Page 1

ο όλοι οι καλ

ράνε στη βάρκα µας... ί χω

Α ΙII (ΔΙΣ)

ΦΟΡΟΦΥΓΑΔ

το πρώτο free press του νησιού είναι γεγονός! ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 ΤΕΥΧΟΣ 002

N W

E S

λιµάνια παραλίες εκκλησάκια

αντίπαρος 2010

Πάνω Φηρά Κάτω Φηρά

δρόµος µονοπάτι ψηλότερο σηµείο

Σάλιαγκος Θεολόγος Άγιος Σπυρίδωνας

Σιφνέικος Γυαλός

Πούντα

πηγή: Ωλίαρος

Σταυρός

Ψαραλυκή Α’ Ψαραλυκή B’

Λειβάδια

Ψαραλυκή Γ’ (Παναγιά) Γλυφά

Ακονητός

Χριστός

Μοναστήρια Σπήλαιο Προφήτης Ηλίας Κάβος Τράχηλας

Τσιµιτίρι

Απάντηµα Όρµος Δεσποτικού Παντιερονήσια

Στρογγυλό Επιτάφιος

Όρµος Σώστης Πεταλίδα

Λιβάδι

Αν το Κάστρο της Αντιπάρου είχε φωνή τι θα έλεγε; Μα την εμπειρία του μέχρι σήμερα μέσα από τους αιώνες.  ...σελ. 7

Χάρτης του νησιού και προτεινόμενο μονοπάτι για να μην ξεστρατίζετε και χάνεστε σε λάθος διαδρομές.  ...σελ. 9 Φανερωµένη

Ο Τζίμης Πανούσης αρθρογραφεί για τον Ωφλίαρο ...σελ. 13 ενώ συνεντευξιάζεται από τα τοπικά blogs.  ...σελ. 14


Η συντακτική ομάδα δέχεται υποδείξεις, σχόλια και, κυρίως, κείμενά σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση ofliaros@gmail.com. Παράλληλα μπορείτε να διαβάσετε τον κάθε νέο και παλιό «Ωφλίαρο» εδώ: http://ofliaros.blogspot.com/.

02

...Ο Μάγος Γίσσπορ

Θιγόμενοι αναγνώστες, θιασάρχες της δημοκρατίας, αγωνιστές του διαδικτύου και ακέφαλοι στρατιώτες σε έναν διαδικτυακό αγώνα με κοινωνική γκρίζα απόχρωση. Το κλείσιμο ενός μπλογκ υπερτερεί σε διαδικτυακή -ίσως και κοινωνική- αξία από τον θάνατο ενός δημοσιογράφου, ενώ η δημοκρατία αναβιώνει σε λαϊκίστικες αναρτήσεις από σέχτες διαδικτυακών επαναστατών. Αφορμή ο θάνατος ενός αόρατου δημοσίου προσώπου.... και με απλές διαδικασίες blogάνθρωπος σημειώσατε 1 και μάλιστα με τεράστια διαφορά. Με το άκουσμα της είδησης ανόρεξα διαδικτυακά στρατιωτάκια έτρεξαν να υποστηρίξουν κίβδηλες αξίες και πρόσκαιρα οράματα χτισμένα σε συμφέροντα επιχειρηματιών, σκοπιμότητες εκδοτών και υπόγεια παιχνίδια γκαγκστερικού χαρακτήρα. Διαδικτυακοί κλώνοι κιτρινισμού αναδημοσιεύσεων και ανώνυμων ειδήσεων. Μικρά ποντικάκια τυφλοί στρατιώτες σε έναν πόλεμο που δεν γνωρίζουν ποιον υπηρετούν, σε τι αποσκοπούν και ποιον αντιμετωπίζουν. Υποστηρίζουν τα blogs και απαξιώνουν τους ανθρώπους, όποιοι και αν είναι και σε ό,τι και να έχουν αναμειχθεί. Παρασυρόμενοι από τη μάζα χάνουν τον προσανατολισμό τους και αγνοούν πως ίσως στο μέλλον το ελληνικό διαδίκτυο θα είναι πιο πλούσιο, πιο ποιοτικό και πιο ουσιαστικό. Αλήθεια πως είναι δυνατόν να βρίσκεσαι μπροστά στο “φως” μιας τεράστιας βιβλιοθήκης πληροφορίας και να παραμένεις στο σκοτάδι? Τρωκτική ανορεξία.

παράδοξα με ποπ κορν

τρωκτική ανορεξία

...Ibisclub

Μέσα στην αναμπουμπούλα του Αυγούστου το νησί αλλάζει από αυτό που οι μόνιμοι κάτοικοι αναγνωρίζουμε τους υπόλοιπους μήνες ως γοητευτικό. Κι όμως, δείχνει πως μέσα στα πεπερασμένα του σύνορα χωράνε και περνάνε καλά όλοι: χολιγουντιανοί αστέρες και διάττοντες της φτηνής ελληνικής σόου μπιζ, νεόπλουτοι σκαφάτοι και νεόπτωχοι καμπίτες, κροίσοι και χτυπημένοι από την κρίση, όλες οι φυλές τελικά χωνεύονται με μαεστρία στο μοναδικό πεζόδρομο των Κυκλάδων που συμβαίνει αυτό το παράδοξο. Ο Αύγουστος μετατρέπει το νησί σε μία παρδαλή νύφη που πασχίζει με τα λιγοστά της εφόδια να τους εξυπηρετήσει όλους. Ο Ωφλίαρος, φτάνει στο δεύτερο τεύχος του και παραδίδει τη θέση του editorial σε δύο τοπικά ιστολόγια, τα οποία σχολιάζουν μια επικαιρότητα που δεν απασχόλησε μόνο τα blogs. Παράδοξα σε μια κοινωνία που δεν έχει ωριμάσει. Ο κυριότερος εκπρόσωπος των κίτρινων ΜΜΕ, δημοφιλέστατος σε ποικίλα κοινωνικά στρώματα, στοχοποιείται και ο ιδιοκτήτης του εκτελείται από μία (φερόμενη ως) τρομοκρατική οργάνωση, που μπορεί να μην βρίσκει ανοικτούς υποστηρικτές για τον ένοπλο αγώνα της, αλλά σίγουρα αγκαλιάζει πολλούς κατά τ’ άλλα ειρηνόφιλους πολίτες που επικροτούν την ιδεολογία της. Αφετηρία και των δύο ο κοινωνικός φόβος, το αίσθημα αδικίας και η ανασφάλεια για το νοσηρό πρόσωπο ενός πελατειακού ανοχύρωτου κράτους. Ο ιδιοκτήτης του blog Τρωκτικό δεν ήταν ένας τυχαίος Blogger-πολίτης κι ενίοτε δημοσιογραφίζων της ελληνικής διαδικτυακής κοινωνίας, όπως τόσοι άλλοι από εμάς. Επρόκειτο για έναν επαγγελματία δημοσιογράφο, που έχοντας θητεύσει με προσήλωση στα ιερατεία της σύγχρονης κίτρινης δημοσιογραφίας, βρήκε στον παρασκηνιακό δημοσιογραφικό του ρόλο την διαδικτυακή υπόσταση που τον εξέφραζε. Η καθιέρωση του Τρωκτικού σε τοτέμ της ηλεκτρονικής ενημέρωσης και σε επισκεψιμότητα δυσθεώρητη για ελληνική ιστοσελίδα δεν ήρθε ωστόσο από διαφήμιση ή προβολή από τα κλασσικά ΜΜΕ, αλλά από την αποθέωση από τη λαϊκή βάση. Ορίζοντας την είδηση ως λαϊκή ενημέρωση, το τρωκτικό και οι κλώνοι που το ακολούθησαν (κι εξαπλώθηκαν και στην επαρχία), απεικονίζει με ενοχλητική σαφήνεια το προφίλ, πολιτικό και πολιτιστικό, του μέσου Έλληνα. Η ισοπεδωτική παρουσίαση αποκαλυφθέντων σκανδάλων πλάι σε πολύχρωμα εσώρουχα, κυτταρίτιδες επωνύμων και διαπομπεύσεις πολιτών και επιχειρήσεων, όλα βυθισμένα σε ένα διανοητικό χυλό με έντονη απόπνοια πατριδοκαπηλείας, ομοφοβίας, βλακ χιούμορ και μισαλλοδοξίας, ακύρωσε κάθε διαδικασία κριτικής σκέψης, ιεράρχησης και, τελικά, διάκρισης του σημαντικού από το γελοίο. Κι επιπλέον οδήγησε την ελληνική κοινωνία να αναρωτιέται εδώ και καιρό αν αξίζει στα ελληνικά ιστολόγια το αυτονόητο δικαίωμα της ανώνυμης παρουσίας. Τα blogs δεν είναι ΜΜΕ, αλλά και τα ΜΜΕ δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να προσομοιώσουν τη διαδραστική καθημερινή και πολιτική διάσταση των blogs. Αντίθετα, η ολοφάνερη εξάρτηση της μηντιακής εξουσίας από την πολιτική τα έχει καταστήσει τόσο ευτελή στην κοινή γνώμη που έχει αποκαθηλώσει μέρος αυτών από το δεοντολογικό και λειτουργηματικό τους χαρακτήρα, αφήνοντας ένα πεδίο δόξης να αναδειχθούν αυτοβαπτιζόμενα ως ΜΜΕ ποικίλα ενημερωτικά blogs, τα οποία ωστόσο υστερούν εξ’ ορισμού σε εγκυρότητα. Παράδοξα σε μια κοινωνία που δεν έχει ωριμάσει. Σε ένα κράτος νοσηρό, όπου οι θεσμοί είναι διάτρητοι και η αίσθηση κοινωνικής αδικίας διάχυτη, είναι δυνατό κανείς να καταλήξει αναγνώστης κι οπαδός στο τρωκτικό (Κακαουνάκης, Τράγκας, Χαρδαβέλλας, Μάκης, Τρωκτικό, η εξέλιξη των ανώτατων μηντιακών εισαγγελέων) ή πάλι να βγει στους δρόμους και να καταλήξει Σέχτα και οπαδός της. Μόνο που και τα δύο αναπαράγουν τελικά αυτό που δείχνουν να απεχθάνονται. Την κοινωνία του pop corn το μεν, την αισθητική του cop porn το δε. Και αντίστροφα.


