Page 1

Afgiftekantoor 8400 Oostende Masspost DRIEMAANDELIJKS TIJDSCHRIFT Toelating - gesloten verpakking 8400 Oostende Masspost - BC6686 erkenningsnummer P409170

NutriFacts

België - Belgique P.B. 8400 Oostende Masspost BC6686

TIJDSCHRIFT VOOR VOEDING, NUTRI- & FYTOTHERAPIE Juli - Augustus - September 2016

• Onevenwicht in vaginale flora belangrijkste oorzaak van infectieuze vaginitis – probiotica als mogelijk alternatief voor gebruikelijke medicijnen? • Update vitamine D • Bewezen heilzame werking van polyfenolen, zowel voedingsmiddelen als -supplementen, op het beenderstelsel • De brede inzetbaarheid van Oligomere procyaniden (OPC’s) uit zeedenschors

VU: Lange Dreve 8F, 8980 Zonnebeke


GIGANTIOX

UW DAGELIJKSE PORTIE FRUIT! Eén fruittablet GIGANTIOX levert 5.000 ORACeenheden, de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid anti-oxydanten. 1 tablet Gigantiox is gelijk aan 5 porties fruit!

de hoge concentratie aan actieve stoffen en de unieke synergie zorgen voor een zeer efficiënte werking van GIGANTIOX

S? STRES IE? NG? I T D E U L O POL NDE V O Z E ONG

1 sinaasappel

1 tros blauwe druiven

Sinaasappel zit barstensvol vit. C en bioflavonoïden, deze versterken de bloedvaten en de venen, ondersteunen het cholesterolmetabolisme en de capillaire doorbloeding.

Malus domestica

Citrus spp.

Sterk antioxidant. Granaatappel is bekend omwille van zijn anti-aging effecten en draagt bij tot een gezond harten bloedvatenstelsel.

1 appel

Olea europaea L.

1 granaatappel

Vitis vinifera L.

Punica granatum L.

1 tablet GIGANTIOX is gelijk aan de bescherming van:

20 ml olijfolie

Appel ondersteunt een normaal glucosemetabolisme en is goed voor het geheugen door de aanwezigheid van omega 3 (ALA).

Olijf is het gezondheidsgeheim van het Middellandse Zeegebied. Het hoge gehalte aan oleocanthal en hydroxytyrosol ondersteunt het cardiovasculair systeem.

Blauwe druiven bevatten het volledige gamma van fyto-actieve polyfenolen, die de vaatwanden, de venen en de haarvaten versterken.

VOOR MEER INFORMATIE, VRAAG RAAD AAN UW APOTHEKER!


COLOFON 4e jaargang nr. 3 Tijdschrift Verschijnt vier keer per jaar, wordt ook in het Frans gepubliceerd.

Inhoud

ABONNEMENTEN Abonnementen worden aangegaan voor een jaar vanaf datum van betaling en worden automatisch verlengd. Opzegging gebeurt schriftelijk minstens 2 maand voor het einde

ARTIKELS • Onevenwicht in vaginale flora belangrijkste oorzaak van infectieuze vaginitis – probiotica als mogelijk alternatief voor gebruikelijke medicijnen? 04

van de abonnementsperiode.

• Update vitamine D

Prijs voor België:  15

• Bewezen heilzame werking van polyfenolen, zowel voedingsmiddelen als -supplementen, op het beenderstelsel 10

te betalen op rekeningnummer KBC 738-6155011-92 Prijs voor Nederland:  20

09

• De brede inzetbaarheid van Oligomere procyaniden (OPC’s) uit zeedenschors 18

te betalen op rekeningnummer Rabobank 1133 19 851

PERSBERICHTEN / PRODUCTEN IN DE KIJKER

22

INLICHTINGEN Lange Dreve 8F - B-8980 Zonnebeke T: +32 (0)57 46 64 46 M: +32 (0)495 23 81 76 F: +32 (0)57 46 95 25 E: info@nutrimedes.com VERANTWOORDELIJKE UITGEVER dr. Koen Descheemaeker Lange Dreve 8F - B-8980 Zonnebeke

VORMGEVING LinaDesign

19e Voedings- en Gezondheidscongres ◗ www.voedingscongres.be

De uitgever is niet verantwoordelijk voor de inhoud van artikelen die onder auteursnaam zijn opgenomen of voor informatie verstrekt in de advertenties of publiredactionele bijdragen of in de rubriek Nieuwe Producten.

Vrijdag 18 en zaterdag 19 november 2016 Auditorium 2000 - Heizel - Brussel


04

Onevenwicht in vaginale flora belangrijkste oorzaak van infectieuze vaginitis – probiotica als mogelijk alternatief voor gebruikelijke medicijnen? De normale vaginale flora bestaat uit een complex

jaren van chronische klachten. De Candida stam-

dynamisch evenwicht tussen lactobacillen enerzijds

men blijven dan overmatig aanwezig ondanks me-

en potentiele pathogenen (ziekteverwekkend onder

dicamenteuze behandeling en steken na enkele we-

bepaalde eomstandigheden) anderzijds. Wanneer

ken (tot maanden) de klachten opnieuw de kop op.

dit delicate evenwicht verstoord wordt – door o.a.

Men spreekt van recidiverende vulvovaginale candi-

verminderde weerstand, te veel intiem zeepgebruik,

diasis wanneer de klachten zich meer dan drie maal

gebruik van geneesmiddelen als antibiotica en sper-

per jaar manifesteren. In zeer uitzonderlijke gevallen

macide, (wisselend) seksueel contact - ziet men het

kan vulvovaginale candidiasis levensbedreigend zijn.

aantal lactobacillen meestal dalen waardoor ook de

Wanneer de Candida in het bloed terecht komt kan

zuurtegraad afneemt en het aantal ziektekiemen de

het een gegeneraliseerde infectie of ‘systemische can-

overhand kan nemen. Wanneer de Candida-species

didiasis’ veroorzaken. Deze vorm van een Candida-

de overhand nemen spreekt men van vulvovaginale

infectie komt alleen voor bij ernstig zieke mensen met

candidiasis. Wanneer (facultatief) anaerobe bacteriën

een sterk verminderde weerstand. Bijvoorbeeld bij

domineren (waaronder Gardenerella vaginalis, A. va-

mensen die een orgaantransplantatie hebben on-

ginae, Atopobium, Eggerthella, Megasphaera typeI,

dergaan, bij kankerpatiënten na een chemokuur of bij

Leptotrichia/Sneathia en Prevotella) samen met een

Aidspatiënten.

verhoogde vaginale pH, geeft dit aanleiding tot een bacteriële vaginosis (BV). Beiden leiden ze tot vaginale

Huidige behandelstrategieën

infecties met hun specifieke klachten.

