Issuu on Google+

‫سازمان مركزي دانشگاه آزاد اسلمي‬ ‫دفتر مطالعات و آموزش نيروي انساني‬

‫برنامه درسي‬ ‫دوره آموزشي‬

‫هوش هيجاني‬ ‫ويرايش اول – آبان ماه ‪85‬‬ ‫شناسه‪2606 :‬‬


‫مشاوران و تدوین برنامه درسی‪:‬‬ ‫دکتر کامران گنجی‪ :‬عضو هیات علمی واحد ملیر‬ ‫رزيتا ذبيحي‪ :‬عضو هيات علمي واحد اسل م شهر‬ ‫سارشد وزارت آموزش و پرورش‬ ‫رخساره فضلي‪ :‬كارشنا ا‌‬

‫‪2‬‬


‫تنظيم نهايي و ويرايش‪:‬‬ ‫امیر جدیدی‪ :‬کارشناس دفتر مطالعات و آموزش نیروی انسانی‬

‫دفتر مطالعات وآموزش نیروی انسانی ‪ -‬تلفكس‬ ‫‪(021)22544471‬‬

‫‪3‬‬


‫بسم ال الرحمن الرحيم‬ ‫فهرست‬ ‫عنوان‬ ‫صفحه‬ ‫مقدمه ‪3.....................................................................‬‬ ‫اهداف درسي‪4...........................................................‬‬ ‫شرايط شركت كنندگان‪4................................................‬‬ ‫مدت و شناسه دوره‪4...................................................‬‬ ‫عنوان و سرفصل مطالب ‪5............................................‬‬ ‫منابع ‪8.......................................................................‬‬

‫‪4‬‬


‫مقدمه ‪:‬‬ ‫فيلسوفان و انديشمندان از دير باز مغز را جايگاه عقل وتفكر‪،‬‬ ‫و قلب را جايگاه احساسات و هيجانات مي دانستند‪ .‬امروزه در‬ ‫يدانيم كه جايگاه تمامي آنها‬ ‫تهاي فيزيولوژي‪ ،‬م ا‌‬ ‫سايه پيشرف ا‌‬ ‫در مغزاست‪ .‬دستگاه كناري و قطع ا‌ههاي ا‌پيشاني مغز‪،‬‬ ‫يكنند‪.‬‬ ‫رفتارهاي هيجاني را كنترل م ا‌‬ ‫هيجان ها نقش مهمي در زندگي ما دارن ا‌د‪ .‬آنها به روياه ا‌ا‪،‬‬ ‫يبخشند و وقتي كه دچار‬ ‫كهاي ما جان م ا‌‬ ‫خاطر ا‌هها و ادرا ا‌‬ ‫لهاي رواني بر عهده‬ ‫اختلل شوند‪ ،‬سهم عمد ا‌هاي در اختل ا‌‬ ‫دارن ا‌د‪.‬‬ ‫نهاي خود‪،‬‬ ‫هوش هيجاني يا ‪ EQ‬شامل شناخت و كنترل هيجا ا‌‬ ‫تبخش است‪ .‬به‬ ‫يكردن با ديگران و حفظ روابط رضاي ا‌‬ ‫همدل ا‌‬ ‫عبارت ديگ ا‌ر‪ ،‬شخصي كه هوش هيجاني باليي دارد‪ ،‬سه مولفه‬ ‫نها را به طور‬ ‫ي‪ ،‬فيزيولوژيكي و رفتاري هيجا ا‌‬ ‫شناخت ا‌‬ ‫يكند‪.‬‬ ‫تآميزي با يكديگر تلفيق م ا‌‬ ‫موفقي ا‌‬ ‫يكند چرا افرادي با ضريب هوشي ‪IQ‬‬ ‫هوش هيجاني تبيين م ا‌‬ ‫متوسط‪ ،‬موفق تر از كساني هستند كه نمره هاي ‪ IQ‬بسيار‬ ‫سهاي سنتي هوش‪ ،‬مجموعه بسيار مهمي‬ ‫بالتري دارند‪ .‬مقيا ا‌‬ ‫يهايي كه افراد را در زندگي واقعي كار آمد مي سازد‬ ‫از تواناي ا‌‬ ‫لتكانه‪،‬‬ ‫يهاي نظير‪ :‬خودآگاهي‪ ،‬كنتر ا‌‬ ‫‪ ،‬ناديده مي گيرند‪ ،‬تواناي ا‌‬ ‫پايداري‪ ،‬اشتياق و خو ا‌دانگيختگي‪ ،‬همدلي‪ ،‬و ورزيدگي‬ ‫اجتماعي‪ .‬بسياري از مشكلت اجتماعي مانند خشونت جوانان‬ ‫يتوان به فقدان هوش هيجاني نسبت داد‪ .‬بنابراين ‪ EQ‬را‬ ‫را م ا‌‬ ‫يتوانند از‬ ‫بايد در همه افراد پرورش داد و مسئولين آموزش م ا‌‬ ‫آنها براي آموزش سلمت هيجاني بهتر به افراد مختلف استفاده‬ ‫كنند ازاين گذشته‪ ،‬هر روز ابعاد تازه اي از كاربردهاي هوش‬ ‫نها روشن‬ ‫هيجاني در مديريت‪ ،‬مديريت منابع انساني و سازما ا‌‬ ‫مي شود‪.‬‬ ‫‪5‬‬


