Issuu on Google+

Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Tomyślu ul. Kolejowa 2 , 64-300 Nowy Tomyśl, Tel. (61) 44-51-500, Fax (61) 44-51-535

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE NOWOTOMYSKIM W I PÓŁROCZU 2009 ROKU


Nowy Tomyśl, październik 2009 SPIS TREŚCI

1. Wstęp ……………………………………………………………………………………....3 2. Analiza bezrobocia według zawodów (grup zawodów) ……………………………………4 3. Analiza ofert pracy według zawodów (grup zawodów) …………………………………..10 4. Analiza zawodów deficytowych i nadwyżkowych ……………………………………….16 5. Wnioski ……………………………………………………………………………………23

2


1. WSTĘP Przez monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych należy rozumieć proces systematycznego obserwowania zjawisk zachodzących na rynku pracy dotyczących kształtowania popytu na pracę i podaży zasobów pracy w przekroju terytorialno – zawodowym oraz formułowania na tej podstawie ocen, wniosków i krótkotrwałych prognoz niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania systemów: szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego. Przez zawód deficytowy należy rozumieć zawód, na który występuję na rynku pracy wyższe zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w zawodzie. Przez zawód nadwyżkowy należy rozumieć zawód, na który występuje na rynku pracy mniejsze zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w tym zawodzie. Podstawowymi źródłami informacji do prowadzenia monitoringu są: 

dane zgromadzone w powiatowych urzędach pracy dotyczące osób bezrobotnych oraz zgłoszonych ofert pracy według zawodów i specjalności, a także zgłoszonych ofert pracy według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD);

informacje oparte na badaniach sondażowych w zakładach pracy dotyczących obecnego

stanu zatrudnienia

oraz przewidywanych

przyjęć

i zwolnień

pracowników według zawodów w ciągu najbliższego roku; 

informacje oparte na badaniach sondażowych w szkołach ponadgimnazjalnych w zakresie przewidywanej liczby absolwentów według zawodów w danym roku szkolnym.

Przy opracowywaniu zasad organizacji i funkcjonowania monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych przyjęto założenie o maksymalnym wykorzystaniu informacji zbieranych w ramach obowiązującej sprawozdawczości o rynku pracy. Wdrożenie

monitoringu

zawodów

deficytowych

i

nadwyżkowych

pozwoli

w

szczególności na: 

określenie kierunków i natężenia zmian zachodzących w strukturze zawodowokwalifikacyjnej na lokalnych, regionalnych i krajowym rynku pracy,

stworzenie bazy informacyjnej dla opracowania zawodowo-kwalifikacyjnych, określenie odpowiednich kierunków szkolenia bezrobotnych,

3


bieżącą korektę poziomu, struktury i treści kształcenia zawodowego (dotyczy władz oświatowych oraz dyrekcji szkół),

usprawnienie poradnictwa zawodowego poprzez wskazanie zawodów deficytowych i nadwyżkowych,

usprawnienie pośrednictwa pracy poprzez uzyskanie informacji o planowanych ofertach pracy na rok przyszły oraz przewidywanej liczbie absolwentów według zawodów,

ułatwienie realizacji programów specjalnych dla aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych w celu promowania ich ponownego zatrudnienia.

Prowadzenie

prawidłowej

polityki

rynku

pracy

wymaga

sprawnego

systemu

informacyjnego w tej dziedzinie. Obowiązujący obecnie w kraju, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2006r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2007, system statystyczno- sprawozdawczy z rynku pracy (sprawozdania: MPiPS-01, MPiPS-02, MPiPS-03, MPiPS-04, MPiPS-06) jest podstawowym źródłem informacji o poziomie i strukturze bezrobocia, stosowanych aktywnych i pasywnych programach przeciwdziałania bezrobociu i łagodzenia jego negatywnych skutków, a także o instytucjonalnej obsłudze rynku pracy. Jest on jednak niewystarczający do zapewnienia bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy. Mając powyższe na uwadze, niezbędne stało się powszechne wprowadzenie do praktyki działania powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy, a także do szkół ponadgimnazjalnych jednolitej metody, służącej bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kierunków kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy, o nazwie „Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych”. 2. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) Podstawą opracowania tej analizy są dane zgromadzone w załączniku 3 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni oraz oferty pracy według zawodów i specjalności” za I półrocze 2009r., w załączniku nr 2 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni według rodzajów działalności ostatniego miejsca pracy oraz oferty pracy” za I półrocze 2009r. oraz w załączniku nr 1 do sprawozdania MIPS-01 – „ Bezrobotni według czasu pozostawania bez pracy, wieku, poziomu wykształcenia i stażu pracy”.

4


Poziom i stopa bezrobocia w końcu I półrocza 2009r. Liczba bezrobotnych w końcu I półrocza 2009 r. w tys.

Stopa bezrobocia w końcu I półrocza 2009r. w %

2,2

7,4

województwo wielkopolskie

114,1

7,8

Polska

1658,7

10,7

powiat nowotomyski

Na koniec I półrocza 2009r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu zarejestrowanych było: - 2096 osób bezrobotnych, w tym 1219 kobiet, - 1137 osób zamieszkałych na wsi, w tym 688 kobiet, - 356 osób długotrwale bezrobotnych, w tym 242 kobiety, - 652 osób do 25 roku życia, w tym 374 kobiety, - 129 osób samotnie wychowujących dziecko do lat 18, w tym 114 kobiet, - 103 osób niepełnosprawnych, w tym 60 kobiet, - 621 osób bez kwalifikacji zawodowych, w tym 373 kobiet, - 1335 osób bezrobotnych nie posiadało prawa do zasiłku, w tym 745 kobiet, - 761 osób było uprawnionych do pobierania zasiłku, w tym 474 kobiety, - 51 osób było zarejestrowane jako poszukujące pracy, w tym 27 kobiet. Biorąc pod uwagę poszczególne gminy powiatu nowotomyskiego poziom bezrobocia kształtował się następująco:1 Liczba bezrobotnych w końcu miesiąca Wyszczególnienie

Powiat nowotomyski

ogółem

kobiety

do 25 roku życia

Liczba mieszkańców

długotrwale bezrobotni

2150

1273

683

336

73 109

326 742 343 456

199 425 167 310

106 238 117 125

88 114 53 34

9 227 25 218 15 837 13 493

156 127

99 73

53 44

19 28

5 501 3 833

G. miejsko-wiejskie Lwówek Nowy Tomyśl Opalenica Zbąszyń G.wiejskie Kuślin Miedzichowo

1

Opracowanie własne na podstawie statystyki Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu

5


Struktura osób bezrobotnych wg wykształcenia przedstawiała się następująco: − z wykształceniem wyższym – 128 osób (6,1%) − policealne i średnie zawodowe – 396 osób (18,9%) − średnie ogólnokształcące – 269 osób (12,8%) − zasadnicze zawodowe – 818 osób (39,0%) − gimnazjalne i poniżej – 485 osób (23,2%) Struktura

klasyfikacji

jest

wynikiem

grupowania

zawodów

na

podstawie

podobieństwa kwalifikacji zawodowych wymaganych do realizacji zadań danego zawodu z uwzględnieniem obydwu aspektów kwalifikacji, tj. ich poziomu i specjalizacji. Powyższe kryteria posłużyły grupowaniu poszczególnych zawodów i specjalności w grupy podstawowe. Wykształcenie oraz posiadany zawód, silnie determinują pozycję danej osoby na rynku pracy. Z analizy populacji bezrobotnych wynika, że osoby lepiej wykształcone mają większe szanse na podjęcie zatrudnienia niż osoby z wykształceniem podstawowym lub zawodowym. Spośród 2096 zarejestrowanych bezrobotnych, zawód posiadały 1475 osoby, tj. 70,37% ogólnej liczby bezrobotnych. Analiza tej populacji bezrobotnych ze względu na płeć wskazuje, że zawód posiadało więcej kobiet niż mężczyzn – 846 osób, tj. 57,35 % ogólnej liczby osób posiadającej zawód, podczas gdy mężczyzn było 629, tj. 42,65 % ogólnej liczby bezrobotnych posiadających zawód. Najczęściej spotykane zawody wśród osób zarejestrowanych jako bezrobotne na koniec I półrocza 2009 roku przedstawione są w poniższej tabeli: Kod zawodu

Nazwa zawodu

W tym:

Bezrobotni ogółem

kobiety

Absolwenci

Zarejestrowani powyżej 12 miesięcy

"000000"

Bez zawodu

523

329

80

57

22

17

"743604"

Szwaczka

163

163

2

2

3

3

"522107"

Sprzedawca

143

133

0

0

21

20

"419101"

Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych]

58

49

4

3

15

14

"722204"

Ślusarz

52

2

1

0

6

2

"742290"

Pozostali stolarze i pokrewni

51

21

0

0

2

0

"512201"

Kucharz

43

32

0

0

9

9

6


"828205"

Monter osprzętu elektrotechnicznego

42

41

0

0

2

2

"742204"

Stolarz

37

4

0

0

2

0

36

34

0

0

2

2

34

27

2

2

2

2

"828303" "341902"

Monter podzespołów i zespołów elektronicznych Asystent ekonomiczny [zawód szkolny: Technik ekonomista]

"931301"

Robotnik budowlany

31

0

0

0

5

0

"932103"

Pakowacz

25

23

0

0

1

1

"932104"

Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym

25

19

0

0

3

2

"321208"

Technik rolnik

23

15

1

0

5

3

20

19

0

0

1

1

19

11

0

0

0

0

19

0

0

0

0

0

18

0

1

0

0

0

18

4

0

0

2

0

"514102" "321402" "832302" "723105"

Fryzjer [zawody szkolne: Fryzjer, Technik usług fryzjerskich] Technik żywienia i gospodarstwa domowego Kierowca samochodu ciężarowego Mechanik samochodów osobowych

"914103"

Robotnik gospodarczy

Źródło: T-I/P-1 Bezrobotni wg zawodów w powiecie nowotomyskim – stan w końcu I półrocza 2009 roku

Zdecydowanie najliczniejszą grupę z powiatu nowotomyskiego stanowią osoby, które nie posiadają żadnego zawodu wyuczonego lub wykonywanego – osoby takie są rejestrowane jako „bez zawodu”. Na drugiej pozycji znajdują się szwaczki, na następnej sprzedawcy, pracownicy

biurowi,

ślusarze,

pozostali

stolarze,

kucharze,

monterzy

osprzętu

elektrotechnicznego. Między kolejnym pozycjami uwzględnionymi w tabeli nie ma aż tak znacznych różnic liczbowych. Wymienione w tabeli zawody są tak licznie reprezentowane, ponieważ na terenie powiatu nowotomyskiego istnieje możliwość kształcenia na tych właśnie kierunkach (zarówno na poziomie zawodowym jak i średnim). Niepokojący pozostaje jednak fakt, że tak spora grupa osób – 523 nie posiada żadnego zawodu (w grupie tej jest aż 329 kobiet).2 Podobne wnioski nasuwają się podczas analizy struktury bezrobotnych wg grup zawodowych, ponieważ grupy zawodowe pokrywają się z wymienionym wcześniej zawodami. Celem jej przeprowadzenia wybrano 8 najliczniej reprezentowanych grup zawodowych oraz podano te zawody, które w głównej mierze wpływają na ich liczebność. 3 2

Na podstawie T- I/P-1 Bezrobotni wg zawodów w powiecie nowotomyskim stan w końcu I półrocza 2009 roku Na podstawie T-I/P-1a Struktura bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim stan w końcu I półrocza 2009 roku 3

7


Grupa 74 – Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 21,01 % (stolarze i pokrewni, szwaczki)

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 9,28 % (spawacze,

blacharze,

ślusarze,

mechanicy

pojazdów

samochodowych,

elektromechanicy) 

Grupa 52 – Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 9,03 %

Grupa 82 – Operatorzy i monterzy maszyn – 7,25 % (monterzy sprzętu elektronicznego, operatorzy maszyn do przetwórstwa owoców i warzyw)

Grupa 93 – Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 6,82 %

Grupa 71 – Górnicy i robotnicy budowlani – 6,02 %

Grupa 34 – Pracownicy pozostałych specjalności– 5,90 % (pośrednicy ubezpieczeniowi, zaopatrzeniowcy, spedytorzy, księgowi, pracownicy pomocy społecznej, pracownicy bibliotek)

Grupa 51 – Pracownicy usług osobistych i ochrony – 5,71 % (fryzjerzy, kosmetyczki, opiekunki dziecięce, kucharze, kelnerzy)

Wśród absolwentów najliczniejszą grupę stanowiły: 

Grupa 21 - Specjaliści nauk fizycznych, matematycznych i technicznych – 18,42 %

Grupa 32 – Średni personel techniczny – 15,78 %

Grupa 24 – Pozostali specjaliści – 13,15 % (ekonomiści, bibliotekoznawcy, filolodzy, psycholodzy, spec. administracji publicznej)

Grupa 41 – Pracownicy obsługi biurowej – 10,52% (pracownicy obsługi biurowej gdzie indziej nie sklasyfikowane, sekretarki, planiści produkcyjni)

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 7,89%

Grupa 34 – Pracownicy pozostałych specjalności – 7,89% ( pracownicy administracyjni, sekretarz, pracownicy do spraw finansowych)

Grupa 22 – Specjaliści nauk przyrodniczych i ochrony zdrowia – 5,26 %

Grupa 74 –Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 5,26 % (masarze, piekarze, stolarze, krawcy)

Grupa 32 – Średni personel w zakresie nauk biologicznych i ochrony zdrowia 5,26%

Wśród długotrwale bezrobotnych najliczniejszą grupę stanowili: 

Grupa 52 – Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 13,41% 8


Grupa 41 – Pracownicy obsługi biurowej – 12,80 %

Grupa 74 – Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 9,14%

Grupa 51 – Pracownicy usług osobistych i ochrony – 9,14%

Grupa 93 – Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 7,92%

Grupa 82 – Operatorzy i monterzy maszyn – 6,09 %

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 7,31%

Grupa 24 – Pozostali specjaliści – 5,48 % (ekonomiści, bibliotekoznawcy, filolodzy, psycholodzy, spec. administracji publicznej)

Grupa 71 – Górnicy i robotnicy budowlani – 5,48 %

Jednym z istotnych elementów oceny nadwyżki i deficytu zawodów jest diagnoza płynności bezrobocia, czyli analiza napływu bezrobotnych. W powiecie nowotomyskim bezrobocie jest zjawiskiem dynamicznym, charakteryzującym się zarówno wysokim napływem, jak i odpływem bezrobotnych. W okresie od stycznia do czerwca 2009 roku zarejestrowało się ogółem 2506 osób w tym 1393 kobiet (55,58%). Największy napływ bezrobotnych zanotowano w następujących zawodach: 4

