Page 1

VAN

WAALWIJK, HEUSDEN EN DONGEN

‘Geen dure special, maar scherp geprijsde standaard’ ‘Een onderneming starten is moeilijk, stoppen is nog veel moeilijker’ Waalwijk biedt ondernemers volop de ruimte

EDITIE

04 2013


REPORTAGE

COLUMN

Merkx Vugts & Vlemmix Notarissen te Heusden servicegericht De notarissen en kandidaat-notarissen van Merkx Vugts & Vlemmix notarissen werken samen met professionals, plaatselijk, regionaal en landelijk om de cliënten van goede dienstverlening te kunnen voorzien. Een en ander om onze dienstverlening aan u te optimaliseren.

DE NOTARIS ALS ADVISEUR Wij merken een groeiende belangstelling voor de notaris als adviseur in het kader van bijvoorbeeld een bedrijfsovername. In plaats van dat de notaris degene is die de transactie in een akte vormgeeft, worden wij steeds meer betrokken bij de onderhandelingen tussen partijen. Dat is mogelijk als de belangenbehartiger ten behoeve van beide partijen maar ook als partij-adviseur van één van beiden. Daarbij wordt door ons wel aangegeven dat wij als partij-adviseur optreden en niet als de onpartijdige, onafhankelijke notaris om misverstanden te voorkomen. Doordat wij vroegtijdig bij de onderhandelingen betrokken worden, zien wij ook de juridische risico’s van het maken van bepaalde afspraken en kunnen wij inschatten of de eventuele afdwingbaarheid daarvan ook mogelijk is. Dit werkt zowel voor de cliënt heel prettig alsmede ook voor de notaris omdat hij/zij dan niet op het laatst het geheel aan afspraken weer op zijn kop moet zetten. Daarnaast werken wij samen met accountans/belastingadviseurs die cijfermatig een en ander kunnen onderbouwen en uitwerken. Zij kunnen de fiscale consequenties voor de cliënt becijferen en beoordelen of de afspraken fiscaal moeten worden bijgestuurd. Kortom genoeg reden om eerder bij de notaris langs te gaan en hem haar niet uitsluitend te zien als het sluitstuk van de bedrijfsovername. Zakelijke en heldere dienstverlening, dat zijn de kernwoorden in het woordenboek van Merkx Vugts & Vlemmix Notarissen te Heusden. Wij zijn u graag van dienst.

«

2

MOOI STAALTJE WEBCARE Weet je het nog? In de vorige editie had ik het over keuzes maken. Je moet keuzes maken, maar wat blijkt? Bijna iedereen die ik spreek blijkt hier toch last mee te hebben. En dus hebben we naast Facebook ook allemaal een Twitteraccount en LinkedIn en Instagram en oh ja, ook nog Pinterest. Uren kost het om al deze social media accounts bij te houden. Eerlijk toegegeven, ik heb er ook moeite mee keuzes te maken. Ik ben verslaafd aan social media en informatie, dus de uren stapelden zich op. En ja, hoe houd je dan de focus op je business? Dat is dus praktisch onmogelijk, tenzij je een goede tool hebt. Zo een die niet alleen je eigen kanalen monitort, maar ook kijkt naar blogs, nieuwssites, klachtenfora, etc. Je maakt een goede zoekopdracht aan en voila, je wordt realtime op de hoogte gehouden. Nieuwe leads, vragen, klachten, meningen..., ik hoef er niet meer naar te zoeken. Ze stromen zo mijn scherm binnen. En ik kan, zonder in te loggen op al mijn social media accounts, direct reageren en alles afhandelen. Dat scheelt niet alleen een hoop tijd, het geeft ook een gezonde vorm van rust. Mooi staaltje webcare dacht ik zelf! En het mooiste van alles? Ik kan me weer focussen op nieuwe klanten, want ik heb ineens zeeën van tijd! Dus... zullen we eens afspreken? Dan laat ik je met alle liefde zien hoe jij als drukke ondernemer ook tijd kunt besparen!

«

MERKX VUGTS & VLEMMIX NOTARISSEN

Liefs Vianne

Burchtplein 7/Postbus 36 5256 EA/5256 ZG Heusden gem Heusden Telefoon 0416 - 66 13 79 E-mail notarissen@notarismvv.nl www.notarismvv.nl

VIANNE SCHARLOO

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

@viannescharloo vianne@redcarpet.nl


INHOUD RONDE TAFEL

REPORTAGE

REPORTAGE

‘EEN ONDERNEMING STARTEN IS MOEILIJK, STOPPEN IS NOG VEEL MOEILIJKER’

WAALWIJK BIEDT ONDERNEMERS VOLOP DE RUIMTE

STUREN OP INZETBAARHEID DOE JE SAMEN!

Een accountant, notaris, advocaat, makelaar en een vertegenwoordiger van de bank. De vijf deelnemers aan het rondetafelgesprek geven precies de juiste mix weer van de experts die minimaal nodig zijn om een bedrijfsovername tot een succes te maken. Hoewel een psycholoog misschien ook niet had misstaan. “Emoties spelen vaak een hoofdrol.�

In Waalwijk gaat internationale bedrijvigheid hand in hand met streekgebonden activiteiten. Het Waalwijkse woon-, werk- en ondernemersklimaat vaart wel bij de initiatieven, groot en klein, die hier loskomen. En daarmee de ondernemer die zich in onze gemeente wil vestigen. De hoogwaardige weg- en vaarverbindingen naar de centrum- en bedrijvenlocaties staan daarbij garant voor een goede bereikbaarheid en een vloeiende aan- en afvoer van de meest uiteenlopende goederen.

LEES VERDER OP PAGINA 14

LEES VERDER OP PAGINA 18

COVERINTERVIEW

Weet u wat verzuim uw bedrijf kost? Meldt uw medewerker zich ziek of vraagt hij verzuimverlof aan? Met deze vragen laat Rolanda Bonte regelmatig aan MKB’ers zien hoe urgent het is een bewustzijnsverandering op gang te brengen en die te implementeren.

LEES VERDER OP PAGINA 27

‘GEEN DURE SPECIAL, MAAR SCHERP GEPRIJSDE STANDAARD’ Het tv-scherm in de aankomsthal vertoont allerlei grote projecten in binnen- en buitenland. Betherma uit Oss is de fabrikant van convectoren en stralingspanelen, ze behoren tot de marktleiders. Directeur Jac Maas verklapt het geheim.

LEES VERDER OP PAGINA 9

PLUS DE ACCOUNTANT ALS MATCHMAKER 'HEDQNHQZLOOHQZHOPHHUJHOGXLWOHQHQPDDUNXQQHQGDWQLHW'HQDVOHHSYDQGH¿QDQFLsOHFUL sis, in combinatie met de door de akkoorden van Bazel opgelegde strengere kapitaaleisen zal hun uitleencapaciteit nog jarenlang aan banden leggen. Er is dus grote behoefte aan een alternatief platform op de kapitaalmarkt. Naast geld is daarvoor expertise nodig. Hoe weten kapitaalverstrekkers en –verkrijgers namelijk of ze elkaar kunnen vertrouwen? Paul Dinkgreve, voorzitter van SRA (Samenwerkende Registeraccountants en Accountant-Administratieconsulenten), ziet hier een taak weggelegd voor zijn beroepsgroep.

LEES VERDER OP PAGINA 28

EN VERDER... 2

Merkx Vugts & Vlemmix Notarissen te Heusden servicegericht 2 Mooi staaltje webcare 5 Column / Colofon 6 Nieuws 8 Belangrijke factoren bij duurzame inzetbaarheid  'HKRJHSULMVYDQVFKLMQHIÂżFLsQF\ 

13 Bijnen Uitvaartverzorging: Maakt alles mogelijk op het gebied van uitvaartverzorging 17 ‘Doe dienstverlening de deur uit’ 20 Panel: Hoe komt u aan nieuwe klanten? 22 ‘Kun je beginnen over het overgewicht van een medewerker?’  +XPDQ$FWLYH+RHÂżWWHUXZPHQVHQ hoe vitaler de organisatie

32 Transport en logistiek benut crisis als verandermoment 34 Van Liere Media maakt communiceren makkelijk 35 Experience Island: DĂŠ evenementenlocatie bij uitstek

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

3


COLUMN

HET GAAT GEBEUREN! Goed nieuws! Aan de crisis komt een eind. Wanneer, kan ik u niet zeggen, maar het gaat gebeuren. Dat staat vast. Volgt u mij maar even en loop mee langs de volgende zinnen. Dan bent u hopelijk overtuigd. Zolang als het kapitalisme bestaat, zijn er crises geweest, depressies zelfs. Maar daarna ging het altijd weer bergopwaarts. Wie er de economische handboeken op na slaat (niet doen trouwens, dodelijk saai), komt vele voorbeelden tegen. De laatste echte crisis speelde ]LFKGHUWLJMDDUJHOHGHQDI'HLQÀDWLHZDV hoog (bijna 7 procent in 1981) en de rente ontspoorde navenant. De oudere zus van mijn toenmalige vriendin moest haar hypotheekrentetermijn na vijf jaar weer verlengen en schoot omhoog van 8 naar 13 procent. Zij NUHHJOHWWHUOLMNHQ¿JXXUOLMNHHQKDUWYHU]DNNLQJ

Maar, het goede nieuws is dat er bijna geen nieuwe woningen meer worden gebouwd in dit land. Terwijl de bevolking doorgroeit. We zijn al bijna met 17 miljoen. Huren is weer populair omdat de banken moeilijk doen met hypotheekverstrekking. De huurprijzen schieten dus overal omhoog. Nog even en niemand kan of wil dat nog betalen. Het wachten is nu op een bank die als eerste met een heel slimme, nieuwe hypotheekvorm komt. En die komt er. Zeker nu er in Den Haag voorzichtig wordt gedacht aan een variant op het Duitse systeem, waar je minimaal 20 procent van de koopsom contant moet meenemen. Dat gaat in Nederland niet werken, want bij de buren zijn de salarissen hoger en de huizenprijzen lager.

Alles was toen nog veel erger dan nu, maar dat weet bijna niemand meer. De jeugdwerkloosheid explodeerde, wie van school kwam kon het wel schudden. Door de invoering van de VUT en kortere werkweken kwam alles weer op z’n pootjes terecht, maar dat duurde wel een jaar of tien.

Ergens in 2014 of 2015 of misschien wel 2016 gaat het beginnen: het grote leger kooplustige tweeverdieners onder de 40 jaar gaat de verandering op de huizenmarkt én de economie inleiden. Kopen betekent vaak renoveren (er is te weinig nieuwbouw), schilderen, stofferen, keukens, badkamers en meubels aanschaffen, kortom de zaak gaat weer draaien.

We zien nu vergelijkbare ontwikkelingen met GLWYHUVFKLOGDWLQÀDWLHHQUHQWHMXLVWODDJ]LMQ Destijds gaven consumenten geen geld uit omdat het er niet meer was, nu potten ze het op omdat ze de regering niet vertrouwen met haar zwalkend beleid.

Als het vliegwiel van de woningmarkt sneller draait, zullen andere sectoren en bedrijfstakken ook weer het licht gaan zien. Het vertrouwen neemt toe, de consument gaat weer meer besteden. De cirkel is rond. Echt, het gaat gebeuren!

«

André Vermeulen // info@avoor.nl

COLOFON Hét Ondernemersbelang Waalwijk, Heusden en Dongen verschijnt vijf keer per jaar. Tweede jaargang, nummer 4, 2013 Oplage: 3.000 exemplaren Coverfoto Jac Maas, directeur Betherma Fotografie: Yuri Willems

Uitgever Novema Uitgevers BV / Jelte Hut Postbus 30, 9860 AA Grootegast Weegbree 1, 9861 ES Grootegast Telefoon: 0594 – 51 03 03 Fax: 0594 – 61 18 63 info@novema.nl www.novema.nl

Regionale verbinder Novema Helmond Prema Kersten Telefoon 0492 – 82 01 57 p.kersten@ondernemersbelang.nl

Eindredactie Novema Grootegast Femke Hut Telefoon 0594 – 51 03 03 f.hut@ondernemersbelang.nl

Vormgeving VDS Vormgeving, Drachten

Website www.ondernemersbelang.nl

Druk D + L Printpartners GmbH, Bocholt

Aan deze uitgave werkten mee: Juliette Barendse Gerrit Boer Paul Kusters (cartoon) Jeroen Kuypers IngerMarlies Leeuwenburgh Marco Magielse Astrid Potters Patricia de Ryck André Staas André Vermeulen (column) Yuri Willems

Adreswijzigingen Adreswijzigingen, verandering van contactpersoon of afmeldingen kunt u per mail doorgeven aan Tiny Klunder, t.klunder@novema.nl. Vermeld s.v.p. ook de editie er bij, die vindt u aan het begin van deze colofon. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de advertenties.

