Issuu on Google+

‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره دوم‪ ،‬زﻣﺴﺘﺎن ‪ ،1387‬از ص ‪160-131‬‬

‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي‬ ‫رﺿﻮان ﻗﻤﺒﺮﻋﻠﻲ∗‪ 1‬ـ ﻛﻴﻮﻣﺮث زراﻓﺸﺎﻧﻲ‬

‫‪2‬‬

‫‪ .1‬ﻛﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ روﺳﺘﺎﻳﻲ‪ ،‬داﻧﺸﻜﺪه ﻛﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه رازي‬ ‫‪ .2‬اﺳﺘﺎدﻳﺎر داﻧﺸﻜﺪه ﻛﺸﺎورزي‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه رازي‪ ،‬ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه‬ ‫)ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،1387/8/9 :‬ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺼﻮﻳﺐ‪(1387/12/27 :‬‬ ‫ﭼﻜﻴﺪه‬ ‫اﺳﺘﻘﺮار و ﺑﻘﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪي روﺳﺘﺎﻳﻲ‪ ،‬ﺑﺪون ﻛﺎر ﻣ‪‬ﻮﻟﺪ و ﺳﻮدآور ﺑﺮاي ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻏﻴـﺮ ﻣﻤﻜـﻦ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻇﻬﻮر و ﺣﻀﻮر ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ روﺳﺘﺎﻳﻲ اﻣﺮي اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺻﺤﺒﺖ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرﻫﺎي روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﺎن ﻣﻲآﻳـﺪ‪،‬‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﻛﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ و ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻨﺠﺶ آن ﭼﻴﺴﺖ؟ ﺿﺮوري ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﺪف اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳـﺘﺎﻳﻲ از دﻳـﺪﮔﺎه آﻧـﺎن‬ ‫ﺑﻮده و از دو روش ﻛﻴﻔﻲ و ﻛﻤﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺑﺨﺶ ﻛﻴﻔـﻲ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﮔـﺮوه‬ ‫ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪ ،‬از ‪ 15‬ﻧﻔﺮ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن روﺳـﺘﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣـﺼﺎﺣﺒﻪي ﺑـﺎز‪ ،‬ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺷـﺪ ﺗـﺎ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮﻓﻖ را از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻏﻴﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘـﺲ‬ ‫از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ دادهﻫﺎ ‪ 12‬ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ‪ .‬در ﺑﺨﺶ ﻛﻤﻲ‪ ،‬ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪاي ﺑـﺎ‬ ‫‪ 18‬ﮔﻮﻳﻪ در اﺧﺘﻴﺎر ‪ 60‬ﻧﻔﺮ از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ را‬ ‫اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪي ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪﺑﻌﺪي‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﭼﻮن ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ و‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده را ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ اوﻟﻮﻳـﺖﺑﻨـﺪي‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از دﻳﺪﮔﺎه زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻌـﺎدل‬ ‫ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ و ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑـﻪﻋﻨـﻮان ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺪ‪.‬‬ ‫واژﮔﺎن ﻛﻠﻴﺪي‪ :‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‪ ،‬ﺷﺎﺧﺺ‪ ،‬ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي‬ ‫∗‬

‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻣﺴﺆول‬

‫‪Email: rezvangh2007@yahoo.com‬‬


‫‪132‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫از آنﺟﺎ ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﻬﺎن‪ ،‬روﺳﺘﺎﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻮاﺣﻲ ﻓﻘﻴـﺮ درﺣـﺎل ﻓﺮﺳـﺎﻳﺶ‬ ‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ؛ اﻧﺪﻳﺶﻣﻨﺪان و ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺰاران ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻛﺸﻮرﻫﺎي دﻧﻴﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻـﻲ ﺑـﻪ‬ ‫اﻣﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪي روﺳﺘﺎﻳﻲ و رﻓﻊ ﻣﺸﻜﻼت و ﻣﻌﻀﻼت آن ﻫﺎ دارﻧـﺪ‪ .‬ﻣـﺸﻜﻼت و ﻣﻌـﻀﻼت‬ ‫روﺳﺘﺎﻫﺎ در ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺟﻬﺎن ﻧﺎﺷﻲ از دو ﻣﺴﺄﻟﻪي اﺳﺎﺳﻲ اﺳﺖ‪ :‬ﻳﻜﻲ ﻛﻤﺒﻮد اﻣﻜﺎﻧﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‬ ‫)ﺿﻌﻒ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ( و دﻳﮕﺮي ﻛﻤﺒﻮد درآﻣﺪ )ﺿﻌﻒ اﻗﺘﺼﺎدي(‪.‬‬ ‫اﻣﺮوزه ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮ اﻳـﻦ اﻋﺘﻘـﺎد ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺟـﺪا از ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎ و‬ ‫راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﻛﻼن ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي‪-‬ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻫﻢ ﻣﻬﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ -‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر وﻳـﮋه و‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ اﻣﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪي روﺳﺘﺎﻫﺎ و رﻳﺸﻪﻛﻨﻲ ﻓﻘﺮ ﮔﺴﺘﺮدهاي ﻛﻪ ﺑﺮ آنﻫﺎ ﺣﺎﻛﻢ اﺳﺖ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺴﻴﺎري از دوﻟﺖﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ دوﻟﺖ اﻳـﺮان ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎي ﮔـﺴﺘﺮده و‬ ‫ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪاي را ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد اﻳﻦ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ اﻧﺠﺎم دادهاﻧﺪ؛ اﻣﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪات ﻧﺸﺎنﮔﺮ آن اﺳـﺖ‬ ‫ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺧﻮد ﺑﻪﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪ ﻣﻌﻀﻼت زﻧﺪﮔﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ را ﺣﻞ ﻛﻨﺪ و آﻧﺎن را از ﻓﻘﺮ‬ ‫رﻫﺎﻧﻴﺪه و ﺳﻴﻞ ﻣﻬﺎﺟﺮت از روﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ‪" .‬ﻛﻤﺒﻮد درآﻣﺪ" ﻋﺎﻣـﻞ ﻣﻬﻤـﻲ‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ ﺑﺮاي آن ﭼﺎرهاي اﻧﺪﻳﺸﻴﺪه ﻧﺸﻮد اﺟﺎزه ﻧﻤﻲدﻫﺪ ﻃﺮحﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪي روﺳﺘﺎﻳﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺛﻤﺮ ﺑﻨﺸﻴﻨﺪ و روﺳﺘﺎﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و از ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻬﺮﻫﺎي ﺑـﺰرگ ﺑﺎزاﻳـﺴﺘﻨﺪ‬ ‫)ﺣﺴﻴﻨﻲ‪.(1380 ،‬‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎن داده ﻛﻪ از ﺟﻤﻠﻪ راهﻛﺎرﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪي اﻗﺘـﺼﺎدي ‪-‬ﭼـﻪ در‬ ‫ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﭼﻪ در روﺳﺘﺎﻫﺎ‪-‬اﻳﺠﺎد اﺷﺘﻐﺎل و ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺳﺎزوﻛﺎر و اﺑﺰار آن‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﺑﻴﻜﺎري‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﻬﺮهوري اﻓﺮاد و ﻣﻨﺎﺑﻊ و در ﻧﻬﺎﻳـﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ‬ ‫درآﻣﺪ ﻣﺮدم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺗﻨﻬـﺎ راهﻛـﺎر اﺷـﺘﻐﺎلزاﻳـﻲ و اﻓـﺰاﻳﺶ‬ ‫درآﻣﺪﻫﺎي ﻣﺮدم روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻧﻴﺴﺖ؛ اﻣﺎ ﻗﻄﻌﺎً ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ و ﺑﻬﺮهورﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع آن اﺳﺖ )زرﻧﮕـﺎر‪،‬‬ ‫‪ ،1381‬ص‪ .(14‬ﻣﺒﻠﻐﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪي روﺳـﺘﺎﻳﻲ‪ ،‬ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ را ﺑـﻪ ﻣﻨﺰﻟـﻪي ﻳـﻚ ﻣﺪاﺧﻠـﻪي‬ ‫راﻫﺒﺮدي ﻣﻲداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪي روﺳﺘﺎﻳﻲ را ﺗـﺴﺮﻳﻊ ﺑﺨـﺸﺪ‪ .‬آژاﻧـﺲﻫـﺎي‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻧﻴﺮوي اﺷﺘﻐﺎلزاي ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳـﺖﻣـﺪاران‪،‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪133‬‬

‫آن را ﻫﻢﭼﻮن ﻳﻚ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻛﻠﻴﺪي ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﻧـﺎآراﻣﻲ در ﻣﻨـﺎﻃﻖ روﺳـﺘﺎﻳﻲ‪،‬‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن آن را ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭘﻴﺸﺮان ﺗﻮﺳـﻌﻪي اﻗﺘـﺼﺎدي روﺳـﺘﺎﻫﺎ و ﻛـﺸﺎورزان‪ ،‬آن را‬ ‫وﺳﻴﻠﻪاي ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد درآﻣﺪ ﺧﻮﻳﺶ ﻣﻲداﻧﻨﺪ‪ .‬زﻧﺎن‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﻢ ﭼـﻮن ﻳـﻚ ﻓﺮﺻـﺖ‬ ‫اﺷﺘﻐﺎل در ﻣﺠﺎورت ﻣﺤﻞ ﺳﻜﻮﻧﺖ ﺧﻮد ﻣﻲﻧﮕﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺧﻮدﻣﺨﺘـﺎري‪ ،‬اﺳـﺘﻘﻼل و‬ ‫ﻛﺎﺳﺘﻦ از ﻧﻴﺎز آﻧﺎن را ﺑﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﭘـﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ ﺑﻪﻋﻨﻮان وﺳﻴﻠﻪاي ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧـﺪﮔﻲ‬ ‫ﻓﺮدي‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﺑﺰاري ﺑﺮاي ﺗﺜﺒﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎد و ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺳﺎﻟﻢ ﺗﻠﻘﻲ ﻣـﻲﺷـﻮد‬ ‫)زرﻧﮕﺎر‪ .(1381 ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ اﺑﺰار اﺻﻠﻲ ﺑﺮاي ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ رﻛﻮد اﻗﺘﺼﺎدي‬ ‫در ﻧﻮاﺣﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻛﻪ دور از ﻣﺮاﻛﺰ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﻛﻪ درﺑﺎره اﻫﻤﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ و ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آن ﺑـﺎ اﻋـﺘﻼي ﻣﻠـﻲ ﻳـﻚ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺟﺪي ﺗﻠﻘﻲ ﺷﻮد‪ ،‬آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪرﻏـﻢ ﻫﻤـﻪي اﻫﻤﻴـﺘﺶ در ﺟﺎﻣﻌـﻪي اﻳـﺮان‬ ‫ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﻏﻔﻠﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ درﺧﻮري ﻧﺸﺪه اﺳﺖ و آن ﭼﻴـﺰي ﻧﻴـﺴﺖ‬ ‫ﺟﺰ اﻫﻤﻴﺖ دادن ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ روﺳـﺘﺎﻳﻲ وﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﺳـﺎﻛﻦ در ﻣﺤـﻴﻂﻫـﺎي‬ ‫روﺳﺘﺎﻳﻲ‪ .‬اﮔﺮﻣﺎ روﺳﺘﺎﻫﺎ را ﻣﺤﻮرﻫﺎي راﻫﺒﺮدي ﻛﺸﺎورزي و ﺗﻮﻟﻴـﺪات و ﻓـﺮآوردهﻫـﺎي‬ ‫ﻏﺬاﻳﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ آن روﺑﻪ ﺗﺰاﻳﺪ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺑـﺪاﻧﻴﻢ ﺑـﻪ ﻧﻘـﺶ ﺑـﻲ ﻧﻈﻴـﺮ آن در‬ ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ و رﺷﺪ و ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﭘﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﺮد و درك ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد ﻛﻪ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﻬﻢ‬ ‫روﺳﺘﺎ و روﺳﺘﺎﻧﺸﻴﻨﺎن ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ و ﺗﺒﻌﺎت ﻧﺎﮔﻮاري را در ﭘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬آنﭼـﻪ اﻣـﺮوزه‬ ‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻀﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ -‬اﻗﺘﺼﺎدي در ﺟﺎﻣﻌﻪ وﺟﻮد دارد و ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻲ ﻧﻈﻤـﻲﻫـﺎ و‬ ‫اﺿﻄﺮابﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در اﺷﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﻳـﮋه ﻧـﺎاﻣﻨﻲ‪ ،‬ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﻫـﺎي رﻓﺘـﺎري‪ ،‬ﻛـﺞ‬ ‫ﺧﻠﻘﻲﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬ﺑﺪاﺧﻼﻗﻲﻫﺎ و ﺑﺮوز ﭘﺪﻳﺪهﻫﺎي ﺷﻮﻣﻲ ﻫـﻢ ﭼـﻮن رﺷـﺪ ﺑـﻲ روﻳـﻪي‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮت‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺰان ﺣﺎﺷﻴﻪﻧﺸﻴﻨﻲ در اﻃـﺮاف ﻛـﻼن ﺷـﻬﺮﻫﺎ و ﺑـﺴﻴﺎري ﻣـﺸﻜﻼت‬ ‫دﻳﮕﺮﻣﻲﺑﺎﺷﺪ؛ ﻧﻤﻮﻧﻪاي از اﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ اﺳﺖ )ﺣﺴﻴﻨﻲ‪.(1384 ،‬‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي اﻳﺠﺎد اﺷﺘﻐﺎل ﺑﺮاي ﻗﺸﺮ ﻋﻈﻴﻢ روﺳـﺘﺎﻳﻴﺎن ﻧﻴـﺴﺖ‪،‬‬


