Page 1

Nieuwsbrief november 2017 Overzicht van de voorbije activiteiten

Zaterdag 7 oktober 2017: Werkdag Zwart Water (Gentiaanblauwtje) Het vlieggebied van het Gentiaanblauwtje aan het Zwart water in Turnhout dient opnieuw onder handen te worden genomen. Opslag van berk en den moet regelmatig worden verwijderd zodat het gebied zijn open karakter blijft behouden. Op 7 oktober is al een eerste werkdag geweest, waar een deel is vrijgemaakt. Er staan nog twee werkdagen gepland op 11 november en 2 december 2017. De organisatie is in handen van de afdeling Turnhoutse Kempen. Samenkomst: 9.30 uur of 13.00 uur aan het uitkijkplatform van het Zwart water Meebrengen: laarzen , werkhandschoenen en steekspade en evt. eten en drinken Contact: Win Bosmans 0499 36 29 81 winbosmans@hotmail.com

Boomopslag op de achtergrond moet verwijderd worden


Zondag 22 oktober 2017: Contactdag Vlaamse studiewerkgroepen Onze Vlinderwerkgroep werkt nauw samen met de Vlaamse vlinderwerkgroep van Natuurpunt. Daarom waren wij ook uitgenodigd op deze contactdag. Het was een leuke dag waar je kon kennismaken met de andere Vlaamse studiewerkgroepen. Het blijft wel een hele uitdaging om nieuwe leden of medewerkers te vinden voor de verschillende studiegroepen. Ook studie en beheer zouden nog nauwer moeten samenwerken!

Bezoek aan het Silsombos in Erps-Kwerps


Ook de slakkenvereniging Arianta was aanwezig. Heb je interesse , kijk dan eens op de facebookpagina : https://www.facebook.com/pg/Natuurpunt-slakkenwerkgroep-Arianta1533021143623780/posts/

Wegslak (Foto: Emiel Boeckx)

Zeggekorfslak en Vale clausilia gevonden in het Silsombos. (Foto’s: Gilbert Loos)


Ook binnen onze regionale vlinderwerkgroep Taxandria krijgen wij regelmatig vragen om mee na te denken rond beheersmaatregelen voor vlinders en insecten (bv Gentiaanblauwtje). Toch merken wij ook op dat er in onze gemeenten nog heel wat beheersmaatregelen voor vlinders en andere ongewervelden ontbreken. Vooral rond het gefaseerd maaien van bloemrijke graslanden en wegbermen zijn vele gemeenten nog niet mee in het verhaal. Onze vlinderwerkgroep zal hier in de komende maanden extra aandacht rond vragen. Het adopteren van een vlinder door de gemeente is hiervan een mogelijk voorbeeld. Dit werkt al goed in verschillende Limburgse gemeenten:

Gemeenten Adopteren Limburgse Soorten (GALS) Eind 2005 lanceerde de provincie Limburg samen met de drie Limburgse regionale landschappen (http://www.rlkm.be/, http://www.rllk.be/, http://www.rlh.be/) dit ambitieuze beschermingsproject. Ze kregen hiervoor financiĂŤle steun van het Europese Doelstellingen 2-programma. Met de campagne "Gemeenten Adopteren Limburgse Soorten" (GALS) wilde de provincie Limburg, samen met de Limburgse regionale landschappen, de Limburgse gemeenten een impuls geven om via hun gemeentelijk soortgericht beleid de biodiversiteit op hun grondgebied te behouden en waar mogelijk te versterken. Alle Limburgse gemeenten adopteerden een typische plant- of diersoort en ondertekenden het Countdown 2010-charter. Zij schaarden zich alle achter de Europese oproep om de handen in elkaar te slaan om het verlies aan biodiversiteit te stoppen. Op de overzichtskaart kun je zien welke soort jouw gemeente adopteerde. Actieplannen Het GALS-projectbureau schreef voor elke gemeente een actieplan. Dit is een praktische handleiding met informatie over hoe de gemeente of andere organisaties binnen de gemeente de geadopteerde soort kan behouden en beschermen. De gemeenten werken momenteel hard aan het realiseren van de voorstellen in het actieplan. Dit gebeurt deels via provinciale projectsubsidies of in het kader van andere Europese projecten (SOLABIO, SORP). Een eerste overzicht In het LIKONA-jaarboek Nr. 19 geven we een overzicht van alle acties die in elke gemeente werden uitgevoerd. In dit jaarboek vind je ook een artikel over de


