درﺁن‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﮋوهﺶ در ﺑﺎزﺳﺎزی ﺷﺮﮐﺖ هﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺠﺎری و ﺗﻮﻟﻴﺪی ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در‬ ‫ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺟﺪﻳﺪ آﻪ از ﻟﺤﺎظ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻬﻢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫اﻣﺎ‪ ،‬اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻴﺎﺳﺖ هﺎ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻳﺎ دو ﺻﻨﻌﺖ ) اﺳﺘﻔﺎدﻩ از ﺷﺮآﺖ هﺎي آﻮﭼﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬ ‫ﮔﺬاري ( در رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺎآﺎﻓﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (3‬ﻧﻘﺼﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ ـ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺎآﺎﻓﻲ در ‪generic tech‬‬ ‫هﻤﺎن ﻃﻮر آﻪ در ﺑﺎﻻ ذآﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻗﺘﺼﺎد ﺧﺮد در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬و ﻋﺪم آﺎرﺁﻳﻲ آﺎﻣﻞ‬ ‫ﺁن‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬاري ﻣﺆﺛﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺸﺎرآﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ‪ generic tech‬ﺑﻴﻦ دوﻟﺖ‪،‬‬ ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ و داﻧﺸﮕﺎﻩ اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎز اوﻟﻴﻪ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ ،generic tech‬ﺗﻮﺳﻂ‬

‫ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم هﺎي هﻤﻜﺎري‪-‬‬

‫هﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ آﺎهﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ‪ ،‬اﻳﺠﺎد ﺗﺮآﻴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻬﺎرت هﺎ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻧﻔﻮذ‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎم ﻣﻠﺖ هﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ ،‬ﺑﺎ راهﺒﺮدهﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ رﺷﺪ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬داراي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‪-‬‬ ‫هﺎي ﻣﺎﻟﻲ هﻤﻜﺎري‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﺻﻨﻌﺖ و دوﻟﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (4‬ﻧﻘﺼﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺣﻤﺎﻳﺖ زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻓﻨﺎوري ـ ﻧﺎآﺎﻓﻲ ﺑﻮدن در‪R&D‬‬ ‫‪. infratechnology‬‬ ‫‪ infratech‬داراي ﻣﺼﺮف ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ) ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﺘﺎﻧﺪارهﺎ (‪ ،‬و اﻏﻠﺐ از‬ ‫ﻋﻠﻮم ﻣﺘﻔﺎوت ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩ هﺎي دوﻟﺘﻲ در ﻧﻔﻮذ و هﺪاﻳﺖ ‪ infratch‬ﻧﻘﺶ‬ ‫ﻣﺆﺛﺮي دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ -8-3‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻓﻨﯽ و ﺧﻄﺮ ﺑﺎزار‬ ‫در ﻳﻚ دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري ﻓﻨﻮن ﺧﺎص و ﺧﻄﺮ ﺑﺎزار ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﺷﺮآﺖ هﺎي ‪ R & D‬دﭼﺎر‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺷﻜﻞ ‪ ، 6‬ﻓﺎزهﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻳﻚ دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪ R & D‬را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دهﺪ‪.‬‬ ‫در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ‪ ،‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﺑﺮاي ﻣﺪﺗﯽ اداﻣﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺟﻤﻊﺁوري‬ ‫داﻧﺴﺘﻨﻲ هﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﻣﻲﺷﻮد؛ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ اﻣﻜﺎن اﻳﺠﺎد ﺟﺬاﺑﻴﺖ ﺑﺮاي ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﻳﻦ ﻋﻠﻮم ﻣﻬﻴﺎ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﻧﻔﻮذ ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ و ﺗﻜﺎﻣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻋﻠﻮم‪ ،‬در ﻣﻴﺎن ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﻴﻼن داﻧﺸﮕﺎﻩهﺎ و ﻣﺮاآﺰي ﭼﻮن‬ ‫‪ Technology center،The National Science foundations science‬و ‪Engineering research‬‬ ‫‪ center‬ﺟﺎذﺑﻪهﺎی اﻗﺘﺼﺎدی اﻳﺠﺎد ﻣﻲ آﻨﺪ؛ در اﻳﻦ ﻣﺮاآﺰ ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﻴﻼن داﻧﺸﮕﺎهﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و هﻤﻜﺎري دارﻧﺪ ‪.‬‬ ‫ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ‪ ،(FCRP ) Focus Research program‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ آﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺻﻨﺎﻳﻊ‬ ‫ﻧﻴﻤﻪهﺎدي دوﻟﺖ اﻣﺮﻳﻜﺎ و ‪ 14‬داﻧﺸﮕﺎﻩ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪23‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -6‬آﺎهﺶ ﺧﻄﺮ در دورﻩ ﺣﻴﺎت ‪R & D‬‬