‫‪134‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﮔﺎﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ در راﺳـﺘﺎي ﺗﻮﺳـﻌﻪي روﺳـﺘﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﮔﻔﺘـﻪي ﺑـﺴﻴﺎري از‬ ‫ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان‪ ،‬ﻫﻢﺗﺮاز ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ )ﻛﺎردر و ﻫﻤﻜﺎران‪.(2007 ،1‬‬ ‫اﮔﺮ ﻣﺮوري ﺑﺮ ادﺑﻴﺎت ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻴﻢ‪ ،‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻧﻜﺘـﻪ ﭘـﻲ ﻣـﻲﺑـﺮﻳﻢ ﻛـﻪ‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازان‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ را در اﺑﻌﺎد اﻗﺘﺼﺎدي‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و رواﻧﺸﻨﺎﺳﻲ ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ‬ ‫ﻛﺮده و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻳﺎدي در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ و در اﻳـﻦ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﻌﻲ ﺷﺪه ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺮوﻧﻲ و دروﻧﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﻮد و‬ ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه اﺳـﺖ )دراﻳـﺴﻦ‪2002 ،2‬؛ راش و ﻓـﺮس‪2000 ،3‬؛‬ ‫روﮔﺎف‪ ،2001 ،4‬ﻟﺴﻮﻳﻜﺎ‪ ،2002 ،5‬رودﻣﻮﻧﺪ‪.(2001 ،6‬‬ ‫وﻗﺘﻲ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺎن ﻣﻲآﻳـﺪ ‪ ،‬ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬ ‫ﺳﺌﻮال ﻛﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ و ﻣﻌﻴﺎر آن ﭼﻴﺴﺖ‪ ،‬ﺿﺮوري ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮﻓﻖ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮد ﻛﻪ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮي ﺑﺮﺧـﻮردار‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻓﺮاد ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ را اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي ﻛـﺮد‪.‬‬ ‫ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻫﻤﻮاره از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ ﺳﻪ ﺷـﺎﺧﺺ ﺳـﻨﺘﻲ ) ﺳـﻮد ‪ ،‬رﺷـﺪ و‬ ‫ﮔﺴﺘﺮدﮔﻲ ( ﺳﻨﺠﻴﺪه ﺷﺪه و از دﻳﺪﮔﺎه ﺧﻮد ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻛﻢﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ ﺷـﺪه‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺗﻌـﺎرﻳﻒ ﻣﺘﻌـﺪدي در‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬ﺣﺮﻓﻪاي‪ ،‬ﻣﺤﺴﻮس و ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﻧﻴـﺰ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺿﺮورﺗﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرﻳﺸﺎن را ﺑﺎ واژهﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻧﻤـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ درك ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﺴﺄﻟﻪي ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺳﺎﺳﻲ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﺪف از اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫‪1. Karder & et al.‬‬ ‫‪2. Drissen‬‬ ‫‪3. Ruach & Frese‬‬ ‫‪4. Rogoff‬‬ ‫‪5. Lescevica‬‬ ‫‪6. Rodermund‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪135‬‬

‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در ﺑﻴﻦ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﺗﺎ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺻﺤﻴﺢﺗـﺮي‬ ‫از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد و ﺑﺎ دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒـﺮ‪ ،‬ﺑﺘـﻮان ﺑـﻪ‬ ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﭘﺮداﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻔﻬﻮم ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬ ‫ﻛﺎﻧﺘﻴﻠﻮن )‪ (1755‬ﺧﻮد اﺷﺘﻐﺎﻟﻲ را ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﻣﻲداﻧـﺪ‪ .‬از دﻳـﺪﮔﺎه ﺳـﻲ‪ ،‬ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﻨﺪهي ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ و در ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ آن ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮري دارد‬ ‫)اﺣﻤﺪﭘﻮردارﻳﺎﻧﻲ‪ .(56 :1384 ،‬ﻛﺎرﻟﻨﺪ‪ ،1994) 1‬ص‪ (36‬ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳـﺖ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻓـﺮدي‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻮد و رﺷﺪ‪ ،‬ﺷﻐﻠﻲ را ﺑﻪ وﺟﻮد آورده و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺰ از رﻳﺴﻚﭘﺬﻳﺮي ﻫﻢﭼﻮن ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﺪي ﺑﺮاي ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ‪-‬‬ ‫ﻛﻨﻨﺪ )ﻻﻳﻠﺰ‪38-50 :1995 ،2‬؛ ﭘﺎﻟﻤﺮ‪ ،32-38 :1971 ،3‬ﻣـﺎرﻟﻮ و اﺳـﺘﺮاﻧﮓ‪-184 :1994 ،4‬‬ ‫‪ .(172‬ﺗﻴﻤﻮﻧﺰ‪ (2000) 5‬ﻣﻲﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺧﻠﻖ و اﻳﺠﺎد ﺑﻴﻨﺸﻲ ارزﺷﻤﻨﺪ از ﻫﻴﭻ اﺳـﺖ‪.‬‬ ‫ﮔﺮوﻫﻲ از ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺰ ﺗﻨﻬﺎ "ﺑﻘﺎ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري در ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر" را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬ ‫ذﻛﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ )ﻓﻮﻟﻲ‪2003 ،6‬؛ راﺑﻴﻨﺴﻮن و ﺳﻴﻜـﺴﺘﻮن‪ ،1994 7‬ص‪ ،141-156‬ﻫﻮرﻧـﺎدي‪،8‬‬ ‫‪ .(1971‬اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﻧﻴﺰ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻋﻘﻴﺪه اﻧﺪ‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﻓﻘﻂ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘـﺼﺎدي ﻧﻴـﺴﺖ‬ ‫ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪه ﻓﺮا اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻮده و در اﺻﻞ داراي ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ )دراﻛـﺮ‪،9‬‬ ‫‪ .(1985‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺑـﺮاي رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ اﻫـﺪاف ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑـﺴﻴﺞ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‬ ‫)اﺣﻤﺪﭘﻮردارﻳﺎﻧﻲ‪ .(114 :1377 ،‬ﮔﺎرﺗﻨﺮ‪ ،(1998)10‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ را ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اﻳﺠـﺎد ﺳـﺎزﻣﺎن‬

‫‪1. Carland‬‬ ‫‪2. Lyles‬‬ ‫‪3. Palmer‬‬ ‫‪4. Marlow& Strange‬‬ ‫‪5. Timmons‬‬ ‫‪6. Foley‬‬ ‫‪7. Robinson & Sexton‬‬ ‫‪8. Hornaday‬‬ ‫‪9. Drucker‬‬ ‫‪10. Gartner‬‬


‫‪136‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲداﻧﺪ‪ .‬ﻫﻴﺴﺮﻳﭻ‪ ،1990) 1‬ص‪ (22-29‬ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺧﻠﻖ ﭼﻴﺰي ﺑﺎ‬ ‫ارزش و ﻣﺘﻔﺎوت از ﻃﺮﻳﻖ اﺧﺘﺼﺎص زﻣﺎن و ﺗﻼش ﻛﺎﻓﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬رواﻧـﻲ و‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ درﻳﺎﻓﺖ ﭘﺎداشﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ و رﺿﺎﻳﺖ ﺷـﺨﺺ از ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻠﻪ اﺳـﺖ‪.‬‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ارزش اﻓﺰوده اﺳﺖ‪ ،‬اﻳﻦ ارزش را اﻓﺮادي اﻳﺠﺎد ﻣﻲ‪-‬‬ ‫ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ رﻳﺴﻚﻫﺎي ﺑﺰرﮔﻲ را در زﻣﻴﻨﻪي ﻣﺴﺎوات‪ ،‬زﻣﺎن ﻳﺎ ﺗﻌﻬﺪ ﻛـﺎري ﺑـﺮاي ﻓـﺮاﻫﻢ‬ ‫ﻛﺮدن ارزﺷﻲ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎن ﻣﻲﺧﺮﻧﺪ )ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮاﺑﻲ‪ 1383 ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ‬ ‫از داﻧﻠﺪ اف و رﻳﭽﺎرد ام(‪.‬‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﻛﺴﺐوﻛﺎرﻫﺎ ﺿﺮوري و ﻣﺒﻬﻢ اﺳـﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺗﻌﺎرﻳﻒ زﻳﺎدي ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮاي ﺷﻨﺎﺧﺖ آن ﺑﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ آنﻫـﺎ‬ ‫اﺷﺎره ﻣﻲﺷﻮد )اﺣﻤﺪﭘﻮردارﻳﺎﻧﻲ و ﻋﺰﻳﺰي‪.(1385 ،‬‬ ‫• ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻛﺮدن اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي ﻧﻬﺎﻧﻲ ﻛﻪ در وﺟﻮد ﻫﺮ ﻛﺲ ﻧﻬﻔﺘﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬آدﻣﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎ ﺑﻪ دﻧﻴﺎ ﻣﻲآﻳﺪ‪ ،‬ﺑﺰرگ ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺎﻳـﺪ آنﻫـﺎ را ﺗﻤـﺎم و‬ ‫ﻛﻤﺎل در راه ﻫﺪف و ﻣﻨﻈﻮري ﻛﻪ او را ﺷﺎد و ﺧﺮﺳﻨﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺒﺮد‪.‬‬ ‫• ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﺪﻓﻲ ﻛﻪ در ﻧﻈﺮ اﻧﺴﺎن اﺳﺖ و ﺑﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ آن‬ ‫ﻫﺪف‪ ،‬ﺑﺮاي ﺧﻮد ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و اﻋﺘﺒﺎري ﻛﺴﺐ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫• ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از رﺳﻴﺪن ﻓﺮد ﺑﻪ ﻣﻘﺎم ﭼﻬﺎرم در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﭘـﻴﺶ از آن در‬ ‫ﻣﻘﺎم ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫• ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺷﻴﻮهي درﺳﺖ ﻓﻜﺮ ﻛﺮدن و زﻧﺪﮔﻲ ﻛﺮدن‪.‬‬ ‫ﺑﻪﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻓﺮد ﻣﻮﻓﻖ‪ ،‬ﻛﺴﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ آرزوﻫﺎي ﺧـﻮد ﺑﺮﺳـﺪ و‬ ‫در درون‪ ،‬اﺣﺴﺎس رﺿﺎﻳﺖ ﺧﺎﻃﺮ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ‪ ،‬ﺧﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻼش و ﻛﻮﺷـﺶ ﻣـﺪاوم‬ ‫در زﻧﺪﮔﻲ اﺳﺖ‪ .‬از ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺑﺎﻻ ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‪ ،‬ﺣﻮزهي ﮔﺴﺘﺮدهاي را‬ ‫‪1 . Hisrich‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪137‬‬

‫در ﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﭘـﻮل و ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪي‬ ‫ﺑﻴﺶﺗﺮ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺗﻠﻘﻲ ﺷﻮد و در ﻧﻈﺮ دﻳﮕﺮي‪ ،‬ﻛﺸﻒ و ﭘﺮورش اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي ﺧـﻮد ﺑـﺮاي‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﻪ دﻳﮕﺮان ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﻳﺪ ﻳﺎ در ﻧﻈﺮ دﻳﮕﺮي رﺳـﻴﺪن ﺑـﻪ ﻣﻘـﺎم و‬ ‫ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻬﻢ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻗﻠﻤﺪاد ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺷﻐﻞ ﺗﻨﻬﺎ راه ﺑﺮاي اﻧﺒﺎﺷﺖ ﭘﻮل و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي دﻳﮕﺮي ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﻣﻴﺰان‬ ‫اﺳﺘﻘﻼل‪ ،‬ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﻫﺎ و ﻋﻼﻳﻖ ﻧﻴﺰ در ﻳﻚ ﻛﺴﺐ وﻛﺎر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳـﺖ‪ .‬ﺳـﻄﺢ درآﻣـﺪ‬ ‫ﺑﺎﻻﺗﺮ‪ ،‬اﻓﺮاد را ﺑﻪ ارﺿﺎي ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺑﻴﺶﺗﺮي ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﺘﻘﻼل و اﺗﻜﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ در اﻓﺮاد اﻣﻜﺎن ﺑﺮوز ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻣﻴﺎن ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﻛﺸﻮر اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن اﻓﺮاد در ﻛﻨﺎر اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎي‬ ‫ﻣﺎدي ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻮل و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ را راﻫﻲ ﺑﺮاي ارﺿﺎي ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﻌﻨﻮي ﺧﻮد‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ آزادي‪ ،‬اﺳﺘﻘﻼل و ﻛﺴﺐ ﺟﻨﺐ و ﺟﻮش در زﻧﺪﮔﻲ اﻧﺘﺨـﺎب ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ )اﺣﻤـﺪي‪،‬‬ ‫‪ .(1380‬ﺗﺎ ﻛﻨﻮن ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﺴﺘﺮدهاي ﺗﻮﺳﻂ روانﺷﻨﺎﺳـﺎن و اﻗﺘـﺼﺎدداﻧﺎن در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ‬ ‫ﺗﻮﺻﻴﻒ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و آﻧﺎن ﺳﻌﻲ ﻛـﺮدهاﻧـﺪ ﺑـﺎ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﺗﺤﻠﻴﻞ‪ ،‬ﺑﻪ درك ﺑﻬﺘﺮي از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎراﻓﺮﻳﻨـﺎن ﺑﺮﺳـﻨﺪ اﻣـﺎ‬ ‫ﻫﻨﻮز ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺸﺘﺮك از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ ﺑﺮﺳﻨﺪ )ﮔﺮﺟﻮﻳـﺴﻜﻲ و‬ ‫آﺳﻜﻠﻮن‪ .(2006 ،1‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻐﻠﻲ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﺳـﺨﺘﻲ ﭼـﻮن ﺳـﻮد‪،‬‬ ‫ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و رﺷﺪ ﻛﺎرﻣﻨﺪان اﮔﺮﭼﻪ ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ اﻣـﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻧـﺸﺎن ﻣـﻲدﻫﺪﻛـﻪ‬ ‫رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺛﺮوت‪ ،‬رﺷﺪ ﻣﺪاوم و ﮔﺴﺘﺮش ﺑﺎزار در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻧﺎﻛـﺎﻓﻲ‬ ‫اﺳﺖ )ﻟﻮك و ﺑﺎﺋﻮم‪ ،2004 ،2‬ص ‪.(587-598‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎري از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﺮاي آزادي‪" ،‬ﺗﻌﺎدل ﺑـﻴﻦ ﻛـﺎر و زﻧـﺪﮔﻲ" و" ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ و‬ ‫رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ" ﺑﻴﺶﺗﺮ از" ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ" ارزش ﻗﺎﻳﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ )ﺟﺎﺳـﺘﻮ و ﻫﻤﻜـﺎران‬ ‫)‪3(2006‬؛ ﻣﺎﻳﻨﺮ‪ .(1997 ،1‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺗﻨﻬﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺎرﻳـﺸﺎن را‬ ‫‪1. Gorgiveski & Ascalon‬‬ ‫‪2. Baum & Locke‬‬ ‫‪3. Justo & et al.‬‬


