Issuu on Google+

‫مهارتهای تفکر‬ ‫دکتر علی عرب مازار یزدی‬ ‫عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد‬ ‫دانشگاه علمه طباطبایی‬ ‫شهریور ‪1384‬‬


‫طرح اولیه موضوع )‪(1‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬

‫چرا فکر می کنیم؟‬ ‫چگونه فکر می کنیم؟‬ ‫نظام آموزشی به ما چگونه فکر کردن را می آموزد؟‬ ‫چگونه فکر کردنی را؟‬ ‫آیا شیوه جایگزین و مطلوب تری وجود دارد؟‬


‫طرح اولیه موضوع )‪(2‬‬ ‫تفکر در باره تفکر‬ ‫طرح مفاهیمی مانند‪:‬‬ ‫تفکر نقدی ) انتقادی (‬ ‫تفکر خلق‬ ‫تفکر مسئولنه‬ ‫تفکر در سطح برتر‬ ‫مهارتهای تفکر‬

‫جایگزینی آموزش مستقیم‬ ‫مهارتهای تفکر با آموزش‬ ‫غیرمستقیم آن‬


‫آشنایی با مفاهیم‪ :‬تفکر نقدی ) انتقادی (‬ ‫ریچارد پل می گوید‪ :‬تفکر نقدی یک وجه از فکر‬ ‫کردن در باره هر موضوع‪ ،‬مفهوم یا مسأله ای است‬ ‫که در آن متفکر‪ ،‬کیفیت تفکر خود را بهبود بخشد‪.‬‬ ‫این نوع تفکر در برابر نوعی تفکر است که زمانی‬ ‫رخ می دهد که شخص شتابزده نتیجه گیری می کند‬ ‫و شواهدی را می پذیرد‪.‬‬ ‫تفکر انتقادی ملزم با ارزیابی است‬ ‫مثال‪ :‬ارزیابی قانون تقاضا‬


‫آشنایی با مفاهیم‪ :‬تفکر خلق‬ ‫تفکر انتقادی ‪ -‬خلق به جای تفکر‬ ‫انتقادی‬ ‫سوال محوری تفکر رایج‪ :‬آن چیست؟‬ ‫سوال محوری تفکر خلق‪ :‬آن چه باید‬ ‫)می تواند( باشد؟‬ ‫خلقیت‪ ،‬توانایی ایجاد ایده های تازه از‬ ‫طریق ترکیب‪ ،‬تغییر یا دوباره استفاده‬ ‫کردن از ایده های موجود است‪.‬‬ ‫خلقیت یک رویکرد است‪ :‬توانایی‬ ‫پذیرفتن تغییر و تازگی‪ ،‬آمادگی بازی با‬ ‫ایده ها و امکاتات‪ ،‬انعطاف پذیری در‬ ‫برابر دیدگاهها درحالی که در جستجوی‬ ‫راههای اصلح آن هستید‪.‬‬


‫آشنایی با مفاهیم‪ :‬تفکر در سطح برتر )‪(1‬‬ ‫تفکر در سطح برتر= ترکیب تفکر انتقادی و تفکر‬ ‫خلق‪ ،‬یا‪:‬‬ ‫تفکر در سطح برتر = ترکیب تفکرانتقادی و تفکر‬ ‫خلق و تفکر مسئولنه‬ ‫تفکر مسئولنه در مقابل تفکر فاقد احساسات‪،‬‬ ‫ناسپاس‪ ،‬بی رحم و ‪ ...‬مطرح می شود‪.‬‬ ‫ورود اخلق و ارزشها به حوزه بحث تفکر‬


