Issuu on Google+

Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Tomyślu ul. Kolejowa 2 , 64-300 Nowy Tomyśl, Tel. (61) 44-51-500, Fax (61) 44-51-535

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE NOWOTOMYSKIM W 2011 ROKU


Nowy Tomyśl, marzec 2012 SPIS TREŚCI

1. Wstęp ……………………………………………………………………………………....3 2. Analiza bezrobocia według zawodów (grup zawodów) ……………………………………4 3. Analiza ofert pracy według zawodów (grup zawodów) …………………………………..12 4. Analiza zawodów deficytowych i nadwyżkowych ………………………………………..18 5. Wnioski ……………………………………………………………………………………27

2


1. WSTĘP Przez monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych należy rozumieć proces systematycznego obserwowania zjawisk zachodzących na rynku pracy dotyczących kształtowania popytu na pracę i podaży zasobów pracy w przekroju terytorialno – zawodowym oraz formułowania na tej podstawie ocen, wniosków i krótkotrwałych prognoz niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania systemów: szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego. Pod pojęciem zawód deficytowy należy rozumieć zawód, na który występuję na rynku pracy wyższe zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w zawodzie. Natomiast określenie zawód nadwyżkowy należy rozumieć zawód, na który występuje na rynku pracy mniejsze zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w tym zawodzie. Podstawowymi źródłami informacji do prowadzenia monitoringu są: 

dane zgromadzone w powiatowych urzędach pracy, dotyczące osób bezrobotnych oraz zgłoszonych ofert pracy według zawodów i specjalności, a także zgłoszonych ofert pracy według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD);

informacje oparte na badaniach sondażowych w zakładach pracy, dotyczących obecnego

stanu zatrudnienia

oraz przewidywanych

przyjęć

i zwolnień

pracowników według zawodów w ciągu najbliższego roku; 

informacje oparte na badaniach sondażowych w szkołach ponadgimnazjalnych w zakresie przewidywanej liczby absolwentów według zawodów w danym roku szkolnym.

Przy opracowywaniu zasad organizacji i funkcjonowania monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych przyjęto założenie o maksymalnym wykorzystaniu informacji zbieranych w ramach obowiązującej sprawozdawczości o rynku pracy. Wdrożenie

monitoringu

zawodów

deficytowych

i

nadwyżkowych

pozwoli

w szczególności na: 

określenie kierunków i natężenia zmian zachodzących w strukturze zawodowokwalifikacyjnej na lokalnych, regionalnych i krajowym rynku pracy,

stworzenie bazy informacyjnej dla opracowania struktur zawodowo-kwalifikacyjnych, jak również określenie odpowiednich kierunków szkolenia bezrobotnych, 3


bieżącą korektę poziomu, struktury i treści kształcenia zawodowego (dotyczy władz oświatowych oraz dyrekcji szkół),

usprawnienie poradnictwa zawodowego poprzez wskazanie zawodów deficytowych i nadwyżkowych,

usprawnienie pośrednictwa pracy poprzez uzyskanie informacji o planowanych ofertach pracy na rok przyszły oraz przewidywanej liczbie absolwentów według zawodów,

ułatwienie realizacji programów specjalnych dla aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych w celu promowania ich ponownego zatrudnienia. Prowadzenie prawidłowej polityki rynku pracy wymaga sprawnego systemu

informacyjnego w tej dziedzinie. Obowiązujący obecnie w kraju, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2005r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2006, system statystyczno - sprawozdawczy z rynku pracy (sprawozdania: MPiPS-01, MPiPS-02, MPiPS-03, MPiPS-04, MPiPS-06) jest podstawowym źródłem informacji o poziomie i strukturze bezrobocia, stosowanych aktywnych i pasywnych programach przeciwdziałania bezrobociu i łagodzenia jego negatywnych skutków, a także o instytucjonalnej obsłudze rynku pracy. Jest on jednak niewystarczający do zapewnienia bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy. Mając powyższe na uwadze, niezbędne stało się powszechne wprowadzenie do praktyki działania powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy, a także do szkół ponadgimnazjalnych jednolitej metody, służącej bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kierunków kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy o nazwie „Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych”. 2. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) Podstawą opracowania poniższej analizy są dane zgromadzone w załączniku 3 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni oraz oferty pracy według zawodów i specjalności” za II półrocze 2011r., w załączniku nr 2 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni według rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy, poszukujący pracy oraz wolne miejsca pracy i miejsca aktywizacji zawodowej” - stan za II półrocze 2011r. oraz w załączniku nr 1 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni oraz poszukujący pracy według czasu pozostawania

4


bez pracy, wieku, poziomu wykształcenia i stażu pracy” - stan w końcu IV kwartału 2011 roku. Stopa bezrobocia na koniec 2011 roku w powiecie nowotomyskim wynosiła 6,6 %. W porównaniu ze stanem bezrobocia rejestrowanego w grudniu 2010 roku, stopa bezrobocia wzrosła o 0,3%. W grudniu 2010 roku zarejestrowanych w tut. Urzędzie było 1837, a rok później 1891. W ościennych powiatach stopa bezrobocia na koniec grudnia 2011 roku kształtowała się następująco: powiat wolsztyński – 6,1 %, powiat grodziski – 9,1 %, powiat poznański 3,7 %, powiat szamotulski – 10,9 %, powiat międzychodzki – 8,7 %.

Poziom i stopa bezrobocia w końcu 2011r. Liczba bezrobotnych w końcu 2011 r. w tys.

Stopa bezrobocia w końcu 2011r. w %

1,9

6,6

województwo wielkopolskie

135,0

9,2

Polska

1982,7

12,5

powiat nowotomyski

Na koniec 2011 roku w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu zarejestrowanych było: - 1891 osób bezrobotnych, w tym 1028 kobiet, - 1108 osób zamieszkałych na wsi, w tym 628 kobiet, - 487 osób długotrwale bezrobotnych, w tym 288 kobiet, - 586 osób do 25 roku życia, w tym 339 kobiet, - 156 osób samotnie wychowujących dziecko do lat 18, w tym 137 kobiet, - 160 osób niepełnosprawnych, w tym 85 kobiet, - 566 osób bez kwalifikacji zawodowych, w tym 323 kobiet, - 1447 osób bezrobotnych nie posiadało prawa do zasiłku, w tym 781 kobiety, - 444 osób było uprawnionych do pobierania zasiłku, w tym 247 kobiet, - 26 osób było zarejestrowane jako poszukujące pracy, w tym 13 kobiet. Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Tomyślu w zakresie swej działalności obejmuje sześć gmin tworzących powiat nowotomyski. Wśród nich występują cztery gminy miejsko – wiejskie: Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica, Zbąszyń oraz dwie gminy wiejskie: Kuślin,

5


Miedzichowo. Biorąc pod uwagę poszczególne gminy powiatu nowotomyskiego poziom bezrobocia kształtował się następująco:

Liczba bezrobotnych w końcu miesiąca Wyszczególnienie Powiat nowotomyski G. miejsko-wiejskie

ogółem

kobiety

do 25 roku życia

długotrwal e bezrobotni

oferty pracy zgłoszone w miesiącu sprawozdawczym

1 891

1 028

586

487

61

Lwówek

340

182

115

119

0

Nowy Tomyśl

626

338

182

181

27

Opalenica

346

180

89

60

23

Zbąszyń

315

164

116

65

7

Kuślin

140

87

41

34

1

Miedzichowo

124

77

43

28

3

Liczba mieszkańcó w 73 202

9 266 25 036 16 081 13 533

G.wiejskie 5 542 3 744

Źródło: Opracowanie własne na podstawie statystyki Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu. Stan na grudzień 2011 rok