4

Bez zawodu – 664 osób, w tym 380 kobiet,

Szwaczka – 188 osób w tym 188 kobiet,

Sprzedawcy – 154 osób, w tym 138 kobiety,

Ślusarz – 73 osoby, w tym 0 kobiet,

Stolarz – 53 osoby, w tym 5 kobiet,

Pozostali stolarze i pokrewni – 53 osoby, w tym 19 kobiet,

Asystent ekonomiczny – 49 osób, w tym 37 kobiet,

Pracownik biurowy – 47 osób, w tym 38 kobiet,

Monter osprzętu elektrotechnicznego – 45 osób, w tym 43 kobiety,

Monter podzespołów i zespołów elektronicznych – 45 osób w tym 42 kobiety,

Kucharz – 37 osoby, w tym 25 kobiet,

Robotnik budowlany – 37 osób w tym 0 kobiet,

Pakowacz- 34 osoby, w tym 30 kobiet,

Technik żywienia i gospodarstwa domowego – 26 osób w tym, 20 kobiet,

Murarz – 25 osób, w tym 0 kobiet,

Handlowiec – 23 osoby, w tym 17 kobiet,

Na podstawie T-1/P-2 Napływ bezrobotnych wg zawodów w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

9


Fryzjer – 23 osoby, w tym 22 kobiety,

Malarz tapeciarz – 23 osoby w tym 0 kobiet.

Wśród

napływu

bezrobotnych

kobiet

w

analizowanym

okresie

najwięcej

zarejestrowało się ich w następujących kategoriach: bez zawodu 380, szwaczka 188, sprzedawca 138, monter osprzęty elektrotechnicznego – 43, monter podzespołów i zespołów elektronicznych 42, pracownik biurowy 38, asystent ekonomiczny. Z kolei biorąc pod uwagę klasyfikację zawodów według dużych grup zawodowych w I półroczu 2009r. największy wpływ bezrobotnych wystąpił w następujących grupach:5 

Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 21,0630%,

Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 10,7493%

Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 8,4691%,

Pracownicy pozostałych specjalności – 7,3834%,

Operatorzy i monterzy maszyn - 7,1119%.

Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 6,7862 %,

Górnicy i robotnicy budowlani – 6,7861%.

Za taki stan rzeczy w poszczególnych grupach zawodów odpowiadają przede wszystkim szkoły, które wykształciły i „wypuściły” na rynek całe rzesze nowych absolwentów. Nauka w szkołach średnich w takich zawodach jak: technik ekonomista, administracji czy też pracownik biurowy jest w oczach młodych ludzi bardzo atrakcyjna. Zawody te wg nich pozwalają podjąć prace w biurze bez konieczności podejmowania nauki w szkołach wyższych. 3. ANALIZA OFERT PRACY WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) W okresie od stycznia do czerwca 2009r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu wpłynęło ogółem 681 ofert pracy. Największy napływ ofert pracy zanotowano w następujących zawodach:6 •

Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych] – 122 oferty, co stanowi 17,91%,

Sprzedawca

Robotnik gospodarczy – 31 ofert, co stanowi 4,55%,

- 68 ofert, co stanowi 9,98 %,

5

Na podstawie T-1/P-2aStruktura napływu bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku 6 Na podstawie T-1/P-3 Oferty pracy wg zawodów w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

10


Pracownik administracyjny [zawód szkolny: Technik administracji] – 23 oferty, co stanowi 3,37%,

Malarz budowlany – 22 oferty, co stanowi 3,23%,

Stolarz - 21 ofert, co stanowi 3,08%,

Murarz – 19 ofert, co stanowi 2,79%,

Robotnik budowlany -19 ofert, co stanowi 2,79%,

Kucharz – 17 ofert, co stanowi 2,49%,

Kierowca samochodu ciężarowego – 14 ofert, co stanowi 2,05%,

Pakowacz – 12 ofert, co stanowi 1,76 %,

Telemarketer - 11 ofert, co stanowi 1,61%,

Pozostali specjaliści do spraw finansowych – 10 ofert, co stanowi 1,46%,

Asystent rachunkowości [zawód szkolny: Technik rachunkowości] – 10 ofert, co stanowi 1,46 %,

Pozostali stolarze i pokrewni - 9 ofert, co stanowi 1,32 %,

Kelner - 8 ofert, co stanowi 1,17%,

Szwaczka – 8 ofert, co stanowi 1,17%,

Handlowiec [zawód szkolny: Technik handlowiec] – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Pozostali agenci do spraw sprzedaży [handlowcy] – 7 osób, co stanowi 1,02%,

Opiekunka dziecięca – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Fryzjer [zawody szkolne: Fryzjer, Technik usług fryzjerskich] – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Ogrodnik terenów zieleni – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Piekarz – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Pozostali robotnicy pomocniczy w budownictwie drogowym, wodnym i pokrewni – 7 ofert, co stanowi 1,02%,

Przedstawiciel handlowy [przedstawiciel regionalny] – 6 ofert, co stanowi 0,88%,

Magazynier– 6 ofert, co stanowi 0,88%,

Kosmetyczka [zawód szkolny: Technik usług kosmetycznych] – 6 ofert, co stanowi 0,88%.

Na koniec I półrocza 2009 niewykorzystano 81 ofert pracy. Były to następujące zawody: 

Robotnik budowlany – 10 ofert,

Robotnik gospodarczy – 6 ofert,

11


Kierowca samochodu ciężarowego – 5 ofert,

Stolarz- 5 ofert,

Malarz budowlany – 5 ofert,

Pracownik biurowy – 5 ofert,

Operator sprzętu komputerowego – 4 osoby,

Nauczyciel języka obcego – 3 oferty.

Oferty pracy podzielić można także według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Najczęściej wpływały one z takich grup zawodów jak:7 

Pracownicy obsługi biurowej (magazynierzy, pracownicy do spraw finansowostatystycznych) – 20,85%,

Pracownicy

pozostałych

specjalności

(pośrednicy

ubezpieczeniowi,

zaopatrzeniowcy, pośrednicy handlowi) – 10,42 %, 

Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 10,27%,

Górnicy i robotnicy budowlani (murarze, robotnicy drogowi, malarze, monterzy) – 9,98%,

Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (stolarze, szwaczki, piekarze, cukiernicy) – 8,22%,

Pracownicy usług osobistych i ochrony – 7,19%,

Pracownicy przy prostych pracach w handlu i usługach (gospodarze budynków) – 6,90%,

Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 6,02%.

