Page 1

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012

het leervermogen van Groningen


Jaarverslag 2012 Verbinden en bouwen


Inhoud

Voorwoord College van Bestuur

5

Hoofdstuk 1 Over O2G2

7

Hoofdstuk 2 Onderwijs en Kwaliteit: forse stappen vooruit

11

Hoofdstuk 3 HRM: kwaliteit en professionalisereng

17

Hoofdstuk 4 Huisvesting en facilitaire zaken: werk in uitvoering

23

Hoofdstuk 5 ICT: klaar voor de start

29

Hoofdstuk 6 FinanciĂŤn: op de goede weg

33

Hoofdstuk 7 In de Media: zo maar een greep

35


Verbinden en bouwen

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


voorwoord

‘Verbinden en bouwen’: dat motto geven wij ons jaarverslag over 2012 mee. Per 1 januari 2010 gingen de openbare scholen in Groningen zelfstandig verder in een nieuwe stichting: Openbaar Onderwijs Groep Groningen (O2G2). De pasgeboren stichting kende een roerige start. Al snel bleek intensief overleg nodig met de gemeente over de financiële basis van de stichting die vanaf het begin veel te smal en wankel bleek. Tegelijkertijd werd een nieuwe organisatie worden opgebouwd, met een andere manier van werken: slagvaardiger, efficiënter en effectiever. Dat moest allemaal gebeuren naast wat natuurlijk de kerntaak is van O2G2: het geven van goed onderwijs aan onze ruim 17.000 leerlingen verdeeld over 22 basisscholen, 3 scholen voor speciaal onderwijs en 5 scholen voor voortgezet onderwijs. Dit betekende veel hectiek en verandering. In 2012 zien we op veel terreinen een verbetering optreden. Er is overeenstemming bereikt over de financiën, waarbij O2G2 een forse nabetaling heeft ontvangen voor de noodzakelijke verhoging van de bruidsschat die de stichting van de gemeente meekreeg, en van het Eigen Vermogen. De nieuwe organisatie staat inmiddels in de steigers en begint meer ‘body’ te krijgen. En stap voor stap verbetert de kwaliteit van ons onderwijs. Nu is het tijd voor verbinden en voor bouwen. In sommige opzichten vormen de scholen van O2G2 nog steeds 30 eilandjes, die ieder hun eigen plan trekken. Dat is mooi, we willen graag een kleurrijk palet aan onderwijsmogelijkheden bieden. Waarbij leerlingen en ouders echt iets te kiezen hebben. Tegelijkertijd willen we in die verscheidenheid ook de eenheid versterken. Wat kunnen we van elkaar leren? Waar ligt de meerwaarde van onze samenwerking? Hoe kunnen we die optimaal benutten? Door ons met elkaar te verbinden, kunnen we samen sterker worden! Zo bouwen we aan een krachtige organisatie die effectief kan inspelen op maatschappelijke en onderwijskundige ontwikkelingen. Maar vooral bouwen we aan dat ene doel dat wij samen voor ogen hebben: kwalitatief goed onderwijs voor alle leerlingen in het openbaar onderwijs in Groningen. We zijn op de goede weg, maar er valt nog veel te verbeteren. Ook in 2012 hebben we daar, met al onze ruim 2200 medewerkers, keihard en vol enthousiasme aan gewerkt. Dit jaarverslag – dat een verkorte versie is van het officiële bestuursverslag – wil daar een beeld van geven.

Marita Schreur, voorzitter College van Bestuur Teunis Wagenaar, lid College van Bestuur

5


Teunis Wagenaar lid College van Bestuur ‘Je kunt gerust zeggen dat we hier een paar jaar crisismanagement achter de rug hebben, maar in 2012 is er meer rust gekomen. Gelukkig hebben we steeds de continuïteit van het onderwijs kunnen waarborgen. Nu moeten we de kwaliteit van ons onderwijs verder verbeteren. En daarnaast investeren in het leggen van verbindingen en het uitvoeren van ons strategisch plan.’ Aldus Teunis Wagenaar. Sinds begin 2012 is hij lid van het College van Bestuur van O2G2, met onder andere het kwaliteitsbeleid in zijn portefeuille.

Continuïteit Toen Teunis Wagenaar bij O2G2 kwam werken, viel hij middenin de perikelen rond de financiën. ‘Mensen vroegen me soms of ik wel wist waar ik aan begon’, lacht hij nu. ‘Gelukkig is er in 2012 op dit punt overeenstemming bereikt. Ik merkte toen wel hoezeer de focus steeds op de financiën had gelegen. Er was zo weinig geld, alles was erop gericht de continuïteit van het onderwijs te waarborgen. Het is echt een prestatie van formaat, dat dat is gelukt.’

Kwaliteit Inmiddels ziet de financiële toekomst van O2G2 er rooskleuriger uit. ‘Gelukkig wel’, reageert Wagenaar. ‘Nu kunnen we het weer echt over onderwijs hebben. We zijn in 2012 hard aan het werk gegaan met ons kwaliteitsbeleid. Ons doel is: alle scholen op groen, dus geen zwakke scholen meer. We hebben geformuleerd wat we verstaan onder kwaliteit, geïnventariseerd of we over die kwaliteit beschikken en bepaald wat we doen als dat niet het geval is. We hebben ook de daad bij het woord gevoegd. Bijvoorbeeld door het opzetten van een intern auditsysteem. Schooldirecteuren die bij elkaar komen kijken en elkaar feedback geven. Best confronterend, maar we merken dat het vruchten afwerpt.’

Verbinden Dat sluit aan bij een ander punt dat Teunis Wagenaar wil verbeteren: de onderlinge verbondenheid tussen de scholen. ‘O2G2 bestaat uit allerlei eilandjes’, zegt hij. ‘Die moeten we met elkaar verbinden. Als je elkaar beter leert kennen, kun je van elkaar leren. Ook hierin boeken we vooruitgang, bijvoorbeeld via wijkclusters, waarin scholen samenwerken.’

Strategie uitvoeren Ten slotte noemt Wagenaar het strategisch plan van O2G2. Die bevat een heldere visie, maar nu moeten we het uitvoeren’, vindt hij. ‘We hebben in 2012 de eerste stappen gezet. We richten ons meer op ICT en innovatie om hiermee de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. De reorganisatie van ons ondersteuningsbureau staat in de steigers. We hebben vaart gemaakt op het gebied van huisvesting en voorgenomen fusies. Al met al koersen we de goede kant op. Er is heel veel kwaliteit in onze organisatie en op onze scholen. Nu moeten we de meerwaarde van de samenwerking binnen O2G2 meer gaan benutten. Als we dat doen, worden we samen nog veel sterker!’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 1

Over O2G2

7


Onze missie O2G2 biedt iedere leerling kwalitatief hoogstaand en innovatief onderwijs. Het onderwijs stelt leerlingen in staat hun talenten te ontdekken en verder te ontwikkelen.

Visie Openbaar Onderwijs Groep Groningen is verantwoordelijk voor het gehele primair, speciaal en voortgezet openbaar onderwijs in de stad Groningen. Elk kind en elke ouder moet binnen het openbaar onderwijs in Groningen een plek kunnen vinden, die past bij de talenten en ontwikkelingsmogelijkheden van het individuele kind. Om dat te kunnen waarmaken rust onze visie op de volgende uitgangspunten: • Eenheid in verscheidenheid • Samenwerking • Het nemen en geven van verantwoordelijkheid • Slagvaardig • Onderwijs staat centraal

Onze Kernwaarden Onze kernwaarden laten zien dat het de mensen zijn die de identiteit van een openbare school zichtbaar maken: rectoren en directeuren, leerkrachten, ondersteunend personeel, ouders en de leerlingen zelf. 1. Verbindend: wij verbinden ons aan de maatschappelijke omgeving waarin we werken. We maken zichtbaar wat een school doet, welke resultaten deze bereikt en welke maatschap- pelijke bijdrage de school levert. 2. Betekenisvol: binnen het openbaar onderwijs kan iedereen zelf betekenis geven aan zijn leven. Het onderwijs respecteert daarom verschillen tussen mensen, achtergronden en levensbe- schouwingen. 3. Ontwikkelingsgericht: iedereen is welkom. Het openbaar onderwijs biedt ruimte aan iedere leerling en aan iedere medewerker om zijn talenten te ontwikkelen, zich te ontplooien en daarbij zijn of haar eigen en unieke karakter vorm te geven.