‫مديران سطوح گوناگون دانشگاه آزاد اسلمي به عنوان‬ ‫نها و هيجانات در‬ ‫معماران انساني با طيف گسترد ا‌هاي از انسا ا‌‬ ‫يشوند‪ .‬با توجه به تعريف هوش‬ ‫زندگي شغلي خود روبرو م ا‌‬ ‫نهاي خود و ديگران به طور‬ ‫هيجاني‪ ،‬آنها ناگزيرند از هيجا ا‌‬ ‫نهاي خود را به شيوه مناسب بيان‬ ‫كامل آگاهي يافته‪ ،‬هيجا ا‌‬ ‫نهاي خويش و ديگران را به طور‬ ‫نموده و سرانجا م هيجا ا‌‬ ‫مطلوب مديريت نمايند‪.‬‬ ‫كوتاه سخن اينكه مديران دانشگاه آزاد اسلمي پس از طي اين‬ ‫تهاي روابط انساني‪ ،‬رفتارهاي غيركلمي‪،‬‬ ‫دوره به مهار ا‌‬ ‫تهاي گوش دادن و هوش هيجاني بالتر دست خواهند‬ ‫مهار ا‌‬ ‫يافت‪.‬‬

‫‪6‬‬


‫اهداف دوره‪:‬‬ ‫يرود پس از شركت در اين دوره‪:‬‬ ‫از فراگيران انتظار م ا‌‬ ‫ با نظريا‌ههاي مختلف هوش آشنا شوند‪.‬‬‫نها را بشناسند و با نظريا‌ههاي گوناگون هيجان آشنا‬ ‫ انواع هيجا ا‌‬‫شونا‌د‪.‬‬ ‫نههها را از جنبا‌ههههاي گونههاگون‬ ‫تهاي هيجا ا‌‬ ‫تههها و شههباه ا‌‬ ‫ تفاو ا‌‬‫برشمارند‪.‬‬ ‫نههها را‬ ‫ هوش هيجههاني را تعريههف كههرده و نقههش مغههز در هيجا ا‌‬‫بشناسنا‌د‪.‬‬ ‫هاي آنها را تشخيص دهند‪.‬‬ ‫نها و نحوه بروز چهر ا‌‬ ‫ انواع هيجا ا‌‬‫ با مولفه هاي مختلف هوش هيجاني آشنا شوند‪.‬‬‫طهههاي آموزشههي را‬ ‫ اهميههت و جايگههاه هههوش هيجههاني درمحي ا‌‬‫دريابند‪.‬‬ ‫ بهها كاربردهههاي گونههاگون هههوش هيجههاني در بهبههود عملكههرد‬‫سازماني آشنا شوند‪.‬‬ ‫شرايط شركت كنندگان ‪:‬‬ ‫‪ ‬اشتغال بههه كههار رسههمي يهها قههراردادي در دانشههگاه آزاد اسههلمي بههه‬ ‫صورت‪:‬‬ ‫ روسا‪ ،‬سرپرستان ومسئولن راه اندازي واحدها‬‫ معاونان و سرپرستان آموزشي‪ ،‬پژوهشي و دانشجويي‬‫هها‬ ‫ روسا‪ ،‬سرپرستان و معاونان دانشكد ا‌‬‫‪ ‬آشنايي با روان شناسي عمومي‬ ‫‪7‬‬