Για να μη διψάσουμε... Τρόποι εξοικονόμησης νερού στον κήπο και το αυτοκίνητο. 1. Μην ποτίζετε υπερβολικά τον κήπο σας. Κατά ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής γενικό κανόνα, οι χορτοτάπητες χρειάζονται πότι- σας. Μια καλή λύση είναι τα παχύφυλλα. σμα μόνο κάθε 5 έως 7 ημέρες το καλοκαίρι και 8. Τοποθετήστε στην άκρη της μάνικας βρύση, κάθε 10 έως 14 ημέρες το χειμώνα. Μια ισχυρή ώστε να προσαρμόζεται η ροή στις απαιτήσεις σας βροχή ικανοποιεί τις ανάγκες σε νερό για διάστη- και να αποφεύγονται οι σπατάλες. 9. Μην αφήνετε τους ψεκαμα δύο εβδομάδων. το σπίτι Αληθεύει ότι σε νεόδμη στήρες ή τις μάνικες αφύλα2. Ποτίζετε τον κήπο σας  κατοίκου του νησιού .; τ.μ 400 ίνα κτα. Οι μάνικες κήπων σας αργά το βράδυ ή νωρίς το πισ αι ζετ κατασκευά  μπορούν να σπαταλήσουν πρωί, όταν η θερμοκρασία και πάνω από 2,5 κυβικά μέη ταχύτητα του αέρα είναι οι τρα νερό, μόνο σε μερικές χαμηλότερες. Αυτό μειώνει Εκείνο το έρμο ιδιωτικό υδροφόρο  μέχρι πότε θα τραβάει νερό από τα ώρες. Χρησιμοποιήστε ένα τις απώλειες νερού από την έγκατα του νησιού για να γεμίσει πισίν ες χρονόμετρο κουζινών για να εξάτμιση. και όνειρα; Και πότε θα σταματήσ ουν οι παράνομες γεωτρήσεις στις Κυκλ θυμηθείτε να το κλείσετε. 3. Τοποθετήστε τους ψεκαάδες; 10. Ελέγχετε τακτικά τις μάστήρες σας, έτσι ώστε, το νικες, τους συνδετήρες και νερό να προσγειώνεται στο ύδρευσης τα βύσματα για τυχόν διαρχορτοτάπητα και τους θάΑληθεύει ότι το δίκτυο  1978; ροές. μνους και όχι στις πεζοδρομητου νησιού είναι από το 11. Για τον καθαρισμό της μένες περιοχές. αυλής σας χρησιμοποιήστε 4. Είναι προτιμότερη η εγκαΟι πισίνες οι οποίες στην άκρη τους σκούπα, αντί για τρεχούτάσταση αυτόματου ποτίσμα ενώνονται προοπτικά με τη θάλα  πασχίζουν άραγε να δώσουνσσα, μενο νερό. Αποφύγετε την τος. Βεβαιωθείτε ότι λειτουρμία πλατύτητα στη στενή και πεπε εγκατάσταση των διακογεί σωστά και δεν υπάρχουν έννοια της ευζωίας ολίγων. ρασμένη σμητικών κατασκευών, όπου διαρροές κατά μήκος του χρησιμοποιείται νερό, π.χ. δικτύου. 5. Αποφύγετε την υπερβολική χρήση λιπασμάτων, τα σιντριβάνια, εκτός αν το νερό ανακυκλώνεται. Εντοπίστε πιθανές απώλειες λόγω της εξάτμισης η οποία αυξάνει τις ανάγκες για νερό. 6. Ποτίστε με το νερό του ενυδρείου σας τα φυτά. και της διεύθυνσης του αέρα. Το νερό αυτό είναι πλούσιο σε άζωτο και φώσφο- 12. Προτιμήστε τα πλυντήρια αυτοκινήτων, τα οποία ανακυκλώνουν το νερό. Εάν πλένετε οι ίδιοι ρο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα. 7. Επιλέξετε φυτά τα οποία είναι ανθεκτικά στις το αυτοκίνητό σας, επιλέξτε περιοχές με γρασίδι. 03


Η Αντίπαρος Ο R.Waters (http://www. richardwaters.co.uk/), δημοσιογράφος των Sunday Times, ήταν στο νησί, συζήτησε, περιηγήθηκε στο νησί και κατέγραψε τις εντυπώσεις του, που κάνουν το γύρο του κόσμου μέσω των Sunday Times.

Έρημες ακτές, ατέλειωτος ορίζοντας και ο κλασικός συνδυασμός χρωμάτων των ελληνικών νησιών: η tourist-friendly Αντίπαρος έχει τα πάντα. Ο Ρίτσαρντ Γουώτερς βλέπει κάτω από την επιφάνεια… … Καθώς πλησιάζαμε μέσω της θάλασσας, το νησί έμοιαζε συνηθισμένο- αλλά μόλις πατήσαμε στην ξασπρισμένη προκυμαία, φωτογραφικά πλάνα, σαν από Kodak, άρχισαν να ξεπηδάνε από παντού: ηλιοκαμένοι ψαράδες να παλεύουν με τα μπερδεμένα δίχτυα τους, εκτυφλωτικά λευκές μπουγάδες, η μυρωδιά του φρέσκου καφέ από ένα «καφενείο», και μουσική από «μπουζούκι» να ξεχύνεται από τα ραδιοκύματα. Αυτό το μικροσκοπικό φυλάκιο είναι, για μένα, το τέλειο ελληνικό νησί: αρκετά μικρό για να γλιτώσει από την αχαλίνωτη ανάπτυξη των μεγαλύτερων και πιο γνωστών αδερφιών του (και γλίτωσε παρά τρίχα), αλλά επίσης εύκολα προσβάσιμο, τόσο που να νιώθεις απόμερα χωρίς να νιώθεις παγιδευμένος. Έπεσα πρώτη φορά τυχαία απάνω 04

του, πέρυσι το καλοκαίρι, οπότε και ένιωσα κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά μου ταξίδια: απόλυτη γαλήνη, αυτή η «σπλαχνική» ικανοποίηση που παίρνεις όταν δοκιμάζεις το μπέικον-σάντουιτς της μαμάς ένα σαββατιάτικο πρωινό. Οι ρυτίδες εγκατέλειψαν το πρόσωπό μου και οι ώμοι χαλαρώσανε. Μόλις πριν από 30 χρόνια το κυκλαδονήσι αυτό ήταν κάτι σαν πόλη-φάντασμα, με το υποτυπώδες λιμάνι του να κοιτάει ζηλόφθονα απέναντι το ξακουστό αδέλφι του, την Πάρο, και να αναρωτιέται πότε θα φάει κι αυτό κομμάτι από την τουριστική πίτα. Κάπου τότε, στη δεκαετία του ‘80, έφτασαν στο νησί και οι νεοχίππις από τη διπλανή Ίο, ελκόμενοι απ΄το διονυσιακό πνεύμα και τα οινοπνευματί νερά και φέρνοντας στο νησί sex, drugs και αυτοσχέδια μουσικά δρώμενα. Στη αρχή της χιλιετίας τους ακολούθησαν διεθνείς τραπεζίτες και Αθηναίοι χειρουργοί που έχτισαν εξελιγμένες εντυπωσιακές βίλλες με αχανείς πισίνες βγαλμένες απευθείας από πίνακες του Hockney. Κά-

ποιοι επισκέπτες αποκαλύπτουν ήρεμα ότι έρχονται στο νησί εδώ και τρεις δεκαετίες. Και τώρα, xολιγουντιανά ονόματα, επίσης φτιάχνουν σπίτια εδώ. Οι Παριανοί ίσως χλευάζουν, μπορεί να σας παροτρύνουν να αγοράσετε κανένα σάντουιτς πριν περάσετε στην Αντίπαρο, καθώς εκεί «δεν υπάρχει μέρος για να φας». Η Αντίπαρος όμως έχει χτυπήσει φλέβα χρυσού κι η Πάρος το ξέρει. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης είδαμε ανθρώπους να βάφουν με προσοχή τα κενά («γεράκια») ανάμεσα στις πέτρες του πεζοδρόμου και να μουρμουράνε ο ένας στον άλλο με πελώριες βούρτσες στα χέρια τους καθώς πασάλειβαν το στιλπνό λευκό. Σκεφτήκαμε πως έμοιαζε με έναν από τους άθλους του Ηρακλή καθώς τους βλέπαμε να κοπιάζουν στην Αγορά, το μακρύ πεζόδρομο που ελίσσεται μέσα στο χωριό. Εδώ μπορείς να στριμωχτείς σε σπιτικά παγωτατζίδικα, μπαράκια, μαγαζιά ρουχισμού, με χειροποίητα κοσμήματα και παραδοσιακά ρούχα με δαντέλες. Tο επόμενο πρωί είμαστε έτοιμοι. Πρώτη στάση, 10χλμ νότια, στον Άγιο Γεώργιο. Κάτω από τον καυτό ουρανό υπήρχε μία σύνθεση καθαρά ελληνική: η γαλάζια ακτή, το τραπέζι μας γεμάτο μεζέδες από φρέσκο καλαμάρι, χωριάτικη σαλάτα, αθερίνα, κολοκυθάκια και ζουμερά κοκκινομώβ πλοκάμια από χταπόδι. Οι Γιαπωνέζοι έχουν βρει για αυτό ότι φέρνει καλή διάθεση, μια υδάτινη αποθήκη σεροτονίνης. Ίσως αυτό είναι το μυστικό της φιλόξενης διάθεσης των ντόπιων - καθώς και το γεγο-


