Page 1

‫رياست جمهوری‬ ‫سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور‬ ‫معاونت توسعه مديريت وسرمايه انسانی‬

‫ضوابط‬ ‫اعتبار سنجی مراکز وموسسات آموزشی‬

‫راهنمای عملی خودارزيابی‬


‫‪ 1‬ـ مقدمه‬ ‫خودارزيابي‪ 1‬فرايندي است كه در طي آن يك مرکز يا موسسه آموزشی‪ ،‬برنامه ها‬ ‫و كاركردهاي خود را با توجه به مأموريت ها و شرايط خود و استانداردهاي‬ ‫تشخيص صليحيت مورد بررسي قرار مي دهد‪ .‬و درباره ي كيفيت آموزشي خود‬ ‫قضاوت مي كند‪ .‬هدف اساسي اين مريحله ازاعتبار سنجی ‪ ،‬بررسي شرايط كيفي‬ ‫مرکز يا موسسه آموزشی ازطريق مطالعات جامع كه توسط كليه ي اعضاي مؤسسه‬ ‫انجام مي گيرد‪ ،‬مي باشد‪ .‬يافته هاي به دست آمده از بررسيهاي صورت گرفته‬ ‫توسط مرکز يا موسسه آموزشی‪ ،‬در يك گزارش تحت عنوان‬ ‫» گزارش خودارزيابي«‪ 2‬تدوين مي گردد‪ .‬اين گزارش نشان مي دهد كه مشاور‬ ‫آموزشي تا چه اندازه ‪ ،‬با استانداردهاي اعتبار سنجی همخواني دارد‪ .‬در اين‬ ‫گزارش بايستي كمبودها و نقايص مؤسسه نيز مورد بررسي قرار گرفته و برنامه‬ ‫هاي اصليحي مربوط به آن نيز ارائه گردد‪ .‬بنابراين خودارزيابي يك كار كامل م ً‬ ‫مشاركتي است كه با همكاري تمامي منابع انساني مؤسسه انجام خواهد گرفت‪.‬‬ ‫سه اصل كلي كه در اين فرايند نقش اساسي دارند عبارتند از‪:‬‬ ‫‪.1‬‬

‫تمايل به صرف زمان‪ ،‬انجام كوشش و هزينه كردن‬

‫‪ .2‬يحمايت تمامي اعضاي مرکز يا موسسه آموزشی‬ ‫‪ .3‬نتيجه گيري آگاهانه براي انجام فعاليت هاي اصليحي كه خودارزيابي نشــان مــي‬ ‫دهد‪.‬‬ ‫در خودارزيابي‪ ،‬افراد ذينفع در برنامه‪ ،‬خود به قضاوت نسبت به عوامل مـورد نظـر‬ ‫مي پردازند‪ .‬يحتي چنانچه از فرد متخصص بعنوان مرکز يا موسسه آموزشی استفاده‬ ‫كنند كنترل فرايند ارزشيابي را در تنظيم ســوالت ‪ ،‬انتخــاب روشـها‪ ،‬طرايحـي تحقيــق‪،‬‬ ‫جمع آوري و تحليل داده ها ‪ ،‬تعيين معيارهاي موفقيت برنامه و استفاده از اطلعات‬ ‫ارزشيابي بـراي برنـامه ريـزي آتـي فراينـد‪ ،‬خـود در دسـت خواهنـد داشـت‪ .‬نـتيجي‌هي‬ ‫‪- Self – Study‬‬ ‫‪- Self – Study Report‬‬

‫»‪«1‬‬

‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬


‫خودارزيابي‪ ،‬توانمند ساختن دست اندركاران برنامه نسبت به كنترل برنامه هاي خــود‬ ‫و كمك به رشد آنان در فرايند برنامه خواهد بود‬ ‫‪ 2‬ـ نكاتي كه در خود ارزيابي بايد مورد توجه قرار گيرد‪:‬‬ ‫‪.1‬‬