In de meeste gevallen is een vulvovaginale candidiasis gemakkelijk te behandelen met lokale of sys-

Bacteriële vaginosis is de meest voorkomende oor-

temische antimycotica (ook antischimmelmiddel of

zaak van genitaal ongemak bij vrouwen in de repro-

antifungaal middel genoemd). Wanneer de klachten

ductieve leeftijd. Klinisch presenteert BV zich met over-

mild zijn, is medicamenteus behandelen niet steeds

matige vaginale afscheiding met een zeer onaange-

noodzakelijk. Lokale antimycotica als butoconazol,

name visgeur, vaak samengaand met vaginale jeuk.

miconazol, en fentioconazol zijn zonder recept ver-

Vulvovaginale candidiasis is in de meeste gevallen

krijgbaar en bieden in de meeste gevallen verlichting.

een niet gevaarlijk maar hinderlijk probleem, met jeuk,

Orale middelen vereisen wel een voorschrift en worden

roodheid, pijnlijk branderig gevoel bij het plassen en

gebruikt wanneer de infectie moeilijk onder controle te

seksueel contact en met een witte geurloze vaginale

brengen is en/of de patiënt kampt met recidiverende

afscheiding. De potentieel bestaat echter de kans

candidiasis. Bacteriële vaginose wordt gewoonlijk be-

dat een Candida-infectie een hardnekkig probleem

handeld met metronidazol en clindamycine. Helaas,

wordt dat verantwoordelijk is voor maanden tot zelfs

is de klinische respons hierbij slechts 71% tot 89% met


06 een terugvalpercentage van de 50 tot 75% na 1 tot 6 maanden na de antibiotica behandeling. Het gebruik van deze middelen is dus niet zonder nadelen en in de toekomst verwacht men mogelijk nog grotere problemen met resistente kiemen. Nu reeds zijn bepaalde vormen van vulvovaginale candidiosis moeilijk behandelbaar en blijken de kiemen resistent geworden te zijn tegen bepaalde azoolderivaten . Net als bij de bacteriële kiemen vraagt het resistentiefenomeen een verhoogd bewustzijn en nodige voorzichtigheid bij het voorschrijven en aanbevelen van de antifungale middelen door artsen en apothekers.

Candidiasis is een schimmelinfectie die veroorzaakt door gisten van het geslacht Candida. Er zijn meer dan 20 soorten Candida-gisten die infecties bij de mens kunnen veroorzaken, de meest voorkomende daarvan is Candida albicans . Candida-gisten leven normaal op de huid en de slijmvliezen zonder infecties te veroorzaken. Overmatige groei van deze micro-organismen kan echter leiden tot candidiasis wanneer de gist zich dieper in de huid of slijmvliezen nestelt. Candidiasis kan voorkomen op de huid, in de vagina of in de mond. Wanneer de infectie voorkomt ter hoogte van het mondslijmvlies dan ontwikkelt zich spruw en komen er pijnlijke witte plekken voor bijvoorbeeld op de wangen, tong en gehemelte. Bij infectie ter hoogte van de vagina (vulvovaginale candidiasis) zal het slijmvlies van de vagina en van de huid rondom de vagina geïrriteerd zijn en kan hierdoor een toename van de vaginale afscheiding ontstaan. De afscheiding is vaak korrelig en wit zonder uitgesproken geur. Ook gaat dit gepaard met hevige jeuk en een branderig gevoel. Vaak is geslachtsgemeenschap pijnlijk door de infectie. Infecties ter hoogte van de huid komen vooral voor op warme en vochtige plaatsen op het lichaam zoals in huidplooien bij mensen met overgewicht en bij baby’s in de liezen (luieruitslag). De huid is rood en vochtig en er ontstaan kleine, met vocht gevulde, blaasjes. De symptomen van Candida verergeren door het eten van geraffineerde koolhydraten, gist, schimmelkazen, champignons, de meeste fruitsoorten, alle koolsoorten, zoete groenten en alcohol. Verder kan het weer ook invloed hebben, vooral wanneer het warm, benauwd en vochtig is, is de Candida op z’n best.

Lactobacillen die bescherming bieden

ting van de symptomen en, in sommige gevallen, het

Het therapeutisch gebruik van antimicrobiële op lange

riële vaginosis is het gebruik van probiotica waardevol

termijn, met de gebruikelijke bijwerkingen en het risico op het mogelijk ontwikkelen van resistentie, maakt dat

verminderen van de incidentie van invasieve schimmelinfecties bij kritisch zieke patiënten. Ook bij bactegebleken.

het gebruik van deze middelen niet langer wenselijk.

Een gezond vaginaal ecosysteem vormt een natuur-

Er bestaat een toegenomen behoefte aan andere

lijke barrière tegen pathogene kiemen. Uit onderzoek2

behandelmethoden om urogenitale infecties te voor-

heeft men kunnen afleiden dat de gezonde vaginale

komen en te genezen.

flora voornamelijk bestaat uit Lactobacillus (L.) cris-

Probiotica worden gesuggereerd en reeds gebruikt als natuurlijk alternatief voor de behandeling van vulvovaginale candidiasis en bacteriële vaginose.

patus, L. iners and L. jensenii. Deze bacteriën hebben een gunstig effect op het ecosysteem door remming van de groei, de hechting en de verspreiding van andere micro-organismen. Verschillende mechanismen

Recent gecontroleerde studies geven aan dat probi-

worden hierbij als mogelijk verklaring voorgesteld, zo-

otica, met name lactobacillen (Doderleïn bacteriën),

als: de secretie van organische zuren (o.a. melkzuur),

een Candida-infectie ontwikkeling kunnen afremmen

productie van antimicrobiële stoffen (o.a. waterstof-

ter hoogte van de vagina en de vulva. Deze gunstige

peroxide, Bacteriocinen), de concurrentie voor voe-

effecten werden ook gezien bij Candida-infecties ter

dingsstoffen, de concurrentie voor receptoren (hech-

hoogte van de mond, slokdarm en darm met verlich

ting op de epitheel) en co-aggregatie (binding aan pathogene kiemen) met pathogene kiemen.


partners:

GeZondheids salon 26 - 27 beurs voor een gezonde levensstijl

Paleis 1

Brussels

www.gezondheidssalon.be november 2016 Expo

Medisch • Voeding • Technologie • Beweging • Welzijn • Informatie


08 Probiotica

met

bepaalde

lactobacillus

species

het aantal lactobacillen in de vagina van vrouwen

beschermen vrouwen tegen urogenitale infecties

met bacteriële vaginose verhoogd kunnen worden.

