Issuu on Google+

Hydref 2011

Rhif 415

50c

Gwobr AnrhyDeDDus i GlAin Ar y brig Daeth i’r brig wedi iddi swyno’r chwe beirniad gyda’i dehongliad o Au Matin gan Touriner, La Source Albert Zabel ac Impromptu o waith Reinhold Gilère. Fel rhan o weithgareddau’r Ysgoloriaeth cafodd ddosbarth meistr gan y telynor Ieuan Jones. Mae Glain wedi hen arfer perfformio a chystadlu, yng Nghymru ac yn rhyngwladol. Mae eisoes wedi ennill Tlws y Telynor, Ysgoloriaeth Simms yr Urdd a’r Rhuban Glas Offerynnol yn Eisteddfod Genedlaethol Blaenau’r Cymoedd 2010. Llynedd hefyd cyrhaeddodd rownd derfynol adran llinynnau cystadlaethau’r BBC Young Musician a’r Royal Over-Seas League. Cafodd brofiadau gwych fel aelod o Gôr Telynau Gwasanaeth Ysgolion William Mathias a Cherddorfa Ieuenctid Prydain yn y Proms yn Neuadd Albert yn 2009. Astudio ym Mharis Mae hi bellach yn ei hail flwyddyn o astudio yn yr Ecole Normale de Musique de Paris o dan hyfforddiant Isabelle Perrin. Meddai "Mae ennill Ysgoloriaeth Urdd Gobaith Cymru Bryn Terfel yn gyrhaeddiad allweddol i mi yn fy ngyrfa hyd yma, heb os. Mae wedi bod yn fraint cael cymryd rhan mewn cystadleuaeth sy’n cael ei chefnogi gan Bryn Terfel ac sy’n cael ei chydnabod fel un o ysgoloriaethau mwyaf blaenllaw Cymru.”

N

OS Sul, 25 Medi, cipiodd Glain Dafydd Ysgoloriaeth Urdd Gobaith Cymru Bryn Terfel 2011 mewn cyngerdd gwefreiddiol a gynhaliwyd yn Stiwdio’r Ddraig, Pencoed ger Pen-y-bont ar Ogwr. Cyflwynwyd yr Ysgoloriaeth, gwerth £4,000 i Glain yn y cyngerdd a oedd yn fyw ar S4C ac yn benllanw gweithgareddau’r Ysgoloriaeth am eleni. Mae Glain, 19 oed, o Bentir, yn gyn-ddisgybl telyn i Alwena Roberts ac Elinor Bennett ac yn gyn-ddisgybl yn ysgolion y Garnedd a Thryfan a Chanolfan Gerdd William Mathias. Mae wedi derbyn nawdd oddi wrth Gyfeillion Cerdd Ieuenctid Gwynedd, Cronfa Ryan Davies. “Mae cefnogaeth fel hyn wedi bod yn gymorth i mi i gyrraedd y safon sydd wedi arwain at yr Ysgoloriaeth sylweddol ddiweddaraf hon."

Llongyfarchiadau calonnog i Glain a phob lwc iddi yn y dyfodol.

Côr y Dyffryn Bydd y Côr yn ailymgynnull nos Sul, 6 Tachwedd, yn festri Capel Jerusalem, am 6.15 pm, i ymarfer ar gyfer Gwasanaeth Nadolig Cymunedol a gynhelir nos Sul, 18 Rhagfyr.


Llais Ogwan 2

Llais Ogwan PANEL GOLYGYDDOL Derfel Roberts  600965 hylaw@btinternet.com ieuan Wyn cylch@tiscali.co.uk

 600297

Lowri Roberts  600490 l.roberts11@btinternet.com Elina Owen  600557 wernos@btinternet.com fiona Cadwaladr Owen  601592 Fiona@fowen.wanadoo.co.uk Siân Esmor Rees  600427 sian_esmor@btinternet.com Emlyn Evans  600501 emlynevans@live.co.uk Neville Hughes  600853 nev_hughes@btinternet.com Dewi a Morgan  602440 dewimorgan@fsmail.net Dafydd fôn Williams  601583 dafydd@gerlsn.wanadoo.co.uk Walter W Williams  601167 waltermenai@yahoo.co.uk

SWyDDOGiON Cadeirydd: André Lomozik, Zakopane, 7 Rhos-y-Coed, Bethesda, Bangor, Gwynedd LL57 3NW  602117 Trefnydd Hysbysebion: Neville Hughes, 14 Pant, Bethesda LL57 3PA  600853 nev_hughes@btinternet.com ysgrifennydd: Gareth Llwyd, Talgarnedd, 3 Sgwâr Buddug, Bethesda LL57 3AH  601415 garethllwyd197@btinternet.com Trysorydd: Godfrey Northam, 4 Llwyn Bedw, Rachub, Llanllechid LL57 3EZ  600872 y Llais Drwy’r Post: Owen G Jones, 1 Erw Las, Bethesda, Gwynedd LL57 3NN  600184

Golygydd y Mis Golygwyd y rhifyn hwn gan Fiona Cadwaladr Owen. Golygydd mis Tachwedd fydd Dafydd Fôn Williams, 14/4 Stryd y Ffynnon, Gerlan. LL57 3TR (01248) 601583 dafydd@gerlsn.wanadoo.co.uk Pob deunydd i law erbyn dydd Mercher, 2 Tachwedd, os gwelwch yn dda. Plygu nos Iau, 17 Tachwedd yng Nghanolfan Cefnfaes am 6.45.

Nid yw pwyllgor Llais Ogwan na’r panel golygyddol o angenrheidrwydd yn cytuno â phob barn a fynegir gan ein cyfranwyr.

DyDDiaDuR y DyffRyN Mis Hydref 21 Cyngerdd gydag Aelwyd yr Ynys. Capel Abergwyngregyn am 7.30. 22 Bore Coffi Merched y Wawr. Neuadd Ogwen 10.00 -12.00 25 Cangen Plaid Cymru Dyffryn Ogwen. Cefnfaes am 7.00 27 Merched y Wawr Bethesda. Cefnfaes am 7.00 28 Disgo Calan Gaeaf i Blant. Canolfan Rachub 6.00 – 9.00 29 Bore Coffi Canolfan Tregarth. Neuadd Ogwen 10.00 – 12.00 Mis Tachwedd 01 Cyfarfod Blynyddol NSPCC Adran Bethesda. Cefnfaes am 2.00 02 Cyfarfod Blynyddol Llais Ogwan. Cefnfaes am 7.30. 03 Cyfarfod Blynyddol Neuadd Ogwen yn y Neuadd am 7.00 04 Bingo at Ymddiriedolaeth Meningitis lleol. Canolfan Glasinfryn am 7.30. 05 Bore Coffi Capel Shiloh Tregarth. Neuadd Ogwen 10.00 – 12.00 12 Bore Coffi Llais Ogwan. Neuadd Ogwen 10.00 – 12.00 12 Marchnad Cynnyrch Lleol. Festri Fawr Capel Jerusalem. 10.00 – 2.00 14 Merched y Wawr Tregarth. Festri Shiloh am 7.00 14 Cymdeithas Hanes Dyffryn Ogwen. Festri Jerusalem am 7.00 15 Cangen Plaid Lafur Dyffryn Ogwen. Cefnfaes am 7.30. 16 Cymdeithas Lenyddol Gofalaeth Bro Ogwen. Carmel Llanllechid am 7.00 18 Eisteddfod Gadeiriol Dyffryn Ogwen. Neuadd Ogwen am 7.00 19 Eisteddfod Gadeiriol Dyffryn Ogwen. Ysgol Dyffryn Ogwen am 10.00 y.b. 19 Bore Coffi Eglwysi Glanogwen a Llanllechid. Neuadd Ogwen 10.00 – 12.00 19 Te Nadolig. Ysgoldy Maes y Groes, Talybont, am 2.30. 26 Bore Coffi Neuadd Talgai. Neuadd Ogwen 10.00 – 12.00

Rhoddion i’r Llais £20.00 Er cof am Mabel Sturrs oddi wrth y teulu. £5.00 Huw Parry Jones Dolgarrog £5.00 Elfed Evans, Hen Barc, Bethesda £5.00 Ernie a Mair Sullivan, Glan Ogwen, Bethesda £20.00 Eirlys Ellis, 20 Bro Emrys, Talybont £10.00 Er cof am Mrs Eluned Williams, Allt Penybryn, Bethesda.

Clwb Cyfeillion Llais Ogwan Gwobrau Hydref 2011 £30 (12) Martin Warren Dean, Llanfairfechan £20 (84) Christina Roberts, Maes y Garnedd, Bethesda £10 (132) Iola Williams, 40 Talycae, Tregarth £5 (15) A. Ray Davies, 9 Heol Ifor, Caerdydd.

Mis Rhagfyr 07 Bara Caws yn cyflwyno C’mon Mid-laiff. Neuadd Ogwen am 7.30.

Cyhoeddir gan Bwyllgor Llais Ogwan Cysodwyd gan Tasg, Gorffwysfa, Sling,  LL57 4RJ  01248 600627 Argraffwyd gan Wasg Ffrancon, Dôl Ddafydd, Bethesda LL57 3LY  01248 601669

archebu Llais Ogwan drwy’r Post £16 Gwledydd Prydain £24 Ewrop £32 Gweddill y Byd

-

Owen G. Jones, 1 Erw Las, Bethesda, Gwynedd LL57 3NN post@llaisogwan.com

Cydnabyddir Cefnogaeth

Llais Ogwan ar Dâp Os gwyddoch am rywun sy’n cael trafferth â’i olwg, ac a hoffai dderbyn copi o’r Llais ar gasét bob mis, cysylltwch ag un o’r canlynol: Gareth Llwyd  601415 Neville Hughes  600853


Llais Ogwan 3

Annwyl Olygydd Annwyl Olygydd, Er bod mis wedi mynd heibio ers Pesda Roc 2011, mae'r Pwyllgor Trefnu yn parhau i gyfri'r arian a ddaeth i mewn dros y penwythnos. Diolch i'r ffaith fod y rhan fwyaf o'r rhai a gyfrannodd at yr ŵyl wedi gwneud hynny o'u gwirfodd, mae Cwmni Tabernacl wedi gwneud elw eithaf sylweddol. Bydd cyfran o'r elw hwn yn cael ei defnyddio i sefydlu cofeb barhaol i Les Morrison yn Nyffryn Ogwen, er mwyn coffáu ei waith. Bydd gweddill yr elw yn cael ei ddefnyddio i sefydlu cronfa yn enw Les, a fydd yn cael ei defnyddio i barhau â'r gwaith da a wnaeth Les drwy gydol ei oes. Unwaith y bydd y gronfa wedi ei sefydlu, bydd yn dyfarnu arian i gerddorion a pherfformwyr o Ddyffryn Ogwen sydd yn dymuno datblygu eu gyrfaoedd cerddorol. Mae teulu Les wedi rhoi eu cefnogaeth i'r syniad hwn, ac fe fyddant yn chwarae rhan ganolog yn y gwaith o ddyfarnu'r arian. Diolch, unwaith eto, i bawb a fu'n rhan o lwyddiant Pesda Roc 2011. Dyfrig Jones Ar ran Cwmni Tabernacl Annwyl Olygydd,

Tlws John a Ceridwen Hughes

Daeth yr amser unwaith eto i ni ystyried enwau ar gyfer y tlws uchod. Fel y cofiwch, mae’r Urdd wedi derbyn cynnig caredig y teulu i gyflwyno tlws yn flynyddol yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd i unigolion sydd wedi gwneud cyfraniad sylweddol i ieuenctid Cymru.

Hoffwn dynnu eich sylw at y pwyntiau canlynol: • Gellir ystyried rhywun sydd wedi cyfrannu at waith ieuenctid yn y gorffennol ond sydd wedi rhoi’r gorau iddi erbyn hyn, yn ogystal, wrth gwrs, â rhai sydd yn dal i weithio gyda phobl ifanc. • Gofynnir i chi ddefnyddio’r ffurflen enwebu briodol sydd ar gael o Swyddfa’r Urdd. Dylid ystyried y pwyntiau isod wrth enwebu unigolion: • Dylai’r gwaith fod trwy gyfrwng y Gymraeg neu’n ymwneud ag ieuenctid sy’n dysgu’r iaith. • Dylai fod yn waith wyneb yn wyneb â phobl ifanc dros 11 oed a thu allan i gyfundrefn addysg ffurfiol. • Gall fod yn ymwneud ag unrhyw agwedd ar waith ieuenctid (diwylliannol, corfforol, dyngarol, cymdeithasol gyda phobl anabl, gyda dysgwyr, rhoi cyfle i ieuenctid gyfrannu, gwaith awyr agored, cyfnewid ac yn y blaen). • Gall fod yn waith gydag unrhyw fudiad ieuenctid. Os am ffurflen enwebu cysylltwch gydag Enfys Davies, Swyddfa’r Urdd, Aberystwyth, ar 01970 613103, neu drwy e-bost enfys@urdd.org Yn gywir, Efa Gruffudd Jones Prif Weithredwr

Annwyl Olygydd,

Cymdeithas Brodwaith Cymru

Fe wyddoch mae’n siŵr, fod y Gymdeithas hon yn cynnig ysgoloriaeth o hyd at £300 i fyfyriwr Cymraeg sy’n dilyn cwrs tecstilau mewn coleg bob blwyddyn. Eleni yw’r pumed tro i’r Gymdeithas gynnig yr ysgoloriaeth hon. Enillwyd hi yn y pedair blynedd ddiwethaf gan fyfyrwyr dawnus, a phleser oedd arddangos eu gwaith ar stondin y Gymdeithas yn yr Eisteddfod Genedlaethol bob blwyddyn. Amcanion y Gymdeithas yw hyrwyddo brodwaith drwy gyfrwng y Gymraeg, a threfnir cyrsiau, darlithoedd, dosbarthiadau ac arddangosfeydd mewn ardaloedd ledled Cymru.

Cangen Plaid Cymru Dyffryn Ogwen Cynhaliwyd Cyfarfod mis Medi ar y 27ain yng Nghanolfan Cefnfaes gyda Paul Rowlinson yn y gadair. Llongyfarchwyd y Cynghorydd Dafydd Owen ar gael ei anrhydeddu yn y Gynhadledd yn Llandudno, am waith hir a chlodwiw i’r Blaid dros flynyddoedd lawer. Teimlwyd fod Dafydd yn llwyr deilyngu’r anrhydedd. Diolchodd Dafydd i aelodau’r Gangen am anfon ei enw ymlaen.

I gael ffurflen gais neu ragor o wybodaeth cysylltwch â: Gwerfyl Jones, y dyddiad cau fydd 30 Ionawr 2012. Gyda diolch, Gwerfyl Jones Meini Diddos Prion Dinbych LL16 4SA gwerfyljones@btinternet.com

Plaid Lafur Dyffryn Ogwen Ar ddechrau mis Medi aeth nifer o aelodau i gyfarfod o Blaid Lafur Arfon, lle cafwyd cymeradwyaeth i gynnig y gangen am ŵyl banc ychwanegol rhwng mis Awst a’r Nadolig, yn hytrach na chynnig y llywodraeth i gyflwyno hyn yn lle’r ŵyl banc ar ddechrau mis Mai (Gŵyl Banc Llafur). Wedyn, cafwyd cyfarfod cangen yng nghanol y mis i drafod dyfodol etholiadau Cynulliad Cymru yn y dyfodol os bydd nifer yr etholaethau ar gyfer San Steffan yn cael eu lleihau o 40 i 30. Penderfynwyd cefnogi cynnig Plaid Lafur Arfon i gael dau aelod o’r Cynulliad ym mhob sedd seneddol, yn hytrach na 30 aelod etholaethol a 30 aelod rhanbarthol. Hefyd penderfynwyd y dylai’r ddau aelod gael eu hethol ar gyfer ardaloedd daearyddol gwahanol (er enghraifft, gogledd a de, neu orllewin a dwyrain). Yn fuan wedyn, aeth rhai o’r aelodau i gyfarfod o Blaid Lafur Gwynedd yng Nghricieth, i wrando ar araith gan arweinydd y grŵp Llafur (er enghraifft bydd Bwrdd Cyngor Gwynedd yn cael ei ddisodli gan Gabinet y flwyddyn nesaf) ac i ofyn cwestiynau iddo. Hefyd derbyniwyd cynigion newydd ar gyfer strwythur a phwerau’r Blaid Lafur sirol. Ar ddiwedd y mis, aeth cynrychiolaeth dda o’r gangen i Gaernarfon i gyfarfod Derek Vaughan (aelod Seneddol Ewrop) ac Alun Davies (gweinidog Cynulliad Cymru dros Ewrop), lle cafwyd areithiau a chyfle i ofyn cwestiynau. Nodwyd bod hawliau newydd ar gyfer gweithwyr asiantaethau wedi cael eu mabwysiadu’n ddiweddar oherwydd gweithredoedd y llywodraeth Lafur diweddaraf. Mae gwahoddiad i bob aelod o’r gangen fynychu cyfarfod efo Albert Owen (aelod seneddol Ynys Môn) ym Mangor, nos Wener, 21 Hydref.

Y Cynghorydd Dafydd Owen yn cael ei anrhydeddu gan Hywel Williams, AS, yng nghynhadledd y Blaid yn y Venue, Llandudno ym mis Medi Cafwyd Cynhadledd wych yn Llandudno yn ôl tystiolaeth y gynrychiolaeth gref o aelodau’r Gangen oedd yn bresennol. Ar nodyn personol arall dymunwyd yn dda i Arthur ar ei briodas ar 21 Hydref. Bydd yn gadael bwlch enfawr ar ei ôl gan y bydd ef a Nerys yn ymgartrefu yng Nghefnddwysarn ger y Bala. Mynegwyd gwerthfawrogiad o’i holl waith gyda’r Blaid ac yn y Dyffryn yn gyffredinol. Llongyfarchwyd trefnwyr Pesda Roc, sef y Cynghorydd Dyfrig Jones a’i gyd-weithwyr o Gwmni Tabernacl, ar drefnu gŵyl mor llwyddiannus. Cafwyd adroddiadau gan ein cynghorwyr sir a chymuned. Dyfrig Jones yn sôn am Bartneriaeth Ogwen ac Ann Williams yn dweud bod ein tri chynghorydd ar Wynedd wedi cefnogi sefydlu ardaloedd di-alcohol yn y Dyffryn. Treuliwyd rhan helaeth y pwyllgor yn trafod etholiadau’r cynghorau a gynhelir ym mis Mai 2012, ac fe symudwyd ymlaen gyda’r broses o ddewis ymgeiswyr.

Gwasanaethau Torri Coed a Gwrychoedd

GWYN IFOR I gael prisiau rhesymol ffoniwch

01248 361457 neu 07525 255383


Llais Ogwan 4

Bethesda Llên Ogwen, Stryd Fawr, Bethesda ( 600431 John Wyn Jones, Siop W E Jones (Siop John), Rhes Fictoria (Stryd Fawr), Bethesda ( 600251 Fiona Cadwaladr Owen, Bryn Meurig Bach, Coed y Parc, Bethesda, LL57 4YW  ( 601592 Joe Hughes, Awel y Nant, Ffordd Ffrydlas, Bethesda ( 601902 Llwyddiant Mae Christine Roberts, Rhes Gordon wedi llwyddo i gael gradd BSc mewn Troseddeg ac Astudiaethau Newyddion ym Mhrifysgol Manceinion trwy’r Brifysgol Agored. Cynhaliwyd y seremoni raddio ym Manceinion ar 7 Hydref. Hoffai Susan a’r teulu longyfarch Christine ar ei llwyddiant a dymuno pob lwc iddi yn y dyfodol. Meddai Susan, “Mi fasa mam a dad yn falch iawn ohonot, Christine. Da iawn ti.” Pen-blwydd Arbennig Roedd Glenys Lloyd Jones yn dathlu pen-blwydd arbennig iawn ar 14 Awst. Pen-blwydd hapus iawn iddi a phob dymuniad da. Diolch Mae Dennis Hughes o Ystâd Coetmor yn diolch yn fawr am y galwadau ffôn gan ffrindiau wedi iddo gael llawdriniaeth argyfwng yng Nghanolfan Walton, Lerpwl. Pen-blwydd Pen-blwydd hapus iawn i’r rhai a ddathlodd ben-blwyddi arbennig yn ddiweddar, sef (18/09/11) Mr Joe Evans, Glanffrydlas; (1/10/11) Mrs Dilys Edwards, Ffordd Coetmor; (6/10/11) Dawn Taylor, Gwêl y Mynydd.

Jones, Brynbella, ar yr achlysur o ddod yn hen nain a thaid i ferch fach ar 6 Hydref. Gair o ddiolch Dymuna Mrs Blodwen Cavanagh, Maesygarnedd, a phlant y diweddar Mr William Kelvin Cavanagh, Lerpwl, ddiolch yn fawr iawn i’r holl deulu, cyfeillion a chymdogion am bob arwydd o gydymdeimlad â hwy yn eu profedigaeth fawr o golli mab a thad annwyl. Diolch i’r Ficer y Parchedig Nia C. Williams am ei gwasanaeth, ac i Mr Gareth Williams am ei drefniadau tawel a pharchus.

Gorffwysfan Ar ddydd Mawrth, 13 Medi, aeth 36 o aelodau a chyfeillion ar wibdaith i Southport. Cafwyd diwrnod ardderchog a’r tywydd yn weddol. Diolchwyd am y trefniadau gan y Cadeirydd. Pwyllgor Fore Gwener, 16 Medi am 11.15 y bore gyda Mr Eric Jones (cadeirydd) yn y gadair. Cafwyd gair o groeso i bawb gan y Cadeirydd. Dyma’r aelodau a oedd yn bresennol: Eric Jones, Jac Evans, Denis Dart, Elfed Bullock, O.J. Evans, Dafydd Pritchard a Joe Hughes, Rhiannon Efans a Vernon Owen. Cafwyd coffâd am y diweddar Mr R. Lloyd Jones a safodd yr aelodau i ddangos eu parch. Darllenwyd cofnodion pwyllgor fore Llun, 28 Chwefror 2011, ac fe’u cafwyd yn gywir. Cafwyd sylwadau am y tair gwibdaith. Barn yr aelodau oedd bod y tair wedi bod yn dderbyniol iawn a bod yr aelodau wedi mwynhau yn fawr iawn. Materion i’w trafod Cinio Nadolig 2011, ar ddydd Mawrth, 6 neu 13 Rhagfyr. Bae Colwyn yn y bore ac yna i Fetws y Coed i ginio, yr ysgrifennydd i drefnu’r gwesty.

Cydymdeimlo Cydymdeimlwn â Mr Eddie Evans, Plas Ogwen a Mr a Mrs Joe Evans a’r teulu, Glanffrydlas, yn eu profedigaeth o golli eu chwaer yng nghyfraith ym Mangor.

