Page 1

Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Tomyślu ul. Kolejowa 2 , 64-300 Nowy Tomyśl, Tel. (61) 44-51-500, Fax (61) 44-51-535

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE NOWOTOMYSKIM W I PÓŁROCZU 2009 ROKU


Nowy Tomyśl, październik 2010 SPIS TREŚCI

1. Wstęp ……………………………………………………………………………………....3 2. Analiza bezrobocia według zawodów (grup zawodów) ……………………………………4 3. Analiza ofert pracy według zawodów (grup zawodów) …………………………………..10 4. Analiza zawodów deficytowych i nadwyżkowych ……………………………………….15 5. Wnioski ……………………………………………………………………………………23

2


1. WSTĘP Przez monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych należy rozumieć proces systematycznego obserwowania zjawisk zachodzących na rynku pracy dotyczących kształtowania popytu na pracę i podaży zasobów pracy w przekroju terytorialno – zawodowym oraz formułowania na tej podstawie ocen, wniosków i krótkotrwałych prognoz niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania systemów: szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego. Przez zawód deficytowy należy rozumieć zawód, na który występuję na rynku pracy wyższe zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w zawodzie. Przez zawód nadwyżkowy należy rozumieć zawód, na który występuje na rynku pracy mniejsze zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w tym zawodzie. Podstawowymi źródłami informacji do prowadzenia monitoringu są: 

dane zgromadzone w powiatowych urzędach pracy dotyczące osób bezrobotnych oraz zgłoszonych ofert pracy według zawodów i specjalności, a także zgłoszonych ofert pracy według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD);

informacje oparte na badaniach sondażowych w zakładach pracy dotyczących obecnego

stanu zatrudnienia

oraz przewidywanych

przyjęć

i zwolnień

pracowników według zawodów w ciągu najbliższego roku; 

informacje oparte na badaniach sondażowych w szkołach ponadgimnazjalnych w zakresie przewidywanej liczby absolwentów według zawodów w danym roku szkolnym.

Przy opracowywaniu zasad organizacji i funkcjonowania monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych przyjęto założenie o maksymalnym wykorzystaniu informacji zbieranych w ramach obowiązującej sprawozdawczości o rynku pracy. Wdrożenie

monitoringu

zawodów

deficytowych

i

nadwyżkowych

pozwoli

w

szczególności na: 

określenie kierunków i natężenia zmian zachodzących w strukturze zawodowokwalifikacyjnej na lokalnych, regionalnych i krajowym rynku pracy,

stworzenie bazy informacyjnej dla opracowania zawodowo-kwalifikacyjnych, określenie odpowiednich kierunków szkolenia bezrobotnych,

3


bieżącą korektę poziomu, struktury i treści kształcenia zawodowego (dotyczy władz oświatowych oraz dyrekcji szkół),

usprawnienie poradnictwa zawodowego poprzez wskazanie zawodów deficytowych i nadwyżkowych,

usprawnienie pośrednictwa pracy poprzez uzyskanie informacji o planowanych ofertach pracy na rok przyszły oraz przewidywanej liczbie absolwentów według zawodów,

ułatwienie realizacji programów specjalnych dla aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych w celu promowania ich ponownego zatrudnienia.

Prowadzenie

prawidłowej

polityki

rynku

pracy

wymaga

sprawnego

systemu

informacyjnego w tej dziedzinie. Obowiązujący obecnie w kraju, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2006r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2007, system statystyczno- sprawozdawczy z rynku pracy (sprawozdania: MPiPS-01, MPiPS-02, MPiPS-03, MPiPS-04, MPiPS-06) jest podstawowym źródłem informacji o poziomie i strukturze bezrobocia, stosowanych aktywnych i pasywnych programach przeciwdziałania bezrobociu i łagodzenia jego negatywnych skutków, a także o instytucjonalnej obsłudze rynku pracy. Jest on jednak niewystarczający do zapewnienia bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy. Mając powyższe na uwadze, niezbędne stało się powszechne wprowadzenie do praktyki działania powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy, a także do szkół ponadgimnazjalnych jednolitej metody, służącej bieżącej koordynacji szkolenia bezrobotnych oraz kierunków kształcenia zawodowego z potrzebami rynku pracy, o nazwie „Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych”. 2. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) Podstawą opracowania tej analizy są dane zgromadzone w załączniku 3 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni oraz oferty pracy według zawodów i specjalności” za I półrocze 20010., w załączniku nr 2 do sprawozdania MIPS-01 – „Bezrobotni według rodzajów działalności ostatniego miejsca pracy oraz oferty pracy” za I półrocze 2010r. oraz w załączniku nr 1 do sprawozdania MIPS-01 – „ Bezrobotni według czasu pozostawania bez pracy, wieku, poziomu wykształcenia i stażu pracy”.

4


Poziom i stopa bezrobocia w końcu I półrocza 2010r. Liczba bezrobotnych w końcu I półrocza 2010 r. w tys.

Stopa bezrobocia w końcu I półrocza 2010r. w %

1,8

6,1

województwo wielkopolskie

130,7

8,8

Polska

1843,9

11,6

powiat nowotomyski

Na koniec I półrocza 2010r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu zarejestrowanych było: - 1791osób bezrobotnych, w tym 964 kobiety, - 953 osób zamieszkałych na wsi, w tym 512 kobiet, - 414 osób długotrwale bezrobotnych, w tym 256 kobiet, - 527 osób do 25 roku życia, w tym 295 kobiet, - 111 osób samotnie wychowujących dziecko do lat 18, w tym 101 kobiet, - 119 osób niepełnosprawnych, w tym 71 kobiet, - 531 osób bez kwalifikacji zawodowych, w tym 301 kobiet, - 1324 osób bezrobotnych nie posiadało prawa do zasiłku, w tym 720 kobiet, - 470 osób było uprawnionych do pobierania zasiłku, w tym 244 kobiety, - 59 osób było zarejestrowane jako poszukujące pracy, w tym 31 kobiet. Biorąc pod uwagę poszczególne gminy powiatu nowotomyskiego poziom bezrobocia kształtował się następująco:1 Liczba bezrobotnych w końcu miesiąca Wyszczególnienie

Powiat nowotomyski

ogółem

kobiety

do 25 roku życia

Liczba mieszkańców

długotrwale bezrobotni

1 791

965

528

413

73 120

302 622 310 316

166 334 149 190

102 160 101 85

90 162 50 67

9 228 24 821 15 966 13 759

118 123

56 70

36 44

22 22

5 538 3 808

G. miejsko-wiejskie Lwówek Nowy Tomyśl Opalenica Zbąszyń G.wiejskie Kuślin Miedzichowo

1

Opracowanie własne na podstawie statystyki Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu

5


Struktura osób bezrobotnych wg wykształcenia przedstawiała się następująco: − z wykształceniem wyższym – 112osób (6,25%) − policealne i średnie zawodowe – 301 osób (16,8%) − średnie ogólnokształcące – 248 osób (13,84%) − zasadnicze zawodowe – 682 osób (38,07%) − gimnazjalne i poniżej – 448 osób (25,04%) Struktura

klasyfikacji

jest

wynikiem

grupowania

zawodów

na

podstawie

podobieństwa kwalifikacji zawodowych wymaganych do realizacji zadań danego zawodu z uwzględnieniem obydwu aspektów kwalifikacji, tj. ich poziomu i specjalizacji. Powyższe kryteria posłużyły grupowaniu poszczególnych zawodów i specjalności w grupy podstawowe. Wykształcenie oraz posiadany zawód, silnie determinują pozycję danej osoby na rynku pracy. Z analizy populacji bezrobotnych wynika, że osoby lepiej wykształcone mają większe szanse na podjęcie zatrudnienia niż osoby z wykształceniem podstawowym lub zawodowym. Spośród 1791 zarejestrowanych bezrobotnych, zawód posiadały 1328 osoby, tj. 74,14% ogólnej liczby bezrobotnych. Analiza tej populacji bezrobotnych ze względu na płeć wskazuje, że zawód posiadało więcej kobiet niż mężczyzn – 691 osób, tj. 52,03 % ogólnej liczby osób posiadającej zawód, podczas gdy mężczyzn było 637, tj. 47,97 % ogólnej liczby bezrobotnych posiadających zawód. Najczęściej spotykane zawody wśród osób zarejestrowanych jako bezrobotne na koniec I półrocza 2010 roku przedstawione są w poniższej tabeli: Kod zawodu