στους Sunday Times! νός ότι πολλοί εδώ δεν θα έχουν ποτέ ξανά το λόγο να ανησυχήσουν για χρήματα, καθώς έχουν μοσχοπουλήσει τη γη τους σε διεθνείς κτηματομεσίτες. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να μοιραζόμαστε το χώρο με διεθνείς τραπεζίτες ή ψαράδες που απλά πέρασαν για ένα γρήγορο καφέ ή μια κουβέντα με τους συγγενείς. Κατά κάποιο περίεργο τρόπο στην Αντίπαρο αυτά τα δύο άκρα φαίνονται να τα πηγαίνουν καλά. Πήραμε μια βάρκα από την παραλία για το σιωπηλό νησί του Δεσποτικού. Σε απόσταση μικρότερη από ένα μίλι το μέρος είναι ακατοίκητο, εκτός από τα φαντάσματα της Νεολιθικής (4000π.Χ.) κοινότητας και κανένα αρχαιολόγο. Κρυμμένοι θησαυροί βγαίνουν συνεχώς στο φως - αναθήματα αφημένα εδώ από τους προσκυνητές ανά τους αιώνες κατά το πέρασμα τους για το ιερό μαντείο της Δήλου. Πίσω στην Αντίπαρο, αντικρίσαμε το φερόμενο ως αρχαιότερο σπήλαιο σταλακτιτών στην Ελλάδα, σύντομο καταφύγιο κατά τον 4ο αιώνα Μακεδόνων στρατηγών ύστερα από μία αποτυχημένη συνομωσία εναντίον του Μέγα Αλέξανδρου. Με αυτό μάλλον ολοκληρώθηκαν τα απαραίτητα αξιοθέατα της ημέρας, κι έτσι, τηρώντας την παράδοση, υποχρεωθήκαμε να περάσουμε το απόγευμα ρουφώντας παγωμένους καπουτσίνο στη Χώρα, πριν από μια βραδινή βουτιά και μια τελευταία έκρηξη του Αιγαιοπελαγίτικου ήλιου. Οι απόμακρες γωνιές της Αντιπάρου είναι πιο εύκολα προσβάσιμες με πλοίο και αυτό ακριβώς κάναμε την Τρίτη μέρα του ταξιδιού μας,

με πραγματικά αλεξανδρινό πνεύμα. Οπλισμένοι με χάρτες του νησιού, σωσίβια και λίστα πού να μην πλεύσουμε, βρεθήκαμε σε ένα ανθεκτικό 5μετρο σκάφος. Αν υπάρξει πρόβλημα με το Ποσειδώνα, τις σειρήνες ή ρουφήχτρες, το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να καλέσεις τον ιδιοκτήτη, ο οποίος θα εμφανιστεί με το Zodiac του ανά πάσα στιγμή. Ο Οδυσσέας θα τα είχε καταφέρει με έναν τύπο σαν κι αυτόν. Βγάλαμε το σκάφος στην ακτή, μετά το γιγαντιαίο κέδρο που σηματοδοτεί το Camping της Αντιπάρου, στη βόρεια πλευρά του νησιού, και με γοργό βήμα κατευθυνθήκαμε στις παραλίες. Κοντά στο λιβάδι με τις μαργαρίτες, πράσινο μετά τη βροχή, θα μπορούσε να ήταν η Κορνουάλη, αν εξαιρέσουμε την ζέστη… Το μεγάλο πλεονέκτημα του να ιστιοπλοείς μ’ αυτόν τον τρόπο είναι ότι είσαι ελεύθερος να βρεις τις καλύτερες παραλίες και να τις έχεις αποκλειστικά για τον εαυτό σου. Αν το να το κάνεις μόνος σου δεν σου ταιριάζει, υπάρχουν τρεις εναλ-

λακτικές λύσεις στην πόλη, από έμπειρους καπετάνιους, οι οποίοι θα σε μεταφέρουν με παραδοσιακά ξύλινα σκάφη, ετοιμάζοντας ένα παραδοσιακό γεύμα barbeque καθώς εσύ κολυμπάς με τη μάσκα σου ανάμεσα σε σκορπίνες και σμέρνες. Εκείνη τη νύχτα μάθαμε για μια ακόμη σημαντική μάχη που συνέβη αρκετά χρόνια πριν τον πόλεμο. Πίσω στον 15 αιώνα το νησί είχε βασανιστεί από το διαβόητο πειρατή Barbarossa. Ο περίπατος μέσα από τη σκεπαστή καμάρα, που αποτελούσε κάποτε τη μοναδική είσοδο στο απόρθητο τείχος του χωριού, είναι μαγικός: ένα παρεκκλήσι φωτίζεται από κεριά καθώς όλοι περιφέρονται άσκοπα και ανταλλάσουν «καλησπέρα»… Την τελευταία μέρα, όλα ήταν μελαγχολικά καθώς περιφερόμασταν λίγο πριν επιβιβαστούμε στο φέρυ. Αλλά η Αντίπαρος είχε να δώσει λίγο ακόμη από τη δική της παράσταση: μια ριπή από το καλοκαιρινό «μελτέμι» ανακάτωσε τα μαλλιά των αντρών που στέκονταν στις πόρτες των σπιτιών τους. Οι σχισμές (γεράκια) είχαν ήδη βαφτεί στην Αγορά και οι ψαράδες κρατώντας τα τσιγάρα τους χαλάρωναν στην προκυμαία. Αυτό επισύναψε τι ακριβώς φέρνει τον κόσμο ξανά στο νησί: μια ήρεμη ευφορία που ακόμα δεν έχει αξιοποιηθεί. Ευτυχώς, δεν θα αλλάξει τα επόμενα χρόνια και έτσι θα μπορέσω να την γνωρίσω καλά. Ολόκληρο το μεταφρασμένο κείμενο εδώ: http://tiny.cc/ofliaros1 Και το πρωτότυπο αγγλικό σε μορφή pdf εδώ: http://tiny.cc/ofliaros

05


Μέρες και νύχτες στην Αντίπαρο Σε πρόσφατη έκδοσή της η εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής» παρουσίασε με τον πιο γλαφυρό κι ελκυστικό τρόπο την καλοκαιρινή εικόνα του νησιού. Ο Παναγιώτης Χριστόπουλος υπογράφει ένα κείμενο που δεν είναι άλλη μια ξεπατικωσούρα αλλά υποδηλώνει κάποιον που πράγματι περιηγήθηκε στο νησί (και το διασκέδασε). Με ελκυστική νυχτερινή ζωή αλλά και ένα σωρό ομορφιές να ξεδιπλώνονται υπό το φως του καλοκαιρινού ήλιου, η «μικρή αδελφή» της Πάρου περιμένει να την ανακαλύψουμε. Φυσικά και δεν είναι το μεγαλύτερο ατού αυτού του υπέροχου νησιού η νυχτερινή του ζωή. Ίσως μάλιστα να προκαλεί άφθονο γέλωτα στους λάτρεις της Μυκόνου, της γειτονικής Πάρου, της Σαντορίνης ή της Ίου η σύγκριση με την ξέφρενη διασκέδαση που προσφέρουν. Την ίδια ώρα όμως, ένα ειρωνικό μειδίαμα απλώνεται και στα πρόσωπα των φανατικών της Αντιπάρου για το τι είδους διασκέδαση απολαμβάνει κανείς στα προαναφερθέντα νησιά. Απέναντι σε όλα τα θερινά κλισέ, η νυχτερινή ζωή της Αντιπάρου είναι απλώς η συνέχεια της νυχτερινής ζωής της Πλατείας Καρύτση. Γι' αυτό και τόσο υπέροχη. Η ίντι κοινότητα της Αθήνας (και της Θεσσαλονίκης και όλης της Ελλάδας) θα συναντηθεί στην πλατεία, για να συζητήσει οτιδήποτε άλλο εκτός από τηλεόραση και celebrities, να ακούσει καλές μουσικές που σέβονται την αισθητική της, να πιει φθηνά (πολύ φθηνά!) και, το σημαντικότερο, καθαρά ποτά και, βέβαια, να καταλήξει στην περίφημη La Luna, την υπαίθρια ντίσκο-θεσμό κοντά στο κάμπινγκ, με τη μάντρα και την ντισκομπάλα, για ξημέρωμα με μεθυσμένες φιγούρες Μάικλ Τζάκσον σ' ένα από τα πιο «αποκαλυπτικά» σκηνικά που στήνονται σε ολόκληρη τη Μεσόγειο…

ΟΛΟΣ Ο ΚΑΛΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ …Η Αντίπαρος δεν είναι «η νέα Μύκονος» (…). Για να καταλάβετε, πλήρως οργανωμένη παραλία είναι όλη κι όλη μία, ούτε μισό χιλιόμετρο απ' το λιμάνι, με τα μπιτς μπαρ της, τα ταβερνάκια, τις ομπρέλες και τις ξαπλώστρες της(…). Η άλλη «οργανωμένη», 06