‫معيارهاي ارزشيابي ‪:‬‬ ‫ حضور منظم در دوره‬‫ مشاركت فعال در طول دوره‬‫ انجا م كارهاي عملي در طول دوره‬‫مدت دوره ‪ 24 :‬ساعت معادل ‪ 5/1‬واحد درسي‬ ‫شناسه ‪ -2606:‬ويرايش اول‬ ‫عنوان و سرفصل مطالب‬ ‫تعريف هوش‬ ‫نظريه هاي گوناگون هوش‬ ‫مفهو م هو شبهر وتوزيع بهنجار‬ ‫نها‬ ‫شناخت هيجا ا‌‬ ‫‪ −‬مولفه شناختي هيجان‬ ‫‪ −‬مولفه فيزيولوژيكي هيجان‬ ‫‪ −‬مولفه رفتاري هيجان‬ ‫نظريا‌ههاي كلي هيجان‬ ‫‪ −‬نظريه جيمز لنگه‬ ‫‪ −‬نظريه كنون بارد‬ ‫هاي‬ ‫‪ −‬فرضيه بازخورد چهر ا‌‬ ‫‪ −‬نظريه دوعاملي شناخته‬ ‫تفاوت ها جنسيتي و فرهنگي‬ ‫‪8‬‬


‫‪‬‬

‫نها‬ ‫اثا‌رهاي تكاملي‪ ،‬فرهنگي و جنسيتي بر هيجا ا‌‬ ‫‪ −‬نظريه هاي تكاملي‬ ‫‪ −‬شباهت هاي فرهنگي‬ ‫‪ −‬تفاوت هاي فرهنگي‬ ‫‪ −‬تفاوت هاي جنسيتي‬

‫‪9‬‬


‫تعريف هوش هيجاني‬

‫‪‬‬

‫پیشینه هوش هیجانی‬

‫‪‬‬

‫مغز هيجاني‬

‫‪‬‬

‫رابطه هوش و هیجان‬

‫هوش هیجانی محصول چیست؟‬

‫‪‬‬

‫قابلیت فردی‪ /‬قابلیت اجتماعی‬

‫مولفه های هوش هیجانی‬

‫‪‬‬

‫هيجان ها‬ ‫‪ −‬خودشناسي‪/‬خود آگاهي‬ ‫‪ −‬تصميم گيري‬ ‫نها‬ ‫‪ −‬مديريت احساسات وهيجا ا‌‬ ‫‪ −‬مدیریت استرس یا فشار رواني‬ ‫‪ −‬همدلي‬ ‫‪ −‬ارتباطات‬ ‫‪ −‬خود افشاگري‬ ‫‪ −‬بينش يابي‬ ‫‪ −‬خويشتن پذيري‬ ‫‪ −‬مسئوليت پذیري‬ ‫‪ −‬جسارت طلبی‬ ‫‪ −‬پويايي گروهي‬ ‫‪ −‬مدیریت تضاد و تعارض‬ ‫‪ −‬انگیزش‬

‫آموزش و یادگیری هوش هیجانی‬ ‫هوش هیجانی و خودشکوفایی‬ ‫‪10‬‬


‫کاربردهای هوش هیجانی‬

‫‪‬‬

‫درمحيط خانواده‬

‫‪‬‬

‫‪ −‬تعميم روابط‬ ‫‪ −‬تربيت فرزندان‬ ‫‪ −‬راهنمايي در مشكلت‬ ‫‪ −‬زندگي با هوش هيجاني‬ ‫درمحيط آموزشي‬