De keuze van de bacteriestam is erg belangrijk. De

In een recente kleine studie werden vrouwen met BV

best beschermende vaginale flora wordt gevormd

behandeld met of een gericht antibioticum, of een

door lactobacillen die waterstofperoxide (H202) pro-

oraal probioticum of een placebo of een combinatie

duceren, blijkt uit recent onderzoek. Deze lactobacil-

antibioticum en probioticum. Uit dit onderzoek bleek

len maken het herkoloniseren een gezonde microflora

dat bij 51% (p < 0,05) van de vrouwen die het probi-

bij vaginale dysbiose mogelijk. Een Amerikaanse stu-

oticum kregen het langer duurde voor ze een nieuwe

die

toont aan dat door vaginale applicatie van de

opstoot van bacteriële vaginose symptomen ontwik-

speciale Lactobacillus acidophilus stam (H202-pro-

kelde, in vergelijking met de groep vrouwen die een

ducerend) al dan niet in combinatie met een oraal

placebo gekregen hadden. Het probiotisch gebruik

probioticum, de kans op vulvovaginale candidiasis

zorgde tevens voor een lagere vaginale pH en een

vermindert bij vrouwen die hiervoor gevoelig zijn.

toename van het aantal lactobacillen dat zich in de

Ander recent onderzoek geeft aan dat vaginaal ge-

tijd handhaafde.

bruik van Lactobacillen een voordeel kunnen bieden tegenover de gebruikelijke lokale antimycotica door de mogelijkheid het immuunsysteem te versterken.

Ter conclusie

Bij chronische dysbacteriosis (of een langdurige ver-

Heel wat onderzoek wordt verricht om de werkzaam-

storing van de flora ter hoogte van de vagina) blijkt

heid van verschillende probiotica in de preventie en

het gebruik van lactobacillen de vulva en vagina te

behandeling verder te beoordelen. Hoewel de resul-

beschermen tegen recidiverende schimmelinfecties.

taten van verschillende onderzoeken controversieel

Bovendien concurreren de melkzuurbacteriën met de

zijn, zijn de meeste onderzoekers positief over het ge-

Candida stammen om zich aan vaginale epitheelcel-

bruik van probiotica in de preventie of behandeling

len te hechten en produceren ze produceren antimi-

van vulvovaginale infecties en werden er tot alsnog

crobiële stoffen die Candida albicans groei en ontwik-

geen bijwerkingen gerapporteerd. Het gebruik van

keling remmen.

probiotica is mogelijk een bruikbaar alternatief voor

Onderzoek toont aan dat door het gebruik van pro-

de preventie en behandeling van bepaalde vulvova-

biotica (vaginaal aangebracht of oraal toegediend)

ginale infecties.

Kovachev et al. Local Probiotic Therapy for Vaginal Candida albicans Infections. Probiotics & Antimicro. Prot. (2015) 7:38–44 Zongxin L., Xia L., Yueqiu L. et al. Associations between Vaginal Pathogenic Community and Bacterial Vaginosis in Chinese Reproductive-Age Women. 3 Metts J, Famula TR, Trenev N et al. Lactobacillus acidophilus strain NAS (H2O2 positive) in reduction of recurrent Candidal vulvovaginitis. 4 Miladinov S, Kovachev, Stefanova et al. Local Probiotic Therapy for Vaginal Candida albicans Infections. Probiotics & Antimicro. Prot. (2015) 7:38–44 5 Natalia F. Gil1, Rafael C.R. Martinez1, Bruna C. Gomes. VAGINAL LACTOBACILLI AS POTENTIAL PROBIOTICS AGAINST Candida spp. Brazilian Journal of Microbiology (2010) 41: 6-14 6 Heczko, Tomusiak A. , Paweł A. et al. Supplementation of standard antibiotic therapy with oral probiotics for bacterial vaginosis and aerobic vaginitis: a randomised, double-blind, placebo- controlled trial.BMC Women’s Health (2015) 15:115 1 2


Update vitamine D Er blijft nieuwe informatie uit de bus komen en de lijst met voordelen van vitamine D is lang. Een overzicht. 800 IE vitamine D3 per dag verlaagt het risico op vallen Een dosis van 24 000 IE per maand (of 800 IE per dag) kan ervoor zorgen dat het risico op vallen verkleint toont een Zwitserse studie aan die 200 deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 78 jaar onderzocht. Alle deelnemers hadden al eerder een val meegemaakt. De deelnemers werden opgedeeld in drie groepen; een groep kreeg een zeer hoge dosis van 60 000 IE vitamine D3 per maand, een tweede groep kreeg 24 000 IE vitamine D3 in combinatie met calcifediol en een derde kreeg enkel 24 000 IE aan vitamine D3. Hoewel respectievelijk de eerste twee groepen het snelste de vitamine D waarden in hun bloed zagen stijgen, bleek dat na 12 maanden het risico op vallen tussen de behandelingsgroepen aanzienlijk verschilde en het beste resultaat verkregen werd bij de groep die enkel 24 000 IE vitamine D toegediend kreeg. De groep die maandelijks 24 000 IE (of 800 IE per dag) innam, viel ook gemiddeld minder dan de twee andere twee groepen en had een verminderd risico op breuken. “Monthly High-Dose Vitamin D Treatment for the Prevention of Functional DeclineA Randomized Clinical Trial” Heike A. Bischoff-Ferrari, MD, DrPH1,2; Bess Dawson-Hughes, MD3 - JAMA Intern Med. 2016 Feb;176(2):175-83. doi: 10.1001/jamainternmed.2015.7148.

Het effect van vitamine D op mentale achteruitgang

Hoge vitamine D waarden verminderen risico op

Een ernstig tekort aan vitamine D kan leiden tot ach-

kanker

teruitgang van het visuele geheugen volgens deze

Vitamine D concentraties van 40 ng/ml (100nmol/l)

recente internationale studie. Er namen 1291 Ameri-

kunnen geassocieerd worden met een significante

kaanse en Nederlandse deelnemers deel aan het on-

vermindering van het risico op alle invasieve soorten

derzoek om na te gaan of een vitamine D-deficiëntie

kanker. De onderzoekers combineerden de gegevens

in verband gebracht kan worden met een verhoogd

van twee cohorten en vergeleken de resultaten over

risico op dementie of andere soorten cognitieve ach-

een periode van bijna vier jaar. De studie omvatte elke

teruitgang. Er was bij de deelnemers nog geen sprake

invasieve kanker met uitzondering van huidkanker en

van dementie of andere cognitieve achteruitgang

toonde een gemiddelde van 840 gevallen van kanker

bij de start van het onderzoek. Uit de resultaten bleek

per 100 000 mensen. De incidentie was lager bij ho-

dat er een significant verschil was op vlak van visuele

gere concentraties van 25 (OH) D . Vrouwen met hoge

achteruitgang tussen de deelnemers met matige tot

vitamine D concentraties van 40 ng/ml (100nmol/l)

zeer ernstige vitamine D-tekorten en deelnemers met

had een 67 % lager risico op kanker dan vrouwen met

normale vitamine D waarden.

concentraties van minder dan 20 ng/ml (50nmol/l).