Nazwa zawodu

W tym:

Bezrobotni ogółem

kobiety

Absolwenci

Zarejestrowani powyżej 12 miesięcy

"000000"

Bez zawodu

463

273

59

42

36

23

"522107"

Sprzedawca

181

153

1

1

26

24

"722204"

Ślusarz

50

2

0

0

5

0

"419101"

Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych]

44

37

0

0

4

4

"743604"

Szwaczka

44

44

0

0

15

15

"512201"

Kucharz

43

31

0

0

7

6

"742290"

Pozostali stolarze i pokrewni

33

12

0

0

6

2

6


"828303" "828205" "714103" "723105"

Monter podzespołów i zespołów elektronicznych Monter osprzętu elektrotechnicznego Malarz – tapeciarz Mechanik samochodów osobowych

31

30

0

0

8

8

29

28

2

2

5

5

20

0

1

0

2

0

20

0

0

0

0

0

"743304"

Krawiec

20

20

0

0

0

0

"932104"

Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym

20

16

0

0

2

2

"742204"

Stolarz

19

1

0

0

1

0

19

0

0

0

1

0

18

18

0

0

4

4

18

5

0

0

1

1

Kierowca samochodu ciężarowego Asystent ekonomiczny "341902" [zawód szkolny: Technik ekonomista] "914103" Robotnik gospodarczy "832302"

"931301"

Robotnik budowlany

15

0

0

0

2

0

"514102"

Fryzjer [zawody szkolne: Fryzjer, Technik usług fryzjerskich]

14

13

0

0

1

1

"712102"

Murarz

11

0

0

0

2

0

Źródło: T-I/P-1 Bezrobotni wg zawodów w powiecie nowotomyskim – stan w końcu I półrocza 2010 roku

Zdecydowanie najliczniejszą grupę z powiatu nowotomyskiego stanowią osoby, które nie posiadają żadnego zawodu wyuczonego lub wykonywanego – osoby takie są rejestrowane jako „bez zawodu”. Na drugiej pozycji znajdują się szwaczki, na następnej sprzedawcy, ślusarze, pracownicy biurowi, szwaczki, kucharze, pozostali stolarze, monterzy podzespołów i zespołów elektronicznych. Między kolejnym pozycjami uwzględnionymi w tabeli nie ma aż tak znacznych różnic liczbowych. Wymienione w tabeli zawody są tak licznie reprezentowane, ponieważ na terenie powiatu nowotomyskiego istnieje możliwość kształcenia na tych właśnie kierunkach (zarówno na poziomie zawodowym jak i średnim). Niepokojący pozostaje jednak fakt, że tak spora grupa osób – 463 nie posiada żadnego zawodu (w grupie tej jest aż 273 kobiet).2 Podobne wnioski nasuwają się podczas analizy struktury bezrobotnych wg grup zawodowych, ponieważ grupy zawodowe pokrywają się z wymienionym wcześniej zawodami. Celem jej przeprowadzenia wybrano 8 najliczniej reprezentowanych grup zawodowych oraz podano te zawody, które w głównej mierze wpływają na ich liczebność. 3 2

Na podstawie T- I/P-1 Bezrobotni wg zawodów w powiecie nowotomyskim stan w końcu I półrocza 2010 roku Na podstawie T-I/P-1a Struktura bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim stan w końcu I półrocza 2010 roku 3

7


Grupa 52 – Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 13,82 %

Grupa 74 – Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 12,87 % (stolarze i pokrewni, szwaczki)

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 11,74 % (spawacze,

blacharze,

ślusarze,

mechanicy

pojazdów

samochodowych,

elektromechanicy) 

Grupa 71 – Górnicy i robotnicy budowlani – 8,35 %

Grupa 51 – Pracownicy usług osobistych i ochrony – 7,30 % (fryzjerzy, kosmetyczki, opiekunki dziecięce, kucharze, kelnerzy

Grupa 82 – Operatorzy i monterzy maszyn – 6,92 % (monterzy sprzętu elektronicznego, operatorzy maszyn do przetwórstwa owoców i warzyw)

Grupa 34 – Pracownicy pozostałych specjalności– 6,40 % (pośrednicy ubezpieczeniowi, zaopatrzeniowcy, spedytorzy, księgowi, pracownicy pomocy społecznej, pracownicy bibliotek)

Grupa 41 – Pracownicy obsługi biurowej

– 5,27 % ( sekretarki, planiści

produkcyjni, doręczyciele pocztowi, magazynierzy i pokrewni) Wśród absolwentów najliczniejszą grupę stanowiły: 

Grupa 24 – Pozostali specjaliści – 31,57 % (ekonomiści, bibliotekoznawcy, filolodzy, psycholodzy, spec. administracji publicznej)

Grupa 21 - Specjaliści nauk fizycznych, matematycznych i technicznych – 21,05 %

Grupa 71 – Górnicy i robotnicy budowlani – 10,52 %

Grupa 23 – Specjaliści szkolnictwa – 10,52 %

Grupa 82 – Operatorzy i monterzy maszyn – 10,52 % (monterzy sprzętu elektronicznego, operatorzy maszyn do przetwórstwa owoców i warzyw)

Grupa 52 – Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 5,26%

Grupa 51 – Pracownicy usług osobistych i ochrony – 5,26%

Grupa 12 - Kierownicy dużych i średnich organizacji – 5,26%

Wśród długotrwale bezrobotnych najliczniejszą grupę stanowili: 

Grupa 74 – Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 17,94 %

Grupa 52 – Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 13,84%

Grupa 82 – Operatorzy i monterzy maszyn – 8,71 % 8


Grupa 71 – Górnicy i robotnicy budowlani – 8,20 %

Grupa 72 - Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 7,17%

Grupa 51 – Pracownicy usług osobistych i ochrony 6,66%

Grupa 91 – Pracownicy przy pracach prostych w handlu i usługach – 6,66%

Grupa 34 – Pracownicy pozostałych specjalności– 6,15 % (pośrednicy ubezpieczeniowi, zaopatrzeniowcy, spedytorzy, księgowi, pracownicy pomocy społecznej, pracownicy bibliotek)

Jednym z istotnych elementów oceny nadwyżki i deficytu zawodów jest diagnoza płynności bezrobocia, czyli analiza napływu bezrobotnych. W powiecie nowotomyskim bezrobocie jest zjawiskiem dynamicznym, charakteryzującym się zarówno wysokim napływem, jak i odpływem bezrobotnych. W okresie od stycznia do czerwca 2010 roku zarejestrowało się ogółem 2225 osób w tym 1103 kobiet (49,57%). Największy napływ bezrobotnych zanotowano w następujących zawodach: 4

4

Bez zawodu – 637osób, w tym 366 kobiet,

Sprzedawcy – 194 osób, w tym 161 kobiet,

Ślusarz – 61 osoby, w tym 1 kobieta,

Pracownik biurowy – 46 osób, w tym 34 kobiety,

Pozostali stolarze i pokrewni – 42 osoby, w tym 15 kobiet,

Robotnik budowlany – 42 osób w tym 0 kobiet,

Szwaczka – 41 osób w tym 41 kobiet,

Kucharz – 40osoby, w tym 27 kobiet,

Stolarz – 36 osoby, w tym 1 kobieta,

Malarz tapeciarz – 35 osoby w tym 0 kobiet.