Struktura wykształcenia osób bezrobotnych według stanu na koniec grudnia 2011 przedstawiała się następująco: - z wykształceniem wyższym – 151 osób (7,98%) - policealne i średnie zawodowe – 349 osób (18,46%) - średnie ogólnokształcące – 199 osób (10,52%) - zasadnicze zawodowe – 728 osób (38,5%) - gimnazjalne i poniżej – 464 osób (24,54%) Struktura

klasyfikacji

jest

wynikiem

grupowania

zawodów

na

podstawie

podobieństwa kwalifikacji zawodowych wymaganych do realizacji zadań danego zawodu z uwzględnieniem obydwu aspektów kwalifikacji, tj. ich poziomu i specjalizacji. Powyższe kryteria posłużyły grupowaniu poszczególnych zawodów i specjalności w grupy podstawowe. Wykształcenie oraz posiadany zawód silnie determinują pozycję danej osoby na rynku pracy. Z analizy populacji bezrobotnych wynika, że osoby lepiej wykształcone mają większe szanse na podjęcie zatrudnienia niż osoby z wykształceniem podstawowym lub zawodowym. Spośród 1891 zarejestrowanych bezrobotnych, zawód posiadało 1664 osób, tj. 87,99 % 6


ogólnej liczby bezrobotnych. Analiza tej populacji bezrobotnych ze względu na płeć wskazuje, że zawód posiadało więcej kobiet niż mężczyzn – 891osób, tj. 53,55 % ogólnej liczby osób posiadającej zawód, podczas gdy mężczyzn było 773, tj. 46,45 % ogólnej liczby bezrobotnych posiadających zawód. Najczęściej spotykane zawody wśród osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu jako bezrobotne na koniec 2011 roku przedstawione są w poniżej:

Kod zawodu

Nazwa zawodu

Bezrobotni Bezrobotne ogółem kobiety

Bezrobotni absolwenci razem

Bezrobotni powyżej 12 m-cy

kobiety

razem

kobiety

"000000"

Bez zawodu

227

137

37

21

7

4

"522301"

Sprzedawca

221

195

20

19

36

31

"722204"

63

2

3

1

9

0

"821304"

Ślusarz Monter podzespołów i zespołów elektronicznych

56

53

9

9

7

7

"512001"

Kucharz

45

38

1

1

5

4

"753303"

41

41

0

0

6

6

"752290"

Szwaczka Pozostali stolarze meblowi i pokrewni

38

16

1

1

7

2

"515303"

Robotnik gospodarczy

37

11

0

0

7

2

"931301"

37

0

1

0

3

0

"723105"

Robotnik budowlany Mechanik samochodów osobowych

33

0

2

0

1

0

"331403"

Technik ekonomista

31

26

7

3

5

5

"711202"

31

0

1

0

3

0

"411090"

Murarz Pozostali pracownicy obsługi biurowej

28

24

1

1

5

4

"752205"

Stolarz

26

3

2

0

1

1

"713101"

Malarz - tapeciarz Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym

24

0

6

0

3

0

24

14

0

0

4

2

2 0 2 2

2 0 2 0

"932911"

"524404" Telemarketer 23 22 1 1 "932101" Pakowacz 23 20 1 1 "514101" Fryzjer 22 21 8 8 "751204" Piekarz 22 4 1 0 Źródło: T-II/P-1 Bezrobotni wg zawodów w powiecie nowotomyskim. Stan w końcu 2011 roku

Zdecydowanie najliczniejszą grupę z powiatu nowotomyskiego stanowią osoby, które nie posiadają żadnego zawodu wyuczonego lub wykonywanego – osoby takie są rejestrowane jako „bez zawodu”. Na drugiej pozycji znajdują się sprzedawcy, na następnej ślusarze oraz

7


monter

podzespołów

i

zespołów

elektronicznych.

Miedzy

kolejnym

pozycjami

uwzględnionymi w tabeli nie ma aż tak znacznych różnic liczbowych. Wymienione w tabelce zawody są tak licznie reprezentowane, ponieważ na naszym terenie istnieje możliwość kształcenia na tych właśnie kierunkach (zarówno na poziomie zawodowym jak i średnim). Niepokojący pozostaje jednak fakt, że tak spora grupa osób – 227 nie posiada żadnego zawodu (w grupie tej są aż 137 kobiety). Podobne wnioski nasuwają się podczas analizy struktury bezrobotnych według grup zawodowych, ponieważ grupy zawodowe pokrywają się z wymienionym wcześniej zawodami1. Celem jej przeprowadzenia wybrano 7 najliczniej reprezentowanych grup zawodowych oraz podano te zawody, które w głównej mierze wpływają na ich liczebność. Biorąc pod uwagą ogólną liczbę osób bezrobotnych najliczniejszą grupę stanowiły: 

Grupa 52 - Sprzedawcy i pokrewni – 15,7436 %,

Grupa 75 - Robotnicy w przetwórstwie spożywczym, obróbce drewna, produkcji wyrobów tekstylnych i pokrewni – 12,6202 %,

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 9,6154 %,

Grupa 71 - Robotnicy budowlani i pokrewni (z wyłączeniem elektryków) – 7,9329 %

Grupa 51 - Pracownicy usług osobistych – 7,9328 %,

Grupa 93 - Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 7,2117 %,

Grupa 82 - Monterzy – 5,1683 %.

Wśród absolwentów zarejestrowanych w tutejszym Urzędzie najliczniejszą grupę stanowiły: 

Grupa 52 - Sprzedawcy i pokrewni – 16,0588 %,

Grupa 51 - Pracownicy usług osobistych – 8,7591 %,

Grupa 71 - Robotnicy budowlani i pokrewni (z wyłączeniem elektryków) – 8,7591 %

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 8,7591 %,

Grupa 33 - Średni personel do spraw biznesu i administracji – 6,5693 %,

1

Na podstawie T-II/P-1a Struktura bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim. Stan w końcu 2011 roku

8


Grupa 82 - Monterzy – 6,5693 %,

Grupa 31 - Średni personel nauk fizycznych, matematycznych i technicznych – 5,8394 %,

Wśród długotrwale bezrobotnych najliczniejszą grupę stanowili: 

Grupa 52 - Sprzedawcy i pokrewni – 16,7373 %,

Grupa 75 - Robotnicy w przetwórstwie spożywczym, obróbce drewna, produkcji wyrobów tekstylnych i pokrewni – 13,8074 %,

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 9,205 %

Grupa 51 - Pracownicy usług osobistych – 8,3771 %

Grupa 71 - Robotnicy budowlani i pokrewni (z wyłączeniem elektryków) – 6,276 %,

Grupa 93 - Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 5,8577 %

Grupa 82 - Monterzy – 5,021 %.

Jednym z istotnych elementów oceny nadwyżki i deficytu zawodów jest diagnoza płynności bezrobocia, czyli analiza napływu bezrobotnych. W powiecie nowotomyskim bezrobocie jest zjawiskiem dynamicznym, charakteryzującym się zarówno wysokim napływem, jak i odpływem bezrobotnych. W okresie od stycznia do grudnia 2011 roku zarejestrowało się 1891 osób bezrobotnych, w tym 1028 kobiety (54,36 %). Największy napływ bezrobotnych zanotowano w następujących zawodach 2 :

2

Bez zawodu – 497 osoby, w tym 296 kobiet,

Sprzedawca – 348 osób, w tym 316 kobiet,

Ślusarz – 140 osób, w tym 4 kobiety,

Monter podzespołów i zespołów elektronicznych – 92 osoby, w tym 86 kobiet,

Technik ekonomista – 84 osoby, w tym 68 kobiet,

Pozostali stolarze meblowi i pokrewni – 74 osoby, w tym 26 kobiet,

Robotnik budowlany – 71 osób, w tym 0 kobiet,

Stolarz – 65 osób, w tym 3 kobiety,

Szwaczka – 65 osób, w tym 65 kobiet,

Na podstawie T-II/P-2 Napływ bezrobotnych wg zawodów w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

9


Kucharz – 64 osoby, w tym 45 kobiet,

Pozostali pracownicy obsługi biurowe j – 63 osoby, w tym

Robotnik gospodarczy – 63 osoby, w tym 12 kobiet,

Mechanik samochodów osobowych – 61 osób, w tym 0 kobiet,

Murarz – 57 osób, w tym 0 kobiet,

Malarz - tapeciarz – 52 osoby, w tym 0 kobiet,

Telemarketer – 49 osób, w tym 45 kobiet,

Technik administracji – 47 osób, w tym 38 kobiet,

Pakowacz – 44 osoby, w tym 39 kobiet

Krawiec – 42 osoby, w tym 41 kobiet,

Monter osprzętu elektrotechnicznego – 42 osoby, w tym 40 kobiet,

Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym – 39 osób, w tym 22 kobiet,