‫ﻧﻔﻮذ ﻋﻠﻮم ﭘﺎﻳﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم هﺎﻳﻲ ﭼﻮن ﻣﺮآﺰ ‪ ، FCRP‬ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺧﻄﺮات آﺎر را‬ ‫آﺎهﺶ دهﺪ ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻓﺎزهﺎي اوﻟﻴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻓﻨﺎوري ﺑﺮاي ﺷﺮﮐﺖهﺎی‬ ‫ﺧﺎص ﻣﺸﮑﻠﯽ اﺳﺎﺳﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﭼﻨﺪ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪:‬‬ ‫ـ ﻓﺸﺎر رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺮاي آﺴﺐ ﺳﻬﻢ ﺑﺎزار در ﻃﻲ دوران ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري‬ ‫ـ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺑﺎزار ﺑﺮاي ﻓﻨﺎوري ﻳﺎ ﻓﻨﻮن ﺑﺎﻻ‪ ،‬ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ‬ ‫ـ ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ‪ R&D‬ﺑﺎﻻ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺧﺎص ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ و اﻣﻜﺎﻧﺎت‬ ‫ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎهﻲ دارد‪ ،‬اﻣﺎ اآﺜﺮ ﺷﺮآﺖ هﺎي ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻓﺎﻗﺪ اﻳﻦ اﻣﻜﺎﻧﺎت هﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻘﺪان ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ‪ R & D‬در ﻣﻬﺎرت هﺎ و اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اداﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﻇﺎهﺮ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺷﺪﻩ و رﺷﺪ ﻓﻨﺎوري آﺎﻣﻞ ﻧﺨﻮاهﺪ ﺷﺪ‪ ،‬زﻳﺮا‬ ‫ﻓﻨﺎوري ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺮآﻴﺐ و هﻤﻜﺎري ﻣﺤﺪودﻩ هﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻋﻠﻤﻲ و داﻧﺶ ﻓﻨﯽ )ﻣﻬﺎرت هﺎ و‬ ‫اﻣﻜﺎﻧﺎت( دارد‪ .‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ هﻤﻜﺎري در ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺟﺪﻳﺪ در ﭘﺮش ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ آﻠﻲ ‪ R‬ﺑﻪ ‪) R‬ﺷﻜﻞ‪( 6‬‬ ‫ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫آﺎهﺶ اﻳﻦ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﻣﻌﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮيهﺎي ‪ R & D‬اﺳﺖ و در اﻳﺠﺎد آﻨﺴﺮﺳﻴﻮم‬ ‫)اﺋﺘﻼف ﭼﻨﺪ ﺷﺮآﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎ هﻢ ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﻏﻴﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ( در ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي و ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻞ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎدﻩ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺪادي از ﺷﺮآﺖ هﺎي ﻣﺸﺎرآﺘﻲ در هﺰﻳﻨﻪ هﺎ و ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ و ﺗﻮان ‪ R & D‬هﻤﻜﺎري‬ ‫ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺁزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻩهﺎي ﻣﻠﻲ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ داﺷﺘﻦ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ در اﻣﻮر‬