‫تعهد ستاد مرکز يا موسسه آموزشی به انجام خود ارزيابي‬

‫‪.2‬‬

‫اختصاص زمان كافي بـراي برنـامه ريـزي و فراهـم نمـودن مطالعـات و‬

‫اسناد )با توجه به يحجم فعاليت هاي مؤسسه(‬ ‫‪ .3‬ايجاد يك كميته ي هدايت كننده ي فعاليت هاي خود ارزيابي‬ ‫‪ .4‬رهبر و هماهنگ كننده ي خود ارزيابي بايستي توانايي و ظرفيت انگيزش ديگران‬ ‫را داشته باشد‪.‬‬ ‫‪ .5‬تجزيه و تحليل تمامي جنبه هاي استانداردها‬ ‫‪ 3‬ـ تدوين گزارش خود ارزيابي‬ ‫گزارش خودارزيابي متشكل از جداول تحليلي است كه هــر يــك ازآنهــا بــه بررســي‬ ‫اســـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــتانداردها‬ ‫مي پردازد‪ .‬اين جــداول شــامل اطلعــاتي از قبيــل‪ :‬اســتانداردها‪ ،‬شــواهد و مــدارك‬ ‫)اطلعاتي كه وجود و يا عدم وجود استاندارد در مرکز يا موسسه آموزشیرا تائيد مي‬ ‫كند( و برنامه اصليحي )ايحيانا اگر هــر يــك از اســتانداردها در مركــز آموزشــي وجــود‬ ‫ندارد ‪ ،‬آن مشاور بايستي برنامه ي اصليحي خود را براي تحقــق آن اســتاندارد ارائــه‬ ‫نمايد ( است‪.‬‬ ‫هر مرکز يا موسسه آموزشی بايستي با بررسي اطلعات و مدارك موجود شــرايط‬ ‫خود را در ارتباط با تطبيق با استانداردها مورد بررسي قرار داده و جداول مربوط را‬ ‫تكميل نمايد‪ .‬به عبارت ديگر تمــامي مــدارك و مســتندات مربــوط بــه اســتانداردها در‬ ‫ستون دوم جدول و در صورت عدم وجــود اســتاندارد‪ ،‬برنــامه ي اصــليحي در ســتون‬ ‫سوم جدول ثبت مي شود‪.‬‬


‫پس از تكميل جداول‪ ،‬مرکز يا موسسه آموزشی بايستي آنرا طي يك نامه ي رسمي‬ ‫و كتبي به سازمان مديريت و برنامه ريزي ارسال نمايد‪.‬‬

‫»‪«2‬‬

‫»‪«5‬‬


‫ مرکز يا موسسه آموزشی مشخصات خود را طبق كــاربرگ مشخصــات مرکز يــا موسســه‬‫آموزشی تكميل نموده و به تأييد بالترين مقام مسئول خود مي رساند‪:‬‬

‫كاربرگ‬ ‫مشخصات مرکز يا موسسه آموزشی‬ ‫مشخصات‬ ‫عنوان مرکز يا موسسه آموزشی‪:‬‬

‫اعضاء كميته ي خودارزيابي‬ ‫نام و نام خانوادگي ‪:‬‬ ‫عنوان پست ‪:‬‬ ‫امضاء‬

‫آدرس پستي ‪:‬‬

‫نام و نام خانوادگي ‪:‬‬ ‫عنوان پست ‪:‬‬ ‫امضاء‬ ‫نام و نام خانوادگي ‪:‬‬

‫تلفن‬

‫عنوان پست ‪:‬‬

‫آدرس سايت اينترنت‬

‫امضاء‬ ‫نام و نام خانوادگي ‪:‬‬

‫پست الكترونيك‬

‫فاكس‬

‫عنوان پست ‪:‬‬ ‫امضاء‬ ‫مقام تائيد كننده‪:‬‬

‫»‪«3‬‬


‫ در كاربرگ ) يحيطه ي فعاليت ‪ ( ...‬مأموريت و اهداف‪ ،‬يحيطه ي فعاليت و سابقه ي‬‫فعاليت مرکز يا موسسه به صورت كلي ثبت مي گردد‪.‬‬

‫كاربرگ‬ ‫يحيطه ي فعاليت و سوابق مرکز يا موسسه آموزشی‬ ‫مأموريت و اهداف ‪:‬‬

‫يحيطه و قلمرو فعاليت ‪:‬‬

‫سابقه ي فعاليت ‪:‬‬


«4»


‫ مرکز يا موسسه آموزشی بايستي مطابق جداول زير‪ ،‬هر يك از استاندارد ها را‬‫مورد بررسي قرار داده و شواهد و مدارك لزم براي تأييد استاندارد و ايحيانا برنامه‬ ‫ي اصليحي خود را ارائه نمايند‪.‬‬