Bore Coffi Wedi trafodaeth ynglŷn â chynnal bore coffi yn 2012, gadael i’r ysgrifennydd drefnu dyddiad.

Nain Llongyfarchiadau i Mrs Rosie Owen, Pant Glas, ar achlysur dod yn nain i ferch fach, Elen a aned ddydd Iau, 15 Medi.

Cyllid Cafwyd adroddiad ar y sefyllfa ariannol gan y Trysorydd Mr Joe Evans. Diolchwyd i’r trysorydd a’r ysgrifennydd gan y cadeirydd.

Ysbyty Cofion cynnes a gwellhad buan i’r rhai a fu yn yr ysbyty yn ddiweddar, Mr Eddie Evans, Plas Ogwen; Mr Stan Edwards, Ffordd Coetmor; Mrs Rhiannon Ifans, Ffordd Pant. Hen Nain Llongyfarchiadau i Mrs Rene Parry, Maesygarnedd ar ddod yn hen nain i ferch fach ar 5 Hydref. Hen nain a thaid Llongyfarchiadau i Mr a Mrs T.

Dymunodd y cadeirydd benblwydd hapus i’r trysorydd Joe Evans a fyddai’n dathlu penblwydd arbennig ar ddydd Llun, 18 Medi, 2011. Dyddiadau i’w cofio Bydd y rhestr cinio Nadolig yng Ngorffwysfan ddechrau Tachwedd. Dyddiad gwibdaith i Lerpwl yw dydd Mawrth, 6 Rhagfyr, ac yna cinio Nadolig ar ddydd Mawrth, 13 Rhagfyr.

Bernard Jones yn Ymddeol Mae Bernard Jones, gynt o Faes Coetmor wedi ymddeol ar ôl gweithio fel ymarferydd adran llawfeddygaeth Ysbyty Gwynedd am ddeugain mlynedd. Yn ystod y cyfnod hwnnw mae wedi gweld llawer iawn o newidiadau yn y gwasanaeth iechyd, wedi gweithio yn y gwasanaeth ambiwlans, Ysbyty Môn ac Arfon ac Ysbyty Gwynedd. Mae deugain mlynedd o waith di-dor yn dipyn o gamp, ac er ei fod yn dweud ei fod yn edrych ymlaen at seibiant, mae’n siŵr y bydd yn colli ei gyfeillion, sef y meddygon, y gweinyddesau a phawb o fewn yr adran lawfeddygaeth, ond yn bennaf oll y cleifion a fu’n gysylltiedig â nhw. Dros y blynyddoedd mae Bernard wedi rhoi ymroddiad o gant y cant i’w waith ac i’w gleifion, ac wedi ceisio gwneud ei orau i’w cysuro pan yn cael eu paratoi am lawdriniaeth, bach neu fawr, gan fod llawer iawn yn ofn yr anwybod pan yn wynebu llawdriniaeth ac yn cael eu rhoi i gysgu tra bo’r driniaeth yn cael ei chyflawni. Hoffai Buddug Jones, priod Bernard, ddiolch yn gynnes iawn i gydweithwyr a chyfeillion Bernard am eu ffyddlondeb a’u cyfeillgarwch dros y deugain mlynedd ddiwethaf. Hoffai Buddug hefyd ddiolch iddo am ei garedigrwydd dros y deugain mlynedd ers eu cyfarfod yn Ysbyty Môn ac Arfon. Pob lwc, Bernard, mae’n amser ymlacio a rhoi traed i fyny rŵan, ar ôl gweithio mor galed. Mwynha dy ymddeoliad a diolch am dy wasanaeth gwerthfawr ar hyd y blynyddoedd.

Cylch Meithrin Cefnfaes Sesiynau Dyddiol 9.15 – 12.15 o’r gloch Cysylltwch â ni ar 07815 085 323

Diolch Dymuna Nerys Owen-Jones, merch Brenda a Selwyn Owen, Ffordd Ffrydlas, ddiolch i bawb am eu cymorth pan fu’n nofio milltir yn Llyn Windermere i gasglu arian tuag at Ymchwil Canser y Deyrnas Unedig a Gofal Canser y Fron. Y cyfanswm a gasglwyd yw £689.00. Diolch i bawb. Diolch Dymuna Edna ac Emyr a theulu’r ddiweddar Mrs Eluned Williams, Penybryn, Bethesda, ddiolch o galon i bawb am bob arwydd o gydymdeimlad a’r cardiau a’r rhoddion o £385 tuag at Tŷ Gobaith. Diolch yn arbennig i’r ficer y Parchedig Nia Williams a Stephen Jones, trefnydd yr angladd. Diolch Dymuna Ernie a Mair Sullivan, 7 Glan Ogwen, ddiolch i’w teulu a’u ffrindiau am yr holl gardiau, blodau ac anrhegion a dderbyniwyd ganddynt ar achlysur eu priodas ddiemwnt ym mis Medi. Diolch Dymuna Derrick a Norma, 46 Abercaseg, ddiolch i bawb am yr holl gardiau ac anrhegion a dderbyniwyd ganddynt ar achlysur dathlu eu Priodas Aur ar 19 Awst. Diolch yn fawr. Diolch Ar ran Eglwys Glanogwen a Llanllechid hoffwn ddiolch yn fawr i bawb a gyfrannodd a chefnogodd y Bore Coffi a gynhaliwyd yn Neuadd Ogwen fore Sadwrn, 3 Medi 2011. Diolch yn fawr i bawb.

Merched y Wawr, Cangen Bethesda Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf y tymor nos Iau, 29 Medi yng Nghanolfan Cefnfaes o dan lywyddiaeth Margaret Jones. Gwenno Evans oedd y cyfeilydd. Roedd yn ddymunol iawn cael noson mor braf i ddechrau’r tymor a phawb yn edrych ymlaen at ein Blwyddyn Ruddem. Croesawodd y Llywydd yr holl aelodau gyda chroeso arbennig i aelod newydd sef Bessie Buckley. Llongyfarchwyd pawb o’r plant a’r bobl ifanc oedd wedi llwyddo mewn arholiadau mewn ysgol neu goleg a dymunwyd yn dda iddynt i’r dyfodol. Cyfarchion arbennig i Beca Roberts, wyres Eleanor Morris, ein hysgrifennydd gweithgar, sydd wedi mentro i Malawi i ddysgu am flwyddyn cyn dechrau ei chwrs coleg. Llongyfarchiadau i Eleanor hefyd am drefnu plannu’r coed ac am ysgrifennu’r hanes i’r Wawr ac i Lais Ogwan. Llongyfarchiadau i Muriel ac Albert Williams ar ddathlu chwe deg mlynedd o fywyd priodasol ac i Jean a Godfrey Northam am ddathlu’r hanner cant. Roedd yn ddiwrnod arbennig i Medi gan ei bod yn dathlu ei phen-blwydd y diwrnod hwnnw a chanwyd Pen-blwydd Hapus iddi hi. Gobeithio ei bod hi a Jean a Gwenno yn cael hwyl yn Sbaen a bod Eleanor a Griff yn mwynhau yn yr Amerig. Gan fod y swyddogion yn parhau yn eu swyddi, fe ddangosodd Margaret ei gwerthfawrogiad o’u cydweithrediad drwy gyflwyno tusw o flodau bob un i’r ysgrifennydd a’r trysorydd, Glenys Clark. Cynhaliwyd Gweithgareddau Celf yn y Ganolfan yn Nhregarth ddydd Sadwrn, 8 Hydref o dan hyfforddiant Susan Jones, Margaret Jones a Jên Morris. Diolch i’r pwyllgor am y lluniaeth


Llais Ogwan 5 ac i bawb a fu’n gweini’r bwyd. Rhoddwyd Gwobr Lwcus gan Glenys Clark a’r enillydd oedd Rita Bullock. Fe gawsom ein diddanu gan Barti’r Boncathod a fu’n canu eu ffordd drwy Gymru o Sir Fôn i Sir Forgannwg. Roedd pawb wedi mwynhau eu canu swynol a’u cwmni diddan. Fel ag o’r blaen roeddent wedi gosod cystadleuaeth sef dyfalu hyd y daith mewn milltiroedd ac enillwyd y bocs o siocled gan ein haelod newydd.

Pasiant gan aelodau Sefydliad y Merched, Carneddi yn ystod y pumdegau

Yr Eglwys Unedig Gweinidog: Y Parchedig Geraint Hughes

Cofion at yr holl aelodau yn enwedig y rhai sy’n wael neu mewn profedigaeth. Deallwn fod Arthur a Nerys wedi cael damwain ar y ffordd o’r capel nos Sul, 2 Hydref. Da deall na chawsant eu brifo. Dymunwn bob bendith ar briodas y ddau ar 21 Hydref er ein bod yn gofidio colli Arthur o’r ardal lle bu mor weithgar mewn llawer cylch. Peidiwch â chadw’n ddieithr ond galwch i’n gweld o dro i dro. Fe fu’r Haf Bach Mihangel yn anrheg dderbyniol cyn oerni’r gaeaf ond yn awr gyda’r tywydd wedi troi, edrychwn ymlaen at weithgareddau’r gaeaf. Mae’r Cwrdd Gweddi Misol a’r Seiat eisoes wedi dechrau ac fe fyddem yn falch iawn o gael croesawu mwy ohonoch atom. Y Gweinidog oedd yn gyfrifol am drefnu Cyfarfod Gweddi mis Medi gyda chymorth Menai Williams, Eurwen Morris a Ceri Dart. Cynhaliwyd oedfa wahanol ar y bore Sul cyntaf o Fedi sef oedfa yn cael ei chynnal ym Mhlas Ffrancon gyda chwaraeon i’r plant ar ôl cyfarfod dechreuol byr. Bore Sul cyntaf mis Hydref, fe fu un o ferched ifanc yr eglwys sef Sioned Williams yn cynnal yr oedfa gan roi i ni hanes cyfarfodydd Soled Out a gynhelir yng Ngholeg y Bala bob haf. Bu Sioned yno ddwywaith a chawsom ganddi ei phrofiadau hi yno a blas ar y canu yno. Diolch yn fawr i Sioned a phob hwyl iddi wrth iddi ddechrau ar ail flwyddyn ei chwrs ym Mhrifysgol Bangor.

23 Hydref: Miss Eleri Ll. Jones 30 Hydref: Parch. E. Trefor Jones 6 Tachwedd: Miss Eleri Ll. Jones 13 Tachwedd: Parch. Tecwyn Roberts 20 Tachwedd: Parch. Gwynfor Williams 27 Tachwedd: Mr Glyn Owen.

Oedfaon am 5.30. Croeso cynnes i bawb.

Diolchwyd i bawb am noson mor hwyliog gan Ffion Rowlinson. Y tro nesaf, fe fyddwn yn cyfarfod mewn gwesty ar gyfer Cinio’r Dathlu. Cofiwch am ein Bore Coffi bore Sadwrn, 22 Hydref yn Neuadd Ogwen o ddeg o’r gloch y bore hyd hanner dydd.

Capel Bethania

Yr Eglwys Unedig Gwasanaethau’r Sul Chwith i’r dde: Mrs Maggie Brookes, Mrs Llew Ela Williams, Mrs Freddie Ward, Miss Katy R..., Miss Williams (athrawes yn Ysgol Penybryn), Mrs Nora Griffith (y Frenhines Victoria, yn eistedd), Miss Gracie Roberts, Miss Ethel Thomas, Mrs Jones (y Banc Midland), Mrs ‘Captain’ Jones. (Diolch i Margaret Jones, Pantglas, Bethesda am anfon y llun atom.)

Carneddi Derfel Roberts, 84 Ffordd Carneddi (600965 Priodas

Diolch Dymuna teulu y ddiweddar Mabel Sturrs, 15 Bontuchaf, Carneddi ddatgan eu diolch am bob arwydd o gydymdeimlad a ddangoswyd tuag atynt yn eu profedigaeth o golli mam, nain a hen nain. Diolch am y rhoddion tuag at Staff Nyrsio Cymunedol. Diolch i’r ficer, Nia Williams a’r Parchedig Geraint Hughes am eu gwasanaeth ar ddiwrnod yr angladd ac am eu trefniadau gofalus. Diolch yn fawr iawn i bawb.

16 Hydref Y Gweinidog 23 Hydref Parch. Iorwerth Jones Owen 30 Hydref Mr Clifford Owen (10.00) Parch. G. Roberts (5.00) 6 Tachwedd Y Gweinidog 13 Tachwedd Mr Dafydd Iwan

Llyfrgell Bethesda Da iawn chi, y 51 o blant a gymerodd ran yn y Sialens Ddarllen, Sêr y Syrcas, dros yr Haf. Llongyfarchiadau arbennig i’r 31 a lwyddodd ei orffen. Mae’r medalau ar eu ffordd iddynt a byddant yn eu derbyn yn eu hysgolion ar ôl yr Hanner Tymor.

Gwahoddiad i Dendro Llongyfarchiadau mawr i Siôn a Gwawr ar eu priodas yn Nolgellau ar 27 Awst. Mae Siôn gynt o Fryneithin, Llanllechid a Gwawr o Ddolgellau. Maent yn awr wedi ymgartrefu yn Llidiart y Gwenyn, Carneddi. Dymuna’r ddau ddiolch o galon am yr arian, y cardiau a’r anrhegion a dderbyniwyd. Genedigaeth Llongyfarchiadau i Meilyr a Mari Wyn, 21 Stryd Cefnfaes ar enedigaeth mab, Deio Emlyn Wyn, ar 4 Hydref, ŵyr i Dei a June, Rhoslan, Ffordd Bangor ac i Ieuan a Blodeuwedd, Talgarreg, Ffordd Carneddi; a gor-ŵyr i Noreen, 12 Adwy’r Nant a Mona, Dôl Eilian, Llanberis, Dymuna Meilyr a Mari ddiolch yn fawr i bawb am y cyfarchion, y cardiau a’r anrhegion.

Mae Cwmni Tabernacl yn dymuno penodi Rheolwr Prosiect ar gyfer cam nesaf eu cais am grant i uwchraddio Neuadd Ogwen. Y dyddiad cau ar gyfer mynegi diddordeb yw 28 Hydref, 2011. Dylid cysylltu â Dyfrig Jones ar 07810 874882 neu dyfrig@hotmail.com am ragor o fanylion.


Llais Ogwan 6

Rachub a Llanllechid

Heddwas Llongyfarchiadau a dymuniadau gorau i Marc Lee Griffiths sydd wedi ymuno â’r heddlu yn yr Alban. Mae dau o’r teulu erbyn hyn yn yr heddlu.

Dilwyn Pritchard, Llais Afon, 2 Bron Arfon, Rachub LL57 3LW ( 601880

Mis Medi eto a daeth yn bryd dechrau ar weithgareddau o’r newydd. Mae’r Dosbarth Gwau wedi ail-ddechrau ac mae’r Te Bach yn y tebot eto. Penderfynodd y merched fod arian y te i’w rhoi yn gymorth tuag at argyfwng sy’n bodoli oherwydd y sychder mawr yn Nwyrain Affrica. Anfonwyd £120 at Apêl Cymorth Cristnogol. Diolch i bawb sydd wedi helpu neu gefnogi’r Te Bach. Bu aelodau ifanc Clwb Dwylo Prysur yng nghartref yr Esgob William Morgan yn yr Wybrnant gerllaw Penmachno. Mae gweithgareddau’r Clwb ar hyn o bryd wedi eu seilio ar thema’r daith i’r Wybrnant. Erbyn diwedd mis Hydref mi fydd arddangosfa o’u gwaith nhw i’w gweld yn y Capel. Bydd croeso i bawb ddod i weld y gwaith bryd hynny.

Raymond Tugwell, 9 Ffordd Llanllechid ( 601077 Taith Gerdded Lwyddiannus Daeth criw da i gymryd rhan yn y daith gerdded flynyddol o Lyn Ogwen i lawr yr hen ffordd cyn gorffen yn Felin Fawr. Paratowyd picnic gan Ann gyda help gan Heather a chaniatâd parod gan Anti Doris, Fferm Maes Caradog. Codwyd £1,800.58 yn ystod y daith ac fe rannwyd yr arian rhwng yr achosion a ganlyn:

Capel Carmel

Dyma Marc yn ei wisg arbennig. Cartref Newydd Dymuniadau gorau i Jenna a David yn eu cartref newydd, Cae Rhosydd, Llwyn Bedw. Hefyd i Einir, (Talysarn) a Stephen sydd wedi symud i’w cartref newydd ar Lôn Pant Hwfa, Llanllechid.

£750 i Grŵp Asperger ac Awtistiaeth £750 i C.L.I.C. (Cancr a Lewcemia mewn plentyndod) cronfa Ysbyty Gwynedd £150 at Ysgol Sul Carmel, Rachub £150 at Gylch Ti a Fi, Llanllechid Y Ganolfan Mae Ann Tugwell am ddiolch am y Mae Raymond a drefnodd y daith blodau a’r anrhegion a dderbyniodd am ddiolch am gymorth parod ar achlysur gorffen ei gwaith fel cwmnïau tacsis A1, Penrhyn a gofalwraig y Ganolfan. Bydd rhaid Ceir Pesda am iddynt gludo’r cysylltu â’r Cynghorydd Godfrey Dyma’r bobl ifanc yn y Wybrnant. cerddwyr at Lyn Ogwen, Popty Northam ar 01248 600872 ynglŷn â Cae’r Groes, Londis (llwyddodd busnes y Ganolfan o hyn allan. Joni yn Londis i gasglu £500 ei Clwb Ieuenctid hun) ac Anti Doris, Maes Mae’r Clwb sydd yn cyfarfod yn y Caradog. Ac wrth gwrs y cerddwyr a’r cyhoedd a noddodd Ganolfan, Rachub bob nos Lun a nos Iau rhwng 7 o’r gloch a 9 o’r gloch yn y cerddwyr. awyddus i gael mwy o aelodau – sef Cydymdeimlo pobl ifanc dros 12 oed. Y gost Anfonwn ein cydymdeimlad at ymaelodi yw 50c. Mae cyfle i gymryd Sheila, Rita a Ken a’u teuluoedd rhan mewn llu o weithgareddau fel ar golli mam a nain annwyl, Maria tenis bwrdd, pŵl, coginio, celf a Morgan, Tyddyn Canol yn 86 chrefft, trafod pynciau yn ymwneud mlwydd oed. Un o gymeriadau’r â’r ifanc a nifer o gystadlaethau. pentref, bob amser â gwên a Gobeithiwn weld llu ohonoch yno chyfarchiad i bawb. Daeth i fyw dros y gaeaf. i’r ardal o’r Eidal pan briododd y Ar y teledu diweddar Will Morgan. Ym mis Medi ar y rhaglen ddogfen Anfonwn ein cofion hefyd at ‘Doctor Doctor’ a ddarlledwyd ar Diaconiaid Bruna Williams, a fu’n gyfaill S4C gwelsom wyneb cyfarwydd sef Mrs Megan Tomos a Mrs Rhian Roberts a etholwyd yn ddiaconiaid a’u mawr i Maria a’r teulu ar hyd y Llinos Bryn o Fron Arfon. Adroddodd sefydlu gan y Gweinidog Geraint Hughes. blynyddoedd. ei hanes am fyw gydag epilepsi. Gwellhad Roedd yn siarad yn rhagorol wrth Anfonwn ein cofion at drigolion ddisgrifio ei hamgylchiadau ac mae’n sydd wedi derbyn triniaethau sicr bod ei siarad plaen ac agored mewn ysbytai dros yr wythnosau wedi bod yn symbyliad i eraill gydag Trefn Gwasanaethau diwethaf. Yn eu plith mae Mrs epilepsi. 23 Hydref: Clwb Dwylo Prysur Annie Rowena Jones, Hen Barc a Mae Llinos ar hyn o bryd wedi Y Parch. Gwynfor Williams 5.30 Mrs Joyce Thomas, Bron Arfon. cychwyn astudio ym Mhrifysgol 30 Hydref: Y Gweinidog 2.00 a 5.30 Bangor gan ddilyn cwrs rheolaeth. Genedigaeth o waith y bobl ifanc 6 Tachwedd: Mr Dafydd Iwan 5.30 Llongyfarchiadau Llinos a phob Llongyfarchiadau i Danielle a ar ôl bod yng nghartref 13 Tachwedd: Y Gweinidog 2.00 a 5.30 dymuniad da yn y coleg a’r dyfodol. Dylan, Stryd Fawr ar enedigaeth Yr Esgob William Morgan 20 Tachwedd: Parch T. Roberts 2.00 merch, Erin Medi, chwaer fach i yn Yr Wybrnant Hanna. Llongyfarchiadau hefyd i Dydd Gwener, 21 Hydref Ysgol Sul 10.30 y bore Alison a Geraint y Royal Oak ar (1 - 7.30 o’r gloch) Clwb Dwylo Prysur, nos ddod yn nain a thaid ac i Bet Dydd Sul, 23 Hydref 10.30 i Wener, 6.30 yr hwyr. Jones, Cae’r Groes ar ddod yn hen 12.00 o’r gloch a 3 i 4 o’r gloch nain unwaith eto. Dydd Llun, 24 Hydref (2 i 4 o’r gloch) Pnawn Llun, 24 Hydref Mynediad £1 (yn cynnwys Nos Wener, 28 Hydref 2.30 i 4 o’r gloch paned a bisgedi) 6 yr hwyr – 9 yr hwyr Yr elw’n mynd at brynu llyfrau Mynediad: £1.00 Cristnogol. Croeso cynnes i bawb

Carmel, Llanllechid

Capel Carmel

Arddangosfa

Canolfan Rachub

Disgo Calan Gaeaf i Blant

Te Bach


Llais Ogwan 7

Capel Bethel Gwasanaethau

23 Hydref: Miss Eleri Lloyd Jones 30 Hydref: Mr Merfyn Jones 6 Tachwedd: Parch. Elwyn Jones 13 Tachwedd: Y Gweinidog 20 Tachwedd: Parch. Dafydd Job 27 Tachwedd: Parch. Huw Pritchard. Oedfaon am 2.00 o’r gloch.

Croeso cynnes i bawb.

Cyfarfod Blynyddol y Caban Cynhelir y cyfarfod blynyddol yn y Caban am 7.00, nos Lun, 7 Tachwedd. Croeso cynnes i bawb. Llwyddiant Rydym yn llongyfarch Siôn Doyle, Tyddyn Du, Gerlan. Mae Siôn wedi graddio mewn Tystysgrif Genedlaethol Uwch mewn Technoleg Drydanol ac Electronig. Llongyfarchiadau mawr oddi wrthym i gyd, ac yn arbennig felly oddi wrth mam, dad, Dion a’r teulu i gyd.