inspanningen van de gemeenten binnen het GALS-project. Leverden deze inspanningen iets op? Verbeterden ze de status van de geadopteerde soorten? Biodiversiteitscharter De provincie Limburg, Natuurpunt vzw en de drie Limburgse regionale landschappen sloegen de handen in elkaar om gemeenten verder te ondersteunen. Dit gebeurt via het initiatief van Natuurpunt "biodiversiteitscharters" en het door Natuurpunt Limburg en het RLH ingediende Leader-project "Mensen en soorten als ambassadeurs voor biodiversiteit". http://www.provinciaalnatuurcentrum.be/gals

Sinusbeheer Insecten moeten ook de mogelijkheid hebben om zich voort te planten en ze moeten de winter door kunnen komen. Daarvoor is variatie nodig. Plekken die niet jaarlijks worden gemaaid. Als beheerder zoek je naar het juiste tijdstip van maaien. Maai ik niet te vroeg, of juist te laat? Wat laat ik staan en wanneer wordt dat wel mee gemaaid? Dankzij 'sinusbeheer' wordt het voor beheerder makkelijker om dit in de praktijk toe te passen

BRON: https://www.vlinderstichting.nl/vlinders/alles-over-vlinders/beheer-voor-vlinders


Vlinder van de maand : de Gepluimde spanner (Colotois pennaria) In deze periode van het jaar zijn nog enkele mooie nachtvlinders actief. De Gepluimde spanner kom je regelmatig tegen op licht. De geveerde antennen van het mannetje vallen erg goed op.

Gepluimde spanner - Colotois pennaria 2017-10-19 Turnhout Š Willy Ronsmans

Kenmerken vlinder Voorvleugellengte: 19-23 mm. Een goed herkenbare soort die in rust de vleugels plat houdt. Het mannetje is overwegend oranje, soms meer reebruin of steenrood, het vrouwtje is meestal grijsbruin. Over de voorvleugel lopen meestal duidelijke centrale dwarslijnen; soms zijn ze vaag of onvolledig. Kenmerkend is de witachtige stip vlak bij de vleugelpunt. Zowel het mannetje als het vrouwtje heeft een klein naar buiten wijkend puntje aan de voorvleugelpunt. Het mannetje heeft brede geveerde antennen. Het vrouwtje heeft ongeveerde antennen, een iets smallere voor- en achtervleugel en de dwarslijnen zijn over het algemeen duidelijker afgetekend. Levenscyclus Rups: april-juni. De rups verpopt zich in de grond. De soort overwintert als ei op de waardplant.


Waardplanten Diverse loofbomen, met een voorkeur voor eik. Habitat Vooral loofbossen; soms ook parken en tuinen met voldoende bomen. Vliegtijd en gedrag Begin september-eind november in één generatie. Wordt soms in rust onder bomen en struiken of onder op een stam gevonden. De mannetjes worden na het invallen van de duisternis vaak vliegend waargenomen. Later in de nacht komen ze goed op licht, vaak met meerdere exemplaren tegelijk. De vrouwtjes komen veel minder vaak op licht. België Vrij algemeen in het hele land. BRON: https://www.vlinderstichting.nl/vlinders/overzicht-vlinders/detailsvlinder/?vlinder=341