‫الف ‪ :‬ملك ها و استانداردهاي عمومي‬ ‫ملك ‪ 1‬ـ مأموريت و اهداف‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/1‬ـ آموزش و توسعه منابع انساني‬ ‫از مــأموريت و اهــداف اصــلي بــه‬ ‫شمار مي رود‪.‬‬ ‫‪2/1‬ـ ـ مــأموريت و اهــداف بــه طــور‬ ‫مدون‪ ،‬مستند و قابل دسترســي مــي‬ ‫باشد‪.‬‬

‫ملك ‪ 2‬ـ سوابق مدير‬ ‫استانداردها‬

‫‪1/2‬ـ مدرك تحصــيلي مــدير )مقطــع و‬ ‫رشته تحصــيلي( مطلــوب و مناســب بــا‬ ‫شاخص مربوط است ‪.‬‬ ‫‪2/2‬ـ مـدير ازسـوابق تجربـي )تـدريس‪،‬‬ ‫امورآموزشــــي ‪ (...‬لزم مطــــابق بــــا‬ ‫شاخص مربوط در زمينه فعـاليت هـاي‬ ‫آموزشي برخوردار است‪.‬‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬


‫»‪«5‬‬

‫ملك ‪ 3‬ـ كادر نيروي انساني غيرآموزشي‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/3‬ــــــ مرکــــز يــــا موسســــه‬ ‫يانســــــاني‬ ‫آموزشـــــیازكادر نيرو ي‌‬ ‫غيرآموزشي كافي‪ ،‬متناســب بــا نــوع‬ ‫خدماتي كه ارائه مي دهد برخــوردار‬ ‫است ‪.‬‬ ‫‪2/3‬ـ كادرنيروي انساني غيرآموزشي‬ ‫از توانمنـــدي تخصصـــي و تحصـــيلي‬ ‫كــــافي در زمينــــه شــــغلي خــــود‬ ‫برخوردارند‪.‬‬

‫ملك ‪ 4‬ـ ساختار و كاركرد سازماني‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/4‬ــــــ مرکــــز يــــا موسســــه‬

‫»‪«5‬‬


‫آموزشیداراي نمودار سازماني است‬ ‫كــه وايحــدهاي ســازماني وسلســله‬ ‫مراتب را نشان مي دهد‪.‬‬ ‫‪2/4‬ــ شـرح وظـايف و فعـاليت هـاي‬

‫كلي و مشــاغل مرکز يــا موسســه‬ ‫آموزشــیكامل م ً مشــخص و تعريــف‬ ‫شده است ‪.‬‬

‫»‪«6‬‬


‫ملك ‪ 5‬ـ مديريت اداري و فرآيندهاي اجرايي‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/5‬ـ مقـررات و رويـه هـاي اداري بـه‬ ‫صورت كارآمد طرايحي شده و صــريح‪،‬‬ ‫مشخص و مكتوب مي باشد‪.‬‬ ‫‪2/5‬ـ سيستم بايگاني منظــم‪ ،‬بــروز و‬ ‫قابـــل دسترســـي بـــراي يحفـــظ و‬ ‫نگهــداري اســناد آموزشــي‪ ،‬اداري و‬ ‫مالي وجود دارد‪.‬‬

‫ملك ‪ 6‬ـ سيستم بازخورد و خدمات مشتري‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/6‬ــــــ مرکــــز يــــا موسســــه‬ ‫آموزشیداراي يك سيستم بــازخوردي‬ ‫اســت كــه پيشــنهادها و راهبردهــاي‬ ‫مطرويحــــه را ‪ ،‬بررســــي و مــــورد‬ ‫ارزشيابي قرار مي دهد‪.‬‬ ‫‪2/6‬ـ مرکز يا موسســه آموزشــیاز‬ ‫طريــق ســازوكار مناســب شــكايات و‬ ‫اعتراضات مربوط به هر يك از فعــاليت‬ ‫هاي خود را‪ ،‬دريافت ‪ ،‬بررسي و پاسخ‬ ‫مي دهد‪.‬‬

‫ملك ‪ 7‬ـ امكانات و تجهيزات اداري‬


‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/7‬ـ فضاي فيزيكي متناسب با يحجم‬ ‫و نوع خدمات آموزشي وجود دارد‪.‬‬ ‫‪2/7‬ـ امكانات اداري متناسب با يحجــم‬ ‫و نوع خدمات آموزشي وجود دارد‪.‬‬ ‫»‪«7‬‬