“Vitamin D and Memory Decline: Two Population-Based Prospective Studies” Kuźma, Elżbietaa; 1 | Soni, Mayaa; 1 | Littlejohns, Thomas J.a; b J Alzheimers Dis. 2016;50(4):1099-108. doi: 10.3233/JAD-150811.

De onderzoekers concludeerden dat hoge vitamine D concentraties het risico op bepaalde kankers kunnen verminderen. “Serum 25-Hydroxyvitamin D Concentrations 40 ng/ml Are Associated with >65% Lower Cancer Risk: Pooled Analysis of Randomized Trial and Prospective Cohort Study” Sharon L. McDonnell1*, Carole Baggerly1, Christine B. French1 PLoS One. 2016; 11(4): e0152441.


10

Bewezen heilzame werking van polyfenolen, zowel voedingsmiddelen als -supplementen, op het beenderstelsel Véronique Coxam1, Bomo Justine Assanvo2, Marie Louise Berthe AHui3, Olivier Kouamé Chatigre2, Séraphin Kati-coulibaly3, Marie-Jeanne Davicco1, Yohann Wittrant1 1 2 3

Unité de Nutrition Humaine UMR1019, INRA Theix, 63122 saint-Genès Champanelle, France Laboratoire de Biochimie et Sciences des Aliments, UFR Biosciences, Université Félix Houphouët Boigny de Cocody-Abidjan, Côte d’Ivoire Laboratoire de Nutrition et Pharmacologie, UFR Biosciences, Université Félix Houphouët Boigny de Cocody-Abidjan, Côte d’Ivoire

Vanuit een fysiologisch standpunt is het verouderings-

parameter voor de balans tussen beide celsoorten is

proces een geprogrammeerde opeenvolging van

de botmassa. Zo bouwt het individu tijdens de groei

continue biologische mechanismen die het skelet

een botkapitaal op dat een maximum bereikt vóór

aantasten en de basis leggen voor osteoporose. Het

de leeftijd van dertig. Daarna volgt een aangetoonde

botweefsel onderscheidt zich van andere gespeciali-

stationaire fase. Ten slotte treedt er met de leeftijd een

seerde bindweefsels door de aanwezigheid van mine-

onevenwicht op omdat de accretie de resorptie niet

ralen en door het vermogen om zich te vernieuwen.

meer volledig compenseert, wat leidt tot een vermin-

Het is immers levend weefsel dat door zijn hernieuwing

dering van het botkapitaal. De balans van elke meta-

zich voortdurend aanpast aan de omgevingseisen en

bolische eenheid wordt inderdaad negatief door de

zelfs, indien nodig, bestanddelen herstelt zodat het

progressieve incompetentie van osteoblasten om de

bot hard en flexibel blijft en de calciumfosfaathuishou-

resorptielacunes volledig op te vullen. De opeenho-

ding niet verstoord geraakt. Dit remodellerings-proces

ping van deze elementaire tekorten leidt tot osteope-

dat zich blijft herhalen tijdens het hele leven van het

nie. Dit proces zou starten rond de leeftijd van veertig.

individu is afhankelijk van de gezamenlijke actie van

Het is meer uitgesproken bij de vrouw in de loop van

enerzijds de cellen die verantwoordelijk zijn voor de

de perimenopauze en tijdens de 10 jaren die volgen

accretie (osteoblasten) en anderzijds de cellen die

op het stilvallen van de eierstokfunctie, met een ge-

zorgen voor resorptie (osteoclasten) in de metaboli-

middeld jaarlijks verlies van 0,3 tot 2% of meer. Deze

sche eenheden. Een cyclisch afbraakproces door de

leeftijdsgebonden osteopenie is een universeel feno-

osteoclasten wordt telkens gevolgd door een op-

meen dat op zich niet pathologisch is maar evolueert

bouwfase van de microholtes door de osteoblasten.

naar osteoporose (lage botmineraaldichtheid waardoor

Deze afwisselende acties zetten zich voort langs het

een kleine schok een botfractuur kan veroorzaken).

vernieuwende botoppervlak. Dit betekent dat op

De huidige behandeling van deze pathologie is

ruimtelijk vlak resorptie en accretie nauw met elkaar

hoofdzakelijk curatief hoewel de impact beperkt blijft

verbonden zijn en samengaan. Een fundamentele

door belangrijke bijwerkingen die de therapietrouw


OPC PLATINUM

bijzonder en wetenschappelijk onderzocht extract uit zeedenschors (OLIGOPIN®), voor een optimale doorstroming, lichte en energieke benen, een vlotte ademhaling en een stralend uiterlijk OPC’s of Oligomere Procyaniden zijn bijzondere plantenstoffen met een sterke antioxiderende en circulatiebevorderende werking. Deze komt vooral tot uiting ter hoogte van het vaatstelsel, de luchtwegen, huid, ogen en op het vlak van algemene celbescherming. Regelmatig inname van OPC PLATINUM draagt daarom bij tot: • een optimale vaatbescherming en een vlotte microcirculatie • lichte benen, in geval van een zwaar en vermoeid gevoel • het behoud van een sterk geheugen en concentratievermogen • het behoud van een normale ademhaling • een gezonde en gave huid • een optimale celbescherming tegen vrije radicalen

OPC PLATINUM van Mannavital is een extract van superieure kwaliteit uit de zeedenschors, dat wetenschappelijk onderzocht werd (OLIGOPIN®). Het bevat een gegarandeerde hoeveelheid werkzame, “korte” oligomere procyaniden en is vrij van de “lange”, onwerkzame tannines. OPC PLATINUM heeft bovendien een zeer voordelige prijs t.o.v. andere OPC-preparaten op de markt.

kwaliteit bovenal

60 V-caps. €19,95

Mannavital, voedingssupplementen van absolute topkwaliteit voor een doelgerichte aanpak

Verkrijgbaar in alle natuurvoedingswinkels en bij de apotheek op bestelling CNK 3460-490 www.mannavital.be Uitgebreide info? Aan te vragen bij: info@mannavital.be - tel 056 43 98 52


12 verlagen.

Een

preventieve

behandeling

wordt

niet

systematisch

toegepast

en

bestaat

uit

de

inname van calcium in combinatie met vitamine D. Gezien deze lage behandelingsgraad betekent de consumptie van voedingsmiddelen met plantaardige microvoedingsstoffen of samengestelde voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong een vernieuwend en veelbelovend alternatief wegens de specifieke biologische eigenschappen van deze producten.