Piekarz – 37osób, w tym 5 kobiet,

Technik rolnik – 33 osoby, w tym 18 kobiet,

Fryzjer – 32 osoby, w tym 31 kobiet,

Kierowca samochodu ciężarowego – 29 osób, w tym 0 kobiet,

Pozostali pracownicy obsługi biura gdzie indziej niesklasyfikowani – 28 osób, w

57 kobiet,

tym 16 kobiet, 

Stolarz meblowy – 26 osób, w tym 0 kobiet,

Technik żywienia i gospodarstwa domowego – 25 osób, w tym 20 kobiet,

Sprzątaczka biurowa – 25 osób, w tym 24 kobiety,

Magazynier – 23 osoby, w tym 5 kobiet,

Hydraulik – 23 osoby, w tym 0 kobiet,

Rozbieracz - wykrawacz – 23 osoby, w tym 4 kobiety,

Cukiernik – 23 osoby, w tym 17 kobiet,

Malarz budowlany – 22 osoby, w tym 0 kobiet,

Przedstawiciel handlowy – 21 osób, w tym 11 kobiet,

Robotnik drogowy – 21 osób, w tym 0 kobiet,

Technik mechanik – 20 osób, w tym 1 kobieta,

Technik handlowiec – 20 osób, w tym 12 kobiet,

Kelner – 19 osób, w tym 17 kobiet,

Pozostali pracownicy ochrony osób i mienia – 17 osób, w tym 1 kobieta,

Blacharz samochodowy – 17 osób, w tym 0 kobiet,

Żołnierz szeregowy – 16 osób, w tym 0 kobiet, 10


Lakiernik samochodowy – 16 osób, w tym 0 kobiet,

Tokarz w metalu, 16 osób, w tym 3 kobiety.

Wśród

napływu

bezrobotnych

kobiet

w

analizowanym

okresie

najwięcej

zarejestrowało się ich w następujących kategoriach: Sprzedawca – 316 kobiet, Bez zawodu – 296 kobiet, Monter podzespołów i zespołów elektronicznych – 86 kobiet, Technik ekonomista – 68 kobiet, Szwaczka – 65 kobiet, Pozostali pracownicy obsługi biurowej – 57 kobiet, Kucharz – 45 kobiet, Telemarketer – 27 kobiet, Krawiec – 24 kobiety, Monter osprzętu elektrotechnicznego – 30 kobiet, Pakowacz – 39 kobiet, Technik administracji – 38 kobiet, Fryzjer – 31 kobiet, pozostali stolarze meblowi i pokrewni – 26 kobiet. Z kolei biorąc pod uwagę klasyfikację zawodów według dużych grup zawodowych w 2011r. największy wpływ bezrobotnych do tut. Urzędu wystąpił w następujących grupach3: 

Sprzedawcy i pokrewni – 13,8139 %,

Robotnicy w przetwórstwie spożywczym, obróbce drewna, produkcji wyrobów tekstylnych i pokrewni – 12,6957 %,

Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 9,8176 %,

Robotnicy budowlani i pokrewni (z wyłączeniem elektryków) – 8,7303 %,

Pracownicy usług osobistych – 6,8757 %,

Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 6,5557 %,

Średni personel do spraw biznesu i administracji – 6,3001 %,

Monterzy – 5,0848 %,

Średni personel nauk fizycznych, chemicznych i technicznych – 3,8697 %,

Sekretarki, operatorzy urządzeń biurowych i pokrewni – 2,6223 %,

Operatorzy maszyn i urządzeń wydobywczych i przetwórczych – 2,3028 %,

Kierowcy i operatorzy pojazdów – 2,1427 %,

Pomoce domowe i sprzątaczki – 1,7589 %,

Elektrycy i Elektronicy – 1,567 %

Specjaliści do spraw ekonomicznych i zarządzania – 1,4071 %,

Specjaliści nauczania i wychowania – 1,3431 %,

Specjaliści nauk fizycznych, matematycznych i technicznych – 1,2155 %,

3

Na podstawie T-II/P-2a Struktura napływu bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

11


Za taki stan rzeczy w poszczególnych grupach zawodów odpowiadają przede wszystkim szkoły, które wykształciły i „wypuściły” na rynek całe rzesze nowych absolwentów. Nauka w szkołach średnich w takich zawodach jak: technik ekonomista, administracji jest w oczach młodych ludzi bardzo atrakcyjna. Poza tym

na widoczne

niedostosowanie edukacji do warunków i sytuacji na rynku pracy pogłębił wpłynęło powstanie w Nowym Tomyślu wydziału zamiejscowego Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji, który od kilu lat kształci studentów na kierunkach: administracja oraz pedagogika. 3. ANALIZA OFERT PRACY WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) W roku 2011r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu wpłynęło ogółem 1097 ofert pracy. Największy napływ ofert pracy zanotowano w następujących zawodach4:

4

Technik prac biurowych – 64 oferty, tj. 5,83 %,

Sprzedawca – 62 oferty, tj. 5,65 %,

Telemarketer – 56 ofert, tj. 5,10 %,

Szwaczka – 46 ofert, tj. 4,19 %,

Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle – 41 ofert, tj. 3,74 %,

Robotnik gospodarczy – 29 ofert, tj. 2,64 %,

Murarz – 29 ofert, tj. 2,64 %,

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji – 27 ofert, tj. 2,46 %,

Ślusarz – 22 oferty, tj. 2,00 %,

Pracownik wylęgarni drobiu – 21 ofert, 1,91 tj. %,

Kierowca samochodu ciężarowego – 18 ofert, tj. 1,64 %,

Robotnik budowlany – 17 ofert, tj. 1,55 %,

Konsultant / agent sprzedaży bezpośredniej – 16 ofert, tj. 1,46 %,

Malarz budowlany – 15 ofert, tj. 1,37 %,

Pozostali monterzy gdzie indziej niesklasyfikowani – 15 ofert, tj. 1,37%,

Pakowacz – 15 ofert, tj. 1,37 %,

Robotnik oczyszczania miasta – 15 ofert, tj. 1,37 %,

Technik administracji – 14 ofert, tj. 1,28 %,

Na podstawie T-II/P-3 Oferty pracy wg zawodów w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

12


Sprzątaczka biurowa – 14 ofert, tj. 1,28 %,

Technik handlowiec – 13 ofert, tj. 1,18 %,

Kierowca ciągnika siodłowego – 13 ofert, tj. 1,18 %,

Kucharz – 12 ofert, tj. 1,09 %,

Spawacz metodą MAG – 12 ofert, tj. 1,09 %,

Pozostali pracownicy przy pracach prostych gdzie indziej niesklasyfikowani – 12 ofert, tj. 1,09 %,

Księgowy – 11 ofert, tj. 1 %,

Magazynier – 11 ofert, tj. 1 %,

Sprzedawca w branży mięsnej – 11 ofert, tj. 1 %,

Stolarz – 11 ofert, tj. 1 %,

Pilarz – 11 ofert, tj. 1 %,

Kelner – 10 ofert, tj. 0,91 %,

Pozostali ślusarze i pokrewni – 10 osób, tj. 0,91 %,

Pomocniczy robotnik przy konserwacji terenów zieleni – 10 ofert, tj. 0,91 %,

Elektryk – 9 ofert, tj. 0,82 %,

Robotnik drogowy – 9 ofert, tj. 0,82 %,

Pomoc kuchenna – 9 ofert, tj. 0,82 %,

Nauczyciel przedszkola – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Technik masażysta – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Pozostali operatorzy urządzeń telekomunikacyjnych – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Sprzedawca na telefon – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Stolarz budowlany – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Operator wtryskarki – 8 ofert, tj. 0,73 %,

Opiekunka dziecięca – 7 ofert, tj. 0,64 %,

Asystent do spraw księgowości 7 ofert, tj. 0,64 %,

Sprzedawca w branży spożywczej 7 ofert, tj. 0,64 %,

Pozostali robotnicy budowlani robót wykończeniowych i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani – 7 ofert, tj. 0,64 %,