Kernactiviteiten Wij bieden leerlingen in het basis- speciaal- en voortgezet onderwijs in de stad Groningen maatwerk aan op het gebied van onderwijs en zorg.

‘Onze openbare scholen staan garant voor goed onderwijs in een uitdagende en veilige omgeving, waar kinderen kunnen leren met vallen en opstaan.’ Het onderwijs wordt – indien mogelijk – in de buurt en dicht bij huis georganiseerd. Ook voor kinderen in het (voortgezet) speciaal onderwijs is dat de doelstelling. Elke ouder kan zijn of haar kind op het openbare onderwijs plaatsen, ongeacht levensbeschouwing, handicap of milieu. Die verschillen zijn juist een bron van inspiratie en kwaliteit van ons onderwijs. Kernpunt in ons beleid is dat we positief staan ten opzichte van integratie van kinderen met een beperking. Op onze scholen is dit mogelijk, maar de school bepaalt zelf voor elke individuele leerling of het daadwerkelijk kan.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Organogram Het College van Bestuur zorgt voor de dagelijkse aansturing van het ondersteuningsbureau en de scholen. De Raad van Toezicht ziet toe op de gang van zaken van de organisatie.

Raad van Toezicht College van Bestuur

Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (PO/VO)

Ondersteuningsbureau

Basisonderwijs

Speciaal onderwijs

Voortgezet onderwijs

De Beijumkorf Boerhaaveschool Borgmanschool Brederoschool S.J. Bouma school De Doefmat De Driebond Joseph-Haydnschool O.B.S. Karrepad Petteflet Annie M.G. Schmidt Montessorischool De Dijk Oosterhoogebrugschool De Pendinghe De Ploeg De Starter De Swoaistee De Vlint De Meander De Feniks De Vuurtoren

Mytylschool Van Liefland S.B.O. Bekenkamp Groninger Buitenschool

Zernike College Praedinius Gymnasium H.N. Werkman College Heyerdahl College Reitdiep College

9


Saskia Havinga Directeur Joseph Haydnschool Al zo’n 34 jaar werkt ze in het onderwijs: Saskia Havinga. Eerst als leerkracht, daarna in verschillende andere functies. Nu is zij directeur van de Joseph Haydnschool in de Groningse wijk Helpman. In 2012 bestempeld als ‘excellente school’. Daarnaast is Saskia voorzitter van de themagroep Kwaliteit van O2G2. Het zorgen voor onderwijs van goede kwaliteit loopt als een rode draad door al haar werkzaamheden heen. Dat is ook nodig, vindt zij: ‘Kwaliteitszorg is nooit klaar. Je moet voortdurend streven naar verbetering. Als schoolleider vervul je daarin een cruciale rol. Als jij je focust op kwaliteit, zet je daarmee de toon voor de hele school.’

Handboek Kwaliteitszorg Wat doet de themagroep Kwaliteit eigenlijk? ‘Na de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs is O2G2 met themagroepen gaan werken,’ vertelt Saskia. ‘Naast kwaliteit bijvoorbeeld ook voor onderwijs en HRM. In die themagroepen wisselen schooldirecteuren kennis en ervaringen uit om zo efficiënter en kwalitatief beter te kunnen werken. Met de themagroep Kwaliteit hebben we eerst een rondje langs alle scholen gemaakt. We vroegen hen wat ze goed doen, wat ze lastig vinden, waar ze ondersteuning nodig hebben en wat ze daarbij van O2G2 verwachten. Daarna hebben we geïnventariseerd welke factoren scholen succesvol maken. Via een systematiek van McKinsey hebben we dat uitgewerkt in een handboek Kwaliteitszorg. Op school-, klas- en bestuursniveau. Het handboek komt digitaal beschikbaar, zodat de scholen ermee kunnen gaan werken. Uiteindelijk doel is dat alle scholen tenminste ‘inspectieproof’ zijn.’

Sterk en breed ‘Goed in de basis, breed in de ontwikkeling’. Dat is in een notendop het kwaliteitsbeleid van de – excellente – Joseph Haydnschool. En zo zou het voor heel O2G2 kunnen zijn, vindt Saskia. ‘In de basis moet de kwaliteit op alle scholen in orde zijn. Vervolgens moeten we zorgen voor een herkenbare kwaliteit voor O2G2. Bijvoorbeeld door te werken met een overkoepelend thema als ‘actief burgerschap’. Daarbovenop kan iedere school dan een eigen profiel ontwikkelen. Bijvoorbeeld een cultuur-, Montessori- of een sterk kansenprofiel. Zo is O2G2 als geheel sterk in de basis en breed in de ontwikkeling. In 2012 zijn alle scholen zich meer bewust geworden van het belang van kwaliteitszorg. Maar: kwaliteitszorg is nooit klaar. We blijven in ontwikkeling!’

Auditteam Bij het bevorderen van kwaliteit kun je veel van elkaar leren. Daarom heeft de themagroep Kwaliteit een intern auditsysteem opgezet. Saskia Havinga: ‘We hebben gezorgd dat een groep schooldirecteuren getraind is als ‘auditor’. Elke school van O2G2 krijgt bezoek van het auditteam. Van het bezoek wordt een professioneel verslag gemaakt. Met daarin adviezen voor een aanpak van wat nog beter kan. Bij die aanpak kunnen scholen begeleiding krijgen van adviseurs van O2G2. Zo kunnen we via de combinatie van handboek en auditsysteem de interne kwaliteitszorg goed neerzetten!’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 2

Onderwijs en kwaliteit

forse stappen vooruit

11


Focus op kwaliteit Leerlingen en ouders die kiezen voor een van de scholen van O2G2 – of dat nu een basisschool is of een school voor speciaal of voortgezet onderwijs – moeten ervan verzekerd kunnen zijn dat elke leerling daar onderwijs van goede kwaliteit geniet. We werken er hard aan om dat op alle scholen voor elkaar te krijgen. Met name de opbrengsten van een aantal van onze basisscholen zijn nog niet goed genoeg. De laatste tien jaar scoort de stad Groningen – alle basisscholen, dus ook die van andere besturen – op dat gebied vrijwel altijd onder het landelijk gemiddelde.

‘In 2012 zien we dat zich bij de scholen van O2G2 een stijgende lijn inzet.’ We streven ernaar dat op termijn alle scholen boven het gemiddelde presteren van de schoolgroep waartoe zij behoren. Het verbeteren van de kwaliteit van het onderijs liep dan ook als een rode draad door al onze activiteiten in 2012.

Opbrengstgericht werken Een belangrijke manier om de kwaliteit van onze scholen te kunnen verbeteren, is opbrengstgericht werken. Dat betekent dat de scholen er systematisch aan werken om het beste uit hun leerlingen te halen. Dit doen zij door heldere doelen te stellen, de leerresultaten goed bij te houden en door planmatig en resultaatgericht te werken. Voor primair, voortgezet en speciaal onderwijs zijn landelijk referentieniveaus ingevoerd. Dat zijn richtlijnen die aangeven wat leerlingen moeten kunnen en kennen op bepaalde momenten in hun schoolcarrière. O2G2 richt zich op deze referentieniveaus. In 2012 hebben we op verschillende manieren gewerkt aan het verbeteren van de opbrengsten. Belangrijk daarbij is onder andere scholing voor intern begeleiders, leerkrachten en directeuren. Daartoe is bijvoorbeeld de O2G2 Academie opgericht.

O2G2 Academie: met en van elkaar leren In mei en juni 2012 heeft O2G2 bij de schooldirecteuren geïnventariseerd welke trainingen bovenschools aangeboden zouden kunnen worden. Vanaf augustus 2012 verzorgt de O2G2 Academie een aantal van die trainingen, bijvoorbeeld over Nieuwsbegrip, Groepsplannen en Activerende Didactiek. Daar zijn zowel interne als externe trainers voor gezocht. De eerste reacties van deelnemers zijn positief, zowel over de inhoud van de trainingen als over het met en van elkaar leren.