κατά κάποιον τρόπο, λύση είναι να πάρετε το καραβάκι από το λιμάνι και να κάνετε το γύρο του νησιού(…), με αποκορύφωμα το διάλειμμα για φαγητό στην παραλία, στη νότια μεριά του Δεσποτικού, όπου ο ιδιοκτήτης του σκάφους θα σας βγάλει χταπόδια και σουβλάκια και θα τα ψήσει δίπλα στο κύμα. Η καλύτερη παραλία του νησιού, για όσους παθαίνουν εύκολα ναυτία και προτιμούν το αυτοκίνητό τους ή το λεωφορείο, είναι ο Σωρός και ο μικρός Σωρός λίγο πιο βόρεια(…) Οι γυμνιστές έχουν πάντα την παραλία του θρυλικού κάμπινγκ, όπου ευδοκιμεί ο «παλιός» κόσμος της Αντιπάρου, οι χίπι και οι πιο εναλλακτικοί(…), ενώ όσοι μένουν στη Χώρα και βαριούνται τις μετακινήσεις έχουν πάντα το Σιφνέικο, που είναι όμως λίγο εφιάλτης όταν πιάνει καιρός. Οι πιο ήσυχοι μπορείτε να μεταβείτε στο νότιο άκρο του νησιού, στον Αη Γιώργη, που είναι μια τεράστια παραλία με θέα στο Δεσποτικό. Κι από εκεί, να πάρετε το καϊκάκι και να περάσετε απέναντι αλλά και να κάνετε μια βόλτα στις κοντινές σπηλιές... Τι άλλο εκτός από μπάνιο; Είπαμε, η Αντίπαρος ξαναζεί τη νύχτα και μέχρι το ξημέρωμα. Στο ενδιάμεσο, άντε να πεταχτείτε μέχρι το Σπήλαιο, για μια απόκοσμη βόλτα ανάμεσα σε σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Αλλά το πιο πιθανό είναι ότι θα έχετε ήδη δώσει ραντεβού με τους άπειρους γνωστούς σας για ένα παγωτάκι στον πεζόδρομο της Χώρας. Το νησί είναι τόσο μικρό, που σίγουρα θα έχετε πέσει πάνω τους, ακόμη κι αν έχετε πάρει τον κατσικόδρομο για να κάνετε μπάνιο «μόνοι σας» κάτω από το Ακρωτήρι. η συνέχεια εδώ: http://trans.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ taxgreece_1_20/07/2010_347481 ή εδώ http://tiny.cc/ofliaros2 (σύντομο link για να μην χαθείτε στο διαδίκτυο)


το κάστρο της αντιπάρου θυμάται και ζητά... Γεννήθηκα πριν πεντακόσια πενήντα πέριπου χρόνια στην Αντίπαρο. Βέβαια τότε το όνομα μου ήταν Ωλίαρος. Με έχτισε με έξοδα του ο άρχοντας Λεονάνδρο Λορεντάντο, που το 1440 πήρε προίκα το νησί απο τον άρχοντα της Άνδρου και της Πάρου Κρουσσίνο Σαμμαρίπο, επειδή παντρεύτηκε την κόρη του, Φραντζέσκα. Αυτός μετέφερε από την Πάρο καλλιεργητές και με έχτισε για να τους προστατεύσω. Όλο το κάστρο ήταν γύρω από μια τετράγωνη αυλή, ενώ είχα μια έξοδο στα νότια, την οποία έκλεινε γοτθικού ρυθμού πύλη, που σώζεται μέχρι σήμερα. Αργότερα κατασκευάστηκαν γύρο μου είκοσι τέσσερις διώροφες κατοικίες στα νότια και η συνοικία αυτή ονομάστηκε Ξώπυργο. Στο κέντρο μου χτίστηκε ψηλός πύργος που χρησίμευε και σαν παρατηρητήριο καθώς δέσποζε σε όλο το βόρειο μέρος του νησιού και έβλεπες σε μεγάλη απόσταση προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Τα χρόνια πέρασαν, οι κατακτητές διαδέχονταν ο ένας τον άλλον, οι πειρατές έκαναν συνεχώς επιδρομές. Εγώ όμως άντεξα για πάνω από πεντακόσια πενήντα χρόνια, δεν ήταν και λίγα. Μέσα μου κράτησα ζώντανη και με ασφάλεια την κοινωνία των Αντιπαριωτών. Πάρα πολλές γενιές γεννήθηκαν και πέθαναν μέσα μου, αφού και σήμερα ακόμη, όταν κάποιος κάτοικος πεθαίνει , πριν ταφεί, κάνει την τελευταία του βόλτα στα σοκάκια μου. Κάποια στιγμή μετά τον τελευταίο πόλεμο η ανάγκη το έφερε και χαλάσατε τον πύργο μου, τον έδωσα χωρίς δισταγμό, αφού εκεί θα φτιαχνόταν το υδραγωγείο

η αντίπαρος που έσβησε...

που θα ξεδιψούσε το χώριο. Τα δύσκολα χρόνια πέρασαν. Οι μέρες στο νησί είναι πιο φωτεινές και χαρούμενες. Βλέπω το νησί, που εγώ κράτησα, να ευημερεί και σκέφτομαι μήπως τώρα πρέπει να αλλάξω κι εγώ το σκοπό της ύπαρξής μου και αντί να προσφέρω ασφάλεια , να προσφέρω πολιτισμό, παιδεία, ψυχική ανάταση σ'αυτούς που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στα σπλάχνα μου, μα και στους επισκέπτες μου. Μήπως έφτασε η ώρα να μου αποκαταστήσετε τον τραυματισμένο μου πύργο, να σας δώσω τη χαρά της διαπαιδαγώγησης, μέσα απο ένα λαογραφικό μουσείο και από συλλογές που θα στεγάζονται μέσα μου, όπως κυκλαδικών φορεσιών ή μουσικών παραδοσιακών οργάνων, από εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, απο συναυλίες κλασικής, έντεχνης και παραδοσιακής μουσικής και απ'την παρουσίαση στην αυλή μου θεατρικών παραστάσεων. Η πολιτεία των Ελλήνων με το νόμο (ΥΑ.713/ 24-08-1963 Φ.Ε.Κ 403/1809-1963 και τον 1.3028/03) με προστατεύει απο την ηχορρύπανση και τις πολεοδομικές αυθαιρεσίες. Τα εγγόνια, τα δισέγγονα και τα τρισέγγονα, οι κληρονόμοι των πεντακοσίων πενήντα χρόνων μου θα με βοηθήσουν να βρω ένα νέο ρόλο ύπαρξης; Αυτόν της προσφοράς στον πολιτισμό;

θα περιμένω με αγάπη το κάστρο της Αντιπάρου Υ.Γ. Για την αντιγραφή, Ευσταθιάνος Παναγιώτης

Στο ουζάδικο του μπαρμπα-Δαμιανού αντάμωναν ντόπιοι ψαράδες και ιντελλεκτουέλ επισκέπτες (αγαπημένο στέκι του Γιάννη Χουλιαρά) όχι για ποζάρουν φιλάρεσκα στους απέναντι θαμώνες, αλλά για να αρχίσουν την κουβέντα και τις λαϊκές φιλοσοφίες που, ακόμα κι αν δεν έβγαζαν κάπου, χάριζαν στους θαμώνες ευδαιμονία και μια αίσθηση συντροφικότητας, που σε καιρούς δύσκολους, τη χρειάζονταν όλοι. Μοναδικοί μεζέδες που συντρόφευαν τον καφέ στη χόβολη ή τη ντόπια τσικουδιά, τα στραγάλια με τη σέσουλα και τα ραπανάκια ή ωμά φασόλια, κι όσο πέρναγε η ώρα ζωντάνευαν και οι μικρές φουφούδες -κάθε τραπέζι είχε τη δικιά του ατομική φουφού- που φιλοξενούσε χταπόδια, καλαμάρια κι άλλους θαλασσινούς μεζέδες. Το πέρασμα του χρόνου ισοπέδωσε τα απλά κι έδωσε τη θέση του στο σημερινό νησί που, αν κι άλλαξε, πάντα έχει κάτι που μας θυμίζει το γλυκύ, γραφικό παρελθόν.