Elektryk budowlany – 7 ofert, tj. 0,64 %,

Kierowca samochodu osobowego – 7 ofert, tj. 0,64 %,

Technik informatyk – 6 ofert, tj. 0,55 %,

Pozostali pracownicy obsługi biurowej – 6 ofert, tj. 0,55 %,

Robotnik leśny – 6 ofert, tj. 0,55 %, 13


Dekarz – 6 ofert, tj. 0,55 %,

Malarz lakiernik wyrobów metalowych – 6 ofert, tj. 0,55 %

Spawacz metodą MIG – 6 ofert, tj. 0,55 %,

Operator myjni – 6 ofert, tj. 0,55 %,

Spedytor – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Sekretarka – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Barman – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Tynkarz – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Mechanik samochodów osobowych – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Operator urządzeń przygotowania wsadu – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Pozostali operatorzy maszyn do produkcji wyrobów gumowych – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Pomocniczy robotnik szklarniowy – 5 ofert, tj. 0,45 %,

Nauczyciel języka angielskiego – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Pracownik kancelaryjny – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Recepcjonista hotelowy – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Cieśla – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Malarz – tapeciarz – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Operator urządzeń przetwórstwa owocowo-warzywnego – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Operator strugarek i frezarek do drewna – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Operator sprzętu ciężkiego – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Kierowca operator wózków jezdniowych – 4 oferty, tj. 0,36 %,

Specjalista ds. ubezpieczeń społecznych – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Technik budownictwa – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Kosmetyczka – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Brukarz – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Mechanik pojazdów samochodowych – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Elektromechanik – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Operator koparko-ładowarki – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Kierowca ciągnika rolniczego – 3 oferty, tj. 0,27 %,

Nauczyciel przysposobienia obronnego – 2 oferty, tj. 0,18 %,

Nauczyciel bibliotekarz – 2 oferty, tj. 0,18 %,

14


Na koniec roku 2011 niewykorzystano 50 ofert pracy. Były to następujące zawody: 

Pozostali monterzy gdzie indziej niesklasyfikowani – 15 ofert,

Nauczyciel przedszkola – 8 ofert,

Spawacz metodą MAG – 5 ofert,

Malarz budowlany – 3 oferty,

Operator myjni – 3 oferty,

Kucharz – 2 oferty,

Pozostali pracownicy sprzedawcy i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani – 2 oferty,

Malarz lakiernik wyrobów metalowych – 2 oferty,

Elektryk – 2 oferty

Kierownik przedszkola – 1 oferta,

Spedytor – 1 oferta,

Technik administracji – 1 oferta,

Technik informatyk – 1 oferta,

Robotnik gospodarczy – 1 oferta,

Organizator obsługi sprzedaży internetowej – 1 oferta,

Pozostali operatorzy urządzeń do obróbki drewna – 1 oferta

Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle – 1 oferta.

Oferty pracy podzielić można także według

Polskiej Klasyfikacji Działalności

(PKD)5. Analizując 2011 rok oferty pracy najczęściej wpływały z takich grup zawodów, jak: 

Sprzedawcy i pokrewni – 16,7711 %,

Robotnicy budowlani i pokrewni (z wyłączeniem elektryków) – 8,9336 %,

Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 8,022 %,

Sekretarki, operatorzy urządzeń biurowych i pokrewni – 7,2015 %,

Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 6,6545 %,

Robotnicy w przetwórstwie spożywczym, obróbce drewna, produkcji wyrobów tekstylnych i pokrewni – 6,3811 %,

5

Na podstawie T-II/P-3a Oferty pracy wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

15


Pracownicy usług osobistych – 8,8342 %,

Kierowcy i operatorzy pojazdów – 4,8313 %,

Operatorzy maszyn i urządzeń wydobywczych i przetwórczych – 3,7376 %,

Średni personel do spraw biznesu i administracji – 3,0994 %.

Najwięcej ofert pracy nie wykorzystano w następujących grupach zawodowych: 

Monterzy – 30 %,

Specjaliści nauczania i wychowania – 16 %,

Robotnicy budowlani i pokrewni ( z wyłączeniem elektryków) – 10 %,

Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń i pokrewni – 10 %,

Pracownicy usług osobistych – 6 %,

Sprzedawcy i pokrewni – 6 %,

Pomoce domowe i sprzątaczki – 6 %,

Sytuację na lokalnym rynku pracy w roku 2011 bardzo dobrze obrazuje porównanie zarejestrowanej liczby osób bezrobotnych według rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy do ofert pracy, które napłynęły w poszczególnych zawodach czy grupach zawodów 6. Przedstawia to poniższa tabela. Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD (rodzaju działalności) w powiecie nowotomyskim w 2011 r. Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w 2011 roku 1121 651 460

Sekcja PKD Działalność nie zidentyfikowana Przetwórstwo przemysłowe Pozostała działalność usługowa Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Budownictwo Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi Transport i gospodarka magazynowa Edukacja Opieka zdrowotna i pomoc społeczna Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 6

Oferty pracy – zgłoszone w 2011 roku

440 156

205 152

38

98

35

113

28 18 18 14 12 8

55 35 38 22 51 23

Na podstawie T-II/P-9 Bezrobotni wg rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy oraz oferty pracy w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

16

0 226 13


Biorąc pod uwagę procentowy stosunek liczby zarejestrowanych osób bezrobotnych a zgłoszone oferty pracy wg sekcji PKD wygląda on następująco7: Sekcja PKD

Liczba bezrobotnych w% 37,0579 21,5207 15,2066

Działalność nie zidentyfikowana Przetwórstwo przemysłowe Pozostała działalność usługowa Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Budownictwo Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi Transport i gospodarka magazynowa Edukacja Opieka zdrowotna i pomoc społeczna Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna

Oferty pracy w % 0 20,6015 1,1851

14,5455 5,157

18,6873 13,856

1,2562

8,9335

1,157

10,3008

0,9256 0,595 0,595 0,4628 0,3967 0,2645

5,0137 3,1905 3,464 2,0055 4,649 2,0966

Przemysł w powiecie nowotomyskim oparty jest na rozwoju wielobranżowym. Jest to gwarancją pewnej stabilności rynkowej powiatu, tym bardziej, że nie funkcjonują tu duże podmioty z tzw. branż schyłkowych. W powiecie dominują zakłady osób fizycznych z mniejszym udziałem spółek cywilnych i spółek prawa handlowego. Wysoki jest udział przedsiębiorstw zatrudniających do 20 pracowników oraz jednoosobowych. W 2011 roku zarejestrowało się

w Powiatowym Urzędzie Pracy 3025 osób

bezrobotnych, które przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy pracowały zawodowo. W tym samym czasie urząd pracy pozyskał 1097 nowych ofert pracy. Analizując powyższe wyniki badań największe niedostosowanie zauważyć można w następujących działach: przetwórstwo przemysłowe oraz handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle oraz pozostała działalność usługowa – wynika to bowiem z faktu, iż w tym to bowiem dziale nastąpiło najwięcej zwolnień pracowników, zaś najmniej ofert pracy napłynęło od nowych pracodawców.

7

Na podstawie T-II/P-9a Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD w powiecie nowotomyskim w 2011roku

17


Tylko część przedsiębiorców działających na terenie powiatu nowotomyskiego zgłasza do powiatowego urzędu pracy wolne miejsca zatrudnienia. Uważają oni publiczne pośrednictwo pracy za alternatywny sposób poszukiwania pracowników, kiedy wykorzystają inne możliwości rekrutacji pracowników. Z kolei w takich działach jak: administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne; działalność w zakresie usług administrowania i

działalność

wspierająca;

działalność

związana

z

zakwaterowaniem

i

usługami

gastronomicznymi; transport i gospodarka magazynowa; edukacja; opieka zdrowotna i pomoc społeczna; działalność profesjonalna, naukowa i techniczna; rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo - napłynęło więcej ofert pracy niż nastąpiło zwolnień. Biorąc pod uwagę liczbę osób zarejestrowanych w 2011 roku i zgłoszone oferty pracy według rodzaju działalności zauważyć można minimalną równowagę w dziale: budownictwo (156 zarejestrowanych osób bezrobotnych a 152 pozyskanych ofert pracy). Oferty pracy kierowane są najczęściej do osób posiadających doświadczenie zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia. Pracodawcy niechętnie przyjmują do pracy osoby pozostające przez dłuższy czas bez pracy, wychodząc z założenia, że kwalifikacje takich osób dezaktualizują się. Poza tym nieustanna zmienność zjawisk zachodzących w gospodarce i na rynku pracy wpływa znacznie na zmiany w procesie edukacji. Coraz bardziej zauważa się tendencje ciągłego rozwoju, zdobywania i aktualizowania posiadanej wiedzy oraz doświadczeniu zawodowego. W stosunku do osób kończących szkoły ponadgimnazjalne pracodawcy są zainteresowani przyjęciem młodych osób na staże, z możliwością zatrudnienia po stażu. Wynika to przede wszystkim z chęci pracodawców do wykształcenia pracownika, zwłaszcza przekazania odpowiednich umiejętności zawodowych, przydatnych w danym zawodzie. 4. ANALIZA ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Niedostosowanie systemu kształcenia do potrzeb rynku pracy powoduje powstanie zawodów, na które jest większe lub mniejsze zapotrzebowanie ze strony pracodawców, czyli tzw. zawodów nadwyżkowych, a także zawodów deficytowych. Podstawą do określenia, czy zawód jest deficytowy, w równowadze bądź nadwyżkowy jest analiza napływu ofert pracy oraz napływu bezrobotnych w analizowanym okresie.