Analizując zawody deficytowe i nadwyżkowe warto zwrócić uwagę na wskaźnik szansy uzyskania oferty w danym zawodzie. Wskaźnik ten pozwala ustalić, w których zawodach najłatwiej, a w których najtrudniej znaleźć pracę. Sporządzony raport uwzględniający grupy zawodowe, przedstawia różne wartości wskaźnika, w zależności od uwzględnionych danych. Wskaźnik równy 0 oznacza brak ofert w danej grupie zawodowej, wskaźnik max – oznacza, iż w danym zawodzie zgłoszono ofertę pracy, natomiast w ewidencji nie odnotowano osób posiadających wymieniony zawód.8

7

Na podstawie T-1/P-3a Struktura ofert pracy wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku 8 Na podstawie T-1/P-11 Ranking zawodów zgłoszonych w ofertach pracy w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku ze względu na wskaźnik szansy uzyskania oferty

12


Wskaźnik = 0, czyli mała szansa uzyskania oferty pracy w zawodzie. Wskaźnik ten w I półroczu 2009roku osiągnęło aż 98 zawodów i są to m. in.: Introligatorzy , Fotografowie i operatorzy urządzeń do rejestracji obrazu i dźwięku, Monterzy wyrobów z drewna, Monterzy wyrobów złożonych, Monterzy linii elektrycznych, Monterzy sprzętu elektronicznego, Monterzy maszyn i urządzeń mechanicznych, Monterzy aparatury, maszyn i sprzętu elektrycznego, Monterzy elektronicy, Monterzy sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, Posadzkarze i pokrewni, Pośrednicy ubezpieczeniowi, Pomocniczy , personel medyczny, Robotnicy leśni i pokrewni, Rolnicy produkcji roślinnej, Rolnicy produkcji roślinnej i zwierzęcej, Rolnicy i rybacy pracujący na własne potrzeby, Robotnicy budowlani robót stanu surowego i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, Żołnierze zasadniczej służby wojskowej, Optycy, Operatorzy wózków podnośnikowych, Operatorzy urządzeń do produkcji papieru, Operatorzy maszyn i urządzeń do przetwórstwa mięsa i ryb. Wskaźnik =1 , czyli podobna liczba ofert co osób bezrobotnych w tym zawodzie: Operatorzy sprzętu komputerowego i pokrewni Wskaźnik MAX, oznaczający pojawienie się ofert pracy w danym zawodzie a brak osób spełniających kryteria pracodawcy: Kasjerzy bankowi i pokrewni, Kasjerzy i sprzedawcy biletów,

Maszyniści

silników,

kotłów

parowych

i

pokrewni,

Nauczyciele

szkół

podstawowych, Lekarze weterynarii, Kierownicy pozostałych wewnętrznych jednostek organizacyjnych gdzie indziej niesklasyfikowani, Robotnicy pomocniczy w leśnictwie, Robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni, Opiekunki dziecięce, Operatorzy maszyn gdzie indziej niesklasyfikowani, Operatorzy sprzętu do robót ziemnych i urządzeń pokrewnych, Pracownicy do spraw transportu, Pracownicy bibliotek i informacji naukowej, Myjący pojazdy i szyby. Sytuację

na

lokalnym

rynku

pracy,

bardzo

dobrze

obrazuje

porównanie

zarejestrowanej liczby osób bezrobotnych według rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy do ofert pracy które napłynęły w poszczególnych zawodach czy grupach zawodów. 9 Przedstawia to poniższa tabela.

9

Na podstawie T-1/P-9 Bezrobotni wg rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy oraz oferty pracy w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

13


Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD (rodzaju działalności) w powiecie nowotomyskim w pierwszym półroczu 2009 r. Sekcja PKD Liczba Oferty pracy bezrobotnych Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz 514 126 artykułów użytku osobistego i domowego Budownictwo 194 99 Przetwórstwo przemysłowe 924 49 Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i 9 124 powszechne ubezpieczenie zdrowotne Edukacja 8 33 Pozostała działalność usługowa 292 16 Działalność niezidentyfikowana 49 0 Transport, gospodarka magazynowa i łączność 3 18 Działalność związana z zakwaterowaniem i 11 18 usługami gastronomicznymi Działalność w zakresie usług administrowania 5 24 i działalność wspierająca Biorąc pod uwagę procentowy stosunek liczby zarejestrowanych osób bezrobotnych a zgłoszone oferty pracy wg sekcji PKD wygląda on następująco10: Sekcja PKD Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego Budownictwo Przetwórstwo przemysłowe Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne Edukacja Pozostała działalność usługowa Działalność niezidentyfikowana Transport, gospodarka magazynowa i łączność Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca

10

Liczba bezrobotnych

Oferty pracy

25,12

18,50

9,48 45,16

14,53 7,19

0,43

18,20

0,39 14,27 2,39 0,14

4,84 2,34 0 2,64

0,53

2,64

0,24

3,52

Na podstawie T-II/P-9a Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

14


Przemysł w powiecie nowotomyskim oparty jest na rozwoju wielobranżowym. Jest to gwarancją pewnej stabilności rynkowej powiatu, tym bardziej, że nie funkcjonują tu duże podmioty z tzw. branż schyłkowych. W powiecie dominują zakłady osób fizycznych (81%), z mniejszym udziałem spółek cywilnych i spółek prawa handlowego. Wysoki jest udział przedsiębiorstw zatrudniających do 20 pracowników oraz jednoosobowych. W I połowie 2009r. zarejestrowały się w Powiatowym Urzędzie Pracy 1788 osób bezrobotnych, które przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy pracowały zawodowo. W tym samym czasie urząd pracy pozyskał 681 nowych ofert pracy. Największe niedostosowanie zauważyć można w takich działach jak: handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych i motocykli, przetwórstwo przemysłowe, pozostała działalność usługowa– w tych to bowiem działach nastąpiło najwięcej zwolnień pracowników zaś najmniej ofert pracy napłynęło od nowych pracodawców. Z kolei w takich działach jak wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorąca wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych, transporcie i gospodarce magazynowej, działalnością związaną z obsługa rynku nieruchomości, administracji publicznej i obronie narodowej czy edukacji- napłynęło więcej ofert pracy niż nastąpiło zwolnień. Nie pojawiły się oferty pracy ale też nie rejestrowali się bezrobotni pracujący wcześniej w gospodarstwach domowych zatrudniających pracowników, wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energie elektryczną, gaz i wodę a także w działalności niezidentyfikowanej. Przedstawione oferty pracy są bardzo często ofertami pracy niesubsydiowanej oraz subsydiowanej takiej, jak prace interwencyjne, roboty publiczne, przygotowanie zawodowe i staże. Tylko część przedsiębiorców działających na terenie powiatu nowotomyskiego zgłasza do powiatowego urzędu pracy wolne miejsca zatrudnienia. Uważają oni publiczne pośrednictwo pracy za alternatywny sposób poszukiwania pracowników, kiedy wykorzystają inne możliwości rekrutacji pracowników. Oferty pracy kierowane są najczęściej do osób posiadających doświadczenie zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia. Pracodawcy niechętnie przyjmują do pracy osoby pozostające przez dłuższy czas bez pracy, wychodząc z założenia, że kwalifikacje takich osób dezaktualizują się. W stosunku do osób kończących szkoły ponadgimnazjalne pracodawcy są zainteresowani przyjęciem młodych osób na staże, z możliwością zatrudnienia po stażu, po

15


„sprawdzeniu” się osoby na danym stanowisku i spełnieniu wszystkich oczekiwań pracodawców. 4. ANALIZA ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Niedostosowanie systemu kształcenia do potrzeb rynku pracy powoduje powstanie zawodów, na które jest większe lub mniejsze zapotrzebowanie ze strony pracodawców, czyli tzw. zawodów nadwyżkowych, a także zawodów deficytowych. Podstawą do określenia, czy zawód jest deficytowy, w równowadze bądź nadwyżkowy jest analiza napływu ofert pracy oraz napływu bezrobotnych w analizowanym okresie. Oblicza się go na podstawie wzoru:

Wnk, I =

O Ik B Ik

Gdzie: B Ik - średnia miesięczna liczba zarejestrowanych bezrobotnych w zawodzie k ,

O Ik - średnia miesięczna liczba zgłoszonych ofert pracy w zawodzie k .

Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest większy od 1,1 (W> 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami deficytowymi – do PUP wpływa więcej ofert pracy w danym zawodzie niż rejestruje się osób bezrobotnych. Zawodami w równowadze są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa podobna ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie zawiera się w granicach od 0,9 od 1,1 (0,9≤W≤ 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami w równowadze – do PUP wpływa bardzo zbliżona ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych.

16


Z kolei zawodami nadwyżkowymi są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa mniejsza ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest mniejszy od 0,9 (0,9<W), wówczas mamy do czynienia z zawodami nadwyżkowymi – do PUP wpływa mniejsza ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych. W powiecie nowotomyskim odnotowano największy wskaźnik intensywności nadwyżki zawodów odnotowano w następujących zawodach 11 Kod zawodu "712302" "712102" "712401" "713101" "832302" "341503" "931301" "413103" "915206" "512201" "522107" "722304" "742204" "932103" "714102" "341501" "514102" "311502" "741201" "742207" "721303" "721202" "913207" "312102" "422201" "741402" "311401" "512301" "724102" "724201"

Nazwa zawodu Stolarz budowlany Murarz Brukarz Dekarz Kierowca samochodu ciężarowego Przedstawiciel handlowy [przedstawiciel regionalny] Robotnik budowlany Magazynier Woźny Kucharz Sprzedawca Tokarz Stolarz Pakowacz Malarz konstrukcji i wyrobów metalowych Handlowiec [zawód szkolny: Technik handlowiec] Fryzjer [zawody szkolne: Fryzjer, Technik usług fryzjerskich] Technik mechanik Cukiernik Stolarz meblowy Blacharz samochodowy Spawacz ręczny gazowy Sprzątaczka Technik informatyk Recepcjonista Przetwórca owoców i warzyw Technik elektronik Bufetowy [barman] Elektromechanik pojazdów samochodowych Elektromonter [elektryk] zakładowy

Wskaźnik intensywności nadwyżki zawodu 0,8 0,76 0,7143 0,6667 0,6667 0,6 0,5135 0,5 0,5 0,4595 0,4416 0,4 0,3962 0,3529 0,3333 0,3043 0,3043 0,3 0,3 0,3 0,2857 0,25 0,25 0,2 0,2 0,2 0,1667 0,1667 0,1429 0,1176

Z kolei największy wskaźnik intensywności deficytu zawodów wystąpił w zawodach: 11

Na podstawie T-I/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w I-półroczu 2009 roku

17


Kod zawodu "412102" "343201" "811102" "621201" "411101" "914290" "419101" "341901" "522108" "721403" "831212" "914202" "341504" "714101" "914103" "913204" "343101" "514103" "741203"

Nazwa zawodu Asystent rachunkowości [zawód szkolny: Technik rachunkowości] Księgowy [samodzielny] Operator koparek i zwałowarek Ogrodnik terenów zieleni Sekretarka Pozostali myjący pojazdy i szyby Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych] Asystent bankowości Sprzedawca w stacji paliw Monter konstrukcji stalowych Ustawiacz Operator myjni Telemarketer Malarz budowlany Robotnik gospodarczy Pomoc kuchenna Pracownik administracyjny [zawód szkolny: Technik administracji] Kosmetyczka [zawód szkolny: Technik usług kosmetycznych] Piekarz

Wskaźnik intensywności nadwyżki zawodu 5 4 4 3,5 3 3 2,5957 2 2 2 2 2 1,8333 1,8333 1,7222 1,5 1,2105 1,2 1,1667

Odnotowano również 62 zawody których nie posiadają osoby bezrobotne znajdujące się w ewidencji w porównaniu do zgłoszonych ofert pracy i są to zawody deficytowe. Zawody te przyjmują maksymalną wartość wskaźnika (max), tj.: Kierownik wewnętrznej jednostki działalności podstawowej w budownictwie, Kierownik wewnętrznej jednostki organizacyjnej gdzie indziej niesklasyfikowany , Pozostali informatycy gdzie indziej niesklasyfikowani, Pielęgniarka, Nauczyciel biologii, Nauczyciel fizyki i astronomii, Nauczyciel geografii, Nauczyciel przedmiotów zawodowych technicznych, Nauczyciel przedsiębiorczości, Nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, Nauczyciel wychowania do życia w rodzinie, Nauczyciel języka obcego w szkole , odstawowej, Nauczyciel upośledzonych umysłowo, Nauczyciel bibliotekarz, Pedagog szkolny, Doradca personalny, Specjalista do spraw rozwoju zawodowego, Sędzia, Psycholog, Pozostali kontrolerzy i inspektorzy administracji publicznej, Laborant budowlany, Pozostali technicy budownictwa, ochrony środowiska i pokrewni, Operator sprzętu komputerowego, Pozostali operatorzy sprzętu komputerowego i pokrewni, Inspektor ochrony środowiska, Masażysta [zawód szkolny: Technik masażysta], Terapeuta zajęciowy, Weterynaryjny kontroler sanitarny, Pozostali pracownicy do spraw finansowych i handlowych gdzie indziej niesklasyfikowani, Pozostali pracownicy administracyjni, sekretarze i pokrewni , Pozostali sportowcy zawodowi, trenerzy i pokrewni, Animator kultury, Asystent kierownika produkcji, Bibliotekarz, Dyspozytor transportu samochodowego, Kasjer 18


handlowy, Pozostali kasjerzy bankowi i pokrewni, Pracownik kolektury, Opiekunka dziecięca, Pozostali fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni, Strażnik w zakładzie dla nieletnich, Pozostali hodowcy zwierząt i pokrewni gdzie indziej , niesklasyfikowani, Kamieniarz, Cieśla, Pozostali robotnicy budownictwa wodnego i pokrewni, Lakiernik wyrobów drzewnych, Mechanik maszyn i urządzeń do obróbki metali, ;Koszykarz – plecionkarz, Pozostali operatorzy urządzeń do obróbki drewna, Palacz kotłów c.o. wodnych rusztowych, Pozostali operatorzy pomp, sprężarek, urządzeń uzdatniania wody, oczyszczania ścieków i pokrewni, Operator maszyn do produkcji opakowań z papieru i tektury, Monter wyrobów z tworzyw sztucznych, Pozostali operatorzy maszyn gdzie indziej niesklasyfikowani, Operator maszyn drogowych [zawód szkolny: Mechanik maszyn i urządzeń drogowych], Operator sprzętu do robót ziemnych, Salowa, Konwojent, Ładowacz nieczystości stałych, Pomocniczy robotnik leśny, Pozostali robotnicy pomocniczy w budownictwie drogowym, wodnym i pokrewni, Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle. Analizując przyczyny osiągnięcia przez wymienione zawody wskaźnika MAX należy podkreślić, że w części wymienionych zawodów rzeczywiście osoby nie rejestrują się. Należą tu na pewno animator kultury, pokojowa, praczka, opiekun dzikich zwierząt. Poza tym zawody z zawartością wskaźnika max to zawody wysoce wyspecjalizowane, w których bardzo trudno jest zdobyć kwalifikacje, tj. sędzia, weterynaryjny kontroler sanitarny, konwojent. Zawody o zrównoważonym wskaźniku, które to przyjmują wartość od 0,9 do 1,1 to: Lekarz weterynarii, Fizjoterapeuta , Nauczyciel języka obcego, Nauczyciel matematyki, Nauczyciel