‫‪138‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺑﺮاﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎدي ارزشﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ آنﻫﺎ اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺨﺼﻲ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‬ ‫اﺷﺎره دارﻧﺪ ﻛﻪ ارزشﻫﺎ و اﻫﺪاف آنﻫﺎ را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻧـﺸﺎن‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ اﻓﺮاد در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ اﺷﺎره دارﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺮاي ﻣﺜـﺎل‬ ‫ﺑﺎﻧﻚداران و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪداران در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﻫﻢﭼﻮن درآﻣﺪ‪ ،‬رﺷـﺪ‪،‬‬ ‫ﻛﺎر‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪات‪ ،‬ﺳﻮد و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻣـﺪاران‪ ،‬اﻏﻠـﺐ‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را در اﺻﻄﻼﺣﺎﺗﻲ ﻫﻢﭼـﻮن اﻳﺠـﺎد ﺷـﻐﻞ‪ ،‬اﻓـﺰاﻳﺶ ﺧـﻮد اﺷـﺘﻐﺎﻟﻲ و ﮔـﺴﺘﺮش‬ ‫ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ )ارﺳﺮ‪ .(2005 ،2‬از ﻃﺮﻓﻲ ﻧﻈﺮﻳﻪﭘﺮدازان ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ از‬ ‫ﺟﻨﺒﻪي ﻧﻈﺮي دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺤﺪودي در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ دارﻧـﺪ و ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ را در واژهﻫـﺎي‬ ‫ﭘﺎداش و ﺳﻄﺢ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ )ﻣﻼﻣـﺪ‪ ،1996 ،3‬ص‪ .(35-65‬ﺑﺮﺧـﻲ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻴﺰ رﺷﺪ‪ ،‬ﺳﻮد و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ذﻛﺮ ﻛﺮدهاﻧـﺪ و اﻋﺘﻘـﺎد‬ ‫دارﻧﺪ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر در ﺑﻴﻦ ﻫﻤﻪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ از ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﺶﺗﺮي ﺑﺮﺧـﻮردار‬ ‫اﺳﺖ )ﻫﻮرﻧﺎدي‪1970 ،4‬؛ ﮔـﺎﺗﻮود‪1995 ،5‬؛ ﻛـﺎﻟﺒﺮگ و ﻟﻴﭽـﺖ‪1991 ،6‬؛ ﺑﺮوﻛﻬـﺎوس‪،7‬‬ ‫‪1980‬؛ ﻫﻮد‪ ،1993 ،8‬ص‪.(35-115‬‬ ‫در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﺮوع ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر‪ ،‬از اداﻣﻪي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻛﺴﺐ و ﻛـﺎر‬ ‫ﺗﺎ ﺳﺎل اول ﺑﻪﻋﻨﻮان ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻧﺎم ﺑﺮدهاﻧﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺑﻘـﺎء ﻳـﺎ ﻣﺎﻧـﺪﮔﺎري ﺑﻨﮕـﺎه‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻌﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ وﻗﺘﻲ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑـﻪﻋﻨـﻮان‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اداﻣﻪي ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر در ﻳﻚ دورهي ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻌﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ‬ ‫ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺳـﺎﺧﺘﺎري ﭼﻨـﺪ ﺑﻌـﺪي‪ ،‬ﭘﻴﭽﻴـﺪه و‬ ‫ﻧﺎﭘﺎﻳﺪار اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮ ﻣﺎﻟﻲ ﺷﻮد‪ .‬از اﻳﻦرو ﻣﺤﻘﻘـﻴﻦ ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ‬ ‫ﺳﻌﻲ ﻛﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪1. Miner‬‬ ‫‪2. Orser‬‬ ‫‪3. Melamed‬‬ ‫‪4. Hornaday‬‬ ‫‪5. Gatewood‬‬ ‫‪6. Kalleberg & Leicht‬‬ ‫‪7. Brockhaus‬‬ ‫‪8. Hood‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪139‬‬

‫در زﻣﻴﻨﻪي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﺑﺰرگ‪ ،‬ﮔﺎﺗﻴﻜﺮ و ﻻروود‪ (1986) 1‬ﭘﻨﺞ ﻣﻨﻈﺮ از ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ را‬ ‫ﺗﺸﺨﻴ��� دادﻧﺪ‪ :‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬ﻛﺎري‪ ،‬ﺳﻠـﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒـﻲ و ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ در زﻧـﺪﮔﻲ‪.‬‬ ‫اﺑﺮاﻫﻴﻢ و ﮔﻮدوﻳﻦ‪ ،(1989) 2‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﻏﻠﺐ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رﺷﺪ اﻗﺘـﺼﺎدي ﻳـﺎ‬ ‫ﻣﻴﺰان ﻓﺮوش ﺑﺎﻻ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬دراﻳﺴﻦ و ﻫﻤﻜﺎران )‪ ،(2001‬اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ در ﺑـﻴﺶﺗـﺮ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺑﻘﺎ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدي در ﻳﻚ‪ ،‬دو ﻳﺎ ﺳﻪ ﺳﺎل ﺑﻌـﺪ از‬ ‫ﺗﺄﺳﻴﺲ آن‪ ،‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﻧﮓ و ﻫﻤﻜﺎران ‪ ،(2004) 3‬در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﻛﻪ ﺑﻴﻦ زﻧـﺎن‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ اﻧﺠﺎم داد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ آﻧﺎن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺑﻴﺶﺗﺮ در وﺟﻪ ﻣﺸﺘﺮك ﺑـﻴﻦ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﺷﺨﺺ و ﻣﺤﻴﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻲﺑﻴﻨﻨﺪ‪ .‬در ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪي‬ ‫دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﮔﻮﻧﻴﺲ‪ ،2008) 4‬ص‪ ،(121-137‬ﻟﻴﺘﺮل‪ (2002) 5‬و ﻫﻴﻠﻤﻦ و اﻛﻮﻣﻴﺘﻮ‬

‫‪6‬‬

‫)‪ (2007‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺑﻴﺶﺗـﺮ در واژهﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻛـﺮدهاﻧـﺪ و‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﻳﻲ ﭼﻮن ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‪ ،‬ﻓﺮوش ﺑﺎﻻ‪ ،‬اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻮد ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻳﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ درآﻣـﺪ‬ ‫ﺷﺨﺼﻲ را ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ‪ .‬روﮔـﺎف )‪،(2004‬‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ارزشﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪاي ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ارزشﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺷـﺎﻣﻞ‪ ،‬اﺳـﺘﻘﻼل‪،‬‬ ‫ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎري‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﺛﺒﺎت‪ ،‬ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻓﻨﻲ و ﻛـﺎرﻛﺮدي‪ ،‬ﺻـﻼﺣﻴﺖ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺘﻲ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟـﺖ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺧﺪﻣﺖ ﻳﺎ ﻓﺪاﻛﺎري‪ ،‬ﺳﺒﻚ زﻧﺪﮔﻲ و ﭼﺎﻟﺶ ﻣﺤﺾ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺳـﻮ‪(2007) 7‬‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ را اﻧﺠﺎم داد و ﭘﻨﺞ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺣﺮﻓﻪاي را ﺗﺸﺨﻴﺺ داد‪ :‬دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬آزادي‪ ،‬ﺟﺮأت‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺎﻻ و ﺗﻌﺎدل‪ .‬ﺑﺮاش‪ ،1992) 8‬ص‪ ،(54‬در ارزﻳﺎﺑﻲ‬ ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن زن‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ را ﺑﺮرﺳـﻲ ﻛـﺮد‬ ‫ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ ﭼﻮن رﺿﺎﻳﺖ ﻛﺎرﻣﻨﺪان‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ ،‬دﺳـﺖﻳـﺎﺑﻲ ﺑـﻪ اﻫـﺪاف و‬

‫‪1. Gattiker & Coe‬‬ ‫‪2. Ibrahim & Goodwin‬‬ ‫‪3. Sung & et al.‬‬ ‫‪4. Aguinis‬‬ ‫‪5. Littrel‬‬ ‫‪6. Heilman & Okimoto‬‬ ‫‪7. Masuo‬‬ ‫‪8. Brush‬‬


‫‪140‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﻛﺎراﻳﻲ آﻧﺎن را ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داد‪ .‬ﭘﺎرﻛﺮ و ﻫﻤﻜﺎران‪ ،(2002) 1‬ﭼﻬﻞ و دو ﺷﺎﺧﺺ‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮدﻧﺪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ‪ 6‬ﻓﺎﻛﺘﻮر را ﻛﻪ داراي ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴـﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻋﻨﻮان ﻛﺮدﻧﺪ‪ :‬ﻣﻘﺎم و ﺛﺮوت‪ ،‬ﺷـﺮﻛﺖ در ﺟﺎﻣﻌـﻪ‪ ،‬رواﺑـﻂ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺣﺮﻓﻪاي و اﻣﻨﻴﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻮﺗﻨﺮ و ﻣﻮر‪ ،1997) 2‬ص‪ (34-46‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در ﺑﺮرﺳﻲ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﺷﺎن‪ ،‬ﺑﺮ ﺗﺤﻘﻖ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻫﺪاف ﺗﺄﻛﻴﺪ داﺷﺘﻪ و ﺳـﻮد و رﺷـﺪ ﻛـﺴﺐ و ﻛـﺎر‪،‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺴﺘﺪﻟﻲ ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺷﺎن ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ‪ .‬اﺳﺘﻮرﮔﺰ ‪ (1999)3‬ﺳﻪ ﻧﻮع از ﺷـﺎﺧﺺ‪-‬‬ ‫ﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻛﺮد‪ :‬دروﻧﻲ‪ ،‬ﺑﺮوﻧﻲ و ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس‪ .‬ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ دروﻧﻲ‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢﭼﻮن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻓﺮدي‪ ،‬ﻟﺬت‪ ،‬راﺳـﺘﻲ و ﺗﻌـﺎدل ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺑﺮوﻧﻲ ﺑﺮ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪاي و ﭘﺎداش ﺗﺄﻛﻴﺪ دارﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﻧﻴﺰ‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ اﻋﺘﺒﺎر ﻓﺮدي و ﻧﻔﻮذ اﺳﺖ‪ .‬دوﻛﺲ ﺑﻮري و ﻫﻤﻜﺎران‪ ،(1999) 4‬ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻛـﻪ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮدﺷﺎن را در ﻟﺬت و رﺿﺎﻳﺖ از ﻛﺎر ﺧـﻮد‪ ،‬ﺧﻮداﺗﻜـﺎﻳﻲ‪ ،‬اﻧﺠـﺎم و‬ ‫ﭘﺎداش‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺷﻬﺮت‪ ،‬ﻳﺎدﮔﻴﺮي و ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺷﺮﻛﺖ و ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻲداﻧﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﺑﻲ‪ ،2001) 5‬ص‪ (457-474‬دو ﺑﻌﺪ اﺳﺎﺳﻲ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺗﺸﺨﻴﺺ داد‪ :‬ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﺑـﺎﻃﻨﻲ‬ ‫ﺷﻐﻞ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻟﺬت از ﻛﺎر‪ ،‬اﺣﺘﺮام‪ ،‬ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﺷﻐﻞ ﻛﻪ ﺑﺮ ﭘـﺎداشﻫـﺎي‬ ‫ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي ﺗﺸﻮﻳﻘﻲ ﺗﺄﻛﻴﺪ دارد‪ .‬ﻛﺎﻳﺮو‪ ،(2001) 6‬ﻃﺒـﻖ ﺗﺤﻘﻴﻘـﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮ روي‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن زن اﻧﺠﺎم داد ﺑﻪ اﻳـﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪ رﺳـﻴﺪ ﻛـﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن زن در اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﺷﺎن از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻴﺶﺗـﺮ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎﻳﻲ ﻫـﻢﭼـﻮن‪،‬‬ ‫رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮي‪ ،‬ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺣﺮﻓﻪاي و زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮب را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ارﺳﺮ )‪ (1997‬ﺷﺶ ﺑﻌﺪ از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را در ﺑﻴﻦ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻛﺎﻧﺎداﻳﻲ ﮔﺰارش ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‬ ‫‪1. Parker & et al.‬‬ ‫‪2. Buttner & Moore‬‬ ‫‪3. Sturges‬‬ ‫‪4. Duxbury & et al.‬‬ ‫‪5. Nabi‬‬ ‫‪6. Kyro‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪141‬‬