Monter podzespołów i zespołów elektronicznych – 29 osób w tym 25 kobiet,

Asystent ekonomiczny – 27 osób, w tym 24 kobiety,

Mechanik samochodów osobowych – 27 osób, w tym 0 kobiet,

Kierowca samochodu ciężarowego – 27 osób, w tym 0 kobiet,

Robotnik gospodarczy - 26 osób, w tym 5 kobiet,

Fryzjer – 23 osoby, w tym 22 kobiety,

Krawiec – 22 osoby, w tym 22 kobiety,

Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym – 22 osoby, w tym 17 kobiet,

Na podstawie T-1/P-2 Napływ bezrobotnych wg zawodów w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

9


Monter osprzętu elektrotechnicznego – 21 osób, w tym 20 kobiet,

Technik żywienia i gospodarstwa domowego – 20 osób w tym, 12 kobiet,

Murarz – 19 osób, w tym 0 kobiet.

Wśród

napływu

bezrobotnych

kobiet

w

analizowanym

okresie

najwięcej

zarejestrowało się ich w następujących kategoriach: bez zawodu 366, sprzedawca 161, szwaczka 41,

pracownik biurowy 34, kucharz 27, monter podzespołów i zespołów

elektronicznych 25, asystent ekonomiczny 24, fryzjer 22. Z kolei biorąc pod uwagę klasyfikację zawodów według dużych grup zawodowych w I półroczu 2010r. największy wpływ bezrobotnych wystąpił w następujących grupach:5 

Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 12,532%,

Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń – 12,2167%,

Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 12,0278%,

Górnicy i robotnicy budowlani – 8,8788 %,

Pracownicy pozostałych specjalności – 7,1159%,

Pracownicy usług osobistych i ochrony – 6,9271%,

Operatorzy i monterzy maszyn - 5,6044%.

Za taki stan rzeczy w poszczególnych grupach zawodów odpowiadają przede wszystkim szkoły, które wykształciły i „wypuściły” na rynek całe rzesze nowych absolwentów. Nauka w szkołach średnich w takich zawodach jak: technik ekonomista, administracji czy też pracownik biurowy jest w oczach młodych ludzi bardzo atrakcyjna. Zawody te wg nich pozwalają podjąć prace w biurze bez konieczności podejmowania nauki w szkołach wyższych. 3. ANALIZA OFERT PRACY WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP ZAWODÓW) W okresie od stycznia do czerwca 2010r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Nowym Tomyślu wpłynęło ogółem 681 ofert pracy. Największy napływ ofert pracy zanotowano w następujących zawodach:6 •

Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych] – 119 ofert, co stanowi 14,42%,

5

Na podstawie T-1/P-2aStruktura napływu bezrobotnych wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku 6 Na podstawie T-1/P-3 Oferty pracy wg zawodów w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

10


Sprzedawca

Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle – 44 oferty, co stanowi 5,33%,

Robotnik gospodarczy – 34 oferty, co stanowi 4,12%,

Pracownik administracyjny [zawód szkolny: Technik administracji] – 27 ofert, co

- 94 oferty, co stanowi 11,39 %,

stanowi 3,27%, •

Murarz – 22 oferty, co stanowi 2,66%,

Kierowca samochodu ciężarowego – 19 ofert, co stanowi 2,30%,

Telemarketer - 16 ofert, co stanowi 1,93%,

Kucharz – 16 ofert, co stanowi 1,93%,

Robotnik budowlany -16 ofert, co stanowi 1,93%,

Piekarz – 14 ofert, co stanowi 1,69%,

Szwaczka – 14 ofert, co stanowi 1,69%,

Cukiernik – 12 ofert, co stanowi 1,45%,

Operator maszyn ogrodniczych - 10 ofert, co stanowi 1,21%,

Pozostali sprzedawcy uliczni – 10 ofert, co stanowi 1,21%,

Pakowacz – 9 ofert, co stanowi 1,09 %,

Sortowacz – 9 ofert, co stanowi 1,09 %,

Malarz budowlany – 8 ofert, co stanowi 0,96%,

Pilarz – 8 ofert, co stanowi 0,96%,

Tapicer – 8 ofert, co stanowi 0,96%,

Przedstawiciel handlowy [przedstawiciel regionalny] – 7 ofert, co stanowi 0,84%,

Stolarz - 7 ofert, co stanowi 0,84%,

Pozostali robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni – 7 ofert, co stanowi 0,84 %

Księgowy – 6 ofert, co stanowi 0,72%,

Bibliotekarz – 6 ofert, co stanowi 0,72%,

Fryzjer [zawody szkolne: Fryzjer, Technik usług fryzjerskich] – 6 ofert, co stanowi 0,72%.

Na koniec I półrocza 2010 niewykorzystano 83 ofert pracy. Były to następujące zawody: 

Pozostali pracownicy przy prostych pracach w przemyśle – 25 ofert,

Piekarz – 10 ofert,

Cukiernik – 10 oferty,

11


Robotnik gospodarczy – 5 ofert,

Pracownik biurowy – 4 oferty,

Sprzedawca – 4 oferty,

Pozostali robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni - 4 oferty,

Pomocnik piekarza – 3 oferty,

Kamieniarz – 2 oferty.

Oferty pracy podzielić można także według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Najczęściej wpływały one z takich grup zawodów jak:7 

Pracownicy obsługi biurowej (magazynierzy, pracownicy do spraw finansowostatystycznych) – 17,092%,

Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy – 11,7576%,

Robotnicy pomocniczy w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 11,2727%.

Pracownicy

pozostałych

specjalności

(pośrednicy

ubezpieczeniowi,

zaopatrzeniowcy, pośrednicy handlowi) – 11,1515 %, 

Pracownicy przy prostych pracach w handlu i usługach (gospodarze budynków) – 8,4848%,

Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (stolarze, szwaczki, piekarze, cukiernicy) – 8,000%,

Górnicy i robotnicy budowlani (murarze, robotnicy drogowi, malarze, monterzy) – 7,2725%,

Pracownicy usług osobistych i ochrony – 5,5757%,

Analizując zawody deficytowe i nadwyżkowe warto zwrócić uwagę na wskaźnik szansy uzyskania oferty w danym zawodzie. Wskaźnik ten pozwala ustalić, w których zawodach najłatwiej, a w których najtrudniej znaleźć pracę. Sporządzony raport uwzględniający grupy zawodowe, przedstawia różne wartości wskaźnika, w zależności od uwzględnionych danych. Wskaźnik równy 0 oznacza brak ofert w danej grupie zawodowej, wskaźnik max – oznacza, iż w danym zawodzie zgłoszono ofertę pracy, natomiast w ewidencji nie odnotowano osób posiadających wymieniony zawód.8

7

Na podstawie T-1/P-3a Struktura ofert pracy wg grup zawodowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku 8 Na podstawie T-1/P-11 Ranking zawodów zgłoszonych w ofertach pracy w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku ze względu na wskaźnik szansy uzyskania oferty