nauczania

początkowego,

Doradca

zawodowy,

Konserwator

systemów

komputerowych i sieci, Kontroler jakości wyrobów - artykuły przemysłowe, Kontroler produkcji, Zaopatrzeniowiec, Spedytor [zawód szkolny: Technik spedytor], Technik logistyk, Kucharz małej gastronomii, Kelner, Pozostali malarze budowlani i pokrewni, Pilarz, Operator maszyn do obróbki skrawaniem, Pomocniczy robotnik przy hodowli zwierząt, Pomocnik piekarza. W Powiatowym Urzędzie Pracy w nowym Tomyślu zanotowano także aż 237 zawodów w których rejestrują się bezrobotni a nie pojawiają się oferty pracy. Zawody te osiągnęły wskaźnik 0,0000. Są to m. in. zawody: Bez zawodu, Żołnierz zasadniczej służby wojskowej, Prezes, Pozostali zastępcy dyrektorów generalnych i prezesów, Kierownik wewnętrznej jednostki działalności podstawowej w przemyśle przetwórczym, Kierownik działu marketingu i sprzedaży, Kierownik działu informatyki, Geograf, Pozostali specjaliści nauk o Ziemi, 19


Matematyk, Inżynier systemów komputerowych, Specjalista zastosowań informatyki, Architekt, Urbanista, Inżynier inżynierii środowiska - oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Pozostali inżynierowie budownictwa i inżynierii środowiska, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Pozostali inżynierowie mechanicy, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier automatyki i robotyki , Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier technologii drewna , Inżynier transportu [logistyk], Pozostali inżynierowie i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, Gleboznawca, Inżynier leśnictwa, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier rolnictwa, Inżynier zootechniki, Specjalista ochrony środowiska, Szczegółowa analiza zawodów nie daje pełnego obrazu, ponieważ zgłaszane oferty pracy przez pracodawców nie pokrywają się całkowicie z nazwami zawodów posiadanymi przez bezrobotnych, np. zawód - pozostali pracownicy administracyjni jest zawodem deficytowym, a już zawód pracownik administracyjny – nadwyżkowym dlatego też bardziej wiarygodnym jest określenie wskaźnika intensywności dla grup zawodów.12 Grup przyjmujących maksymalną wartość (max) w powiecie nowotomyskim w

I

połowie 2009r. było 25. W grupach tych nie zanotowano ofert pracy. Należą do nich m.in.: Kasjerzy i sprzedawcy biletów, Maszyniści silników, kotłów parowych i pokrewni, Nauczyciele szkół specjalnych, Kierownicy wewnętrznych jednostek organizacyjnych , działalności podstawowej w budownictwie, Kierownicy pozostałych wewnętrznych jednostek organizacyjnych gdzie indziej niesklasyfikowani, Pielęgniarki, Animatorzy kultury, Hodowcy zwierząt i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, Pracownicy do spraw transportu, Pracownicy bibliotek i informacji naukowej, Asystenci weterynaryjni, Asystenci do spraw organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej, Psycholodzy i pokrewni, Strażnicy w zakładach dla nieletnich, Sędziowie

Grupy zawodów o najwyższym wskaźniku przekraczającym 1,1, to zawody deficytowe, w których zanotowana zarówno napływ bezrobotnych jak i napływ ofert pracy przedstawiał się następująco: 12

Na podstawie T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

20


Wskaźnik intensywności Nazwa grupy zawodów deficytu zawodów "3431" Pracownicy administracyjni, sekretarze i pokrewni 1,2632 "3152" Inspektorzy bezpieczeństwa pracy, kontrolerzy jakości wyrobów i pokrewni 1,3333 "4121" Pracownicy do spraw finansowo-statystycznych 1,4286 "2321" Nauczyciele gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 1,4444 "7123" Cieśle, stolarze budowlani i pokrewni 1,6 "2412" Specjaliści do spraw finansowych 1,6667 "9141" Gospodarze budynków 1,7222 "9312" Robotnicy pomocniczy w budownictwie drogowym, wodnym i pokrewni 1,75 "3112" Technicy budownictwa, ochrony środowiska i pokrewni 2 "3224" Fizjoterapeuci i pokrewni 2 "7214" Robotnicy przygotowujący i wznoszący konstrukcje metalowe 2 "2359" Specjaliści szkolnictwa i wychowawcy gdzie indziej niesklasyfikowani 2 "4191" Pracownicy obsługi biurowej gdzie indziej niesklasyfikowani 2,2593 "8333" Maszyniści i operatorzy maszyn i urządzeń dźwigowo-transportowych i pokrewni 2,5 "9142" Myjący pojazdy i szyby 2,5 "2331" Nauczyciele szkół podstawowych 3 "4111" Sekretarki 3 "6212" Ogrodnicy terenów zieleni 3,5 "8111" Operatorzy maszyn górniczych i pokrewni 4 "3432" Księgowi 4 Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku Kod grupy zawodów

Grupy zawodów przyjmujące wartość wskaźnika od 0,9 do 1,1 to grupy o zrównoważonym wskaźniku. Należą do nich: Kod Wskaźnik grupy Nazwa grupy zawodów równowagi zawodów zawodów "3416" Zaopatrzeniowcy "9161" Ładowacze nieczystości "2233" Lekarze weterynarii "7424" Plecionkarze, szczotkarze i pokrewni "9151" Gońcy, bagażowi i pokrewni "9211" Robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni "8253" Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych "3422" Spedytorzy i pokrewni "3475" Sportowcy zawodowi, trenerzy i pokrewni "2413" Specjaliści do spraw zarządzania zasobami ludzkimi "8312" Dyżurni ruchu, manewrowi i pokrewni Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Do grupy zawodów nadwyżkowych przyjmujących wartość wskaźnika poniżej 0,9 należą: Kod grupy zawodów

Nazwa grupy zawodów

21

Wskaźnik intensywności


"3415" "7121" "7131"

Agenci do spraw sprzedaży (handlowcy) Murarze i pokrewni Dekarze Specjaliści ochrony zdrowia (z wyjątkiem pielęgniarek i położnych) gdzie indziej "2239" niesklasyfikowani "8323" Kierowcy samochodów ciężarowych "5123" Kelnerzy i pokrewni "7141" Malarze budowlani i pokrewni "7412" Piekarze, cukiernicy i pokrewni "7124" Robotnicy budowy dróg i pokrewni "7423" Ustawiacze-operatorzy maszyn do obróbki drewna i pokrewni "9132" Pomoce i sprzątaczki biurowe, hotelowe i podobne "9313" Robotnicy pomocniczy w budownictwie ogólnym "2139" Informatycy gdzie indziej niesklasyfikowani Operatorzy pomp, sprężarek, urządzeń uzdatniania wody, oczyszczania ścieków i "8163" pokrewni "5141" Fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni "5122" Kucharze "4131" Magazynierzy i pokrewni "5221" Sprzedawcy i demonstratorzy "3121" Technicy informatycy "3115" Technicy mechanicy "7422" Stolarze i pokrewni "8141" Operatorzy urządzeń do obróbki drewna Ustawiacze-operatorzy obrabiarek skrawających do metali* (zawód szkolny: Operator "7223" obrabiarek skrawających - obejmuje grupę elementarną 7223) "9321" Robotnicy przy pracach prostych w przemyśle "4222" Recepcjoniści i rejestratorzy "7213" Blacharze* (zawód szkolny: Blacharz - obejmuje grupę elementarną 7213) "9152" Portierzy, woźni i pokrewni "7414" Robotnicy przetwórstwa surowców roślinnych "3114" Technicy elektronicy, telekomunikacji i pokrewni "8211" Operatorzy maszyn i urządzeń do obróbki metali Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

deficytu zawodów 0,7561 0,7308 0,6667

Kontynuując analizę zawodów, warto również zwrócić uwagę na wskaźnik bezrobocia długotrwałego. Pozwala on na ustalenie tych zawodów, w których najwięcej osób ma status osób

długotrwale

bezrobotnych.