18


Oblicza się go na podstawie wzoru:

Wnk, I =

O Ik B Ik

Gdzie: B Ik - średnia miesięczna liczba zarejestrowanych bezrobotnych w zawodzie k ,

O Ik - średnia miesięczna liczba zgłoszonych ofert pracy w zawodzie k .

Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest większy od 1,1 (W> 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami deficytowymi – do PUP wpływa więcej ofert pracy w danym zawodzie niż rejestruje się osób bezrobotnych. Zawodami w równowadze są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa podobna ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie zawiera się w granicach od 0,9 od 1,1 (0,9≤W≤ 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami w równowadze – do PUP wpływa bardzo zbliżona ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych. Z kolei zawodami nadwyżkowymi są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa mniejsza ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest mniejszy od 0,9 (0,9<W), wówczas mamy do czynienia z zawodami nadwyżkowymi – do PUP wpływa mniejsza ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych.

19


W powiecie nowotomyskim odnotowano największy wskaźnik intensywności nadwyżki zawodów w następujących zawodach8: Kod zawodu

Nazwa zawodu

Wskaźnik intensywności nadwyżki zawodu

"514202" Kosmetyczka "513202" Barman "753303" Szwaczka "713102" Malarz budowlany "524902" Doradca klienta "711501" Cieśla* "911206" Salowa "961303" Zamiatacz "522305" Technik handlowiec* "833203" Kierowca samochodu ciężarowego "711503" Stolarz budowlany "311204" Technik budownictwa* "233008" Nauczyciel języka angielskiego "911207" Sprzątaczka biurowa "621002" Robotnik leśny "513101" Kelner* "711202" Murarz* "233025" Nauczyciel wychowania fizycznego "243106" Specjalista do spraw marketingu i handlu "422602" Recepcjonista "711404" Zbrojarz "722316" Wiertacz w metalu "814104" Wulkanizator "432103" Magazynier "515303" Robotnik gospodarczy "931205" Robotnik drogowy "331203" Referent (asystent) bankowości "351203" Technik informatyk* "712101" Dekarz* "834101" Kierowca ciągnika rolniczego Źródło: T-II/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

0,75 0,7143 0,7077 0,6818 0,6667 0,6667 0,6667 0,6667 0,65 0,6207 0,6154 0,6 0,5714 0,56 0,5455 0,5263 0,5088 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,4783 0,4603 0,4286 0,4 0,4 0,4 0,375

Z kolei największy wskaźnik intensywności deficytu zawodów wystąpił w zawodach: Kod zawodu "524302" "541307" "411004" "422401" "814208" "325905" "431101" 8

Nazwa zawodu Konsultant / agent sprzedaży bezpośredniej Pracownik ochrony fizycznej bez licencji Technik prac biurowych* Recepcjonista hotelowy Operator wtryskarki Opiekunka dziecięca* Asystent do spraw księgowości

Wskaźnik intensywności deficytu zawodów 8 6,75 4,5714 4 4 3,5 3,5

Na podstawie T-II/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

20


"723307" Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych "741103" Elektryk* "741201" Elektromechanik* "811105" Operator koparko - ładowarki "333105" Spedytor "234201" Nauczyciel przedszkola "531202" Asystent nauczyciela przedszkola "721209" Zgrzewacz "833101" Kierowca autobusu "912202" Operator myjni "713207" Malarz lakiernik wyrobów metalowych "752305" Pilarz "834401" Kierowca operator wózków jezdniowych "712303" Tynkarz "524404" Telemarketer "941201" Pomoc kuchenna Źródło: T-II/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

3 3 3 3 2,5 2 2 2 2 2 1,5 1,375 1,3333 1,25 1,1429 1,125

Jak wynika z powyższej tabeli, zawodami najbardziej cieszącymi się powodzeniem, w 2011 roku były: konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej; pracownik ochrony fizycznej bez licencji; technik prac biurowych; recepcjonista hotelowy; operator wtryskarki; opiekunka dziecięca; asystent do spraw księgowości; mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych; elektryk; elektromechanik, operator koparko - ładowarki. Natomiast osby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu w roku 2011 w zawodach, których wskaźnik intensywności deficytu był większy niż 1,1 znajdowały się w komfortowej sytuacji, ponieważ zapotrzebowanie na te zawody było wyższe niż liczba osób bezrobotnych. Odnotowano również 90 zawodów, które nie posiadają osoby bezrobotne znajdujące się w ewidencji w porównaniu do zgłoszonych ofert pracy i są to zawody deficytowe. Zawody te przyjmują maksymalną wartość wskaźnika (max). Są to zawody m.in. takie jak: Kierownik działu marketingu, Kierownik przedszkola, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Pozostali specjaliści w zakresie rolnictwa, leśnictwa i pokrewni, Inżynier inżynierii środowiska - systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier telekomunikacji, Lekarz weterynarii - specjalista chorób trzody chlewnej, Logopeda, Nauczyciel / instruktor praktycznej nauki zawodu, Nauczyciel przedmiotów zawodowych rolniczych i leśnych, Nauczyciel przedmiotów zawodowych technicznych, Nauczyciel geografii, Nauczyciel przysposobienia obronnego, Nauczyciel religii, Nauczyciel wiedzy o kulturze, Nauczyciel wychowania do życia w rodzinie, Nauczyciel historii i społeczeństwa w szkole podstawowej, Nauczyciel języka polskiego w szkole

podstawowej,

Nauczyciel

matematyki

21

w

szkole

podstawowej,

Nauczyciel


upośledzonych

umysłowo

(oligofrenopedagog),

Nauczyciel

bibliotekarz,

Nauczyciel

logopeda, Wychowawca w placówkach oświatowych, wychowawczych i opiekuńczych, Specjalista bankowości, Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych, Doradca zawodowy, Asystent sędziego, Specjalista komunikacji społecznej, Tłumacz konferencyjny ustny, Operator robotów i manipulatorów przemysłowych, Asystentka stomatologiczna*, Technik masażysta*, Terapeuta zajęciowy*, Pozostali pracownicy administracyjni i sekretarze biura zarządu, Sekretarka medyczna, Konserwator systemów komputerowych i sieci, Pozostali operatorzy urządzeń telekomunikacyjnych, Pracownik kancelaryjny, Pozostali pracownicy biur informacji, Pracownik do spraw ubezpieczeń, Pozostali magazynierzy i pokrewni, Dyspozytor transportu samochodowego, Pomocnik biblioteczny, Manikiurzystka, Opiekun zwierząt domowych, Kierownik sali sprzedaży, Sprzedawca w branży mięsnej, Sprzedawca w branży przemysłowej, Sprzedawca w branży spożywczej, Technik księgarstwa*, Organizator obsługi sprzedaży internetowej, Sprzedawca na telefon, Bukieciarz, Pozostali pracownicy sprzedaży i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, Strażak, Pracownik wylęgarni drobiu, Monter instalacji gazowych*, Monter urządzeń energii odnawialnej, Pozostali robotnicy budowlani robót wykończeniowych i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, Szpachlarz, Alpinista przemysłowy, Spawacz metodą MAG, Spawacz metodą MIG, Spawacz metodą TIG, Monter konstrukcji aluminiowych, Operator obrabiarek sterowanych numerycznie, Tokarz / frezer obrabiarek sterowanych numerycznie, Mechanik precyzyjny*, Maszynista maszyn fleksograficznych, Elektromonter instalacji elektrycznych, Elektryk budowlany, Operator urządzeń wytwórczych mieszanek betonowych, Operator urządzeń przygotowania wsadu, Pozostali operatorzy maszyn do produkcji wyrobów gumowych, Operator maszyn krojących i wykrawających do papieru, Pozostali operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych, Operator urządzeń do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów, Operator strugarek i frezarek do drewna, Pozostali operatorzy urządzeń do obróbki drewna, Palacz kotłów centralnego ogrzewania gazowych, Monter maszyn elektrycznych, Kierowca ciągnika siodłowego, Operator sprzętu ciężkiego, Pomocniczy robotnik przy konserwacji terenów zieleni, Pomocniczy robotnik szklarniowy, Pomocnik lakiernika, Robotnik oczyszczania miasta, Woźny. Poniżej przedstawiono kilkanaście grup zawodów 4-cyfrowych które charakteryzują się największym lub najmniejszym wskaźnikiem intensywności nadwyżki zawodów9. 9