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

5


KORT NIEUWS

LATHOUWERS EN RIEMERSMA LEASING AUTOSPONSOR VAN SPM SHOETERS De basketballers van SPM Shoeters Den Bosch zullen de komende drie jaar rijden in een Opel. Zowel SPM Shoeters Den Bosch , Lathouwers als Riemersma zijn zeer content met de samenwerking. “We hebben diverse mogelijkheden bekeken maar het gevoel bij Lathouwers en Riemersma was meteen goed. Lathouwers heeft een mooie historie met onze basketbalclub. Al diverse keren zijn zij als autosponsor actief geweest en daarom is het natuurlijk ook hartstikke leuk dat we tot elkaar zijn gekomen� zegt bestuurslid Jan-Willem Scheffers. SPM Shoes and Boots is de nieuwe hoofdsponsor van voorheen EiffelTowers Den Bosch. Het schoenenbedrijf uit Waalwijk is de komende 3 jaar naamgever van de Bossche basketbalclub. De naam SPM Shoeters Den Bosch zal op het shirt prijken van de bekerwinnaar van 2012-2013. Het team van hoofdcoach Sam Jones bestaat uit Ali Farohkmanesh, Marcel Aarts, Tony Johnson, Tai Wesley, David Gonzalvez, Stefan Wessels, Ralf de Pagter, Mike Schilder, Kees Akerboom en Ali Farokhmanesh, Pim de Vries, Vincent Nguyen en Frerik Adriaans. “Nieuwe naam met een mooi doel, kampioen worden en daar passen wij met Riemersma Leasing natuurlijk fantastisch bij� weet Remco van Lotringen. “Natuurlijk was dit zonder Opel Nederland en Bovemij Verzekeringen niet gelukt. Het is een goed samenspel van alle partijen geweest waardoor we deze deal hebben kunnen sluiten. Lathouwers heeft natuurlijk ook een nauwe band met de sportbranche. Juist daarom past deze overeenkomst ons heel goed en zullen wij in ieder geval de spelers veilig de weg op sturen zodat ze op tijd op de training zullen zijn� besluit vestigingsmanager Fleetsales Jan –Willem van den Akker lachend.

ADVERTENTIE

RICOH DOCUMENT CENTER EINDHOVEN ’S-HERTOGENBOSCH OVERGENOMEN Nieuw team biedt toegevoegde waarde aan MKB-bedrijven in de regio

Ricoh Document Center Eindhoven -’s-Hertogenbosch, onderdeel van de Ricoh Nederland-organisatie, is overgenomen en heeft een volledig nieuw team. Ricoh Document Centers bieden volop toegevoegde waarde aan MKB bedrijven in de regio op het gebied van printen, document management, informatieprocessen en IT-diensten. Ricoh Document Center Eindhoven - ‘s-Hertogenbosch heeft met Erik Nijhof als directeur een zeer ervaren drijvende kracht. De afgelopen acht jaar heeft Erik diverse managementfuncties bij Ricoh Nederland vervuld, en heeft hij documentprocessen in diverse typen organisaties van dichtbij gezien en geoptimaliseerd. Hij kijkt uit naar zijn nieuwe rol ‘in de regio’: “Ik geloof in het opbouwen van langdurige relaties waarbij wederzijds inzicht en respect voor elkaars ambitie de basis vormt. Door je echt in te leven in de organisatie van de klant kun je elkaar versterken. Dit is dan ook de kracht van regionaal actief zijn. Samen met mijn team wil ik in de regio Eindhoven / ’s-Hertogenbosch waarde toevoegen aan de relatie die we hebben met RQ]HNODQWHQ=HKHOSHQRPHIÂżFLsQWHUGXXU]DPHUHQZLQVWJHvender te werken. Slimmer te werken eenvoudig gezegd.â€? De vijftien Ricoh Document Centers in Nederland zijn zelfstandige bedrijfsonderdelen binnen de landelijke Ricoh organisatie. Vanuit een local-to-local gedachte, hebben zij volop kennis van de lokale markt, en bieden ze toegevoegde waarde aan MKB-bedrijven in hun regio op het gebied van printen, document management en IT-diensten. Ga voor meer informatie naar http://www.ricoh.nl

6

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

Zeven Deugden Advies & Management Huub Glas is gegrepen door de vraag hoe mensen samen werken werken, samen creatief zijn en nieuwe, nog niet eerder gecreĂŤerde projecten kunnen realiseren. Hij creĂŤert en ontwikkelt duurzame projecten met maatschappelijke waarde, richt zich op sociale vernieuwing en geeft trainingen en workshops. Huub leert mensen om hun diepste, persoonlijke kwaliteiten (deugden) in te zetten voor een positieve levenshouding: de herwaardering van oude waarden in een nieuwe tijd die bol staat van verandering en (her)bezinning op de toekomst.

Duurzaamheid en harmonie: oude waarden en kwaliteiten in een nieuwe tijd

Zeven Deugden Advies & Management T 06 - 54 72 80 07 • huub@zevendeugden.nl Sint Nikolaasstraat 35 • 5268 EH Helvoirt • www.7deugden.nl


COLUMN

FLEXIBILITY REGIO TILBURG/WAALWIJK/ DEN-BOSCH: meer dan 25 jaar ervaring in arbeidsbemiddeling en personeelsadvisering

Flexibility is met de ondernemers Andrea Wolfs en Linda Timmerman, gevestigd te Udenhout, in de regio een ervaren dienstverlener voor het MKB. Wij onderscheiden ons door onze persoonlijke en innovatieve benadering van de markt op het gebied van personeelsadvisering en – bemiddeling. Is het voor u ook van groot belang dat u een goede en ervaren gesprekspartner heeft op het gebied van personeelsadvisering? Wij zetten al onze middelen en ervaring in om u zo optimaal mogelijk te ondersteunen. Door deze persoonlijke benadering mogen wij een groot aantal klanten/bedrijven als vaste klant betitelen. Juist door deze persoonlijke aanpak, snelle actie-reactie is dit allemaal mogelijk geworden. %HQWXJHwQWHUHVVHHUGKWWSZZZÀH[LELOLW\QOYHVWLJLQJ ZDDOZLMNRIKWWSZZZÀH[LELOLW\QOYHVWLJLQJWLOEXUJRLVWHU wijk

A D V E R T E N T IE

OOK VEILIG EEN SLIPPERTJE MAKEN? SPECIAAL VOOR ONZE LEZERS Deze aanbieding loopt t/m 31-3-14, maar de gekozen cursusdata zijn geldig in geheel 2014.

Inclusief BTW en inclusief een auto (nieuwe BMW 1 serie) Cursus duurt 3 uur

AALO M R NO 9 EUR 12

TALK THE TALK Onder de douche denkt iedereen dat hij kan zingen. Dezelfde natuurlijke zelfoverschatting zie je bij humor. Iedereen denkt dat hij er gevoel voor heeft, terwijl er toch vrij veel bedenkelijke grappen circuleren. Ook bij communicatie kom je dit defect regelmatig tegen. Iedereen denkt dat hij helder (genoeg) communiceert. Ik kom over allerlei vloeren en ben dus wel wat gewend als het om jargon gaat. Vaak valt me daarbij op wat een fascinerend spraakgebruik zich heeft ontwikkeld. Heel geschikt voor gebruik binnenskamers. Het is onderdeel van mijn vak om taalkundige uitwassen te temmen en vertolken voor een zo groot mogelijke lezersgroep. Daarbij let ik ook altijd op de esthetiek van een formulering. U zult mij dus nooit betrappen op het gebruik van het wanstaltige ‘soort van...’ Dit is een letterlijke vertaling van ‘sort of’. En letterlijke vertalingen werken vaak niet. Het is van een zodanige lelijkheid dat ik mijzelf tussen de spreker en de lezer werp om hier ‘een stukje’ censuur op te plegen. Lelijkheid wil ik mijn intelligente lezers namelijk niet aandoen. Tegelijkertijd blijft het uiteraard zaak om aan te sluiten bij het actuele taalgebruik. Want hoeveel taalkundig schoons er de afgelopen decennia ook verloren is gegaan, we moeten dóór. Een belangrijk element van journalistiek werk is om op gestileerde wijze verslag te doen van een gesprek of ontmoeting. Door die stilering wordt het verslag achteraf meestal nog mooier en interessanter dan het gesprek in werkelijkheid was. Desondanks ontkom ook ik niet helemaal aan het gebruik van bepaalde anglicismen. Namelijk wanneer de geĂŻnterviewde een exemplaar in de mond neemt dat te ingeburgerd is om te kunnen negeren. Waarbij ik regelmatig bedenk dat je hetzelfde óók en meestal nog mooier in het Nederlands kunt zeggen. Onze taal is Ăźberhaupt een bijzonder fraaie met een buitengewone rijkdom aan uitdrukkingsmogelijkheden. Hoewel de meeste Nederlanders dat zelf ironisch genoeg niet in de gaten lijken te hebben. Schoonheid en effectiviteit van taal versterken elkaar. Op het ene moment kan poĂŤtisch en kleurrijk taalgebruik als genotsmiddel voor het lezend oog dienen, terwijl op het andere moment prozaĂŻsche taal weer beter past. Wat het beste werkt en het effectiefst is, wordt bepaald door de context. Die context aanvoelen en de lezer voor ogen hebben; het speelt allemaal mee in het geven van een heldere stem aan ondernemers. Want ik schreef het al: iedereen denkt dat hij helder (genoeg) communiceert. Maar voor een boodschap die een grote doelgroep moet bereiken zou ik toch maar een professional in de arm nemen (met excuses voor dit anglicisme). Want geloof mij: doelgerichte communicatie is een vak. Een vak waar het Platform voor kansrijk ondernemen bij uitstek een platform voor biedt. Laat u bedienen, zou ik zeggen. Zodat u zich onbeperkt met Ăşw specialiteit kunt bezighouden. Want dat is in uw ondernemersbelang.

ÂŤ

BAART KOSTER

AANMELDEN? WWW.SEC-ROSMALEN.NL/OB

(freelance zakelijk & economisch journalist, copywriter en columnist) www.kosterteksten.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

7


REPORTAGE

Belangrijke factoren bij duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid is slechts mogelijk wanneer de gezondheid van medewerkers hen daartoe in staat stelt en wanneer zij zich kunnen ontwikkelen om goede werkprestaties te blijven leveren. Wanneer mensen zich gezond voelen kan niet alleen verzuim worden voorkomen, maar zal ook de arbeidsproductiviteit toenemen. Gezondheid van medewerkers kan door verschillende factoren beinvloed worden. Handelingen als tillen, dragen, duwen, trekken, trillen en schokken, maar ook statische werkhoudingen, repeterende bewegingen en energetische belasting kunnen leiden tot klachten door fysieke overbelasting. Daarnaast kunnen factoren in de organisatie en het werk leiden tot mentale overbelasting en stress.

Deze begeleiding is kortdurend en resultaatgericht. Een andere methode die ik daarbij kan inzetten is mindfulness: je aandacht doelbewust richten op je ervaring van dit moment, zonder hierover te oordelen. Bewust en met aandacht leven vraagt om dagelijkse oefening. Onderzoek wijst uit dat aandachttraining effectief is bij zowel lichamelijke als geestelijke klachten ten gevolgen van stress. Met mindfulness leer je om op een meer bewuste manier hiermee om te gaan.

Vitaliteit gaat over je goed voelen. Op fysiek, mentaal, emotioneel én spiritueel niveau. Wij bieden vitaliteitsdiensten aan, gericht op het vergroten van het welzijn van mensen, op een oplossingsgerichte manier. Deze manier is vooral gericht op het benutten van de sterke kanten en hulpbronnen van de mensen zelf.

