De Boomklever Juni 2011

Page 7

een

verlaten

nestelen

Op het eerste gezicht onschuldig zijn de kleine

evengoed in holle stengels of in kevergangen

dambordvliegen van de geslachten Metopia en

in

doorsnee

Senotainia. Men noemt ze ook satellietvliegen,

graafwesp bestaat uit een lange gang waarop

omdat ze vaak als aan een onzichtbaar touwtjes

trosgewijs

achteraan hun gastvrouw vliegeren.

het

Niet

hout.

nestgang, Het

ovale

zo

bij

construeert

de

haar

nest

maar van

ze de

broedcelletjes

uitgeven.

pottenbakkerswesp. cellen

in

de

gang

Die zelf,

afgesloten door lemen tussenschotten. Elk cel

Maar

we

gingen

ons

beperken

tot

de

angeldragers.

bevat één ei en wordt bevoorraad door enkele tientallen kleine spinnetjes.

Besluit De Rode Rode maskerbij (Hylaeus variegatus) is nog zo'n bewoner van verlaten nestgangen. Het

In rond de oude zandafgraving aan de voet

is de enige vertegenwoordiger van dit genus

van de Beninksberg heb ik een tiental jaar

die in het zand nestelt - de andere soorten

geleden

verkiezen een plantaardig substraat. Deze bij,

aangetroffen. De meeste daarvan zijn algemene

die er eerder uitziet als een klein zwartrood

graafwespensoorten,

een

vijftigtal

soorten die

angeldragers

geen

bijzondere

wespje, is een zuidelijke soort, waarvan het

eisen stellen aan hun nestplaats. Een handvol

aantal Vlaamse vindplaatsen op één hand te

aangetroffen soorten zijn wel strikt gebonden

tellen is.

aan steile zandhellingen.

Een buitenbeentje in deze reeks is de Kleine

Verspreidingspatronen

van

Hymenopteren

harsbij (Anthidium strigatum). Dit geel-zwart

in ons land zijn echter slecht gekend, en ook

gekleurd bijtje nestelt niet in het zand, maar

de ecologie van vele soorten is onontgonnen

bouwt lcm lange druppel- of klokvormige

terrein.

broedcelletjes met hars van naaldbomen. Wat graafwespen

De Bijenwolf

grondig

betreft,

uitgekamd.

lijkt dit gebiedje

Andere

angeldragers

als zandbijen, mieren en spinnendoders zijn Pas de

als

het

Bijenwolf

al

volop

zomert,

(Philanthus

verschijnt

triangulum),

een

graafwesp die gemakkelijk te observeren is.

minder

tot

helemaal

niet

geïnventariseerd,

wegens determinatieproblemen of omdat we helemaal niet op deze groepen hebben gelet.

Ze jaagt op honingbijen, die ze na verdoving ondersteboven naar haar nest draagt. Ze dient

Het kan de moeite lonen om de draad op te

daarbij omzichtig te werk te gaan, want een

pikken, en te kijken of de insectenfauna van

bijensteek kan ook voor haar dodelijk zijn.

de Beninksberg de laatste jaren opvallende

Vooraleer ze de bij aan haar kroost voedert,

veranderingen heeft ondergaan. Zo leek bij

perst ze met een welgemikte houdgreep nog

een kort bezoek

snel de honingmaag van het dier leeg, want

schoorsteenwespen

vorige zomer de kolonie verdwenen,

maar

dat

honing vindt ze lekker. Vlak voor aankomst

moet nog bevestigd worden. Tevens

pendelt de bijenwolf snel heen en weer voor

vergelijking met gelijkaardige biotopen op de

haar nestopening. Zo vergewist ze als het ware

andere heuvels in de omgeving interessante

van haar huisnummer. In een wand vol kleine

resultaten opleveren.

kan een

gaatjes, zijn het de steentjes en takjes in de onmiddellijke omgeving van haar nest die haar oriënteren.

Dank tenslotte aan Koen Berwaerts en Jens D'Haeseleer voor het kritisch nalezen van dit artikel.

Vliegjes Vliegjes tenslotte, zijn voor vele graafwespen

Koen.raad Reynaert

de voornaamste prooigroep. En omgekeerd

koenraad.reynaert@gmail.com

zijn er ook vliegen die op wespen parasiteren. Een

bekend

voorbeeld

is

de

vervaarlijk

uitziende Muurrouwzwever (Anthrax anthrax).

De Boomklever

-

juni

201 1

33