Iago Davies, Tŷ Dŵr

Gerlan

Mae Mari a Iago Davies, Tŷ Dŵr yn cael cryn lwyddiant yn hwylio ac wedi bod yn brysur iawn dros yr haf. Dyma ychydig o’u hanes. Mae Iago, 12 oed, yn hwylio cwch Optimist ac yn aelod o garfan Cymru. Mae’n cystadlu mewn dosbarth ar gyfer pobl ifanc dan 16 oed ac wedi cystadlu dros Gymru ar ddechrau’r haf yng Ngemau’r Iwerydd yn erbyn hwylwyr o Sbaen a Ffrainc a gorffen yn y 5ed safle. Rasiodd ym Mhencampwriaeth Prydain ym Mhwllheli yn erbyn dros 400 o hwylwyr eraill o bob man yn y byd (America, De Affrica, Seland Newydd ac yn y blaen). Gorffennodd yn safle 35 ac fel y 18fed hwyliwr o Brydain. Yn ystod yr wythnos cafodd gamera ei osod ar ei gwch gan gwmni teledu ar gyfer rhaglenni Digwyddiadau ac Wedi 7. Mae o hefyd wedi hwylio yn ystod mis Awst ym mhencampwriaeth Iwerddon yn Howth.

Ann a Dafydd Fôn Williams, 14/4 Stryd y Ffynnon, Gerlan ( 601583 Cydymdeimlo Rydym yn cydymdeimlo gyda Martin a Rhiannon Sturrs, Stryd y Ffynnon, a Pat a Joan Sturrs, Ffordd Abercaseg, a’r teulu i gyd yn eu profedigaeth fawr o golli mam Martin a Pat, sef y ddiweddar Mrs Mabel Sturrs, Bont Uchaf. Pob cydymdeimlad â chi yn eich profedigaeth fawr. Profedigaeth Daeth newyddion trist iawn i’r pentref yn ddiweddar, gyda marwolaeth sydyn Melvyn Williams, Ciltrefnus. Dim ond cwta flwyddyn sydd ers iddo golli ei wraig yn sydyn. Rydym yn cydymdeimlo’n fawr gyda’i ddwy ferch a’r teulu i gyd yn eu colled fawr. Hen nain a hen daid Llongyfarchiadau mawr i Richard a Rhiannon Hughes, Stryd y Ffynnon, ar ddod yn hen daid a hen nain unwaith eto. Ganed merch fach, Erin, i’w hŵyr, Dylan, a’i bartner, Danielle. Pob hwyl i chi i gyd fel teulu, a dymuniadau gorau i’r dyfodol. Geni Llongyfarchiadau mawr i Meth ac Emily, Stryd Hir, ar enedigaeth eu merch fach, Cadi Haf. Mae pawb wedi gwirioni ar y fechan. Rydym hefyd yn llongyfarch Gwyndaf a Rhian, Ffordd Gerlan ar ddod yn daid a nain. Pob hwyl i chi i gyd. Y Caban Cynhelir Noson Calan Gaeaf yn y Caban ar 31 Hydref. Bydd cystadlaethau amrywiol yn ystod y noson, a bydd cawl a chŵn poeth ar gael fel lluniaeth. Bydd y noson yn cychwyn am 6.00. Dewch yn llu i fod yn rhan o’r hwyl! Diolch i bawb a gefnogodd y Bore Coffi a drefnwyd yn Neuadd Ogwen at y Caban, yn arbennig y rheini a gyfrannodd nwyddau at y stondinau a’r raffl. Diolch, hefyd, i bawb a gefnogodd Sioe Glybiau Bara Caws, oedd wedi ei threfnu i godi arian at Neuadd y Caban. Diolch i bawb a gyfrannodd at y raffl.

Hwyl ar yr hwylio

Siôn Doyle, Tyddyn Du Mae Mari hefyd yn aelod o garfan Cymru ac yn hwylio cwch un person sef y Topper. Mae hi’n 14 oed ond yn rasio yn erbyn pobl ifanc hyd at 19 oed gan fod y Topper hefyd yn gwch ieuenctid. Treuliodd wythnos a hanner ym mis Gorffennaf yn North Berwick yn yr Alban cyn mynd draw i’r Iwerddon i gymryd rhan ym Mhencampwriaethau Topper y Byd yn Dun Laoghaire.

Mari Davies, Tŷ Dŵr

Cafodd wythnos lwyddiannus iawn a llwyddodd i ennill lle yn y fflyd aur ar ôl y gyfres o rasys cychwynnol a hynny yn ei blwyddyn gyntaf yn y cwch. Gorffennodd yn safle 53 a’r 15fed merch o dan 19 oed. Cafodd newyddion da ychydig o wythnosau yn ôl pan gyhoeddwyd rhestr o ddetholion Prydain ar gyfer y flwyddyn hyd yma. Mae hi’n ail yn y rhestr o enethod iau gydag un gystadleuaeth ar ôl i gyfrif. Mae’r ferch sydd yn gyntaf ar hyn o bryd hefyd yn Gymraes. Mae gan Mari a Iago un gystadleuaeth bwysig yr un yn weddill cyn yr Hydref a chyn clywed os bydden nhw wedi llwyddo i ennill llefydd yng ngharfan hwylio Prydain ar gyfer 2011/12. Llongyfarchiadau mawr i’r ddau ohonynt ar eu llwyddiant yn y byd hwylio. Bingo a Noson Goffi Cafwyd noson Bingo lwyddiannus yn y Ganolfan ar 30 Medi. Braf iawn oedd gweld cynifer o blant o Gaerhun yno a ddaeth i gefnogi elusen y noson, Ysgol Pendaral. Gwnaed elw o £102. Diolch yn fawr iawn i bawb am bob cyfraniad tuag at y noson. Bydd y Bingo nesaf ar 4 Tachwedd am 7.30, a’r elw yn mynd tuag at yr Ymddiriedolaeth Meningitis Lleol.

Sefydliad y Merched Daeth tymor yr Hydref a dechrau difyr i weithgareddau’r gangen. Estynnwyd croeso i bawb gan ein llywydd, Mrs Ingrid Farrer, cyn cyflwyno’r gŵr gwadd, Mr Nigel Brown o erddi Treborth. Ceidwad y gerddi llysieuol yw Mr Marred Glynn Jones Brown er y saithdegau ac felly yn 2 Stryd Fawr, Glasinfryn, gwybod am hanes yr ardal yn bur dda. Bangor LL57 4UP Mae’n ddyn llawn brwdfrydedd sy’n 01248 351067 adnabod pob modfedd o’r gerddi, y Marred567@btinternet.com Clwb Cant y Ganolfan – Medi llwybrau, y planhigion, y coed ac ati. £20 – 148 Joan Lear Cafwyd hanes a sleidiau diddorol iawn Cydymdeimlo £10 – 8 – Nesta Parry am y llecyn tawel hyfryd yma ar lan y Bu farw Mrs Margaret Mary £5 – 127 – David Thomas Fenai. Mae llwybr arfordirol wedi ei Jones (Maggie), (gynt o 6 £5 – 41 – Alwen Gardner greu sydd yn werth ei cherdded i Caerhun) yng Nghartref fwynhau golygfeydd dros y Fenai i Penisarwaen ar 30 Medi, yn 96 Cofion Fôn. oed. Bu’r angladd ym mynwent Anfonwn ein cofion at Mr Hefin Diolchwyd i Mr Brown gan Mrs Janet Pentir ar 5 Hydref. Rees, a darparwyd paned gan Mrs Cydymdeimlwn â’i mab Bryn a’i Parry, Tŷ Capel, Caerhun, a dderbyniodd lawdriniaeth yn yr ysbyty Grace Mudd a Mrs Cora Fielding. briod Helen, Kevin ei ŵyr, a’r yn ystod yr haf. Mae Hefin gartre Croeso i Mrs Ann Williams yn aelod teulu oll yn eu profedigaeth. erbyn hyn, a dymunwn yn dda iddo newydd, gan obeithio y cawn fwy o wrth iddo barhau i wella. aelodau i fwynhau ein cyfarfodydd.

Glasinfryn Caerhun


Llais Ogwan 8

Mae

OWENS TREGARTH eisiau

Gyrrwr Profiadol a Chydwybodol (gyda thrwydded PSV a/neu drwydded Cludiant Preifat) Cysylltwch ar: 01248 602260 neu 07761619475

e-bost: pandv.owen@btinternet.com

CAFFI COED Y BRENIN 1 Rhes Buddug, Bethesda Ffôn: 01248 602550

Bwyd cartref blasus (mewn awyrgylch cyfeillgar) Cinio arbennig bob dydd Iau

Cerbydau Penrhyn Cabiau a bysiau mini Ffôn: (01248) 600072 Meysydd awyr  Porthladdoedd Contractau Contractwyr i Wasanaeth Ambiwlans Gogledd Cymru

Gw asanaeth Trin a Thorri Gw allt Ceri 1 Bryn Eglwys Llanllechid Gwynedd LL57 3LE Ffôn: 07796 583 203

Modurdy Central Ceir ail-law ar werth M.O.T. ar gael Hefyd Trwsio a Gwasanaeth Ar Allt Pen-y-bryn, Bethesda 601031

Y Douglas Arms * Lluniaeth i Bartïon * Te Cynhebrwng * * Gardd Gwrw * Te a Choffi * Oriau Agor Llun – Gwener: 5.00 – 11.00

01248 600219 www.douglas-arms-bethesda Cewch groeso cynnes gan Gwyn, Christine a Geoffrey

Bwyd i’w gario allan Gwasanaeth arlwyo ar gyfer partïon o bob math plant, pen-blwydd ac ati (yn y caffi neu mewn lle o’ch dewis chi) Cacennau ar gyfer pob achlysur e.e. priodas neu ben-blwydd Prisiau rhesymol

BISTRO’R BRENIN (Bwyty Trwyddedig) Rydym yn croesawu partïon o bob math – dathlu pen-blwydd ac achlysuron arbennig eraill. Beth am eich Parti Nadolig?

Ffoniwch 01248 602250

“j.r.” SGAFFALDWYr Yr Iard, Ffordd Stesion Bethesda

andrew duggan

Gwasanaeth  Atgyweirio Canolfan ‘Unipart’ M.O.T.

MODURDY FFRYDLAS

Ffôn: 01248 600619 (dydd)

Profion M.O.T.

Perchenogion I.D.Hughes ac A. Ll. Williams

Stryd Fawr, Bethesda  ProFIon M.o.T. 

Atgyweiriadau teledu a fideo, offer sain, derbynwyr lloeren. Hefyd gwerthiant a gwasanaeth 38 Stryd Fawr, Bethesda LL57 3AN Ffôn/Ffacs 01248 602584

GWASAnAETH  ATGYWEIrIo TEIArS A BATrIS GWASAnAETH TorrI I LAWr nEU DDAMWAIn

Gorsaf betrol

 600723 Ffacs: 605068

Deiniolen Ffôn: Llanberis 871521

Blodau Hyfryd

BERAN

Ar agor 6.00am – 11.00 bob dydd Petrol • Diesel • Nwy Calor • Glo Cylchgronau • Papurau newydd Cardiau pen-blwydd • Melysion Tocynnau loteri Gwasanaeth PAYPOINT ar gyfer trydan, nwy, ffonau symudol, trwyddedau teledu ayyb

Tregarth

Ffôn: (01248) 601754 Dyma ni - sgaffaldwyr o fri

e-bost : karena@agoriad.org.uk

electricals

MODURON PANDY Cyf.

Sefydlwyd

1969

m.hughes a’i fab ConTrACTWYr ToI

2 Hen Aelwyd, Bethesda  600633  (symudol) 07702 583765 Arbenigo mewn gwaith ffelt a pitsio. Hefyd toeau llechi a gwaith yswiriant. Gadewch i ni gynnig pris rhesymol am waith diguro.

01248 361044 a 07771 634195

7 Rhes Buddug, Bethesda  602112 (gyda’r nos 602767) Blodau ar gyfer pob achlysur Priodasau, Angladdau ayyb Ffres a Sidan Gwasanaeth ‘Archebu a Danfon’

Bysus o 25 i 57 sedd ar gael ar gyfer eich holl anghenion teithio tripiau, priodasau, partïon ac ati.

Gwasanaeth lleol, traddodiadol a dibynadwy sefydlwyd 1997 perchennog: derfel owens


Llais Ogwan 9

Talybont Neville Hughes, 14 Pant, Bethesda  ( 600853 Dyweddïo Llongyfarchiadau i Mark Jones, 67 Bro Emrys, a Becky o Hwlffordd ar eu dyweddïad yn ddiweddar. Dymuniadau gorau i’r ddau. Ysbyty Gwellhad buan i Thelma Williams, 68 Bro Emrys, yn dilyn triniaeth ar ei llaw yn Ysbyty Gwynedd yn ystod y mis. Nain Llongyfarchiadau i Nansi Newman, Cartref, Talybont am ddod yn nain unwaith eto. Ganwyd Maxwell Siôn i Sarah ei merch a Jason sydd yn byw ym Mangor. Diolch Dymuna Eirlys, Bro Emrys, ei chwaer Owena a’i brawd Gwynn ddiolch yn ddiffuant i’w perthnasau, ffrindiau a’u cymdogion am bob arwydd o gydymdeimlad - yn alwadau ffôn, ymweliadau, cardiau a rhoddion hael tuag at Gartref Gofal Plas Garnedd, Llanberis ac Ambiwlans Awyr Cymru yn dilyn colli Mam arbennig iawn, Nain annwyl a Nan-Nan hoffus, sef Mrs Olwen Jones, Garth, Ceunant, ger Llanrug. Diolch i’r Parch. Geraint Hughes a’r Parch. Marcus Robinson am wasanaeth clodwiw yng Nghapel y Rhos, Llanrug ac i’r organyddes, Mrs Mair Hughes.

Capel Bethlehem 23 Hydref: Parch. Iorwerth Jones-Owen, C’fon; 30 Hydref: Parch. Trefor Jones, C’fon; 6 Tachwedd: Y Gweinidog; 13 Tachwedd: Mr J.O. Roberts, Bethesda; 20 Tachwedd: Parch. W.R. Williams, Y Felinheli. Oedfaon am 2.00. Croeso cynnes i bawb.

Profedigaeth Cydymdeimlodd y gynulleidfa â Mrs Eirlys Ellis, 20 Bro Emrys, yn ei phrofedigaeth lem o golli mam annwyl iawn ar 10 Medi. Bu Eirlys yn fawr ei gofal o’i mam, Mrs Olwen Jones, Garth, Ceunant, Llanrug, a fu farw yn 91 mlwydd oed wedi gwaeledd hir. Mae’n cydymdeimlad yn ymestyn at y teulu i gyd ar yr adeg drist hon yn eu hanes. Bwrlwm Bu nifer o’r aelodau yn Galeri, Caernarfon ym mis Medi i fwynhau ‘Tonic Toc Cyn Cinio’ yng nghwmni’r tenor enwog Rhys Meirion ac Annette Bryn Parri. Aed ymlaen wedyn i Ganolfan Garddio Frongoch i gael cinio. Pawb wedi mwynhau eu hunain. Mae trefniadau’r cinio Nadolig yn y Faenol Arms, Pentir, ar nos Wener, 9 Rhagfyr, ar y gweill. Cofiwch fod croeso i bawb ddod i gyfarfodydd y Bwrlwm bob pythefnos.

Eglwys Maes y Groes Cynhaliwyd gwasanaeth Diolchgarwch undebol ar 18 Medi. Arweiniwyd y gwasanaeth o Gymun Bendigaid gan ein ficer y Parchedig John Mathews gyda Geraint Gill yn cyfeilio. Diolch i’r aelodau am addurno’r Eglwys mor hardd. Ar y nos Wener olynol daeth nifer o’r aelodau a’u ffrindiau i fwynhau Swper y Cynhaeaf yn yr Ysgoldy wedi ei drefnu gan John ein ficer a’i wraig Sue. Roedd pawb wedi mwynhau y wledd flasus a diolch i bawb am y rhoddion a’r help ar y noson. Gwnaed elw o £140 at ailadeiladu Eglwys yn Irac. Cofion at Olwen Thomas sydd yn Ysbyty Llandudno a Gracie Griffiths sydd yn Ysbyty Eryri. Hefyd Miss Vera Hughes yn Ysbyty Gwynedd. Gwellhad buan i chwi i gyd. Ar y pnawn Sadwrn cyntaf o’r mis er garwed y tywydd daeth nifer dda i’r Ysgoldy i fwynhau barbiciw wedi ei drefnu gan y dynion a’u gwragedd. Diolch i bawb am eu cefnogaeth ac i David Pritchard, Glan Môr Isaf am drefnu’r achlysur. Diolch i Cora a Howard, Felin Cochwillan am drefnu bore coffi yn eu cartref tuag at Gofal Macmillan. Gwnaed elw o £550 a hoffant ddiolch i bawb am eu cefnogaeth. Cynhelir Te Nadolig yn yr Ysgoldy ar 19 Tachwedd am hanner awr wedi dau yn y prynhawn. Croeso cynnes i bawb.

Llandygái Ethel Davies, Pennard, Llandygái (353886 Y Cleifion Rydym yn anfon ein cofion a’n dymuniadau da at gymdogion a ffrindiau sydd heb fod yn dda eu hiechyd yn ddiweddar. Rhai yn cwyno ers tro byd, rhai wedi bod yn yr ysbyty neu’n cael gofal annwyl a ffyddlon gartref: Mrs Jill Bullen, Ernie a Nerys Coleman, Ieuan a Ceinwen Evans, Jim a Beryl Hughes, Bobby Jones, Alwen Latham, Gwen Morsley, Betty Williams a Dorothy Proudley Williams. Profedigaeth Trist iawn yw cofnodi marwolaeth Mrs Ida Frances Charlton (Peggy) gynt o Lilac Cottage, Pentre Llandygái yn dawel yng Nghartref Nyrsio Ceris Newydd ar 18 Medi. Roedd wedi cyrraedd yr oedran teg o 91 mlwydd oed. Roedd yn wraig i’r diweddar John Charlton, yn fam annwyl i Susan a Margaret, yn nain falch i John

Ellis a chwaer deyrngar i Mary. Bu ei hangladd cyhoeddus yn Eglwys Sant Plus X a Sir Richard Gwyn RC, Bethesda ddydd Llun, 26 Medi ac yna yn amlosgfa Bangor. Bydd colled i’w theulu a ninnau ar ei hôl. Wedi iddi ymddeol o ddysgu daeth yma i fyw yn Lilac Cottage gyda John ei gŵr, ond ni fu Peggy yn segur. Daeth yn aelod o Sefydliad y Merched Llandygái a dechreuodd glwb bychan Te a Sgwrs. Roedd ar bwyllgor Neuadd Talgai, yn ofalwr y neuadd a bu’n drysorydd hefyd ar un adeg, os buasai bore coffi neu bingo ar dro, roedd yno bob amser i roddi help llaw. Do fe ddaeth Peggy a bywyd i’r pentref bach yma – heddwch i’w llwch. Diolchiadau Dymuna teulu y ddiweddar Peggy Charlton ddiolch i bawb am bob arwydd o gydymdeimlad a ddangoswyd iddynt yn eu profedigaeth o golli mam, nain a chwaer annwyl iawn ac am y rhoddion hael tuag at Nyrsys Macmillan. Diolch arbennig i’r holl feddygon, nyrsys, gofalwyr a’r cymdogion a fu’n gweini arni yn ei gwaeledd. Diolch i bawb a gymerodd ran ar ddydd yr angladd ac yn bennaf oll i Mr John P. Turner, Bryn Hyfryd, Pentir am ei drefniadau trylwyr.

Eglwys Sant Tegai Gwaeledd Rydym yn anfon ein cofion a’n dymuniadau da at Mrs Jane Couch, Mrs Beryl Edwards, Mr Gwynne Edwards, Harry Gross a Mrs Sue Matthews. Rydym yn meddwl llawer amdanoch ac yn eich colli’n arw. Taid a Nain Llongyfarchiadau i Mr a Mrs Raymond Edwards, Hen Dŷ’r Ysgol ar ddod yn daid a nain unwaith eto. Ganwyd bachgen bach i Catrin a Michael Edwards sydd yn byw ym Methel ger Caernarfon. Mae Henri wrth ei fodd yn edrych ar ôl ei frawd bach a bydd Pauline a Raymond yn brysur iawn yn edrych ar ôl Tomos a Cedic pan fo’r angen – bendith Duw ar y ddau deulu bach. Pen-blwydd Llongyfarchiadau a phob dymuniad da i Miss Nerys Jones fydd yn dathlu ei phenblwydd ar ddydd Gwener, 21 Hydref – gobeithio y cewch ddiwrnod wrth eich bodd. Hoffwn ar ran aelodau’r eglwys i gyd, ddiolch i chwi am lafurio mor galed er lles Sant Tegai a’r aelodau – mawr yw ein dyled i chwi. Gŵyl Ddiolchgarwch Roedd Eglwys Maes y Groes wedi ei haddurno, fel arfer, yn hyfryd iawn ar gyfer Gŵyl

Ddiolchgarwch am y cynhaeaf fore Sul, 18 Medi. Cynhaliwyd Swper y cynhaeaf ar nos Wener, 23 Medi yn yr Ysgoldy a bu’n llwyddiant mawr. Roedd prysurdeb mawr yn Eglwys y Santes Fair, Tregarth ar Sul, 25 Medi hefyd. Roedd Gŵyl y Cynhaeaf yn y bore am 9.45 a Gosber y cynhaeaf am 5.00 yr hwyr. Diolch i’r ddwy eglwys am eu croeso i’w gwasanaethau undebol. Gosber y Cynhaeaf Nos Sul, 2 Hydref cynhaliwyd Gwasanaeth Diolchgarwch dan arweiniad y Parchedig John Mathews a Mr Geraint Gill oedd yr organydd. Roedd yr eglwys wedi ei haddurno yn hardd iawn a diolch i Hazel ac Anne (Talybont) am nôl y blodau ac i bawb a fu’n helpu fore Sadwrn i baratoi yr eglwys ar gyfer yr Ŵyl. Croesawyd pawb i’r neuadd ar ôl y gwasanaeth i gael coffi, te a bisgedi a chael sgwrs gan Ddr. Einir Young am y pentref bach Gamoa Abiri yn Ghana sydd yn gyfeillgar â ni yn Sant Tegai. Diolch i bawb a gymerodd ran yn y gwasanaeth i’r ficer Mr John Matthews i Einir Young, i Geraint Gill ac i’r merched fu’n gweini yn y gegin.

