Page 59

Wat is de belangrijkste voorwaarde voor het welslagen van een wijngaard helemaal in het noorden van Nederland? Dat blijkt de bodemgesteldheid te zijn. Vruchtbare zandgrond zorgt voor druiven met een unieke smaak. Samen met Marlise Vroom, aanjager Voeding bij Circulair Friesland, bezochten we wijngaard de Frysling bij Twijzel, waar familie Broersma vanuit een holistische zienswijze zes druivenrassen verbouwt. Het waait en het is fris terwijl Jantiene Broersma ons door de wijngaard rondleidt. De wijnstokken op de anderhalve hectare grond lijkt het niet te deren, er wordt goed op ze gepast. “De rassen die wij verbouwen kunnen goed tegen ons klimaat”, vertelt Jantiene. “Dit gebied in de Friese Wouden is ontstaan in de voorlaatste IJstijd. De pingo’s in de omgeving getuigen daar nog van. De zandgrond houdt de warmte goed vast en laat water gemakkelijk door.” Het lichtglooiende landschap lijkt elke voetstap te onthouden en dat zijn er veel. Vanuit een holistische levensstijl een wijngaard bestieren vergt een arbeidsintensieve aanpak en ook schapen laten hun pootafdrukken achter: zij vreten winters het onkruid rond de onderstammen weg, zo krijgen schimmels geen kans. De mineralen die de schapen krijgen geven via hun mest de bodem een extraatje. “Ze stampen de grond goed aan en begrazen de wijngaard op natuurlijke wijze”, vertelt Jantiene. Tussen de stammen ligt gemalen eierschaal. “Dat strooien we met de hand, het geeft kalk af.” Ook weer: goed voor de bodem.

Bijdragen aan gezondheid én biodiversiteit Marlise Vroom bracht ons juist hier naartoe om dat duidelijk te maken: de bodem is de basis van circulaire voeding. Alles staat en valt met het goed zorgen voor de grond waaruit je voedsel vandaan komt. “Wat Douwe en Jantiene Broersma en hun helpers – studenten via Workaway en vrijwilligers - doen is daar een prachtig voorbeeld van. Als je hier rondloopt en hun verhaal hoort, weet je dat het

L E E S O F M A G A Z I N E O O K O N L I N E V I A W W W . O F. N L E N V O L G O N S V I A

,

EN

.

Festival B In Schouwburg de Lawei in Drachten vindt op zondag 20 oktober de tweede editie plaats van Festival B, over de bodem van je gezondheid. Marlise: “De B staat voor bodem, maar ook voor basis, boeren, buik, blij, bijen en biodiversiteit.” Bij Festival B leer je over gezond en smakelijk eten, voeding als medicijn en ons voedselsysteem. https://www.festivalb.nl/

klopt. Van begin tot eind is dit zoals we met voeding om zouden moeten gaan.” Circulair of holistisch ondernemen: de overlap wordt hier bij Twijzel heel duidelijk. Marlise somt op: “Een circulair voedselsysteem levert producten op die bijdragen aan onze gezondheid en welzijn. Het systeem gebruikt grondstoffen op een efficiënte manier, gaat zorgvuldig om met de beschikbare landoppervlakte, levert een bijdrage aan de biodiversiteit, opereert op basis van hernieuwbare energie en is CO2 neutraal. We willen grondstoffen zoveel mogelijk in de kringloop houden en ze zo inzetten dat ze een zo groot mogelijke toegevoegde waarde krijgen. Dat doen we zonder schade aan te richten aan mens, dier of bodem. We hebben oog voor het behoud van biodiversiteit en voor het welzijn van alle levende wezens.” Dat laatste was precies de reden waarom de oudste dochter van Douwe en Jantiene, Elvira, al jong besloot vegetarisch te gaan eten. “Toen is onze ontdekkingstocht begon-

59

OF 2019-03

Profile for OF BV

Ondernemend Friesland editie 3 juni 2019  

OF is al 30 jaar de dé informatie- en inspiratiebron voor ondernemers in Friesland. In iedere editie van het magazine, belichten wij de econ...

Ondernemend Friesland editie 3 juni 2019  

OF is al 30 jaar de dé informatie- en inspiratiebron voor ondernemers in Friesland. In iedere editie van het magazine, belichten wij de econ...

Profile for ofbv