‫»‪«11‬‬


‫ب( استانداردهاي تخصصي براي ارزيابي مجريان آموزشي‬ ‫ملك ‪ 1‬ـ مدرسان‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/1‬ـ مدرسان از شايستگي علمــي و‬ ‫آكادميــــــك لزم و مربــــــوط بــــــه‬ ‫آموزشــهايي كــه مرکــز يــا موسســه‬ ‫برگزار مي كند برخوردارند‪.‬‬ ‫‪2/1‬ـ مدرسان از شايستگي تجربي و‬ ‫عملي لزم و مربوط بــه آموزشــهايي‬

‫كــه مرکز يــا موسســه آموزشــی‬ ‫برگزار مي كند برخوردارند‪.‬‬

‫ملك ‪ 2‬ـ برنامه ي درسي و آموزش ي‬ ‫استانداردها‬

‫‪1/2‬ـ برنامه هاي درســي مطــابق بــا‬

‫اهــــداف مرکـــز يـــا موسســـه‬ ‫آموزشی است ‪.‬‬ ‫‪2/2‬ـ تمامي عناصر هريــك از برنــامه‬

‫هاي درسي مورد استفاده مرکز يا‬ ‫موسسه آموزشی براساس اصول‬ ‫علمــي برنــامه ريــزي درســي تــدوين‬ ‫شده است ‪.‬‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬


‫‪3/2‬ـــ برنــامه هــاي درســي مــورد‬ ‫استفاده بروز ‪ ،‬كاربردي و متناسب بــا‬ ‫نيازهاي فراگيران است ‪.‬‬

‫»‪«8‬‬


‫ملك ‪ 3‬ـ فرآيند ياددهي ـ يادگيري‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/3‬ــــــ مرکــــز يــــا موسســــه‬ ‫آموزشیمتناسب بــا نــوع آموزشــها از‬ ‫رويكـــرد هـــا و روش هـــاي نـــوين‬ ‫ياددهي ـ يادگيري استفاده مي كند‪.‬‬ ‫‪2/3‬ـ براي كسب بهتر مهارتها‪ ،‬فعاليت‬ ‫هاي عملي و تجهيزات و مواد مشابه‬ ‫بــا شــرايط واقعــي بــراي فراگيــران‬ ‫فراهم است ‪.‬‬

‫ملك ‪ 4‬ـ امكانات و تجهيزات آموزشي‬ ‫استانداردها‬

‫‪1/4‬ـ فضاي فيزيكي آموزش متناسب‬ ‫با يحجم و نوع فعاليت هــاي آمــوزش‬ ‫است ‪.‬‬ ‫‪2/4‬ــــ وســـايل آموزشـــي و كمـــك‬ ‫آموزشي به روز و متناسـب بــا نـوع و‬ ‫يحجم فعاليت هاي آموزشــي فراهــم‬ ‫است ‪.‬‬

‫‪3/4‬ــــــ مرکــــز يــــا موسســــه‬ ‫آموزشیمتناســـب بـــا نـــوع و يحجـــم‬ ‫فعاليت آموزشي خود داراي امكانات‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬


‫لكننده يادگيري )كتابخانه‪ ،‬مركــز‬ ‫تسهي ي‌‬ ‫انتشارات‪ ،‬آزمايشگاه‪ ،‬كارگاه ‪ ،‬سالن‬ ‫كنفرانس‪ (... ،‬است ‪.‬‬

‫»‪«9‬‬


‫ملك ‪ 5‬ـ ارزشيابي‬ ‫استانداردها‬

‫شواهد و مدارك‬

‫برنامه اصليحي‬

‫)اطلعات و اسنادي كه‬

‫) چه برنامه اي براي‬

‫وجود استاندارد را‬

‫تحقق استاندارد داريد؟‬

‫تائيد مي كند (‬

‫چه هنگامي؟(‬

‫‪1/5‬ـ مكانيزم مناسب براي ارزشيابي‬ ‫پيشــرفت تحصــيلي فراگيــران وجــود‬ ‫دارد‪.‬‬ ‫‪2/5‬ـ مكانيزم مناسب براي ارزشيابي‬ ‫رضايت دانــش آموختگــان و عملكــرد‬ ‫آنها وجود دارد‪.‬‬

‫»‪«10‬‬


edu_circ_2  
Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you