Pentir Anwen Thomas, Min yr afon 11 Rhydygroes, Pentir ( 01248 355686 Llwyddiant Yn ddiweddar, aeth Wesyn a Cedol Dafydd i Sheffield i gystadlu yn y Teaspoon Gala mewn pwll 50 metr. Cipiodd Cedol y fedal arian yn y dull broga a llwyddodd i gyrraedd rasus terfynol yn y dulliau rhydd a phili pala. Llongyfarchiadau i Wesyn am gyflawni amseroedd personol da. Bu Wesyn yn yr Eidal hefyd ym mis Awst gyda Band Symffonig Gwasanaeth Ysgolion Gwynedd a Môn. Ar ôl dychwelyd o’r Eidal, cafodd y Band gyfle i berfformio yng Nghadeirlan Bangor a rhannu lluniau o’r daith gyda’r gynulleidfa. Parchu Pentir Nodyn i atgoffa chwi oll bod Parchu Pentir yn cynnal cyfarfod ar ail nos Fawrth y mis yn nhafarn y Faenol, Pentir am 7.30 yr hwyr. Mae materion fel goryrru yn cael eu trafod felly os am leisio eich barn mae croeso i chwi ddod i’r cyfarfodydd. Byddwn hefyd yn trefnu dyddiadau ar gyfer gweithgareddau fel casglu sbwriel. Dewch yn llu i gefnogi eich cymuned leol!

Parhad dros y dudalen


Llais Ogwan 10

Eglwys Sant Cedol Clwb 100 – mis Medi 2011 1af rhif 30 Mair Roberts, Rhiwlas 2ail rhif 13 Richard Thomas, Llanfairfechan 3ydd rhif 26 Catherine Roberts, Rhiwlas Noson Tân Gwyllt Cynhelir noson tân gwyllt, yn Glyn Cottage, Nant y Garth ar nos Wener, 4 Tachwedd am 7 yr hwyr. Mynediad yn £5.00 yn cynnwys lluniaeth ysgafn. Croeso cynnes i bawb. Ffair Nadolig Bydd y Ffair Nadolig eleni yn cael ei chynnal yn y Ganolfan, Glasinfryn, brynhawn Sadwrn, 3 Rhagfyr am 2 yr hwyr. Bydd amrywiol stondinau, raffl a lluniaeth. Croeso cynnes i bawb.

Rhiwlas John Huw Evans, 30 Bro Rhiwen, Rhiwlas (352835 Eisteddfod yr Urdd, Eryri 2012 Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 2012 ym Mharc Glynllifon, sydd ar y ffordd o Gaernarfon i Bwllheli. Mae felly o fewn cyrraedd hwylus i bobl yr ardaloedd hyn

i’w mynychu. Yn anffodus mae costau cynnal digwyddiad o’r math yma yn cynyddu o flwyddyn i flwyddyn. Yn achos Eisteddfod yr Urdd dibynnir fwyfwy ar gyfraniadau gan bobl y cylch lle cynhelir yr ŵyl. Er mwyn rhannu’r baich rhoddir nod ariannol i bob ardal ei gasglu. Y nod ar gyfer Pentir a Rhiwlas yw pedair mil o bunnau. I roi cychwyn i’r ymgyrch o godi’r swm yma cynhaliwyd cyfarfod cyhoeddus yn y Neuadd ar 27 Medi o dan gadeiryddiaeth y cynghorydd cymuned Hefin Williams pryd y trafodwyd gwahanol ddulliau o gyrraedd y nod. Pwyllgor Apêl Rhiwlas a Phentir Lleuwen Steffan Taith Tân gyda Steve Eaves Nos Fawrth, 1 Tachwedd am 7.30 yn Neuadd Bentref Rhiwlas £6.00 oedolion, £5.00 plant a phensiynwyr Tocynnau ar gael yn: Siop John, Bethesda, Cob Records, Bangor, Hefin William, Rhiwlas (01248 352890), neu wrth y drws ar y noson.

esblygu o’i gwaith cynnar ym myd cerdd yn Llundain a Paris. Mae erbyn hyn yn artist cwbl wreiddiol sydd wedi datblygu’n gyfansoddwraig caneuon treiddgar. Yn rhannu’r llwyfan gyda Lleuwen fydd Vince Guerin, un o gerddorion mwyaf blaengar a chyffrous Llydaw a hefyd, un o gyfansoddwyr a cherddorion enwocaf Cymru, Steve Eaves. Mae’r noson yn croesawu Lleuwen yn ôl i’w milltir sgwâr. Mae Lleuwen yn enedigol o Rhiwlas, mynychodd Ysgol Gynradd Rhiwlas ac wedyn mynd ymlaen i Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda.

Merched y Wawr

Pleser oedd cael dechrau tymor newydd trwy groesawu aelod newydd. Estynnodd Ann Roberts ein cadeirydd groeso cynnes i Sally White i’r gangen yn ogystal ag i’r aelodau eraill oedd wedi dod ynghyd. Gareth Roberts, Fachwen, Dinorwig oedd ein siaradwr gwadd Bydd y noson yn Neuadd Bentref ac fe sicrhaodd inni gychwyn Rhiwlas yn rhan o daith Lleuwen gwych i’r tymor. Gwyddai amryw drwy Gymru yn perfformio ohonom amdano fel awdur y map caneuon o’i chasgliad diweddaraf diddorol ac addysgiadol yn ‘Tân’, a gyhoeddwyd ar label amlinellu llwybrau cyhoeddus Gwymon. plwyf Llanddeiniolen a Mae’r albwm yn cynnwys caneuon ddosbarthwyd gan y cyngor cymuned oddeutu blwyddyn yn ôl, gwreiddiol yn Gymraeg a ond i gyfeiriad arall yr aeth â ni y Llydaweg. Mae Lleuwen yn tro hwn. Sôn wnaeth am ei gefndir adnabyddus am ei llais gwych, teimladwy a’i dull canu sydd wedi ac am ei hynt a’i helynt yn ystod y blynyddoedd gan wneud hynny mewn dull eithriadol o hwyliog a diddorol gan adael pawb yn unfryd ddiolchgar iddo ar y diwedd. (Mae’r gangen yn cyfarfod yn y neuadd bentref ar yr ail nos Fawrth o bob mis am saith o’r gloch. Mae croeso cynnes yn eich aros os yr hoffech ymuno gyda ni.)

Crwydro Môn

Clwb Rhiwen

Casglodd dwy o ferched y pentref y swm o £500, i’w rannu ar y cyd rhwng yr ysgol leol a’r elusen ymchwil cancr, trwy daith gerdded noddedig. Cerddodd Angela Tatam o Garreg y Gath a Tammy Holdsworth, Wern, Waen Pentir, yr holl ffordd o amgylch Sir Fôn yn ystod gwyliau’r haf. Cymerasant chwe diwrnod a hanner i gwblhau’r daith gan gerdded ychydig ar y tro fel yr oedd amser yn caniatáu ac wrth gwrs roedd yn rhaid oedi i fwynhau harddwch yr ynys. Mae’r merched yn pwysleisio y buasent yn ddiolchgar am unrhyw gyfraniad pellach a bod y gronfa yn parhau yn agored.

Yn y cyfarfod brynhawn Mercher, 28 Medi cafwyd sesiwn bingo wedi ei drefnu gan John Austin, ef hefyd a alwai’r rhifau. Er ein bod yn cadw at yr arfer o alw ‘llinell’ a ‘tŷ llawn’, rhywbeth rhwng difri a chwarae yw gemau bingo’r clwb a dweud y gwir. Pawb yn awyddus i ennill gwobr - rhoddedig gan yr aelodau eu hunain - ond yr hwyl a’r tynnu coes yw’r rhan bwysicaf o ddigon, ac er bod edrych ymlaen at baned a bisged ar y diwedd, mae’r cyfle i gael clonc a sgwrs a chyfnewid straeon yn bwysicach hyd yn oed na’r baned. Ond nid cael hwyl yw’r cyfan o bell ffordd. Ar 12 Hydref er enghraifft byddwn yn ymweld ag Oriel Ynys Môn i weld gwaith Kyffin Williams a Charles Tunnicliffe ac ar 26 Hydref disgwyliwn Maldwyn Roberts o ‘Age Concern’ Cymru atom i siarad. Yr unig gymhwyster i fod yn aelod o’r clwb yw eich bod dros hanner cant oed.

Mynydd Llandygái Theta Owen. Gwêl y Môr, Mynydd Llandygai. ( 600744

Gwellhad Anfonwn ein cofion at Mr Maurice Switzer sydd wedi cael llawdriniaeth fawr yn Ysbyty Gwynedd. Dymunwn adferiad buan a dymuniadau gorau iddo. Diolchgarwch Bu dathliad Swper Diolchgarwch yn yr Eglwys. Cawsom wledd werth chweil a phawb wedi mwynhau eu hunain. Diolchwn i bawb a fu’n gweithio’n galed i goginio a threfnu. Cafwyd elw o £336. Diolch yn fawr iawn i chwi. Pen-blwydd Anfonwn ein cyfarchion at Mrs Mary Gwyneth Griffith, Ffordd Hermon. Pen-blwydd hapus iawn i chwi ar ddathliad hapus. Yn yr Ysbyty Drwg oedd clywed nad yw Mrs. B. Thomas, 5 Penrhiw yn rhy dda ac yn Ysbyty Gwynedd. Anfonwn ein cofion atoch. Theatr Genedlaethol Cymru Bydd National Theatre Wales yn teithio i neuaddau pentref ar draws y wlad gan gynnwys Neuadd Bentref Mynydd Llandygái, gyda darn o theatr gerddorol swreal a macabr - The Village Social. Mae’r sioe hon wedi’i chreu ar y cyd gan y bartneriaeth arobryn Dafydd James a Ben Lewis, y ddau oedd yn gyfrifol am sioe lwyddiannus cwlt gŵyl Fringe Caeredin, My Name is Sue, sef enillydd Gwobr Total Theatr ar gyfer Cerddoriaeth a Theatre 2009. Bydd danteithion y noson yn cynnwys tocyn raffl, diod o’ch dewis a gloddest waedlyd, wyllt. Bydd y sioe yn ymweld â phentref Mynydd Llandygái nos Sadwrn, 5 Tachwedd a Cai Dyfan o Fynydd Llandygái yw’r dylunydd ar y cynhyrchiad. Bydd plant lleol yn cymryd rhan yn y cynhyrchiad hefyd. Cynhyrchir The Village Social gyda chefnogaeth Noson Allan Cyngor Celfyddydau Cymru a Pontio. Mae’r cast yn cynnwys: Carys Eleri, Rebecca Harries, Darren Lawrence, Gwydion Rhys, Sue Roderick ac Oliver Wood. Am fwy o wybodaeth ewch i: nationaltheatrewales.org Neu ffoniwch 01248 605 437 i archebu tocyn.


Llais Ogwan 11

Clwb Ieuenctid Mynydd

Ordeinio

Anthony, Siân ac Emma yn chwarae pŵl. Ar ôl egwyl dros yr haf agorodd y clwb ym mis Medi a gwelwyd nifer o wynebau newydd. Cyn gwyliau’r haf cafodd y criw hŷn hwyl a sbri yn Alton Towers ar ddiwrnod o wynt a glaw. Yr oedd y tywydd yn fwy ffafriol i’r criw iau yn Gulliver’s World. Mae llawer o weithgareddau ar y gweill yn y clwb dros y gaeaf. Cofiwch fod croeso yn y clwb iau i aelodau newydd o 6.30 i 7.30 bob Ordeiniwyd Gwenda Cooper (gynt Hughes), o Fynydd Llandygái ond erbyn hyn yn byw yn Llangernyw, yn ddiacon ddydd Sadwrn, 25 Mehefin nos Fawrth. Mae’r aelodau hŷn yn cael bargen – yn cael aros o 6.30 2011 yn Eglwys Gadeiriol Llanelwy. Yn y llun gwelir Gwenda gyda’i thad, tan 9.30! Am wybodaeth, cysylltwch â Iola 601739 neu Brian 602545 Llewelyn, a’i hewythr Tecwyn Hughes, 25 Ffordd Gerlan.

Eglwys y Santes Ann a’r Santes Fair 18 Hydref: 9.45 Boreol Weddi 23 Hydref: 9.45 Cymun Bendigaid 30 Hydref: 10.00 Cymun Bendigaid – St. Ann a St. Mair (Yr unig wasanaeth yn y plwyf y Sul hwn). 6 Tachwedd: 9.45 Gwasanaeth Teuluol 13 Tachwedd: 9.45 Cymun Teuluol 20 Tachwedd 9.45 Boreol Weddi Cynhelir y Ffair Nadolig brynhawn Sadwrn, 26 Tachwedd am 2 o’r gloch. Yn ôl yr arfer bydd amrywiaeth o nwyddau ar werth. Dewch am baned a mins pei! At bawb sy’n sâl ar hyn o bryd, anfonwn ein cofion cywiraf atoch i gyd, a dymunwn adferiad iechyd buan i bawb ohonoch, yn enwedig Maurice Switzer sydd newydd dderbyn llawdriniaeth yn Ysbyty Gwynedd. Brysiwch wella Mo!

Tregarth Gwenda Davies, Cae Glas, 8 Tal y Cae, Tregarth ( 601062 Olwen Hills (Anti Olwen), 4 Bro Syr Ifor, Tregarth ( 600192 Diolch Dymuna Elfrys Jones, 27 Bro Syr Ifor, ddiolch o waelod calon i’r plant, wyrion a wyresau, perthnasau a’r ffrindiau am y cardiau, y blodau, y galwadau ffôn a’r anrhegion a dderbyniodd ar achlysur ei phenblwydd yn 80 yn ddiweddar. Diolch yn fawr iawn.

Priodas Llongyfarchiadau i Nia a Gary Page ar achlysur eu priodas ym mis Gorffennaf. Mae Nia yn ferch i Tegryd a Rhian, 2 Godre’r Parc, Sling, Tregarth. Mae’r ddau wedi ymgartrefu yn Bigglswade, Bedford.

eu bodd yn cystadlu. Ash fu ar y drws gydol y dydd. Diolch o waelod calon i bob un ohonoch am roi diwrnod da o waith i gasglu arian at yr Eisteddfod ac i bawb a gefnogodd mewn unrhyw fodd. Da ydi dweud i’r elw fod yn £540.00.

Miri Medi Diolch o galon i bawb a ddaeth i gefnogi Miri Medi yng Nghanolfan Gymdeithasol Tregarth, bore Sadwrn, 17 Medi gyda’r elw yn mynd at Eisteddfod yr Urdd, Eryri 2012. Er gwaethaf y gwynt a’r glaw ddaeth i ddifetha’r diwrnod, daeth tyrfa dda draw i’r Ganolfan i fwynhau a chymdeithasu. Roedd mynd rhyfeddol ar y cŵn poeth eithriadol o flasus a baratôdd Gerallt ac roedd y Te Sgons jam mefus yn werth chweil dan ofal Bethan a Christine. Cafwyd byrddau gwerthu niferus yn gwerthu diodydd a da-da, gydag Esme ac Ifan, peintio wynebau dan ofal Sara a pheintio ewinedd yng ngofal Catrin. Julie Jones oedd yn ddigon lwcus i edrych ar ôl y Ffynnon Siocled fendigedig a Tomos a Huw ar y Bwrdd Poteli. Gwerthodd Andrea a Iona Rhys yr holl deisennau hyfryd a ddaeth i law. Ffion Kervegant a Gwenno a baratôdd y baned ac Elin ofalodd am y raffl. Gwenda a Ffion fu’n gwerthu’r teganau a’r llyfrau. Roedd Hannah yn gofalu am roi enw cywir i’r Tedi, sef Lois. Bu Delyth, Alwenna, Ffion a Gwen yn hynod brysur yn gwneud gwaith llaw efo’r plant. Daeth Joshua a gemau plant ac roedd pawb wrth

Enillwyr Gwisg Ffansi Beirniad - Darren Stokes 1. Cerys Elen ac Elliw Gwen 2. Nel Mai a Myfi Celyn 3. Ela Dafydd

Clwb 100 Canolfan Tregarth Mis Medi 28 Laura Jones £15 61 Megan Davies £10 11 Merfyn Jones £5

Enillwyr y Raffl CD y Niwl - Huw a Tomos Morris Jones; Bisgedi – Rhys Llwyd; Addurniadau gwallt – Esme Crowe; Siocledi – Nia Jones; Tedi – Rhys Llwyd; Bocs o Lysiau – Christine Morris Jones; Basged Molchi – Bethan Crowe; Siocledi – Dafydd Owen, Rachub; Smart Magnets – Marc Gray; Bag Molchi – Dilys Parry Williams; Gêm Ddirgelwch – Margaret Jones; Enwi’r Tedi – Margaret Jones Bore Coffi Macmillan Diolch i Anjela Griffiths, Siop Wallt Cyrlan Twt, Tregarth am drefnu Bore Coffi tuag at waith nyrsys Macmillan, bore Sadwrn, 30 Medi. Roedd yn rhan o Foreau Coffi mwyaf y byd a gwnaed elw o £111 tuag at yr achos teilwng yma.

Ennill yn y Sioe Enillodd Fronarth Golden Model sef eboles cob flwydd y safle cyntaf ac eboles cob orau’r sioe yn sioe Llanbed eleni. Dyma’r tro cyntaf ers saith mlynedd ar hugain i’r cwpan ddod i Ogledd Cymru. Aeth yr eboles ymlaen wedyn ac ennill ei dosbarth yn Sioe Frenhinol Cymru Llanelwedd 2011. Ei pherchnogion yw Tommy a Diane Florence, Erw Faen.

Tommy gyda’r eboles Llongyfarchiadau. Mae mab Tommy a Diane, sef David, hefyd wedi ei wobrwyo yn ddiweddar ond ym myd bocsio. Enillodd Darian Goffa Richard Parry yn ei glwb yng Nghaernarfon. Enillodd David bedair gornest allan o bedair a’r cam nesaf fydd cystadlu am bencampwriaeth Cymru. Da iawn David a phob llwyddiant.

Pen-blwydd Arbennig Pen-blwydd hapus iawn i Mrs Lilian Brocklebank, 1 Bro Syr Ifor, Tregarth, a ddathlodd ei phen-blwydd yn 90 mlwydd oed ar 30 Medi Cydymdeimlo Bu farw Maria Morgan, Tyddyn Canol, Llanllechid ar 17 Medi a chydymdeimlwn gyda’r teulu i gyd yn eu profedigaeth. Mae ei hwyres Mandy yn byw yn Nhregarth ac anfonwn ein cofion ati hi a’i phriod a’r ddau fachgen bach, sef Morgan a Steffan.

Parhad dros y dudalen


Llais Ogwan 12 Canolfan Tregarth Unwaith eto mae Pwyllgor Canolfan Tregarth yn apelio am gefnogaeth i’r Clwb 100. Mae nifer yr aelodau wedi gostwng yn sylweddol dros y blynyddoedd, ac rydym angen aelodau newydd. Os am ymuno am £1 y mis cysylltwch â Peter Roberts ar 602123 neu Rhys Llwyd ar 601606. Diolch yn fawr. Cofiwch am y Bore Coffi ar 29 Hydref yn Neuadd Ogwen.

Capel Shiloh Dyma wasanaethau Shiloh am yr wythnosau nesa. 16 Hydref 10.30 Oedfa Diolchgarwch yr Ysgol Sul 23 Hydref 5.30 Mr J. O Roberts, Bethesda 30 Hydref 10.30 Yr Ysgol Sul 5.30 Trefniant Lleol 6 Tachwedd 10.30 yr Ysgol Sul 5.30 Parchedig Gwynfor Williams 20 Tachwedd 10.30 Yr Ysgol Sul 5.30 Parch John Gwilym Jones, Peniel, Caerfyrddin Yn y gwasanaeth nos Sul, 25 Medi, llongyfarchwyd un o’r aelodau, sef Mrs Lilian Brocklebank ar ddathlu ei phenblwydd yn 90 oed ar 30 Medi. Roedd y gwasanaeth yng ngofal Parchedig W.R. Williams y Felinheli ac ar ddiwedd yr oedfa cawsom gyfle i fwynhau paned a chacen pen-blwydd i gyfarch Lilian. Cofiwch am Fore Coffi Capel Shiloh fydd yn cael ei gynnal yn Neuadd Ogwen, bore Sadwrn, 5 Tachwedd am 10 o’r gloch tan 12.00 dewch i gefnogi.

BORE COFFI YN NEUADD OGWEN, BETHESDA BORE SADWRN, 5 TACHWEDD 10.00 – 12.00 Elw at Gapel Shiloh, Tregarth

Eglwys y Santes Fair Gwasanaethau Diolchgarwch Dathlwyd Diolchgarwch am y Cynhaeaf ar 25 Medi gyda Gwasanaeth Cymun yn y bore a Gosber yn yr hwyr, gyda’r Barchedig Nia Williams, Bethesda yn bregethwraig wadd. Mr James Griffiths oedd yr organydd i’r ddau wasanaeth. Yr oedd yr eglwys yn edrych yn arbennig o hardd wedi ei haddurno gyda blodau o liwiau’r Hydref a llysiau o’r gerddi. Diolch yn fawr iawn i bawb am eu cyfraniadau a’u help i addurno a glanhau’r eglwys. Cyngerdd Ar 28 Medi mwynhawyd cyngerdd yn yr eglwys gan Gôr Meibion Dinas Bangor o dan arweinyddiaeth James Griffiths, gydag eitemau gan Gareth Hughes ar yr Ewffoniwm, ac unawdau gan Norman Evans, Bob Thomas, David Hughes ac Aneurin Jones. Canodd y Côr ddarn wedi ei drefnu gan yr IsArweinydd, Gwilym Lewis, ac ef hefyd oedd yn arwain y darn. Y cyfeilydd oedd Lowri Roberts Williams. Mae’r Ficer ac aelodau’r eglwys yn hynod ddiolchgar i’r Côr am ddod i Dregarth a rhoi eu gwasanaeth am ddim, gwerthfawrogir yn fawr.

Clwb Ieuenctid Tregarth Blwyddyn newydd y Clwb Ieuenctid a digon o bethau cyffrous i’w gwneud! Llongyfarchiadau i Leia Eleri, Leia, Corina, Dewi, Llinos, Sioned a Katarine, aelodau hŷn y Clwb, ar lwyddo yn eu cwrs NOCN lefel 1 a 2 dan ofal Iola. Mae’r Clwb wedi ailagor bellach ar ôl gwyliau’r haf. Mae gennym lawer o sesiynau diddorol yn digwydd y tymor yma gan gynnwys dyn graffiti yn dod i mewn i addurno ein clwb gyda’n gwaith a’n harlunwaith ni. Bydd gennym sesiynau hip-hop efo dyn proffesiynol yn ein dysgu. Mae digon o gystadlaethau yn ein clwb, ac rydym yn cystadlu yn yr ŵyl gelf. Mae cyfle i aelodau hŷn y clwb gymryd rhan mewn cymhwyster OCN Arweinyddion Iau, a hefyd cyfle i wneud llwyth o OCNs gwahanol a chyffrous. Dewch i ymuno â ni - mae croeso i bawb sy’n 12 oed (blwyddyn 8) a hŷn. Mae’r clwb ar agor yn y Ganolfan ar ddydd Llun a dydd Iau rhwng 7.30 -9.30. Cewch gwrdd â phlant gwahanol a chymdeithasu gyda’ch ffrindiau. Mae llawer o bethau i’w gwneud yma er enghraifft, chwarae snwcer, chwarae wii a gwrando ar gerddoriaeth. Bydd gan y Clwb ‘Facebook’ yn o fuan.