Kwaliteitszorg O2G2 richt zich bij kwaliteitszorg op het primaire proces. Daarmee bedoelen we dat de nadruk ligt op het verbeteren van de leerprocessen en de leeropbrengsten. We werken met drie hoofddoelstellingen: verantwoorden, verbeteren en borgen. In 2012 zijn concreet bijvoorbeeld de volgende activiteiten uitgevoerd: • De themagroep Kwaliteit – een groep schooldirecteuren die samen werkt aan het verbeteren van de kwaliteit - heeft in 2012 een ‘handboek Kwaliteitszorg’ ontwikkeld. Dat is gebeurd in nauw overleg met leerkrachten, intern begeleiders en directeuren. Er zijn vier handboeken samengesteld op drie niveaus: klassenniveau, schoolniveau en bestuursniveau. De handboeken zijn nauw met elkaar verbonden. Samen vormen ze het kwaliteitszorgsysteem van O2G2. De afspraken in de handboeken sluiten aan bij de huidige eisen van de Inspectie. • De themagroep Kwaliteit is ook gestart met het opzetten van een auditsysteem van O2G2.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Dat betekent dat schooldirecteuren bij elkaar op school gaan kijken hoe het is gesteld met de kwaliteit van het onderwijs. Tijdens speciale trainingen worden de directeuren daarop voorbereid. In 2012 is op 7 scholen een audit afgenomen. De komende jaren komen alle scholen aan de beurt.

Taskforce Het College van Bestuur heeft in 2011 een Taskforce ingesteld om voorstellen te doen, op basis waarvan O2G2 een gezonde, kwalitatief goede financiële, bedrijfsmatige en onderwijskundige toekomst tegemoet kan gaan. De Taskforce heeft een visiedocument opgesteld. Op hoofdlijnen is dat gericht op: • • •

Verdere ontwikkeling en invulling van de onderwijsvisie en het wijkclustergericht werken. Het samenvoegen van scholen en het inkrimpen van het aantal locaties als gevolg van dalende leerlingaantallen en het aantal kleine scholen binnen het bestuur van O2G2. Herziening van kwantiteit, kwaliteit en organisatie van de ondersteuning.

In 2012 is gestart met de uitvoering van de voorstellen in het visiedocument.

Passend onderwijs Vanaf 1 augustus 2014 zijn scholen verplicht een passende onderwijsplek te bieden aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. O2G2 wil iedere leerling onderwijs op maat bieden. Met extra aandacht voor leerlingen die dat nodig hebben vanwege bepaalde achterstanden, individuele leer- of gedragsproblemen of een handicap.

‘Ons doel is leerlingen zoveel mogelijk te laten opgroeien te midden van hun leeftijdsgenoten in hun eigen woonomgeving.’ We bereiden ons op verschillende manieren actief voor op passend onderwijs. Hieronder een paar voorbeelden. • 1-zorgroute: de 1-zorgroute biedt onderwijs dat past bij de onderwijsbehoeften van alle leerlingen. In 2012 is de derde en laatste tranche basisscholen van O2G2 (6 scholen) gestart met de invoering ervan. De deelnemende scholen zijn erg tevreden over de effecten van de 1-zorgroute. De scholen van de eerste en de tweede tranche werken inmiddels volgens de uitgangspunten van deze route. • Samenwerkingsverband: O2G2 werkt mee in een samenwerkingsverband met alle besturen van Groningen om samen passend onderwijs vorm te geven. • Specialistisch onderwijsinstituut: O2G2 wil een nieuwe structuur gaan geven aan het speciaal onderwijs. Doel daarvan is om de kwaliteit van dat onderwijs verder te verbeteren. Er is een rapport opgesteld om te kijken welke overeenkomsten en verschillen er zijn tussen de speciale scholen van O2G2. We werken toe naar een nieuw specialistisch onderwijsinstituut dat beter kan beantwoorden aan de speciale onderwijsbehoefte van leerlingen die extra zorg nodig hebben. • Expertisecentrum: in de toekomst zullen leerlingen met een extra behoefte aan ondersteuning opgevangen worden in het nieuwe specialistische onderwijsinstituut of op een van onze reguliere scholen voor primair of voortgezet onderwijs. We gaan extra specialistische onder steuning bieden vanuit een daarvoor ingesteld expertisecentrum. Daar bundelen we alle kennis en deskundigheid op dit gebied.

13


Karlijn van der Walle Directeur De Vuurtoren Sinds het schooljaar 2012-2013 is de Groningse wijk Lewenborg een nieuwe basisschool rijker: obs De Vuurtoren. Helemaal nieuw? Nee, dat niet. De school is ontstaan uit een fusie van de voormalige openbare basisscholen Catamaran en Tweemaster. Een van de doelen van de fusie was het zorgen voor goede onderwijskwaliteit. Hoe is dat aangepakt? En wat zijn de resultaten? Karlijn van der Walle, directeur van De Vuurtoren, is trots op haar school. ‘We hebben keihard gewerkt om de kwaliteit op school op orde te krijgen. En met succes: voorjaar 2013 wees de Inspectie ons een basisarrangement toe. Vaak worden vooral nadelen van een fusie benadrukt. Wij laten zien hoe het ook kan. Bij ons is de fusie positief uitgepakt.’

Opbrengstgericht werken De onderwijskwaliteit verhogen: hoe doe je dat in de dagelijkse praktijk? ‘Vanaf het begin van het schooljaar hebben we al onze inspanningen gericht op het verbeteren van de basisvaardigheden van de leerlingen,’ legt Karlijn uit. ‘Vooral door opbrengstgericht te gaan werken. Dat betekent dat je voor alle leerlingen heldere en ambitieuze doelen stelt voor bijvoorbeeld taal, rekenen en begrijpend lezen. In een groepsplan leg je vast wat dat voor het dagelijkse werk in de klas betekent. Dat voer je uit, en je houdt bij of je de gestelde doelen ook haalt.’

Bijscholing Naast doelgericht werken is de school ook de didactische vaardigheden van de leerkrachten gaan versterken. Karlijn: ‘Bijvoorbeeld door bijscholing op verschillende gebieden, zoals activerende didactiek, begrijpend lezen of voortgezet technisch lezen. Het hele team heeft zich daar enthousiast voor ingezet. De intern begeleider en de directeur zijn veel op klassenbezoek geweest. Het goede resultaat is echt een kroon op het werk van ons allemaal!’

Interne audit Voorafgaand aan het bezoek van de Inspectie is op de Vuurtoren een interne audit uitgevoerd. Hoe hebben de leerkrachten dat ervaren? Van der Walle: ‘Dat was best spannend. Leerkrachten moeten eraan wennen dat er zo veel klassenbezoek plaatsvindt. Het voelt een beetje als je rijexamen halen. In eerste instantie vielen de resultaten van de audit tegen. We moeten voldoen aan bepaalde normindicatoren. Daarvan bleken er 3 niet op orde. Daar zijn we toen mee aan de slag gegaan, met als resultaat dat we er korte tijd later al veel beter voor stonden. Dat toont de waarde van de interne audit aan. Je staat meteen op scherp en je wordt als school geprikkeld om je te verbeteren.’

Visie Karlijn van der Walle ziet de toekomst van De Vuurtoren positief tegemoet. ‘Komend jaar gaan we onze visie verder ontwikkelen en uitwerken,’ zegt zij. ‘Normaal gezien doe je dat natuurlijk het eerst. Maar onze prioriteit lag bij het verbeteren van de kwaliteit. Nu is er ruimte om daarnaast ook andere zaken aan te pakken!’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


O2G2: actief in projecten Ook in 2012 werkte O2G2 aan diverse projecten. Een paar voorbeelden: •

Project Verlengde Schooldag: Op de Annie MG Schmidtschool, het Karrepad en de Pendinghe krijgen de kinderen tussen de middag, via de methode Levend Leren, extra activiteiten aangeboden om hun taal- en rekenopbrengsten te verhogen. Zij krijgen twee keer per week. Ze werken aan een beroepproject. Er zijn 18 verschillende beroepen die variëren van beveiliger tot websitebouwer. Zij worden daarbij begeleid door een pedagogisch medewerker van de kinderopvang die daar speciaal voor getraind is.