Conceptuele basis van de preventie van osteoporose via de voeding Vroeger verwees elke conceptuele basis van voeding

microvoedingsstoffen die een groot aantal biologi-

naar het belang ervan als energieleverancier voor

sche effecten hebben, met name door de negatie-

het organisme. Recenter heeft de ontdekking ener-

ve effecten van vrije radicalen te vermijden en door

zijds van vitamines en mineralen en anderzijds van

doeltreffend de ontstekingen te belemmeren, een

het bestaan van correlaties tussen een tekort aan een

vernieuwende mogelijkheid als preventieve voedings-

bepaalde microvoedingsstof en de verschijning van

strategie voor osteoporose. Deze voedingsstoffen

zogenaamde deficiëntiepathologieën, zoals scheur-

hebben de hierboven aangehaalde eigenschappen

buik, beriberi en rachitis, ertoe geleid dat we ook het

hoofdzakelijk te danken aan de groep van vitamines

gezondheidspotentieel van voeding in acht nemen.

B, C en E, maar ook, gezien hun consumptieniveau,

Dit heeft ons toegelaten om de geldende beleids-

aan de polyfenolen alsook aan de vetzuren. Ook al

maatregelen op het gebied van voeding uit te wer-

bleef de behandeling van osteoporose tot nu toe be-

ken. De laatste wetenschappelijke vorderingen op het

perkt tot de exclusieve inname van calcium, toch blijkt

vlak van preventieve voeding hebben geleid tot de

uit het voorgaande dat het belangrijk is de mogelijk-

bewustwording van het potentieel van bepaalde voe-

heden van microvoedingsstoffen te integreren in de

dingsmiddelen voor het botkapitaal. Elke preventieve

voedingseducatie (Coxam & Horcajada, 2004).

voedingsstrategie voor deze pathologie zal dus niet alleen focussen op de verzachting van de effecten van eventuele deficiënties, maar ook op de consumptie

Polyfenolen en het beenderstelsel

van beschermende voedingsstoffen. De uiteindelijke

De plantaardige microvoedingsstoffen bestaan uit

impact op de kwaliteit van het skelet wordt bepaald

een heterogeen geheel van substanties die veel

door het voedingsdieet in zijn geheel. Daarom is het

voorkomen in de plantenwereld en die in onze voe-

essentieel om gedurende het hele leven een even-

dingsmiddelen zitten. Hoewel deze samengestelde

wichtige voeding te verkiezen die de grote voe-

voedingsproducten niet worden beschouwd als nood-

dingsevenwichten respecteert. Men kan met andere

zakelijk wegens de afwezigheid van deficiëntiepatho-

woorden stellen dat, nu niet meer hoeft bewezen te

logieën, toch hebben ze altijd de interesse van weten-

worden dat calcium in zuivelproducten een belang-

schappers gewekt omdat ze de capaciteit hebben

rijke rol speelt bij de verwerving en het behoud van het

om verschillende cellulaire en moleculaire processen

botkapitaal, de bijdrage van andere voedingsstoffen/

te regulariseren. Daarom geven de wetenschappers

microvoedingsstoffen ingang begint te vinden, zoals

hen de eigenschappen anti-atherogenetisch, anti-

met name het geval is voor polyfenolen.

trombose, anticarcinogeen en bot- en zenuwbescher-

De veroudering is een complex proces van falende

mend. Deze kenmerken zijn relevant voor de preventie

cellulaire immuniteit, een chronische ontstekingstoe-

van chronische degeneratieve aandoeningen. Dat is

stand en een verhoging van de aanvallen van vrije

de reden waarom ze onderzocht worden voor de ont-

radicalen. Deze veranderingen dragen bij tot de com-

wikkeling van preventiestrategieën voor de belangrijk-

plexe etiologie van osteoporose en impliceren een

ste chronische verouderingsaandoeningen waarvan

voedingsstrategie die niet meer exclusief geconcen-

de etiologie berust op het “inflammaging”-proces.

treerd is op calcium. Behalve het belang van zuivel-

De polyfenolen in het bijzonder zijn secundaire stofwis-

producten wegens hun hoge calciumgehalte bieden

selingsproducten die behoren tot het verdedigingsar-


www.sports-world.be

Triathlon-World | Run-World | Swim-World Zondag 4 december 2016 Sportoase, Leuven PUBLIEKSBEURS AWARDS WORKSHOPS SEMINARIES TESTZONES In partnership met:

4e TRIATHLONWORLD MEETS: RUN-WORLD & SWIM-WORLD


14 senaal van planten (bestrijding van invasie door ziektever-

met 75 g appel en evenveel calcium en vitamine D)

wekkers, van predatie door de herbivoren of van stress door

(Hoshmand et al., 2011) of van een dagelijkse suppletie

abiotische factoren).

blauwe bosbessen (wat 120 mg anthocyaan + 400 mg

Tot nu toe werden meer dan 4.000 moleculen ge-

calcium +1,6 g vitamine D bevat vs. een placebo die al-

ïdentificeerd. Ze zitten in onze voedingsmiddelen (fruit,

leen mineralen en vitamine D bevat) (Davicco et al., 2013).

groente, okkernoten/hazelnoten, granen, kruiden, spece-

Nog interessanter zijn de onderzoeken van Possemiers

rijen, thee, wijn, chocolade…).

et al. (2013) die het bewijs leveren van de botbescher-

Hun structurele eenheid bestaat uit twee benzeenker-

mende eigenschappen van polyfenolen. Ze hebben

nen (A en B) verbonden door een heterocyclische (C)

inderdaad aangetoond dat een polyfenolextract van

pyran- of pyron-verbinding (dubbele binding). De ge-

olijfproducten, getitreerd met oleuropeïne, het oste-

middelde dagelijkse consumptie van flavonoïden (uit-

openieproces dat klassiek voorkomt bij vrouwen aan

gedrukt in de vorm van glycosiden) kan 1 g bereiken

het begin van hun menopauze beperkt. Hoewel het

(dit is met name het geval bij het mediterraanse dieet dat rijk

wetenschappelijk dossier nog te weinig substantieel is,

is aan olijfolie, citrusvruchten en bladgroenten).

toch zijn deze eerste resultaten heel hoopgevend. Zo

Polyfenolen genieten daadwerkelijk een groeiende

zou een dieet dat bestaat uit een voldoende groot

belangstelling bij voedingsdeskundigen, producenten

aandeel fenolische bestanddelen het negatieve ef-

uit de voedingsmiddelensector en consumenten, we-

fect van degeneratieve fenomenen in de loop van

gens de erkenning van hun vermoedelijke betrokken-

de senescentie verminderen terwijl de klassieke be-

heid bij de preventie van verschillende pathologieën

handelingen ondoeltreffend blijven. De actieme-

die te maken hebben met oxidatieve stress. Hoewel

chanismen die deze moleculen inzetten zijn evenwel

de heilzame werking van deze fenolische bestand-

veel complexer dan de eenvoudige afremming van

delen op cardiovasculaire aandoeningen en kankers

oxidatieve en ontstekingsprocessen. Ze impliceren in

algemeen aanvaard is, toch is hun impact op de bot-

het bijzonder een modulatie van verschillende mole-

stofwisseling nog heel weinig bestudeerd. Onderzoek

culaire signaaltransductiewegen in de botcellen zelf.