Rent a bicycle andisland. explore the  The route is easy among and you can chooseons. several destinati

ENGLISH PAGE

Only in Greece A foreigner resident of Antiparos comments on our greek way of living The family rites of passage, important cornerstones of Greek life, forewarn us that things are done differently here. Children’s names are not used until after baptism, which usually occurs at about 1 year of age. For this, the child is undressed and immersed in a mixture of olive oil and water, and usually takes the name of a grandparent. At weddings, the bridegroom waits outside the church for his bride before the couple enter the church together. During the actual ceremony no vows, indeed no words, are exchanged between the bride and groom. Feelings of grief and sorrow are freely and fully expressed at funerals. Dealing with bureaucracy can be a timeconsuming ordeal. Faced with a lack of readily available public information and staff too often indifferent to providing a service, it can also be frustrating. What a contrast, then, for the costs of electricity, local community taxes and TV licence to be efficiently included in a single bill facilitating one payment, instead of three different ones. The social irresponsibility of politicians, their lack of contrition and accountability is beyond belief. For the rest of us, commonplace everyday rules such as those, for example, applying to road traffic can be ignored as they are rarely enforced. On the other hand, a wallet or purse accidentally left in a taverna will inevitably be retrieved with contents intact. In spite of the publicity over demonstrations in Athens, there is little evidence of crime and violence locally. And celebrations are enjoyed

with the help of loud music, eating and drinking, without the drunkenness so often seen elsewhere. Cash is king! There is little use of plastic cards, a bundle of notes tucked in a back pocket does nicely, thank you. Ideas of timekeeping can be deliciously vague especially when the afternoon is considered to start at about 6 o’ clock. Why does one half of Greece seem to have to shoot the other half in the foot? With the help of educational programmes raising awareness amongst schoolchildren of environmental and animal welfare issues - both important aspects of a foreign tourist’s perception of a place and, therefore, also important to the local economy - some progress has been made in these areas. Ignoring the 10 exclusively sports papers, there are 27 different daily newspapers, each with it’s proprietor’s political axe to grind in a populist manner, for an estimated population of some 11.5 million. Morning TV news has more time spent in discussing the news than reporting it. This task is often carried out by a studio panel of “experts”, and if the subject is politically contentious, then much time is spent trying to shout down opponents in a verbal free-for-all. This also reminds me the local elections, which are fiercely contested, are due later this year. The infrastructure is challenging but the warmth and friendliness of the people more than compensate. Oh, and the weather is quite acceptable including the dramatic winter electrical storms.

Footpath The footpath we suggest in this issue is an easy, negotiable and undemanding route winding around the northern part of the island. The ideal time to set off is late afternoon / early evening, about an hour to an hour and a half before sunset. The starting point is the beach at Agios Spiridonas, towards the northeastern side of the village. Leaving that beach, follow the road leading to the little peninsula (Boudari) to the east, located just opposite the main harbour. Keep on the footpath that hugs the coastline and you will soon reach the northern side of the island, with two islets - Ano Fira and Kato Fira - gleaming across the waters. Moving on, you come to the cedar08

Rent a small boat beaches. and visit deserted

filled beaches at the camping site - first the little beach and then the bigger one. Here, you can walk across to the two abovementioned islets, as the waters of the narrow channel are quite shallow. Moving along the northern shores of Antiparos and circumventing some dubiously erected walls, the coast-hugging footpath will take you to an area known as Theologos, which is located to the northwest. The path continues, along the perimeter of the island with its steep crags, and winds up at the area of Sifneiko, where you can easily make your way back to the centre of the village, your mind replete with fascinating images collected en route (see next page).


N

Η ΑΝΤΙΠΑΡΟΣ στο flickr (http://www.flickr.com/ groups/antiparos/pool/ ή εδώ: http://tiny.cc/ofliaros3)

Πάνω Φηρά Κάτω Φηρά

δρόµος µονοπάτι ψηλότερο σηµείο

W

E S

λιµάνια παραλίες εκκλησάκια

Σάλιαγκος Θεολόγος Άγιος Σπυρίδωνας

Σιφνέικος Γυαλός

Πούντα

στο facebook (The Antiparos Photo Gallery - http://www.facebook.com/group. php?gid=123225987698986 ή εδώ: http://tiny.cc/ofliaros4)

Σταυρός

Ψαραλυκή Α’ Ψαραλυκή B’

Λειβάδια

Δύο μεγάλες συλλογές από φωτογραφίες κάθε είδους της σύγχρονης αλλά και της μανταλενικής Αντιπάρου.

Ψαραλυκή Γ’ (Παναγιά) Γλυφά

Ακονητός

Χριστός

Μοναστήρια

Νοικιάστε βάρκα απόμόνοι το λιμάνι και κάντε ιού σας το γύρο του νησ

Σπήλαιο Προφήτης Ηλίας Κάβος Τράχηλας

Τσιµιτίρι

Απάντηµα Όρµος Δεσποτικού Παντιερονήσια

Στρογγυλό Επιτάφιος

Όρµος Σώστης Πεταλίδα

Λιβάδι

Φανερωµένη

Βόλτες στα... ενδότερα της Αντιπάρου! Το μονοπάτι που προτείνουμε σ’ αυτό το τεύχος είναι μία εύκολη, βατή και καθόλου απαιΚάτω Φηρά Kato Fira τητική διαδρομή γύρω από τη βόρεια πλευρά του νησιού. Θεολόγος Theologos Ιδανική ώρα να ξεκινήσετε το Σιφνέικος Γυαλός απόγευμα, μία με μιάμιση ώρα Sifneikos Gialos πριν τη δύση του ήλιου. Ξεκινήστε από την παραλία του Αγ. Σπυρίδωνα και ακολουθήστε το δρόμο που βγάζει στη μικρή χερσόνησο απέναντι από το λιμάνι (Μπουτάρι). Ακολουθώντας το μονοπάτι κατά μήκος της ακτής φτάνετε στη γοητευτική βόρεια πλευρά του νησιού με τα δύο νησάκια, Άνω και Κάτω Φηρά, απέναντί σας. Συνεχίζοντας καταλήγετε στην γεμάτη κέδρους παραλία στη θέση του κάμπιγκ (μικρή και στη

συνέχεια η μεγάλη). Εδώ υπάρχει η δυνατότητα να περάσετε μέσω θαλάσσης στα απέναντι Άνω Φηρά Αno Fira νησάκια, αφού το βάθος του νερού (περίπου ως τον ώμο) σας επιτρέπει να περπατήσετε μέσα στο κανάλι. Αν συνεχίσετε ωστόσο στο μονοπάτι δίπλα στη θάλασσα και με την παράΑγ. Σπυρίδωνας (παραλία) Αg. Spiridonas (beach) καμψη κάποιων ασήμαντων αυθαίρετων τοίχων κι εμποδίων, φτάνετε στη θέση Θεολόγος, στα ΒΔ, απ’ όπου το μονοπάτι συνεχίζει πάντα περιμετρικά του νησιού στο μονόλιθο και τα υπόλοιπα απόκρημνα βράχια, λίγο πριν ο περίπατος καταλήξει στη θέση Σιφνέικο, απ’ όπου μπορείτε, έμπλεοι εικόνων, να επιστρέψετε στο χωριό. 09


Συνέντευξη του αρχαιολόγου Γιάννου Κουράγιου για το Δεσποτικό B' ΜΕΡΟΣ

10

Τι ζητάει ο Γιάννος Κουράγιος από την πολιτεία; Να στηρίξει ηθικά και υλικά το Υπουργείο την προσπάθεια που καταβάλουμε εδώ και μια δεκαετία για να αναδειχθεί το Δεσποτικό σε πρότυπο αρχαιολογικό χώρο, αφού είναι μια ακατοίκητη νησίδα με παρθένο φυσικό κάλλος και τεράστια αρχαιολογική σημασία, που προσφέρει μοναδική ευκαιρία να γίνει πόλος έλξης για ελεγχόμενη τουριστική ανάπτυξη, και μάλιστα πολιτιστική και ποιοτική τουριστική ανάπτυξη! Είναι κρίμα τέτοιες πηγές πολιτισμού να μένουν αναξιοποίητες! Είναι όνειρο ζωής αυτό για μένα, αλλά πολύ φοβάμαι ότι αν συνεχιστεί αυτή η αντιμετώπιση από το ΥΠ.ΠΟ δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή...

να φροντίζει για τη στέγαση ή και τη σίτιση των εθελοντών φοιτητών που έρχονται κάθε χρόνο και που πραγματικά αγωνίζονται για την ανασκαφή.

Τι προβλήματα αντιμετωπίζετε σήμερα; Η χρηματική στήριξη από το ΥΠ.ΠΟ είναι ανύπαρκτη και μόνο χάρη σε χορηγίας από την Εθνική Τράπεζα και το Ίδρυμα Λάτση έχει γίνει δυνατή η πραγματοποίηση της ανασκαφής. Μονάχα το Υπ. Αιγαίου μας έχει συμπαρασταθεί από πλευράς κρατικών φορέων και οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στους ανθρώπους του υπουργείου για τις συνεχείς χρηματοδοτήσεις και για την έκδοση του βιβλίου. Από την άλλη όμως ούτε η τοπική κοινωνία (και δεν αναφέρομαι στους ιδιώτες) βοηθά όπως θα μπορούσε με έμπρακτο τρόπο. Θα μπορούσε

Πρόσφατα τα παιδιά του Δημοτικού και λίγες μόλις μέρες πριν πολυάριθμοι κάτοικοι και επισκέπτες ξεναγήθηκαν στο χώρο. Πιστεύεις σε τέτοιες δραστηριότητες; Φυσικά και είμαι υπέρ των ξεναγήσεων των ντόπιων στο χώρο! Το Δεσποτικό είναι η ιστορία τους και η ανάγνωση ενός άρθρου ή ενός βιβλίου δεν μπορεί αν συγκριθεί με την ζωντανή εμπειρία μιας επίσκεψης! Θέλουμε να έρχονται οι ντόπιοι και μάλιστα να εργάζονται στην ανασκαφή με όποιο τρόπο μπορούν. Ακόμα και το ξεχορτάριασμα ή το σκούπισμα είναι πολύτιμες εργασίες σε ένα αρχαιολογικό χώρο.

Λίγα λόγια για το βιβλίο. Είναι μία προσπάθεια που έγινε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και ευχαριστώ ιδιαίτερα τους στενούς συνεργάτες μου για όλη την εθελοντική δουλειά που έκαναν για να τυπωθεί. Θα πρέπει να θεωρηθεί ως μία πρώτη γενική παρουσίαση της ανασκαφής, με κείμενα και εικόνες κατανοητά και ελκυστικά όχι μόνο στο επιστημονικό κοινό, αλλά σε όλους αυτούς που αγαπούν την Πάρο, την Αντίπαρο και τον ελληνικό πολιτισμό!