Playing for succes: een landelijke samenwerking tussen clubs uit het betaald voetbal, onderwijs (primair, voortgezet, mbo/hbo) en gemeenten. Doel is dat onderpresterende leerlingen van 9 tot en met 14 jaar hun prestaties op het gebied van taal, rekenen en ICT verbeteren. In Groningen is een leercentrum ingericht in een skybox van de Euroborg, het voetbalstadion van FC Groningen.

• Excellentie: met behulp van een landelijke subsidie hebben de Borgmanschool en de Starter een project uitgevoerd op het gebied van hoogbegaafdheid. In 2012 is het project afgerond. Inmiddels wordt gekeken hoe de opgedane ervaringen ook ten goede kunnen komen aan meer- en hoogbe- gaafde leerlingen op andere scholen van O2G2.

15


Joska Harkes Hoofd Personeel & Organisatie ‘Kwaliteit en professionalisering: dat vind ik de kernwoorden voor O2G2 nu en in de komende jaren. De Inspectie stelt hoge eisen. Geld moet efficiënt worden besteed. Management en medewerkers moeten steeds professioneler werken. Dat vraagt veel van de kwaliteit van leidinggevenden en leerkrachten. Managers moeten heldere doelen stellen en hun leerkrachten optimaal inzetten. Leerkrachten moeten zich weer meer concentreren op hun kerntaak: het geven van onderwijs.’ Aan het woord is Hoofd Personeel & Organisatie Josca Harkes. Vanaf april 2012 zet zij zich bij O2G2 in om de afdeling Personeel & Organisatie verder te professionaliseren en om vorm te geven aan een nieuwe organisatie van het Ondersteuningsbureau. Hoe is dat in de praktijk aangepakt?

Kwaliteit ‘Samen met de afdeling ben ik eerst goed om me heen gaan kijken’, zegt Josca. ‘De onderwijswereld zit behoorlijk ingewikkeld in elkaar. Wat wordt daarin van O2G2 verwacht? En wat betekent dat voor personeel en organisatie? Het antwoord op die vragen ligt besloten in één woord: kwaliteit. De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van managers en leerkrachten. Daar hebben we in 2012 vanuit Personeel & Organisatie veel in geïnvesteerd. Bijvoorbeeld door de gesprekkencyclus nieuw leven in te blazen. Die bestond al wel, maar daar kon nog veel verbeteren. We hebben bijvoorbeeld directeuren presentaties aan elkaar laten geven. Het is leuk en inspirerend om zo van elkaar te leren.’

Ziekteverzuim Kwaliteit betekent ook: een laag ziekteverzuim. Dat kan beter bij O2G2, erkent Josca. ‘Het verzuimpercentage lag begin 2012 op bijna 7%. We willen dat terugbrengen tot maximaal 5%. Daar is al veel aan gedaan, maar het bleef nu op een bepaald niveau hangen. Tijd voor een nieuwe aanpak dus. Uit een analyse van een extern deskundige bleek dat wij vooral hoog scoren in lang verzuim. Dan moet je daar specifieke maatregelen voor nemen. Directeuren die een plan van aanpak maken, kunnen daar nu deskundige hulp bij krijgen. Er is ook een aantal pilots van start gegaan. Bovendien is sociaal-medisch overleg nu ook onderdeel van de gesprekken van directeuren in wijkclusters. Zo hopen we het verzuim blijvend te kunnen terugdringen.’

Businesspartner En ten slotte: hoe staat het met de reorganisatie van het Ondersteuningsbureau ‘Dan kom ik weer terug bij het begin’, lacht Josca. ‘Kwaliteit en professionalisering: dat geldt ook voor het Ondersteuningsbureau. In 2012 is een ontwerp gemaakt voor een nieuwe organisatie. Kern daarin is dat we de klant – directeuren en rectoren – meer centraal stellen. We moeten nog losser komen van de oude, ambtelijke organisatie. Het Ondersteuningsbureau moet voor de scholen een echte businesspartner worden: wat is hun vraag en hoe kunnen wij daarop inspelen? Die lijn gaan we in 2013 doorzetten!’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 3

HRM

kwaliteit en professionalisering

17


Professionele organisatiecultuur Onze medewerkers vormen ons belangrijkste kapitaal. Zij geven immers vorm aan de kwaliteit van het onderwijs en aan de ontwikkeling van jongeren. O2G2 kan de ambities van de organisatie alleen waarmaken met een gericht personeelsbeleid, waarin het talent van elke individuele medewerker zich maximaal kan ontplooien. O2G2 werkt aan een professionele organisatiecultuur. Leidinggevenden en medewerkers kunnen zich optimaal ontwikkelen en elkaar aanspreken op elkaars handelen, houding en gedrag.

‘Kernbegrippen voor ons zijn: transparantie, verantwoordelijkheid, reflectie en resultaatgerichtheid.’ Binnen O2G2 en op de individuele scholen organiseren we opleidingen en trajecten die bijdragen aan de professionalisering en ontwikkeling van leidinggevenden. Ook onze medewerkers willen we maximaal de mogelijkheid geven om zich verder te ontwikkelen en zo breed mogelijk inzetbaar te blijven.

Gesprekkencyclus De gesprekkencyclus is een goed instrument om met medewerkers te kijken hoe zij, vanuit hun eigen competenties, kennis en vaardigheden, het best kunnen blijven bijdragen aan de doelstellingen van hun school en aan het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. In 2012 hebben we eraan gewerkt om de gesprekkencyclus te verbeteren. In de gesprekkencyclus vertalen we de ambities uit het strategisch beleidsplan naar de individuele doelstellingen van de medewerker. De resultaten van de gesprekken vormen weer de opmaat voor de volgende cyclus.

Functiemix: verruimde aanpak Om het vak van leraar aantrekkelijker te maken en tegelijkertijd te investeren in de kwaliteit van het onderwijs, is de functiemix ontwikkeld. De bedoeling van de functiemix is dat een groter percentage leerkrachten in een hogere leraarsfunctie terechtkomt. Zo verbetert hun loopbaanperspectief en zijn er meer mogelijkheden om kwaliteit te belonen.

Mobiliteit In 2012 zijn er, gelukkig vaak structurele, oplossingen gevonden voor boventallige medewerkers. Wel blijkt dat dat gemakkelijker is voor onderwijzend personeel dan voor onderwijsondersteunend personeel. Van de 56 boventallige medewerkers hebben 31 medewerkers een andere baan gekregen.

Sociaal plan voor WWB’ers De WWB’ers vormen een bijzondere groep boventalligen. Vanwege het stopzetten van de subsidie vanuit de gemeente, moest O2G2 afscheid nemen van deze medewerkers. In 2012 heeft O2G2 in overleg met de bonden een sociaal plan vastgesteld voor deze groep van 86 mensen. Voor het primair onderwijs loopt het sociaal plan door tot uiterlijk 1 januari 2014, voor het voortgezet onderwijs tot 1 augustus 2014. Als medewerkers ervoor kiezen per 1 januari 2013 te vertrekken, kunnen zij in aanmerking voor een vertrekpremie.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Perspectief: vrijwillig van baan veranderen Personeelsleden die boventallig zijn, worden gedwongen van baan te veranderen. Mensen vinden dat meestal niet prettig, bovendien zijn de mogelijkheden beperkt. Vrijwillig van baan veranderen is juist vaak een positieve ervaring. Daarom stimuleert O2G2 actief vrijwillige mobiliteit. Medewerkers die regelmatig van functie en van werkgever wisselen vergroten bovendien hun eigen inzetbaarheid. Ook om die reden is het goed dat te stimuleren. Dat vergt wel een cultuuromslag in het onderwijs, waar de voorspelbaarheid en de zekerheid van de banen juist altijd groot waren. Daar is een actief mobiliteitsbeleid voor nodig. Daarom heeft O2G2 in 2012 het mobiliteitscentrum Perspectief opgezet, voorlopig voor de duur van 2 jaar. Medewerkers kunnen daar terecht voor begeleiding van werk naar werk, loopbaanadvies, trainingen en workshops. Van augustus tot en met december 2012 heeft Perspectief zich vooral ingezet voor voorlichting aan en begeleiding van de WWB’ers. Vanaf 2013 werkt Perspectief voor alle medewerkers van O2G2.