‫ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ‪ ،‬رﻓﺎه ﺷﺨـﺼﻲ‪ ،‬اﺣـﺴﺎس ﻫﻴﺠـﺎن آﻣﻴـﺰ و ﻣﺤـﻴﻂ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻨﻮﻳﻚ وﻫـﺎﺗﻮن‪ ،(2000) 1‬اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪،‬‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮد را در واژهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﻢﭼﻮن‪ ،‬رﺿﺎﻳﺖ و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ روزاﻧـﻪ‪،‬‬ ‫ﻓﺮزﻧﺪان‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴﺖ راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺷﺒﻜﻪ ﻛﺎري‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ روزاﻧﻪ‪ ،‬ﺷﺮﻛﺖ در ﺟﺎﻣﻌـﻪ‬ ‫و ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﻛﻪ ارﺳﺮ و راﻳﺪﻳﻨﮓ‪ (2004) 2‬ﺑـﺮ روي‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن زن ﻛﺎﻧﺎداﻳﻲ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ‪ ،‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧـﻮد را در‬ ‫اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻣﺎﻟﻲ )اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺮوش‪ ،‬ﺳﻮد و رﻓﺎه ﻣﺎﻟﻲ( و ﻏﻴﺮ ﻣـﺎﻟﻲ )ﺗـﺼﺪﻳﻖ ﺑـﻪ واﺳـﻄﻪ‬ ‫ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن‪ ،‬ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ و ﻛﺎر ﺑﺎ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﻋﻼﻗـﻪﻣﻨـﺪ( ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ‪.‬ﮔـﺮاﻳﺲ و‬ ‫ﮔﺎﺳﻠﻴﻦ‪ (1990) 3‬ﺳﻪ ﻧﻮع ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺗﺸﺨﻴﺺ دادﻧﺪ‪ :‬ﺟﻨﺒـﻪﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ ﺷـﺮﻛﺖ‬ ‫)اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪ‪ ،‬ﺳﻮد( و ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن )ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷـﺮﻛﺖ اﻋﺘﻤـﺎد دارﻧـﺪ و در‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ( و ﭼـﺎرﭼﻮبﻫـﺎي ﺷﺨـﺼﻲ ﭘﺎﺳـﺦﮔﻮﻫـﺎ )داﺷـﺘﻦ ﻛﻨﺘـﺮل ﺑـﺮ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻳﺎ ﺑﺎزار(‪ .‬دوﻣﻴﻨﻜﺎ و رﻳﭽﺮ‪ (2007) 4‬ﻃﻲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﻛﻪ ﺑـﺮ روي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن‬ ‫اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده ﺑﻮده و ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎﻳﻲ‬ ‫ﻫﻢ ﭼﻮن ﻧﻮآوري‪ ،‬ﺧﻼﻗﻴﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري‪ ،‬رﺷﺪ‪ ،‬رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨـﺼﻲ‪ ،‬ﺷـﺮاﻳﻂ ﻛـﺎري ﺧـﻮب‪،‬‬ ‫ﺳﻼﻣﺘﻲ و دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻧﻘـﺶ داﺷـﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﮔﺮﺟﻮﻳﺴﻜﻲ وآﺳﻜﻠﻮن )‪ ،(2005‬در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﻛﻪ ﺑـﺮ روي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻫﻠﻨـﺪي‬ ‫اﻧﺠﺎم داﻧﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ده ﺷـﺎﺧﺺ‬ ‫زﻳﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد‪:‬‬ ‫رﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﻧـﻮآوري‪ ،‬ﺷـﺮﻛﺖ در ﺟﺎﻣﻌـﻪ‪ ،‬ﺗـﺼﺪﻳﻖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‪،‬‬ ‫ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري‪ ،‬رﺿﺎﻳﺖ ارﺑﺎب رﺟﻮع و ﻛﺎرﻣﻨﺪان‪ ،‬ﺳﻮدآوري‪ ،‬رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻣﺘـﺄﺛﺮ از‬ ‫‪1. Fenwick & Hattun‬‬ ‫‪2. Orser & Riding‬‬ ‫‪3. Lee-Gosselin, H. and Grise‬‬ ‫‪4. Dominka & Richer‬‬


‫‪142‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﻋﻮاﻣﻞ ﺧـﺎرﺟﻲ و ﻋﻮاﻣـﻞ داﺧﻠـﻲ اﺳـﺖ ) ﻓﺎﮔﻨـﺴﻮن‪ .(1993 ،1‬ﻧﻔﺰﻳﮕـﺮ‪ ،‬ﻫﻮرﻧﺰﺑـﺎي و‬ ‫ﻫﻤﻜﺎران‪ ،(1993) 2‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‪ ،‬داراي اﻫﺪاﻓﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﺨـﺘﺺ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻓـﺮدي او‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ‪ ،‬زﻣﺎﻧﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ اﻫـﺪاف و‬ ‫ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ و ﻣﺤﻴﻂ ﺧﺎرﺟﻲ‪ ،‬ﺑﺎﻫﻢ ﺗﻼﻗﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮده و در ﻳﻚ راﺳﺘﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫روشﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﺤﻘﻴﻖ‬ ‫اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از ﻧﻮع ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ‪ -‬ﭘﻴﻤﺎﻳﺸﻲ ﺑﻮده و ﺟﺎﻣﻌﻪي آﻣﺎري آن ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻔﺘﺎد ﻧﻔﺮ از‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳﺎل ‪ 1370‬ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل ‪ ، 1384‬در زﻣﻴﻨﻪي ﻛـﺸﺎوزي‬ ‫و در زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﭘﺮورش ﻗﺎرچ‪ ،‬ﮔﺎوداري‪ ،‬ﻣﺮﻏﺪاري‪ ،‬زﻧﺒـﻮرداري‪ ،‬ﭘـﺮورش ﻣـﺎﻫﻲ و‬ ‫ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ در ﺳﻄﺢ روﺳﺘﺎﻫﺎي ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﮔﺮدآوري دادهﻫﺎ‬ ‫از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺮﺷﻤﺎري اﻧﺠﺎم ﺷﺪ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪي ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس ‪ 60‬ﻧﻔﺮ از ﻛﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي‬ ‫ﺟﻤﻊآوري اﻃﻼﻋﺎت از دو روش ﻛﻴﻔﻲ و ﻛﻤﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬در ﺑﺨﺶ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از‬ ‫ﮔﺮوه ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ‪ ،‬از ﭘﺎﻧﺰده ﻧﻔﺮ از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺼﺎﺣﺒﻪي ﺑـﺎز‪ ،‬ﺧﻮاﺳـﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮﻓﻖ را از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻏﻴﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ دوازده ﺷـﺎﺧﺺ‪ ،‬ﺑـﻪﻋﻨـﻮان ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ‪ ،‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ دوم ﺑﺮاي اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‬ ‫از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ‪ ،‬از ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪاي ﺑﺎ ﻫﺠﺪه ﮔﻮﻳﻪ و ﺿﺮﻳﺐ ﭘﺎﻳـﺎﻳﻲ ‪%85‬‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬در ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ از ﻃﻴﻒ ﻟﻴﻜﺮت‬

‫)ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ =‪ ، 5‬ﻣﻬﻢ=‪ ،4‬ﺗﺎﺣﺪودي ﻣﻬﻢ =‪ ، 3‬ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ =‪2‬‬

‫‪ ،‬اﺻﻼ ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ =‪ (1‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓـﺰار ‪ spss‬اﻧﺠـﺎم‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬در ﺑﺨﺶ ﺗﻮﺻـﻴﻔﻲ‪ ،‬از آﻣـﺎرهﻫـﺎي ﺗﻮﺻـﻴﻔﻲ ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ و اﻧﺤـﺮاف ﻣﻌﻴـﺎر و روش‬ ‫ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي‪ 3‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪1. Fagenson‬‬ ‫‪2. Hornsby‬‬ ‫‪3. Multidimensional Scaling‬‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪143‬‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗ���ﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ‬ ‫وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻓﺮدي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‬

‫در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه ﺳﻨﻲ ‪ 56-41 ،40-24‬و ‪ 73-57‬ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻘـﺴﻴﻢ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ ﻓﺮاواﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺮوه ﺳﻨﻲ ‪ 24-40‬ﺳـﺎﻟﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪي آﻣﺎري ﭘﮋوﻫﺶ را ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺟﻮان ﺗﺸﻜﻴﻞ‬ ‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺟﻨﺴﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ از ﺑﻴﻦ ‪ 60‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮرد‬ ‫ﻧﻈﺮ‪ 44 ،‬ﻧﻔﺮ از آﻧﺎن ﻣﺮد و ‪ 16‬ﻧﻔﺮ از آﻧﺎن را زن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻣﺎر‬ ‫ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﺠﻤﻮع ‪ 60‬ﻧﻔﺮ ﭘﺎﺳﺦﮔﻮ‪ 5 ،‬ﻧﻔﺮ ﺑﻲ ﺳﻮاد‪ 7،‬ﻧﻔﺮ داراي ﻣﺪرك ﺳﻴﻜﻞ‪27 ،‬‬ ‫ﻧﻔﺮ داراي ﻣﺪرك دﻳﭙﻠﻢ‪ 21 ،‬ﻧﻔﺮ داراي ﻣﺪرك ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ و ‪15‬ﻧﻔﺮ داراي ﻣـﺪرك ﺑـﺎﻻﺗﺮ از‬ ‫ﻟﻴﺴﺎﻧﺲ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫از ﻧﻈﺮ ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‪ ،‬در اﻳﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﺑـﻪ ﻫﻔـﺖ ﮔـﺮوه ﺷـﻐﻠﻲ ﺷـﺎﻣﻞ‬ ‫زﻧﺒﻮرداري‪ ،‬ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﻲ‪ ،‬ﮔﺎوداري‪ ،‬ﭘﺮورش ﻗﺎرچ‪ ،‬ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺮﻏﺪاري و ﺳـﺎﻳﺮ ﻣـﺸﺎﻏﻞ‬ ‫ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﺎ ‪25‬درﺻﺪ در ﮔﺮوه ﺷﻐﻠﻲ ﮔﻠﺨﺎﻧﻪداري ﺟﺎي ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ در اﻳـﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ‪ ،‬ﺷـﻐﻞ واﻟـﺪﻳﻦ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﺑـﻪ دو ﮔـﺮوه )ﻛـﺸﺎورزي و‬ ‫ﻏﻴﺮﻛﺸﺎورزي( ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اﻛﺜﺮ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در زﻣﻴﻨﻪ‪-‬‬ ‫ي ﺷﻐﻠﻲ واﻟﺪﻳﻦ ﺧﻮد )ﻛﺸﺎورزي( ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‬

‫ﺑﺨﺶ اول ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن روﺳـﺘﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﻲﭘﺮدازد‪ .‬در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺮاي دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻋﻤﻴﻖﺗﺮﻳﻦ و ﻛﺎﻣﻞﺗﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در ارﺗﺒﺎط‬ ‫ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‪ ،‬از روش ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ از ﺣﻴﻄـﻪي‬ ‫روشﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻛﻴﻔﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ‪ ،‬ﻳﻚ ﮔﺮوه ‪ 15‬ﻧﻔـﺮه از ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن‬ ‫)‪10‬ﻧﻔﺮ ﻣﺮد و ‪ 5‬ﻧﻔﺮ زن( ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻋﺪت ﻓﺮاوان‪ ،‬ﻣﺤﻘﻖ را در ﺟﻬﺖ دﺳﺖﻳـﺎﺑﻲ ﺑـﻪ ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ ﻳﺎري ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﮔﻔﺖوﮔﻮ ﺑﺎ اﻳﻦ ﮔﺮوهﻫﺎ در ‪ 4‬ﺟﻠﺴﻪ ‪ 75‬دﻗﻴﻘﻪاي اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﻪ‬ ‫دﻟﻴﻞ ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ آنﻫﺎ اﻣﻜﺎن ﺗﺸﻜﻴﻞ اﻳﻦ ﺟﻠﺴﺎت در ﻣﺤﻴﻂ داﺧﻞ روﺳﺘﺎ و در ﺳـﺎﻟﻦ‬