Mια ξεχωριστή επίσκεψη στο Δεσποτικό Στις 19 Ιουνίου πάνω από 100 τυχεροί επισκέπτες περιηγήθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Δεσποτικού και ξεναγήθηκαν από τον καταλληλότερο για την περίσταση, τον αρχαιολόγο κ. Γιάννο Κουράγιο, ο οποίος αναφέρθηκε στην ιστορία του χώρου και στα νέα ευρήματα των ανασκαφών. Ανάμεσα στους επισκέπτες, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από την Πάρο, ξεχώριζε η αειθαλής φυσιογνωμία του Μανώλη Γλέζου. πηγή φωτό: αντιπάριος


Ανασκαφή στο Δεσποτικό 2010 Κάθε ανασκαφή και νέα σημαντικά ευρήματα στο Δεσποτικό

Κάθε ανασκαφή φέρνει στο φως νέα αρχαιολογικά ευρήματα στο ακατοίκητο νησί του ιερού του Απόλλωνα και της Άρτεμης (550 π.Χ). Στις φετινές ανασκαφές από τον αρχαιολόγο Γ. Κουράγιο και την ομάδα του, αποκαλύφτηκαν τρεις νέοι αρχαϊκοί τοίχοι που προσθέτουν νέα σημαντικά στοιχεία αναφορικά με την κάτοψη του Νότιου Συγκροτήματος και του λατρευτικού περιβόλου. Επιπλέον, η ανασκαφή στο «πηγάδι», που είχε αποκαλυφθεί το 2007 βορειοδυτικά της κτιριακής ενότητας Ι, απέδειξε ότι τελικά πρόκειται για δεξαμενή βάθους 3,40μ. με πυθμένα και τοιχώματα επενδυμένα με κονίαμα. Έγινε καθαρισμός των τοίχων των ύστερων κτισμάτων κατά τον οποίο εντοπίστηκαν και αποτοιχίστηκαν αρχιτεκτονικά μέλη, στοιχείο που συνηγορεί στην ύπαρξη μιας πρωιμότερης οικοδομικής φάσης του ιερού. Πολύ σημαντικά επίσης ήταν και τα κινητά ευρήματα. Αποκαλύφθηκε εντοιχισμένο σε ύστερο τοίχο μαρμάρινο κεφάλι αρχαϊκού κούρου, το οποίο έρχεται να προστεθεί στα τέσσερα ήδη αποκαλυφθέντα κεφάλια κούρων από το ιερό. Η ανακάλυψη των κεφαλιών αυτών είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού μέχρι πρότινος

σωζόταν από το νησί της Πάρου μόνο ένας αρχαϊκός κούρος με το κεφάλι του, που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου. Επίσης αποκαλύφτηκαν μαρμάρινο δάκτυλο χεριού αγάλματος φυσικού μεγέθους, ίσως του λατρευτικού, ακέραια σιδερένια αιχμή δόρατος, κ.ά.

Ανοιχτό Μουσείο Από το 1997, που ξεκίνησαν συστηματικά οι ανασκαφές από τον Γιάννο Κουράγιο στη θέση Μάντρα του Δεσποτικού, έχει αποκαλυφθεί το αρχαϊκό ιερό, «ο διπλός οίκος» του Απόλλωνα και της Αρτέμιδος με τον περίβολο, τη στοά και το τελετουργικό του εστιατόριο. Πλούσια είναι επίσης τα ευρήματα σε γλυπτά. Έχουν επίσης αποκαλυφθεί 45 κυκλικές και ορθογώνιες βάσεις αγαλμάτων, όπως επίσης σημαντικότατη κλασική κεραμική από κρατήρες αττικών εργαστηρίων. Το μεγάλο λατρευτικό οικοδόμημα, που αποκαλύπτεται συνεχώς, είναι τρία δωμάτια που έχουν εισόδους Δυτικά και Ανατολικά. Αποτελείται από το τελετουργικό εστιατόριο με οκτώ κίονες με ένα διάδρομο πριν από τα δωμάτια και δίπλα ακριβώς υπάρχει ένας διπλός οίκος

αφιερωμένος στην Άρτεμη και στον Απόλλωνα με δύο δωμάτια διαστάσεων 8Χ8 με επτά κίονες. Έχουν βρεθεί επίσης, όλα τα κιονόκρανα, επιστήλια, μετώπες, γείσα, η βάση του λατρευτικού αγάλματος κ.λπ., οπότε μπορεί να γίνει μια ανασύσταση του ναού, αλλά και του λατρευτικού εστιατορίου. Υπάρχουν επίσης δύο κομμάτια από το λατρευτικό άγαλμα, ένα δάχτυλο και το αριστερό πόδι που μπορεί να είναι ο Απόλλωνας ή η Άρτεμη. Στον άλλο οίκο έχουν βρεθεί το 2001 περίπου 600 ευρήματα κάτω από το δάπεδο του ναού που είναι ελεφαντοστέινα, πόρπες, αγγεία, δρεπάνια, λόγχες κλπ, όλα αφιερώματα στο ναό του Απόλλωνα και της Άρτεμης, που προέρχονται από Μικρά Ασία, Σικελία και Παλαιστίνη. Αυτό σημαίνει ότι είναι Ιερό πανελλήνιας ακτινοβολίας. Γίνονται προσπάθειες, λέει ο κ. Κουράγιος, να γίνει ανασύσταση του ναού στην αρχική του κατάσταση, ενώ θα προτείνει να γίνει το Δεσποτικό ένα ανοικτό μουσείο. Το έργο αυτό θα πρέπει να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ και ήδη η αρχιτέκτονας Κατερίνα Τσιγαρίδα, ετοιμάζει τη μελέτη για να προωθηθεί στο υπουργείο Πολιτισμού. ΠΗΓΗ «ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ»

11


Διάπλους Πούντα - Αντίπαρος

Καλά Μαεροτσκαλίσματα!

Με μεγάλη επιτυχία έγινε και φέτος ο διάπλους του καναλιού Πάρος- Αντίπαρος, που καθιερώνεται πια σαν μία ξεχωριστή εκδήλωση που δείχνει ότι μπορεί να προσελκύσει ακόμα περισσότερους αθλητές. Απαραίτητη προϋπόθεση η πλουσιότερη εθελοντική συμμετοχή στη διοργάνωση και η συνεργασία όλων. Πάνω από 200 άτομα συμμετείχαν σκορπώντας την χαρά του ερασιτεχνικού αθλητισμού στα δυο νησιά. Νικητής ο συνήθης ύποπτος Αντώνης Γληνός. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σ το Ναυτικό Όμιλο Αντιπάρου για την απαιτητική διοργάνωση.

Ο Σύλλογος Γυναικών της Αντιπάρου κατέγραψε με κόπο και μεράκι τις διατροφικές συνήθειες του νησιού μας, για να μη λησμονηθούν. Με τον ίδιο τρόπο που μαγείρευαν κάποτε οι γιαγιάδες μας, μαγειρεύτηκαν, φωτογραφήθηκαν και αποτυπώθηκαν συνταγές που θυμίζουν τα δύσκολα, φτωχικά αλλά ξέγνοιαστα χρόνια. Στόχος να διατηρηθούν στο χρόνο εικόνες και αρώματα σαν τα κρύα χειμωνιάτικα βράδια που οι γιαγιάδες έφτιαχναν τηγανίτες με πετιμέζι, έλεγαν παραμύθια και τελικά μας ζέσταιναν με τη στοργή τους. Διατίθεται (τιμή 12 Ευρώ) σε πολλά μαγαζιά του νησιού (εμείς το βρήκαμε στο βιβλιοπωλείο).

Αγ. Μαρίνα 2010 Το αθλητικό και πολιτιστικό καλοκαίρι 2010 που διοργάνωσε για 8η συνεχόμενη χρονιά η Κοινότητα Αντιπάρου με την Κοινοτική Επιχείρηση για τον εορτασμό της Αγίας Μαρίνας από 15 έως και 19 Ιουλίου, σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Δείτε φώτος εδώ: http://tiny.cc/agiamarina.

ey Ο Julian Marαlρο στην Αντίπ μμ

γούστου • 9.30 Σάββατο 14 Αυ αραλυκής γήπεδο 2ης Ψ υν στις 8μ.μ. γο οί οι πόρτες αν

Ο Κουτσομπόλης ξαναχτύπησε! Η θεατρική παράσταση «Ο Κουτσομπόλης» επαναλήφθηκε με την ίδια επιτυχία πριν λίγες μέρες, στα πλαίσια του εορτασμού της Αγ. Μαρίνας. Η Θεατρική Ομάδα Αντιπάρου ανανεωμένη, από Σεπτέμβρη καλείται να οργανωθεί και, προσκαλώντας κι άλλους στην παρέα της, να ανεβάσει το επόμενο έργο. Η συνδρομή του κόσμου είναι έτσι κι αλλιώς αμέριστη.