Ziekteverzuim: plan van aanpak Wij vinden het verzuimpercentage binnen O2G2 nog steeds te hoog. Daarom heeft dat het afgelopen jaar veel aandacht gekregen. Het College van Bestuur wil het verzuim terugdringen naar 5%.

‘In 2012 is een eerste stap gezet en daalde het verzuimpercentage van 6,71 naar 5,8%.’ In 2012 is in de hele organisatie een analyse gemaakt van het verzuim. Op basis van de uitkomsten daarvan is een plan van aanpak opgesteld voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het ondersteuningsbureau. We gaan het plan in 2013 uitvoeren.

Totale boventalligheid

Full- en parttimers 2012

Totaal aantal WWB-ers 2 8

45%

55%

1251

737

31 45

n=86 Boventalligheid niet opgelost

Fulltime

Pensioen

Boventalligheid opgelost

Parttime

Gewit Vertrekt per januari 2013 Blijft tot einde looptijd sociaal plan

19


Esther Terwee Projectmanager mobiliteitscentrum Perspectief Wil je je bezinnen op je loopbaan? Ben je toe aan een nieuwe uitdaging? Zoek je daarbij advies of coaching? Wil je weten wat je kwaliteiten en je mogelijkheden zijn? Iedereen met een aanstelling bij O2G2 (op de scholen en het ondersteuningsbureau) is met dat soort vragen welkom bij het mobiliteitscentrum Perspectief. Grote kans dat je dan terechtkomt bij Esther Terwee. Sinds augustus 2012 is zij projectmanager bij Perspectief. Ze doet dat met veel enthousiasme: ‘Wij willen mensen graag stimuleren om ondernemend te zijn en hun talenten optimaal te ontwikkelen. Daarbij kan het heel goed zijn om je blik eens te verruimen. Door af en toe van baan of functie te veranderen verbreed je je kennis, kunde en inzetbaarheid. Wij kunnen daarbij adviseren en begeleiden. Of je nu in het primair, het voortgezet of het speciaal onderwijs werkt, iedereen kan bij ons terecht!’

Vrijwillige mobiliteit Is Perspectief nu vooral bedoeld voor mensen die boventallig zijn of om andere redenen op zoek moeten naar een andere baan? ‘Uiteraard zijn wij er onder andere voor deze mensen’, zegt Esther. ‘Zo hebben we vanaf augustus 2012 heel intensief de WWB’ers begeleid die bij O2G2 hun baan kwijtraken. Maar we willen er vooral naar toe dat mensen uit eigen motivatie op zoek gaan naar mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen. Meer vrijwillige mobiliteit is goed voor onze organisatie, maar vooral in het belang van de mensen zelf.’

Niet vrijblijvend Wat gebeurt er nu als je als O2G2-medewerker bij Perspectief aanklopt? Esther: ‘Je begint met een individueel gesprek met mijn collega Marga Bonsema. Zij stelt je allerlei soms best confronterende vragen over wie je bent, waar je goed in bent en wat je wilt bereiken. Sommige mensen gaan na dat gesprek zelf verder op zoek. Anderen gaan door met Perspectief. Je krijgt dan een pakketje huiswerk mee met allerlei testjes, waarin je ontdekt wat je kwaliteiten zijn, welke capaciteiten je hebt en waar je interesses liggen. Op basis daarvan vul je een persoonlijk profiel in, waaruit blijkt wie je bent en wat je kunt. Daarna is het tijd om in actie te komen. Bijvoorbeeld door te solliciteren, binnen of buiten O2G2. Of misschien ga je de mogelijkheden onderzoeken om een opleiding te doen of een eigen bedrijfje te beginnen. Bij al die initiatieven bieden wij ondersteuning. We organiseren bijvoorbeeld workshops om sollicitatiegesprekken te trainen of te leren om jezelf te profileren. Maar het belangrijkste is dat mensen zélf in actie komen. Het is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Wij zijn geen arbeidsbureau, we hebben geen banen in de aanbieding. We willen mensen vooral stimuleren om in alle leeftijdsfasen vitaal te blijven. Zo investeer je op de meest perspectiefrijke manier in je eigen toekomst!’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Personeelsopbouw man - vrouw

2500

Man Vrouw Totaal

2000

1500

1000

500

0 2007

2008

2009

2010

2011

2012

Personeelsopbouw naar leeftijd 2007

2008

2009

2010

2011

2012

15-24 jaar

69

61

70

67

62

51

25-34 jaar

443

428

439

434

395

408

35-44 jaar

430

426

426

432

427

435

45-54 jaar

618

602

597

599

548

519

55-64 jaar

448

479

501

531

541

566

0

0

3

3

8

9

2008

1996

2036

2066

1981

1988

65 en ouder Totaal

21


Rob Vinke Adviseur Zelfstandig ondernemer Rob Vinke is geen onbekend gezicht binnen O2G2. Al een aantal jaren ondersteunt hij de organisatie als adviseur. Zo is hij tot in detail op de hoogte van alle ins en outs op het gebied van bijvoorbeeld financiën, huisvesting en facilitaire zaken. In dat verband begeleidde hij in 2012 de beëindiging van het Service Level Agreement van O2G2 met de gemeente op het gebied van bouw- en onderhoudsprojecten. ‘Dat is een positieve ontwikkeling’, vindt hij. ‘We kunnen nu efficiënter en sneller werken. Bovendien kunnen we de capaciteiten en competenties die we nodig hebben effectiever inzetten.’

In eigen beheer Wat betekent het beëindigen van dat Service Level Agreement nu precies in de praktijk? Rob Vinke: ‘O2G2 is nu zelf helemaal verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van het planmatige en het periodieke onderhoud aan de schoolgebouwen. Concreet betekent dat bijvoorbeeld dat we bij de nieuwbouw van de Joseph Haydnschool of bij de uitbreiding van de Starter met een eigen projectleider werken. Vanaf begin 2012 hebben we ook het planmatige onderhoud al helemaal in eigen beheer genomen. Ook dat loopt dus niet meer via de gemeente. Daarnaast doen we nu zelf de klachtenregistratie. Als er een klacht binnenkomt, ligt de beoordeling of die urgent is of niet, bij ons. Kan bijvoorbeeld het onderwijs gewoon doorgang vinden? Is de veiligheid niet in het geding? Ten slotte hebben we op basis van een ‘schouw’ die we hebben laten uitvoeren, een nieuwe meerjarenonderhoudsplanning opgesteld voor al onze locaties.’

Mooie mix Er komt nogal wat kijken bij het in eigen beheer nemen van al die aspecten van onderhoud en huisvesting. Heeft O2G2 daar zelf wel de deskundigheid voor in huis? ‘Ook daar hebben we naar gekeken in 2012’, zegt Vinke. ‘We hebben verkend hoe voor ons een afdeling huisvesting en facilitaire zaken eruit zou moeten zien. Moet je alles zelf willen doen? Of alleen de regie in handen houden en mensen inhuren? We kiezen voor een ‘gulden middenweg’, waarbij we bijvoorbeeld voor het planmatig onderhoud zelf mensen in dienst nemen. Voor projectmatig onderhoud zijn we van plan mensen te blijven inhuren. Daarnaast zoeken we nog naar andere vormen van bouw- en onderhoudscontracten. Zo vullen we eigen kennis en deskundigheid aan met expertise van buiten en ontstaat er een mooie mix. Dat is financieel aantrekkelijker en we kunnen vraag naar en aanbod van onderhoud beter op elkaar afstemmen.’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 4

Huisvesting en facilitaire zaken

werk in uitvoering

23


Huisvesting: heldere visie O2G2 is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van de schoolgebouwen, terwijl het (juridisch en economisch) eigendom bij de gemeente ligt. In het Strategisch Beleidsplan 2011-2015 heeft O2G2 een heldere visie verwoord op trends en ontwikkelingen rond onderwijs en huisvesting.