‫‪144‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺳﻤﻴﻨﺎر داﻧﺸﻜﺪه ﻛﺸﺎورزي ﺑﺎ ﻫﻤﻜﺎري داﻧﺸﮕﺎه اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪.‬‬ ‫در اﺑﺘﺪاي ﺟﻠﺴﻪ‪ ،‬ﻣﺠﺮي ﻃﺮح ﭘﺲ از ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺧﻮد ﺿﻤﻦ وﺻﻒ ﻛﻠﻲ و ﺟﺎﻣﻊ ﭘﮋوﻫﺶ‬ ‫ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‪ ،‬از ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻛﺮد ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﺆاﻻت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺤﻘﻴﻖ )ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ( اﻃﻼﻋﺎت ﺧـﻮد را ﺑـﻪ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺶﮔﺮ اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﺷﺪ ﻛـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت اﻳـﺸﺎن ﺑـﺮاي‬ ‫ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ اﺳﺖ‪ .‬از آنﺟﺎ ﻛﻪ اﻋﻀﺎي ﮔﺮوه ﻣﺘﻤﺮﻛـﺰ ﻫﻤﮕـﻦ ﺑﻮدﻧـﺪ‪،‬‬ ‫ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﭘﮋوﻫﺶﮔﺮ ﺑﺮاي درﻳﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻠﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺳﺆاﻻت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه‬ ‫در ﺟﻠﺴﺎت ﺑﺤﺚ ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺖﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻃـﺮحرﻳـﺰي ﺷـﺪﻧﺪ و در‬ ‫ﭘﺎﻳﺎن‪12 ،‬ﺷﺎﺧﺺ زﻳﺮ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از ﺳﻮي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ‪:‬‬ ‫• رﺷﺪ‪ :‬رﺷﺪ در ﺗﻌﺪاد ﭘﺮﺳﻨﻞ‪ ،‬ﻓﺮوش‪ ،‬ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺑﺎزار‪.‬‬ ‫• ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ :‬ﺑﺮﻗﺮاري ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و زﻧﺪﮔﻲ ﺷﺨـﺼﻲ‪ ،‬اﺧﺘـﺼﺎص زﻣـﺎن‬ ‫ﺑﺮاي ﺧﻮد‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮاده و دوﺳﺘﺎن‪.‬‬ ‫• ﻧـﻮآوري‪ :‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺟﺪﻳﺪ‪ ،‬ﺑﻪﻛﺎرﮔﻴﺮي روشﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ در اراﺋﻪي ﻣﺤﺼﻮﻻت‬ ‫ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت‪.‬‬ ‫• ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪ :‬ﺷﺮﻛﺖ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‪ ،‬ﻛـﺎر داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ‪ ،‬ﻫﻮﺷـﻴﺎري‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‪.‬‬ ‫• ﺷﻬﺮت‪ :‬اﻋﺘﺒﺎر و ﺧﻮشﻧﺎﻣﻲ در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪.‬‬ ‫• ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ :‬ﺑﺮآوردن ﻧﻴﺎز ﺟﺎﻣﻌﻪ اراﺋﻪي ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﺧﺪﻣﺎت ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪.‬‬ ‫• ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري‪ :‬اداﻣﻪي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﺮاي ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎل ﻣﺘﻮاﻟﻲ )ﺣﺪاﻗﻞ ‪ 5-3‬ﺳﺎل(‪ ،‬ﺗﻮان رﻗﺎﺑـﺖ‬ ‫در ﺑﺎزار‪.‬‬ ‫• رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن‪ :‬اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﻋﻘﺎﻳﺪ و ﺳﻼﻳﻖ ﻣﺸﺘﺮي‪.‬‬ ‫• ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ‪ :‬ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﻄﻠﻮب‪ ،‬درآﻣﺪ ﺑﺎﻻ‪ ،‬ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‪.‬‬ ‫• ﻛﻴﻔﻴﺖ‪ :‬اراﺋﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻ‪ ،‬اراﺋﻪي ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺧﺪﻣﺎت‪.‬‬ ‫• ﭘﺎيﺑﻨﺪي ﺑﻪ اﺧﻼق‪ :‬ﺣﻔﻆ و رﻋﺎﻳﺖ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﻲ در ﻛﺎر‪.‬‬ ‫• رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‪ :‬ﺑﻪ واﺳﻄﻪ اﺳﺘﻘﻼل داﺧﻠﻲ‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶ‪ ،‬اﻣﻨﻴﺖ‪ ،‬ﻗﺪرت‪ ،‬ﺧﻼﻗﻴﺖ و ‪...‬‬


‫‪145‬‬

‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﺟﻨﺴﻴﺖ‬

‫ﺑﺨﺶ دوم ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮﺳﺶ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ اوﻟﻮﻳـﺖ ﺑﻨـﺪي ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﺮد و زن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣـﻲﭘـﺮدازد‪ .‬آﻣـﺎره ﻫـﺎي ﺗﻮﺻـﻴﻔﻲ‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ و اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻘﻴﺎس ﻃﻴﻒ ﻟﻴﻜﺮت )‬

‫ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ =‪ ، 5‬ﻣﻬـﻢ=‪ ،4‬ﺗﺎﺣـﺪودي‬

‫ﻣﻬﻢ =‪ ، 3‬ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ =‪ ، 2‬اﺻﻼ ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ =‪ (1‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ‪ ،‬ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در ﺑﻴﻦ زﻧﺎن و ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺪول )‪ (1‬ﻧﺘﺎﻳﺞ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻧـﺸﺎن‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺪول ‪ .1‬رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‬

‫ﺗﻌﺪاد )‪(N‬‬

‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻦ از ‪(M) 5‬‬

‫اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر)‪(SD‬‬

‫رﺗﺒﻪ‬

‫ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬

‫‪60‬‬

‫‪4/35‬‬

‫‪0/44‬‬

‫‪1‬‬

‫ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ‬

‫‪60‬‬

‫‪4/20‬‬

‫‪0/35‬‬

‫‪2‬‬

‫ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‬

‫‪60‬‬

‫‪4/11‬‬

‫‪0/39‬‬

‫‪3‬‬

‫رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/93‬‬

‫‪0/34‬‬

‫‪4‬‬

‫ﭘﺎﻳﺒﻨﺪي ﺑﻪ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﻲ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/88‬‬

‫‪0/41‬‬

‫‪5‬‬

‫ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪات‬

‫‪60‬‬

‫‪3/83‬‬

‫‪0/50‬‬

‫‪6‬‬

‫ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري‬

‫‪60‬‬

‫‪3/54‬‬

‫‪0/45‬‬

‫‪7‬‬

‫ﺣﻀﻮر در ﺟﺎﻣﻌﻪ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/46‬‬

‫‪0/46‬‬

‫‪8‬‬

‫رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮي‬

‫‪60‬‬

‫‪3/34‬‬

‫‪0/64‬‬

‫‪9‬‬

‫رﺷﺪ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/29‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪10‬‬

‫ﻧﻮآوري‬

‫‪60‬‬

‫‪3/22‬‬

‫‪0/38‬‬

‫‪11‬‬

‫ﺷﻬﺮت‬

‫‪60‬‬

‫‪3/12‬‬

‫‪0/40‬‬

‫‪12‬‬

‫ﻣﻘﻴﺎس ﻟﻴﻜﺮت )‪ =5‬ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴﺖ و ‪ =1‬ﻛﻢﺗﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴﺖ(‬

‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﺟﺪول ﺷﻤﺎره )‪ (1‬ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎ ﺑـﻴﺶﺗـﺮﻳﻦ‬ ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در ﺻﺪر ﺟـﺪول ﻗـﺮار دارد و ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ و ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ در رﺗﺒﻪﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﻗـﺮار دارﻧـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ در‬ ‫ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ )ﺟﺪول ﺷﻤﺎره ‪(2‬‬


‫‪146‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ و رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از ﺳﻮي زﻧﺎن ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺪول ‪ .2‬رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‬

‫ﺗﻌﺪاد )‪(N‬‬

‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻦ از ‪(M) 5‬‬

‫اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر)‪(SD‬‬

‫رﺗﺒﻪ‬

‫ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‬

‫‪60‬‬

‫‪4/32‬‬

‫‪0/47‬‬

‫‪1‬‬

‫ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ‬

‫‪60‬‬

‫‪4/18‬‬

‫‪0/38‬‬

‫‪2‬‬

‫رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‬

‫‪60‬‬

‫‪4/10‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪3‬‬

‫ﺣﻀﻮر در ﺟﺎﻣﻌﻪ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/94‬‬

‫‪0/37‬‬

‫‪4‬‬

‫ﭘﺎﻳﺒﻨﺪي ﺑﻪ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﻲ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/90‬‬

‫‪0/46‬‬

‫‪5‬‬

‫ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪات‬

‫‪60‬‬

‫‪3/80‬‬

‫‪0/53‬‬

‫‪6‬‬

‫ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري‬

‫‪60‬‬

‫‪3/44‬‬

‫‪0/50‬‬

‫‪7‬‬

‫ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/40‬‬

‫‪0/49‬‬

‫‪8‬‬

‫رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮي‬

‫‪60‬‬

‫‪3/38‬‬

‫‪0/60‬‬

‫‪9‬‬

‫رﺷﺪ‬

‫‪60‬‬

‫‪3/30‬‬

‫‪0/46‬‬

‫‪10‬‬

‫ﻧﻮآوري‬

‫‪60‬‬

‫‪3/24‬‬

‫‪0/43‬‬

‫‪11‬‬

‫ﺷﻬﺮت‬

‫‪60‬‬

‫‪3/16‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪12‬‬

‫ﻣﻘﻴﺎس ﻟﻴﻜﺮت )‪ =5‬ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴﺖ و ‪ =1‬ﻛﻢﺗﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴﺖ(‬

‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ زﻧﺎن ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻣـﺮدان ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ اﻫﻤﻴـﺖ‬ ‫ﺑﻴﺶﺗﺮي ﺑﺮاي ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده ﻗﺎﻳﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪﻋﻼوه ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻣـﺮدان و‬ ‫زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑﻪ ﻳﻚ اﻧﺪازه ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮد اﻫﻤﻴـﺖ‬ ‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ ﺣﺎﻛﻲ از آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺿﺮورﺗﺎً ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎري ﺧﻮد‬ ‫را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎدي ارزشﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ و آنﻫﺎ ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺨـﺼﻲ از‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ اﺷﺎره دارﻧﺪ ﻛﻪ ارزشﻫﺎ و اﻫﺪاف آﻧﺎن را ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺪول ‪ .3‬ﺗﻨﺶ و ﻣﻌﻴﺎر ﺑﺮازش‬ ‫ﺗﻨﺶ ﺧﺎم ﻧﺮﻣﺎﻟﻴﺪه‬ ‫ﺗﻨﺶ ‪1‬‬ ‫ﺗﻨﺶ ‪2‬‬ ‫ﺗﻨﺶ‪s-‬‬ ‫ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه)‪(D.A.F.‬‬ ‫ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺎﻛﺮ از ﺗﺠﺎﻧﺲ‬

‫‪0/00469‬‬ ‫)‪0/06814(a‬‬ ‫)‪0/13976(a‬‬ ‫)‪0/00721(b‬‬ ‫‪0/99536‬‬ ‫‪0/99768‬‬


‫‪147‬‬

‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪0.06‬‬

‫‪0.05‬‬

‫‪0.03‬‬

‫‪0.02‬‬

‫ﺗﻨﺶ ﺧﺎم ﻧﺮﻣﺎل ﺷﺪه‬

‫‪0.04‬‬

‫‪0.01‬‬

‫‪0.00‬‬ ‫‪4‬‬

‫‪2‬‬

‫‪3‬‬

‫‪1‬‬

‫ﺑﻌﺪ ﺑﻨﺪي‬

‫ﻧﻤﻮدار ‪ .1‬ﻧﻤﻮدار ﻣﻘﺪار وﻳﮋه‬ ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺑﻌﺎد ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‬

‫ﺑﺨﺶ دوم ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻲﭘﺮدازد ﻛﻪ ﺷﺎ���ﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬از اﻳـﻦرو ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﭘﺎﺳـﺦﮔـﻮﻳﻲ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﭘﺮﺳـﺶ از روش‬ ‫ﻣﻘﻴﺎس ﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌـﺪي در اﻳـﻦ ﺑﺨـﺶ‬ ‫ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺳﺎﺳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪي دو ﺑﻌﺪ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده‬ ‫ﺷﻮد‪ .‬ﻣﻘﺪار ﺧﺎص در راهﺣﻞ ﺷـﺶ ﺑﻌـﺪي‪9/09) ،‬و ‪10/57‬و ‪12/20‬و ‪ 12/42‬و ‪19/13‬و‬ ‫‪ (84/19‬ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ را ﺑﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي اول و دوم ﻧﺸﺎن داده و ﻧﻤﻮدار ﻣﻘـﺪار وﻳـﮋه ﻧﻴـﺰ‬ ‫ﻳﻚ ﮔﺴﻴﺨﺘﮕﻲ ﻣﻔﺮط را در ﺑﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي اول و دوم ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ )ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره ‪.(1‬‬ ‫ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ دو ﻣﻌﻴﺎر و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮ اﺑﻌﺎدي ﻛﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺟـﺪول ﺷـﻤﺎره )‪ (3‬از‬ ‫ﻃﺮﻳﻖ ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺎﻛﺮ )‪ (Tucker's Coefficient‬و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ )‪ (D.A.F‬ﻣـﺸﺨﺺ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ در دو ﺑﻌﺪ ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛـﻪ در ﺟـﺪول ﺷـﻤﺎره )‪(3‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﻛﻨﻴﺪ ﻣﻘﺪار ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺎﻛﺮ و )‪ ،(D.A.F‬ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ اﺳﺖ‪ .‬از اﻳﻦرو ﻧﻤﺎﻳﺶ‬ ‫دادهﻫﺎ را در ﻓﻀﺎي دو ﺑﻌﺪي ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬


‫‪148‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬ ‫ﻓﻀﺎي ﻣﺸﺘﺮك‬

‫‪0.8‬‬

‫‪z4‬‬

‫‪0.6‬‬

‫‪0.4‬‬

‫‪z2‬‬

‫‪z5‬‬

‫‪z9‬‬

‫‪z10‬‬

‫‪z8‬‬ ‫‪z1‬‬

‫ﺑﻌﺪ دوم‬

‫‪z3‬‬

‫‪0.2‬‬

‫‪0.0‬‬

‫‪z11‬‬

‫‪z7‬‬

‫‪z6‬‬

‫‪z12‬‬

‫‪-0.2‬‬

‫‪-0.4‬‬ ‫‪0.5‬‬

‫‪1.‬‬

‫‪0.0‬‬

‫‪-0.5‬‬

‫‪-1.0‬‬

‫ﺑﻌﺪ اول‬

‫ﻧﻤﻮدار ‪ .2‬ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ )ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ( در ﻓﻀﺎي دو ﺑﻌﺪي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺎﺻﻠﻪ‬

‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره )‪ (2‬ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ را در ﻓﻀﺎي دو ﺑﻌﺪي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺎﺻﻠﻪي آنﻫﺎ‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚدﻳﮕﺮ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲﺗـﻮان ﺳـﺎﺧﺘﺎر دو ﺑﻌـﺪي ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ را ﺗﺸﺨﻴﺺ داد‪.‬‬ ‫ﺑ‪‬ﻌﺪ اول ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ارزش وﻳﮋه ‪ %49 ،99/72‬از وارﻳﺎﻧﺲ را ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮ اﺳـﺎس‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﻌﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان آنرا ﺑﻌﺪ ﺷﺨﺼﻲ ﻧﺎﻣﻴﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﭘﺎيﺑﻨﺪي ﺑﻪ اﺧﻼق‪ ،‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‬ ‫و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑ‪‬ﻌﺪ دوم ﺑـﺎ داﺷـﺘﻦ ارزش وﻳـﮋه ‪ %21 ،32/93‬از وارﻳـﺎﻧﺲ را ﺗﻮﺿـﻴﺢ ﻣـﻲدﻫـﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي اﻳﻦ ﺑﻌﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪات و ﺧﺪﻣﺎت‪ ،‬ﻣﺎﻧـﺪﮔﺎري‪ ،‬رﺿـﺎﻳﺖ‬ ‫ﻣﺸﺘﺮي‪ ،‬رﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻮآوري و ﺷﻬﺮت اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮان اﻳﻦ ﺑﻌـﺪ را ﺑﻌـﺪ‬ ‫ﺣﺮﻓﻪاي ﻧﺎﻣﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮدار ﺷﻤﺎره )‪ (3‬ﻛﻪ ﻧﻤﻮدار ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬آﺧﺮﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از اﻃﻼﻋـﺎت‬


‫‪149‬‬

‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫ﺧﺮوﺟﻲ ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي ﺑﻮده ﻛﻪ ﻧﺸﺎندﻫﻨـﺪهي ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ در ﻣـﺎﺗﺮﻳﺲ در‬ ‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪي آنﻫﺎ در ﻧﻘﺸﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎ ﺗﻔﺎوت ﺑﻴﻦ ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪهي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ‬ ‫و ﻣﻘﺪار ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎ در ﻳﻚ ﺧﻂ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﻘـﺪار‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه و ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﻳﻚدﻳﮕﺮ ﺗﻨﺎﺳﺐ دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪y‬ﻧﻤﻮدار ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎ‬ ‫‪Case Number‬‬

‫‪2.0‬‬

‫‪SRC_1‬‬

‫‪1.5‬‬

‫ﻓﺎﺻﻠﻪ‬ ‫‪1.0‬‬

‫‪0.5‬‬

‫‪0.0‬‬ ‫‪2.0‬‬

‫‪1.5‬‬

‫‪1.0‬‬

‫‪0.5‬‬

‫‪0.0‬‬

‫ﺗﻘﺎرب ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه‬

‫ﻧﻤﻮدار ‪ .3‬ﻧﻤﻮدار ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎ‬

‫ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬ ‫ﺑﺨﺶ اول ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪي ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳـﺪﮔﺎه‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﺮد و زن روﺳﺘﺎﻳﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ رﺗﺒﻪﺑﻨـﺪي ﻣـﺮدان و‬ ‫زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻳﺎدﺷﺪه در ﺗﺄﻳﻴـﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت‬ ‫ﻣﺎﺳﻮ )‪ ،(2007‬ﻛﺎﻳﺮو )‪ ،(2001‬ﻓﺮﻧﺎﻟﺪ و ﺳﻮﻟﻮﻣﻮن‪ (1998) 1‬و ﻓﻨﻮﻳﻚ و ﻫـﺎﺗﻮن )‪(2000‬‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﺮدان و زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ؛ ﻛﻢﺗﺮ از ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ در‬

‫‪1. Fernald & Solomon‬‬


‫‪150‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬رﺿﺎﻳﺖ ﻣـﺸﺘﺮي‬ ‫و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺣﺮﻓﻪاي اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ زنﻫﺎ ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬دروﻧﻲ و‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺗﺄﻛﻴﺪ دارﻧﺪ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﺮدﻫﺎ ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ‪ ،‬ﺗﺠﺎري و ﺧﺎرﺟﻲ‬ ‫ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬از ﻣﻴﺎن دوازده ﺷﺎﺧﺼﻲ ﻛﻪ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑـﺎ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﺳﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬ﻛﺴﺐ درآﻣـﺪ و‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ از دﻳـﺪﮔﺎه‬ ‫ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪي ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﻣﻴﺎن زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫـﺎي‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻛﺴﺐ درآﻣـﺪ و رﺿـﺎﻳﺖ ﺷﺨـﺼﻲ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬اوﻟﻴﻦ ﺷﺎﺧﺼﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از دﻳـﺪﮔﺎه ﻣـﺮدان ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑـﻪﻋﻨـﻮان‬ ‫ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪي ﻣﺰﺑﻮر در ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت روﮔـﺎف‬ ‫)‪ ،(2004‬دوﻛﺲ ﺑﻮري و ﻫﻤﻜﺎران )‪ (1999‬و ﮔﺮﺟﻮﻳﺴﻜﻲ و آﺳﻜﻠﻮن )‪ (2005‬اﺳﺖ ﻛﻪ‬ ‫در ﻣﺠﻤﻮع ﻋﻘﻴﺪه دارﻧﺪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮد از ﺷﺎﺧﺺ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ‪ .‬ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻔﻬـﻮم وﺳـﻴﻊ و ﮔـﺴﺘﺮدهاى دارد‪ .‬اﻳـﻦ واژه‪ ،‬ﺗﻤـﺎم‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎى ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻔﻴﺪ اﻧﺴﺎنﻫﺎ را در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى اﺟﺘﻤﺎﻋﻰ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدى‪ ،‬ﺳﻴﺎﺳﻰ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ و‬ ‫ﻣﻌﻨﻮى ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻧﺴﺎن ﻣﻮﺟﻮدي اﺟﺘﻤـﺎﻋﻰ ﺑـﻮده و در ﺟﻤـﻊ‪ ،‬اﺳـﺘﻌﺪادش ﺷـﻜﻮﻓﺎ‬ ‫ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻧﺴﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﻨﮓ از ﻳﻚدﻳﮕﺮ ﺑﻰﺧﺒﺮ و ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻰ ارﺗﺒﺎط ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ‬ ‫ﺣﻠﻘﻪﻫﺎي ﻳﻚ زﻧﺠﻴﺮه ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻛﻪ ﺣﻴﺎت و ﻗﻮاﻣﺸﺎن در ﮔﺮو ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻰ و واﺑﺴﺘﮕﻰ اﺳﺖ ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ‪ ،‬در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺸﺮى‪ ،‬ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ ﻣﺴﺄﻟﻪي ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺷـﺪه و ﺑـﻪ‬ ‫ﺗﻌﺒﻴﺮﻫﺎى ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻰ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻮ ﻓﺮا ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ‪ ،‬ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻌﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳﻮي ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻣـﺮدان و زﻧـﺎن‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ذﻛﺮ ﺷﺪه و اوﻟﻮﻳﺖ دوم را در رﺗﺒـﻪﺑﻨـﺪي‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘـﺼﺎص داده اﺳـﺖ‪ .‬اﮔﺮﭼـﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻟﻴﺘـﺮل )‪ ،(2002‬ارﺳـﺮ و‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪151‬‬

‫ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ )‪ ،(2002‬اﮔﻮﻧﻴﺲ )‪ ،(2008‬ﻫﻴﻠﻤﻦ و اﻛﻮﻣﻴﺘﻮ‪ ،2007) 1‬ص‪ ،(81-92‬ارﺳـﺮ و‬ ‫ﻫﻮﭘﺮ )‪ (1999‬و ﮔﺮﺟﻮﻳﺴﻜﻲ و آﺳﻜﻠﻮن )‪ (2005‬ﻣﺆﻳﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد‬ ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻳﮕﺮ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺎﻧﮓ و ﻫﻤﻜﺎران )‪ ،(2004‬ﺑﺎرون و‬ ‫ﺑﻮﻟﻴﻨﮕﺮ‪ (2002) 2‬و ﻛﺎﻳﺮو )‪ ،(2001‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﺷﺎن از ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي‬ ‫ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ و ﻛﺴﺐ درآﻣﺪ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺴﺘﺪﻟﻲ ﺑﺮاي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آﻧﺎن ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﺳﻮﻣﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺳـﻮي ﻫـﺮ دو ﮔـﺮوه‬ ‫ﻣﺮدان و زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ذﻛﺮ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ارﺳـﺮ‬ ‫و ﻫﻮﭘﺮ )‪ ،(1999‬ﺟﺎﺳﺘﻮ و ﻫﻤﻜـﺎران )‪ ،(2006‬ﭘـﺎرﻛﺮ و ﻫﻤﻜـﺎران )‪ ،(2002‬اﮔـﻮﻧﻴﺲ‬ ‫)‪ ،(2008‬ارﺳﺮ و ﻫﻤﻜﺎران )‪ (2005‬و ﻣﺎﻳﻨﺮ )‪ (1997‬را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻛﺮده اﺳـﺖ و ﻫﻤﮕـﻲ ﺑـﺮ‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺗﺄﻛﻴـﺪ‬ ‫دارﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده از دﻳﺪﮔﺎه زﻧﺎن ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ اوﻟﻮﻳـﺖ اول را ﺑـﻪ‬ ‫ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده‪ ،‬در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺳﻮﻣﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖ‬ ‫ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺷـﺎﺧﺺ ﺗﻌـﺎدل ﻛـﺎر و ﺧـﺎﻧﻮاده در ﺑـﻴﻦ زﻧـﺎن‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺶﺗﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ‬ ‫زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑﺮ ﻧﻘﺶ آﻧﺎن در ﺧﺎﻧﻮاده و زﻧـﺪﮔﻲ اﺛـﺮ‬ ‫ﻣﻨﻔﻲ دارد ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ آنﻫﺎ از ﺗﻀﺎد ﺑﻴﻦ ﻧﻘﺶ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ و ﻧﻘﺶﻫﺎي دﻳﮕـﺮ ﺧـﻮد در‬ ‫ﺧﺎﻧﻮاده رﻧﺞ ﻣﻲﺑﺮﻧﺪ )ﻳﻮﻓﺎك‪ .(2001 ،3‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪي ﻣﺰﺑﻮر ﻫﻢﺳﻮ ﺑﺎ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت‬ ‫دﻳﮕﺮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ در ﻣﺼﺎﺣﺒﻪاي ﻛﻪ ﺑﺎ آنﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻮد اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﻗـﺮاري‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎﻫﺎي ﺷﻐﻠﻲ و اوﻟﻮﻳﺖﻫﺎي آﻧﺎن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻫﻤﺴﺮ و ﻣﺎدر در زﻧﺪﮔﻲ ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ آنﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ زﻧﺎن ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ " ﻣﺎ ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺷﻐﻠﻲ ﺧﻮد را از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺷﺨﺼﻲ ﺟﺪا ﻛﻨﻴﻢ" آنﻫـﺎ‬ ‫‪1. Heilman & Okimoto‬‬ ‫‪2. Baron & Bollinger‬‬ ‫‪3.Uphuk‬‬