HEDI VAN DER LEEDEN | PSYCHOLOGIEEN MEDIATIONPRAKTIJK

P. KERSTEN Verbinder & Media Adviseur Sobritasplein 301 • 5701 MJ Helmond Telefoon 0492 – 82 01 57 Fax 0492 – 82 01 58 E-mail p.kersten@ondernemersbelang.nl Website www.ondernemersbelang.nl

«

Putstraat 7-9, 5142 RJ Waalwijk Telefoon 06 - 106 895 09 E-mail info@hedivanderleeden.nl www.hedivanderleeden.nl

VERBINDER VAN REGIONALE ONDERNEMERS Platform voor kansrijk ondernemen


REPORTAGE

Tekst: Patricia de Ryck //Fotografie: Yuri Willems

RUIME KEUZE CONVECTOREN BIJ BETHERMA:

‘Geen dure special, maar scherp geprijsde standaard’ Het tv-scherm in de aankomsthal vertoont allerlei grote projecten in binnen- en buitenland. Betherma uit Oss is de fabrikant van convectoren en stralingspanelen, ze behoren tot de marktleiders. Directeur Jac Maas verklapt het geheim. “Betherma is in 1977 opgericht. Daardoor beschikken we over ruim dertig jaar aan ervaring en deskundigheid. We zijn daarnaast een betrouwbare partner, wat er voor zorgt dat we met veel bedrijven al jaren zakendoen�, begint Maas zijn verhaal. Maar waar het bedrijf uit Oss zich echt mee onderscheidt is zijn maatwerk. Bij Betherma is dat niet bijzonder, maar standaard.

FLEXIBEL Âł:LMZHUNHQYHHODORSVSHFLÂżFDWLH=RHNWHHQ bedrijf een oplossing in een speciaal product dan is dat bij ons geen dure special - zoals bij de meeste fabrikanten - maar juist een scherp geprijsde standaardâ€?, vertelt Maas. Deze service kan Betherma aanbieden, omdat zij alles in eigen huis produceren. Of het nu gaat om het verwerken van metaal, aluminium, hout, of kunststof. Of om bewerkingen als zetten, lassen, poedercoaten, plooien, nat lakken – ze doen het allemaal zelf. “We zijn daardoor niet alleen sneller. We kunnen ook de kwaliteit gaUDQGHUHQ0DDUERYHQDO]LMQZHYHHOĂ€H[LEHOHU´ Maas vervolgt: “Groter betekent vaak logger, wij kunnen snel schakelen net als een klein bedrijf. Natuurlijk is outsourcing soms goedNRSHUPDDUGDQEHQMHZHOGLHĂ€H[LELOLWHLW NZLMW$OVGHNODQWGDQHHQVSHFLÂżHNHYUDDJ heeft, dan kun je daar niet zo daadkrachtig naar handelen. Wij kunnen dat wel, waardoor we die specials juist heel snel kunnen leveren. Andere eisen in het buitenland? Geen probleem, wij passen ons product aan, zodat het ook internationaal voldoet aan de daar geldende wetten en regels.â€?

bijvoorbeeld de verlichting en/of ventilatie integreren, waardoor je een rustiger beeld aan het plafond krijgt. Daar komt nog bij dat als je stralingspanelen aan een warmtepomp koppelt ze uitstekend te gebruiken zijn als een zuinige en duurzame oplossing in lage stooktemperaturen.� Binnenkort presenteert het bedrijf uit Oss weer een innovatie. Maas vertelt er enthousiast al wat meer over. “In de bouwwereld moet alles op dit moment sneller. Daarom komen wij met een convector, waarbij de aansluiting in het midden zit. Dit maakt het makkelijker om de installatie voor te bereiden, zeker in de prefab-fase. Dit is veel simpeler en dus sneller dan de standaard convectoren.�

MEEDENKEN Zo denkt Betherma niet alleen bij de ontwikkeling mee met de klant, ook bij levering weten ze zich te onderscheiden. “Wat hier 1 euro kost, moet op de bouw 3 euro opleveren. Daar denken wij graag over mee. Zo hebben we bij de aanlevering van convectoren in HHQJURWHVWXGHQWHQĂ€DWLQ7LOEXUJYHHOWLMG bespaard, door onze materialen te leveren op door ons op maat geproduceerde rolcontainers die precies in de bouwlift pasten en hijsbaar waren. Dit en door extra labeling van de producten werd het logistiek proces op de bouw aanzienlijk verkort, en dus kostenbesparend. Een ander voorbeeld is het voormonteren van ventielen bij ons in de fabriek in plaats van op de bouw. In meedenken en werken, onderscheiden we ons zeker.â€?

ÂŤ

EIGEN PRODUCTEN Juist daardoor ontstaan eigen producten, zoals de AluMaxx high performance convector; een sterke lichtgewicht convector met hoge warmte afgifte. Maar niet alleen op het gebied van convectoren is Betherma de kenner, ook voor innovatieve stralingspanelen ben je in Oss aan het juiste adres. “We kunnen

BETHERMA Etruskenweg 9 5349 AZ Oss Telefoon 0412 - 64 94 94 E-mail info@betherma.com www.betherma.com

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

9


DEELNEMERS ROB VLEMMIX Notaris bij kantoor Merkx, Vugts en Vlemmix in Heusden. www.notarismvv.com

10

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013


RONDE TAFEL

Tekst: Jeroen Kuypers // Fotografie: Marco Magielse

PREFAB VERSUS PERSOONLIJKE DIENSTVERLENING:

De hoge prijs van schijnefficiëncy Onder invloed van de crisis is er een tweedeling ontstaan in de zakelijke dienstverlening. De onderkant van de markt eist steeds meer lage tarieven en instant-oplossingen. Dat leidt in toenemende mate tot standaardisering, maar ook tot onpersoonlijke dienstverlening en tot dreigend kwaliteitsverlies. De rest van de markt tracht zich hiertegen te profileren door maatwerk te blijven bieden, maar de zelfstandige professionals voelen de prijsdruk wel. Naast het Hema T-shirt bestaat nu ook het Hema testament, naast de persoonlijk begeleide begrafenis of crematie, de internet uitvaart. De supermarktoorlog die tien jaar terug uitbrak lijkt nu ook de zakelijke dienstverlening in een slagveld te hebben veranderd. “Het belang van de adviseur is dat hij mag adviseren,” stelt Rob Vlemmix, notaris bij kantoor Merkx, Vugts en Vlemmix in Heusden. “Het concept van de Hema, waarmee een aantal notariskantoren onlangs in zee is gegaan, gaat ervan uit dat dit niet nodig is. Klanten worden in categorieën ingedeeld. Vul maar een vragenlijstje in en we stoppen je in een hokje.” De tendens naar ‘Hemaïsering’ wordt volgens Vlemmix actief gestimuleerd door de overheid. “Het opstellen van huwelijkse voorwaarden kan volgens Den Haag het werk worden van een ambtenaar, van een akte voor de verkoop van een huis een bijkomende opdracht van het kadaster. De notaris is juist bij uitstek degene die daarvoor geschikt is. Hij heeft daarvoor immers jaren gestudeerd, dus ik vind dit een onbegrijpelijke tendens.”

GOEDKOOP IS DUURKOOP “Een zakelijke dienstverlener wil zich onderscheiden door kwaliteit en dus door maatwerk te leveren. Dit heeft een prijskaartje, maar leidt dikwijls tot een meervoudige opbrengst” zegt Eugène Smit, vennoot bij Smit & De Hart advocaten in Vught. “De consument wordt echter steeds meer verleid tot het kiezen voor goedkopere oplossingen, bijvoorbeeld het downloaden van standaard overeenkomsten van internet of het laten behandelen van een echtscheiding door een mediator die zelf niet over juridische kennis

beschikt en die gebruik maakt van een niet door hem/haar doorgrond model van een echtscheidingsconvenant. Het probleem met de standaardisering van het recht is dat er een schijnefficiëncy en schijnzekerheid kan ontstaan. Belangrijke kwesties lijken voor een lage prijs te zijn geregeld. Achteraf kun je bedrogen uitkomen. De ondernemer die zijn huwelijkse voorwaarden uit de schappen van de Hema heeft ‘gevist’ kan bijvoorbeeld bij een scheiding of faillissement voor een hoogst onaangename verrassing komen te staan. Eén gesprek met een advocaat of een notaris had deze ondernemer een vermogen kunnen opleveren of besparen. Ook de rechtsbijstandsverzekeraars spiegelen de consument voor dat hij voor een paar honderd euro per jaar al zijn juridische risico’s heeft afgedekt. In werkelijkheid wordt voor vele juridische risico’s - daar kom je pas achter als het te laat is - geen dekking verleend.”

DE KLANT GELD BESPAREN Rien Bijnen, directeur van Bijnen Uitvaarverzorging in Vught, refereert aan een reportage over een vrouw die vond dat uitvaartondernemingen teveel geld vroegen en besloot na de dood van een naaste alles zelf te regelen. “Ze ontdekte niet alleen dat dit nog heel ingewikkeld, tijdrovend én kostbaar was, maar ook dat ze in die eerste dagen na het overlijden helemaal

niet aan rouwen was toegekomen. Achteraf bezien zou ze de uitvaartverzorging toch hebben uitbesteed. Wij professionals weten de weg in het woud der instanties. We kunnen letterlijk 24 uur per dag worden opgeroepen en we werken met personeel dat geschoold en ervaren is. Maar wij kunnen de klant ook geld besparen. De lokale overheden durven bijvoorbeeld hoge bedragen te vragen voor grafrechten, en die kunnen flink verschillen van gemeente tot gemeente. Een plek op een natuurbegraafplaats in plaats van een gemeentelijke kan de nabestaanden dan duizenden euro’s voordeel opleveren.”

EEN KWESTIE VAN BETROKKENHEID Dergelijk advies hoeft de klant niet te verwachten wanneer alles via het internet geregeld wordt, want ja, alles is tegenwoordig online mogelijk, ook een uitvaart. Wat de evolutie naar prefab dienstverlening aanjaagt is het verlangen van consumenten, maar ook ondernemers, alles voor de laagst mogelijke prijs aan te schaffen. “Vroeger werd je als kantoor geregeld bezocht door ondernemers die kwamen polsen of je de geschikte advocaat voor hun bedrijf was. Tegenwoordig mailen jonge ondernemers naar vijf kantoren tegelijk en selecteren daaruit de goedkoopste,” aldus Eugène Smit. Maar volgens Linda Timmerman, franchise-ondernemer bij de vestiging Waalwijk van Flexibillity, regisseur van flexibele arbeid, keert de wal ook geregeld het schip: “Een groot bedrijf ging eerst in zee met een grote

EUGÈNE SMIT

RIEN BIJNEN

LINDA TIMMERMAN

RICK VAN DIJK

Vennoot bij Smit & De Hart advocaten in Vught. www.winsmart.nl

Directeur van Bijnen Uitvaarverzorging in Vught. www.bijnenvught.nl

Franchise-ondernemer bij de vestiging Waalwijk van Flexibillity. ZZZÀH[LELOLW\QOZDDOZLMN

Bedrijfsleider van Experience Island in Loon op Zand. ZZZH[SHULHQFHLVODQGQO

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

11


RONDE TAFEL arbeidsbemiddelaar maar kreeg daar niet de kwaliteit die het vroeg. Uiteindelijk konden wij die wel leveren. De reden daarvoor is dat wij voldoende tijd uittrokken om te inventariseren aan welk type medewerker precies behoefte was. Ik denk dat de kwaliteit van de dienstverlening uiteindelijk een kwestie van betrokkenheid is. Ik ben zelf ondernemer; ik zit al jaren in het vak van arbeidsbemiddeling en wil er nog jaren in blijven, terwijl veel intercedenten van grotere bemiddelaars in loondienst zijn en nog relatief jong en onervaren. Zij kúnnen die gevraagde kwaliteit simpelweg niet leveren.”

JAGEN ACHTER ELK BEETJE OMZET De druk op de prijzen is in elke tak van dienstverlening voelbaar, vindt Rick van Dijk, bedrijfsleider van Experience Island in Loon op Zand. “Ook evenementen moeten steeds maar goedkoper worden, tot je een soort bodem bereikt. Wij organiseerden aanvankelijk vrijgezellenavonden, maar het tarief per persoon daalde van boven de honderd euro naar minder dan de helft. Wat kun je daarvoor op den duur nog leveren? Want je moet wel steevast zorgen voor beveiliging en begeleiding. Dat lukt enkel als je je volledig erin specialiseert en alles standaardiseert. Daarom hebben wij dit type evenement, net als andere die typerend zijn voor de onderkant van de markt, afgestoten en laten we die nu over aan een collega. Liever minder evenementen, maar wel met voldoende marge en vooral tevredenheid van de klanten dan jagen achter elk beetje omzet. Als we dat niet hadden gedaan zouden we misschien niet een evenement als dat voor Leaseplan hebben kunnen organiseren. De vertegenwoordigers van dat bedrijf begonnen niet direct over budgetbeperkingen maar lieten ons creatief zijn. Het resultaat was een prachtig feest voor achthonderd deelnemers – het personeel en hun gezinnen – dat een tevredenheid scoorde van 97%. Door al dat zoeken naar de laagste prijs zou een bedrijf bijna vergeten waaróm het eigenlijk een evenement wil organiseren.”