‫آشنایی با مفاهیم‪ :‬تفکر در سطح برتر )‪(2‬‬ ‫تفکر در سطح برتر‪:‬‬ ‫یعنی فکر کردن فراتر از به خاطر سپردن واقعیت ها و یا گفتن‬ ‫مطالب به کسی دقیقا به همان شکل که به شما گفته شده است‪.‬‬ ‫تفکر را به سطحی فراتر از بازگویی حقایق می رساند‪ .‬برای این‬ ‫کار باید‪:‬‬ ‫حقایق را بفهمیم‬ ‫آنها را به یکدیگر ارتباط دهیم‬ ‫آنها را طبقه بندی کنیم‬ ‫به روشی تازه از آنها استفاده کنیم‬ ‫برای مسائل راه حل تازه ای پیدا کنیم‬

‫تفکر در سطح برتر را می توان آموخت و با تمرین‪،‬‬ ‫مهارتهای تفکر در سطح برتر را تقویت نمود‪.‬‬


‫آشنایی با مفاهیم‪ :‬مهارتهای تفکر‬ ‫‪ ‬مجموعه ای از مهارتهای اولیه و پیشرفته و‬ ‫مهارتهای فرعی که فرآیندهای ذهنی اشخاص را‬ ‫اداره می کنند‪ .‬این مهارتها شامل دانش‪،‬‬ ‫آمادگیها و عملیات شناختی و فراشناختی است‪.‬‬


‫مهارتهای تفکر‪ :‬شناخت موانع خلقیت‬ ‫وای نه! یک مشکل دیگر!‬ ‫این مشکل حل نمی شود‬ ‫من هیچ کاری نمی توانم در رابطه‬ ‫با آن انجام دهم‬ ‫من خلق نیستم‬ ‫این بچه گانه است‬ ‫مردم چه فکر می کنند‬ ‫ممکن است موفق نشوم‬


‫مهارتهای تفکر‪ :‬اشتباهات اساسی در باره تفکر‬

‫هر مشکل تنها یک راه حل دارد‬ ‫بهترین راه حل قبل کشف شده است‬ ‫راه حل ها پیچیده هستند‬ ‫خلقیت ذاتی است نه اکتسابی‬


‫مهارتهای تفکر‪ :‬شناخت انسدادهای ذهنی برای خلیقیت‬ ‫پیش داوری‬ ‫پیش داوری مانع از دیدن چیزهایی‬ ‫می شود که از پیش می دانستیم‬ ‫پیش داوری مانع از پذیرش تغییرات‬ ‫و پیشرفت ها می شود‬

‫تثبیت عملی‬ ‫عادت به کلیشه ای دیدن و فکر کردن‬

‫خود را درمانده دیدن‬ ‫بی انگیزه بودن‪ ،‬بی تعهد بودن‪ ،‬نبود‬ ‫اراده‬

‫انسداد روانشناسی‬ ‫ایده های منزجر کننده گاهی بهترین‬ ‫راه حل ها هستند‬


‫مهارتهای تفکر‪ :‬تواناییها و رویکردهای لزم‬ ‫حس کنجکاوی‬ ‫مبارزه طلبی‬ ‫نارضایتی کارآمد‬ ‫باور به حل مشکل‬ ‫توانایی تعلیق داوری و‬ ‫انتقاد‬ ‫دیدن نقاط قوت‬ ‫داشتن پشتکار‬

‫مشکلت به پیشرفت منتهی‬ ‫می شوند‬ ‫یک مشکل خود می تواند‬ ‫راه حل باشد‬ ‫مشکلت جالبند و پذیرفتنی‬ ‫اشتباهات پذیرفتنی هستند‬ ‫تخیل انعطاف پذیر‬


‫مهارتهای تفکر‪ :‬خصوصیات فرد خلق‬ ‫کنجکاو‬ ‫در جستجوی حل مشکل‬ ‫آماده برای مبارزه طلبی‬ ‫خوش بین‬ ‫دارای قدرت تخیل‬ ‫دارای توانایی به تعلیق گذاشتن داوری‬ ‫دیدن مشکلت به عنوان فرصت‬ ‫جالب دیدن مشکلت‬ ‫پذیرای عاطفی مشکلت‬ ‫به مبارزه طلبیدن پیش فرض ها‬ ‫دارای پشتکار و سخت کوش‬


14thinkingskills1