‫‪152‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ اﻇﻬﺎر ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﭘﻮل ﺑﺮاي آﻧﺎن ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ آنﻫﺎ ﻣـﻲﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻳـﻚ‬ ‫زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺘﻌﺎدل را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ و ﻧﻴﺎز ﻧﺪارﻧﺪ ﻣﻴﻠﻴﻮﻧﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫در واﻗﻊ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ واﻗﻌﻲ ﻳﻚ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ او ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻴﻦ‬ ‫زﻧﺪﮔﻲ ﺷﺨﺼﻲ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ و زﻧﺪﮔﻲ ﻛﺎري و ﺣﺮﻓﻪاي ﺧﻮد‪ ،‬ﺗﻌﺎدل ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮﻗـﺮار ﻛﻨـﺪ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﻳﻚ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻧﺘﻮاﻧﺪ در ﺑﺮﻗﺮاري اﻳﻦ ﺗﻌﺎدل ﻣﻮﻓﻖ ﺷﻮد‪ ،‬زﻧﺪﮔﻲ راﺣﺖ و آﺳـﻮدهاي‬ ‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪ .‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ در ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر و ﻧﺎﻛﺎﻣﻲ در زﻧـﺪﮔﻲ ﺧـﺎﻧﻮادﮔﻲ و رواﺑـﻂ ﺑـﺎ‬ ‫اﻋﻀﺎي ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﺸﺎن از ﻳﻚ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮﻓﻖ ﻧـﺪارد ﺑﻠﻜـﻪ ﻧـﺎﺗﻮاﻧﻲ او در ﺣﻔـﻆ‬ ‫ﺗﻌﺎدل ﻳﺎدﺷﺪه را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻲﻛﺸﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﻜﺲ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻫﻢ وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻳﻚ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣـﺴﺘﻘﻞ را در ﻧﻈـﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳـﺪ ﻛـﻪ‬ ‫ﺑﻲﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻣﻮر ﻛﺎري و ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﺸﻜﻼت ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر‪ ،‬ﺑﻴﺶﺗﺮ اوﻗﺎت را ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮادهاش‬ ‫ﻣﻲﮔﺬراﻧﺪ و وﻗﺖ ﻛﻢﺗﺮي را ﺑﻪ ﻛﺴﺐ و ﻛﺎرش اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲدﻫﺪ‪ .‬او ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﭘﺪر ﻳﺎ‬ ‫ﻣﺎدر ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻋﺎﻃﻔﻲ ﺧﺎﻧﻮادهاش را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ وﻟﻲ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﻮﻓﻘﻲ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫اﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺗﻌﺎدل را ﺑﻴﻦ ﺧﺎﻧﻮاده و ﻛﺎر ﺑﺮﻗﺮار ﻧﻜﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﺮ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻫﺮ ﺷﻐﻞ و ﺣﺮﻓﻪاي و ﻫﺮ ﺳﻦ و ﺳﺎﻟﻲ‪ ،‬ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ دارد ﻛﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺮ ﻳﻚ از آنﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﺟﺴﻢ و روان ﻓﺮد ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﺎزﻫـﺎي ﺟـﺴﻤﻲ‪،‬‬ ‫رواﻧﻲ‪ ،‬ﻣﺎدي‪ ،‬ﻣﻌﻨﻮي و ﻋﺎﻃﻔﻲ‪ ،‬ﻫﻤﮕﻲ ﻣﻬﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺮآوردن آنﻫﺎ وﻇﻴﻔـﻪ ﻫـﺮ اﻧـﺴﺎﻧﻲ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺮد ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺑﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را درك ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﻲ از زﻧﺪﮔﻲ‬ ‫اوﺳﺖ‪ .‬اﻛﺜﺮ اﻳﻦ اﺷﺨﺎص آن ﻗﺪر ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ ﻛﻪ دﻳﮕﺮان و ﻛﺴﺎﻧﻲ‬ ‫را ﻛﻪ ﺑﻪ آنﻫﺎ ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ‪ -‬ﺧـﺎﻧﻮاده و دوﺳـﺘﺎن ﻳـﺎ ﻣﻨـﺎﺑﻌﻲ ﻛـﻪ ﻣـﻮرد اﺣﺘﻴـﺎج ﻫﻤـﻪي‬ ‫اﻧﺴﺎنﻫﺎﺳﺖ ‪ -‬ﻧﺎدﻳﺪه اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و از آنﻫﺎ ﻏﺎﻓﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ از اﻳﻦ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ‬ ‫ﻛﻪ ﻫﺮ ﺗﻼﺷﻲ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺧﺎﻧﻮادهي ﺧﻮﻳﺶ اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ ،‬آنﻫﺎ ﺳﺨﺖ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺗـﺎ‬ ‫ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺧﺎﻧﻮاده را ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮده و زﻧﺪﮔﻲ راﺣﺘﻲ ﺑﺮاي آﻧﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬وﻟﻲ‬ ‫ﻧﻜﺘﻪ ﭘﻨﻬﺎن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻓﺮاد ﮔﺮﻓﺘﺎر‪ ،‬ﺣﺎﺿﺮﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮادهﺷﺎن ﺑﺪﻫﻨﺪ و ﻫـﺮ‬ ‫ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ وﻟﻲ از ﻳﻚ ﭼﻴﺰ درﻳﻎ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ :‬وﻗﺖ ﮔﺮانﺑﻬﺎﻳﺸﺎن‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ ﺑـﻪ‬ ‫ﻧﻈﺮ ﺳﺎده و ﺑﻲاﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺳﺪ وﻟﻲ ﻫﻤﻴﻦ ﻧﻜﺘﻪي ﺳﺎده‪ ،‬ﺑﺮاي ﺑﺴﻴﺎري از اﻓﺮاد ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪153‬‬

‫ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﻫﺎي ﻣﺎدي و ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻋﻨﺎﺻﺮي ﻗﺎﺑﻞ ﻟﻤﺲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣـﺎن‬ ‫ﻛﻢرﻧﮓ ﺷﺪه و اﻫﻤﻴﺖ اوﻟﻴﻪي ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻳﺎ اﻳﻦﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﻠﻲ ﻧﺎﺑﻮد ﻣﻲﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫آن ﻣﻮﻓﻘﻴﺖﻫﺎ و دﺳﺖآوردﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ دﻳﺪه ﻧﻤﻲﺷﻮﻧﺪ ﮔﻨﺞﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﻴـﺸﻪ‬ ‫ﭘﺎﻳﺪار و ﺟﺎودان ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ و ﻟﺬت از ﻛﺎر ﺷﺎﺧﺼﻲ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ از دﻳﺪﮔﺎه زﻧﺎن ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه‬ ‫و در رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي آنﻫﺎ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‪ ،‬اوﻟﻮﻳﺖ ﺳﻮم را ﺑـﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘـﺼﺎص داده‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪي ﻳﺎدﺷﺪه در ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دوﻛﺲ ﺑـﻮري و ﻫﻤﻜـﺎران )‪ ،(1999‬اﺳـﺘﻮرﮔﺰ‬ ‫)‪ (1999‬و ﻧﺎﺑﻲ )‪ (2001‬اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮع ﻋﻘﻴـﺪه دارﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬ ‫ﺧﻮدﺷﺎن را در ﻟﺬت و رﺿﺎﻳﺖ از ﻛﺎر ﺧﻮد ﻣﻲداﻧﻨﺪ‪ .‬از ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻛﻠﻴـﺸﻪاي‬ ‫ﻣﺮﺳﻮم ﺑﻮده ﻛﻪ ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﻛﺎر ﻛﺮد و اﮔﺮ در ﻫﺮ زﻣﻴﻨﻪاي ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺪت ﺗﻼش و ﻛﻮﺷﺶ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻧﺪﻫﻴﻢ ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ﻧﺨﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد‪ .‬ﺷـﺎﻳﺪ در‬ ‫ﻧﮕﺎه اول از ﻧﻈﺮ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ اﻳﻦ ﻋﺒﺎرت درﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺳﺪ اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ رﺿﺎﻳﺖ‬ ‫و ﻋﻼﻗﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻓـﺮد از ﻛـﺎر رﺿـﺎﻳﺖ داﺷـﺘﻪ و‬ ‫ﺑﺮاﻳﺶ ﻟﺬت ﺑﺨﺶ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺨﺖﺗﺮ‪ ،‬ﻃﻮﻻﻧﻲﺗﺮ و ﺑﻬﺘﺮ ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﺪ ﻛـﺮد و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬ ‫ﻃﺒﻴﻌﺖ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ آن ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ و ﺑﻪ اداﻣﻪي آن ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ ﺗـﻼش‬ ‫را ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاﻓﺶ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎر ﺑﺎزدﻫﻲ ﺑﻴﺶﺗﺮي ﺧﻮاﻫﺪ‬ ‫داﺷﺖ‪ .‬ﺑﻪﻋﻼوه ﺑﻴﺶﺗﺮ اﻓﺮاد ﻳﻚ ﺳﻮم زﻧﺪﮔﻴﺸﺎن را ﺑﺎ ﻛﺎر ﻣﻲﮔﺬراﻧﻨﺪ و اﮔﺮ ﻗـﺮار ﺑﺎﺷـﺪ‬ ‫ﻛﺎري را ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﺑﺮاﻳﺸﺎن ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ از ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎﻋﺖ ﻛـﺎر ﻣﺘـﻮاﻟﻲ‬ ‫ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺎﻋﺎت ﺧﻮﺑﻲ را در ﻛﻨﺎر ﺧﺎﻧﻮاده ﺧﻮد ﺑﮕﺬراﻧﻨـﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ‪ ،‬ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻴﺎن ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻟﺬت و رﺿﺎﻳﺖ از ﻛﺎر ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻬـﻢ در‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺨﺶ دوم ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﺑﻌﺎد ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ از دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‪،‬‬ ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻣﻘﻴﺎسﺑﻨﺪي ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺸﺎن داد ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي‬ ‫ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ دو ﺑﻌﺪ ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻌـﺪ اول ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان ﺑﻌـﺪ ﺷﺨـﺼﻲ ﺷـﺎﻣﻞ‬


‫‪154‬‬

‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،2‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1387‬‬

‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢﭼﻮن ﻋﻼﻗﻪ و ﻟﺬت از ﻛﺎر‪ ،‬ﺗﻌﺎدل ﺑﻴﻦ ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده و ﭘﺎيﺑﻨﺪي ﺑﻪ اﺧﻼق‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ دوم ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺑﻌﺪ ﺣﺮﻓﻪاي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢ ﭼﻮن اراﺋـﻪي ﺗﻮﻟﻴـﺪات و‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻄﻠﻮب‪ ،‬ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري و رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺸﺘﺮي اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫـﺎي‬ ‫اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺷﺨﺼﻲ را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪاي‬ ‫ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪي ﻣﺰﺑﻮر در ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﺎﺳﺘﻮ و ﻫﻤﻜـﺎران )‪ ،(2006‬ﻣﺎﺳـﻮ‬ ‫)‪ ،(2007‬ﺑﻮﻧﺘﺮ و ﻣﻮر )‪ ،(1997‬ﻧﺎﺑﻲ )‪ ،(2001‬ﻛﺎﻳﺮو )‪ ،(2001‬ﻓﻨﻮﻳﻚ وﻫـﺎﺗﻮن )‪،(2000‬‬ ‫ارﺳﺮ و ﻫﻮﭘﺮ )‪ (1999‬و ﮔﺮﺟﻮﻳﺴﻜﻲ و آﺳـﻜﻠﻮن )‪ (2005‬اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻫﻤﮕـﻲ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪاي دارﻧﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺟﻨﺒﻪﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ و ﺣﺮﻓـﻪاي‬ ‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﺷﺨﺼﻲ را ﻧﻴﺰ درﺑﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎي اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺷﻐﻠﻲ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻧﻜﺘﻪي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﺑـﻴﻦ ﺳـﻪ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻨﺘﻲ )ﺳﻮد‪ ،‬رﺷﺪ و ﻧﻮآوري( ﻛﻪ ﺑﻪﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﺧﺺ "ﻛـﺴﺐ درآﻣـﺪ" ﺑـﻪ‬ ‫واﺳﻄﻪي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺳﻪ ﺷﺎﺧﺺ اول ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺷﺎﺧﺺﻫـﺎي "رﺷـﺪ" و‬ ‫"ﻧﻮآوري" ﺑﺎ رﺗﺒﻪي ‪ 10‬و ‪ 11‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ در اﻧﺘﻬﺎي ﺟﺪول ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲﺗﻮان‬ ‫ﮔﻔﺖ‪ ،‬ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي رﺷﺪ و ﻧﻮآوري ﺟﺰء اﻫﺪاف اوﻟﻴﻪي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎ‬ ‫• ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن‪ ،‬ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺧﻮد را ﺗﻨﻬﺎ در ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺎﻟﻲ )رﺿﺎﻳﺖ ﺷﺨـﺼﻲ‪ ،‬ﺗﻌـﺎدل ﺑـﻴﻦ ﻛـﺎر و‬ ‫ﺧﺎﻧﻮاده( ﻧﻴﺰ در ﺗﻌﺮﻳﻒ آﻧﺎن از ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻧﻘﺶ دارد‪ .‬از اﻳﻦرو ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﺑـﺮاي‬ ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪاي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس‬ ‫دﻳﺪﮔﺎه ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫• ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﺮدان ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ در ﺑـﻴﻦ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‪ ،‬ﺷـﺎﺧﺺ‬ ‫"ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ" را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوﻣﻴﻦ اوﻟﻮﻳﺖ ﺧﻮد اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣـﺮدان‬


‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ‪...‬‬

‫‪155‬‬

‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ داراي روﺣﻴﻪي ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و دوﻟﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻓـﺮاﻫﻢ ﻛـﺮدن‬ ‫زﻣﻴﻨﻪي ﻣﺴﺎﻋﺪ و ﻣﻄﻠﻮب ﺑﻪ ﺗﻘﻮﻳﺖ اﻳﻦ روﺣﻴﻪ در ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ زﻳﺮا ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻲ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻫﻢﻧﻮﻋﺎن ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ و دﻳﮕﺮان را ﻧﻴﺰ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬ ‫ﺧﻮد ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫• از آنﺟﺎ ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺺ" ﺗﻌـﺎدل ﻛـﺎر و ﺧـﺎﻧﻮاده" در اوﻟﻮﻳـﺖﺑﻨـﺪي زﻧـﺎن و ﻣـﺮدان‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺟﺰء ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬از اﻳـﻦرو ﺑـﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨـﺎن‬ ‫ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ از وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺑﺎرز ﺧﻮد ﻳﻌﻨﻲ اﺳﺘﻘﻼلﻃﻠﺒﻲ و اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﻳﺮي ﺑـﺮاي‬ ‫ﺑﺮﻗﺮاري ﺗﻌﺎدل ﻛﺎر و ﺧﺎﻧﻮاده ﻧﻬﺎﻳﺖ اﺳﺘﻔﺎده را ﺑﻜﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫• ﺑﻪ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاراﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻼش ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ رﺷﺪ‪ ،‬ﻧـﻮآوري و ﺳـﻮد‬ ‫ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲﺷﻮد ﺑﻪ درك ﺑﻴﺶﺗﺮي در ﻣﻮرد آنﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ‬ ‫ﻫﺪف اﺳﺖ ﺑﺮﺳﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎ ﻗﺼﺪ ﻧﺪارﻳﻢ اﻫﻤﻴﺖ ﺳﻮد‪ ،‬رﺷـﺪ و ﻧـﻮآوري را در اداﻣـﻪي‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺗﻨﺰل دﻫﻴﻢ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘـﻪ ﺗﺄﻛﻴـﺪ دارﻳـﻢ ﻛـﻪ ﺗﻌـﺪادي از‬ ‫ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاري ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑـﻪ اﻫـﺪاف ﺧـﻮﻳﺶ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻫﺪاﻓﺸﺎن ﻣﺘﻀﺎد ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﺑـﺮاي‬ ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻓﺘﺎر ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ‪ ،‬ﺿﺮوري اﺳﺖ ﺑﺎ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﺮد و راه‬ ‫ﺣﻞﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻦ را ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاﻓﺶ ﻳﺎري ﻣﻲﻛﻨﺪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﺮد‪.‬‬