‘Kern daarvan is dat het schoolgebouw moet aansluiten op inhoud en organisatie van het onderwijs, waarbij de leerling en zijn of haar ontwikkeling centraal staan.’ Ontbinding Service Level Agreement Sinds de verzelfstandiging nam O2G2 de diensten op het gebied van technische advisering en begeleiding van bouw- en onderhoudsprojecten af bij de gemeente Groningen. Dat was formeel vastgelegd in een Service Level Agreement. In overleg met de gemeente is besloten deze overeenkomst per 1 augustus 2012 te ontbinden. Dat was al een lang gekoesterde wens van O2G2. Ook de Commissie-Klaassen deed in haar rapport ‘Vermogen tot onderwijs’ (januari 2012) de aanbeveling het Service Level Agreement op de kortst mogelijke termijn te beëindigen. De overeenkomst was – aldus de onderzoekers – financieel nadelig voor O2G2 en paste niet in een volwassen relatie van een verzelfstandigde stichting met de gemeente. Sinds augustus 2012 heeft O2G2 nu de totale verantwoordelijkheid voor het beleid, de planontwikkeling en de uitvoering van de huisvesting.

Nulmeting Om na de ontbinding van het Service Level Agreement met de gemeente met een schone lei te kunnen beginnen, heeft de Grontmij in opdracht van O2G2 een nulmeting uitgevoerd op alle gebouwen. De uitkomsten van de nulmeting zijn de basis voor de huisvestings- en onderhoudsplannen van de komende jaren.

Fris en duurzaam O2G2 vindt het belangrijk dat schoolgebouwen duurzaam zijn: energiezuinig en toekomstgericht. Dat is ook de kern van het huisvestingsplan ‘Fris en Duurzaam’ dat de gemeente Groningen voor de periode 2012-2015 heeft gepresenteerd. De komende jaren wordt vooral gewerkt aan een beter binnenklimaat en aan energiebesparing op scholen. In 2012 is gestart op de Brederoschool.

Nieuw- en verbouwprojecten In 2012 ging de schop bij diverse O2G2-scholen in de grond voor nieuw- en verbouwprojecten. Hieronder een kleine greep uit die projecten. Basisscholen • De onderbouw van de Starter gaat naar een nieuwe locatie aan de Paterswoldseweg. Dit pand moet daarvoor worden verbouwd. • De Catamaran (vanaf schooljaar 2012-2013 de Vuurtoren) heeft een extra noodlokaal in gebruik genomen. • In 2012 is gestart met nieuwbouw van de Joseph Haydnschool. • In 2012 is de uitbreiding met 2 lokalen in de ‘Wijkpost’ Molukkenlocatie van het Karrepad opgeleverd.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


• De Brederoschool heeft een nieuw dak gekregen. Scholen voor speciaal onderwijs • In 2011 heeft het College van Bestuur besloten om de Buitenschool te verplaatsen van Glimmen naar Haren. Nabij de Mytylschool en Beatrixoord is in de zomer van 2012 een nieuw gebouw voor de Groninger Buitenschool opgeleverd. Middelbare scholen • Op het Reitdiep College zijn de voorbereidingen gestart voor nieuwbouw van de Simon van Hasselt. De locatie Leon van Gelder is intern verbouwd. • Het Zernike College is gestart met de voorbereiding van de uitbreiding aan de Helperbrink.

Vmbo Noorderpoort naar Zernike College Met ingang van het schooljaar 2013-2014 gaan de vmbo-afdelingen van het Noorderpoort deel uit maken van het Zernike College. In 2012 is daartoe een intentieverklaring ondertekend en zijn de bestuurlijke voorbereidingen getroffen.

‘Ruim 300 leerlingen, 37 personeelsleden, 2 gebouwen en 4 opleidingen maken de overgang van Noorderpoort naar Zernike.’ De scholen werkten al jaren intensief samen. Leerlingen volgden vaak lessen in dezelfde klassen. Daarom is besloten om de verantwoordelijkheid voor alle vmbo-leerlingen van beide scholen neer te leggen bij het Zernike College.

Europese aanbestedingen Op het gebied van facilitaire zaken richt O2G2 zich meer en meer op samen (Europees) aanbesteden. In 2012 gebeurde dat bijvoorbeeld op het gebied van multifunctionals en ICT-investeringen.

25


Henk Tameling Rector Zernike College Bij zijn aantreden in 2011 kreeg Henk Tameling, rector van het Zernike College, onder andere de opdracht om de overname van het vmbo van het Noorderpoort voor te bereiden. Het eerste wat hij vervolgens deed was: op de rem gaan staan. Waarom? ‘Het is bij dit soort trajecten altijd erg belangrijk om er de tijd voor te nemen’, legt hij uit. ‘ Het is een complex proces en je hebt te maken met mensen, middelen en gebouwen. We hebben veel aandacht besteed aan de juiste man/vrouw op de juiste plek. Dat betekent ook dat je keuzes moet maken die soms lastig en pijnlijk zijn’.

Achtergrond overname Noorderpoort Zo’n 10 jaar geleden kreeg de visie dat vmbo en mbo goed op elkaar moeten aansluiten, steeds meer vorm. Er is toen een innige samenwerking gestart tussen het Zernike College en het Noorderpoort. Twee organisaties met gescheiden bevoegde gezagen. Maar wel werkend vanuit eenzelfde pedagogische gedachte en een gemeenschappelijk belang: het beste voor het kind. In de loop van de tijd ontstond echter steeds meer het idee dat de organisatie beter bediend kon worden vanuit één aansturing. Daarnaast wilde het mbo zich meer richten op de core business: schoenmaker blijf bij je leest. In die periode zijn de eerste ideeën ontwikkeld voor een overdracht en twee jaar geleden is dit traject gestart.

Kansen Henk Tameling zag meteen wel in dat de overname van het VMBO van het Noorderpoort kansen zou bieden. Zowel voor het vmbo-Zuid als voor O2G2. ‘In het noorden van de stad hebben we al vmbo op de Kluiverboom en op de Leon van Gelder,’ zegt hij. ‘Met de overname van het Noorderpoort door het Zernike College konden we het vmbo in Groningen-Zuid uitbouwen en versterken. Daarbij was en is het belangrijk om goed na te denken over waar we naartoe willen en welke kansen de overname biedt.’ Hoe is het traject aangepakt? Henk: ‘In mijn 35 jaar onderwijservaring heb ik geleerd vernieuwing en verandering niet van boven op te leggen. Dat werkt niet. Dan is de kans groot dat het draagvlak ontbreekt en dat vernieuwing mislukt. Onze eerste stap was daarom het inrichten van een denktank met vertegenwoordigers van het middenkader. Deze denktank heeft in juli 2012 een nota opgeleverd met daarin de contouren van het toekomstige vmbo-Zuid. De collega’s krijgen twee jaar de tijd om dit plan uit te werken.’

Uitgangspunten vmbo-Zuid - Veel aandacht voor oriëntatie op mbo, met speerpunt techniek - Extra aandacht voor leerlingbegeleiding - Samenwerking bedrijfsleven, school en wijk - Verlengde Schooldag met sport, hobby en huiswerkbegeleiding, de school als tweede huis. - Leren in de praktijk - Denken en doen, onderzoeken en ontwerpen

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Samenwerking Het vmbo-Zuid moet onderwijs worden midden in de samenleving. ‘We zoeken bijvoorbeeld intensief samenwerking met het bedrijfsleven’, zegt Henk Tameling. ‘En we willen de school integreren in de wijk. Bijvoorbeeld door het inrichten van leerbedrijven waarvan de buurtbewoners ook gebruik kunnen maken. Daarnaast willen we een belangrijke bijdrage leveren aan de werkgelegenheid door aandacht te besteden aan techniek. Hiervoor hebben we al contacten gelegd met het bedrijfsleven in onder andere de Eemshaven. Verder betrekken we externe professionals bij onze school. Bijvoorbeeld als lid van onze Raad van Advies. Ook hebben we een samenwerking met de Lerarenopleiding Lichamelijke Opvoeding (ALO) van de Hanzehogeschool Groningen. Studenten van die opleiding gaan ons sportprogramma verzorgen. Alles met als doel een school te creëren waar kinderen zich thuis voelen en waar ze uitgedaagd worden om te denken en te doen.’