Wskaźnik

bezrobocia

długotrwałego,

to

liczba

zarejestrowanych bezrobotnych w danym zawodzie pozostających bez pracy powyżej 12 miesięcy, w stosunku do ogólnej liczby zarejestrowanych w danym zawodzie. Wartość wskaźnika osiągająca wielkość 1,000 świadczy o tym, iż dany zawód generuje bezrobocie. W Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu wyszczególniono 8 grup zawodów osiągające maksymalną wartość wskaźnika czyli 1 (lub bliskie 1) 13. Oznacza to, iż 13

Na podstawie T-II/P-8 Ranking zawodów generujących długotrwałe bezrobocie w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku

22

0,6667 0,6667 0,6429 0,641 0,625 0,625 0,6 0,5333 0,5135 0,5 0,5 0,5 0,4737 0,4615 0,4487 0,3333 0,3 0,2845 0,25 0,2222 0,2154 0,2 0,2 0,2 0,2 0,1667 0,1667


wszystkie (bądź znaczna część) osób bezrobotnych należy do grupy osób długotrwale bezrobotnych. Należą do nich: Kod grupy Wskaźnik bezrobocia Nazwa grupy zawodów zawodów długotrwałego "3311" Nauczyciele praktycznej nauki zawodu i instruktorzy 1 "2432" Bibliotekoznawcy i specjaliści informacji naukowej 1 Kierownicy wewnętrznych jednostek organizacyjnych działalności podstawowej w "1222" przemyśle przetwórczym 1 "7424" Plecionkarze, szczotkarze i pokrewni 1 "5132" Pomocniczy personel medyczny 1 "8253" Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych 1 "2131" Projektanci i analitycy systemów komputerowych 1 "1211" Dyrektorzy generalni, wykonawczy i prezesi 1

Te 12 elementarnych grup stanowi 6,15 % ogólnej liczby grup zawodów. Długotrwałego bezrobocia zaś nie generują bezrobotni z 131 omawianych grup zawodów tj. 67,1% omawianych elementarnych grup zawodów (zerowy wskaźnik długotrwałego bezrobocia). Wskaźnik równy 0 oznacza, brak osób długotrwale bezrobotnych w konkretnym zawodzie. Należą do nich m. in.: pielęgniarki, kierowcy samochodów osobowych, technicy elektrycy, sekretarki, lekarze dentyści, optycy, posadzkarze, opiekunki dziecięce. 5. WNIOSKI Dokonanie analizy ofert pracy i przeprowadzony ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych pozwoliły uzyskać obraz sytuacji na lokalnym rynku pracy. Z analizy danych

poszczególnych

grup

zawodów

reprezentowanych

przez

bezrobotnych

zarejestrowanych w urzędzie pracy wynika, że największe bezrobocie generuje grupa „pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy” oraz „robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń” reprezentowani głównie przez stolarzy i szwaczki. W przypadku analizy kodu zawodu największą grupę stanowią osoby „bez zawodu” a także szwaczki i sprzedawcy, którzy stanowią 39,55 % zarejestrowanych osób posiadających zawód. Rosnące ciągle wymagania pracodawców wobec pracowników powodują, że nie zawsze PUP może zrealizować ich zapotrzebowania kadrowe. Najtrudniejszy problem z uzyskaniem zatrudnienia posiadają bezrobotni pozostający w ewidencji powyżej 12 miesięcy i osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych. Ponadto należy podkreślić, że wśród rzeszy osób bezrobotnych występuje zjawisko dezaktualizacji ich kwalifikacji co w efekcie utrudnia ich powrót na rynek pracy, zauważa się też małą mobilność wśród osób bezrobotnych.

23


Z kolei osoby najgorzej wykształcone najpóźniej zdobywają pracę i najszybciej ją tracą – są najmocniej narażone na negatywne skutki zmian w gospodarce. Zauważalny jest wzrost wymagań pracodawców co do poziomu wykształcenia i zakresu umiejętności, co głównie wynika z wysokiej podaży pracy. Doprowadza to do sytuacji, w której nawet wysokie kwalifikacje nie zapewniają wszystkim pracy. Wzrost liczby osób bezrobotnych nie szedł w parze ze wzrostem liczby ofert pracy pozostających w dyspozycji urzędu pracy. Brak wystarczającej liczby ofert pracy dla osób najlepiej wykształconych powoduje, że aby uzyskać zatrudnienie muszą one wykonywać prace na stanowiskach nie satysfakcjonujących zarówno pod względem finansowym jak i prestiżowym. Osoby te mają jednakże większe szanse na zdobycie pracy i ponoszą mniejsze ryzyko jej utraty. Pracodawcy szukają nie tylko osób o wysokich kwalifikacjach, ale często też ze znajomością

języka

komputerowych

oraz

obcego, z

bardzo

dobrą

doświadczeniem

znajomością

zawodowym,

co

wybranych wg

nich

programów wpływa

na

wszechstronność i elastyczność pracownika. Wszyscy jesteśmy świadkami zachodzących zmian w życiu społecznym i gospodarczym, które kształtują rynek pracy. Nowa sytuacja wymaga

od

pracowników

aktywności

zawodowej

i

kształcenia

ustawicznego.

Niedostosowanie systemu kształcenia do gospodarki rynkowej i odwrotnie – gospodarki do systemu wyraża się dzisiaj m.in. wysokim odsetkiem bezrobotnych wśród absolwentów szkół zawodowych i powszechnym zerwaniem związków szkoła zawodowa – zakład pracy. Z punktu widzenia rynku pracy najbardziej istotne jest kształcenie w kierunkach, na które popyt wzrasta, niedopuszczenie do zaniknięcia zawodów obecnie uznawanych za nadwyżkowe, a także stworzenie sieci dokształcania zawodowego poza systemem szkolnym. Zmiany w programie nauczania powinny zapewnić wiedzę i umiejętności niezbędne we współczesnych społeczeństwach ze szczególnym zwróceniem uwagi na: relacje między sektorami, sferami, działami i gałęziami gospodarki narodowej, która prowadzi ją ku profesjonalizacji i perfekcjonalizmowi. Na otwartym rynku pracy nadal problemem jest zatrudnienie przez pracodawców osób bezrobotnych na okres próbny. Umowy nie są przedłużane i zatrudnianie są następujące osoby na podobnych warunkach. Problemem jest też zatrudnienie „na czarno”. Pracodawcy nie ponoszą wysokich kosztów pracy, a bezrobotni nadal korzystają z przywilejów statusu osoby bezrobotnego (głównie dotyczy to ubezpieczenia bezrobotnego). Warunki zatrudnienia, nadal nie są zbyt atrakcyjne, a pracodawcy nie wywiązują się z obowiązków nałożonych na nich przez kodeks pracy. Wpływ na wielkość zatrudnienia ma także sezonowość płac i usług. 24