«Η μνήμη σε εξέλιξη» Μία έκθεση με θέμα "είναι αυτό που ήταν;", του ελβετού καλλιτέχνη Tom Van Kaenel, εγκαινιάζει μια σειρά εκδηλώσεων με θέμα «Η μνήμη σε εξέλιξη» η οποία διοργανώνεται από την ομάδα Art in Arc και φιλοξενείται στους χώρους του Keito Design, στην Αντίπαρο. Διάρκεια έκθεσης: 23/7- 31/8. Ωράριο λειτουργίας : Πέμπτη - Κυριακή 21.00 - 24.00 12

LINK ΤΟΥ ΜΗΝΑ: Μια άλλη προσέγγιση των δημόσιων χώρων...

http://tiny.cc/ofliaros5 http://antiparos-blog.blogspot.com/ 2010/06/blog-post_10.html


13


Για ποιούς χτυπά η καμπάνα; Ο Τζίμης Πανούσης έδωσε πέρυσι στα blogs του νησιού συνέντευξη, αποσπάσματα της οποίας αναδημοσιεύουμε. Εγώ αισθάνομαι αντιπάριος… Όχι γέννημα, θρέμμα. Το βρώμικο '89 έγινα Σωριανός, είναι μία ειδική κατηγορία της Αντιπάρου. Ο Σωρός είναι μια περιοχή η οποία έχει δημιουργηθεί από τους μέτοικους, αυτούς τους περίεργους, και έχει ένα μυστικιστικό υπόβαθρο η όλη μου η παρουσία εδώ. Όλοι έχουμε έρθει για κάποιο σκοπό εδώ. Δηλαδή η παρουσία του Καραβέλα, ας πούμε, δεν ήταν τυχαία…. Νταλάρας και Μαντόνα στο νησί; Πρέπει ν' αλλάξει κατηγορία η Αντίπαρος. Δεν είναι ότι το κανονίζω εγώ, έτσι πρέπει να γίνει. Όπως θα γίνει η καταστροφή του πλανήτη το 2012 έτσι και η Αντίπαρος πρέπει να αποκατασταθεί αλλάζοντας κατηγορία, να φύγουν τα τσικό τώρα, Πανούσης κλπ, αυτά είναι μικρά ονόματα, μιλάμε τώρα να περάσουμε σε ένα άλλο επίπεδο. Το ίδιο είναι τώρα ο Τομ Χανκς ή η Μαντόνα; Θα έρχονται οι παπαράτσι, δεν θα σκάει εδώ ο κάθε καραγκιόζης τριτοκοσμικός δημοσιογράφος. Θα σκάνε δημοσιογράφοι σημαντικοί. Το νησί παραμένει νησί των φρικιών με την ουσιαστική σημασία της λέξης, γιατί όλοι αυτοί οι πλούσιοι είναι χοντρά φρικιά. Δηλαδή είναι τα πραγματικά φρικιά. Τα άλλα είναι ιμιτασιόν. Στην αρχή κάπως είχαν έρθει κάποια κανονικά φρικιά, δηλαδή κάτι πανκ κτλ. Τώρα έχουν έρθει κάτι ιμιτασιόν φρικιά και τα κανονικά φρικιά είναι αυτοί οι μαυροχρηματάδες οι λεγόμενοι, οι οποίοι ξεπλένουν οφ-σορ εταιρείες κυπριακές στο όμορφο νησί μας. Το σύμπλεγμα των νησιών είναι Οφσόρες όπως λέμε Αζόρες. Να πούμε λίγο πως δουλεύει το σύστημα, το real estate. Είναι απλό, παρακολουθείς που πάνε τα φρικιά διακοπές. Τα φρικιά πάντα έχουν ένα ένστικτο, βρίσκουν τα σωστά μέρη. Δηλαδή τώρα μπορεί ένας που θέλει να επενδύσει σωστά, να δει πού έχει τα πολλά φρικιά. Είναι η Σίκινος, είναι η Ίος, είναι τα επόμενα… Έτσι ξεκίνησε η Μύκονος. Εγώ ξεκίνη14

σα ως φρικιό στη Μύκονο, στο Paradise ήμουνα πορτιέρης πριν από πολλά χρόνια. Μετά έρχονται οι πλούσιοι, διώχνουν τα φρικιά. Κι εδώ κάποια εποχή είχε γίνει αυτό. Δεν ξέρω αν το προλάβατε. Το προλάβατε που τα πλάκωσαν στο ξύλο οι ντόπιοι; (Με τόσους κλέφτες μαυροχρηματάδες στο νησί πως γίνεται να έχουμε τόσο χαμηλή εγκληματικότητα;) Κοιτάξτε, αυτό είναι χωροταξικό το θέμα γιατί δεν μπορεί να φύγει εύκολα ο κλέφτης από εδώ, δηλαδή είναι αυτά τα κωλο-φερυμπότ που κόβουνε φάτσες και όποιος μπει μέσα ή όποιος βγει τον ξέρουνε. Δεν μπορείς να φύγεις εύκολα. Δεν μπορείς να βγάλεις πράγματα. (Γιατί στη γιορτή της Αγίας Μαρίνας παλιότερα η Πρόεδρος διάλεξε το Σαλαμπάση να τραγουδήσει αντί για εσένα;) Ο Σαλαμπάσης έχει κάνει το "σ' αγαπάω μ' ακούς;", εγώ έχω κάνει το "σ' αγαπώ γ… το Χριστό μου". Επομένως δε συναντιούνται οι καλλιτεχνικοί μας δρόμοι. Η σεξουαλική μου ζωή είναι μονίμως ανεβασμένη εδώ στην Αντίπαρο. Το target group μου είναι βοηθός πιστολάκι, πωλήτριες super market, τέτοια… Αυτά τα κορίτσια που εργάζονται έχουν και οργασμική ικανότητα, οι άλλες είναι…. Αυτές τις καταλαβαίνεις στο χορό. Παλιά είχαμε άλλα κριτήρια. Πηγαίναμε στην παραλία που ήταν ο γυμνισμός, γιατί τώρα τα έχουν καταστρέψει όλα με τον συντηρητισμό, και έβλεπες ρε παιδί μου τι θα κάνεις το βράδυ, έβλεπες το εμπόρευμα ας πούμε, τα χελιδονάκια που ερχόντουσαν.


Τώρα είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα, τώρα πας και χορεύεις. Χορεύεις με την κοπέλα και στο χορό καταλαβαίνεις με τον τρόπο που χορεύει, αν έχει ρυθμό. Αν είσαι επαγγελματίας του είδους όπως είμαι εγώ. Εγώ είμαι συλλέκτης γυναικείων οργασμών. Από το χορό και το ρυθμό καταλαβαίνεις αν είναι οργασμική ή ανοργασμική. Έχω όμως ήδη φύγει από εδώ και μοιράζω τη ζωή μου μεταξύ της Αντιπάρου και της Άνδρου και έχω ένα project: να φτιάξω ένα εξοχικό σε όλα τα νησιά. Κι είμαι στο άλφα ακόμα… Άνδρος, Αντίπαρος... Έχω Ανάφη, Αμοργό, Αστυπάλαια. Βάζω μεγαλόπνοα σχέδια για να μπορέσω να κρατιέμαι. Ώστε είναι εδώ ο Κωστόπουλος; Τελειώσαμε, πάει το νησί παιδιά, τους τελείωσε η Μύκονος. Αυτός είχε βάλει σκοπό να τελειώσει τη Μύκονο και την τέλειωσε. Άμα κοίταζες απ' την Τήνο τη Μύκονο έβλεπες φωτάκια εδώ, φωτάκια εκεί. Από τότε που πήγε ο Κωστόπουλος είναι ένα φως όλο. Θα το κάνει κι έτσι και ασχοληθεί με την Αντίπαρο, έχουμε τελειώσει, στο λέω. Δεν υπάρχει θέμα. Τουλάχιστον θα ανεβούν τα σπίτια μας πολύ. Άμα ο Κωστόπουλος πάει και στην Άνδρο πρέπει να αλλάξουμε γράμμα. Πρέπει να φύγουμε από τα Α. Βήτα, Βόρνεο. Όλοι αυτοί έχουν έρθει μιλημένα, ο ένας έφερε τον άλλο και για κάποιο λόγο τον έφερε. Είμαι μεταμανταλενιστής. Δεν έχω πάει σε καμιά προβολή της Μανταλένας εδώ στο σινεμά, ρε γαμώτο, θα είχε ενδιαφέρον. Αλλά μου 'κανε εντύπωση που δεν θυμούνται τον Χατζιδάκι. Το περιμένατε αυτό; Ο Χατζιδάκις είχε έρθει εδώ, είχε φέρει και πιάνο εδώ, το 'χει πει ο ίδιος. Κι εδώ δεν τον θυμάται κανένας. Δηλαδή θυμούνται όλοι τη Βουγιουκλάκη, τη Διαμαντίδου, τον Παπαμιχαήλ και δεν θυμούνται τον Χατζιδάκι. Το ερώτημα λοιπόν είναι "ποιον θα θυμούνται μετά από τόσα χρόνια στην Αντίπαρο"; Τον Πανούση ή τον Καραβέλα; -Τζιμάκο τι σου χρωστάμε; - 6 ευρώ είναι παιδιά… Τα έξι ευρώ προσέφεραν στο Τζίμη από κοινού οι μπλόγκερς αντιπάριος, antipariafwni, ibis, antiparos-blog και η φίλη Αθανασία Κουρέτα (ελπίζουμε να επαναληφθεί σύντομα το εγχείρημα).

ατάκες! Το νησί κάθε χρόνο γίνεται μάρτυρας κωμικοτραγικών καταστάσεων και διαλόγων από ντόπιους και -κυρίως- από επισκέπτες, ειδικά την περίοδο του Αυγούστου. Οι παρακάτω ατάκες είναι περυσινές αλλά πάντα επίκαιρα σπαρταριστές. - Μήπως έχετε κάνα μανό; Όχι εδώ… Για μετά… Έχει φτάσει το πεντικιούρ στο δάχτυλο!