Na podstawie T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

22


Grup przyjmujących maksymalną wartość (max) w powiecie nowotomyskim w 2011roku było 20. W grupach tych nie zanotowano żadnej ofert pracy. Należą do nich m.in.: 1. Sekretarze medyczni i pokrewni, 2. Kierownicy w gastronomii, 3. Kierownicy sprzedaży w marketach, 4. Kierownicy do spraw marketingu i sprzedaży, 5. Kierownicy w instytucjach opieki nad dziećmi, 6. Kierownicy do spraw innych typów usług gdzie indziej niesklasyfikowani, 7. Inżynierowie telekomunikacji, 8. Kontrolerzy (sterowniczy) procesów przemysłowych gdzie indziej niesklasyfikowani, 9. Pomocnicy biblioteczni, 10. Robotnicy czyszczący konstrukcje budowlane i pokrewni, 11. Robotnicy budowlani robót wykończeniowych i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani, 12. Operatorzy urządzeń telekomunikacyjnych, 13. Opiekunowie zwierząt domowych i pracownicy zajmujący się zwierzętami, 14. Pracownicy biur informacji, 15. Asystenci dentystyczni, 16. Strażacy, 17. Audiofonolodzy i logopedzi, 18. Robotnicy pomocniczy w ogrodnictwie i sadownictwie, 19. Operatorzy maszyn do prania, 20. Operatorzy maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów cementowych, kamiennych i pokrewni.

Grupy zawodów o najwyższym wskaźniku przekraczającym 1,1, to zawody deficytowe, w których zanotowano zarówno napływ bezrobotnych, jak i napływ ofert pracy przedstawiał się następująco:

Kod grupy zawodów "6122" "5243" "7411" "8172" "3254" "2359" "3259" "8342" "9613" "2413" "8141" "8143"

Nazwa grupy zawodów Hodowcy drobiu Agenci sprzedaży bezpośredniej Elektrycy budowlani i pokrewni Operatorzy maszyn i urządzeń do obróbki drewna Technicy fizjoterapii i masażyści Specjaliści nauczania i wychowania gdzie indziej niesklasyfikowani Średni personel do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowany Operatorzy sprzętu do robót ziemnych i urządzeń pokrewnych Zamiatacze i pokrewni Analitycy finansowi Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów gumowych Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych

23

Wskaźnik intensywności deficytu zawodów 21 8 5,6667 5 4 4 4 4 3,4 3 3 2,5


"7212" Spawacze i pokrewni "9629" Pracownicy przy pracach prostych gdzie indziej niesklasyfikowani "2342" Specjaliści do spraw wychowania małego dziecka "4323" Pracownicy do spraw transportu "5312" Asystenci nauczycieli "8331" Kierowcy autobusów i motorniczowie tramwajów "9122" Czyściciele pojazdów "5249" Pracownicy sprzedaży i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani "8121" Operatorzy maszyn i urządzeń do produkcji i przetwórstwa metali "7523" Ustawiacze i operatorzy maszyn do obróbki i produkcji wyrobów z drewna "8344" Kierowcy operatorzy wózków jezdniowych "5244" Sprzedawcy (konsultanci) w centrach sprzedaży telefonicznej / internetowej "7123" Tynkarze i pokrewni "4311" Pracownicy do spraw rachunkowości i księgowości "9412" Pomoce kuchenne Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

2,4444 2,3333 2 2 2 2 2 1,6667 1,6667 1,4444 1,3333 1,3265 1,25 1,1667 1,125

Grupy zawodów przyjmujące wartość wskaźnika od 0,9 do 1,1 to grupy o zrównoważonym wskaźniku. Grupy te przedstawia poniższa tabela: Kod grupy zawodów "8332" "2341" "4120" "2643" "5311" "3511" "5413" "4312" "3433"

Nazwa grupy zawodów

Wskaźnik równowagi zawodów 1,069 1 1 1 1 1 1 1 1

Kierowcy samochodów ciężarowych Nauczyciele szkół podstawowych Sekretarki (ogólne) Filolodzy i tłumacze Opiekunowie dziecięcy Operatorzy urządzeń teleinformatycznych Pracownicy ochrony osób i mienia Pracownicy do spraw statystyki, finansów i ubezpieczeń Pracownicy bibliotek, galerii, muzeów i informacji naukowej Średni personel w zakresie działalności artystycznej i kulturalnej gdzie indziej "3439" niesklasyfikowany "3313" Księgowi "5246" Wydawcy posiłków "8182" Maszyniści silników, kotłów parowych i pokrewni "9215" Robotnicy pomocniczy w leśnictwie "8183" Operatorzy urządzeń pakujących, do napełniania butelek i urządzeń znakujących "4110" Pracownicy obsługi biurowej "8219" Monterzy gdzie indziej niesklasyfikowani Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

1 1 1 1 1 1 0,961 0,9375

Grupy zawodów nadwyżkowych przyjmujących wartość wskaźnika poniżej 0,9 przedstawiają się następująco: Kod grupy zawodów "9329" "7233" "8142" "5132"

Nazwa grupy zawodów Robotnicy przy pracach prostych w przemyśle gdzie indziej niesklasyfikowani Mechanicy maszyn i urządzeń rolniczych i przemysłowych Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych Barmani

24

Wskaźnik intensywności deficytu zawodów 0,8846 0,75 0,75 0,7143


"8322" "7311" "5142" "7533" "4224" "3331" "8111"

Kierowcy samochodów osobowych i dostawczych Mechanicy precyzyjni Kosmetyczki i pokrewni Szwaczki, hafciarki i pokrewni Recepcjoniści hotelowi Spedytorzy i pokrewni Górnicy podziemnej i odkrywkowej eksploatacji złóż i pokrewni Nauczyciele gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (z wyjątkiem nauczycieli "2330" kształcenia zawodowego) "7115" Cieśle i stolarze budowlani "5131" Kelnerzy "7112" Murarze i pokrewni "4321" Magazynierzy i pokrewni "4226" Recepcjoniści (z wyłączeniem hotelowych) "2423" Specjaliści do spraw zarządzania zasobami ludzkimi "2619" Specjaliści z dziedziny prawa gdzie indziej niesklasyfikowani "2166" Projektanci grafiki i multimediów "2634" Psycholodzy i pokrewni "3512" Technicy wsparcia informatycznego i technicznego "5153" Gospodarze budynków "3112" Technicy budownictwa "9312" Robotnicy pomocniczy w budownictwie drogowym, wodnym i pokrewni "7121" Dekarze "9112" Pomoce i sprzątaczki biurowe, hotelowe i pokrewne "6210" Robotnicy leśni i pokrewni "9321" Pakowacze "2143" Inżynierowie inżynierii środowiska "2412" Doradcy finansowi i inwestycyjni "7113" Robotnicy obróbki kamienia "7214" Robotnicy przygotowujący i wznoszący konstrukcje metalowe "2431" Specjaliści do spraw reklamy i marketingu "3312" Pracownicy do spraw kredytów, pożyczek i pokrewni "3343" Pracownicy administracyjni i sekretarze biura zarządu "7132" Lakiernicy "8341" Operatorzy wolnobieżnych maszyn rolniczych i leśnych "5223" Sprzedawcy sklepowi (ekspedienci) "7131" Malarze i pokrewni "4221" Konsultanci i inni pracownicy biur podróży "7116" Robotnicy budowy dróg i pokrewni "2421" Specjaliści do spraw zarządzania i organizacji "2642" Dziennikarze "9313" Robotnicy pomocniczy w budownictwie ogólnym "7222" Ślusarze i pokrewni "6111" Rolnicy upraw polowych "7114" Betoniarze, betoniarze zbrojarze i pokrewni "5120" Kucharze "2132" Specjaliści w zakresie rolnictwa, leśnictwa i pokrewni "7223" Ustawiacze i operatorzy obrabiarek do metali i pokrewni "7126" Hydraulicy i monterzy instalacji sanitarnych "8160" Operatorzy maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów spożywczych i pokrewni "7231" Mechanicy pojazdów samochodowych "7412" Elektromechanicy i elektromonterzy "7322" Drukarze "9333" Robotnicy pracujący przy przeładunku towarów Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