Pracodawcy zainteresowani są zatrudnieniem pracowników wykwalifikowanych z doświadczeniem zawodowym, nie są natomiast zainteresowani przyuczaniem do zawodu, chyba że otrzymają na ten cel środki finansowe. Poszukiwane są osoby młode z wykształceniem zawodowym (pracownicy budowlani, ślusarze, tokarze, mechanicy maszyn i urządzeń, itp.), które szybciej przystosują się do nowych metod pracy. Sytuacja na rynku pracy w powiecie nowotomyskim powoli zmienia się na lepsze. Takie tempo zmian jest jednak jeszcze niezadowalające. Wpływ na poprawę tej sytuacji powinna mieć właściwa polityka gospodarcza i społeczna Państwa. Z

rankingu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2008r. można wyciągnąć

następujące wnioski: 1. W powiecie nowotomyskim w I półroczu 2009 roku do rejestrów bezrobocia napłynęło 2506 osób, tj. aż o 93,7 % więcej niż w roku poprzednim. Bardzo wysoki napływ bezrobocia spowodowany jest ogólnoświatowym kryzysem, który dotknął także wiele firm z powiatu nowotomyskiego, które zmuszone były do redukcji liczby pracowników lub całkowitego zlikwidowania firm. Dotyczy to przede wszystkim form z sektora elektronicznego, motoryzacyjnego i krawieckiego. W takiej sytuacji znalazły się m. in. firmy „Romeo” ze Zbąszynia, CONDOR z Nowego Tomyśla, Inter Groclin Auto z Grodziska Wlkp. czy Phoenix Contact z Nowego Tomyśla. W porównaniu z I połową 2008 rokiem zwiększyła się także wyraźnie, gdyż o 97,24 %, ogólna liczba zarejestrowanych bezrobotnych. Podobne zmiany dotyczyły grupy bezrobotnych absolwentów. Liczebność napływu do tej grupy uległa zwiększeniu o 66,23 %. I tu także zaobserwować można zwiększenie dynamiki wzrostu. Dane te mogą świadczyć generalnie o znacznym pogorszeniu się sytuacji na tym lokalnym rynku pracy w postaci zwiększenia się rozmiarów bezrobocia i jego skutków dla osób objętych bezrobociem. 2. Podobnie jak w I połowie 2008 roku, strukturę ogółu bezrobotnych, według stanu na koniec I półrocza 2009 roku, charakteryzował wysoki odsetek osób bez przygotowania zawodowego (24,32%). Nieco większe odsetki tej kategorii bezrobotnych (26,49%) wystąpiły w napływie do bezrobocia. Sytuacja taka powinna być istotną informacją dla realizowanej polityki rynku pracy w obszarze określania priorytetowych, aktywnych programów przeciwdziałania bezrobociu. Aktywizacja zawodowa tej grupy wymaga wyposażenia w kwalifikacje zawodowe poprzez system szkoleń.

25


3. W strukturze napływu bezrobotnych absolwentów zwraca uwagę dominujący dział osób reprezentujących zawody nierobotnicze (71,71%) i bardzo niski udział osób w zawodach robotniczych (28,29%). Taka struktura jest konsekwencją dominujących udziałów w analizowanym napływie dwóch wielkich grup zawodów, tj. 3 – techników i innego średniego personelu (31,82%) oraz 2 – specjalistów (27,78%) i 4 – pracownicy obsługi biurowej, obrotu pieniężnego i obsługi klienta (4,01%). Należy przy tym zauważyć, ze w porównaniu do 2008 roku nastąpił bardzo wyraźny wzrost, udziału przedstawicieli grupy 3 – techników i innego średniego personelu a spadł grupy 4 i 2. 4. W strukturze zasobów ogółu bezrobotnych według stanu na koniec I półrocza 2009 roku wystąpiła, podobnie jak w analogicznym okresie w 2008r. nadwyżka zawodów robotniczych (z udziałem 67,98%) nad nierobotniczymi (z udziałem 32,02%). 5. W strukturze zasobów bezrobotnych absolwentów według stanu na koniec I półrocza 2009 roku, podobnie jak w strukturze napływu do tej grupy, wystąpiła wyraźna przewaga zawodów nierobotniczych (81,57%) nad robotniczymi (18,43%). Pod tym względem struktura zarejestrowanych absolwentów nie odróżnia się zasadniczo od analogicznej struktury ogółu zarejestrowanych osób bez pracy. 6. Napływ do całości bezrobocia dotyczył w I połowie 2009 roku ponad połowy zawodów, gdyż 281 - 74,33% ogółu wyróżnionych w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. W przypadku bezrobotnych absolwentów napływ do bezrobocia był bardziej skoncentrowany, gdyż dotyczył tylko 81 elementarnych grup zawodowych, tj. 21,42% wszystkich ujętych we wskazanej klasyfikacji. W porównaniu do I polowy 2008 roku analizowana struktura zawodowa ogólnego napływu do bezrobocia była oraz nieco bardziej skoncentrowana, bowiem dotyczyła większej (o 65) liczby elementarnych grup zawodowych. Wśród dominujących grup elementarnych w analizowanym napływie (z udziałem powyżej 1%), znalazła się większość tych samych grup, które spełniały ten warunek w I połowie 2008 roku. Podobnie jak w I połowie 2008 roku w omawianym rankingu dominowały głównie zawody elementarne zaliczane do trzech grup wielkich, tj. 7 – robotników przemysłowych i rzemieślników (38,92%) oraz 3 – techników i innego średniego personelu (15,15%) i 5- pracownicy usług osobistych i ochrony(13,14%). Na trzech pierwszych pozycjach rankingowych (z najwyższym udziałem w napływie) znalazły się trzy grupy, a mianowicie: grupa 7436 – szwaczki, hafciarki i pokrewni, 5221 – sprzedawcy i demonstratorzy oraz 7422 – stolarze i pokrewni. 7. W powiecie nowotomyskim w I połowie 2009 roku zgłoszono do urzędu pracy łącznie 681 ofert pracy. Na 1 ofertę pracy przypadało 3,68 osoby, które napłynęły w tym okresie 26


do bezrobocia. W porównaniu do I połowy 2008 roku liczba zgłoszonych ofert pracy była mniejsza o 34,95%, zaś liczba bezrobotnych przypadających na 1 ofertę pracy zwiększyła się o 2,44 (z 1,24 do 3,68). 8. W strukturze napływu ofert pracy wystąpiła wyraźna przewaga grup, w stosunku do których nie zgłoszono ofert pracy – było ich 236 a więc stanowiły 62,43%. Zgłoszone oferty pracy dotyczyły 142 grup elementarnych, tj. 37,57% ogólnej liczby tych grup. W porównaniu do I połowy 2008r. stosunek zawodów w których wystąpiły oferty pracy do zawodów w których oferty pracy nie pojawiły się zmniejszył się z 52,16 % do 37,57% 9. Analiza danych dotyczących rejestrowanego bezrobocia i ofert pracy wskazuje na występującą przewagę zawodów nadwyżkowych( których było 240 a więc 63,49%) w stosunku do zawodów deficytowych( których było 138 a więc 36,51%), tj. z mniejszym napływem bezrobotnych niż ofert pracy. 10. W ogólnej liczbie elementarnych grup zawodowych o charakterze nadwyżkowym, większość stanowiły te, dla których nie zgłoszono żadnej oferty pracy (przy jednocześnie dodatniej liczbie napływu do bezrobocia).

Opracowała: Karolina Witucka – doradca zawodowy II stopnia

27


/Monitoring%20za%20%20I%20p