Activiteiten november 2017 Woensdag 15 november 2017 : eitjes tellen Bruine eikenpage in Tielen Kamp In de wintermaanden worden de eitjes geteld van de Bruine eikenpage. Wil je hieraan deelnemen dan ben je welkom op 15 november. We tellen dan de eitjes in het ANB-gedeelte. Waterdichte kledij en een loep zijn handig. Samenkomst: ingang langs de Veedijk (zandweg) Uur: 13.00 – 16.00 uur Info: willy_ronsmans@msn.com of 0495 16 96 70 Graag een seintje als je mee wil gaan.

eitjes van de bruine eikenpage


Vrijdag 17 november 2017 : Wintervlinders Boshuis Ravels Onze vlinderwerkgroep organiseert jaarlijks een wintervlinderwandeling in de maand november. Dit jaar zijn we te gast in het Boshuisje in Ravels. We beginnen met een korte presentatie. Daarna maken we een wandeling in het bos en gaan we op zoek naar wintervlinders. Er wordt ook gesmeerd. Aan het bezoekerscentrum wordt een lichtval geplaatst in de tuin. Alle deelnemers krijgen achteraf nog een tas heerlijke pompoensoep aangeboden. Locatie: Het Boshuis Jachtweg 27, 2380 Ravels Uur: 20.00 uur Einde: 22.00 uur Info: willy_ronsmans@msn.com of 0495 16 96 70 Graag een seintje als je mee wil gaan.

paring van de kleine wintervlinder, het vrouwtje heeft geen vleugels

Woensdag 29 november 2017: eitjes tellen Bruine eikenpage in Tielen Kamp Vandaag tellen we in het Militair domein dat enkel toegankelijk is indien je een vergunning hebt. Samenkomst: Ingang Kazerne in Tielen Uur: 13.00 – 16.00 uur Info: willy_ronsmans@msn.com of 0495 16 96 70 Graag een seintje als je mee wil gaan.


Dinsdag 21 november 2017: Workshop waterkevers We organiseren een eerste workshop rond ongewervelden. In het verleden werd dit door Nobby Thys georganiseerd. Gilbert Loos en Jelle Ronsmans zullen ons wegwijs maken in de wereld van de waterkevers. Naast een presentatie staat ook het determineren van enkele soorten op het programma. Locatie: BC Landschap de Liereman Aanvang: 19.00 uur Info: willy_ronsmans@msn.com of 0495 16 96 70 Graag een seintje als je wil deelnemen. Deelnemers krijgen een zoekkaart, determinatietabel en infofiche waterkevers.


Zondag 26 november 2017: Boomplanting Mevr. Van de Veldereservaat We willen als Vlinderwerkgroep een handje gaan helpen bij het aanplanten van dit nieuwe bos. Boomplantdag in Turnhout: kom één van de 1500 bomen mee planten! Maak het Van De Velde-natuurgebied groter In het kader Bos voor Iedereen planten we op zondag 26 november streekeigen bomen en struiken aan op een nieuw aangekocht perceel in het Van De Veldenatuurgebied. Die dag kan je met het hele gezin een van de 1500 bomen planten. Tijdens de boomplantdag breiden we het bos uit met een halve hectare. Alle hulp is welkom! Beheerder van het natuurgebied Gie Luyts hoopt op veel bezoekers: “We kunnen dit bos alleen realiseren met de hulp van veel mensen met een hart voor de natuur. Een grote klus, maar van het resultaat genieten we straks allemaal. Samen maken we het Van de Velde-gebied nog mooier. Zelfs een speelbos ligt in de toekomstplannen”. Neem gerust vrienden of familie mee. Naast bomen planten kan je genieten van een tas warme soep. Neem je wandelschoenen en spade mee, zo kan je meteen aan de slag. Er zijn enkele spades voorzien die je kan uitlenen. Meer info www.natuurpunt-turnhoutsekempen.be of op www.bosvooriedereen.be Wanneer? 26/11/2017 van 10u00 tot 16u00 Afspraakplaats Kastelein Kastelein 18, 2300 Turnhout Bekijk op Google Maps Begeleider Gie Luyts

2017 11  
2017 11  
Advertisement