‫‪‬‬

‫‪ −‬برنامه هاي آموزشي‬ ‫‪ −‬راهبردهاي عملي‬ ‫‪ −‬يادگيري هاي اجتماعي – عاطفي‬ ‫درمحيط كار و سازمان ها‬ ‫‪ −‬محيط كار و عمليات سازماني‬ ‫‪ −‬پيشرفت شغلي‬ ‫‪ −‬تغيير و اصلح مديريت‬ ‫‪ −‬مديريت هيجان درگروه‬ ‫‪ −‬رهبري سازمان‬

‫سنجش هوش هيجاني‬

‫‪‬‬

‫آزمون هاي هوش هيجاني‬ ‫‪ −‬خود سنجي‬ ‫‪ −‬چند رتبه اي‬ ‫‪ −‬عملكردي‬

‫‪11‬‬


‫منابع‬ ‫‪ ‬منابع فارسي‪:‬‬ ‫‪ −‬گلمههن ا‌‪،‬دانيههل‪ ،‬هههوش هيجههاني‪ ) .‬مههترجم ‪ :‬نسههرين پارشهها(‪ ،‬رشههد‬ ‫)تهران(‪.1380 ،‬‬ ‫‪ −‬اكههبر زاده‪ ،‬نسههرين‪ ،‬هههوش هيجههاني‪ ،‬ديههدگاه سههالووي و ديگههران‪،‬‬ ‫فارابي‪.1383 ،‬‬ ‫‪ −‬برادبري‪ ،‬تراويس‪ ،‬گريوز‪ ،‬جين‪ ،‬هوش هيجاني‪ ،‬مهارت ها و آزمون‬ ‫ههها ) مههترجم‪ :‬مهههدي گنجههي‪ ،‬ويراسههتار‪ :‬حمههزه گنجههي(‪ ،‬نشههر‬ ‫ساوالن)تهران (‪.1384 ،‬‬ ‫‪ −‬سياروچي‪ ،‬ژوزفل‪ ،‬فورگاس‪ ،‬ژوزف‪ ،‬ماير‪ ،‬جههان‪ ،‬هههوش عههاطفي‬ ‫در زندگي روزمره‪) ،‬مترجمان ‪ :‬اصغر نههوري امهها م زاده اي و حههبيب‬ ‫اله نصيري(‪ ،‬نشرنوشته)اصفهان(‪.1384،‬‬ ‫‪ −‬گيتوني‪ ،‬منصف‪ ،‬ست‪ ،‬ايوبري‪ ،‬هههويت و هههوش هيجههاني )مههترجم‪:‬‬ ‫ءو مربيان )تهران(‪.1385 ،‬‬ ‫پريچهر به كيش‪ ،‬طوبي(‪ ،‬انجمن اوليا ا‌‬ ‫‪ −‬حاجي حسين نژاد‪ ،‬غلمرضا‪ ،‬بالغي زاده‪ ،‬سوسههن‪ ،‬نظريههه هههوش‬ ‫هههاي چنههدگانه گههاردنر و كههاربرد آن درآمههوزش‪ ،‬جهههاد دانشههگاهي‬ ‫تربيت معلم )تهران(‪.1381 ،‬‬ ‫‪ −‬هرگنهههان‪ ،‬بههي ‪.‬آر‪ ،‬اكسههون‪ ،‬ا‌ميتههو ‪.‬اچ مقههدمه اي برنظريههه هههاي‬ ‫يادگيري ) مترجم‪ :‬علي اكبر سيف(‪ ،‬نشر دوران )تهران(‪1385 ،‬‬ ‫‪12‬‬


‫‪ −‬سيف‪ ،‬علي اكبر‪ ،‬روان شناسي پرورشي‪ ،‬روان شناسهي يهادگيري و‬ ‫آموزش‪ ،‬موسسه انتشارات آگاه )تهران(‪.1382 ،‬‬

‫‪13‬‬


:‫ منابع انگليسي‬ − Bar-on,R.Parker, D.(2000).The hand book of Emotional intelligence. Sanfrancisco. CA; Jossey-bass. − Bolton, Sharon, C. (2005) .Emotion Management in the Wotkplace. London: Palyrave Macmillan. − Lynn, Adele B.(2002).The emotional intelligence activity book. New York. American Management Association (AMA)

14


15


Please visit us at: www.hrst.iau.ir 16


2606