12


Wskaźnik = 0, czyli mała szansa uzyskania oferty pracy w zawodzie. Wskaźnik ten w I półroczu 2010 roku osiągnęło aż 82 zawody i są to m. in. Maszyniści maszyn introligatorskich, Zaopatrzeniowcy, Ładowacze nieczystości, Technicy elektrycy, Biolodzy, Pielęgniarki, Ogrodnicy terenów zielonych, Dekarze, Elektromechanicy, Doręczyciele pocztowi i pokrewni, Policjanci, Krajczowie, Artyści plastycy, Pracownicy domowej opieki osobistej, Żołnierze zasadniczej służby wojskowej, Rolnicy, Praczki ręczne i prasowacze, Prawnicy gdzie indziej niesklasyfikowani, Asystenci weterynarii, Strażacy, Jubilerzy, złotnicy i pokrewni, Wskaźnik =1 , czyli podobna liczba ofert co osób bezrobotnych w tym zawodzie: Sprzedawcy uliczni Wskaźnik MAX, oznaczający pojawienie się ofert pracy w danym zawodzie a brak osób spełniających kryteria pracodawcy: Robotnicy pomocniczy w leśnictwie, Operatorzy maszyn i urządzeń do przeróbki mechanicznej kopalin, Specjaliści szkolnictwa i wychowawcy gdzie indziej niesklasyfikowani, Programiści, Pracownicy do spraw transportu, Pracownicy bibliotek i informacji naukowej. Sytuację

na

lokalnym

rynku

pracy,

bardzo

dobrze

obrazuje

porównanie

zarejestrowanej liczby osób bezrobotnych według rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy do ofert pracy które napłynęły w poszczególnych zawodach czy grupach zawodów. 9 Przedstawia to poniższa tabela. Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD (rodzaju działalności) w powiecie nowotomyskim w pierwszym półroczu 2010 r. Sekcja PKD Liczba Oferty pracy bezrobotnych Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając 263 151 motocykle Budownictwo 158 103 Przetwórstwo przemysłowe 853 142 Administracja publiczna i obrona narodowa; 2 136 obowiązkowe zabezpieczenie społeczne Edukacja 6 26 Pozostała działalność usługowa 564 21 Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 7 31 9

Na podstawie T-1/P-9 Bezrobotni wg rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy oraz oferty pracy w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

13


Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorąca wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych

1

3

Biorąc pod uwagę procentowy stosunek liczby zarejestrowanych osób bezrobotnych a zgłoszone oferty pracy wg sekcji PKD wygląda on następująco10: Sekcja PKD

Liczba bezrobotnych

Oferty pracy

14,1246

18,3033

8,4855 45,8111

12,4848 17,2121

0,1074

16,4848

0,3222 30,2900 0,3759

3,0303 2,5455 3,7576

0,0537

0,3636

Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Budownictwo Przetwórstwo przemysłowe Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenie społeczne Edukacja Pozostała działalność usługowa Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorąca wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych

Przemysł w powiecie nowotomyskim oparty jest na rozwoju wielobranżowym. Jest to gwarancją pewnej stabilności rynkowej powiatu, tym bardziej, że nie funkcjonują tu duże podmioty z tzw. branż schyłkowych. W powiecie dominują zakłady osób fizycznych (81%), z mniejszym udziałem spółek cywilnych i spółek prawa handlowego. Wysoki jest udział przedsiębiorstw zatrudniających do 20 pracowników oraz jednoosobowych. W I połowie 2010r. zarejestrowały się w Powiatowym Urzędzie Pracy 2225 osób bezrobotnych, które przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy pracowały zawodowo. W tym samym czasie urząd pracy pozyskał 825 nowych ofert pracy. Największe niedostosowanie zauważyć można w takich działach jak: budownictwo ; pozostała działalność usługowa; przetwórstwo przemysłowe; handel hurtowy, detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle. Z kolei w takich działach jak: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo; dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją; działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi; transport i gospodarka

magazynowa;

działalność

finansowa

i

ubezpieczeniowa;

działalność

profesjonalna, naukowa i techniczna; działalność w zakresie usług administrowania i 10

Na podstawie T-II/P-9a Struktura bezrobotnych i ofert pracy według PKD w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

14


działalność wspierająca; edukacja; opieka zdrowotna i pomoc społeczna- napłynęło więcej ofert pracy niż nastąpiło zwolnień. Nie pojawiły się oferty pracy ale też nie rejestrowali się bezrobotni pracujący wcześniej w gospodarstwach domowych zatrudniających pracowników, gospodarstwach domowych produkujących wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby, organizacjach i zespołach, górnictwie i wydobywaniu a także w działalności niezidentyfikowanej. Przedstawione oferty pracy są bardzo często ofertami pracy niesubsydiowanej oraz subsydiowanej takiej, jak prace interwencyjne, roboty publiczne, przygotowanie zawodowe i staże. Tylko część przedsiębiorców działających na terenie powiatu nowotomyskiego zgłasza do powiatowego urzędu pracy wolne miejsca zatrudnienia. Uważają oni publiczne pośrednictwo pracy za alternatywny sposób poszukiwania pracowników, kiedy wykorzystają inne możliwości rekrutacji pracowników. Oferty pracy kierowane są najczęściej do osób posiadających doświadczenie zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia. Pracodawcy niechętnie przyjmują do pracy osoby pozostające przez dłuższy czas bez pracy, wychodząc z założenia, że kwalifikacje takich osób dezaktualizują się. W stosunku do osób kończących szkoły ponadgimnazjalne pracodawcy są zainteresowani przyjęciem młodych osób na staże, z możliwością zatrudnienia po stażu, po „sprawdzeniu” się osoby na danym stanowisku i spełnieniu wszystkich oczekiwań pracodawców. 4. ANALIZA ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Niedostosowanie systemu kształcenia do potrzeb rynku pracy powoduje powstanie zawodów, na które jest większe lub mniejsze zapotrzebowanie ze strony pracodawców, czyli tzw. zawodów nadwyżkowych, a także zawodów deficytowych. Podstawą do określenia, czy zawód jest deficytowy, w równowadze bądź nadwyżkowy jest analiza napływu ofert pracy oraz napływu bezrobotnych w analizowanym okresie. Oblicza się go na podstawie wzoru:

Wnk, I =

O Ik B Ik

Gdzie:

15


B Ik - średnia miesięczna liczba zarejestrowanych bezrobotnych w zawodzie k , O Ik - średnia miesięczna liczba zgłoszonych ofert pracy w zawodzie k .

Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest większy od 1,1 (W> 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami deficytowymi – do PUP wpływa więcej ofert pracy w danym zawodzie niż rejestruje się osób bezrobotnych. Zawodami w równowadze są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa podobna ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie zawiera się w granicach od 0,9 od 1,1 (0,9≤W≤ 1,1), wówczas mamy do czynienia z zawodami w równowadze – do PUP wpływa bardzo zbliżona ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych. Z kolei zawodami nadwyżkowymi są te, w których do PUP w analizowanym okresie wpływa mniejsza ilość ofert w stosunku do liczby rejestrujących się bezrobotnych. Jeżeli stosunek średniomiesięcznego napływu ofert pracy do średniomiesięcznego napływu osób do bezrobocia w danym zawodzie i czasookresie jest mniejszy od 0,9 (0,9<W), wówczas mamy do czynienia z zawodami nadwyżkowymi – do PUP wpływa mniejsza ilość ofert pracy w danym zawodzie w stosunku do rejestrujących się osób bezrobotnych. W powiecie nowotomyskim na poziomie 6-cyfrowego kodu zawodu, na pierwszych 30 pozycjach odnotowano największy wskaźnik intensywności nadwyżki w zawodach11: Kod zawodu "743702" "721203" "631102" "832302" "341201" "821103" "933104" "341503" 11