12

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

AANWEZIGHEID MET KWALITEIT VERWARREN De toegevoegde waarde van professioneel en vooral persoonlijk gegeven advies is groot, het gebrek aan meerwaarde van veel standaard dienstverlening wordt daarentegen steeds zichtbaarder. “Er zijn grote notariskantoren die voor een paar honderd euro een akte van overdracht van een onroerende zaak produceren. Soms bevat zo’n akte aantoonbare onzin. Ik heb in mijn praktijk meegemaakt dat een notarisklerk, na kort overleg met een ‘behandelend’ notaris, weigert om een en ander te corrigeren, omdat ze dan geld toeleggen op die aktes. In de tussentijd staat die onzin er wel in”, geeft Eugène Smit als voorbeeld. Op de vraag waarom consumenten en ondernemers dan en masse dergelijke aanbieders van hun klandizie blijven voorzien antwoordt de advocaat: “Omdat die over grote reclamebudgetten beschikken. De klant verwart vindbaarheid met kwaliteit. Als jij op internet een zoekterm intypt en je komt direct uit bij een groot kantoor is de neiging dat dan ook meteen maar te contacteren groot. Natuurlijk wordt er nog steeds aanbevolen en doorverwezen; gelukkig blijven tevreden klanten je trouw. Dat is ook de belangrijkste reden dat een kantoor als het onze sterk kan groeien. Maar ook wij hebben geen andere keus dan veel geld te investeren in vindbaarheid.”

van tevoren had aangegeven kan de begrafenis volgens zijn wensen plaats vinden, ook als hij plotseling sterft. In dat vooruitzien, samen met de klant, zie ik een van de belangrijkste vormen van toegevoegde waarde van de adviseur. Maar daarvoor moet tijd kunnen worden uitgetrokken: voor het gesprek met de klant, voor de voorbereiding en uitwerking en voor bijscholing om de kennis op peil te houden. Die tijd kun je niet meer vrijmaken als de bodem onder de tarieven wordt uitgeslagen.”

TOEGANG TOT DE RECHTSTAAT Tarieven moeten fair zijn, stelt Eugène Smit. Daarbij gaat het niet zozeer om de hoogte als wel om de billijkheid ervan, om de kwaliteit en de hoeveelheid werk die de prijs vertegenwoordigt. “En dus is het aan ons om de klanten uit te leggen waarom uurtarieven fair zijn. Het is ook enkel dankzij billijke prijzen in de commerciële dienstverlening dat advocaten en notarissen hun maatschappelijke verplichtingen kunnen volbrengen. In de sociale rechtshulp, die tien procent van onze omzet uitmaakt, werken wij soms voor minder dan 10 euro per uur. Geregeld hebben deze cliënten bovendien geen geld om te betalen waardoor we er zelfs op toeleggen. Toch blijven we dit werk doen omdat een rechtstaat nu eenmaal enkel kan functioneren als iedereen er toegang toe krijgt.”

VOORUITZIEN Rob Vlemmix vindt dat de overheid de evolutie naar prefab dienstverlening op diverse manieren bevordert. “Niet alleen door wetgeving en door te roepen dat zaken buiten de notaris om geregeld moeten kunnen worden, zoals schenkingen en éénpersoons B.V.’s , maar ook door haar bezuinigingsbeleid, dat geen blijk geeft van enige onderliggende visie. Ik denk dat vooruitzien juist belangrijk is. Als oom Bert overlijdt kan niemand hem nog vragen hoe hij begraven had willen worden, als hij dat

Of de opmars van de prefab dienstverlening zijn hoogtepunt al heeft bereikt is ongewis. Teveel elementen bevorderen nog de kortzichtigheid van consumenten en ondernemers. Maar uiteindelijk zal toenemende teleurstelling over gebrekkige kwaliteit en onpersoonlijke behandeling gaan opwegen tegen de verlokkingen van lage prijzen en onlinegemak. Goedkoop is helaas vaak duurkoop. Dat eeuwenoude gezegde gaat evengoed op voor immateriële diensten als voor tastbare producten.

«


REPORTAGE

Tekst: Juliette Barendse // Fotografie: Marco Magielse

QUICK SCAN HÉT PROBLEEM VAN DE MARKT

BIJNEN UITVAARTVERZORGING

Maakt alles mogelijk op het gebied van uitvaartverzorging Een uitvaart is een heftige, emotionele ervaring voor de nabestaanden. Naast het verwerken van het verdriet komen familieleden voor veel keuzes te staan. Bijnen Uitvaartverzorging staat nabestaanden bij, zodat zij zorgeloos afscheid kunnen nemen van hun geliefde. “Elke familie en elke uitvaart heeft zijn eigen verhaal”, aldus mede-eigenaar Rien Bijnen. “We geven de uitvaart daarom een zo persoonlijk mogelijke tint, waarbij alles in samenspraak met de familie verloopt. Onze uitvaartbegeleiders bespreken zaken als de invulling van de dienst, de tekst op de rouwkaart en het condoleancebezoek.” Naast de persoonlijke keuzes komt bij een uitvaart ook het administratieve aspect om de hoek kijken. Zo neemt Bijnen contact op met de verzekeringsmaatschappij voor de uitvaartverzekering, wordt de overlijdensaangifte verzorgd en wordt indien gewenst contact opgenomen met het lokale notariaat. Hierbij zijn onze medewerkers 24 uur per dag bereikbaar.

RUIMTE VOOR EIGEN IDEEËN EN WENSEN De betrokken begeleiding van de uitvaartbegeleiders geeft de nabestaanden een indruk van de mogelijkheden op het gebied van uitvaartverzorging. Igor Bijnen: “De uitvaartbranche heeft nog altijd een kil en afstandelijk imago. Wij willen mensen juist laten zien dat een uitvaart een heel persoonlijke benadering kan hebben. Een voorbeeld is ons nieuwe, moderne uitvaartcentrum in Vught. Door eigen muziek, mooie bloemen, een fotoen videopresentatie en catering krijgt elke uitvaart een geheel eigen sfeer.” Bijnen Uitvaartverzorging is zich daarbij bewust van de kosten die een uitvaart met zich meebrengt. Rien Bijnen legt uit: “We richten ons echter op de strekking dat alles mogelijk is, voor arm én rijk. Op ons speciale Uitvaart Informatieplein® in het uitvaartcentrum in Vught geven we mensen inspiratie met de nieuwste mogelijkheden en trends voor onder andere kisten, zerken, urnen en sieraden.”

THANATOPRAXIE Als onderdeel van deze persoonlijk benadering, biedt Bijnen meerdere opties voor opbaring. Rien Bijnen: “Zo kan de overledene worden opgebaard in Bijnen Uitvaartcentrum- Eikendonk in Waalwijk, Bijnen Uitvaartcentrum- Zandley in Drunen of in één van onze andere uitvaartcentra in de regio. ” Een andere veelvoorkomende mogelijkheid is thuisopbaring, waardoor mensen tot de uitvaart in hun eigen omgeving blijven. Rien Bijnen: “Met de speciale tijdelijke balseming die wij op de hoofdlocatie van Bijnen verzorgen, de zogenaamde thanatopraxie, kan men thuis zonder koeling worden opgebaard. Als één van de weinige uitvaartcentra hebben wij deze behandeling in eigen huis en zijn we hiertoe gecertificeerd. Als uitvaartcentrum dragen we daarnaast het Keurmerk Uitvaartzorg, waarmee we onze kwaliteit op diverse punten onderschrijven.”

» Praten over je eigen uitvaart blijft voor velen een groot struikelblok. Door je niet te verdiepen in de kosten en regelgeving die bij een uitvaart komen kijken, wordt vaak pas in een laat stadium nagedacht over de zaken die voor een uitvaart geregeld moeten worden. Het wordt hierdoor voor nabestaanden moeilijker om belangrijke keuzes te maken.

ONZE VISIE » Als uitvaartonderneming maken we het praten over een eigen uitvaart graag open en toegankelijk. We geven mensen een duidelijk beeld van de mogelijkheden voor hun uitvaart en de eventuele kosten die hierbij komen kijken. Nadenken over een passend afscheid is niet leeftijdsgebonden en kan al in een vroegtijdig stadium door iemand worden geregeld.

UW OPLOSSING » Bij Bijnen Uitvaartverzorging geven mensen een eigen invulling aan hun uitvaart. Aan de hand van onze wilsbeschikking zetten zij de grote lijnen van hun uitvaart zelf op papier. Door dit papier te bewaren zijn deze wensen ook voor de directe omgeving GXLGHOLMN2P¿QDQFLsOHSUREOHPHQPHWHHQ uitvaart te vermijden raden we bovendien aan een uitvaartverzekering af te sluiten. Ons eigen assurantiekantoor heeft mensen PHWVSHFL¿HNHNHQQLVKLHURYHULQKXLV

VOORUITDENKEN Voor veel mensen blijft het laatste afscheid een moeilijk onderwerp, waar ze liever niet over nadenken. Toch is het van groot belang om de grote lijnen van een begrafenis vast te leggen, aldus Rien Bijnen. “Dit kan aan de hand van een wilsbeschikking, waarin de gewenste invulling van de uitvaart op papier wordt gezet, en een goede uitvaartverzekering. Beide zaken kunnen door ons eigen assurantiekantoor worden verzorgd. Door deze zaken tijdig te regelen, wordt het voor nabestaanden gemakkelijker om beslissingen te nemen.“

«

BIJNEN UITVAARTVERZORGING Hoofdkantoor Wolfskamerweg 16, 5262 SJ Vught Telefoon 073 - 656 23 79 %LMQHQ8LWYDDUWFHQWUXP(LNHQGRQN Eikendonklaan 2, 5143 NG Waalwijk Telefoon 0416 - 34 77 84 E-mail info@bijnenuitvaartverzorging.nl www.bijnenuitvaartverzorging.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

13


PROFESSIONALS PLEITEN ERVOOR DE TIJD TE NEMEN VOOR EEN BEDRIJFSOVERNAME

DEELNEMERS

‘Een onderneming starten is moeilijk, stoppen is nog veel moeilijker’

ERIK VAN DER HAAR HLB Van Daal & Partners, Waalwijk. Accountants en belastingadviseurs die vlot, adequaat en persoonlijk bedrijfsHFRQRPLVFKHHQ¿QDQFLsOHYUDDJVWXNNHQ afhandelen. ZZZKOEYDQGDDOQO

14

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013


RONDE TAFEL

Tekst: Astrid Potters // Fotografie: Marco Magielse

Een accountant, notaris, advocaat, makelaar en een vertegenwoordiger van de bank. De vijf deelnemers aan het rondetafelgesprek geven precies de juiste mix weer van de experts die minimaal nodig zijn om een bedrijfsovername tot een succes te maken. Hoewel een psycholoog misschien ook niet had misstaan. “Emoties spelen vaak een hoofdrol.” De accountant is als het over bedrijfsovernames gaat vaak de spil. Dat het rondetafelgesprek over dit onderwerp wordt gehouden op het kantoor van HLB Van Daal & Partners, is dan ook een logische keuze. Gastheer Erik van der Haar, directeur bij HLB Van Daal & Partners, ontvangt de deelnemers op de ruime bovenverdieping van het moderne Waalwijkse kantoor op een zichtlocatie aan de Professor Asserweg. Dit is het hoofdkantoor van de onderneming, die daarnaast nog twaalf vestigingen heeft in Brabant en Limburg. Aan de tafel schuiven aan: Antoine van Grinsven, notaris bij Dierckxsens | Van Grinsven | Franken Notarissen; Peter Damen, manager bedrijven bij Rabobank De Langstraat; Koenraad de Klerk, advocaat en partner bij VDT Advocaten & Mediators, en Ron Michels, NVM-makelaar met specialisatie bedrijfsmatig onroerend goed en directielid bij Van de Zande Makelaardij.

VERKOOPPROCES VERDER DAN GEDACHT “De wereld van de bedrijfsovername is de afgelopen jaren sterk veranderd”, meent Erik van der Haar. “Vijftien jaar geleden kwam het nog met enige regelmaat voor dat iemand bij ons kwam met de mededeling ‘ik heb iets gekocht’.” “De noodzaak om zo snel te handelen is nu ook gewoon minder aanwezig”, valt Peter Damen van de Rabobank hem bij. “Nou, ik kom het anders nog wel eens tegen”, zegt advocaat Koenraad de Klerk. “Misschien niet meteen een verkoop op een bierviltje, maar wel dat het proces al veel verder is gevorderd dan gedacht. Een voorlopig verkoopcontract wil lang niet altijd zeggen dat je er makkelijk weer van af kunt. Soms zijn er maar een of twee voorbehoudjes.”