(κυρία που απολαμβάνει το πρωινό της με την ομήγυρη τις πρώτες μεταμεσημβρινές ώρες σε δημοφιλές καφέ)

(ενθουσιώδης νεαρός στην παραλία του Σωρού, ψάχνει ατάκα για να «ρίξει» γοητευτική λουόμενη)

(η διάσημη γυναίκα-χαλί κ. Μοιραράκη επιλέγει να φάει ρυζόγαλο αντί για παγωτό)

(χωρίς σχόλια... στο σούπερ μάρκετ)

(η άνοια της Αθηναϊκής ευζωΐας από φέρελπι εισοδηματία, ένα πρωινό του Αυγούστου σε δημοφιλές καφέ)

(ερώτηση των 3.15 τα ξημερώματα, κάθε βράδυ…)

(καλοζωϊσμένη νεαρά στην παραλία του little Soros, αποδεικνύει την ευφράδεια της αστικής τάξης εις την αγγλικήν )

(πρωινό ξύπνημα στο καφέ, κάνοντας έναν απολογισμό της προηγούμενης νύχτας)

(θαμώνας καφετέριας αποδεικνύει τη ζημιά που έκαναν οι παλιοφυλλάδες, αφήνοντας πιθανώς την εντύπωση πως μέχρι και ανανάδες αναπτύσσονται στη γόνιμη γη του νησιού)

(κυρία VIP ρωτάει με αφέλεια ντόπιο στο λιμάνι, μπερδεύοντας το Ε.R. του Κλούνεϊ με το ΕΣΥ του Αβραμόπουλου…)

(Ο Πέτρος Κωστόπουλος ρωτάει συνωμοτικά έναν από τους bloggers του νησιού)

(Αργά, στο φαρμακείο…)

- Τι ώρα κλείνει η παραλία;

- Γι αυτό με λένε μπουμπούκα, γιατί μ’ αρέσουν τα ρυζόγαλα! - Έχετε αυγά κότας;

- Μα καλά… Πού να φέρνω το φουσκωτό με το τρέηλερ στην Κυκλάδα; - Πώς πάνε La Luna;

- Παιδιά! Πήγε κουώρτερ παστ σέβεν!

- Ρε συ πού έστειλα εγώ μήνυμα; Ποια είναι η Άρτεμης; - Ένα χυμό ανανά θα μου φέρετε; - Ναι, αμέσως. - Είναι ντόπιος ο ανανάς;

- Συγνώμη, υπάρχει νευροχειρουργός στο νησί; - Μήπως έχεις το PrezaTV;

- Έχετε ηρεμιστικά για παιδιά;

- Τι να δώσω στο παιδί για τον πονοκέφαλο; - Οινόπνευμα

(Στο φαρμακείο, ο Τζίμης Πανούσης απαντάει αντί του φαρμακοποιού)

- Έχετε παγωτό βρύσης;

(Σε παγωτατζίδικο φυσικά ζητώντας παγωτό μηχανής)

(μετά από ρακομελοκατάνυξη στην πλατεία και ξύπνημα με βαρύ κεφάλι. Κλασική ατάκα, πάντα πρωινή, που αρχίζει με σοβαρό ύφος και καταλήγει συνήθως σε μειδίαμα…)

(πελάτισσα μπροστά σε μεταμφιεσμένο cheese cake)

(αυθεντικός διάλογος σε παρέα της παραλίας της Παναγιάς, τέλος Αυγούστου)

- Παιδιά, σήμερα δεν θα πιω…

- Το cheese cake είναι κασερόπιτα ή τυρόπιτα; - Άντε γειά σας, θα τα πούμε του χρόνου... - Φεύγεις;;;;;;;; - Οχι κάνω πρόβες για μεθαύριο.

Έχετε άλλες από τη φετινή σας βόλτα στο νησί; Στείλτε τις στο mail μας (ofliaros@gmail.com) 15


χρήσιμα κι αχρείαστα τηλέφωνα λιμεναρχείο 2284061485 αστυνομία 2284061202 ιατρείο 22840/61219-28202 κοινότητα 2284061570 φαρμακείο 2284061111 ΚΕΠ  2284028314 σπήλαιο ώρες λειτουργίας 10:00 - 15:00 καθημερινά

ραδιοφωνικοί σταθμοί SIFNOS Radioactive 91,3

www.radioactivefm.gr 2284032320

Εκκίνηση Μαραθωνίου 10 χλμ., Αντίπαρος 2010

Carlo Capalbο ευχαριστούμε!

Ο Carlo Capalbo, διοργανωτής του Μαραθωνίου της Πράγας, ήταν ο εμπνευστής και διοργανωτής του 1ου αγώνα 10χλμ. στην Αντίπαρο το 2001, που κατά γενική ομολογία ήταν ο πιο επιτυχημένος.

ΗΧΩ FM 102,1



2284023597, 2284024197

καραβάκι για Παροικιά 09.30-11.20-12.5016.00--17.30-19.00

καραβάκι από Παροικιά 10.40-12.10-13.30-16.30-18.10-19.30

λεωφορεία για σπήλαιο

ΚΑΤΙ ΜΑΓΕΙΡΕΥΕΤΑΙ... ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΠΑΡΟ

πληροφορίες στην αφετηρία

(μελιτίνια, λυχναράκια κ.λπ.)

(πληροφορίες σε κοινότητα και αφετηρία)

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΛΛΟ

ferry boat για τον μήνα Αύγουστο

μυζηθροπιτάκια 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις ½ ποτηράκι κρασιού λάδι ελιάς 1 ποτήρι νερού χλιαρό νερό Λίγο αλατάκι Αλεύρι για το άνοιγμα του φύλλου

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΜΙΣΗ

1 κιλό ανάλατη μυζήθρα 1 φλ. τσαγιού μέλι 1 κοφτό κουταλάκι μαστίχα σε σκόνη 2 κουταλιές σούπας τριμμένη φρυγανιά 3 αυγά Κανέλλα για γαρνίρισμα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Ανακατεύουμε όλα τα υλικά για τη ζύμη, τα ζυμώνουμε και φτιάχνουμε μια ωραία σφιχτή ζύμη. Σ’ ένα άλλο μπολ ανακατεύουμε όλα τα υλικά για τη γέμιση μέχρι να ενωθούν καλά μεταξύ τους. Αλευρώνουμε το πάγκο μας και ανοίγουμε τη ζύμη σε λεπτό φύλλο και με ένα κουπάτ (ή πιατάκι τσαγιού) κόβουμε το φύλλο σε στρογγυλά κομμάτια. Στη μέση κάθε κομματιού βάζουμε 1 κουταλιά της σούπας από τη γέμιση, βρέχουμε τις άκρες του με λίγο νερό και το κλείνουμε, τσιμπώντας το γύρω γύρω ανά διαστήματα ώστε να γίνει κατσαρό. Αφού τα φτιάξουμε, αλευρώνουμε ελαφρά το ταψί, τα τοποθετούμε μέσα και τα ψήνουμε σε ζεστό φούρνο στους 180 βαθμούς για 20 λεπτά. Μετά τα βγάζουμε από το φούρνο, τα πασπαλίζουμε με τριμμένη κανέλα και τα σερβίρουμε. Συνταγές Αργυρώς Μπαρμπαρίγου

για Άη Γιώργη (επιστρέφει στο χωριό)

Από Αντίπαρο για Πούντα:

07:00 - 07:45 - 08:15 -08:45 - 09:15 09:45 - 10:00 - 10:20 - 10:40 - 11:00 11:20 - 11:40 - 12:00 - 12:20 - 12:40 13:00 - 13:20 - 13:40 -14:00 - 14:15 14:45 - 15:15 - 15:45 - 16:45 - 17:15 17:45 - 18:15 - 18:45 - 19:15 - 19:45 20:15 - 20:45 - 21:15 - 22:15 - 23:15 00:15 - 01:15 - 02:15 Από Πούντα για Αντίπαρο:

07:15 - 08:00 - 08:30 -09:00 - 09:30 10:00 - 10:20 - 10:40 - 11:00 -11:20 11:40 - 12:00 - 12:20 - 12:40 - 13:00 13:20 - 13:40 - 14:00 - 14:30 - 15:00 15:30 - 16:00 - 16:30 - 17:00 - 17:30 18:00 - 18:30 - 19:00 - 19:30 - 20:00 20:30 - 21:00 - 21:30 - 22:30 - 23:30 00:30 - 01:30 - 02:30

δρομολόγια λεωφορείων Νο 4 - ΑΠΟ ΠΑΡΟΙΚΙΑ ΠΡΟΣ ΠΟΥΝΤΑ

07:10*, 09:10, 11:10, 12:10, 13:10, 14:10, 16:10, 17:45, 20:10 Σάββατοκύριακο: 07:10*, 09:10, 11:10, 12:10, 14:10, 16:10, 17:45, 20:10 ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ ΑΠΟ ΠΟΥΝΤΑ ΠΡΟΣ ΠΑΡΟΙΚΙΑ

07:50, 09:25, 11:25, 12:25, 13:25, 14:25*, 16:25*, 18:25, 20:25 Σάββατοκύριακο: 07:50, 09:25, 11:25, 12:25*, 14:25*, 16:25*, 18:25, 20:25* *=Μέσω Βουτάκου-Αλυκής

ofliaros issue 2  

τευχος 2 ΩΦΛΙΑΡΟΣ Αυγουστος 2010