Nazwa zawodu Tapicer Spawacz ręczny łukiem elektrycznym Robotnik leśny Kierowca samochodu ciężarowego Agent ubezpieczeniowy Operator maszyn do obróbki skrawaniem Robotnik magazynowy Przedstawiciel handlowy [przedstawiciel regionalny]

Wskaźnik intensywności nadwyżki zawodu 0,8889 0,8 0,75 0,7037 0,6667 0,6667 0,6667 0,6364

Na podstawie T-I/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w I-półroczu 2010 roku

16


"714101" Malarz budowlany 0,6154 "932103" Pakowacz 0,6 "413103" Magazynier 0,5556 "512302" Kelner 0,5556 "315206" Kontroler jakości wyrobów - artykuły przemysłowe 0,5 "522108" Sprzedawca w stacji paliw 0,5 "713203" Posadzkarz 0,5 "722303" Szlifierz metali 0,5 "723304" Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych 0,5 "821108" Operator obrabiarek zespołowych 0,5 "916201" Robotnik placowy 0,5 "522107" Sprzedawca 0,4845 "514103" Kosmetyczka [zawód szkolny: Technik usług kosmetycznych] 0,4286 "712302" Stolarz budowlany 0,4286 "512201" Kucharz 0,4 "913207" Sprzątaczka 0,3846 "931301" Robotnik budowlany 0,381 "743604" Szwaczka 0,3415 "241203" Specjalista bankowości 0,3333 "241205" Specjalista do spraw rachunkowości 0,3333 "743702" Tapicer 0,8889 "721203" Spawacz ręczny łukiem elektrycznym 0,8 Źródło: T-I/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w I-półroczu 2010 roku

Z kolei na poziomie 6-cyfrowego kodu zawodu, na pierwszych 30 pozycjach największy wskaźnik intensywności deficytu zawodów wystąpił w zawodach: Kod zawodu "412102" "932106" "913206" "241207" "311204" "514104" "724301" "343101" "742302" "419101" "241303" "412102" "932106" "913206" "241207" "311204" "514104" "724301" "343101" "713302" "741201" "811102"

Nazwa zawodu Asystent rachunkowości [zawód szkolny: Technik rachunkowości] Sortowacz Salowa Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych Technik budownictwa Manikiurzystka Elektromonter instalacji elektrycznych Pracownik administracyjny [zawód szkolny: Technik administracji] Pilarz Pracownik biurowy [Zawód szkolny: Technik prac biurowych] Doradca zawodowy Asystent rachunkowości [zawód szkolny: Technik rachunkowości] Sortowacz Salowa Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych Technik budownictwa Manikiurzystka Elektromonter instalacji elektrycznych Pracownik administracyjny [zawód szkolny: Technik administracji] Tynkarz Cukiernik Operator koparek i zwałowarek

17

Wskaźnik intensywności nadwyżki zawodu 5 4,5 4 3 3 3 3 2,7 2,6667 2,587 2 5 4,5 4 3 3 3 3 2,7 2 2 2


"823205" Operator urządzeń do formowania wyrobów z tworzyw sztucznych 2 "915202" Dozorca 2 "713302" Tynkarz 2 "931203" Robotnik drogowy 1,6667 "232109" Nauczyciel języka polskiego 1,5 "713501" Monter/składacz okien 1,5 "914103" Robotnik gospodarczy 1,3077 "712102" Murarz 1,1579 Źródło: T-I/P-4 Zawody deficytowe i nadwyżkowe w powiecie nowotomyskim w I-półroczu 2010 roku

Jak wynika z powyższej tabeli, zawodami najbardziej cieszącymi się powodzeniem, w I połowie 2010 roku były asystent rachunkowości, sortowacz, salowa, specjalista ds. ubezpieczeń społecznych, technik budownictwa, manikiurzystka.

Osoby bezrobotne

zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu w zawodach, których wskaźnik intensywności deficytu był większy niż 1,1 znajdowały się w komfortowej sytuacji, ponieważ zapotrzebowanie na te zawody było wyższe niż liczba osób bezrobotnych Odnotowano również 71 zawody których nie posiadają osoby bezrobotne znajdujące się w ewidencji w porównaniu do zgłoszonych ofert pracy i są to zawody deficytowe. Zawody te przyjmują maksymalną wartość wskaźnika (max), tj.:

Projektant stron

internetowych [webmaster], Inżynier budowy mostów, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Pozostali inżynierowie geodeci i kartografowie, Inżynier sprzedaży, Fizjoterapeuta, Nauczyciel przedmiotów zawodowych ekonomicznych, Nauczyciel przedmiotów zawodowych technicznych, Nauczyciel wychowania do życia w rodzinie, Nauczyciel języka obcego w szkole podstawowej, Nauczyciel przedszkola, Nauczyciel psycholog, Specjalista do spraw wynagrodzeń,

Muzealnik,

Dziennikarz,

Pozostali

technicy

informatycy,

Inspektor

bezpieczeństwa i higieny pracy [zawód szkolny: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy], Masażysta [zawód szkolny: Technik masażysta], Doradca inwestycyjny, Asystent bankowości, Pozostali pracownicy do spraw finansowych i handlowych gdzie indziej niesklasyfikowani, Spedytor [zawód szkolny: Technik spedytor], Sekretarka medyczna, Pozostali pracownicy administracyjni, sekretarze i pokrewni, Asystent osoby niepełnosprawnej, Animator kultury, Bibliotekarz, Operator wprowadzania danych, Pozostali pracownicy do spraw finansowostatystycznych, Dyspozytor transportu samochodowego, Kasjer handlowy, Opiekunka dziecięca, Pozostałe opiekunki dziecięce, Pozostały pomocniczy personel medyczny, Pozostali fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni, Pozostali pracownicy zakładów pogrzebowych, Bukieciarz, Hodowca trzody chlewnej, Hodowca drobiu, Pozostali hodowcy zwierząt i pokrewni gdzie 18


indziej niesklasyfikowani, Kamieniarz, Betoniarz

zbrojarz, Pozostali cieśle, stolarze

budowlani i pokrewni, Monter rusztowań, Alpinista przemysłowy, Blacharz budowlany, Mechanik ciągników, Elektromonter urządzeń sygnalizacyjnych, Koszykarz – plecionkarz, Operator maszyn i urządzeń do przerobu torfu, Operator pilarek do pozyskiwania tarcicy, Palacz kotłów c.o. wodnych rusztowych, Operator maszyn do produkcji wyrobów z drutu, lin, siatek i kabli, Pozostali operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych, Pozostali operatorzy maszyn i urządzeń do przetwórstwa owoców, warzyw, nasion oleistych i pokrewni, Operator urządzeń do produkcji wyrobów spirytusowych, Pozostali monterzy wyrobów złożonych, Kierowca ciągnika siodłowego, Operator maszyn ogrodniczych, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca operator wózków jezdniowych, Pozostali sprzedawcy uliczni, Pokojowa [w hotelu], Czyściciel pojazdów, Pozostali zamiatacze i pokrewni, Pozostali robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni, Pomocniczy robotnik leśny, Pomoc krawiecka, Pomocnik piekarza, Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle. Analizując przyczyny osiągnięcia przez wymienione zawody wskaźnika MAX należy podkreślić, że w części wymienionych zawodów rzeczywiście osoby nie rejestrują się. Należą tu na pewno animator kultury, pokojowa, praczka, opiekun dzikich zwierząt. Poza tym zawody z zawartością wskaźnika max to zawody wysoce wyspecjalizowane, w których bardzo trudno jest zdobyć kwalifikacje, tj. inżynier budowy mostów, alpinista przemysłowy, Inżynier geodeta i kartograf. Zawody o zrównoważonym wskaźniku, które to przyjmują wartość od 0,9 do 1,1 to: Piekarz, Telemarketer, Nauczyciel nauczania początkowego, Organizator obsługi sprzedaży internetowej, Księgowy [samodzielny, Sekretarka, Pracownik punktu skupu, Planista produkcyjny, Recepcjonista, Pozostali mechanicy pojazdów samochodowych, Monter instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych [telemonter, Wulkanizator. W Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu zanotowano także aż 217 zawodów w których rejestrują się bezrobotni a nie pojawiają się oferty pracy. Zawody te osiągnęły wskaźnik 0,0000: Są to m.in. Filozof, Socjolog, Historyk, Politolog, Audytor, Zarządca nieruchomości, Technik technologii drewna, Technik technologii odzieży, Technik logistyk, Asystent celny, Strażak, Zbrojarz, Meliorant, Frezer, Ślusarz, Zegarmistrz, Rześnik wędliniarz, Lagowacz, Zamiatacz, Woźny.