25

0,6923 0,6667 0,6667 0,6667 0,625 0,625 0,6 0,5455 0,5455 0,5263 0,5088 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,4667 0,4531 0,4286 0,4091 0,4 0,3778 0,375 0,3409 0,3333 0,3333 0,3333 0,3333 0,3333 0,3333 0,3 0,2917 0,2727 0,2609 0,2597 0,25 0,25 0,25 0,25 0,2394 0,2013 0,2 0,1818 0,1772 0,1667 0,1429 0,1351 0,1212 0,1125 0,0857 0,0833 0,0667


Kontynuując analizę zawodów, warto również zwrócić uwagę na wskaźnik bezrobocia długotrwałego. Pozwala on na ustalenie tych zawodów, w których najwięcej osób ma status osób

długotrwale

bezrobotnych.

Wskaźnik

bezrobocia

długotrwałego,

to

liczba

zarejestrowanych bezrobotnych w danym zawodzie pozostających bez pracy powyżej 12 miesięcy, w stosunku do ogólnej liczby zarejestrowanych w danym zawodzie. Wartość wskaźnika osiągająca wielkość 1,000 świadczy o tym, iż dany zawód generuje bezrobocie. W Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu wyszczególniono 13 grup zawodów osiągających maksymalną wartość wskaźnika czyli 1 (lub bliskie 1) 10. Oznacza to, iż wszystkie (bądź znaczna część) osób bezrobotnych należy do grupy osób długotrwale bezrobotnych. Prezentuje to poniższa tabela: Kod grupy zawodów "3240" "3214" "3254" "2144" "3522" "8141" "3132" "8122" "3118" "5322" "4311" "7224" "7316"

Nazwa grupy zawodów

Wskaźnik bezrobocia długotrwałego

Technicy weterynarii Technicy medyczni i dentystyczni Technicy fizjoterapii i masażyści Inżynierowie mechanicy Operatorzy urządzeń telekomunikacyjnych Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów gumowych Operatorzy urządzeń do spalania odpadów, uzdatniania wody i pokrewni Operatorzy urządzeń do obróbki powierzchniowej metali i nakładania powłok Kreślarze Pracownicy domowej opieki osobistej Pracownicy do spraw rachunkowości i księgowości Szlifierze narzędzi i polerowacze metali Szyldziarze, grawerzy i zdobnicy ceramiki, szkła i pokrewni

Te

13 elementarnych grupy stanowi 5,85 % ogólnej liczby grup zawodów.

Długotrwałego bezrobocia zaś nie generują bezrobotni z 134 omawianych grup zawodów tj. 60,36 % omawianych elementarnych grup zawodów (zerowy wskaźnik długotrwałego bezrobocia). Wskaźnik równy 0 oznacza brak osób długotrwale bezrobotnych w konkretnym zawodzie. Do grup zawodów Należą do nich m. in.: barmani, kasjerzy bankowi i pokrewni, kasjerzy s sprzedawcy biletów, matematycy, statystycy i pokrewni, nauczyciele szkół specjalnych, nauczyciele szkół podstawowych, nauczyciele kształcenia zawodowego, 10

Na podstawie T-II/P-8 Ranking zawodów generujących długotrwałe bezrobocie w powiecie nowotomyskim w 2011 roku

26

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1


tapicerzy i pokrewni ,zaopatrzeniowcy, betoniarze, betoniarze zbrojarze i pokrewni, dekarze, kelnerzy, lekarze specjaliści, chemicy, fizjoterapeuci, strażacy, architekci, ekonomiści, tynkarze i pokrewni, pakowacze, przedstawiciele handlowi, pomoce domowe i sprzątaczki. 5. WNIOSKI Dokonanie analizy ofert pracy i przeprowadzony ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych pozwoliły uzyskać obraz sytuacji na lokalnym rynku pracy. Z analizy danych

poszczególnych

grup

zawodów

reprezentowanych

przez

bezrobotnych

zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu wynika, że największe bezrobocie generuje grupa „sprzedawcy i pokrewni” oraz „robotnicy w przetwórstwie spożywczym, obróbce drewna, produkcji wyrobów tekstylnych i pokrewni”, reprezentowani głównie przez szwaczki, stolarzy, stolarzy meblowych, krawców. W przypadku analizy kodu zawodu największą grupę poza osobami „bez zawodu” stanowią sprzedawcy, ślusarze, monterzy podzespołów i zespołów elektronicznych, kucharze, szwaczki, którzy stanowią 34,53 % zarejestrowanych osób posiadających zawód. Rosnące ciągle wymagania pracodawców wobec pracowników powodują, że nie zawsze tut. Urząd może zrealizować ich zapotrzebowania kadrowe. Najtrudniejszy problem z uzyskaniem zatrudnienia posiadają bezrobotni pozostający w ewidencji powyżej 12 miesięcy i osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych. Ponadto należy podkreślić, że wśród rzeszy osób bezrobotnych występuje zjawisko dezaktualizacji ich kwalifikacji, co w efekcie utrudnia im powrót na rynek pracy. Można również zauważyć małą mobilność wśród osób bezrobotnych, która może mieć rożne przyczyny. Niechęć do podejmowania pracy poza miejscem zamieszkania jest głównie spowodowana brakiem możliwości dojazdu lub utrudnieniami w komunikacji publicznej. Deklaruje to większość osób z gmin miejsko-wiejskich, które są zmuszone do poszukiwania pracy z uwagi na brak zakładów pracy na terenie miejsca zamieszkania. Z kolei osoby najgorzej wykształcone lub nie posiadające żadnych kwalifikacji najpóźniej zdobywają pracę i najszybciej ją tracą – są najmocniej narażone na negatywne skutki zmian w gospodarce. Zauważalny jest wzrost wymagań pracodawców co do poziomu wykształcenia i zakresu posiadanych umiejętności, co głównie wynika z wysokiej podaży pracy. Doprowadza to do sytuacji, w której nawet wysokie kwalifikacje nie zapewniają wszystkim pracy. Wzrost liczby osób bezrobotnych nie szedł w parze ze wzrostem liczby ofert pracy pozostających w dyspozycji urzędu pracy. Brak wystarczającej liczby ofert pracy dla osób najlepiej wykształconych powoduje, że aby uzyskać zatrudnienie muszą one 27


wykonywać prace na stanowiskach nie satysfakcjonujących zarówno pod względem finansowym, jak i prestiżowym. Osoby te mają jednakże większe szanse na zdobycie pracy i ponoszą mniejsze ryzyko jej utraty. Pracodawcy szukają nie tylko osób o wysokich kwalifikacjach, ale często też ze znajomością

języka

obcego,

bardzo

dobrą

znajomością

wybranych

programów

komputerowych oraz z doświadczeniem zawodowym, co według nich wpływa na wszechstronność i elastyczność pracownika. Wszyscy jesteśmy świadkami zachodzących zmian w życiu społecznym i gospodarczym, które kształtują rynek pracy. Nowa sytuacja wymaga

od

pracowników

aktywności

zawodowej

i

kształcenia

ustawicznego.