Lluniau Tregarth

Swper Diolchgarwch Mwynhaodd bawb Swper Diolchgarwch ar 4 Hydref yng Nghanolfan Glasinfryn wedi ei ddarparu gan yr aelodau. Cafwyd adloniant penigamp gan Gwilym Lewis, Caergybi yn dilyn y swper. Diolch yn fawr iawn iddo am roi diweddglo da i’r noson.

Clwb Cant Y Gelli £20 – 77 – Maldwyn Morris £15 – 48 – Sarah Griffiths £10 – 26 – Fiona Parry £5 – 20 – Mrs Mair Owen

Gennod Tregarth yn mwynhau yn y Bore Coffi

Merched y Wawr, Cangen Tregarth Cychwynnodd tymor newydd Cangen Tregarth o Ferched y Wawr, nos Lun, 5 Medi. Cyflwynodd Mary Jones y noson agoriadol anffurfiol drwy ofyn i rai o’r aelodau ddod â thrysor gyda hwy i’r cyfarfod ac i sôn am y gwrthrych a’r rheswm pam ei fod mor annwyl yng ngolwg ei berchennog. Daeth nifer dda o aelodau ynghyd a pharatowyd paned a theisennau ar ddiwedd y cyfarfod. Llongyfarchwyd Jên Margiad Morris am ei gwaith yn trefnu addurno Pabell Merched y Wawr yn Sioe Frenhinol Llanelwedd a Margaret Jones am ei llwyddiant hithau yn Llanelwedd. Nos Lun, 3 Hydref croesawodd Gwenda Davies, Geraint Percy Jones a’i briod Meira i’r gangen oedd yn cyfarfod yn Festri Capel Shiloh am 7 o’r gloch. Testun ei sgwrs oedd y daith wnaeth Geraint a Meira ar feiciau gan ddilyn y bererindod i Sant Ioan Compostela yng Ngogledd Sbaen a hynny yn 1997. Drwy gyfrwng sleidiau a disgrifiadau manwl cawsom ein hudo i ddilyn y pererinion ar y daith o 17 diwrnod ym mhoethder gwres Gogledd Sbaen ar ddechrau mis Medi. Diolchwyd i’r ddau gan Nesta Llwyd a oedd yn gyfrifol am drefnu’r noson. Gwnaed paned gan Carys, Beryl, Alwena a Sara. Bu cystadleuaeth ar ddiwedd y noson, sef dod â llyfr yn ymwneud ag Ynys Môn. Gwobr 1af - Jên Margiad Morris; 2ail wobr – Angharad Hughes; 3ydd wobr – Iona Rhys Cooke. Cofiwch fod y gangen yn cyfarfod ar y nos Lun cyntaf ym mhob mis yn festri Capel Shiloh am 7 o’r gloch. Bydd y cyfarfod nesaf ar 7 Tachwedd pan ddaw Rhiannon Parry i siarad am “Hynt a helynt y Nodwydd Ddur”. Croeso cynnes iawn i bawb.

Penblwydd Mrs Lilian Brocklebank yn 90 oed. Y dathliad yn festri Capel Shiloh.


Llais Ogwan 13

Côr Meibion y Penrhyn Côr Meibion Dinas Bangor Prysurdeb Wedi’r egwyl oddi wrth yr ymarferion a’r cyngherddau dros fis Awst a dechrau Medi, ail-afaelodd y côr unwaith eto yn y gwaith gydag arddeliad pryd cafwyd dau gyngerdd yn Llandudno ac un ym Metws y Coed. Cafodd rhaglen amrywiol a bywiog y côr groeso twymgalon gan y cynulleidfaoedd yn y ddau le ac mae Eglwys Sant Ioan ger Storfa M&S yn Stryd Mostyn, Llandudno yn ail gartref i ni bellach. Mae nifer o swyddogion yr eglwys sydd wedi clywed rhaglenni’r corau eraill a ddaw yno yn barod iawn i ddweud bod cyflwyniad Côr Meibion y Penrhyn ymhlith uchafbwyntiau’r cyngherddau a gynhelir yno. Yn niwedd Mis Medi ymunodd Cororion â ni, sef côr merched Dyffryn Ogwen a derbyniodd eu rhaglen hwythau gymeradwyaeth uchel gan y gynulleidfa niferus a ddaeth ynghyd i wrando ar y nos Sadwrn. Rhaid cofio hefyd ein bod yn cystadlu'r noson honno yn erbyn côr arall a oedd yn cynnal eu cyngerdd blynyddol yn Venue Cymru gyda neb llai na Hayley Westenra yn gantores wadd ganddynt. Cyngerdd Blynyddol a Glain yn disgleirio Cawsom gwmni’r delynores ifanc dalentog o Bentir, sef Glain Dafydd, yn ein cyngerdd cyntaf yn Llandudno. Mae Glain bellach yn astudio ym Mharis a braint inni fel côr ac fel cynulleidfa oedd gwrando arni yn canu’r delyn mor feistrolgar. Bellach, gwyddom fod Glain wedi ennill ysgoloriaeth Bryn Terfel sydd yn un o’r prif wobrau sydd ar gael i gerddorion ifanc i’w galluogi i ddatblygu eu talent dan arweiniad rhai o feistri cerdd mwya’r byd. Bydd cyfle i’w chlywed yn perfformio eto gyda’r côr ynghyd â’r tenor nodedig Rhys Meirion a’r pianydd byd-enwog Iwan Llywelyn Jones yng Nghyngerdd Blynyddol y côr a gynhelir eleni yn Neuadd Pritchard Jones, Coleg y Brifysgol, Bangor ar 11 Rhagfyr. Bydd y trwmpedwr ifanc addawol o Dregarth, sef Gwyn Owen hefyd yn cadw cwmni i ni ar y noson. Gwledd o gerddoriaeth i bawb sy’n mwynhau cerdd a chân felly. Bydd y tocynnau sydd o reidrwydd yn £15 ar gael yn fuan a bydd yr elw yn mynd at Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru, Eryri 2012 Mewn datganiad i’r wasg dywedodd Walter Williams, un o hoelion wyth y côr, “Hyderwn y bydd mynd mawr ar y tocynnau ar gyfer noson mor arbennig ac apeliwn ar holl garedigion y Gymraeg a Chymreictod i droi allan i gefnogi artistiaid ifanc addawol fel Glain a Gwyn a chofied pawb bod Rhys Meirion ac Iwan Llywelyn yn werth mwy na phris y tocyn o £15 eu hunain.” CD newydd Ynghanol prysurdeb y cyngherddau buom yn ymarfer yn galed ar gyfer gwneud CD newydd o ganeuon poblogaidd sy’n cynnwys hen ffefrynnau fel ‘Gwahoddiad’ a ‘Myfanwy’. Mae’r CD hefyd yn cynnwys caneuon fel ‘Tshotolosa’ o Dde Affrica a ‘Gloria’ gan Vivaldi yn ogystal â ‘Bendigedig’, trefniant i gorau meibion gan Robat Arwyn o’r gân Ladin, ‘Benedictus’. Buom yn recordio’r mwyafrif o’r 12 cân fydd ar y CD yn Stiwdio Sain yn Llandwrog ar ddechrau’r mis hwn a gobeithir ei rhyddhau cyn y Nadolig. Meddai Owain Arwel yr arweinydd, “Hon fydd yn diffinio Côr y Penrhyn dros y pum neu’r ddeng mlynedd nesaf ac felly rwy’n benderfynol o arddangos doniau’r côr ar eu gorau.”

Y côr yn Eglwys Soll yn Awstria Ar ôl misoedd o baratoi, aeth Côr Meibion Dinas Bangor i Awstria ar 6 Medi gan hedfan o faes awyr Manceinion i Munich ac yna bws i Soll yn y Tirol. Dyma'r drydedd waith i'r Côr ymweld â Soll. Yr oedd y tywydd yn wych ar hyd yr wythnos. Uchafbwynt yr ymweliad oedd y cyngerdd yn yr eglwys ym mhentref Soll ar nos Sul, 11 Medi - dyddiad hanesyddol iawn. Dyma un o'r eglwysi harddaf yn Awstria ac yn cael ei chydnabod fel enghraifft wych o bensaernïaeth cyfnod y Baróc. Cyfeirir ati hi yn aml fel eglwys gadeiriol oherwydd ei harddwch anhygoel.

Eglwys hynafol Soll

Union ddeng mlynedd yn ôl ar 11 Medi 2001, pan syfrdanwyd y Byd gan drychineb Efrog Newydd yr oedd y Côr yn canu yn yr eglwys hon yn Soll. I gofio am y cyd-ddigwyddiad hwn gofynnwyd i bawb sefyll am ychydig o dawelwch cyn yr eitem olaf. Cymerwyd rhan yn y cyngerdd arbennig hwn gan y Côr gyda Lowri Roberts Williams yn cyfeilio, Gareth Hughes unawdydd (Ewffoniwm) gyda Gwilym Lewis yn cyfeilio iddo, Kevin Grafton o Gaint yn organydd a James Griffiths yn arwain. Yr oedd yr eglwys yn llawn a chafwyd derbyniad gwresog iawn gyda phawb o'r gynulleidfa ar eu traed ar y diwedd yn cymeradwyo. Ymysg y darnau a ganwyd oedd trefniant arbennig i'r Côr ar gyfer yr achlysur gan Gwilym Lewis, Dirprwy Arweinydd, o'r hen alaw ‘Tros y Garreg’ gyda Gwilym yn arwain. Yr oedd Kevin Grafton wedi dewis rhaglen o gerddoriaeth organ modern i wrthgyferbynnu â cherddoriaeth fwy traddodiadol y Côr. Dwy eitem gafodd gymeradwyaeth arbennig oedd "American Trilogy" a "Morte Criste" gyda'r organ yn ymuno i gyfeilio ym mhennill olaf y ddwy gân. Canodd Gareth Hughes ddau ddarn ar yr ewffoniwm fel unawdydd ac yr oedd ansawdd y perfformiad yn wych yn yr adeilad hynod hwn. Unwaith eto, daeth y perfformiad hwn â chymeradwyaeth gwresog iawn. Cyflwynwyd yr eitemau gan Howard Hughes. Yr oedd Howard wedi darparu ei gyflwyniadau mewn Almaeneg a hynny yn hollol drwyadl ac effeithiol. Norman Evans oedd yn gyfrifol am gadw trefn a gosod y Côr, ac unwaith eto yr oedd yr ymddangosiad yn drawiadol a phroffesiynol fel arfer.

Y Côr yn brysur yn y stiwdio Teulu’n cynyddu. Llongyfarchwn yn galonnog Garem Jackson, ein hysgrifennydd bywiog a dawnus, ynghyd â’i briod hawddgar ar enedigaeth mab bychan arall. Deallwn fod y baban newydd yn glamp o hogyn yn barod a da gwybod bod pawb o’r teulu yn dod yn eu blaenau’n ardderchog a bod llawenydd mawr ar bob cwr wrth groesawu’r newydd ddyfodiad i’r byd. Edrychwn ymlaen at weld Garem yn dod yn ôl i’n plith i ail afael yn ei ddyletswyddau yn fuan.

Ar ddiwedd y cyngerdd derbyniodd James Griffiths, yr Arweinydd, a Lowri Roberts Williams, y Cyfeilydd, gymeradwyaeth arbennig gan y gynulleidfa. Yn ystod yr wythnos cafwyd ymweliad â Salzburg, tref enedigol Mozart wrth gwrs, a hefyd â Berchtesgaden yn yr Almaen gan ymweld â Nyth yr Eryr (Eagle's Nest), cartref Hitler a gafodd ei adeiladu ar ben y mynyddoedd o gwmpas Berchtesgaden. Dychwelwyd adref ar 13 Medi ar ôl taith lwyddiannus iawn a gafodd ei threfnu gan Hugh Harry Williams, trefnydd teithiau'r Côr. Y mae ein dyled yn fawr i Hugh am ei holl waith a'i drefniadau arbennig unwaith eto.


Llais Ogwan 14

Pwy sy’n Cofio Ddoe? © Dr J. Elwyn Hughes Hapi Dol - Rhan 2 Soniais y tro o’r blaen fel yr oedd angen mymryn o lwc ar bob ymchwilydd a dyna’n union a ddigwyddodd o safbwynt darganfod hanes Hapi Dol.

Lwc! Mae’n rhaid i mi’n gyntaf roi gair bach o gefndir cyn sôn am y ‘lwc’. Ychydig dros ugain mlynedd yn ôl, bûm yn hynod ffodus i gael rhodd o ddyddiaduron David D. Evans, Glanrafon, Gerlan, gan ei ferch, Margaret, pan oedd yn gadael ei chartref i fynd i Gartref Preswyl lleol. Mae’r dyddiaduron yn ymestyn o 1894 tan 1956 (pan fu David Evans farw), ac ymlaen wedyn yn llawysgrifen Miss Evans tan 1982, ac yn cynnwys cyfoeth o wybodaeth leol bwysig. Ni fanylaf ar eu cynnwys ond rwyf wedi cofnodi’r rhan fwyaf o’r deunydd ar gyfrifiadur sy’n hwyluso dod o hyd i wybodaeth yn gyflym. Wrth fynd drwy’r dyddiaduron, deuthum ar draws y cofnod hollbwysig a ganlyn: ‘Sadwrn, Gorffennaf 4, 1925: Darganfod corff yn Chwarel Pantdreiniog – Jane Ellen Morris (Pierce, gynt) (Happy Doll)’. A dyna lwcus oedd bod y dyddiadurwr wedi cofnodi ei henw iawn yn ogystal â’i ffugenw.

Dynes ar goll! Yn syth ar ôl cael hyd i’r cyfeiriad hwn, euthum i’r Archifdy yng Nghaernarfon a chael hyd i’r hanes yn Yr Herald Cymraeg, Gorffennaf 14, 1925. Dyma fo: Y DDYNES GOLL – Aeth y newydd fel mellten trwy’r ardal prynhawn dydd Sadwrn y 4 cyfisol pan ddeallwyd bod corff dynes wedi ei ganfod yng ngwaelod Chwarel Pant Ddreiniog. Ymddengys i rywun sylwi bod adar yn casglu o amgylch rhywbeth a nofiai ar wyneb y dwfr. Aeth y Rhingyll Williams, a’r Heddwas Rowlands i lawr a chawsant weddillion corff yn y dwfr. Cynhaliwyd cwest ar y cyfryw yr un dydd a daethpwyd i’r penderfyniad mai gweddillion Mrs Ellis [sic] Jane Morris oeddynt, cymeriad adnabyddus iawn yn yr ardal ac yn byw ar wahân i’w gŵr. Canmolodd y crwner yr heddweision am eu dewrder yn mynd i lawr i’r dyfnder peryglus a chludo’r gweddillion oddi yno. Tybir bod y wraig anffodus ar goll ers oddeutu blwyddyn ac wyth mis ond nid oedd yr un ymgais yn cael ei wneuthur er dod o hyd iddi. Mae’r amgylchiad wedi achosi llawer o siarad yn yr ardal, a llawer yn gofyn: ‘Paham na wnaethpwyd hyn mewn amser priodol, fel y gwneir â phob un fydd wedi diflannu? Ai ei thlodi, a’i dull rhyfedd o fyw, a barodd i bawb fod yn hollol ddifater o’i habsenoldeb? Onid yw’n ddyletswydd ar yr awdurdodau i chwilio am y tlawd yn gystal â’r cyfoethog mewn achos cyffelyb?’ Dyna natur cwestiynau’r cyhoedd ar ôl yr achos yma, ac o bosibl y gall hyn fod yn wers pe digwyddai achos tebyg eto. Claddwyd dydd Llun diweddaf yng Nghladdfa’r Eglwys yng Nghoetmor. Does dim carreg ar fedd Hapi Dol druan a phrin yw unrhyw wybodaeth arall amdani ar hyn o bryd. Byddwn yn falch o glywed oddi wrth unrhyw un o ddarllenwyr Llais Ogwan sydd â straeon neu wybodaeth a all ychwanegu at ein hadnabyddiaeth ohoni.

Eisteddfod Gadeiriol Dyffryn Ogwen

PwyLLGOr APêL BETHEsDA EisTEDDfOD yr UrDD Eryri 2012 Gyda dim ond 9 mis i fynd nes bydd Eisteddfod yr Urdd yn ymweld ag Eryri mae pethau’n prysuro. Yn ddiweddar cawsom benwythnos prysur yn paratoi swper a brecwast i’r cannoedd o redwyr a ddaeth i’r ardal i gymryd rhan yn Ras fynydd Rab a chasglwyd £1300. Diolch yn fawr iawn i bawb a fu’n helpu mewn unrhyw fodd. Bellach yr ydym wedi codi yn agos at £10,000 sydd ychydig dros hanner y targed a osodwyd i ni. Felly mae tipyn o ffordd i fynd eto. Cyhoeddwyd pecynnau o gardiau go arbennig gennym yn ddiweddar i godi arian i’r gronfa. Pecyn o 6 cerdyn cyfarch plaen/’notelets’ sy’n addas ar gyfer unrhyw achlysur yw’r pecyn cyntaf. Yr ydym yn ddiolchgar iawn i ddau artist lleol Martin Morley a Brian Griffiths - am roi o’u hamser yn rhad ac am ddim i ni eu hatgynhyrchu. Mae 3 llun gwahanol wedi eu cynnwys yn y pecyn. Anrheg Nadolig delfrydol i rywun efallai ac mae’n ffordd hawdd iawn i bobl fedru cefnogi ein hymdrechion codi arian. Yr ydym hefyd wedi argraffu cardiau Nadolig deniadol iawn - darlun Martin Morley o Tan y Foel yn yr eira sydd ar y rhain gyda’r cyfarchiad ‘Nadolig Llawen’ ar y blaen. Mae 6 cerdyn mewn pecyn. Gwerthir y cardiau am £3 y pecyn. Ffoniwch 01248 602949 / 602032 os am eu prynu. O’r top i lawr: Tan y foel gan Martin Morley, Gwaun Gwiail gan Brian Griffiths a Moel faban gan Martin Morley

Clwb Cant Pwyllgor Apêl Bethesda Eisteddfod yr Urdd 2012 Gorffennaf

£40.00 Arwyn Oliver, Maes y Garreg, Ffordd Bangor, Bethesda £24.00 Beryl Williams, 1 / 2 Stryd Goronwy, Gerlan £15.50 Emlyn Thomas, Tre Ceiri, 26 Tal-y-Cae, Tregarth

Awst

£40.00 Annette Williams, Fferm Crymlyn, Abergwyngregyn £24.00 Sioned Wyn Roberts, 4 Rock Terrace, Bethesda £15.50 Gareth Llwyd, 3 Sgwâr Buddug, Bethesda

Medi

£40.00 Gwenlli Elen Sanderson, Bron Llys, Mynydd Llandygái £24.00 Moira Wynn Farnworth, 3 Bryn Eglwys, St Ann’s £15.50 Helen Williams, 4 Penrhiw, Mynydd Llandygái

Gyda’r ’Steddfod ar y trothwy unwaith eto dyma gyfle i annog ac atgoffa pawb sy’n dymuno cystadlu ar y nos Wener neu ar y dydd Sadwrn i gofrestru erbyn 1 Tachwedd trwy gysylltu â Lowri Roberts, Ysgrifennydd ar 01248 600 490 neu l.roberts11@btinternet.com

Hydref

Hoffai’r Pwyllgor annog pawb sydd â diddordeb i ddod i gefnogi’r achos yn Neuadd Ogwen, nos Wener, 18 Tachwedd lle ceir cyngerdd safonol yn hytrach na ’Steddfod ac yna i Ysgol Dyffryn Ogwen ddydd Sadwrn, 19 Tachwedd i gefnogi plant a phobl ifanc yr ardal. Mae’n argoeli’n dda gyda nifer o gystadleuwyr wedi cofrestru’n barod ar gyfer y nos Wener. Dewch yn llu i gefnogi.

Os am ffurflen ymaelodi cysylltwch â Dewi Morgan ar 01248 602440 neu anfonwch e-bost at dewimorgan@fsmail.net <mailto:dewimorgan@fsmail.net a gallwn anfon y ffurflen atoch ar yr e-bost. Dim ond £1 y mis yw’r aelodaeth ac mae’r Clwb yn bodoli am 8 mis arall, felly 8 cyfle arall i ennill y gwobrau.

Cafwyd noson werth chweil nos Wener, 16 Medi yn y Clwb Criced a Bowlio i godi arian at y Steddfod yng nghwmni’r Tri Gog a Hwntw o ardal Llanuwchlyn. Cafwyd llond bol o chwerthin yn gwrando ar eu straeon a’u jôcs a gwledd o ganeuon ysgafn, poblogaidd. Trefnwyd y noson er budd y Steddfod ond gyda chymorth ariannol Cronfa CEG (Cymraeg Efo’n Gilydd) Arfon dan ofal Mantell Gwynedd. Roedd y noson yn agored i ddysgwyr yr ardal ddod draw i gymdeithasu ac i gael cyfle i ymarfer eu Cymraeg yn ogystal â mwynhau noson o adloniant ysgafn, Cymreig. Diolch i bawb a gefnogodd y noson gwerthfawrogir eich cefnogaeth.

£40.00 Catrin Jackson, Braich Tŷ Du, Nant Ffrancon £24.00 Rona Williams, Noddfa, Trefor £15.50 Margaret Jean Jones, Tegfan, 7 Ystâd Coetmor, Bethesda

Tyd am Dro Co ’Da chi’n chwilio am rywbeth gwahanol i’ch Cymdeithas, Clwb neu sefydliad i wneud? Beth felly am ddod am ‘Dro Co’? – teithiau cerdded o amgylch hen dref gaerog Caernarfon efo Emrys Llewelyn, dyn lleol sydd yn arwain teithiau gwahanol ers blynyddoedd. Ewch i’r wefan www.drodre.co am fwy o fanylion am y tair taith sydd ar gael.