STEEDS EERDER BETROKKEN Dierckxsens | Van Grinsven | Franken Notarissen slaat zich aardig door de economisch slechtere tijd. Het allround notariskantoor legt in deze tijd de nadruk op estate-planning en ondernemingsrecht. De rol die zij bij een bedrijfsovername spelen is tegenwoordig soms ook een andere. “Sinds een paar jaar mogen wij ook optreden als partijnotaris”, zegt Antoine van Grinsven, notaris bij Dierckxsens | Van Grinsven | Franken Notarissen. “We staan dan óf de koper óf de verkoper bij. Dat betekent wel dat we deze rol tevoren duidelijk dienen aan te geven

“De noodzaak om zo snel te handelen is nu ook gewoon minder aanwezig” en vervolgens niet de eventuele akte kunnen passeren.” In de meeste gevallen kiest de notaris echter geen partij. “Dan verzorgen we de aandelenoverdracht, beoordelen we de structuur en passeren we de akte. Gelukkig worden we tegenwoordig steeds eerder in het proces betrokken, zo voorkom je dat je later toch nog zaken moet aanpassen.”

voor teleurstellingen kan zorgen, daar weet Ron Michels, NVM-makelaar met specialisatie bedrijfsmatig onroerend goed bij Van de Zande Makelaardij, alles van. “Voor sommige ondernemers, vooral in het mkb, was hun onroerend goed hun pensioenpotje. Als dat sterk in waarde is gedaald, dan is dat soms zuur.” Erik van der Haar heeft wel de indruk dat de verwachtingen de laatste tijd wat realistischer zijn bij ondernemers. “Het besef dat bedrijfspanden minder waard zijn, begint nu wel te landen.” Ron Michels denkt dat het goed zou zijn als er vanuit de overheid net zoveel duidelijkheid kwam over de bedrijfspanden als dat er nu is over de particuliere markt. “Dan komt er hoe dan ook meer beweging in. Dit is de laatste zeepbel.”

FISCAAL AANTREKKELIJKE OPTIES De taxatie van de makelaar is voor de bank een belangrijk punt, vult Peter Damen van Rabobank De Langstraat aan. “Wij hebben op basis van onze ervaring een shortlist gemaakt van makelaars waarmee we goede ervaringen hebben. Ja, Van de Zande staat daar ook op”, lacht hij. Hoe met het onroerend goed wordt omgegaan in een overname kan verschillen, zegt Ron Michels. “Je kunt het loskoppelen van het bedrijf, of kiezen voor een huurconstructie. Er is van alles mogelijk en daarover moet je je goed laten adviseren.” Erik van der Haar knikt instemmend. “Zo kan het fiscaal aantrekkelijk zijn de huur in box III onder te brengen. Maar om daarover te beslissen moet je wel een totaaloverzicht hebben.”

IDENTITEIT ONTLENEN AAN BEDRIJF VASTGOED ALS PENSIOENPOTJE Dat het proces van een bedrijfsoverdracht ook

“Er zijn zoveel zaken waar mensen in eerste instantie niet bij stilstaan. Je moet daarom echt

ANTOINE VAN GRINSVEN

PETER DAMEN

KOENRAAD DE KLERK

RON MICHELS

Dierckxsens | Van Grinsven | Franken Notarissen, Kaatsheuvel. Modern notariskantoor dat gelooft in betrouwbare, kwalitatief goede en cliëntgerichte dienstverlening. www.dgfnotarissen.nl

Rabobank De Langstraat. Biedt complete dienstverlening op het gebied van betalen, sparen, beleggen, hypotheken en verzekeren. ZZZUDEREDQNSDUWLFXOLHUHQOR kalebanken/delangstraat

VDT Advocaten & Mediators, Tilburg. Adviseert en begeleidt ondernemers in alle facetten van het zakendoen.

Van de Zande Makelaardij, Waalwijk, Kaatsheuvel, Vlijmen, Tilburg. Fullservice makelaardij op het gebied van woningaanbod, nieuwbouw, hypotheken en bedrijfsmatig onroerend goed. www.vandezande.nl

ZZZYGWDGYRFDWHQQO

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

15


RONDE TAFEL

GOUDEN REGELS BIJ BEDRIJFSOVERDRACHT Drie gouden regels die volgens de deelnemers aan het rondetafelgesprek gelden voor een bedrijfsoverdracht. 1: Begin op tijd, drie tot vijf jaar van te voren. 2: Laat je nooit opjagen, een goede voorbereiding heeft tijd nodig. 3: Ga alleen in zee met erkende partijen, kies mensen die er echt zijn voor jou.

de tijd nemen voor een bedrijfsovername en je bedrijfsstructuur op je wensen aanpassen. ‘Een bedrijf starten is moeilijk, maar een bedrijf beeindigen is nog veel moeilijker’, dat zeggen ze niet voor niets”, meent Antoine van Grinsven. Koenraad de Klerk herkent dit. “Mensen ontlenen hun identiteit vaak aan hun bedrijf en als de markt dan ook nog tegenzit, dan hebben ze moeite om er op tijd een punt achter te zetten. Dat is niet altijd verstandig.” Aan de accountant de schone taak om cliënten tijdig te wijzen op een mogelijke bedrijfsovername. “Daar zijn wij ons zeker van bewust en dat kaarten we ook tijdig aan”, zegt Erik van der Haar. Dat niet iedere accountant zo te werk gaat, daar ziet Ron Michels helaas nog regelmatig de gevolgen van. “Dan hebben ze bijvoorbeeld niet op tijd een holding opgericht.” Erik van der Haar: “Eén bv is geen bv, zeggen accountants vaak. Men denkt wel eens dat we dat doen voor onze eigen portemonnee, maar dat is echt niet zo. Om een bedrijf verkoopklaar te maken, heb je drie tot vijf jaar nodig. Je moet er ook weer niet te vroeg mee beginnen. Want zodra je het zegt, dan ben je voor veel mensen al weg.”

BUIKPIJN VAN EEN BUITENKANSJE Ook voor de koper is het van belang de tijd te nemen, benadrukt Erik van der Haar. “Als

16

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

iemand bij ons komt met het verhaal van een buitenkansje en dat dit snel geregeld moet worden, dan krijg ik al buikpijn. Als er iets misgaat in het voortraject dan kan dat enorme consequenties hebben. Dan is er bijvoorbeeld geen tijd voor een due-diligenceonderzoek.” De bank is vaak ook betrokken bij een bedrijfsovername en stelt zo zijn eigen eisen, zegt Peter Damen, manager bedrijven bij Rabobank De Langstraat. “We toetsen de haalbaarheid aan alle kanten. We hebben natuurlijk ook een groot belang want onze winst is ervan afhankelijk dat alles in twintig tot dertig jaar is betaald.” De Rabobank is voorzichtiger geworden, maar de deur zit niet dicht. Een goede samenwerking met de klant vindt Peter Damen belangrijk. “Wij worden bijvoorbeeld ook gevraagd om op te letten of er een leuke overnamepartij voorbijkomt. Ook dat is een rol.”

DYNAMISCH GEBIED Het belangrijkste sterke punt van de Rabobank is volgens Peter Damen dat ze dicht bij de klant staan. “We kennen de mensen en de regio als onze broekzak.” De Langstraat onderscheidt zich op economisch gebied positief. “Het is een dynamisch gebied met veel bedrijvigheid.” Toch spelen hier ook pijnlijke zaken. “Bakkers bijvoorbeeld die in vijf tot tien jaar hun bedrijf dertig tot veertig procent minder waard zagen

worden. Het winkelgebied in Waalwijk dunt de komende vijf jaar uit met een derde. Zie dan je zaak nog maar eens kwijt te raken.” De emoties lopen dan ook vaak hoog op. Koenraad de Klerk, advocaat en partner bij VDT Advocaten & Mediators, weet dat als geen ander. “Teleurstelling bestaat bij de gratie van de verwachtingen”, zegt hij. Vooral bij overnames in familiebedrijven zou een psycholoog vaak niet misstaan. “De ondernemer moet een rationele beslissing nemen die door emoties wordt gevoed en door buitenstaanders beoordeeld”, vat Erik van der Haar het proces samen.

GEEN VOORSTANDER VAN EARN-OUT VDT Advocaten & Mediators adviseert en begeleidt ondernemers in alle facetten van het zakendoen. Bij overnames door een derde partij is Koenraad de Klerk geen voorstander van earn-outregelingen. “Dat loopt standaard uit op teleurstellingen omdat je dan met een gigantisch belangenconflict te maken krijgt: de verkoper wil er uiteindelijk een zo hoog mogelijke prijs voor ontvangen, de koper wil er uiteindelijk een zo laag mogelijke prijs voor betalen.” “Het eerste wat die doet is de voorraad afwaarderen en flink investeren”, valt Antoine van Grinsven hem bij. Veel langer dan een halfjaar moet volgens Koenraad de Klerk de feitelijke overdracht sowieso niet duren. “Bij familiebedrijven zie je nog wel eens dat vader soms jaren in een kantoortje blijft zitten. Dat werkt gewoon niet.” Het proces moet volgens hem zo helder en transparant mogelijk verlopen. Dat kun je in de contracten vastleggen. “Soms is het moeilijk om bepaalde dingen bespreekbaar te maken, maar wij doen dat wel en leggen alles zo eenduidig mogelijk vast. Voorkomen is beter dan genezen.”

«


REPORTAGE

HANS BAX, DIRECTEUR VAN WML FACILITAIR:

‘Doe dienstverlening de deur uit!’ Hans Bax, directeur van WML Facilitair, is er heel stellig in: “Doe de dienstverlening die niet tot de kern van je bedrijf hoort de deur uit en wel zo snel mogelijk! Dat is het advies dat ik altijd aan onze zakenrelaties geef.” Het is volgens de directeur van deze dienstverlener in groen, schoonmaak en beveiliging uit Waalwijk steeds meer gebruikelijk dat organisaties zichzelf richten op hun kernactiviteiten. “Alle facilitaire dienstverlening rondom deze kernzaken wordt dan neergelegd bij partners die kwaliteit en zorgeloosheid kunnen bieden.”

“Vroeger zag je het veel vaker dat een bedrijf dat zich bijvoorbeeld bezighield met de bouw of de metaal allerlei zaken op het gebied van dienstverlening zelf ging regelen. De post, de beveiliging, de schoonmaak, de kantine, het groenonderhoud, dat werd allemaal in eigen hand gehouden. Tegenwoordig blijven deze schoenmakers gelukkig steeds meer bij hun leest. Zij zijn goed in hun werk en zij laten bedrijven zoals WML Facilitair goed zijn in hun werk. Op die manier heeft iedereen er baat bij: opdrachtgevers, opdrachtnemers en medewerkers.”

SAMENWERKEN MET PARTNERS Het belang van de facilitaire dienstverlening in de Nederlandse samenleving neemt enorm toe. “Die dienstverlening staat of valt met het samenwerken met betrouwbare en professionele partners. Hierbij is het erg ideaal als zo’n leverancier veel diensten uit één hand kan leveren. Dat ontzorgt de opdrachtgevers in één klap op veel terreinen. WML Facilitair is zo’n organisatie.” WML Facilitair biedt een zeer interessant en groeiend pakket aan dienstverlening. “Zo houden wij ons bezig met groenvoorziening, schoonmaak en beveiliging. En we zoeken continu naar mogelijkheden om ons dienstenpakket uit te breiden.” WML Facilitair combineert naar zeggen van de directeur een moderne aanpak met gedegen vakmanschap. “We maken goede afspra-

ken met onze opdrachtgevers en komen die afspraken ook altijd na. We leveren een goede kwaliteit tegen concurrerende prijzen. Al onze medewerkers zijn goed opgeleid en getraind op onze dienstverleningsgebieden. En natuurlijk zijn onze medewerkers van nature dienstverlenend ingesteld.”

BREED SCALA De dienstverleners van WML Facilitair zijn dagelijks voor een breed scala aan opdrachtgevers actief. “Wij werken voor bedrijven, overheden, instellingen, verenigingen en particulieren. Kenmerkend aan al onze diensten is een persoonlijke, kwalitatief hoogwaardige en betrokken aanpak. Samen willen wij het beste bereiken voor de opdrachtgevers voor wie wij actief zijn.” Dat samenwerken is voor WML Facilitair enorm belangrijk. “Door intensief met elkaar samen te werken, creëer je nieuwe kansen. Zo kun je van medewerkers, opdrachtgevers en leveranciers ambassadeurs van je dienstverlening maken. Op die manier werk je nog meer samen om tot goede resultaten te komen.” Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt door steeds meer dienstverleners als belangrijk verkoopargument gebruikt. “Dat doen wij al jaren”, vertelt de directeur van WML Facilitair. “Wij zijn van mening dat je als facilitair dienstverlener met een groot menselijk gezicht MVO van nature in je bloed hebt.