toont nochtans aan dat osteoporotische fracturen in

We hebben zo het botbeschermende potentieel van

Europa een opvallende geografische verdeling ken-

fisetine (een polyfenol dat onder andere in aardbeien zit)

nen. Dit kan onder andere te maken hebben met de

aangetoond en de betrokken cellulaire en molecu-

kwaliteit van het voedingsdieet, en met name de con-

laire mechanismen ontcijferd. In vivo beperkt de con-

sumptie van fruit en groente, aangezien de landen

sumptie van fisetine inderdaad het osteopenieproces

rond de Middellandse Zee, waar veel fruit en groente

na een oestrogeendeficiëntie of ontsteking. Fisetine

wordt gegeten, veel meer gespaard blijven van dit

heeft inderdaad een positief effect op de botmine-

soort fracturen (Frassetto et al., 2000). Ook al moeten

raaldichtheid, de microarchitecturale parameters en

deze resultaten met de nodige omzichtigheid wor-

de biomarkers van de botstofwisseling. Deze gegevens

den behandeld aangezien er mogelijk beïnvloeden-

worden bevestigd door de inductie in vitro van de dif-

de factoren meespelen, toch hebben verschillende

ferentiatie van stamcellen in osteoblasten en van hun

epidemiologische studies de heilzame werking van

activiteit via de transcriptiestimulatie van Runx2. Bo-

een dieet dat rijk is aan plantaardige producten op

vendien onderdrukt de fisetine de differentiatie en de

de parameters van botmassa bevestigd (Tucker et al.,

door RANKL geïnduceerde activiteit van osteoclasten.

1999; New et al., 2001). Deze observatiestudies kon-

Dit werd aangetoond door een belemmering van de

den worden gestaafd met twee klinische interventie-

vorming van veelkernige cellen, van de TRAP-activiteit

tests die het botbeschermende effect aantoonden

en van de expressie van differentiatiegenen (Léotoing

van een dagelijkse suppletie van gedroogde pruimen

et al., 2013 ; 2014).

(100 g + 500 mg calcium +10 g vitamine D vs. een dieet


19 Voedings- en Gezondheidscongres e

â&#x2014;&#x2014; www.voedingscongres.be

Vrijdag 18 en zaterdag 19 november 2016 Auditorium 2000 - Heizel - Brussel Hoofdsponsors


16 Kortom, de microvoedingsstoffen, en in het bijzonder polyfenolen die een groot aantal biologische effecten hebben, namelijk door de negatieve effecten van vrije radicalen te vermijden, door doeltreffend de ontstekingsprocessen af te remmen en ook door de intracellulaire signaaltransductiewegen te moduleren, vormen een vernieuwende mogelijkheid van preventieve voedingsstragieën voor degeneratieve processen die een impact hebben op het botweefsel tijdens de veroudering. De nutritionele preventie van osteoporose die klassiek bestaat uit calciumtherapie en vitame D-aanvulling moet dus evolueren naar nieuwe concepten die, behalve de naleving van de afstemming op de noden van elk fysiologisch stadium, het potentieel van bepaalde voedingsstoffen en microbestanddelen integreren. Bibliografie Coxam V & Horcajada MN (2004). Prévention nutritionnelle de l’ostéoporose, eds Lavoisier, Paris, 2004, 166p. Davicco MJ, Puel C, Lebecque P & Coxam V (2013). Blueberry in calcium and vitamin D enriched fermented milk is able to modulate bone metabolism in postmenopausal women. In Nutritional aspects of osteoporosis. BURCKHARDT P, DAWSON-HUGHES B & HEANEY RP eds. Academic Press, pp 373-380. Frassetto LA, Todd KM, Morris RC & Sebastian A (2000). Worldwide incidence of hip fracture in elderly women : relation to consumption of animal and vegetal foods. J Gerontol ; 55A ; M585-M592. Hooshmand S, Chai SC, Saadat RL, Payton ME, Brummel-Smith K & Arjmandi BH (2011). Comparative effects of dried plum and dried apple on bone in postmenopausal women. Br J Nutr 106, 923-930. Léotoing L, Davicco MJ, Lebecque P, Wittrant Y & Coxam V (2014). The flavonoid fisetin promotes osteoblasts differentiation through Runx2 transcriptional activity. Mol Nutr Food Res 58, 1239-1248. Léotoing L, Wauquier F, Guicheux J, Miot-Noirault, Wittrant Y & Coxam V (2013). The polyphenol fisetin protects bone by repressing NF-B and MKP1-dependent signalling pathways in osteoclasts. Plos One 8, e68388. New SA, Mc Donald HM, Grubb DA & Reid DM (2001). Positive association between net endogenous noncarbonic acid production (NEAP) and bone health : further support for the importance of the skeleton to acid-base balance. Bone 28, S94. Possemiers S, Rafal F, Davicco MJ, Van der Saag H & Coxam V (2014). An olive polyphenolic extract increases serum levels of the bone formation marker osteocalcin and improves serum lipid profiles in a 12-month study with postmenopausal women with osteopenia. J Nutr Health Aging 19, 77-86. Tucker KL, Hannan MT, Chen H, Cupples LA, Wilson PW & Kiel DP (1999) Potassium, magnesium, and fruit and vegetable intakes are associated with greater bone mineral density in elderly men and women. Am J Clin Nutr 69, 727-736.

Vitamine D – 8 op 10 mensen hebben een tekort !

Heeft U genoeg zon gehad dit jaar ? D-Pearls – de zonne-vitamine D-Pearls voor iedereen, het hele jaar door !

• Natuurlijk vitamine D3 opgelost in plantaardige olie • 1 mini-parel of 5 druppels per dag • Gemakkelijk door te slikken of om op te kauwen

D-Pearls – de nieuwe vitamine D standaard Vanaf 2,49 € per maand

GRATIS doosje ?

Neem deel aan onze quiz: www.pharmanord.be/quiz-d2 of bezoek onze website www.pharmanord.be voor meer informatie.

Innoverend voor de gezondheid

Kwaliteit – Veiligheid – Doeltreffendheid

Minervastraat 14, B-1930 Zaventem Tel.: 02 720.51.20 – Fax: 02 720.51.60 E-mail: info-be@pharmanord.com

BE_D-Pearls_AD_NUtrifacts_DU_210x148_0916

Beschikbaar in apotheken. Promotie-aanbiedingen geldig zolang de voorraad strekt.


VOEDING HUIS & TUIN BIO KIDS BIO BEAUTY LIFESTYLE MOBILITEIT

Ontdek een wereld vol bio-, eco-, natuurlijke, duurzame en groene producten!