Llais Ogwan 15

D. E. HUGHES a’i fei b i on cyf

L. Sturrs

Adrian Stokes

a’i feibion

YMGYMERWYR ADEILADAU N.H.B.C. Gardd Eden, Stryd Fawr, Rachub, LL57 3HF

sefydlwyd yn 1965

Peintiwr ac Addurnwr

Ffôn a Ffacs 01248 602010

ADEILADWYR

Gwasanaethau Digidol Cymru

Rhif Ffôn: 601 575 Symudol 07765127704

Erials Digidol a Gwasanaeth Lloeren

Pob math o waith trydanol

Erials teledu digidol - i un ystafell neu i’r tŷ i gyd Systemau SKY - cytundebau ar gael BBC FREESAT ar gael Gwaith cywiro erial neu loeren galwch John ar 601 045 neu 0791 440 5373 www.gwadicym.com FREEVIEW, SKY A FREESAT Aelod o’r IDSC ac wedi ei gofrestru ar RDI

Ffôn: 600953 Ffacs: 602571

DAFYDD CADWALADR

Huw Jones

Cynhyrchion Coedlannol

Ymgymerwr Trydanol

Coed Tân - Llwythi bach a mawr Ysglodion pren i’r ardd Ffensio a thorri coed Asiant system gwresogi trwy losgi coed

Trydanwr cymwysedig gyda phrofiad diwydiannol Y Wern, Gerlan, Bethesda Gwynedd LL57 3ST

01248 605207

Ffôn: 01248 602480

Oriel Cwm Cwm y Glo, Caernarfon Gwasanaeth fframio lluniau o bob math ar gael ar y safle Prisiau rhesymol Arddangosfa gan artistiaidl lleol

Tudur Owen, Roberts, Glynne a’u cwmni SGWâR BUDDUG STRYD FAWR BETHESDA GWYNEDD LL57 3AG

Ffôn / Ffacs 01286 870882 RICHARD S. HUMPHREYS

DEWCH I WELD EICH CYFREITHIWR LLEOL

Cyfreithwyr

BETHESDA 01248 600171 torgbethesda@hotmail.co.uk

Y CYNGOR CYNTAF AM DDIM EWYLLYSIAU A PHROFIANT SYMUD TŶ

OWEN’S TREGARTH Cludiant Preifat a Bws Mini Cerbydau 6 ac 16 sedd Ffoniwch am bris diguro

01248 602260

07761619475 pandv.owen@btinternet.com

Tony Davies Plymio a Gwresogi Tŷ Capel Peniel, Llanllechid Rhif Corgi 190913

 Symudol 078184 10640  01248 601 466

Contractwyr Trydanol Jones & Whitehead Cyf Swyddfa Gofrestredig Penrala, Tregarth, Bangor, Gwynedd, LL57 4AU Ffôn: 01248 601257 Ffacs: 01248 601982 E-bost: info@jonesandwhitehead.co.uk


Llais Ogwan 16

Gŵyl Afon Ogwen Blodeuwedd

Celf a Drama Amgylcheddol yn y Goedwig. …Ym Mharc Meurig, ‘roedd haul isel mis Medi a chysgodion hir y prynhawn yn ymestyn drwy’r coed yn gefndir hudolus i berfformiad o hen chwedl ‘Blodeuwedd’ o’r Mabinogi. Roedd y perfformiad yn rhan gyffrous o Ŵyl Afon Ogwen, a gynhaliwyd ddydd Sadwrn a dydd Sul, 24 a 25 o Fedi. Cath Aran o Gaerberllan, y chwedleuwraig dalentog a oedd yn arwain y perfformiad, ac roedd ei llais atseiniol a’i wyneb llawn mynegiant yn creu cynnwrf ac ystyr newydd i’r hen stori sydd yn rhan o ffabrig Chwedloniaeth Cymru. Rhys Trimble, o Fethesda, oedd y Gwydion holl gredadwy - dewin a meistr swyn a dirgel. Yn ategu’r ddau oedd y cerddor lleol, Tim Cumine, a oedd wedi cyfansoddi ac addasu amryw o donau lledrithiol. Cyn y perfformiadau, cynhaliodd Tim weithdai i’r plant i ddangos a chwarae amryw o offerynnau cerdd syml a wnaethpwyd o ddefnyddiau naturiol. Roedd y perfformwyr a’r gynulleidfa’n gwau drwy’r parc (gan ddefnyddio’r llwybr newydd heibio glan yr afon) i gyfeiliant offerynnau taro rythmig gan Tim, Freya, Lisa Hudson a Rhys, mab Cath Aran. Agoriad Gŵyl Afon Ogwen yn

Ymweliad Cyn-Ddisgyblion Ysgol Dyffryn Ogwen Ddechrau mis Medi daeth pum cyn-ddisgybl yn ôl i ymweld â’r ysgol. Cychwynnodd y pump yn Ysgol Dyffryn Ogwen yn 1961, ac er i’w llwybrau wahanu cryn dipyn wedi iddynt adael yr ysgol, maent wedi cadw mewn cysylltiad â’i gilydd ac yn dal i gyfarfod yn flynyddol. Gan fod 2011 yn union hanner can mlynedd ers iddynt gychwyn fel disgyblion yn Ysgol Dyffryn Ogwen, penderfynwyd cyfarfod yn ôl yn y dyffryn y tro hwn ac ymweld â’r hen ysgol.

Yn y llun gwelir y pump gyda phennaeth Ysgol Dyffryn Ogwen, Mr Alun Llwyd (ar y chwith). Dyma ychydig o fanylion am y pump – o’r chwith i’r dde : William Iorwerth Hughes - yn wreiddiol o Cororion Tregarth, yn byw yn Rugby ers 1966, ac yn gweithio fel swyddog atal twyll i Adran Gwaith a Phensiynau’r Llywodraeth. Colin Jones - yn wreiddiol o Lanllechid ond Tregarth hefyd yn ddiweddarach. Yn byw yn Plymouth ac yn gweithio fel Rheolwr Ansawdd mewn ffatri’n gwneud ‘silicon chips’. Mae gan Colin dri o blant yn byw yn Llundain, Melbourne a Las Vegas, a naill ai’n briod neu wedi dyweddïo gyda rhywun o India, China neu’r Unol Daleithiau. Colin yn gweld ei hun wedi ei eni mewn pentref bach yng Nghymru a bellach yn aelod o gymuned fyd-eang!

Neuadd Ogwen ar 23 Medi Rozzy Dawes oedd yn chwarae rhan Blodeuwedd - yn ddiniwed a rhithiol yr un pryd, a chyflwynodd Martin Dawes gerdd alarus yn cyfeirio at dristwch Blodeuwedd - merch wedi ei gwneud o flodau gwyllt a oedd yn gaeth i waith tŷ.

Dr Anthony (Tony) Lynas-Gray - byw ym Mraichmelyn o 1961 i 1971. Bellach yn byw yn Llundain ond yn gweithio ers 1988 ym Mhrifysgol Rhydychen fel Cynorthwyydd Ymchwil yn yr Adran Ffiseg. Cyn hynny wedi bod yn gweithio yn yr Adran Ffiseg ac Astronomeg yng Ngholeg Prifysgol Llundain.

Ar y ddau brynhawn, cymerodd amryw o blant lleol ran yn y gwahanol olygfeydd, ac ‘roeddynt wedi cael blas ar yr olygfa hela cyn i Gronw ymddangos – gyda’r plant yn gwisgo mygydau o geirw, baeddod gwyllt, cŵn a cheffylau a wnaethpwyd yn gynharach dan arweiniad Christine Roberts a Linda Campbell.

Linda Elesdy (Linda Austin cyn priodi) - yn wreiddiol o Goetmor, ond symudodd y teulu i Ormskirk yn Swydd Gaerhirfryn yn 1963 lle mae Linda’n dal i fyw gyda’i theulu ei hun. Mae Linda’n Arbenigwr Blynyddoedd Cynnar mewn Canolfan i Blant ar Lannau Merswy. Fe fydd llawer o ddarllenwyr y Llais yn cofio fod teulu Austin’s yn cadw siop sglodion a ‘London House’ yn y stryd fawr.

Gwnaeth Christine Roberts a Lisa Hudson gerflun gwiail o Flodeuwedd i’w addurno â blodau, a hefyd gwnaeth Lisa eryr gwych ar gyfer gweddnewidiad Lleu. Yn arbennig, gwnaeth Christina Phillips ddelweddau ‘Blackcutwitch’, mwgwd tylluan godidog i Blodeuwedd ei wisgo yn dilyn ei chosb derfynol o gael ei throi’n dylluan, a hefyd pen yr arf a oedd yn rhan o swyn Gwydion. Yn amlwg, ‘roedd y perfformwyr a’r gynulleidfa i gyd wedi mwynhau’r profiad arbennig. Meddai Joy Ostle, o Plas Penisarnant, “Mae Bethesda yn gartref i nifer o bersonau talentog a chreadigol. ‘Roedd yn fraint a phleser bod yn gyfarwyddwr ac yn rhan o ddigwyddiad mor arbennig.

Eluned Perry (Ivy Eluned Roberts cyn priodi) - yn wreiddiol o Glanffrydlas, a’i thad oedd Bob Bwtsiar. Aeth i fyw i Lundain, priodi a setlo ym mhentref Bricket Wood yn swydd Hertfordshire, a sefydlu ei busnes ei hun, sef ‘Lyn Roberts Accountancy Services’. Ers ychydig wythnosau mae wedi dod yn ôl i fyw i Glanffrydlas ac yn awyddus i gael aduniad yno o hen gyfeillion. Mae’r pump yn falch iawn o’u gwreiddiau yn Nyffryn Ogwen ac o’r addysg a gawsant yn Ysgol Dyffryn Ogwen, ac mi fyddan nhw wrth eu bodd yn clywed gan unrhyw un a fyddai’n hoffi eu cyfarfod i gyd eto yn y dyfodol.

Hywel Williams Aelod Seneddol Etholaeth Arfon

Alun Ffred Jones Aelod Cynulliad Etholaeth Arfon

CYMORTHFEYDD

CYMORTHFEYDD

Os oes gennych fater yr hoffech ei drafod gyda’ch AC mewn cymhorthfa, yna cysylltwch ag o yn ei swyddfa ym Mangor neu yng Nghaernarfon

Os oes gennych fater yr hoffech ei drafod gyda’ch AS mewn cymhorthfa, yna cysylltwch af ef yn ei swyddfa yng Nghaernarfon neu ym Mangor:

Swyddfa Etholaeth, 70 Stryd Fawr, Bangor, LL57 1NR  (01248) 372 948

Swyddfa Etholaeth, 70 Stryd Fawr, Bangor, LL57 1NR  (01248) 372 948

Swyddfa Etholaeth, 8 Stryd y Castell, Caernarfon, LL55 1SE  (01286) 672 076

Swyddfa Etholaeth, 8 Stryd y Castell, Caernarfon, LL55 1SE  (01286) 672 076

alunffred.jones@cymru.gov.uk

williamshy@parliament.uk


Llais Ogwan 17

Hysbysebwch yn y Llais: Cysylltwch â: Neville Hughes 600853 JOHN ROBERTS Paentiwr Papurwr Teilsiwr Symudol: 07747 628650 Ffôn: 01248 600995

Gareth Williams Trefnydd Angladdau

Crud yr Awel 1 Ffordd Garneddwen Bethesda Ffôn: (01248) 600763 a 602707 GWASANAETH DYDD A NOS

STEPHEN JONES

TREFNYDD ANGLADDAU

AUR

Gostyngiad o

20%

Os nad mewn sêl eisoes

 LONDIS BETHESDA Posh Paws Tacluso Cŵn

 01248 605566 Archfarchnad hwylus Gwasanaeth personol gyda’r pwyslais ar y cwsmer Tocynnau Loteri, cardiau a biliau trydan a nwy Ar agor 7.00 y bore tan 10.00 yr hwyr 7 diwrnod yr wythnos

Busnes lleol Prynhawniau neu Nosweithiau 4.00 - 10.00 Dydd Sul 8.00 a.m - 4.00 p.m. Gwasanaeth casglu a danfon

Blodau Racca

Ty’n Llan Uchaf, Llanddeiniolen

PENISARWAUN

Ebost: juliaposhpaws@btinternet.com

Planhigion gardd a basgedi crog o’r ansawdd gorau - gan hogan o Rachub

01248 671382 neu 07935324193

Ymgymerwr adeiladu a gwaith saer

Ffôn: 01286 870605

Ronald Jones Bron Arfon, Llanllechid Bethesda  01248 601052 Hefyd ymgymryd â gwaith cerrig beddi: adnewyddu neu o’r newydd Gweithdy Pen-y-bryn Cefn-y-bryn, Bethesda Ffôn: gweithdy 600455 gartref 602455 personol 07770 265976 Bangor 360001 Gwasanaeth personol ddydd a nos

Siswrn Arian Trin Gwallt Merched, dynion a Phlant

Vivien, Amanda, Jenny a Nicola GemwAith BO-weN GwAsANAeth tyllu ClustiAu

601888

SIOP BARBWR MR TOM 78 Stryd Fawr Bethesda Torri gwallt Dynion a Phlant gan Helen (hogan leol) Hefyd Gwelyau Haul

Arbenigwr mewn lloriau coed caled

Arbenigwr mewn gosod a selio lloriau coed caled, adnewyddu lloriau gwreiddiol a chyweirio lloriau sydd wedi eu difrodi. Andrew G. Lomozik B.A. Ffôn: 01248 602117 Symudol: 07835487909


Llais Ogwan 18

Llais Ogwan 18

Beth sydd ymlaen yn y Dyffryn? NEUADD OGWEN, BETHESDA

BOREAU COFFI 22 Hydref Merched y Wawr 29 Hydref Canolfan Tregarth 05 Tachwedd Shiloh, Tregarth 12 Tachwedd Llais Ogwan 19 Tachwedd Eglwysi Glanogwen a Llanllechid 26 Tachwedd Neuadd Talgai (Bob bore Sadwrn am 10.00 o’r gloch)

NEUADD OGWEN BETHESDA

GYRFA CHWIST 25 Hydref 8, 22, 29 Tachwedd am 7 o’r gloch Dewch i fwynhau nosweithiau difyr

WU SHU KWAN Bocsio Cic Tsieineaidd (Kung Fu) Dosbarthiadau yng Nghanolfan Gymdeithasol Tregarth bob nos Fercher 7.00 tan 9.00

Un sesiwn am ddim os dewch â’r hysbyseb hwn hefo chi

Cylch Ti a Fi

Bob Bore Mawrth 9.15 - 10.45 am. Canolfan Cefnfaes, Bethesda Dewch am baned a sgwrs, stori a chân

EGLWYS UNEDIG BETHESDA

‘LLENWI’R CWPAN’ Dewch am sgwrs a phaned Bob bore dydd Iau rhwng 10.00 o’r gloch a hanner dydd

Eisteddfod Gadeiriol Dyffryn Ogwen

Nos Wener, 18 Tachwedd yn Neuadd Ogwen am 7.00 o’r gloch yr hwyr Unawd Lleisiol, Unawd Offerynnol, Llefaru Unigol, Côr, Rhaglen o Adloniant gan grŵp o 4 neu fwy (oedran uwchradd) a Seremoni’r Cadeirio

Ffôn: 602032

Enwau cystadleuwyr llwyfan i’r ysgrifennydd erbyn dydd Llun, 4 Tachwedd

EGLWYS UNEDIG BETHESDA

DALIER SYLW Ni dderbynnir enwau ar y nos Wener

Bore: Gwasanaeth ac Ysgol Sul am 10 o’r gloch Hwyr: Gwasanaeth am 5.00 o’r gloch

Dydd Sadwrn 19 Tachwedd yn Neuadd Ysgol Dyffryn Ogwen am 10.00 o’r gloch y bore

yng Nghapel Jerusalem Estynnir croeso cynnes i bawb i oedfaon Sul

Sesiynau Siarad i Ddysgwyr Paned a Sgwrs Caffi Fitzpatrick 11.00 – 12.00 Dydd Sadwrn cyntaf pob mis Peint a Sgwrs Douglas Arms Bethesda 20.00 – 21.00 Trydydd Nos Lun pob mis

HYSBYSEBU YN RHAD AC AM DDIM YN Y LLAIS i gymdeithasau a mudiadau yn Nyffryn Ogwen Hyd at y maint yma (3” (750mm) X 1 golofn)

Cysylltwch â’r Trefnydd Hysbysebion Neville Hughes (01248) 600853

 Croeso i bawb, yn arbennig dysgwyr 

Manylion gan Jake neu Elena Fitzpatrick - 01248 602416 neu galwch heibio’r dosbarth

GŴYL FAWR Y DYFFRYN

Cist Gymunedol chwaraeon cymru Awydd £1,500 tuag at eich prosiect chwaraeon cymunedol? Mae’r Gist Gymunedol yn cynnig grant o hyd at £1,500 i gefnogi cynlluniau chwaraeon a gweithgareddau egnïol newydd neu ychwanegol yn y gymuned.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â: Rhian Dobson Swyddog Datblygu Chwaraeon Rhif Ffôn: 01758 04 057 ebost:rhianeleridobson@gwynedd.gov.uk www.gwynedd.gov.uk

Eisteddfod y Plant fel Arfer Lluniaeth ysgafn ar gael. Arddangosfa Gwaith Llaw yn y Ffreutur. Dawnsio Disgo yn y Gampfa o 10.30 ymlaen. Dewch i gystadlu neu i fwynhau’r ddwy wledd Ysgrifennydd Cyffredinol: Lowri Watcyn Roberts, Tregarth 01248 600490

YSGOLORIAETH CELF A CHREFFT

Eisteddfod Gadeiriol Dyffryn Ogwen Cynigir ysgoloriaeth o £75 a chwpan i fyfyrwyr ifanc 21 oed ac iau Darn o Waith Celf, unrhyw gyfrwng, wedi ei gyflwyno yn safonol a gorffenedig Rhaid cyflwyno’r gwaith i’w feirniadu rhwng 4 a 5 o’r gloch yr hwyr yng nghyntedd Ysgol Dyffryn Ogwen ddydd Gwener, 11 Tachwedd a’i gasglu erbyn 6.30 y noson honno. Caiff y gwaith buddugol ei arddangos yn ystod cyflwyniad arbennig ar lwyfan yr Eisteddfod nos Wener, 18 Tachwedd 2011.


Llais Ogwan 19

CYMDEITHAS HANES DYFFRYN OGWEN 7.00 o’r gloch yn Festri Capel Jerusalem, Bethesda Nos Lun, 14 Tachwedd Bob Morris

“Twristiaeth yn Eryri” £1.50 wrth y drws neu am ddim i aelodau NEUADD OGWEN, BETHESDA 7 RHAGFYR am 7.30

THEATR BARA CAWS yn cyflwyno ‘C’MÔN MID-LAIFF’ gan Bryn Fôn

CYFARFOD BLYNYDDOL LLAIS OGWAN YNG NGHANOLFAN CEFNFAES NOS FERCHER, 2 TACHWEDD AM 7.30 yr hwyr CROESO CYNNES I BAWB CANOLFAN CEFNFAES CYFARFOD BLYNYDDOL

NSPCC

(Adran Bethesda) DYDD MERCHER, 1 TACHWEDD am 2.00 y pnawn CROESO I BAWB

Yr actorion: Bryn Fôn, Gwenno Ellis Hodgkins a Llion Williams Y cyfarwyddwr: Bryn Fôn Cynllunydd: Emyr Morris-Jones Mae hi bron yn ’ddolig ac mae George a Sandra yn disgwyl yr efeilliaid adra o’r coleg. Mae blynyddoedd wedi pasio ers dyddiau disglair George fel streicar i Fryn Coch ac mae eu priodas, fel hen sgida pêl droed George, wedi mynd braidd yn sych a disglein. Mae hi’n dipyn o greisis canol oed ar y ddau, ond wrth i Ŵyl y Baban nesáu oes na obaith i betha wella? Bryn Fôn yw awdur y comedi newydd hwyliog yma fydd yn teithio Cymru yn ystod Tachwedd a Rhagfyr eleni. Llion Williams a Gwenno Ellis Hodgkins fydd unwaith eto yn chwarae’r cwpwl hoffus o ‘C’mon Midffild’. Cyfle gwych i weld dau wyneb cyfarwydd yn wynebu problemau canol oed a hynny yn eich pentra chi! Gwyliwch y wefan yn y dyfodol agos:

Cymdeithas Glòs y Rhos, Cwmtawe (yn dilyn trychineb glofa Tarenni Gleision, Medi 2011) O’r baw aeth pedwar bywyd â’i gilydd, O’r golwg fe’n boddwyd; Brawd wrth frawd, y gryfaf rwyd Yno’n dynn, gadarn dynnwyd. Y cloddwyr gadd eu claddu, ac nid rhad Fu taliad y teulu; Suro’r dewr wnaeth trysor du A hwythau sy’n hiraethu. Cwymp y Dail Deilien ’r ôl deilen sy’n dod, hanner marw Am oriau’n eu cryndod; Cefnu ar ddiwedd cyfnod Yw yn awr eu tristaf nod. Hen Ŵr Hir achwyn a fu’r rhychau o edrych Ar hydref ei ddyddiau, A’r awydd dweud storïau Llawen a hen yn lleihau. Blodau’r Grug (o’u gweld eleni a chofio englyn Eifion Wyn) Yn y grug cyd-ganu gawn, yno clywch Y clychau amryddawn; Eifion Wyn a fu yn iawn, Ei ddarlun ef oedd orlawn.

NEUADD OGWEN BETHESDA

CYFARFOD BLYNYDDOL NEUADD OGWEN Nos Iau, 3 Tachwedd am 7 o’r gloch Croeso cynnes i bawb Cyrsiau Canolfan Amgylcheddol

Moelyci

Dydd Iau a Dydd Gwener, 27 a 28 Hydref, 9.30am – 4pm Arolwg Dosbarthiad Llystyfiant Cenedlaethol (DLlC/NVC):

a’r papurau lleol am fwy o fanylion – mi fydd y tocynnau fel aur!

Mae DLlC yn arf ar gyfer adnabod a dosbarthu cynefinoedd mewn modd ecolegol. Mae’r dull pwysig hwn o gynnal arolwg yn edrych ar rywogaethau planhigion a’u perthnasoedd. Byddwn yn defnyddio cynefinoedd syml yn enghreifftiau ar gyfer ein hastudiaeth, ond byddai gwybodaeth sylfaenol o fotaneg o fantais.

