De Boomklever Juni 2009

Page 16

Eén witte tussen

Box 2: Zeg niet te gauw albino

de zwarten

In de praktijk wordt de term 'albinisme' zeer vaak gebruikt om abnormaal gekleurde indivi­

In het voorjaar van 2009 speurde ik in het ooste­

duen aan te duiden wanneer de normale kleur

lijke deel vanMeerdaalwoud (Mollendaalwoud)

van de huid, schubben, veren en/of haren ver­

tu

vangen is door wit. In gevallen waarbij dat niet

en 16/03/2009 en 04/04/2009 data naar Vuurverschillende adulte

over het hele lichaam het geval is wordt dan

leverde dit op 30/03/09 in de

gesproken over 'partieel albinisme'. Strikt ge­

belangrijkste poel ook 47 larven op, tijdens een

nomen worden de meeste dergelijke dieren op

telling amen met Raf Dieltjens en Martijn Van

deze manier eigenlijk verkeerd benoemd. Albi­

Roie. Deze waren allen normaal zwart gekleurd

nisme is het volledig ontbreken van melanine­

(met de kenmerkende gele pootbasisvlekken,

pigmenten (eumelanines en phaeomelanines)

zie foto) maar op 04/04/2009, bij een laatste con­

en komt enkel tot stand wanneer de drager ho­

trole met Roel Uyttenbroeck, vond ik ineens

mozygoot is voor het (recessief overervende)

alamanders.

aa t

Vuur alamander

13

ook een knalwitte larve terug (zie foto voor ver­

albino-allel. Ook in de ogen zit er in dergelijke

gelijking met normaal gekleurde larve). Deze

gevallen geen melaninepigment, waardoor het

was identiek in grootte en vorm aan de normale

doorschemerende bloed ze rood kleurt. Parti­

larven, en ook de lichtgekleurde vlekjes in de

eel albinisme bestaat volgens de letter van de

"ok els" van de pootjes waren bij de afwijkende

wetenschap der kleurafwijkingen dus niet, al­

larve aanwezig.

binisme is een zaak van alles of niets. De witte kleur van vele vermeende albino's (en nog veel meer 'partiële abino's') komt echter op een andere manier tot stand, en berust niet in het volledig ontbreken van melanines, maar in een veranderde afzetting van deze melanines waarbij delen van het lichaam (tot het gehele lichaam in extreme gevallen) pigmentvrij kun­ nen worden.

Boven:

Leucistische

larve

Vuursalamander

Rechts: normale larve , foto Roel Uyttenbroeck

a wat mailverkeer met Robert Jooris (Hyla) en Kelle Moreau bleek dat deze afwijkende larve geen albino was, zoals wij verkeerdelijk aannamen, maar als een leucistisch exemplaar

be tempeld moet worden. Vooral het ontbreken van rode ogen (die een albino wel zou hebben), en de aanwezigheid van de gele pootbasisvlek­ ken (die een albino niet zou hebben), zijn indi­ catief in dit verband (zie box 2).

Met dit artikeltje hoop ik dezelfde bewondering voor deze prachtige soort op te wekken die ik heb ervaren toen ik op zoek ging naar de Vuursala­ manders en ze kon bestuderen in hun natuurlijk milieu. Het is de bedoeling dat dit een vrijwillig project blijft dat over meerdere jaren uitgespreid wordt, en waarbij ook omgevingsvariabelen op­ gevolgd worden. U zult er dus ongetwijfeld nog meer van horen.

42

De Boomklever

-

juni

2009