19


Szczegółowa analiza zawodów nie daje pełnego obrazu, ponieważ zgłaszane oferty pracy przez pracodawców nie pokrywają się całkowicie z nazwami zawodów posiadanymi przez bezrobotnych, np. zawód – robotnik gospodarczy jest zawodem deficytowym, a już zawód robotnik placowy – nadwyżkowym dlatego też bardziej wiarygodnym jest określenie wskaźnika intensywności dla grup zawodów.12 Grup przyjmujących maksymalną wartość (max) w powiecie nowotomyskim w

I

połowie 2010r. było 27. W grupach tych nie zanotowano oferty pracy. Należą do nich m.in. Programiści, Pracownicy zakładów pogrzebowych, Robotnicy obróbki kamienia, Opiekunki dziecięce, kasjerzy i sprzedawcy biletów, Animatorzy kultury, Nauczyciele przedszkoli, Hodowcy drobiu, Operatorzy wózków podnośnikowych. Grupy zawodów o najwyższym wskaźniku przekraczającym 1,1, to zawody deficytowe, w których zanotowana zarówno napływ bezrobotnych jak i napływ ofert pracy przedstawiał się następująco:

Kod grupy zawodów

Nazwa grupy zawodów

Wskaźnik intensywności deficytu zawodów

"4121"

Pracownicy do spraw finansowo-statystycznych Operatorzy maszyn i urządzeń do produkcji napojów bezalkoholowych, "8278" wyrobów alkoholowych i pokrewni "9162" Zamiatacze i pokrewni "9211" Robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni "7243" Elektrycy budowlani i pokrewni "3422" Spedytorzy i pokrewni "4191" Pracownicy obsługi biurowej gdzie indziej niesklasyfikowani "3431" Pracownicy administracyjni, sekretarze i pokrewni "8111" Operatorzy maszyn górniczych i pokrewni "7423" Ustawiacze-operatorzy maszyn do obróbki drewna i pokrewni "7133" Tynkarze i pokrewni "9321" Robotnicy przy pracach prostych w przemyśle "9312" Robotnicy pomocniczy w budownictwie drogowym, wodnym i pokrewni "8232" Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych "7135" Szklarze i pokrewni "7412" Piekarze, cukiernicy i pokrewni "9141" Gospodarze budynków "7121" Murarze i pokrewni Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

12

Na podstawie T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

20

7 4 3,5 3,5 3 3 2,42 2,2308 2 2 2 1,75 1,6667 1,5 1,5 1,3684 1,3077 1,2


Grupy zawodów przyjmujące wartość wskaźnika od 0,9 do 1,1 to grupy o zrównoważonym wskaźniku. Należą do nich: Kod grupy zawodów "2331" "4111" "3112" "3224" "4132" "6121"

Wskaźnik równowagi zawodów

Nazwa grupy zawodów

Nauczyciele szkół podstawowych Sekretarki Technicy budownictwa, ochrony środowiska i pokrewni Fizjoterapeuci i pokrewni Planiści produkcyjni Hodowcy wyspecjalizowanej produkcji zwierzęcej Monterzy sieci i urządzeń telekomunikacyjnych* (zawód szkolny: Monter sieci i "7252" urządzeń telekomunikacyjnych - obejmuje grupę elementarną 7252) "8231" Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z gumy "2413" Specjaliści do spraw zarządzania zasobami ludzkimi "3461" Pracownicy pomocy społecznej i pracy socjalnej "3432" Księgowi Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Do grupy zawodów nadwyżkowych przyjmujących wartość wskaźnika poniżej 0,9 należą: Kod grupy zawodów "7437" "2321" "8323" "4222" "2142" "3412" "9331" "8211" "8253" "2412" "9142" "3415" "4131" "9132" "7212" "5141" "2451" "2145" "7132" "9152" "6311" "7129" "8141" "5221" "7123"

Nazwa grupy zawodów Tapicerzy i pokrewni Nauczyciele gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Kierowcy samochodów ciężarowych Recepcjoniści i rejestratorzy Inżynierowie budownictwa i inżynierii środowiska Pośrednicy ubezpieczeniowi Robotnicy pomocniczy transportu i tragarze Operatorzy maszyn i urządzeń do obróbki metali Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów papierniczych Specjaliści do spraw finansowych Myjący pojazdy i szyby Agenci do spraw sprzedaży (handlowcy) Magazynierzy i pokrewni Pomoce i sprzątaczki biurowe, hotelowe i podobne Spawacze i pokrewni Fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni Literaci, dziennikarze i pokrewni Inżynierowie mechanicy Posadzkarze i pokrewni Portierzy, woźni i pokrewni Robotnicy leśni i pokrewni Robotnicy budowlani robót stanu surowego i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani Operatorzy urządzeń do obróbki drewna Sprzedawcy i demonstratorzy Cieśle, stolarze budowlani i pokrewni

21

Wskaźnik intensywności deficytu zawodów 0,8889 0,875 0,8148 0,75 0,6667 0,6667 0,6667 0,6667 0,6667 0,6667 0,6667 0,6383 0,6 0,5769 0,5385 0,5161 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,4874 0,4615


"3121" "3152" "9313" "5123" "7124" "5122" "3419" "7436" "3114" "8321" "2411"

Technicy informatycy Inspektorzy bezpieczeństwa pracy, kontrolerzy jakości wyrobów i pokrewni Robotnicy pomocniczy w budownictwie ogólnym Kelnerzy i pokrewni Robotnicy budowy dróg i pokrewni Kucharze Pracownicy do spraw finansowych i handlowych gdzie indziej niesklasyfikowani Szwaczki, hafciarki i pokrewni Technicy elektronicy, telekomunikacji i pokrewni Kierowcy samochodów osobowych Ekonomiści Operatorzy maszyn i urządzeń do przetwórstwa owoców, warzyw, nasion "8275" oleistych i pokrewni "7141" Malarze budowlani i pokrewni Ustawiacze-operatorzy obrabiarek skrawających do metali* (zawód szkolny: "7223" Operator obrabiarek skrawających - obejmuje grupę elementarną 7223) "7122" Betoniarze "5159" Pracownicy usług ochrony gdzie indziej niesklasyfikowani Mechanicy pojazdów samochodowych* (zawód szkolny: Mechanik pojazdów "7231" samochodowych - obejmuje grupę elementarną 7231) "2149" Inżynierowie i pokrewni gdzie indziej niesklasyfikowani "3115" Technicy mechanicy "7242" Elektromonterzy Monterzy instalacji i urządzeń sanitarnych* (zawód szkolny: Monter instalacji i "7136" urządzeń sanitarnych - obejmuje grupę elementarną 7136) Mechanicy - monterzy maszyn i urządzeń* (zawód szkolny: Mechanik - monter "7233" maszyn i urządzeń - obejmuje grupę elementarną 7233) Specjaliści do spraw ekonomicznych i zarządzania gdzie indziej "2419" niesklasyfikowani "7422" Stolarze i pokrewni "7142" Lakiernicy* (zawód szkolny: Lakiernik - obejmuje grupę elementarną 7142) "7213" Blacharze* (zawód szkolny: Blacharz - obejmuje grupę elementarną 7213) "7222" Ślusarze i pokrewni Źródło: T-I/P-6 Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

Kontynuując analizę zawodów, warto również zwrócić uwagę na wskaźnik bezrobocia długotrwałego. Pozwala on na ustalenie tych zawodów, w których najwięcej osób ma status osób

długotrwale

bezrobotnych.