Wie ons als partner kiest, kiest meteen voor MVO. Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor de effecten van onze bedrijfsactiviteiten op mens en milieu. Verder werken wij met een mooie en bijzondere mix van medewerkers met én medewerkers zonder beperkingen. Wij bieden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een baan en een inkomen. Wie met ons zaken doet, geeft dus blijk van zijn of haar maatschappelijke betrokkenheid.”

«

WML FACILITAIR Zanddonkweg 14 5144 NX Waalwijk Telefoon 0416 - 67 15 56 E-mail info@wmlfacilitair.nl www.wmlfacilitair.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

17


REPORTAGE

Waalwijk biedt ondernemers volop de ruimte In Waalwijk gaat internationale bedrijvigheid hand in hand met streekgebonden activiteiten. Het Waalwijkse woon-, werken ondernemersklimaat vaart wel bij de initiatieven, groot en klein, die hier loskomen. En daarmee de ondernemer die zich in onze gemeente wil vestigen. De hoogwaardige weg- en vaarverbindingen naar de centrum- en bedrijvenlocaties staan daarbij garant voor een goede bereikbaarheid en een vloeiende aan- en afvoer van de meest uiteenlopende goederen. Of het nu een centrumlocatie of een bedrijventerrein betreft: Waalwijk biedt ondernemers volop de ruimte! Waalwijk is van oudsher een echte ondernemersstad. Bekend van de schoenenindustrie huisvest deze schakel van Midden-Brabant momenteel een grote variatie aan bedrijven. Van kleine zelfstandigen in de wijk, via winkeliers in het centrum, tot grote bedrijven in bijvoorbeeld de leisure, metaal, logistiek en ieder op één van de vele bedrijventerreinen. Om deze positie te behouden en waar mogelijk uit te bouwen, investeert de gemeente Waalwijk in goede vestigingsvoorwaarden voor ondernemers. Een aanpak die werkt, getuige het feit dat de gemeente zich ook gedurende periodes van conjuncturele neergang in balans weet te houden!

UITSTEKENDE LIGGING Samen met de regio en het bedrijfsleven wordt financieel geparticipeerd in het bereikbaar houden van de regio. De keuze voor bedrijven om zich te vestigen in Waalwijk en met name

18

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

op het nieuwe bedrijvenpark Haven Zeven komt naast de aanwezigheid van de haven tot stand door de rechtstreekse ligging van het terrein aan de snelwegen A59 en N261. Door deze goede ligging hebben vooral logistieke bedrijven zich op Haven Zeven gevestigd. Het doel is om de logistieke sector in MiddenBrabant te laten groeien. De plannen die er zijn om de snelwegen A59 en de N261 te verbeteren dragen hieraan bij. Nu ondervinden de bedrijven nog veel last van drukte op de

wegen, die in de ochtendspits- en avondspits dichtslippen. Qua bereikbaarheid, tijd en veiligheid krijgt de verbinding van Tilburg naar Waalwijk de komende jaren een grote impuls. Om de bereikbaarheid over het water te verbeteren, wordt goed over de toekomst van de haven van Waalwijk nagedacht. De haven werd in de jaren zestig gebouwd en is vandaag de dag volledig gedateerd. De verouderde sluis, die de haven van Waalwijk verbindt met de Bergsche Maas, is hierdoor alleen toegankelijk voor schepen in een vaarwegklasse 3. Om zo goed mogelijk te kunnen profiteren van container- en goederenvervoer over het water is een opwaardering van de haven – en in het bijzonder de sluis - noodzakelijk. Eén van de mogelijkheden is om de sluis te vergroten, zodat deze geschikt is voor grotere schepen. Onderzocht wordt een duurzame oplossing, waarbij er een open verbinding ontstaat vanaf de containerterminal naar de Bergsche Maas.


Welke oplossing er ook komt, Waalwijk is zich terdege bewust van de kansen die er zijn om het multimodale vervoer over het water te intensiveren en te profiteren van de groeimogelijkheden.

AANDACHT VOOR DE ARBEIDSMARKT Naast deze investering in de bereikbaarheid en eersteklas bedrijventerreinen kijkt de gemeente Waalwijk naar het aanwezige arbeidspotentieel. De focus ligt daarbij op de jeugd. Goede sport- en uitgaansgelegenheden, voortgezet onderwijs en een divers kunst- en cultuuraanbod vormen samen de voorwaarden om jongeren zo lang mogelijk ‘vast te houden’. Er gaapt echter een gat tussen vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt. Sommige sectoren koersen zelfs af op krapte. Om hier een passend antwoord op te vinden heeft Waalwijk samen met de gemeenten Loon op Zand en Heusden het Sociaal Economisch Team (SET) gevormd, een platform waarin overheid, ondernemers en het onderwijs participeren. Met als doel Waalwijk en de regio

economisch te versterken. Met de oprichting van het SET willen de gemeenten inspelen op de economische en financiële situatie, de veranderingen op de markt van vraag en aanbod van arbeid, het streven om meer mensen aan het werk te krijgen en de lokale ambities van de Langstraat. Kort gezegd moet het SET samen met het onderwijs en de ondernemers zorgen voor voldoende werk van voldoende kwaliteit voor de inwoners in de drie gemeenten en zorgen voor voldoende gekwalificeerde mensen voor het invullen van de vacatures in de regio. Dit moet dan leiden tot een arbeidsparticipatie van 85% van de beroepsbevolking in 2020 (landelijke doelstelling 80%, in de Langstraat is de participatiegraad van mannen

momenteel al 80%) en een significante daling van inwoners die een beroep doen op een uitkering. Waalwijk werkt aan optimale bereikbaarheid, eersteklas bedrijventerreinen en een goede aansluiting van vraag en aanbod van werkgelegenheid.

«

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

19


ONDERNEMERSPANEL

Hoe komt u aan nieuwe klanten? Nieuwe klanten en nieuwe opdrachten binnenslepen is dé grootste uitdaging voor ondernemers in deze tijd. Het grootste deel van de omzet van MKB-bedrijven wordt gehaald uit de directe omgeving. Daarmee is zaken doen met bedrijven uit de eigen regio de sleutel tot succes van de meeste bedrijven. Om dit te bereiken zijn er diverse mogelijkheden zoals mailings, koude acquisitie, bijwonen van netwerkbijeenkomsten en bijeenkomsten van businessclubs, publiciteit in ondernemersbladen, etc. Wat is úw strategie om aan nieuwe klanten te komen? De mening van ons panel.

20

STEFAN KORTHOUT

AD POOT

HENRY KNOOP

HEBBIT STRATEGISCHE MARKETINGCOMMUNICATIE

RMIA ADDITIONAL RISK-INSURANCE

SUPPORT GROEP

“Geef mensen de ruimte om je te leren kennen”

³/HWWHUOLMNHQ¿JXXUOLMNLQ beeld zijn”

³0L[KDQJWDIYDQZLHMH ZLOEHUHLNHQ´

De basisprincipes van lokaal handeldrijven ontdekken? Kijk eens bij kinderen. Die zetten een tafeltje met fruit, ranja of tweedehands speelgoed buiten. Of ze rennen met hun rapport naar opa en oma. Voilà, netwerkend MKB in zijn meest elementaire vorm. Zakendoen met bedrijven is zakendoen met mensen. Als we bij Hebbit de strategieën voor onze opdrachtgevers aan het uitwerken zijn en de eigen regio interessant blijkt als kansrijk afzetgebied, verdient deze een status aparte. Zichtbaarheid kost je immers minder moeite in een geconcentreerd gebied met mensen die linksom of rechtsom via neef, achterbuurvrouw of zakenrelatie al een band met je hebben. Waar zien potentiële klanten jou? Bij netwerkclubs, tijdens het sporten, via social media, in een lokaal magazine of op een verjaardagsfeest? Geef mensen de ruimte om je te leren kennen. Dan wordt zakendoen een stuk eenvoudiger. Dat hebben die ranjakinderen uit jouw buurt allang in de gaten. Daarom kijken ze je zo vriendelijk aan als je voorbijloopt. «

Als gespecialiseerd verzekeringsintermediair voor ondernemingen, hebben wij landelijke contacten met verzekeraars en tussenpersonen die van onze expertise gebruik willen maken. Onze eindklanten, de bedrijven en instellingen, zitten echter voornamelijk in het Zuidoost-Nederland. Je moet daar dus bekend en herkenbaar zijn. %HVWDDQGHHQQLHXZHNODQWHQLGHQWL¿FHUHQ zich graag met een lokale speler, die uiteraard wel de kennis en kunde moet hebben. Om die bekendheid te genereren, moet je GXVOHWWHUOLMNHQ¿JXXUOLMNLQEHHOG]LMQELMMH (potentiële) relaties. Dit kan op diverse manieren en dat doen we dan ook: een ondernemersblad, een presentatie op een businessclub meeting of in seats bij de lokale voetbalclubs. Keuzes moet je maken. Het standaard uitwisselen van visitekaartjes bij iedere “bitterbalbijeenkomst” levert te weinig op en kost te veel tijd. «

Wij gebruiken een aantal verschillende manieren om aan klanten te komen. Het belangrijkste is, of het nu gaat om social media, netwerken, je website, e-mail acties, direct mail, adverteren of welk kanaal dan ook, het zijn allemaal maar middelen van je marketing mix. Geen van alle is heilig, en je moet in mijn ogen altijd gebruik maken van een mix. Die mix hangt dan weer af van wie je wil bereiken. Binnen de Support groep zijn de websites de spil. Hierop proberen we zoveel mogelijk waarde te creëren voor de bezoeker, zoals bijvoorbeeld met een gratis netwerkscan of vergelijkingsrapport. Alle andere kanalen dienen om verkeer hier naar toe te leiden Social media gebruiken we ondersteunend om onze expertpositie op te bouwen. Daarbij zijn we nog actief in een aantal netwerkclubs. «

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013


MEINDERT LEUTSCHER

RENÉ AKKERMANS

BART WITHAGEN

LEUTSCHER CONSULT BV

REGIO-MANAGER ZUID NEDERLAND TZORG

VERBINDER GULDENTIJD BV ONDERNEMERSADVIES

³9HUWURXZHQLV YRRUZDDUGH´

³+HWRQPRJHOLMNHPRJHOLMN maken”

³([WUDLQYHVWHUHQLQ bestaande relaties”

Hij was net begonnen met zijn eigen zaak en nog geen jaar lid van het informele netwerkje toen hij dat lidmaatschap al weer opzegde. “Dat doe ik altijd! Als ik niet binnen een jaar minimaal één opdracht uit dat netwerk heb, dan zeg ik weer op”, zei hij met iets triomfantelijks in zijn stem, alsof hij het ultieme ondernemerschap etaleerde. Blijkbaar was het begrip vertrouwen niet aan hem besteed. Vertrouwen in het aangaan en onderhouden van goede, open en eerlijke klant/leverancier relaties. Dat vertrouwen, met het besef dat het wel eens een poos kan tegenzitten, is voorwaarde voor overleven in lastige tijden. Volhouden met geloof in eigen kunnen, het besef dat delen ook vermenigvuldigen kan betekenen, geven dat vertrouwen een goede basis! «

Bij Tzorg werken we wekelijks voor ruim 18.000 cliënten in opdracht van 270 gemeenten in Nederland. Tzorg onderscheidt zich door hoogstaande kwaliteit en innovativiteit in de hulp bij de huishouding. Acquisitie is dan ook niet het juiste woord voor onze organisatie. Nieuwe gemeenten contracteren ons enkel via aanbestedingen waarin wij ons moeten onderscheiden van andere aanbieders. Behaalde successen zoals we onlangs in Rotterdam hebben gepresteerd (1578 cliënten voorzien van zorg door het aannemen van 400 medewerkers in twee weken) gebruiken we als leidraad. De beste manier om aan nieuwe opdrachtgevers te komen is om bij bestaande opdrachtgevers het onmogelijke mogelijk te maken. «

In de praktijk kom ik het vaak tegen, dat de focus van organisaties sterk ligt op het werven van nieuwe klanten. Te vaak worden reeds bestaande relaties daardoor minder op gewicht geschat. Juist het extra investeren in de bestaande relaties levert vaak zeer effectieve ambassadeurs op voor het genereren van meer rendement. En daar gaat het uiteindelijk om. Niet het aantal klanten is een graadmeter, maar het rendement dat je door het leveren van onderscheidend vermogen kunt generen. Conclusie: Onderscheid je als ondernemer door iets extra’s te doen voor je bestaande klant en hij zal een belangrijk onderdeel worden van de promotie van je onderneming. Als je eenmaal een overweldigende indruk hebt achtergelaten op je klant en blijft investeren in deze relatie, dan zal de klant dit ook uitdragen naar zijn omgeving. «

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

21


RONDETAFELGESPREK OVER DUURZAME INZETBAARHEID MET REGIONALE PROFESSIONALS

‘Kun je beginnen over het overgewicht van een medewerker?’