Tocynnau ar gael gan Fflur (01248 602032) neu Siop John (01248 600251)

Gyda John Harold. £90. Mae’n rhaid archebu lle. Cysylltwch â: Ffon: 01248 602793,

www.theatrbaracaws.com

Nyth y G n

www.moelyci.org

Y Grug mewn Dau Dymor Ei wasgod borffor wisga, a hi’n deg Ar daen dros y creigiau; Ei datod hi, wyt ti, iâ, Yn awr â’th garthen eira. Y Gwynt Heno mae ym mrig y dderwen Dan y sêr a’r lloer Yn gorfodi’r dail i ddawnsio, Hithau’n noson oer. Fe gaiff fynd i ble y mynno Unrhyw awr o’r dydd Ac mae’n cludo ers blynyddoedd Sawl gyfrinach gudd. Daw i’r drws i wylo weithiau, Yno dwêd ei gŵyn A dychwelyd draw i chwarae Efo’r grug a’r brwyn. Blin yw ef pan ddaw i’r simdde, Dicter sy’n ei gân; Ni chaiff heno fawr o groeso Gan y mwg a’r tân. Cwestiwn Drwy berlan mân y bore bach Cyd-gerdded mae â’i gŵn Hyd wyneb tir y gwyrddlas goed I fyd y lleiaf sŵn. Ond deffro’n ara’ deg mae’r wawr I’r gŵr sydd ar ei daith, A mynd i rywle, pwy a ŵyr, Wna’r myrdd o berlau llaith. Dafydd Morris


llais ogwan 20

Croesair Hydref 2011 AR DRAWS 1. Ust ! Dim smic ! Mae o’n gyfforddus mewn clog ar ei gadair freichiau. (7) 5. Esau, Aaron, Abel, Andreas. Roedd gan bob un o’r rhain un enwog iawn. (5) 8. Plasdy teulu’r Yorke ger Wrecsam. (5) 9. Yr hen Bantycelyn, merch Dolwar Fach ac Elfed. (7) 10. Dos i lid. Mae o wedi cymryd dy le di. (7) 11. “Ac wrth eu traed roedd ----goch / Hefyd yn dawnsio foch wrth foch.” I.D.Hooson (5) 12. Bu Aled yn un cu erioed. Rhaid ei wneud yn fwy garw a gwydn. (6) 14. Da mod i am ei wneud heb unrhyw delerau nac ymrwymiad. (6) 17. Mae’r gath yma’n wan am ei bod yn dychwelyd heb ei chynffon. (5) 19. Yr hyn ddigwyddodd i Napoleon Bonaparte, y Dalai Lama a Sant Ioan. (7) 22. Dechrau siarad ar ôl troi’n stêm sy’n troi’n aflednais iawn. (7) 23. Llythyren olaf yr wyddor Roegaidd. (5) 24. O’r gwaelod i’r top. (5) 25. Dywedir fod rhai Glyndŵr yn llosgi a rhai Dwyfor yn canu. (7)

3. Yn ôl yr arbenigwyr, y dŵr yma yw unig gartref y gwyniad yng Nghymru. (5) 4. Beth sydd y tu ôl i’r dorth, y blawd a’r felin ? (6) 5. Budreddi yn y de a chreulondeb yn y gogledd ! (7) 6. Gwroniaid. (5) 7. Llond llaw. (7) 12. Yr ha’ yn ein gwlad ni. Rhaid canfod os oes unrhyw le cyffelyb. (7) 13. Hwyr yn marw ! (7) 15. 2.54cm x 3 i taid ! Llawer ohonynt. (7) 16. “Wele ------ y Meseia...” (6) 18. Mae o’n troi i chi gael hwn ar ôl talu gormod. (5) 20. Sgorio cais mewn iaith arall ? (5) 21. Roedd llaw un yn goch a’r llall yn byw yn Sycharth. (5) ATEBION CROESAIR MEDI 2011 AR DRAWS 1. Mwyn; 3. Esop; 9. Letys; 10. Patagonia; 11. Dileu; 12. Ras filltir; 15. Ymosod; 17. Iselwr; 19. Naddu’n llyfn; 21. Cobra; 23. Drwgdybio; 24. Pydew; 25. Yn dy; 26. Swrth.

I LAWR 1. Map o’r byd; 2. Y Stesion; 4. Sonata; 5. Pladres; 6. Stol; 7. I LAWR 1. ‘Bydd ddistaw !’ Gofyn iddo roi Esau; 8. Egni;13. Glöyn byw; 14. Drannoeth; 16. Ofnadwy; 18. ----- ar ei biser. (5) Addewid; 20. Nedw; 21. Copi; 22. 2. Erstalwm, rhaid oedd bod yn Bodo. barchus ac yn dda o’r Sul. (7)

Y gair ‘bodo’ (modryb) oedd y maen tramgwydd y tro hwn. Cafwyd ‘boda’ (aderyn) a ‘bedw’ (coed) yn atebion. Ond roedd y rhan fwyaf ohonoch yn hollol gywir. Yr enw ddaeth gyntaf o’r het am y wobr oedd Huw Parry Jones, 26 Ffordd Graham, Dolgarrog, Conwy. Da iawn chi. Cafwyd atebion cywir hefyd gan y canlynol : Donna Coleby, Penwortham, Preston; Gwyndaf Jones, Caerllion-ar-Wysg; Doris Shaw, Bangor; Menai Thomas, Porthaethwy; Karen Williams, Elfed Evans, Llanllechid; Jean Vaughan Jones, Dilys Parry, Heulwen Evans, Linda Jones, Rhiwlas; Ann Ifans, Penisarwaun; Elizabeth Buckley, Sara a Gareth Oliver, Rosemary

Williams, Tregarth; Rita Bullock, Bethesda; Jean Hughes, Talybont; Dilys A. Pritchard-Jones, Abererch.

Atebion erbyn 5 Tachwedd i ‘Croesair Hydref’, Bron Eryri, 12 Garneddwen, Bethesda LL57 3PD.

Enw: Cyfeiriad:

CW HW L IARI RM M MdeR deI f CH I LIA I SI SH  y Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Gorsafoedd Teithwyr

y

n y chwilair hwn mae un o’r atebion wedi ei ddangos yn barod. a oes modd i chwi ddod o hyd i’r gweddill? (gwyddom fod ll, Ch, dd, th ac yn y blaen yn un llythyren yn y gymraeg, ond i bwrpas y chwilair dangosir hwy fel dwy lythyren ar wahân.) atebion, gyda’r enw a’r cyfeiriad, os gwelwch yn dda, i andré lomozik, zakopane, 7 rhos-y-Coed, bethesda, bangor, gwynedd ll57 3nw, erbyn 5 Tachwedd. bydd gwobr o £5.00 i’r enw cyntaf allan o’r het. os na fydd neb wedi cael y 12 yn gywir rhoddir y wobr i’r sawl fydd wedi cael y nifer fwyaf yn gywir.

Dyma atebion Medi, Aberdeunant, Castell Penrhyn, Castell Powys, Castell y Waun, Erddig, Gerddi Bodnant, Llanerchaeron, Plas Newydd, Plas yn Rhiw, Segontium, Tŷ Isaf, Tŷ Mawr Wybrnant. Dyma enwau’r rhai a gafodd yr atebion cywir. Alun Wyn Morris Gerlan; Gwenda Bowen, Gerlan; Mrs G. Clark, Tregarth; Elizabeth Buckley, Tregarth; Merfyn a Laura Jones, Tregarth; Barbara Owen, Rhos y Nant, Bethesda; Elfed Bullock, Maes y Garnedd, Bethesda; Rosemary Williams, Tregarth; Eirwen Owen, Erw Las, Bethesda; Eirlys Edwards, Bethesda; Doris Shaw, Bangor; Huw Parry Jones, Dolgarrog; Marilyn Jones, Glanffrydlas, Bethesda; Mair Jones, Bethesda; Herbert Griffiths, Tregarth. Enillydd Medi oedd: Marilyn Jones, 1 Glanffrydlas, Bethesda.

a s a n h t

a v g a C f

w s o h a r

f h i p y n

h E n a u d

r i i u m x

i m t q w u

E g s u n p

j b E t w s

l v f s o w

C h f o d r

m m u f y E

b d a r r h

v w n p i C

b h E y a o

h u a q n q

x z l l a n

j m b z s h

u x d g z w

i v d r u E

h C d r w h g m z j p g w h

o b C d E o g r a b w h t b

l E C h r s r d q k p l z s

y s w E n t a x r j g l h i

y b b x C m i k o p s a k u

E C b i m E x f a C o n v r

E u f m k r n n C l w g a o

g u r h C f t u t p j a g x

y C o E d y i p E A j d b a

E j f t f y l n d b q o n g

o p o f b j s C g e u g o g

m l y t o a x q w R l b k x

g n g o r d j y s n o s a r

n a j n r z j o l w f l d a

h t n s C h m i E l s z s E

E m v w x b b n z r v E i E

b E d r y C w l E v t a k k

p i i k v w t f b o x f o k

t v i o r o E E E g E x g d

t v r p y s x r a j u i d a


Llais Ogwan 21

Gair o’r dosbarth Ysgol Dyffryn Ogwen Cyfarfod Gwobrwyo 2011 Cynhaliwyd Cyfarfod Gwobrwyo blynyddol yr ysgol nos Iau, 15 Medi. Mae’r cyfarfod yn gyfle i ddathlu llwyddiannau ein disgyblion a’n pobl ifanc yn academaidd, yn allgyrsiol ac o ran ymdrech gyda gwaith ysgol. Y wraig wadd eleni oedd Gwen Ellis, actores a chwnselydd, sydd wedi bod a chysylltiad agos â’r ysgol ers sawl blwyddyn fel rhiant, llywodraethwraig, ac yn fwy diweddar, fel cyfarwyddwr y sioe gerdd, Y Siop Arswyd, ar y cyd gyda’i gŵr, Wyn Bowen Harris. Cafwyd anerchiad difyr a pherthnasol ganddi. Braf unwaith eto oedd cydnabod llwyddiant ein disgyblion. Cafwyd canlyniadau TGAU ardderchog eleni - y gorau erioed yn hanes yr ysgol - gyda dros 80% o ddisgyblion blwyddyn 11 llynedd yn ennill yr hyn sy’n cyfateb i 5 gradd A* - C. Roedd y rhain yn ganlyniadau syfrdanol. Y chwe disgybl a dderbyniodd wobrau am y perfformiadau TGAU gorau eleni oedd Mari Gwyn, Lois Angharad Jones, Catrin Roberts, Kainat Jones, Siân Mererid Jones a Gethin Williams. Y canlyniadau Lefel A gorau: Gwen Siôn, Angharad Jones, Hayley Jones a Choe Ward.

Cafwyd y canlyniadau lefel A gorau gan Hayley Jones, Hannah Taylor, Gwen Siôn, Beca Roberts, Chloe Ward ac Angharad Jones. Enillydd Ysgoloriaeth Dafydd Orwig eleni oedd Shân Miriam Pritchard sydd bellach yn astudio Cymdeithaseg a Pholisi Cymdeithasol ym Mhrifysgol Bangor. Un nodwedd arbennig o’r canlyniadau lefel A eleni oedd bod pob un disgybl wedi cael eu derbyn i’w dewis cyntaf neu ail o ran coleg. Ni fu’n rhaid i’r un disgybl o Ysgol Dyffryn Ogwen fynd drwy’r system ‘clirio’ i gael eu derbyn i’r brifysgol. Enillydd Ysgoloriaeth Cyngor Cymuned Bethesda i gofio am y Streic Fawr oedd Lilly Bailey-McDonald, sydd bellach yn dilyn cwrs mewn ffasiwn ym Mhrifysgol Manceinion. Diolch i Mr Griff Charles Morris, Cadeirydd y Cyngor Cymuned, am gyflwyno’r wobr.

Dyma brif ddisgyblion yr ysgol am y flwyddyn: Rhiannon O’Marah a Gwion Williams (prif ddisgyblion), Mali Parry-Owen (absennol), Gethin Sherrington a Gareth Walker (dirprwy brif ddisgyblion).

Enillydd Ysgoloriaeth Dafydd Orwig, Shân Miriam Pritchard gyda’r wraig wadd Gwen Elis. Y disgyblion a dderbyniodd y gwobrau am y perfformiad gorau ym mlwyddyn 7 oedd Iago Davies, Bryn Harris, Math Owen, Luke Crowe, Rhiannon Llwyd, Manon Hughes, Rhiannon Hughes, Samantha Lewis a Ceri Hulme. Gwobr arbennig bob blwyddyn yw Tarian Carwyn Thomas a gyflwynir gan ei rieni, Mr a Mrs Emlyn Thomas, er cof amdano. Mae’r darian yn cael ei chyflwyno i ddisgybl sydd yn gwneud cyfraniad arbennig ym maes chwaraeon, a’r enillydd eleni oedd Chloe Hughes, sydd yn barod yn cynrychioli timau gogledd Cymru mewn pêl-droed a rygbi.


Llais Ogwan 22

Ysgol Abercaseg Croeso Croeso’n ôl i bawb ar ddechrau blwyddyn ysgol newydd! Mae dechrau blwyddyn ysgol yn amser cyffrous i blant ein hysgol, yn arbennig i blant y dosbarth Meithrin a’r dosbarth Derbyn. Hoffem estyn croeso cynnes i bob plentyn sydd wedi dechrau yn yr ysgol yn rhan amser yn ogystal â’r rhai sydd yn dechrau’n llawn amser yn y dosbarth Derbyn. Gobeithio y byddant i gyd yn hapus gyda ni.

Dyddiadau pwysig 4/10/11 – Cynllun Rhifedd Teulu yn cychwyn 6/10/11 – Casglu bagiau ailgylchu Antur Waunfawr 10/10/11 – Diwrnod hyfforddiant mewn swydd (dim ysgol i’r disgyblion) 18/10/11 – Ffair Iechyd yn yr ysgol am 2.45pm 20/10/11 – Disgo Gwisg Ffansi am 6pm 24/10/11 – Gwyliau hanner tymor

Ysgol Llandygái Croeso Croeso i ddisgyblion dosbarth Traed Bach sef y Dosbarth Meithrin. Maent wedi ymgartrefu erbyn hyn ac yn mwynhau pob eiliad yng nghwmni Miss Jones a Miss Heather.

Dosbarth Traed Bach

Plant y Dosbarth Meithrin Staff newydd Croeso cynnes i Mrs Sioned Owen, athrawes newydd dosbarth Tryfan a chroeso cynnes i Mrs Mai Jones, cymhorthydd newydd i’r ysgol. Dwi’n siŵr y byddwch yn hapus iawn yn ein plith. Gwellhad Buan Gwellhad buan i Mrs Yvonne Griffiths, Dirprwy Bennaeth, sydd heb fod yn dda ei hiechyd yn ddiweddar. Cofio’n gynnes atoch gan bawb yn yr ysgol. Llwyddiant Cystadleuaeth Ar ddiwedd tymor yr haf cawsom gystadleuaeth i ddylunio logo i hysbysu ein hysgol fel ysgol werdd. Hoffem ddiolch i bawb a gymerodd ran yn y gystadleuaeth a llongyfarchiadau mawr i Luned (Blwyddyn 2) a ddyluniodd y logo buddugol yn y gystadleuaeth. Ysgol Werdd Rydym wedi cyflawni gwaith y Wobr Arian ar gyfer Ysgolion Gwyrdd Gwynedd a Môn ac yn edrych ymlaen yn eiddgar i weld os ydym wedi bod yn llwyddiannus!

Gweithdy Gwyddoniaeth Cafodd yr Adran Fabanod brynhawn arbennig yn ymchwilio ac arbrofi gyda nifer o deganau wrth ddysgu am rymoedd – gwthio, tynnu a throi – a hynny drwy weithgareddau ymarferol a chyffrous. Roedd y gweithdy yng ngofal Shell ar y cyd â Gyrfa Cymru. Yr Urdd Mae nifer helaeth o’r disgyblion wedi ymaelodi â’r Urdd eleni – newyddion da. Maent yn mynychu clwb ar ôl ysgol bob nos Lun yn ogystal â chael cyfle i gystadlu mewn amrywiol gystadlaethau yn yr Eisteddfod. Ymweliad â’r Goedwig Bu disgyblion blwyddyn dosbarth Traed Bach a dosbarth Enfys yng nghoedwig y castell yn mwynhau holl elfennau’r hydref. Roedd eu coronau dail yn werth eu gweld ac roedd hi’n braf eu gweld yn gweithio gyda’i gilydd i gasglu trysorau amryliw ac yn meddwl am fannau addas yn y goedwig i’r saith cysgadur gael swatio dros y gaeaf. Wigwam Stori Daeth tad Mali a Cai Smith atom i adeiladu wigwam gyda’r plant ieuengaf - diolch iddo am ei amser. Bydd y plant yn cael gwrando ar stori gan Catherine Arran yn y wigwam yn ystod y dyddiau nesaf.

Luned gyda’r lo go

buddugol

Gardd Ysgol Hoffem ddiolch i bawb a gefnogodd fenter yr ysgol i werthu llysiau a ffrwythau a dyfodd y plant yn ein gardd. Blasus iawn! Cynllun Carbon Isel a ‘Bysedd Gwyrdd’ Rydym yn cymryd rhan yn y Cynllun Carbon isel eleni. Diolchwn i Mrs Mariel Edwards, Swyddog Cynllun Carbon Isel, am alw draw a siarad gyda phlant yr ysgol a’r grŵp ‘Bysedd Gwyrdd’ ynglŷn â’r cynllun a’i bwrpas. Mae aelodau’r grŵp ‘Bysedd Gwyrdd’ wedi bod yn brysur yn cofnodi ein defnydd o ynni yn ystod yr wythnosau diweddar er mwyn sicrhau ein bod yn lleihau ein defnydd o ynni a diogelu’r amgylchfyd yn y broses. Recorders Unwaith eto eleni, bu plant Blwyddyn 2 yn cael gwersi recorders. Braf cael gweld llawer o blant yn cymryd y cyfle i ddysgu chwarae offeryn a dangos mwynhad.

Diolch Bu Mr Robert Williams yn siarad gyda disgyblion dosbarth Gwawr a Heulwen – yn trafod ei waith fel gofalwr yr ysgol. Diolch iddo am ei gyfraniad unwaith eto.

Ysgol Rhiwlas Tymor Newydd Mae blwyddyn ysgol newydd wedi hen ddechrau a’r plant i gyd yn dod i arfer â’r drefn newydd. Mae rhai o blant yr ysgol wedi symud ymlaen i ysgolion uwchradd yr ardal, eraill yn dechrau ar eu bywyd addysgol yn yr ysgol gynradd. Pob lwc iddynt i gyd a gobeithio y mwynhewch eich ysgol newydd. Ailgylchu Mae’r ysgol wedi dechrau cynllun gyda Warws Werdd, Antur Waunfawr i ailgylchu hen ddillad, cyrtans, esgidiau neu unrhyw decstilau eraill er mwyn codi arian i goffrau’r ysgol. Felly, pan rydych yn penderfynu bod y cypyrddau dillad yn rhy llawn ac angen eu clirio, dillad haf wedi mynd allan o ffasiwn, neu’r plant newydd fynd ffwrdd i’r coleg ac angen clirio’r llofft, yna dewch â nhw i’r ysgol ac fe wnawn ni’r gweddill.


Llais Ogwan 23

Ysgol Bodfeurig Blwyddyn Newydd Ar ddechrau blwyddyn ysgol newydd, hoffem groesawu disgyblion yr ysgol i gyd yn ôl am flwyddyn arall. Estynnwn groeso arbennig i’r saith o blant sydd wedi dechrau yn y dosbarth meithrin ac i’r un ar ddeg o ddisgyblion sydd wedi dechrau yn llawn amser yn y dosbarth derbyn. Croeso mawr iddyn nhw i gyd!

Ysgol Llanllechid Croesawu plant newydd Daeth llu o blant newydd i Ysgol Llanllechid ar ddechrau mis Medi. Mae’r plantos wedi setlo’n arbennig o dda, a hynny mewn amser byr iawn - pob un yn mwynhau gweithgareddau difyr y dosbarth. Ffair Hydref Diolch yn fawr iawn i bawb a gefnogodd ein Ffair Hydref yn ddiweddar. Roedd yn ddiwrnod prysur tu hwnt, - yr ysgol a’r buarth yn llawn stondinau, gemau a phob math o bethau diddorol. Agorwyd y ffair gan neb llai na Peppa Pinc, y cymeriad hoffus o fyd teledu’r plant lleiaf, ac roedd ymddangosiad y Frigad Dân yn hynod boblogaidd. Roedd pawb wedi mwynhau y cacennau, hufen iâ, byrgyrs o’r barbeciw, a sglodion a phaned gan griw’r gegin! Rhaid diolch yn fawr i’r holl blant, rhieni, staff a chyfeillion yr ysgol am gefnogi’r cyfan ac yn arbennig i’r Pwyllgor gweithgar (dan arweiniad Mrs Lowri Roberts a Mrs Iona Robinson) am drefnu’r cyfan mor gampus! Llwyddwyd i godi dros £1,700! Gwych! Diolch i bawb. Gwersi Cymraeg i Rieni Mae`r gwersi wythnosol yn mynd o nerth i nerth o dan hyfforddiant Cath Aran – diolch iddi am ysbrydoli pawb.

Diwrnod Ieithoedd Ewropeaidd – Hola! Fel rhan o’n gwaith dinasyddiaeth fe ddathlodd yr ysgol ddiwrnod ieithoedd Ewropeaidd ddiwedd mis Medi. Edrychom yn benodol ar Sbaen gan ddysgu am y wlad, dysgu siarad yr iaith a blasu’r bwyd! Daeth llawer o’r disgyblion i’r ysgol wedi gwisgo mewn dillad traddodiadol a dillad melyn a choch. Cawsom ddiwrnod gwych yn llawn hwyl!

Clybiau’r ysgol Mae nifer o glybiau’n cael eu cynnal [ar ôl ysgol] eto eleni. Eisoes, dechreuodd ‘Campau’r Ddraig’, ‘Dreigiau Bach’, Clwb Gitârs, Clwb Recorders a’r Clwb Darllen. Taith Bl 3 a 4 Aeth dosbarthiadau Mrs Rona Williams a Mr Stephen Jones (bl 3 a 4) ar daith i warchodfa natur Gors Goch ar Ynys Môn o dan arweiniad Mr Ben Stammers. Cafwyd modd i fyw yn astudio`r gors a`i hanifeiliaid. Uchafbwynt y daith i’r plant oedd cael cerdded drwy ddŵr y gors yn eu si-bwts, a gweld y nifer helaeth o bryfetach e.e. gwas y neidr Yn y prynhawn roedd cyfle i ymweld a Din Lligwy ble a gwelwyd olion o dri chyfnod gwahanol: y siambr gladdu o’r cyfnod Neolithig; tai crwn o gyfnod y Rhufeiniaid a Chapel Lligwy o’r oesoedd canol. Diolch yn fawr iawn i Mr Ben Stammers am daith fythgofiadwy. Chwaraeon buarth Cafwyd sbort a sbri ar fuarth yr ysgol yn ddiweddar, pan ddaeth dwy o swyddogion ‘Menter Conwy’ draw i’r ysgol i ddysgu rhywfaint o gemau buarth i’r plant. Yn ystod rhai o ddiwrnodau braf ein Ha’ Bach Mihangel, cafodd dosbarthiadau’r Babanod fwynhau gemau’r ‘llwynog coch’, ‘Bendigeidfran’, ’Lan y môr’ ymysg nifer o rai eraill. Diolch i Esyllt a Non am y profiadau hwyliog! Mr Saynor a’r Grŵp Gwyrdd Diolch i Mr Saynor o`r Ymddiriedolaeth Genedlaethol am ein cynorthwyo fel arfer gyda`n garddio.