Wskaźnik

bezrobocia

długotrwałego,

to

liczba

zarejestrowanych bezrobotnych w danym zawodzie pozostających bez pracy powyżej 12 miesięcy, w stosunku do ogólnej liczby zarejestrowanych w danym zawodzie. Wartość wskaźnika osiągająca wielkość 1,000 świadczy o tym, iż dany zawód generuje bezrobocie. W Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Tomyślu wyszczególniono 8 grup zawodów osiągające maksymalną wartość wskaźnika czyli 1 (lub bliskie 1) 13. Oznacza to, iż wszystkie (bądź znaczna część) osób bezrobotnych należy do grupy osób długotrwale bezrobotnych. Należą do nich: 13

Na podstawie T-II/P-8 Ranking zawodów generujących długotrwałe bezrobocie w powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku

22

0,4 0,4 0,381 0,375 0,3333 0,3333 0,3333 0,3256 0,2857 0,2857 0,25 0,25 0,2449 0,1875 0,1667 0,1667 0,1351 0,125 0,1176 0,1176 0,1176 0,1111 0,1111 0,1084 0,1053 0,1 0,0132


Kod grupy zawodów "9161" "9151" "7125" "8334" "9161" "9151"

Wskaźnik bezrobocia długotrwałego 1 1 1 1 1 1

Nazwa grupy zawodów Ładowacze nieczystości Gońcy, bagażowi i pokrewni Robotnicy budownictwa wodnego i pokrewni Operatorzy wózków podnośnikowych Ładowacze nieczystości Gońcy, bagażowi i pokrewni

Te 6 elementarnych grup stanowi 1,56 % ogólnej liczby grup zawodów. Długotrwałego bezrobocia zaś nie generują bezrobotni z 123 omawianych grup zawodów tj. 64,06 % omawianych elementarnych grup zawodów (zerowy wskaźnik długotrwałego bezrobocia). Wskaźnik równy 0 oznacza, brak osób długotrwale bezrobotnych w konkretnym zawodzie. Należą do nich m. in.: tynkarze, programiści, strażacy, księgowi , sprzedawcy uliczni, policjanci, pośrednicy ubezpieczeniowi, monterzy izolacji. 5. WNIOSKI Dokonanie analizy ofert pracy i przeprowadzony ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych pozwoliły uzyskać obraz sytuacji na lokalnym rynku pracy. Z analizy danych

poszczególnych

grup

zawodów

reprezentowanych

przez

bezrobotnych

zarejestrowanych w urzędzie pracy wynika, że największe bezrobocie generuje grupa „modelki, sprzedawcy i demonstratorzy” oraz „robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń” reprezentowani głównie przez stolarzy i szwaczki. W przypadku analizy kodu zawodu największą grupę stanowią osoby „bez zawodu” a także szwaczki i sprzedawcy, którzy stanowią 35,95 % zarejestrowanych osób posiadających zawód. Rosnące ciągle wymagania pracodawców wobec pracowników powodują, że nie zawsze PUP może zrealizować ich zapotrzebowania kadrowe. Najtrudniejszy problem z uzyskaniem zatrudnienia posiadają bezrobotni pozostający w ewidencji powyżej 12 miesięcy i osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych. Ponadto należy podkreślić, że wśród rzeszy osób bezrobotnych występuje zjawisko dezaktualizacji ich kwalifikacji co w efekcie utrudnia ich powrót na rynek pracy, zauważa się też małą mobilność wśród osób bezrobotnych. Z kolei osoby najgorzej wykształcone najpóźniej zdobywają pracę i najszybciej ją tracą – są najmocniej narażone na negatywne skutki zmian w gospodarce. Zauważalny jest wzrost wymagań pracodawców co do poziomu wykształcenia i zakresu umiejętności, co głównie wynika z wysokiej podaży pracy. Doprowadza to do sytuacji, w której nawet wysokie kwalifikacje nie zapewniają wszystkim pracy. Wzrost liczby osób bezrobotnych nie 23


szedł w parze ze wzrostem liczby ofert pracy pozostających w dyspozycji urzędu pracy. Brak wystarczającej liczby ofert pracy dla osób najlepiej wykształconych powoduje, że aby uzyskać zatrudnienie muszą one wykonywać prace na stanowiskach nie satysfakcjonujących zarówno pod względem finansowym jak i prestiżowym. Osoby te mają jednakże większe szanse na zdobycie pracy i ponoszą mniejsze ryzyko jej utraty. Pracodawcy szukają nie tylko osób o wysokich kwalifikacjach, ale często też ze znajomością

języka

komputerowych

oraz

obcego, z

bardzo

dobrą

doświadczeniem

znajomością

zawodowym,

co

wybranych wg

nich

programów wpływa

na

wszechstronność i elastyczność pracownika. Wszyscy jesteśmy świadkami zachodzących zmian w życiu społecznym i gospodarczym, które kształtują rynek pracy. Nowa sytuacja wymaga

od

pracowników

aktywności

zawodowej

i

kształcenia

ustawicznego.

Niedostosowanie systemu kształcenia do gospodarki rynkowej i odwrotnie – gospodarki do systemu wyraża się dzisiaj m.in. wysokim odsetkiem bezrobotnych wśród absolwentów szkół zawodowych i powszechnym zerwaniem związków szkoła zawodowa – zakład pracy. Z punktu widzenia rynku pracy najbardziej istotne jest kształcenie w kierunkach, na które popyt wzrasta, niedopuszczenie do zaniknięcia zawodów obecnie uznawanych za nadwyżkowe, a także stworzenie sieci dokształcania zawodowego poza systemem szkolnym. Zmiany w programie nauczania powinny zapewnić wiedzę i umiejętności niezbędne we współczesnych społeczeństwach ze szczególnym zwróceniem uwagi na: relacje między sektorami, sferami, działami i gałęziami gospodarki narodowej, która prowadzi ją ku profesjonalizacji i perfekcjonalizmowi. Na otwartym rynku pracy nadal problemem jest zatrudnienie przez pracodawców osób bezrobotnych na okres próbny. Umowy nie są przedłużane i zatrudnianie są następujące osoby na podobnych warunkach. Problemem jest też zatrudnienie „na czarno”. Pracodawcy nie ponoszą wysokich kosztów pracy, a bezrobotni nadal korzystają z przywilejów statusu osoby bezrobotnego (głównie dotyczy to ubezpieczenia bezrobotnego). Warunki zatrudnienia, nadal nie są zbyt atrakcyjne, a pracodawcy nie wywiązują się z obowiązków nałożonych na nich przez kodeks pracy. Wpływ na wielkość zatrudnienia ma także sezonowość płac i usług. Pracodawcy zainteresowani są zatrudnieniem pracowników wykwalifikowanych z doświadczeniem zawodowym, nie są natomiast zainteresowani przyuczaniem do zawodu, chyba że otrzymają na ten cel środki finansowe. Poszukiwane są osoby młode z wykształceniem zawodowym (pracownicy budowlani, ślusarze, tokarze, mechanicy maszyn i urządzeń, itp.), które szybciej przystosują się do nowych metod pracy. 24