‫‪ ، generic tech‬در آﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬

‫ﺷﺮآﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬در ﺁﻣﺮﻳﻜﺎ‬

‫آﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﺮآﺐ از ﺻﻨﺎﻳﻊ‪ ،‬دوﻟﺖ و داﻧﺸﮕﺎﻩهﺎ در هﺪاﻳﺖ ﻓﺎزهﺎي اوﻟﻴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در‬ ‫‪gene tech‬هﻤﮑﺎری ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪24‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪهﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻓﻨﺎوري )‪ ،(ATP‬ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ‪ NIST‬از ﻃﺮﻳﻖ ‪) Cost shared‬ﻣﺸﺎرﮐﺖ‬ ‫در هﺰﯾﻨﻪ( ﺷﺮاآﺖ دوﻟﺖ ‪ /‬ﺻﻨﻌﺖ‪ ،‬اﻣﮑﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ‪ genetech‬را ﻣﻬﻴﺎ‬

‫ﻣﻲﺳﺎزد‪.‬‬

‫در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ هﺎي ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻣﺎ در ﻣﻘﻴﺎس ﺑﺰرﮔﺘﺮي‪ ،‬آﺸﻮرهﺎي اروﭘﺎﻳﻲ و ژاﭘﻦ ﻧﻴﺰ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‪-‬‬ ‫هﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري ﺧﻼق ﺑﺮاي ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺟﺪﻳﺪ هﻤﻜﺎري ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫در ﺷﻜﻞ ‪ 6‬ﻧﺸﺎن دادﻩ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ آﻪ ﺷﺮآﺖهﺎ از آﻨﺴﺮﺳﻴﻮم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻤﻲ ﺑﻬﺮﻩ‬ ‫ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و اﻳﻦ آﻨﺴﺮﺳﻴﻮم‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺪرت ﭼﻬﺎرﭼﻮب زﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﺶ از ‪ 5‬ﺳﺎل و اﻏﻠﺐ ‪ 5-3‬ﺳﺎل را دارا‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫)ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ :‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ‪ generic tech‬ﺗﻮﺳﻂ آﻨﺴﺮﺳﻴﻮﻣﯽ ﺣﺘﻲ‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد زﻳﺮا ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت و داﻧﺶ ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻧﺒﻪ دارد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺷﺮآﺖهﺎ ﺑﺎ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎدﻩ ازﻳﺎﻓﺘﻪهﺎي اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺧﺎص ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ‪ (.‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪهﺎي ﻋﻠﻤﻲ‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ‪ ،‬ﺣﺪاﻗﻞ ‪ 10‬ﺳﺎل ﻃﻮل ﻣﻲآﺸﺪ و اﻏﻠﺐ ﺑﻴﻦ دو روﻳﺪاد ﻣﻬﻢ ﭼﻨﺪﻳﻦ دهﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ از دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ 5 ، generic tech‬ﺗﺎ ‪10‬ﺳﺎل ﺑﺮای رﺳﻴﺪن ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺠﺎري ﺷﺪن زﻣﺎن ﻻزم اﺳﺖ و اﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ )دورﻩ زﻧﺪﮔﻲ ‪ ،( R & D‬ﺷﻜﺎﻓﯽ ﻣﺎﻟﻲ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اوﻟﻴﻪ ﺗﺎ ﺗﺠﺎري ﺷﺪن ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲﺁورد‪ .‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪهﺎي دوﻟﺖ ﺑﺮاي ﭘﺮ آﺮدن‬ ‫اﻳﻦ ﺷﻜﺎف ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ATP‬اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ -0-9‬ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪي و ﺧﻼﺻﻪ‬ ‫ﺑﺨﺶ هﺎي ﻓﻨﺎوري آﻪ اﺟﺰاي ﻣﻬﻢ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﻤﻮﻣﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ‬ ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪:‬‬ ‫ﻓﻨﺎوریهﺎی در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر‪ :‬ﺑﻪ ﻇﻬﻮر رﺳﻴﺪن ﻓﻨﺎوريهﺎ زﻣﺎن زﻳﺎدي ﻻزم دارﻧﺪ و‬ ‫داراي ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ زﻳﺎدي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻳﺠﺎد آﻨﻨﺪﻩ ﺑﺎزارهﺎي ﺑﺎ ارزش اﻓﺰودﻩ ﺑﺎﻻﻳﻲ هﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻨﺎوریهﺎی ﺳﺎﻣﺎﻧﻪای‪ :‬زﻳﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي از ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ‬ ‫را ﺁﻣﺎدﻩ ﺳﺎزي آﺮدﻩ و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ آﻨﺘﺮل آﻨﻨﺪﻩ رﺷﺪ در ﺑﺨﺶهﺎي اﺻﻠﻲ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻨﺎوريهﺎی ﺗﻮاﻧﺎ ﯾﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻧﻪ‪ :‬ﻓﻨﺎوریهﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻧﻪ‬ ‫هﺴﺘﻨﺪ آﻪ ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻳﺎ ﺑﻪ ﮔﺮوهﯽ از ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺑﻬﺮﻩدهﻲ ﻣﻲآﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻨﺎوریهﺎی زﯾﺮ ﺳﺎﺧﺘﯽ‪ :‬اهﺮم ﺑﻪ آﺎرﮔﻴﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺳﺘﻔﺎدﻩ از‬ ‫ﻓﻨﺎوريهﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﯾﮋﻩ ﻣﻮارد زﻳﺮ ‪:‬‬ ‫ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻓﻨﯽ ‪ :‬ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ اﺳﺖ آﻪ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ارﮔﺎﻧﻴﺰم‬‫روﻧﺪ ‪ R&D‬را هﺪاﻳﺖ آﻨﺪ‪.‬‬ ‫ زﻣﺎن‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ روي ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺳﺎزي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري دارد‪.‬‬‫ ﺷﺪت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‪ :‬ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﺑﺮ ورودی ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﺛﺮ ﮔﺬار اﺳﺖ‪.‬‬‫ آﺎرﺑﺮد اﻗﺘﺼﺎدي ‪ :‬ﻧﺎﻣﻌﻴﻦ ﺑﻮدن آﺎرﺑﺮد ﺑﺎزاري ﺑﺮاي اآﺜﺮﻳﺖ ﻓﻨﺎوریهﺎي در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر‬‫ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪) spillovers‬ﺳﺮرﯾﺰی(‪ :‬اﻧﺘﺸﺎر داﻧﺶ ﻓﻨﯽ ﺑﻪ ﺷﺮآﺖهﺎﻳﻲ آﻪ ﺳﻬﻤﻲ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪25‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬


‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻴﻬﺎي راهﺒﺮدي‬

‫ﮔﺮوﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‬

‫ﮔﺰارش ‪ 23‬ـ زﻧﺠﻴﺮﻩ ارزش ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدرو‬

‫ﻓﻨﺎوریهﺎی زﯾﺮ ﺳﺎﺧﺘﯽ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردهﺎ‪ :‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺿﻌﻒ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ در‬ ‫رؤﻳﺖ ﻣﺸﺨﺼﺎت آﺎﻻي ﻋﻤﻮﻣﻲ‪.‬‬ ‫ﺧﺮد آﺮدن ﺑﺎزار‪ :‬ﻣﺼﺮف آﻨﻨﺪﻩهﺎﻳﻲ آﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﺻﻨﻌﺖ را ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺑﻮدﻧﺪ اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ‬ ‫آﻤﺒﻮد ﻇﺮﻓﻴﺖ ‪ R & D‬ﺻﻨﻌﺘﻲ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ درﺧﻮاﺳﺘﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺎدﻩ ﻧﺒﻮد‪.‬‬ ‫ﺳﻪ اﺛﺮ ﻣﻬﻢ و ﻣﻨﻔﻲ ﺷﻜﺴﺖ در ﺑﺎزار ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ زﻳﺮ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫)‪(1‬آﻤﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري آﻪ ﺑﻪ وﯾﮋﻩ در ﻓﺎزهﺎي اﺑﺘﺪاﻳﻲ دورﻩ ﺣﻴﺎت ‪ R & D‬وﺟﻮد دارد‪،‬‬ ‫ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻮاﻧﻊ اﻳﺠﺎد ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺨﺎﻃﺮﻩ ﻓﻨﯽ و ﻋﺪم ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺮاﺗﮋي هﺎي اﺗﺤﺎدﻳﻪ و رﻗﺒﺎ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫)‪(2‬آﻮﺗﺎﻩ ﺷﺪن دورﻩ ﺣﻴﺎت ‪ R & D‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم وﺟﻮد اﻧﮕﻴﺰﻩ ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ و‬ ‫درازﻣﺪت اﺳﺖ‪ .‬رﻗﺎﺑﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻋﺎﻣﻞ ﺣﺮآﺖ ﺑﻪ ﺳﻮي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ دورﻩ ﺣﻴﺎت آﻮﺗﺎهﺘﺮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫)‪ (3‬ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎزار ﺑﺮاي ﻓﻨﺎوريهﺎي ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ‪ .‬اﻣﺮوزﻩ ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدي از ﻓﻨﺎوريهﺎ‬ ‫داراي ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺎﻣﺎﻧﻪای و ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ آﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺑﺎزار از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻬﻴﻪ آﻨﻨﺪﻩ هﺎي‬ ‫آﻮﭼﻚ و ﻣﺘﻮﺳﻂ‪ ،‬و ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺳﺎزي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺼﺮف آﻨﻨﺪﻩهﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﻌﺘﻲ‬ ‫ﺑﺪون زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﺎر‪ ،‬ﻏﻴﺮﻣﻔﻴﺪ ﻇﺎهﺮ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺷﻜﺴﺖ ﺑﺎزار‪ ،‬دو ﺳﻴﺎﺳﺖ اﺻﻠﻲ ‪ R & D‬در اﻗﺘﺼﺎد اﻣﺮوز اﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬ ‫)‪ (1‬درك و ﺁﻣﺎدﻩ ﺳﺎزي ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺮاي ﻓﺎزهﺎي اوﻟﻴﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬ ‫ﻓﻨﺎوري‪ .‬ﭘﻞ زدن ﺑﺮ روي درﻩ ﻣﺮگ )ﺷﻜﺎف وﺳﻴﻊ ﺑﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻓﺪراﻟﻲ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﺎﻳﻪ و‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺮاي اﺟﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺁن( ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻓﺪراﻟﻲ زﻳﺎدي ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ‪ genetech‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﺎهﺶ ﺧﻄﺮات ﺑﺎزار و ﺧﻄﺮات ﻓﻨﯽ در‬ ‫ﻓﺎزهﺎي اوﻟﻴﻪ دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري‪ ،‬اﺳﺎﺳﻲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫)‪(2‬ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزي و ﺁﻣﺎدﻩ آﺮدن زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻓﻨﯽ ﻣﻮردﻧﻴﺎز ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻓﻨﺎوري‪ .‬ﻧﻴﺎز ﺑﻪ‬ ‫زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ در دورﻩ ﺣﻴﺎت ﻓﻨﺎوري ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺆﺛﺮ دوﻟﺖ ﻧﻴﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻤﺎﻳﻞ و هﺪف اﺻﻠﻲ ﻓﻨﺎوري‪ ،‬اﺟﺮاي ‪ R & D‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺪاري و ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻي‬ ‫رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺻﻔﺤﺔ‬

‫‪26‬‬

‫از‬

‫‪26‬‬

‫‪R23 – S3‬‬

R32-S3