27


Anne de Groot ICT-coördinator en docent op het Zernike College ‘Ons eerste doel is dat we onze ICT-infrastructuur goed op orde krijgen. Vervolgens moeten we zorgen dat we die infrastructuur gebruiken om beter met elkaar te communiceren. En het uiteindelijke doel is om echte onderwijsinnovatie van de grond te krijgen.’ Zo omschrijft Anne de Groot, ICT-coördinator en docent op het Zernike College, in een notendop de ICT-strategie van O2G2. Samen met de andere ICT-coördinatoren, de schooldirecteuren en ICT-manager Rudie Missoorten, werkt hij enthousiast aan het uitvoeren van die strategie. Zijn opdracht: het maken van een O2G2-intranet.

Gemeenschappelijk platform Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Anne: ‘Alle scholen vormen samen met het Ondersteuningsbureau één organisatie. Goede communicatie is een voorwaarde om de meerwaarde van die samenwerking optimaal te kunnen benutten. Zo biedt het Ondersteuningsbureau heel veel diensten en informatie aan, waar we allemaal voordeel van kunnen hebben. Dan is het handig als je die ook snel aan alle scholen kunt aanbieden. Daarom ontwikkelen we nu een O2G2-intranet dat als gemeenschappelijk platform dient, waarop we gemakkelijk informatie kunnen delen en met elkaar kunnen communiceren. De eerste stap daarbij is dat scholen snel kunnen beschikken over de informatie vanuit het Ondersteuningsbureau. In een tweede fase kan elke school of schoollocatie een eigen website maken die we onderbrengen in de infrastructuur van het intranet. Uiteindelijk moet het intranet een interactief geheel worden, van waaruit allerlei onderwijsvernieuwingen tot stand komen.’

Interactief Zover is het op dit moment nog niet. ‘We zijn in 2012 vooral bezig geweest met alles technisch mogelijk te maken. Dat klinkt misschien niet zo interessant, maar het is wel tijdrovend’, vertelt Anne. ‘Na de zomer van 2013 is het intranet beschikbaar. Na de herfstvakantie hopen we de sites van de 6 pilotscholen online te hebben. Begin 2014 is het intranet zo ver ontwikkeld dat alle medewerkers, maar uiteindelijk ook leerlingen, er interactief mee kunnen werken.’

Onderwijsinnovatie Anne de Groot heeft hoge verwachtingen van het intranet, in combinatie met de andere ICT-projecten. ‘Het zal talloze nieuwe mogelijkheden bieden’, zegt hij. ‘Zo kun je straks waar je ook bent inloggen op het intranet om de meest actuele vergaderstukken of documenten te downloaden. Leerlingen in het voortgezet onderwijs kunnen informatie uitwisselen over hun profielwerkstuk. Kinderen uit groep 8 kunnen via het intranet alvast een kijkje nemen op de middelbare school van hun keuze. We kunnen meer gaan werken met individuele leerlijnen. Al met al zien we dat de nadruk steeds meer verschuift van techniek en communicatie naar onderwijsinnovatie. De techniek wordt op den duur steeds dienstbaarder.’

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 5

ICT

klaar voor de start

29


ICT-programma Begin 2012 heeft O2G2 een ICT-strategie vastgesteld voor de periode 2012-2014. Om die strategie uit te voeren is een programma opgezet met daarin 11 concrete ICT-projecten. Het programma richt zich – onder de noemer ‘Klaar voor de start’ – op de gehele O2G2-organisatie met ruim 2200 medewerkers en 16.000 leerlingen. Een centrale stuurgroep zorgt ervoor dat de projecten in samenhang met elkaar worden uitgevoerd. Zo ontstaat een doorgaande lijn in de ICT-ontwikkelingen bij O2G2. De ICT-infrastructuur binnen O2G2 is nog te versnipperd om ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en bedrijfsvoering door de hele organisatie heen mogelijk te maken. Daarom moeten we die infrastructuur eerst uniformeren en standaardiseren, niet alleen op technisch, maar ook op functioneel gebied. Daarnaast is een adequate beheersstructuur nodig. Om optimaal te profiteren van schaal, uniformiteit en standaardisatie moeten we effectief aanbesteden en het technisch beheer minimaliseren. Met het programma ‘Klaar voor de start’ leggen we een fundament onder de totale O2G2-organisatie, waarop we met toekomstige ICT-ontwikkelingen kunnen voortbouwen.

Projecten De projecten in het ICT-programma zijn ingedeeld rond drie thema’s: 1. Één werkplek Doel is dat er één werkomgeving ontstaat voor heel O2G2, met e-mail, agenda en toegang tot de eigen werkplek, onafhankelijk van de plaats waar je je bevindt en de apparatuur waarop je werkt. 2. Samen werken Doel is beter te kunnen onderwijzen, leren, communiceren en samenwerken via internet, intranet en nieuwe media. 3. Één omgeving Doel is een gezamenlijke infrastructuur rond toegang, beveiliging en beheer van netwerken, servers, telefoniecentrales en de werkplekhardware.

Onderzoek Uiteindelijk doel is dat ICT niet alleen het onderwijsproces ondersteunt, maar dat het ook als instrument zal dienen om innovatie in het onderwijs mogelijk te maken. Daarvoor is ook de ontwikkeling van ICT-kennis en -vaardigheden binnen de eigen organisatie van belang. In 2012 is in dat verband een onderzoek gestart onder ICT-coördinatoren in het voortgezet onderwijs en directeuren in het primair onderwijs. Wat hebben zij in hun eigen dagelijkse praktijk nodig en welke drempels ervaren ze daarbij? De uitkomsten van het onderzoek gebruiken we vanaf 2013 om de ICT-ontwikkelingen in het onderwijs te helpen vormgeven.

Centrale inkoop Naast de inhoudelijke ontwikkelingen rond ICT is centrale en gezamenlijke inkoop van ICT-middelen een belangrijk winstpunt voor de nabije toekomst. Uit het programma ‘Klaar voor de start’ zullen wensen en eisen naar voren komen waaraan nieuwe producten en diensten moeten voldoen.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Arianne Wijninga Projectleider Één werkplek en locatieleider Joseph Haydschool Stel je bent met je iPad onderweg in de trein. Dan kun je daar inloggen op je eigen werkplek. Het kan ook thuis op je computer. Op je eigen kantoor of op een andere school. Waar je ook bent: als O2G2-medewerker kun je altijd je eigen werkplek gebruiken. ‘Dat is de stip op de horizon waar we naar op weg zijn’, zegt Arianne Wijninga. Ze werkt twee dagen per week als locatieleider op de Joseph Haydnschool. Daarnaast is ze twee dagen per week projectleider van het project ‘Eén werkplek’. Arianne vertelt.

Techniek en toepassing ‘Hoe kun je ICT optimaal inzetten ten behoeve van het onderwijs? Die vraag houdt mij al een aantal jaren bezig’, zegt zij. ‘Systeembeheerders weten alles van de technische kant van ICT. Leerkrachten en docenten weten wel wat zij nodig hebben aan ICT-toepassingen. Maar ze vinden het soms lastig om dat helder over te brengen aan de technische mensen. Ik ben graag de schakel die hen met elkaar verbindt. Ik probeer de wensen en de eisen van het onderwijs zodanig te vertalen, dat systeembeheerders weten hoe zij daaraan kunnen voldoen. Zo gaat het ook met het project ‘Eén werkplek’. We hebben de tijd genomen om precies te ontdekken wat gebruikers nodig hebben. Met andere woorden: wat zijn de functionele eisen waaraan die ene werkplek moet voldoen?’

Gebruikerssessies Dat is een hele zoektocht geworden. ‘Ja’, beaamt Arianne, ‘we zijn daar best lang mee bezig geweest. Maar we wilden dan ook van heel O2G2 weten wat er nodig is om van de ene werkplek een succes te maken. We hebben daar met behulp van een externe deskundige bijvoorbeeld gebruikerssessies voor georganiseerd. Maar ook bijeenkomsten met onder andere systeembeheerders, schooldirecteuren en ICT-coördinatoren. Zo is er een pakket opgesteld van functionele eisen aan de werkplek. Vervolgens heeft de externe deskundige daar een startarchitectuur voor geschreven. Die ligt er nu. Op basis daarvan bereiden we een Europese aanbesteding voor. Alles is erop gericht dat we in 2014 kunnen gaan werken met de nieuwe werkplek.’