Cyngerdd Diolchgarwch Byddwn yn cynnal cyngerdd diolchgarwch yn neuadd yr ysgol ar fore Iau, 20 Hydref am 10.15am. Mae croeso mawr i bawb ymuno â ni!

Gwasanaethau Boreol Bu’r ysgol yn ddigon ffodus i gael sawl person gwâdd i arwain ein gwasanaethau torfol yn ddiweddar. Diolch yn fawr i’r Parchedig Geraint Hughes, Mrs Helen Williams a’r Ciwrat Jenny Hood am eu cyfarnaidau gwerth chweil.


Llais Ogwan 24

Ysgol Pen-y-bryn Taith i Gae’r Gors Ar ddechrau’r tymor bu disgyblion dosbarth Carnedd ar ymweliad â Chae’r Gors yn Rhosgadfan. Cafwyd gwybodaeth hynod o ddiddorol am effaith yr Ail Ryfel Byd ar fywyd bob dydd y gymuned leol. Dysgwyd am blant a ddaeth i fyw i ardaloedd gwledig o ddinasoedd fel Lerpwl. Gwelwyd y rhestr ddogni, y diffygion yn yr amrywiaeth o fwyd, a sut roedd pobl yn dygymod â’r tywyllwch, y seiren a’r gysgodfa Anderson. Diolch i Dewi Thomas, Dawn ac yn arbennig i Margaret Eaglestone am ei hatgofion plentyndod yn Birmingham yn ystod y Rhyfel ac i Ieuan Thomas am ei atgofion yntau yng Ngharmel a’r Cilgwyn.

Cylch Meithrin Cefnfaes Croeso i dair aelod newydd o staff i Gylch Meithrin Cefnfaes. Mae Anti Kerry, Anti Shân ac Anti Sara yn brysur ymgartrefu ym mwrlwm y cylch.

Llwyddiant Mabolgampau Ar ddiwedd tymor yr haf, bu tri o ddisgyblion yr Ysgol yn llwyddiannus iawn ym Mabolgampau’r Urdd. Yn dilyn buddugoliaeth yn y rowndiau Cylch a Rhanbarth, aeth Cerys Thomas (pêl), Jac Oliver ac Adrian Roberts (gwaywffon) i’r rownd derfynol sef cyfarfod rhanbarth y gogledd yng Nghei Cona. Yno eto cafwyd perfformiadau ardderchog ganddynt. Daeth Cerys ac Adrian yn bedwerydd yn eu cystadlaethau hwy a chipiodd Jac y trydydd safle yn ei gystadleuaeth ef. Da iawn chi eich tri a daliwch i daflu! Taith Caerdydd Yn y bore bach mae’i dal hi yn ôl yr hen ddywediad, a dyna’n union a wnaethom ni fore Mercher, 28 Medi pan heidiodd 31 ohonom i Gaerdydd. Roedd pawb yn llawn cyffro ac yn edrych ymlaen at y daith hir-ddisgwyliedig. Pwll Mawr ym Mlaenafon oedd yr ymweliad cyntaf. Diddorol oedd cael teithio dan ddaear a gweld pa mor anodd oedd amodau gwaith y glowyr a fu. Anelom yn syth wedyn at Wersyll yr Urdd ble cawsom groeso penigamp. Pryd o fwyd blasus, ac yna gêm o fowlio deg. Wel sôn am gystadleuol - heb sôn am yr athrawon! Y diwrnod canlynol bûm yn ymweld â’r Senedd. Bu dadlau brwd yn y Cynulliad am gostau bagiau plastig a phawb am y gorau yn lleisio eu barn. Yna ymweld â phentref canoloesol Cosmeston yn y prynhawn a sinema gyda’r nos. Uchafbwynt y daith heb os oedd ymweld â Stadiwm y Mileniwm. Gwych oedd clywed y dorf yn bloeddio pan wnaethom gamu ar y cae. Profiad gwefreiddiol. Fel y gallwch ddychmygu cafwyd taith lwyddiannus a blinedig eto eleni. Profiadau amhrisiadwy i’r disgyblion. Diolch yn fawr iawn i bawb a fu’n gofalu am y plant, a diolch o galon i’r plant am roi enw da unwaith eto i ddisgyblion Penybryn.

Dyma blant bach ysgol feithrin Cefnfaes yn dysgu am frwsio’u dannedd gyda Dewi’r Ddraig. Croeso i blant bach newydd y cylch sydd wedi cychwyn ers mis Medi. Mae’r plant i gyd yn setlo’n dda erbyn hyn.

Ysgol Tregarth Croeso Croeso i bawb yn ôl i’r ysgol. Mae pawb wedi setlo yn eu dosbarthiadau newydd erbyn hyn. Croeso mawr i blant newydd y dosbarth meithrin a hefyd i Mrs Cerys Roberts ar ôl cyfnod mamolaeth ac i Mrs Alison Halliday ar ôl cyfnod o salwch.

Dyma’r criw o flaen adeilad y Cynulliad Ephapha

Croesawyd Ephapha i’r ysgol yn ddiweddar. Cafwyd gwasanaeth hwyliog iawn gyda phawb yn mwynhau stori a chân.

Toiledau Newydd Mae plant yr adran iau wrth eu boddau gyda’u toiledau newydd sbon crand! Bu gweithwyr yn brysur drwy’r gwyliau yn gwneud gwelliannau hirddisgwyliedig iddynt. Bydd rhaid gofalu amdanynt rŵan.

Plas Ffrancon yn Llys Dafydd Mae staff Plas Ffrancon wedi mynd ati i hyrwyddo eu pecynnau ffitrwydd newydd yn Llys Dafydd. Mae’r staff hefyd wedi gwneud arddangosfa o rai o’r pethau a gynhelir yn y Neuadd Chwaraeon fel ‘cheerleading’, profi ffitrwydd a gwersi sboncen. Yn anffodus roedd yn bwrw glaw trwy’r dydd yn Llys Dafydd ac roedd hyn wedi rhwystro pobl rhag galw draw i’w gweld. Serch hynny, hoffai Bethan Moore, rheolwraig y ganolfan ddiolch i bawb a alwodd heibio, i enethod ‘Teigars Ffrancon’ a’r staff i gyd am em eu gwaith caled.

Gwobr Ysgolion Rhyngwladol Llongyfarchiadau mawr i holl staff a disgyblion yr ysgol am ennill ail achrediad y Wobr Ysgolion Rhyngwladol am dair blynedd arall. Mae’r wobr yn gydnabyddiaeth o holl waith yr ysgol yn hyrwyddo’r dimensiwn rhyngwladol yn eu dysgu ac am eu cysylltiadau gyda’u hysgolion partner yn Ghana, Japan a Tsieina. Da iawn pawb! Ymweliad Pili Palas Cafodd Blwyddyn 1 a 2 ddiwrnod bendigedig ym Mhili Palas yn ddiweddar fel rhan o’u gwaith ar lindys a gloÿnnod byw. Dysgodd y plant lwyth o ffeithiau diddorol a mwynhau gweld yr holl greaduriaid yno. Diolch i Edward ac Ifor am ein tywys o amgylch ac am y sgyrsiau difyr. Gwasanaeth Diolchgarwch Cynhelir Gwasanaeth Diolchgarwch yr ysgol yn Eglwys y Gelli ar 20 Hydref am 1.30 y pnawn. Croeso i bawb.


Llais Ogwan 25

O’r Cyngor Cyngor Cymuned Pentir

Sioe Amaethyddol. Wedi'r cwbl meddai, mae'r Sioe yn ddigwyddiad blynyddol ac fe ddylid fod wedi trefnu yn well nag agor ar ddydd Gwener.

Blwch Postio Caerhun Derbyniodd y Cyng. James Cynhaliwyd cyfarfod mis Medi o'r Griffiths gwyn ynglŷn â'r ffaith fod Cyngor yng Nghanolfan y blwch wedi ei dynnu o'i safle. Penrhosgarnedd gyda'r Cyng. Adroddodd y Clerc ei fod wedi Marred Jones yn cadeirio. siarad â Mr Gareth Jones o'r Swyddfa Bost a oedd yn sicrhau y W.R.V.S bydd y blwch yn cael ei ail leoli yn Datganodd y Cyng. R.G. Roberts ardal Stad Caerhun. Eglurodd fod ei siom ynglŷn â phenderfyniad y fan neu lori wedi taro'r blwch Mudiad i ddefnyddio cyflenwyr gwreiddiol a bu rhaid ei dynnu bwyd o du allan i'r ardal yn eu caffi oherwydd Iechyd a Diogelwch y yn Ysbyty Gwynedd. Er ei fod yn cyhoedd. cefnogi'r Mudiad yn gryf, teimlai fod y byd busnes/ariannol wedi Ffordd Heibio'r Vaynol Arms cymryd drosodd o gyflwyno Gofynnodd y Cyng. Lowri James a gwasanaeth unwaith eto. Gyda'r fyddai'r Cyngor yn darganfod beth Mudiad yn ddibynnol ar yw statws y ffordd yma sy’n rhedeg wirfoddolwyr lleol, teimlai'r Cyng. wrth ochor y dafarn ac yn dod allan Roberts y dylai’r Mudiad fod yn ar y ffordd fawr yn nes at Lôn Bach cefnogi busnesau lleol. Awyr. Penderfynwyd anfon at y W.R.V.S i ddatgan siom y Cyngor.

Cyngor Cymuned

Materion Cynllunio Llandygái Cafwyd gwybodaeth fod y cais i godi 10 o unedau gwyliau yn Nhŷ Coch, Cynhaliwyd cyfarfod Medi yn Glasinfryn wedi ei dynnu yn ôl. Neuadd Goffa Mynydd Llandygái Cyflymdra A4244 Drwy Bentir gyda’r Cynghorydd Mrs. Mair Holodd y Cyng. Lowri James a Owen Pierce yn y Gadair. oedd unrhyw wybodaeth wedi ei Roedd yr aelodau’n falch o gael dderbyn yn dilyn cyfarfod rhwng Adrian Williams o'r Cyngor Sir, y llongyfarch y Cynghorydd Dafydd Owen ar gael ei anrhydeddu yng Cyng. J.W. Williams, Nghynhadledd Flynyddol Plaid cynrychiolaeth o fudiad Parchu Pentir a’r Cyngor Cymuned. Aeth Cymru yn Llandudno am wasanaeth clodwiw dros gyfnod maith. ymlaen i sôn fod nifer o argymhellion wedi eu gwneud i Yn dilyn gohebiaeth gyda’r Cyngor geisio lleddfu problem gyrru ar y Cymuned mae Cartrefi Cymunedol ffordd yma. Credai'n gryf y dylid Gwynedd wedi cysylltu ag Adran fod wedi gweithredu rhai o'r Briffyrdd y Cyngor Sir ynglŷn â argymhellion. 'Roedd y Cyngor Sir pharcio a gobeithio y gallant ddod i a'r heddlu yn dal i wrthwynebu gytundeb. gostwng y cyflymder i 50mya, a hynny er mawr siom i drigolion yr Cafodd y Cynghorydd Dafydd ardal yma. Owen ar ddeall gan y Cyngor Sir eu bod yn bwriadu gwella’r sefyllfa Yr Heddlu ynglŷn â dŵr ar y ffordd ger Waen Penderfynwyd llythyru â Heddlu Gogledd Cymru i holi am eu polisi y Pandy cyn y gaeaf. Mae trefniadau hefyd wedi’u gwneud i ynglŷn â'r amser maent yn ei drin Lôn Las Ogwen ac mae’r gymryd i ymweld â safleoedd lle mae'r cyhoedd wedi cysylltu â hwy Cyngor Sir yn asesu gwaith torri tyfiant ar ochrau’r ffyrdd. Tynnwyd ynglŷn ag unrhyw achosion lleol. Gwnaethpwyd hyn yn dilyn cwyn sylw’r Cyngor Sir at y broblem ddŵr gerllaw Tanybwlch, Mynydd gan y Cyng. James Griffiths yn Llandygái. dilyn nifer o ddigwyddiadau yn ardal Waen Wen. Bu’r Cynghorydd Rhys M. Llwyd mewn cyfarfod o bwyllgor Gwyliau Canolfan Tregarth a’r Cynghorydd Holodd y Cyng. D.H. James pam Arthur W. Rowlands mewn na allai'r Adran Addysg fod wedi cyfarfod ynglŷn â Lôn Las Ogwen. canfod diwrnod arall yn ystod y tymor i adennill y diwrnodau a Gwnaethpwyd cais i’r Cyngor Sir enillwyd drwy gau yn fuan adeg am ragor o lochesi bws. gwyliau'r Haf, oherwydd amseru'r

Cymorth i rai â Phroblem Alcohol Dathlodd y mudiad sydd yn cynnig cymorth i rai sydd â phroblem alcohol a chyffuriau eraill yng Ngwynedd a Môn, ei ben-blwydd cyntaf yn ddiweddar. Sefydlwyd Mudiad Adfer Gwynedd a Môn (AGRO) yn unswydd i gynorthwyo dioddefwyr yn y ddwy Sir. Cynhelir cyfarfodydd wythnosol ar gyfer unigolion mewn adferiad, eu teuluoedd a’u gofalwyr. Trefnir teithiau cerdded, pysgota a garddio yn ogystal â chwaraeon fel badminton a bowlio. Yn dilyn lansiad gwefan a thaflen newydd, disgwylir y gellir denu rhagor o bobl i’r cyfarfodydd yn Amlwch, Caergybi a Llangefni ar Ynys Môn ac i Gaernarfon a Bangor yng Ngwynedd.

Balchder Bro Ogwen Bagiau Baw Cŵn Mae baw cŵn wedi bod yn broblem sy’n poeni llawer o drigolion y Dyffryn ac yn ystod yr haf bu aelodau Balchder Bro allan gyda dau o swyddogion Cyngor Gwynedd yn rhannu bagiau arbennig i berchnogion cŵn ar gyfer glanhau ar ôl eu hanifeiliaid anwes. Roedd hyn yn rhan o ymgyrch genedlaethol Rhaw Faw. Does neb yn hoffi gweld baw cŵn. Yn ogystal â bod yn annifyr, gall achosi tocsocariasis sydd yn medru achosi dallineb. Er bod y rhan fwyaf o berchnogion cŵn yn gyfrifol ac yn glanhau ar ôl eu cŵn, mae nifer bach o bobl yn dal i anwybyddu’r rheolau. Os bydd ci yn baeddu mewn man cyhoeddus, cyfrifoldeb y perchennog (neu’r sawl sy’n mynd â fo am dro ar y pryd) yw clirio ei faw. Fel arall, mae hyn yn cael ei ystyried yn drosedd amgylcheddol a gall perchnogion anghyfrifol wynebu Hysbysiad Cosb Benodol o hyd at £150 neu fynd i’r llys lle mae uchafswm y ddirwy’n £1000. Y ffordd orau o lanhau ar ôl ci yw defnyddio bag, ei selio a’i roi yn un o’r biniau baw cŵn pwrpasol. Os nad oes bin baw cŵn yn agos, dylid mynd â’r bag adref i gael gwared arno neu ei roi yn ofalus mewn bin sbwriel cyhoeddus arferol. Mae cyflenwad o fagiau ar gael am ddim i berchnogion cŵn o swyddfeydd Cyngor Gwynedd, gan eich Cynghorydd neu gan Paul Rowlinson, Ysgrifennydd Balchder Bro Ogwen ar y rhif (01248) 605365.

Yn ôl Huw Harries, cyn sefydlydd y mudiad, daw’r rhai sydd mewn adferiad ar hyn o bryd o amrywiol gefndiroedd. Rhai wedi ymddeol, yn rhedeg eu busnesau eu hunain; yn gyflogedig; gwragedd tŷ; mewn prifysgolion a cholegau; yn gyndroseddwyr ac yn gyn aelodau o’r lluoedd arfog sydd â phroblemau alcohol, cyffuriau neu iechyd meddwl, yn ogystal â’u teuluoedd. Y nod yw creu rhagor o gyfleoedd ar gyfer adferiad gan gynnig cyfeillgarwch a gobaith newydd i’r dyfodol. I gael cymorth gan y mudiad AGRO, cysylltwch â Huw ar y rhif 07775 872254 (rhwng 9-5) neu 07549 956002 (ar ôl 5pm) neu anfonwch ebost at Huw@agro-cymru.org

Ann Williams a Pearl Evans, Balchder Bro Ogwen, yn rhoi bagiau i Mary Jones, sydd bob amser yn glanhau ar ôl ei chi.


Llais Ogwan 26

Chwaraeon Hwb i Chwaraeon Lleol Mae clwb pêl-droed Teigrod Mynydd wedi llwyddo i gael cymorth ariannol o gronfa Cist Gymunedol Gwynedd. Mae’r gronfa’n ceisio annog mwy o bobl i gymryd rhan mewn gweithgareddau corfforol. Gall clybiau a sefydliadau chwaraeon hawlio hyd at £1,500 trwy gronfa Cist Gymunedol Gwynedd gyda chymorth ar gael i brynu offer newydd ac i dalu am gymwysterau ar gyfer hyfforddwyr. Ymysg y clybiau a’r sefydliadau chwaraeon llwyddiannus diweddaraf mae Clwb Pêl-droed Mynydd Tigers – bydd yr arian yn mynd tuag at offer a dillad ar gyfer y tîm dan 14 yn ardal Bethesda. Dywedodd Sally Lloyd-Davies, cadeirydd Panel Cist Gymunedol Gwynedd: “Rydw i’n falch iawn bod Cyngor Gwynedd wedi gallu dyrannu £9,330 i ystod eang o sefydliadau chwaraeon trwy’r sir. Mae’r grwpiau yma sy’n gweithio ar lefel leol yn gwneud cyfraniad go iawn yn y gwaith o annog mwy o bobl i gymryd rhan mewn chwaraeon a chadw’n heini. Am ffurflen gais am gronfa Cist Gymunedol Gwynedd cysylltwch â Gwasanaeth Datblygu Chwaraeon Cyngor Gwynedd ar (01758) 704010.

Bowlio

Gemau Ieuenctid Bethesda v Llangefni, 11 Medi, 2011 Daeth criw mawr lawr i Ddôl Dafydd ar bnawn Sul gwyntog er gwaethaf colled agos Cymru yn erbyn y Springboks ac fe roddodd y plant wledd o gemau i’r dyrfa fawr; Dan 14 Bethesda 43 – Llangefni 14 Tymor arall gyda Ashley yn arwain o’r blaen, ond Kyle gafodd y cais cyntaf mewn gêm a rannwyd yn dair sesiwn er mwyn rhoi cyfle i bob un o garfan enfawr Cefni. Braf nodi hefyd bod criw o bron i 20 o hogia Besda ar gael ar gyfer y gêm hon. Talodd gwaith y pac ar ei ganfed i’r tîm gydag Osian yn rhwygo drwy amddiffyn Cefni am ddau gais a Cairon fel llew yn y canol. Chwaraeodd Mathew ei gêm orau eto (2 gais) ond Ashley gyda dau gais a 4 trosiad mewn gwynt cryf sy’n arwain y sgorio y tymor yma! Bu Llangefni’n cystadlu’n frwd gan groesi ddwywaith ac oni bai am daclo cadarn buasai’r sgôr wedi bod dipyn yn nes. Mae’n rhaid bod y sesiynau ymarfer ychwanegol efo Siôn a Nige ar nos Wener yn talu! Dan 12 Bethesda 12 – Llangefni 7 Gêm arall gyffrous, a gyda gêm y tîm hŷn ar y cae gyferbyn roedd mwy nag un o’r dorf yn trio gwylio dwy gêm ar yr un pryd! Dengys y sgôr fod y gêm hon wedi bod yn gystadleuol tu hwnt a dycnwch Besda’n mynd â hi yn y diwedd. Cafwyd cais bob un gan Mathew a Siôn Thomas a bu hynny’n ddigon i gipio’r fuddugoliaeth. Dan 10 Bethesda 25 – Llangefni 10 Safon uchel o chwarae gan y criw dan 10 a 5 cais yn erbyn 2 yr ymwelwyr. Yr hogia’n trio’n galed i redeg y bêl ar bob cyfle a hyn yn dod â cheisiau i Siôn Buchanan (2), Cai, Dafydd Lloyd ac Osian Hughes. Bethesda 4 – Llangefni 9, Bethesda 9 – Llangefni 6 Cymaint oedd y brwdfrydedd a’r awch am chwarae roedd y plant lleiaf yn dal i chwarae ar ôl i’r tri thîm arall orffen! Roedd Lee yr Hyfforddwr wrth ei fodd gweld cymaint o blant wedi troi allan, ac i lawer ohonynt dyma’u profiad cyntaf o gêm gystadleuol - da iawn chi! Gyda gemau mor gyflym (a chymaint o sŵn!) anodd oedd cadw cyfrif o’r sgorwyr i gyd, ond llongyfarchiadau mawr i bawb. Gêm Bethesda v Llangefni, 18 Medi, 2011 Taith i ffwrdd i wlad y Cofis oedd ail gêm tîm Dan 14 Bethesda er gwaetha’r glaw trwm fu’n bygwth y cynlluniau. Caernarfon 26 – Bethesda 15 Bu hon yn gêm galed i’r hogia gan eu bod yn colli dau o sêr yr wythnos gynt – Cairon Jones a Mathew Parry Griffiths. Er gwaethaf colli nerth y ddau chwaraewr doedd Besda byth yn bell i ffwrdd yn y gêm hon. Arweiniodd Ashley Rowlands y pac yn rymus eto ac roedd yn braf cael Steffan Owain yn ôl ar wedi anaf – roedd ei dacl driphlyg ar dri chwaraewr gwahanol mewn un symudiad werth ei gweld! Sgoriodd Iwan Roberts ei gais cyntaf i’r tîm ac ‘roedd Osian eto’n bob man yn y chwarae rhydd. Roedd Cai Jones yn croesi’r llinell fantais yn rheolaidd a chafodd Ashley ddau gais eto yn ogystal â bwrw’r postyn gyda throsiad. Daliodd yr hogia ati reit at y diwedd a buasai cais i Iago Davies wedi bod yn haeddiant am ei waith caled drwy’r bore. Daliwch ati hogia!

Ar ôl tymor cymysg o ran canlyniadau mae timau Dydd Mawrth wedi rhoi’r gorau iddi dros y gaeaf ond yma gwelir llywydd y clwb, Mr Elfed Evans yn cadw llygaid barcud ar gêm yn ystod yr haf pan oedd ei gyfaill, Denzil Wyn Jones sy’n chwarae gyda thîm B yn brwydro i roi buddugoliaeth i Fethesda.

Teigrod Ffrancon yn codi hwyliau - gweler t24


Hydref 2011