Sytuacja na rynku pracy w powiecie nowotomyskim powoli zmienia się na lepsze. Takie tempo zmian jest jednak jeszcze niezadowalające. Wpływ na poprawę tej sytuacji powinna mieć właściwa polityka gospodarcza i społeczna Państwa. Z

rankingu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w I połowie 2010r. można

wyciągnąć następujące wnioski: 1. W powiecie nowotomyskim w I półroczu 2010 roku do rejestrów bezrobocia napłynęło 2225 osób, tj. aż o 11,22 % mniej niż w roku poprzednim. Napływ bezrobocia spowodowany jest ogólnoświatowym kryzysem, który dotknął także wiele firm z powiatu nowotomyskiego, które zmuszone były do redukcji liczby pracowników lub całkowitego zlikwidowania firm. Dotyczy to przede wszystkim form z sektora elektronicznego, motoryzacyjnego i krawieckiego. W takiej sytuacji znalazły się m. in. firmy „Romeo” ze Zbąszynia, CONDOR z Nowego Tomyśla, Inter Groclin Auto z Grodziska Wlkp. czy Phoenix Contact z Nowego Tomyśla. Nie bez znaczenia tez ma sezonowość wykonywania wielu prac i rejestrowanie się osób bezrobotnych w sezonie zimowym. W porównaniu z I połową 2009 roku zmniejszyła się jednakże wyraźnie, gdyż o 16,7 %, ogólna liczba zarejestrowanych bezrobotnych. Podobna tendencja choć wyraźniejsza dotyczy grupy bezrobotnych absolwentów. Liczebność napływu do tej grupy uległa zmniejszeniu o 33,9 %. Dane te mogą świadczyć generalnie o znacznym polepszeniu się sytuacji na tym lokalnym rynku pracy w postaci zmniejszenia się rozmiarów bezrobocia i jego skutków dla osób objętych bezrobociem. 2. Podobnie jak w I połowie 2009 roku, strukturę ogółu bezrobotnych, według stanu na koniec I półrocza 2010 roku, charakteryzował wysoki odsetek osób bez przygotowania zawodowego (25,85%). Nieco większe odsetki tej kategorii bezrobotnych (28,62%) wystąpiły w napływie do bezrobocia. Sytuacja taka powinna być istotną informacją dla realizowanej polityki rynku pracy w obszarze określania priorytetowych, aktywnych programów przeciwdziałania bezrobociu. Aktywizacja zawodowa tej grupy wymaga wyposażenia w kwalifikacje zawodowe poprzez system szkoleń. 3. W strukturze napływu bezrobotnych absolwentów zwraca uwagę dominujący dział osób reprezentujących zawody nierobotnicze (63,76%) i bardzo niski udział osób w zawodach robotniczych (36,24%). Taka struktura jest konsekwencją dominujących udziałów w analizowanym napływie dwóch wielkich grup zawodów, tj. 2 – specjalistów (26,09%) i 7 – robotników (23,19%) oraz 3 – średniego personelu technicznego(22,46%). Należy przy 25


tym zauważyć, ze w porównaniu do 2009 roku nastąpił bardzo wyraźny wzrost, udziału przedstawicieli grupy7 – robotników a spadł grupy 3 i 2. 4. W strukturze zasobów ogółu bezrobotnych według stanu na koniec I półrocza 2010 roku wystąpiła, podobnie jak w analogicznym okresie w 2009r. nadwyżka zawodów robotniczych (z udziałem 67,13%) nad nierobotniczymi (z udziałem 32,87%). 5. W strukturze zasobów bezrobotnych absolwentów według stanu na koniec I półrocza 2010 roku, podobnie jak w strukturze napływu do tej grupy, wystąpiła wyraźna przewaga zawodów nierobotniczych (68,42%) nad robotniczymi (31,58%). Pod tym względem struktura zarejestrowanych absolwentów nie odróżnia się zasadniczo od analogicznej struktury ogółu zarejestrowanych osób bez pracy. 6. Napływ do całości bezrobocia dotyczył w I połowie 2010 roku ponad połowy zawodów, gdyż 276 – 71,68 % ogółu wyróżnionych w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. W przypadku bezrobotnych absolwentów napływ do bezrobocia był bardziej skoncentrowany, gdyż dotyczył tylko 67 elementarnych grup zawodowych, tj. 17,4% wszystkich ujętych we wskazanej klasyfikacji. W porównaniu do I polowy 2009 roku analizowana struktura zawodowa ogólnego napływu do bezrobocia była oraz nieco bardziej skoncentrowana, bowiem dotyczyła mniejszej (o 14) liczby elementarnych grup zawodowych. Wśród dominujących grup elementarnych w analizowanym napływie (z udziałem powyżej 1%), znalazła się większość tych samych grup, które spełniały ten warunek w I połowie 2009 roku. Podobnie jak w I połowie 2008 roku w omawianym rankingu dominowały głównie zawody elementarne zaliczane do trzech grup wielkich, tj. 7 – robotników przemysłowych i rzemieślników (24,88%) oraz 3 – średniego personelu technicznego (13,92%) i 5- modelki, sprzedawcy i demonstratorzy(12,53%). Na trzech pierwszych pozycjach rankingowych (z najwyższym udziałem w napływie) znalazły się trzy grupy, a mianowicie: grupa 7222 – ślusarze i pokrewni, 5221 – sprzedawcy i demonstratorzy oraz 7422 – stolarze i pokrewni. 7. W powiecie nowotomyskim w I połowie 2010 roku zgłoszono do urzędu pracy łącznie 825 ofert pracy. Na 1 ofertę pracy przypadało 2,17 osoby, które napłynęły w tym okresie do bezrobocia. W porównaniu do I połowy 2009 roku liczba zgłoszonych ofert pracy była większa o 17,46%, zaś liczba bezrobotnych przypadających na 1 ofertę pracy zmniejszyła się o 1,51 (z 3,68 do 2,17). 8. W strukturze napływu ofert pracy wystąpiła wyraźna przewaga grup, w stosunku do których nie zgłoszono ofert pracy – było ich 217 a więc stanowiły 56,36%. Zgłoszone oferty pracy dotyczyły 168 grup elementarnych, tj. 43,64% ogólnej liczby tych grup. W 26


porównaniu do I połowy 2009r. stosunek zawodów w których wystąpiły oferty pracy do zawodów w których oferty pracy nie pojawiły się zwiększył się z 37,57 % do 43,64% 9. Analiza danych dotyczących rejestrowanego bezrobocia i ofert pracy wskazuje na występującą przewagę zawodów nadwyżkowych( których było 280 a więc 72,73%) w stosunku do zawodów deficytowych( których było 93 a więc 24,16%), tj. z mniejszym napływem bezrobotnych niż ofert pracy. Zawodów w równowadze było 12, a wiec 3,11%. 10. W ogólnej liczbie elementarnych grup zawodowych o charakterze nadwyżkowym, większość stanowiły te, dla których nie zgłoszono żadnej oferty pracy (przy jednocześnie dodatniej liczbie napływu do bezrobocia).

Opracowała: Karolina Witucka – doradca zawodowy II stopnia

27

/Monitoring%20za%20%20I%20p%  

http://nt.pup.info.pl/getattachment/2157dc6b-b865-4662-968c-ba7a91f11a78/Monitoring%20za%20%20I%20p%C3%B3%C5%82rocze%20-%202010201110061437....