Meerwaarde Wat is haar in dit hele proces opgevallen? Arianne: ‘Het bijzondere is dat er in het begin natuurlijk best even wat weerstand te overwinnen is bij dit soort grote projecten. Sommige scholen, vooral in het voortgezet onderwijs, hebben hun ICT bijvoorbeeld goed op orde. Dan is de vraag wat voor hen de meerwaarde van het project ‘Eén werkplek’ kan zijn. Door veel overleg en voorlichting hebben we iedereen binnen O2G2 nu kunnen overtuigen van het nut ervan. Ik vind het positief dat we nu echt samen koersen naar die stip op de horizon!’

31


Anneke Lalkens Controller Bouwen aan één organisatie. Dat antwoordt Anneke Lalkens op de vraag wat de rode draad was in haar werk bij O2G2 in 2012. Ze kwam eind 2011 op de financiële afdeling werken als controller, nadat ze onder andere ook bij het openbaar onderwijs in Assen had gewerkt. Wat valt haar op bij O2G2? Anneke: ‘Dat we hier 30 bedrijven bedienen. De financiële verantwoordelijkheid ligt bij O2G2 zo laag mogelijk in de organisatie. Dat betekent dat elke school een bedrijf op zich is. Dat er bijvoorbeeld op 30 plekken facturen worden ingeboekt. In eerste instantie is veel van het stramien van de gemeente overgenomen. We kijken nu hoe we de organisatie efficiënter en effectiever kunnen inrichten.’

In control Dat is een boeiende klus voor Anneke en haar collega’s. ‘Het is interessant om uit te vinden hoe alles werkt en waar je verbeteringen kunt aanbrengen’, zegt zij. ‘Wat bijvoorbeeld al heel goed werkt is het begrotingsmodel van O2G2. Elke school werkt met hetzelfde format en dat gaat uitstekend. We gaan dit nu verder uitbreiden met de meerjarenbegroting. Vervolgens is het belangrijk dat je elke maand onder de streep het resultaat kunt zien. Je moet in control zijn. Dan kun je ook snel en flexibel inspelen op financiële ontwikkelingen. We werken er hard aan om dat nog beter voor elkaar te krijgen.’

Nog niet gezond In 2012 is O2G2 een stuk rijker geworden doordat de gemeente de bruidsschat en het eigen vermogen heeft aangevuld. ‘Dat klopt’, bevestigt Anneke. ‘Zo kwamen we over 2012 uit op een positief resultaat van 9,8 miljoen euro. Maar verkijk je daar niet op. Het jaar 2011 is afgesloten met een negatief Eigen Vermogen van 6,6 miljoen euro. Uiteindelijk is eind 2012 ons Eigen Vermogen 3,2 miljoen euro. Dat lijkt heel wat. Maar het is lang niet genoeg om risico’s of onvoorziene tegenvallers te kunnen opvangen. We moeten nog jaren achter elkaar een positief resultaat behalen om echt financieel gezond te worden.’

Efficiënter Een onderwijsorganisatie die ‘winst’ maakt: dat klinkt vreemd. Het geld moet toch aan het onderwijs worden besteed? Anneke: ‘Inderdaad, dat is een lastig dilemma, helemaal omdat je merkt dat scholen de begroting steeds moeilijker sluitend krijgen. Het betekent vooral dat we de komende jaren in de bedrijfsvoering efficiënter willen gaan werken. Daar zijn we ook al mee begonnen, bijvoorbeeld door meer centraal in te kopen. Daarnaast willen we de administratie beter stroomlijnen, zodat niet alles meer op 30 plekken hoeft te gebeuren. Nu O2G2 zelf zorgt voor het onderhoud aan de gebouwen, kan dat ook efficiënter en dus voordeliger. Tegelijkertijd hoeft investeren in de kwaliteit van het onderwijs niet altijd meer te kosten. Met een slim ingerichte organisatie besparen we kosten én werken we aan kwaliteit. ‘

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 6

FinanciĂŤn

op de goede weg

33


Eigen Vermogen en bruidsschat verhoogd Al snel na de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs in 2010 bleek de financiële basis van O2G2 niet voldoende te zijn om op eigen benen te kunnen staan. De waarde van het startvermogen dat O2G2 bij de verzelfstandiging van de gemeente meekreeg bleek veel lager te zijn dan destijds ingeschat. De bruidsschat waarover O2G2 daarnaast van de gemeente de beschikking kreeg, bleek bij lange na niet toereikend om de ontstane instabiele situatie op te lossen. Het College van Bestuur en de Raad van Toezicht zijn daarover medio 2010 in gesprek gegaan met de gemeente. Vanwege de ongezonde financiële situatie heeft de Inspectie O2G2 in 2011 onder verscherpt toezicht gesteld. Met de gemeente is vooral gesproken over het Eigen Vermogen en de bruidsschatregeling. In de zomer van 2011 is een onafhankelijk onderzoek ingesteld naar de omvang van de bruidsschat. In september 2011 bleek uit dat onderzoek dat de bruidsschatregeling onvoldoende was en zou moeten worden verhoogd met 4,5 miljoen euro. In oktober 2011 is de commissie-Klaassen gestart met een onderzoek naar het Eigen Vermogen van O2G2. Het eindrapport is in 2012 gepresenteerd aan de gemeenteraad. Belangrijkste uitkomst was dat het Eigen Vermogen moest worden versterkt met 6,9 miljoen euro. De gemeenteraad heeft de aanbevelingen van beide rapporten overgenomen. Nog in 2012 is alles financieel afgehandeld en kon dit boek worden afgesloten. In het vierde kwartaal van 2012 heeft de Inspectie aangegeven dat O2G2 niet meer onder het verscherpt toezicht valt.

In 2012 had O2G2 een omzet van 132 miljoen euro. Het Eigen Vermogen bedraagt eind 2012 3,2 miljoen euro. Dat is (met name door de extra middelen vanuit de gemeente Groningen) een verbetering van 9,8 miljoen euro vergeleken bij 2011. Maar het is nog lang geen 10% tot 15% van de totale omzet. Als we uitgaan van de aanbevelingen van het ministerie, dan zou het Eigen Vermogen in dit geval minstens 13,2 miljoen euro moeten bedragen.

Weerstandsvermogen Scholen hebben reserves nodig om (onverwachte) risico’s te kunnen dekken. Om te beoordelen of de scholen voldoende reserves hebben, hanteren we de formule voor het weerstandsvermogen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het ministerie vindt het wenselijk dat het weerstandsvermogen tussen de 10% en 40% van de omzet is. O2G2 wil toe naar een weerstandsvermogen van tussen de 10% en de 15% om risico’s te dekken en onvoorziene tegenslagen te kunnen opvangen. De komende jaren gaat O2G2 de financiële weerbaarheid van O2G2 en de scholen verder versterken, al zijn de mogelijkheden daartoe beperkt. Eind 2012 ligt de omvang van het weerstandsvermogen beneden de 3% van de totale omzet van O2G2. Het streven is om in 2017 een niveau van 6,3% te bereiken.

‘Uiteindelijk wil O2G2 op 10% weerstandsvermogen uitkomen.’ De afgelopen periode zijn al diverse bezuinigingsmaatregelen genomen. Bijvoorbeeld de aanpak van boventalligheid, fusies tussen scholen en het beter benutten of afstoten van schoolgebouwen. Ook wordt er, om te kunnen besparen, meer centraal ingekocht. Bij alle maatregelen blijft de kwaliteit van het onderwijs voorop staan.

Verbinden en bouwen Jaarverslag 2012


Hoofdstuk 7

In de media

zomaar een greep


Be dankt vo or het lezen

Dit is een uitgave van O2G2 Bezoekadres Leonard Springerlaan 39 9727 KB Groningen Postadres Postbus 744 9700 AS Groningen Telefoon 050-36 88 800 info@o2g2.nl www.o2g2.nl Tekst Tekst en Speech Vormgeving Degen & Leideritz

Jaarverslag 2012  

"Verbinden en bouwen" dat is het thema van ons jaarverslag 2012.

Advertisement