Niedostosowanie systemu kształcenia do gospodarki rynkowej i odwrotnie – gospodarki do systemu wyraża się dzisiaj m.in. wysokim odsetkiem bezrobotnych wśród absolwentów szkół zawodowych i powszechnym zerwaniem związków szkoła zawodowa – zakład pracy. Z punktu widzenia rynku pracy najbardziej istotne jest kształcenie w kierunkach, na które popyt wzrasta, niedopuszczenie do zaniknięcia zawodów obecnie uznawanych za nadwyżkowe, a także stworzenie sieci dokształcania zawodowego poza systemem szkolnym. Zmiany w programie nauczania powinny zapewnić wiedzę i umiejętności niezbędne we współczesnych społeczeństwach ze szczególnym zwróceniem uwagi na: relacje między sektorami, sferami, działami i gałęziami gospodarki narodowej, która prowadzi ją ku profesjonalizacji i perfekcjonalizmowi. Warunki zatrudnienia, nadal nie są zbyt atrakcyjne, a pracodawcy nie wywiązują się z obowiązków nałożonych na nich przez kodeks pracy. Nadal problemem jest zatrudnienie przez pracodawców osób bezrobotnych na okres próbny. Umowy nie są przedłużane i zatrudnianie są następujące osoby na podobnych warunkach. Problemem jest też zatrudnienie „na czarno”. Pracodawcy nie ponoszą wysokich kosztów pracy, a bezrobotni nadal korzystają z przywilejów statusu osoby bezrobotnego (głównie dotyczy to ubezpieczenia bezrobotnego). Wpływ na wielkość zatrudnienia ma także sezonowość płac i usług. Pracodawcy zainteresowani są zatrudnieniem pracowników wykwalifikowanych z doświadczeniem zawodowym. Natomiast nie są zainteresowani przyuczaniem do zawodu, chyba że otrzymają na ten cel środki finansowe. Poszukiwane są osoby młode z wykształceniem zawodowym (cieśle, operatorzy myjni, kamieniarze, monterzy izolacji budowlanych, wulkanizatorzy, ogrodnicy, palacze itp.), które szybciej przystosują się do nowych metod pracy.

28


Sytuacja na rynku pracy w powiecie nowotomyskim powoli zmienia się na lepsze. Takie tempo zmian jest jednak jeszcze niezadowalające. Wpływ na poprawę tej sytuacji powinna mieć właściwa polityka gospodarcza i społeczna Państwa. Z rankingu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011 roku można wyciągnąć następujące wnioski: 1. W powiecie nowotomyskim w 2011 roku do rejestrów bezrobocia napłynęło 3624 osób, jest to aż o 14,23 % mniej niż w roku poprzednim. Można więc wnioskować, ze ogólnoświatowy kryzys, który dotknął również firmy z powiatu nowotomyskiego systematycznie

ustępuje

co

skutkuje

zmniejszeniem

zwolnień

pracowników,

a zwiększeniem liczby osób zatrudnianych. W porównaniu z 2010 rokiem zmniejszyła się także wyraźnie, gdyż o 2,94 %, ogólna liczba zarejestrowanych bezrobotnych (z 1837 na 1891 osób). Podobne zmiany dotyczyły grupy osób długotrwale bezrobotnych, gdzie ogólna ich liczba w porównaniu z 2010 rokiem zmniejszyła się o 0,81 % (z 491 na 487 osób). Dane te mogą świadczyć generalnie o znacznym polepszeniu się sytuacji na tym lokalnym rynku pracy w postaci zmniejszania się rozmiarów bezrobocia i jego skutków dla osób objętych bezrobociem. 2. Podobnie jak w 2010 roku, strukturę ogółu bezrobotnych według stanu na koniec 2011 roku charakteryzował wysoki odsetek osób bez kwalifikacji zawodowych (29,93 %), który w porównaniu z 2010 roku wzrósł o 1,61 %. Niepokojący pozostaje fakt, że spora grupa osób – 227 nie posiada żadnego zawodu (w grupie tej są aż 137 kobiety).Sytuacja taka powinna być istotną informacją dla realizowanej polityki rynku pracy w obszarze określania

priorytetowych,

aktywnych

programów

przeciwdziałania

bezrobociu.

Aktywizacja zawodowa tej grupy wymaga wyposażenia w kwalifikacje oraz umiejętności zawodowe poprzez system szkoleń. 3. W strukturze napływu bezrobotnych absolwentów zwraca uwagę dominujący udział osób reprezentujących zawody nierobotnicze (57,69 %) i niższy udział osób w zawodach robotniczych (42,31 %). Taka struktura jest konsekwencją dominujących udziałów w analizowanym napływie dwóch wielkich grup zawodów, tj. 2 – specjalistów (40 %) oraz 3 – średniego personelu (26,67 %). Należy przy tym zauważyć, ze w porównaniu do 2010 roku nastąpił bardzo wyraźny wzrost, udziału przedstawicieli grupy 2 – specjalistów, a spadł grupy 3 – średniego personelu. 29


4. W strukturze zasobów ogółu bezrobotnych według stanu na koniec 2011 roku wystąpiła, podobnie jak w 2010r. nadwyżka zawodów robotniczych (z udziałem 52,63 %) nad nierobotniczymi (z udziałem 47,37 %). 5. W strukturze zasobów bezrobotnych absolwentów według stanu na koniec 2011 roku, analogicznie, jak w strukturze napływu do tej grupy, przewaga zawodów nierobotniczych (60 %) nad robotniczymi (40 %). Pod tym względem struktura zarejestrowanych absolwentów różni się zasadniczo od analogicznej struktury ogółu zarejestrowanych osób bez pracy. 6. Napływ do całości bezrobocia dotyczył w 2011 roku ponad połowy zawodów, gdyż 425, tj. 77,13 % ogółu wyróżnionych w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. W przypadku bezrobotnych absolwentów napływ do bezrobocia był bardziej skoncentrowany, gdyż dotyczył tylko 113 elementarnych grup zawodowych, tj. 20,51% wszystkich ujętych we wskazanej klasyfikacji. W porównaniu do 2010 roku analizowana struktura

zawodowa

ogólnego

napływu

do

bezrobocia

była

nieco

bardziej

skoncentrowana, bowiem dotyczyła mniejszej (o 105) liczby elementarnych grup zawodowych. Podobnie jak w 2010 roku w omawianym rankingu dominowały głównie zawody elementarne zaliczane do trzech grup wielkich, tj. 5 – sprzedawców i pracowników usług osobistych, 7 – robotników przemysłowych i rzemieślników, 9 – robotników pomocniczych w przemyśle. Na trzech pierwszych pozycjach rankingowych (z najwyższym udziałem w napływie) znalazły się trzy grupy, a mianowicie: grupa 5223 – sprzedawcy sklepowi (ekspedienci), 7522 – stolarze meblowi i pokrewni oraz 7222 – ślusarze i pokrewni. 7. W powiecie nowotomyskim w 2011 roku zgłoszono do urzędu pracy łącznie 1097 ofert pracy. Na 1 ofertę pracy przypadało 3,30 osób, które napłynęły w tym okresie do bezrobocia. Porównując rok 2010 - liczba zgłoszonych ofert pracy zwiększyła się o 31,99 %, (z 746 do 1097 ofert),a liczba osób bezrobotnych przypadających na 1 ofertę pracy zmniejszyła się o 2,36 (z 5,66 do 3,30). 8. W strukturze napływu ofert pracy wystąpiła wyraźna przewaga zawodów, w stosunku do których nie zgłoszono ofert pracy – było ich 349, a więc stanowiły 31,81 %. Zgłoszone 30


oferty pracy dotyczyły 202 grup elementarnych, tj. 36,66 % ogólnej liczby tych grup. W porównaniu do 2010r. stosunek zawodów, w których wystąpiły oferty pracy do zawodów, w których oferty pracy nie pojawiły się minimalnie zwiększył się z 36,1 % do 36,66 %. 9. Analiza danych dotyczących rejestrowanego bezrobocia i ofert pracy wskazuje na występującą przewagę zawodów nadwyżkowych (których było 415, a więc 75,32 %) w stosunku do zawodów deficytowych (których było 118, a więc 21,41 %). Natomiast zawodów w równowadze było 18, a więc 3,27 %. 10. W ogólnej liczbie elementarnych grup zawodowych o charakterze nadwyżkowym, większość stanowiły te, dla których nie zgłoszono żadnej oferty pracy (przy jednocześnie dodatniej liczbie napływu do bezrobocia).

Opracowała: Karolina Gabryelczyk – doradca zawodowy

31


/Monitoring%20za%20II%20pó