156

1387 ‫ زﻣﺴﺘﺎن‬،2 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ ﺳﺎل اول‬،‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫ ﺷـﺮﻛﺖ‬.‫ اﻟﮕﻮﻫﺎ‬،‫ ﻧﻈﺮﻳﺎت‬،‫ ﺗﻌﺎرﻳﻒ‬:‫ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬.(1384) ‫ ﻣﺤﻤﻮد‬،‫ اﺣﻤﺪ ﭘﻮر دارﻳﺎﻧﻲ‬.1 .156 ‫ ص‬،‫ ﺗﻬﺮان‬،‫ ﭼﺎپ اول‬،57 ‫ﭘﺮدﻳﺲ‬ ،‫ ﻣﻴﺰﮔـﺮد ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬.(1377 ) ‫ ﻛـﺎﻣﺒﻴﺰ‬،‫ ﻃﺎﻟﺒﻲ‬،‫ ﻣﺤﻤﻮد‬،‫ اﺣﻤﺪ ﭘﻮردارﻳﺎﻧﻲ‬.2 .114 ‫ ص‬،90 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ ﺳﺎل ﻧﻬﻢ‬،‫ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺗﺪﺑﻴﺮ‬،‫ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎ و راهﻛﺎرﻫﺎ‬

‫ "ﺑﺮآورد ﻣﻴﺰان ﻓﻘﺮ و ﺷﺪت آن در ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‬.(1383) ‫ ﻣﺮﺗﻀﻲ‬،‫ ﺣﺴﻴﻨﻲ ﻧﮋاد‬.3 ،‫ ﺳـﺎل دوازدﻫـﻢ‬،‫ اﻗﺘـﺼﺎد ﻛـﺸﺎورزي و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬،"‫ﺷﻐﻠﻲ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي روﺳﺘﺎﻳﻲ اﻳﺮان‬ .113 ‫ ص‬،45‫ﺷﻤﺎره‬ ‫ "ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﺰﻟـﻪ ﻧﻴـﺮوي اﻗﺘـﺼﺎدي در ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬.(1381) ‫ ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ‬،‫ زرﻧﮕﺎر‬.4 .14 ‫ ص‬،22 ‫ ﺳﺎل‬،253 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺟﻬﺎد‬،"‫روﺳﺘﺎﻳﻲ‬

‫اﻗﺘـﺼﺎدي‬-‫ ﭘﺮدازش و ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‬.(1382) ‫ ﺧﻠﻴﻞ‬،‫ ﻛﻼﻧﺘﺮي‬.5 .‫ ﭼﺎپ اول‬،‫ ﻧﺸﺮ ﺷﺮﻳﻒ‬،(spss ‫)ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار‬

‫ ﻧﮕﺮﺷﻲ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﺮ ﻛـﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ)ﺟﻠـﺪ‬.(1383) ‫ رﻳﭽﺎردام‬،‫ﻫﺎﺟﺘﺲ‬.‫ داﻧﻠﺪ اف‬،‫ ﻛﻮراﺗﻜﻮ‬.6 .‫ ﭼﺎپ اول‬،‫ ﻧﺸﺮ داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮدوﺳﻲ ﻣﺸﻬﺪ‬،‫ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﺮاﻫﻴﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮاﺑﻲ‬، (‫اول‬ 7. Aguinis, H., Mahfooz A., Jayasingam, Sh., Aafaqi, R., (2008). "Perceived Entrepreneurial Success and Social Power", Management Research, vol. 6, no. 2 (Spring 2008), pp. 121–137. 8. Baum, J.R., & Locke, E.A. (2004). "The relationship of entrepreneurial traits, skill, and motivation to subsequent venture growth". Journal of Applied Psychology, 89(4): 587-598. 9. Begley, T.M & D.P. Boyd (1987). "Psychological characteristics associated with performance in entrepreneurial firms and smaller businesses", Journal of Business Venturing, Vol. 10, Pp.249-263, Online in: ScienceDirect.com 10. Brock haus, R.H. (1980). "Psychological and environmental factors which distinguish the successful from the unsuccessful entrepreneur: A longitudinal study". Academy of Management Proceedings of the 40th annual meeting, Detroit, Michigan. 11. Brush, C.G. (1992). "Research on women business owners: Post trends, a new perspective and future directions,Journal of Entrepreneurship Theory and Practice", Vol.56, p54, United State.


157

... ‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ‬

12. Buttner, E. H., & Moore, D. P. (1997). "Women’s organisational exodus to entrepreneurship:Self reported motivations & correlates with success". Journal of Small Business Management, Vol. 35 (1), pp. 34-46. 13. Cantillon, R. ( 1755)."Essai sur la nature de commerce en genera"l. Henry Higgs, ed. London: Macmillan, 1931 14. Carland, J.W., Hoy, F., Boulton, W.R., & carland, J.C. (1984). "Differentiating entrepreneurs frome small business owners: A conceptualization". Academy of management Review, Vol. 9 (2), Pp. 36. 15. Derr, C. B. (1986) "Managing the New Careerists, San Francisco": Jossey-Bass. 16. Determinants of small business survival and success". Academy of Management , Journal, 30 (1), 136161. 17. Drissen, Martyn, p.Zwart, Peter, S. (2001)." The role of the entrepreneur in small business success: the entrepreneurship scan". University of Groningen, the Netherlands. 18. Drucker, P.F. (1985). Innovation and entrepreneurship. New York: Harper. 19. Duxbury, L., Dyke, L., & Lam, N. (1999). "Career development in the Fedral Public Service Building a world-class workforce", Ottawa: Treasury Board of Canada. 20. Fagenson, E. (1993). "Personal value systems of men and women entrepreneures versus managers". Jiurnal of Business Venturing, 8.5. 21. Fernald, L. And Solomon, G. (1985)." Value profiles of male and female entrepreneurs". Journal of Creative Behaviour, 21.3. 22. Foley, D. (2003). "An examination of indigenous Australian Entrepreneurs". Journal of developmental entrepreneurship, 8 (2). 23. Gartner, W.B. (1988). "Who is the entrepreneur? Is the wrong question". American Journal of Small Business, 12.4. 24. Gatewood, E.J., Shaver, K.G. and Gartner, W.B., (1995). "A Longitudinal Study of Cognitive Factors Influencing Start-up Behaviors and Success at Venture Creation", Journal of Business Venturing, Vol. 10. 25. Gattiker, U. and Coe, L. (1986). "Relationship of Computer Attitudes With perceptions of career success". Academy of Management Proceedings. 26. Gorgiveski, Marjan.J., Ascalon, Evilina.M., (2005), "Entrepreneurial success: what it means to different type of entrepreneurs". European Conference on work and Organization al psychology, Istanbul 27. Heilman, M.E., & Okimoto. T.G.( 2007). Why are women penalized for success at male tasks? The implied communality deficit. Journal of Applied Psychology, 92 (1):81–92. 28. Hisrich, R.D. (1990), "Entrepreneurship/Intrapreneurship", American


1387 ‫ زﻣﺴﺘﺎن‬،2 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ ﺳﺎل اول‬،‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬

158

Psychologist, Vol. 45 No. 2, pp. 209-22. 29. Hood, J. N., and J. E. Young.( 1993). "Entrepreneurship’s Area’s of Development: A Survey ofTop Executives in Successful Firms", Journal of Business Venturing 8: 115–35. 30. Hornaday, J.A.; Aboud, J. (1971). "Characteristics of Successful Entrepreneurs". Personnel Psychology, v. 24, p. 141-153. 31. Hornsby, J. S., Naffziger, D. W., Kuratko, D. F., & Montagno, R. V. (1993)." An interactive model of the corporate entrepreneurship process". Entrepreneurship Theory and Practice,17(2), 29. 32. Ibrahim, A. B. & Goodwin, J. R. (1986). "Perceived causes of success in small business".American Journal of Small Business, 12 (1), 41-50. 33. Jaskolka, G., Beyer, J.M. and Trice, H.M. (1985) "Measuring and Predicting Managerial Success", Journal of Vocational Behavior, 26, pp. 189-205. 34. Kader, A., Mohamad, M, Ibrahim, A.(2007), "Success factors for small rural entrepreneurs under the one-district-one industry programme in Malaysia" , Faculty of Economics and Administration, University of Malaya, 50603 Kuala Lumpur radiah@um.edu.my 35. Kalleberg, A. L. & Leicht, K. T. (1991). "Gender and organizational performance", Journal of research in Personality factors. Psychological Reports. 36. Kruskal, J.B. and M. Wish, ( 1978). Multidimensional Scaling. Sage 37. Kyro, Paula (2001). "Women Entrepreneurs Question Men's Criteria for Success". Proceedings 2001. Edition, Babson College, Wellesley. Massachusetts. 38. Lee-Gosselin, H. and Grise, J. (1990). "Are women owner-managers challenging our definitions of entrepreneurship research". conference and Frontiers of entrepreneurship research 2001. 39. Lescevica, M. (2002)." Rural entrepreneurship success determinant". Factualy of Economics Lativan university of Agriculture. 40. Levander, A., Raccuia, I. (2001). "Theorizing on Entrepreneurial performance". 41. Littrell, R., Montgomery, E. (2006). "Chinese urban Entrepreneurial value in the Free market socialist Revolution in southern china". New York: Free press. 42. Lyles, M. A., Baird, I. S., Orris, B., & Kuratko, D. F. (1995). "Formalized planning is small business: Increasing strategic choices". Journal of Small Business Management, 2, 38-50. 43. Marlow, S. & Strange, A. (1994). "Female entrepreneurs - success by whose standards". In M.Tanton (ed.), Women in Management: A Developing Presence (pp. 172-184). London:Routledge. 44. Masuo, D., Fong, G., Yanagida, J., (2007). Factors Affecting Perceived Business and Family Success. Entrepreneur’s Toolbox June 2007.ET-5.


159

... ‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﺎن روﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﺎ‬

45. Melamed, T., "Validation of a Stage Model of Career Success", Applied Psychology: An International Review, 45 (1), (1996), 35-65. 46. Miner, J.B. (1997). "A psychological typology and its relationship to entrepreneurial success". Entrepreneurship and Regional Development, 9 . 47. Nabi, G.R. (2001), "The Relationship Between HRM, Social Support and Subjective Career Success Among Men and Women". International Journal of Manpower, 22 , pp. 457-474. 48. Orser, B. (1997). "Understanding the influence of intention, managerial capacity and gender on small firm growth", PhD. Thesis, Bradford University Scholl of Management. 49. Orser, B. and Riding, A. (2004), "Examining Canadian Business Owners’ Perceptions of Success" Conference Proceedings from the Canadian Council for Small Business and Entrepreneurship, Regina, November 50. Orser, B., Riding. A., Cedzynski. M. (2005). "Dimensions of perceived success a mong Canadian business owner". Journal of small business management. 51. Palmer, M. (1971). "The application of psychological testing to entrepreneurial potential". California Management Review, 13, 32-38. 52. Parker, B. and Chusmir, L. (1992). "A comparison of Men and women Managers and Non-Managers perceptions of success". Human Resource Development Quarterly. 53. Perry, C., G.G. Meredith, H.J. Cannigton (1988). "Relationship between small business growth and personal characteristics of owner/managers in Australia", International small business Management. 54. Robinson, P. B. & Sexton, E.A. (1994). "The effect of education and experience on selfemployment Success". Journal of Business Venturing, 9, 141-156. 55. Rodermund, S. (2001). "Psychological predictors of entrepreneurial success". University of jena. September 2001. 56. Rogoff, E. (2001). "Who done it? Attribution by entrepreneurs and experts of the causes of small business success and impeding factors". 57. Ruach, Andereas & Frese, Michael. (2002)."Psychological Approach to entrepreneurial Success: A General Model and An Overview of finding". University of Amsterdam 58. Schein, E. (1975). "What it means to succeed: personal conceptions of career success held by male and female managers at difference ages". British Journal of manager. 59. Slipowtiz (1992). "Professional Women's concepts of success and achievement". Doctoral thesis, Massachusetts: Massachusetts School of Professional psychology. 60. Sturges, J. (1999). "What it means to succeed: personal conceptions of


1387 ‫ زﻣﺴﺘﺎن‬،2 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ ﺳﺎل اول‬،‫ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ‬

160

career success held by male and female managers at difference ages". British Journal of Management 10. 61. Timmons, J.A. (2000). "New venture creation: Entrepreneurship Fifth Edition". Homewood IL: Richard D. Irwin. 62. Westhead, P., & Cowling, M. (1995). "Employment change in independent owner- managed high technology firms in Great Britain". Small Business Economics, 7 (2), pp. 111-14.


ط´ظ†ط§ط³ط§ظٹظٹ ط´ط§ط®طµâ€Œظ‡ط§ظٹ ظ…ظˆظپظ‚ظٹطھ ظƒط