29 en 30 oktober 2016

I

De Waagnatie Antwerpen

www.bio-licious.be


18

De brede inzetbaarheid van Oligomere procyaniden (OPC’s) uit zeedenschors OPC’s of oligomere procyaniden zijn bijzondere planteninhoudsstoffen die, mits de juiste kwaliteit en bron, opmerkelijke antioxiderende en anti-inflammatoire eigenschappen vertonen en op basis daarvan in de complementaire geneeskunde op uitzonderlijk veel lichaamsterreinen kunnen ingezet worden. Vooral in de preventie en aanpak van hart- en vaatziekten, veneuze aandoeningen, geheugen- en concentratiestoornissen, astma, huidziekten, oogklachten en gewrichtspijnen en op het vlak van anti-aging kunnen OPC’s zeer nuttig kunnen zijn.

Zeedenschors, ideale bron

Cardiovasculaire gezondheid

Oligomere procyaniden zijn planteninhoudsstoffen die

Samen met nutriënten of planten zoals omega-3-vet-

onder meer voorkomen in de schil en/of zaden van

zuren, gefermenteerde knoflook, kurkuma, groene

druiven, bosbessen, kersen en pruimen. Ze zijn opge-

thee, ginkgo, resveratrol en vitamine K2, behoren

bouwd uit de monomeren catechine en epicatechine

OPC’s uit zeedenschors tot de absolute toppers voor

en zijn vooral werkzaam als ze zijn bestaan uit korte

de cardiovasculaire gezondheid. Van OPC’s is na-

ketens tot 5 à 7 eenheden. Langere ketens, de zo-

melijk bewezen dat ze sterk de oxidatieve stress in de

genaamde “tannines” of looistoffen, vertonen niet

bloedvaten verminderen en de chronische laaggra-

de zelfde gunstige biologische activiteit. Een zeer in-

dige ontsteking erin afremmen. Hierdoor verbetert de

teressante bron van OPC’s is de schors van de Pinus

endotheliale functie (met een betere NO-afhankelijke

pinaster of Zeeden, waarvan in tal van klinische studies

vasodilatatie), is er een significante afname van de

de werkzaamheid is bewezen. Ook wijnpitten bevatten

bloedplaatjesaggregatie en –adhesie (resulterend in

oligomere procyaniden, maar daarvan is de weten-

een natuurlijke bloedverdunning) en wordt de oxidatie

schappelijke onderbouwing veel minder.

van LDL-cholesterol tot de “echte slechte”, kleverige oxycholesterol afgeremd. Vermits er bovendien ook nog een afname van de triglyceriden en een toename van HDL-cholesterol worden gezien, mogen OPC’s uit zeedenschors absoluut als eerstelijnspreparaten worden beschouwd in de preventie van - en ondersteuning bij atherosclerose, hypertensie en angor pectoris.


20

Veneuze problemen

Gave en jonge huid, anti-aging

Een bijzondere affiniteit vertonen OPC’s ook voor het

OPC’s binden selectief aan collageen en elastine en

aderlijke stelsel. Niet alleen is er de betere endotheliale

beschermen hen tegen oxidatieve degradatie (zo-

functie van de aderwanden, er is ook een opmerke-

als door UV-licht). Reken daarbij het anti-inflammatoir

lijke afname van de abnormale capillaire doorlaat-

effect, de betere microcirculatie en het remmen van

baarheid van de haarvatwanden, meer dan welkom

de melanogenese, dan worden OPC’s ook aanbevo-

als er een overdruk heerst in de aderen, waarin de

len tegen: huidveroudering, rimpelvorming, deshydra-

haarvaten zich moeten ledigen. Daarom worden zee-

tatie van de huid, overdreven pigmentvorming, ouder-

den-OPC’s met succes ingezet bij chronische veneuze

domsvlekken, zonnebrand en slechte wondgenezing.

insufficiëntie, varices en klachten daarvan zoals zware,

Bij uitbreiding mag trouwens gesteld worden dat niet

vermoeide benen, oedemen, krampen en slecht ge-

alleen de huid beter wordt beschermd, maar dat de

nezende wonden. Ook dragen ze bij tot de preventie

OPC’s breed celbeschermend werken en ook als “anti-

van - en ondersteuning bij veneuze ulcera, flebitis, ve-

aging”-strategie kunnen ingezet worden tegen vroeg-

neuze trombose en hemorroïden.

tijdige ouderdomsverschijnselen.

Betere algemene microcirculatie

Nuttig op andere terreinen

Bij uitbreiding is van de OPC’s uit zeedenschors in

Op basis van de reeds aangehaalde eigenschappen

diverse klinische studies aangetoond dat ze breed de

en na bevestiging door klinische studies, kunnen OPC’s

microcirculatie verbeteren zoals o.a. in de hersenen,

nog met succes op andere terreinen ingezet worden:

ogen en geslachtsorganen. Hierdoor kunnen ze zeer

• voor een betere glycemische controle bij diabetes

waardevol zijn bij: geheugen- en concentratiestoornis-

type 2 en om diabetescomplicaties af te remmen

sen (en in de preventie van de ziekte van Alzheimer),

• om gewrichtsklachten te milderen

ADHD, retinopathie, maculaire degeneratie, tinnitus,

• om het prestatievermogen te verbeteren

erectiele dysfunctie, mannelijke subfertiliteit, meno-

• bij atopische dermatitis en psoriasis

pauzale klachten, endometriose, dysmenorroe en ver-

• bij haaruitval

minderde nierfunctie.

Afname astmatische klachten Het aanstippen waard is dat de algemene antioxiderende en anti-inflammatoire werking en het verbeteren van microcirculatie ook plaatsgrijpt in de longen en bij astma kan leiden tot een significant betere longfunctie (FEV, FVC), minder nood aan inhalatoren, minder nachtelijk ontwaken en tot minder aantal consultaties bij de arts. Op voorwaarde dat er vroeg genoeg mee wordt gestart, ziet men trouwens ook een afname van last door allergische rhinitis.


22

Persbericht / Producten in de kijker

Phacobel, uw expert en partner n°1 in probiotica, heeft het genoegen u zijn gloednieuw product voor te stellen: Infectim. Infectim is een medisch hulpmiddel geïndiceerd voor de behandeling en preventie van: • vaginale infecties - veroorzaakt door bacteriën (G. vaginalis1,3) - veroorzaakt door schimmels (C. albicans1,2,3) • urineweginfecties (E. coli1,3, E. faecalis1, P. aeruginosa1, S. aureus1).