22

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

DEELNEMERS

Duurzame inzetbaarheid, het is een hot item bij veel ondernemers. En als het dat niet is, dan zou het dat moeten zijn. Want de vitaliteit van de medewerkers heeft direct invloed op het succes van de organisatie. Daar zijn de deelnemers aan het rondetafelgesprek bij Experience Island in Loon op Zand het over eens. “Als bedrijven hun ‘mensenpark’ net zo goed zouden onderhouden als hun wagenpark, dan waren we al een heel eind.”

EMILIE KLERKX

ANDREA WOLFS

GGz Breburg, regio Tilburg en Breda. Tweedelijns ggz-zorgaanbieder die mensen met een psychiatrisch probleem helpt weer zelf verder te kunnen in het dagelijks leven. www.ggzbreburg.nl

Flexibility, o.a. Tilburg-Oisterwijk. Werkgevers vinden bij Flexibility kandidaten op maat. Vast of tijdelijk. Maar altijd de beste binnen hun vakgebied. ZZZÀH[LELOLW\QOWLOEXUJ


RONDE TAFEL

Tekst: Astrid Potters // Fotografie: Marco Magielse

Bij Google vinden ze het belangrijk dat hun medewerkers lekker in hun vel zitten. “Ze zorgen dat je huis gepoetst wordt, je boodschappen gedaan en je strijk gestreken. Daardoor zijn Google-medewerkers als ze thuis zijn echt vrij en kunnen ze gezond en met plezier werken”, legt Andrea Wolfs uit. De arbeidsbemiddelaar bij Flexibility in Tilburg en Oisterwijk weet als geen ander dat ze niet bij ieder bedrijf zover kunnen gaan als bij ’s werelds grootste zoekmachine. “Maar het is wel een topbedrijf en dat komt ook omdat de balans werk-privé er zo goed is.” En dichter bij huis lukt het ook prima, weet Guus van Wietingen, bedrijfsarts en coach van Gezond Werken Langstraat: “Bij Sentech in Nieuwkuijk bijvoorbeeld. Daar zorgen ze uitstekend voor hun mensen met verse broodjes bij de lunch en een medische check voor medewerkers én hun familie. Iedereen is er laaiend enthousiast over hun baas en het verzuim is minimaal.”

“Dat huis bestaat uit vier verdiepingen: gezondheid, competenties, normen en waarden en werkomstandigheden, management. Om duurzame inzetbaarheid te stimuleren, moet je op alle verdiepingen kijken.”

MONDJESMAAT INVESTEREN Human4Active bestaat uit een multidisciplinair team dat op het bedrijf zelf zich met name richt op gezondheid. “Dat doen we met bijvoorbeeld leefstijlinterventies en het behandelen van en begeleiden bij terugkeer naar werk in geval van houdings- of bewegingsklachten. Met onze trainingen zijn we deels ook actief op het niveau van competenties en op het werkvlak kunnen we ondersteunen bij het vormgeven, implementeren en uitvoeren van gezondheidsbeleid binnen een onderneming.”

“Op die manier ben je alleen brandjes aan het blussen”

BRANDJES BLUSSEN MET VERZUIM Andrea Wolfs en Guus van Wietingen schuiven beiden aan voor het rondetafelgesprek bij Experience Island in Loon op Zand. In het gezellige chalet met een fantastisch uitzicht over ’t Blauwe Meer zitten zij aan tafel met Emilie Klerkx, manager opleidingen bij GGz Breburg; Rolanda Bonte, zelfstandig arbeids- en organisatiepsycholoog; Hedi van der Leeden, zelfstandig psycholoog, coach en mediator; en John Hurkmans, arbeidsfysiotherapeut en adviseur bij Human4Active. Terwijl de tapas geserveerd worden, ontspint zich al een bevlogen gesprek. Waarin meteen duidelijk wordt dat verzuim op dit moment vaak de voornaamste trigger is om iets te doen aan de vitaliteit van de medewerkers. “Op die manier ben je alleen brandjes aan het blussen”, zegt Hedi van der Leeden. John Hurkmans knikt instemmend. “Maar het is ook het moment waarop bedrijven en organisaties zich gaan afvragen of verzuim in de toekomst niet te voorkomen is.” Het ‘Huis van Werkvermogen’ laat voor hem de daadwerkelijke context van duurzame inzetbaarheid zien.

Wil je in de toekomst ook goede medewerkers houden, dan moet je nu investeren in duurzame inzetbaarheid, is de overtuiging van John Hurkmans. “Zien de bedrijven die noodzaak ook?” vraagt Andrea Wolfs zich af. “Mondjesmaat, zeker in de metaal, bouw en transport. In de zorg zijn ze er al wel wat verder mee.”

In de waan van de dag is het lastig hierin te investeren.” Bij verzuim gaat dat makkelijker. “Ook omdat je dat kunt uitdrukken in geld. Inzetbaarheid kun je niet op die manier meten”, voegt Guus van Wietingen toe. Rolanda Bonte, zelfstandig arbeids- en organisatiepsycholoog, kent wel wat modellen die inzicht geven in de opbrengsten. “Maar bedrijven moeten zich wel realiseren dat het niet iets is waar je een keer in investeert en dat je er dan van af bent. Het zit hem juist in de continuïteit. En dat is overal anders. Het zijn echt maatwerkdeals.”

ONDERNEMERSKRACHT WERKNEMER Hedi van der Leeden is zich na haar studie klinische psychologie gaan toeleggen op het vlak van arbeid, gezondheid en organisatie. Als zelfstandig psycholoog, coach en mediator werkt ze in haar praktijk zowel met individuen als voor bedrijven. Met haar oplossingsgerichte aanpak legt ze de nadruk op de sterke punten van iemand. “Als je wilt ‘werken aan jezelf’ dan gaan we ervan uit dat je moet werken aan je minder sterke kanten. Maar juist je sterke kanten onderscheiden je van de rest en die kun je ontwikkelen tot hele sterke punten waarmee je duidelijk een meerwaarde kunt zijn.” Ze merkt dat de tendens is dat er steeds meer ondernemerskracht van medewerkers wordt gevraagd. “Maar niet iedereen heeft dat in zich. De groep mensen die zich kleurenblind aan het hollen zijn om het vol te houden, groeit.” John Hurkmans herkent dat. “Duurzame inzetbaarheid is meer dan vitaliteit alleen. De vraag of competenties nog wel aansluiten bij de behoefte van de organisatie is er zeker ook een onderdeel van.” Met alleen ad-hocoplossingen kom je er niet. Hedi van der Leeden: “Leidinggevenden krijgen een steeds belangrijkere rol; zij moeten vitaliteit en betrokkenheid organiseren en managen met veel oog voor autonomie en ruimte voor werknemers.”

WAAN VAN DE DAG Dat is ook niet zo gek, vindt Emilie Klerkx, manager opleidingen bij GGz Breburg. “Iedereen vindt vitaliteit belangrijk, maar professionals zijn vooral met hun vak bezig, zij helpen anderen en vergeten soms voor zichzelf te zorgen.

DOEN WAARVOOR JE GEBOREN BENT Walk the talk is wat dat betreft enorm belangrijk, benadrukt Guus van Wietingen. Andrea Wolfs is een mooi voorbeeld. Zij runt als franchiseondernemer Flexibility in Tilburg en Oisterwijk.

ROLANDA BONTE

HEDI VAN DER LEEDEN

JOHN HURKMANS

GUUS VAN WIETINGEN

Rolande Bonte, Rosmalen. Adviseert zowel werkgevers als werknemers bij inzetbaarheid, vitaliteit en verzuim.

Hedi van der Leeden, Waalwijk. Staat hoofdzakelijk als psycholoog, coach en meGLDWRUSUR¿WRUJDQLVDWLHVELM9HUYXOWGDDU naast interim- en freelanceopdrachten. www.hedivanderleeden.nl

Human4Active, Drunen. Uw medewerkers gezond houden en gezond maken zodat u beter kunt presteren, dat is het doel van Human4Active. www.human4active.nl

Gezond Werken Langstraat, Drunen. De lokale vakspecialist op alle gebieden van personeelszaken en arbo.

www.sturenopinzetbaarheid.nl

www.gezondwerkenlangstraat.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

23


RONDE TAFEL

“Met ruim zeventig vestigingen door heel Nederland is het de snelst groeiende franchiseorganisatie in de uitzendbranche. De kracht is dat we optimaal gebruikmaken van de mogelijkheden van internet. Door de samenwerking met collega-carrièreadviseurs in de regio en ondersteuning van het hoofdkantoor sta je er nooit alleen voor, maar kun je wel succesvol zijn op je eigen manier. Dat betekent vrijheid en alles uit jezelf kunnen halen. Ik kan met recht zeggen dat ik doe waar ik voor geboren ben en dat mijn werk en privé in balans is.” Je kunt volgens haar mensen gezond en gemotiveerd houden door in ze te investeren. “Bijvoorbeeld met een opleiding. Daardoor kunnen ze veel voor een bedrijf betekenen, hoewel dat ook tot gevolg kan hebben dat ze je bedrijf daardoor sneller verlaten.”

BEVORDEREN VAN BEVLOGENHEID “Als organisatie moet je aansluiten bij de intrinsieke motivatie van de medewerker”, vindt Rolanda Bonte. Als zelfstandig arbeids- en organisatiepsycholoog begeleidt en adviseert ze werknemers en organisaties bij het versterken van vitaliteit van werknemers en bij het creëren van arbeidsomstandigheden die dit mogelijk maken. “Als mensen zelf veranderingen kunnen aanbrengen in hun werkomgeving, dan heeft dat een langduriger effect, óók op organisatieniveau, omdat het bevorderen van bevlogenheid positief werkt op de prestaties.” Werknemers zullen in de toekomst langer door moeten werken in veranderende

24

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

werkomstandigheden en in een flexibelere arbeidsmarkt. Die visie delen de deelnemers aan het rondetafelgesprek. “Juist daarom is het noodzakelijk om medewerkers er nu bewust van te maken dat ze zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun passie, prestatie en werkplezier”, zegt Rolanda Bonte. “In onze organisatie vinden we eigen regie voor cliënten heel erg belangrijk, je wenst dat medewerkers dat ook willen en zich niet afhankelijk hoeven te voelen van de werkgever”, voegt Emilie Klerkx toe.

MEER BEWUSTWORDING NODIG Emilie Klerkx is manager opleidingen bij GGz Breburg. Vitaliteit is een vast onderdeel bij de jaargesprekken die bij de medewerkers van de zorgaanbieder worden gehouden. “Hierbij wordt gekeken naar de fysieke fitheid, mentale fitheid, ontwikkeling en ontspanning. Er is een groot aanbod waar medewerkers en leidinggevenden gebruik van kunnen maken. Het gaat ons vooral om het gesprek over deze thema’s, waarbij we als werkgever graag faciliteren zodat mensen zelf regie kunnen voeren over hun inzetbaarheid. Vorig jaar hebben we al die mogelijkheden gebundeld op een website.” Rolanda Bonte vindt dit een mooi initiatief. “Alleen spreek je er vaak niet de juiste mensen mee aan. Mensen die al veel sporten, maken bijvoorbeeld gebruik van de sportschoolmogelijkheden. Er is dus meer bewustwording nodig dan alleen dat.” Bij GGz Breburg zijn ze zich daar terdege van bewust. “We zijn druk bezig om er

handen en voeten aan te geven en het onderdeel te maken van onze dagelijkse praktijk.” Daarbij loop je ook al snel tegen gevoelige zaken aan. Rolanda Bonte: “Kan een manager bijvoorbeeld beginnen over het overgewicht van een medewerker?”