Infectim is dus de 3-in-1 oplossing voor uw patiënten! Elke vaginale capsule van Infectim bestaat uit drie stammen probiotica (1,5 x 109 CFU*) specifiek ontwikkeld voor de vaginale flora: - Lactobacillus plantarum - Lactobacillus casei rhamnosus - Lactobacillus acidophilus Posologie: VAGINAAL GEBRUIK: 1 caps./dag voor het slapengaan gedurende 10 dagen *Colony Forming Unit

Nieuw bij Mannavital! D-PRITON: wetenschappelijk onderbouwde totaalformule voor een positief gemoed en een optimale emotionele balans • met SAFFRAANSTAMPERS van de juiste kwaliteit en in de correcte dosis (SAFR’INSIDE®): draagt bij tot een positieve instelling en emotionele evenwicht in donkere periodes • met RHODIOLA ROSEA van de juiste kwaliteit en in de correcte dosis: voor een optimale mentale instelling en een beter geestelijk en fysiek prestatievermogen in moeilijke dagen • met foliumzuur, vitamines B6 en B12, nutriën ten die bijdragen tot een normale geestelijke functie, in hun direct actieve vorm en in een werkzame dosis • met de “zonnevitamine” vitamine D3 en met zink

Phacobel nv/sa

MannaVita

Rue du zoning, 5 - 4557 Soheit-Tinlot

Zuidstraat 10 - 8560 Wevelgem

T +32(0) 85/ 51 40 11

T + 32 (0)56 43 98 51 info@mannavita.be

www.phacobel.be

www.mannavita.be


BOEKENSELECTIE U kan onderstaande boeken nu aankopen aan gereduceerde prijs via boek@nutri-facts.be We geven gratis één exemplaar weg van het boek “Urine-incontinentie en andere klachten in de bekkenregio”.

Stodaline

Urine-incontinentie en andere klachten in de bekkenregio

Indicatie: Behandeling van hoest.

Bekkenbodem re-educatie bij kind, vrouw en man

Posologie: Volwassenen: 1 dosis van 15 ml, 3 tot 5 maal

Marijke Van Kampen, Jacqueline De Jong, Dirk De Ridder, Inge Geraerts,

per dag Kinderen: 1 dosis van 5 ml, 3 tot 5 maal per dag

Fetske Hogen-Esch, Frank Van Der AA & Alexandra Vermandel

Formule: Droge hoest: - Drosera 3CH

- Rumex crispus 6CH

- Sticta pulmaria 3CH

- Spongia tosta 4CH

- Bryonia 3CH

Het eerste deel van dit basisboek belicht vragen over incontinentie en de medische aanpak ervan. Het tweede deel behandelt bekkenbodemre-educatie en specifieke aandachtspunten bij de incontinentiebehandeling, zowel bij kinderen, vrouwen en mannen als bij ouderen en bij patiënten met neurologische aandoeningen. Er gaat ook aandacht naar andere klachten in de bekkenregio, zoals chronische constipatie, fecale incontinentie, seksuele disfuncties en pelvische pijn.

Vette hoest: - Ipeca 3CH

- Antimonium tartaricum 6CH

- Coccus cacti 4CH

Voordelen: Elke type hoest

ISBN 978 90 334 9564 9

Zonder suiker

augustus 2016 - 232 blz.

Zonder alcohol

 37,99 - 10% =  34,19

Zonder parabenen Geen leeftijdsbeperking Geschikt tijdens zwangerschap en borstvoeding

voorkomend symptoom dat behandeld kan worden door reëducatie van de bekkenbodemspieren. Vragen rond incontinentie en de medische aanpak worden belicht in deel één. Deel twee richt zich op de bekkenbodemreëducatie. Hierin worden specifieke aandachtspunten bij de incontinentiebehandeling bij kinderen, mannen en vrouwen onder de loep genomen maar ook bij ouderen en neurologische aandoeningen. Door de groeiende aandacht voor andere klachten in de bekkenregio zoals chronische constipatie, fecale incontinentie, seksuele disfuncties en pelvische pijn belicht het boek ook deze indicatieterreinen. De auteurs richten zich niet alleen tot kinesitherapeuten, medici en verpleegkundigen, maar ook tot iedereen die met het probleem geconfronteerd wordt.

PROF. DR. MARIJKE VAN KAMPEN is gewoon hoogleraar Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen aan de KU Leuven en kinesitherapeut/stageleidster op de dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie, Universitaire Ziekenhuizen Leuven (België). DRS JACQUELINE DE JONG, MScPt, is Bekkenbodem Fysiotherapie Physio Artos aan de Universitätsklinik für Urologie Inselspital Bern (Zwitserland) en hoofd van de opleiding Master pelvic physiotherapy (Somt-CH). PROF. DR. DIRK DE RIDDER is diensthoofd urologie in de Universitaire Ziekenhuizen KU Leuven (België), gewoon hoogleraar aan de KU Leuven en is gespecialiseerd in de functionele urologie. DR INGE GERAERTS is postdoctoraal onderzoeker aan de Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen van de KU Leuven (België) en kinesitherapeut in het UZ Leuvencampus Gasthuisberg op de dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie. FETSKE HOGEN-ESCH, MSPT, is CEO van de F-act Pelvic Pain Clinic en Bekkenfysiotherapie Hogen Esch in Enkhuizen (Nederland) en Pelvic Pain Specialist. PROF DR. FRANK VAN DER AA is docent aan de faculteit Geneeskunde van de KU Leuven (België) en adjunct kliniekhoofd op de dienst Urologie in de universitaire ziekenhuizen Leuven en het nationaal MS centrum te Melsbroek.

Boiron

PROF. DR. ALEXANDRA VERMANDEL is docent aan de Faculteit Geneeskunde en gezondheidswetenschappen - Vakgroep Revaki van de Universiteit Antwerpen en coördinator Klein Bekkenkliniek in het universitair ziekenhuis Antwerpen (België).

Rue Carlistraat 5 - B-1140 Evere Tel +32 (0)2 724 00 61 - GSM +32 (0)479 849635 ulrike.vandenHoute@boiron.be www.boiron.be

9

789033 493294

MARIJKE VAN KAMPEN URINE-INCONTINENTIE EN ANDERE KLACHTEN IN DE BEKKENREGIO

De bekkenbodem geniet al enige jaren een groeiende aandacht. Urine-incontinentie is een vaak

Prijs:  8,95 P.P. - CNK 3425-824

MARIJKE VAN KAMPEN MET MEDEWERKING VAN JACQUELINE DE JONG, DIRK DE RIDDER, INGE GERAERTS, FETSKE HOGEN ESCH, FRANK VAN DER AA & ALEXANDRA VERMANDEL

URINEINCONTINENTIE EN ANDERE KLACHTEN IN DE BEKKENREGIO BEKKENBODEMRE-EDUCATIE BIJ KIND, VROUW EN MAN


8 SPORTCONGRES

2016

Zaterdag 8 oktober 2016

e

I â&#x20AC;&#x2DC;t Pand Gent

Een multidisciplinaire aanpak

Recente ontwikkelingen in voeding, psychologie en fysiologie

www.sportcongres.be

Nutrifacts juli augustus september 2016  
Nutrifacts juli augustus september 2016  
Advertisement