GEEN PLEISTERS PLAKKEN “Als bedrijven hun ‘mensenpark’ net zo goed zouden onderhouden als hun wagenpark, dan waren we al een heel eind”, zegt Guus van Wietingen, bedrijfsarts en coach van Gezond Werken Langstraat. Deze organisatie ondersteunt in het matchen van persoon en werk. “Dat doen we op allerlei vlakken. Van het afnemen van fysieke testen en verzuimbegeleiding tot het helpen vormgeven van een veilige werkplek.” Pleisters pakken heeft volgens hem niet zoveel zin. “Hoe vaak het niet voorkomt dat een werknemer bij mij komt met een fysieke klacht en dat dan blijkt dat hij al jarenlang niet goed meer functioneert. Maar het bedrijf heeft niets op papier staan. Om het voorbeeld van de auto door te trekken: als daar een lampje gaat branden, dan laat je die toch ook op tijd repareren?” Ervoor zorgen dat de juiste persoon op de juiste functie zit, regelmatig checken of die match er nog steeds is, belangen van de medewerker en organisatie afwegen, zorgen dat de medewerker uitgedaagd blijft en zichzelf uitdaagt, zorgen voor veilig en gezond werk en ook afscheid durven nemen als het niet meer matcht. Dat zijn volgens hem de gouden regels om mensen gezond en gemotiveerd te houden. “Zeker als de economie weer aantrekt.”

«


REPORTAGE HUMAN4ACTIVE : HOE FITTER UW MENSEN, HOE VITALER DE ORGANISATIE

‘Investeer in de vitaliteit van uw medewerkers’ Gezond, gemotiveerd en productief personeel. Dat wil elke ondernemer. Maar hoe houd je de boog gespannen, ook in de toekomst? Human4Active richt zich op bedrijfszorg en coaching en kan hier een cruciale rol in spelen. John Hurkmans van Human4Active: ”Doel van onze programma’s is duurzame inzetbaarheid van de medewerker. Preventief of bij acuut ziekteverzuim. Door te investeren in gezondheid en scholing stel je je mensen in staat ook op de lange termijn waardevol en productief te blijven. In tijden van vergrijzing een investering die zich terugverdient.” Regeren is vooruitzien. Dat geldt ook voor bedrijfszorg binnen een organisatie. Voor jong personeel, maar zeker ook voor de groep werknemers die binnen 10 tot 15 jaar tot de 55-plussers behoort. Hoe houd je je team gezond en productief tot aan de pensioenleeftijd? Dat vergt visie. John Hurkmans, adviseur van Human4Active, merkt in de praktijk dat veel bedrijven daar steeds meer bij stil staan. John: “In onze fysiotherapiepraktijk behandelen we vaak patiënten met klachten die direct verband houden met hun werk. Zowel fysiek als mentaal. Helaas zijn de kosten en verminderde productiviteit voor de werkgever dan al een feit. Veel klachten kun je echter voorkomen. Reden voor ons om Human4Active op te richten. Door preventief gedegen programma’s aan te bieden, passend binnen het arbobeleid, blijft de werknemer zo lang mogelijk inzetbaar.”

HOE BLIJFT ÚW MEDEWERKER DUURZAAM INZETBAAR? Human4Active realiseert zich dat ieder bedrijf anders in elkaar steekt. Qua grootte en werkzaamheden maar ook voor wat betreft de bedrijfscultuur. Mede initiator Ilona Mandemakers vertelt: “Daarom leveren wij maatwerk. Of het nu gaat om een actueel verzuimprobleem, het voorkomen van uitval of de wens je mensen gezonder te laten leven. Niet altijd makkelijk, hierin reiken wij praktische handvatten aan. Ook werken we letterlijk mee om te ervaren waar de knelpunten zitten. Alleen zó coach en adviseer je effectief. De methodes die we inzetten zijn wetenschappelijk onderbouwd, zoals het ‘Huis van Werkvermogen’. Dit model herbergt alle factoren die van belang zijn om werk optimaal uit te voeren. Denk aan gezondheid, competenties, motivatie en hoe de werknemer gefaciliteerd wordt. Hieruit filter je een passend plan van aanpak. Een andere concrete tool heet de WAI, de Work Ability Index. Een meting die uitstekend voorspelt hoe het met de inzetbaarheid van de werknemer staat. Wanneer nodig anticipeer je hierop.”

EXPERTISE Het basisteam van Human4Active bestaat uit deskundige therapeuten en coaches. Ondersteund door een netwerk aan professionals legt u uw zorg in vertrouwde handen. Zo werkt Human4Active samen met GWL, Gezond Werken Langstraat. Een samenwerkingsverband met vakspecialisten op het gebied van personeel, arbeid, gezondheid en re-integratie. De eerste successen voor Human4Active zijn al geboekt. John: ”Sapa uit Drunen verlengde onlangs een pilotfase. De productiemanager zag zienderogen verbetering in het functioneren van zijn personeel. Behalve de optimale arbeidsproductiviteit pleit goede bedrijfszorg ook voor het imago van je bedrijf. Als de arbeidsmarkt in de toekomst krimpt maak je met georganiseerde bedrijfszorg het verschil. Want daar kijken potentiële werknemers dan ook naar.”

«

HUMAN4ACTIVE Torenstraat 83 5151 JK Drunen Telefoon 0416 - 37 65 75 E-mail info@human4active.nl www.human4active.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

25


Zet uw hele bedrijf in de cloud

Maak een einde aan uitpuilende ordners en archiefkasten. Zet ook uw bedrijf in de cloud, dan heeft u overal en altijd uw documenten bij de hand. Het kan met Exact Online. Of u nu kiest voor de boekhouding, urenregistratie of voorraadbeheer. U start al vanaf € 29,- per maand voor Exact Online boekhouden.

Probeer Exact Online nu 30 dagen gratis en vrijblijvend uit. Ga naar exactonline.nl Exact Online. Dé online bedrijfssoftware.


REPORTAGE

Tekst: IngerMarlies Leeuwenburgh // Fotografie: Marco Magielse

Sturen op inzetbaarheid doe je SAMEN! Weet u wat verzuim uw bedrijf kost? Meldt uw medewerker zich ziek of vraagt hij verzuimverlof aan? Met deze vragen laat Rolanda Bonte regelmatig aan MKB’ers zien hoe urgent het is een bewustzijnsverandering op gang te brengen en die te implementeren.

“Als arbeids- en organisatiepsycholoog werk ik aan re-integratie, maar liever nog ga ik met medewerker en werkgever om tafel om verzuim te voorkomen”, vertelt Rolanda Bonte. “Ik wijs de organisatie op het pijnpunt van ziekteverzuim: de hoge kosten van bijvoorbeeld een vervanger, minder rendabele uren, dure re-integratiekosten. Dat kan allemaal voorkomen worden als je tijdig let op de signalen die wijzen op dreigende overbelasting of op verveling. De leidinggevende kan die signalen spiegelen naar de medewerker: ik zie dit, herken jij dat? Als de medewerker aangeeft het werk niet meer aan te kunnen, heeft hij vaak ook een idee welke maatregelen hem kunnen helpen. Als daar geen zicht op is, kan ik preventieve gesprekken voeren.”

WERK ENERGIEANALYSE (WEA) Het probleem is verzuim, de oplossing is de dialoog aangaan over inzetbaarheid. Inzetbaar blijven voor werk is een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer. Rolanda begeleidt leidinggevenden die het gesprek aangaan over inzetbaarheid en vitaliteit met medewerkers en teams. Door middel van workshops voor medewerkers en trainingen voor leidinggevenden, kan eraan gewerkt worden dat binnen het gehele bedrijf dezelfde visie en lijn gevolgd worden.

Rolanda: “Soms heeft een medewerker geen zicht op zijn stressfactoren, hulpbronnen en energiegevers. Dan is het goed om een Werk EnergieAnalyse in te vullen. Deze analyse geeft inzicht en leert hem direct te formuleren wat hij nodig heeft om bevlogen aan het werk te blijven. Daarmee komen de regie en verantwoordelijkheid bij de medewerker zelf te liggen. Hij gaat zelf het gesprek aan met de werkgever. Zo komt de medewerker in een proactieve stand.”

VITALITEITSDIALOOG Rolanda Bonte werkt als arbeids- en organisatiepsycholoog voornamelijk aan de mentale veerkracht. “Ik stimuleer de vitaliteitsdialoog: wanneer zie je de lichtjes branden bij jezelf en bij de ander? En hoe kan je vitaliteitsmanagement inzetten? Het sturen op inzetbaarheid en vitaliteit moet zo vroeg mogelijk bij medewerkers worden gestimuleerd. Je hoeft immers niet ziek te zijn om beter te worden. Alleen met tijdig sturen op inzetbaarheid en vitaliteit houd je het veertig jaar of langer vol in je arbeidsbestaan. Vanuit een open dialoog ontstaat een saamhorigheidsgevoel en een gezamenlijk gevoel van verantwoordelijkheid. Sturen op inzetbaarheid levert een heleboel op: lager verzuim, betrokken medewerkers en hogere productiviteit.”

«

QUICK SCAN HÉT PROBLEEM VAN DE MARKT » Verzuim kost de organisatie handenvol geld. De signalen die vooraf gaan aan verzuim worden vaak gemist. Bij uitval moet dan ad hoc gehandeld worden, wat vaak meer stress brengt in plaats van verlichting.

ONZE VISIE » Verzuim is gedrag. Het is voor iedereen beter en ook goedkoper om ziekteverzuim te voorkomen. We mogen allemaal langer doorwerken, maar daarvoor moet je zowel I\VLHNDOVPHQWDDO¿W]LMQ'DDURPLVKHWYDQ belang dat binnen bedrijven eerder de dialoog aangegaan wordt over inzetbaarheid en vitaliteit.

UW OPLOSSING » Met de Werk EnergieAnalyse (WEA) wordt vroegtijdig ontdekt waar stress zit, en waar energie en bevlogenheid zitten. De regie wordt teruggegeven aan de medewerker zelf. In trainingen leren we mensen omgaan met verzuim en stress. Als inzetbaarheidscoach begeleid ik leidinggevenden bij alle vragen over inzetbaarheid, preventie en re-integratie. Maar de mooiste oplossing is wel de vitaliteitsdialoog.

ROLANDA BONTE Populierenlaan 1 5248 AW Rosmalen Telefoon 06 - 511 139 48 E-mail info@rolandabonte.nl www.sturenopinzetbaarheid.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

27


SRA PLEIT VOOR PLATFORM ALTERNATIEVE KREDIETVERLENING

De accountant als matchmaker

28

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013


PLUS

Tekst: Jeroen Kuypers // Fotografie: Marco Magielse

De banken willen wel meer geld uitlenen maar kunnen dat niet. De nasleep van de financiĂŤle crisis, in combinatie met de door de akkoorden van Bazel opgelegde strengere kapitaaleisen zal hun uitleencapaciteit nog jarenlang aan banden leggen. Er is dus grote behoefte aan een alternatief platform op de kapitaalmarkt. Naast geld is daarvoor expertise nodig. Hoe weten kapitaalverstrekkers en –verkrijgers namelijk of ze elkaar kunnen vertrouwen? Paul Dinkgreve, voorzitter van SRA (Samenwerkende Registeraccountants en Accountant-Administratieconsulenten), ziet hier een taak weggelegd voor zijn beroepsgroep. Zijn netwerkorganisatie ijvert op dit moment al hard voor het creĂŤren van dit nieuwe platform. Met een omvang van 20 miljoen euro is de rol die de alternatieve kapitaalverstrekkers spelen nog uiterst bescheiden. Bedrijven, overheden en particulieren die geld willen lenen blijven zich in overgrote mate tot banken wenden. Daar heeft de grootste bankencrisis sinds de jaren dertig van de vorige eeuw geen noemenswaardige verandering in gebracht. Dat wil echter niet zeggen dat ondernemers dat alternatieve circuit bewust mijden, en nog minder dat ze het zich de komende jaren kunnen veróórloven dat te doen. Ondanks de talloze verwijzingen naar ‘easy money’ en de centrale banken die de geldpersen dag en nacht laten werken is het prijskaartje dat aan krediet hangt duur. “De Euribor bedraagt amper een half procent, maar GHUHQWHWDULHYHQGLHGHDOWHUQDWLHYHÂżQDQFLHUV

‘Ondernemers

spelen geen Sinterklaas als ze hun medewerkers een iPad geven’ (bijv. Credits) bedrijven aanrekenen liggen al snel tussen de acht en de elfâ€?, zegt Paul Dinkgreve. “Door de crisis schatten banken het ULVLFRSURÂżHOYDQGHDDQYUDJHQYDDNKRRJLQ Dat risico gaat niet snel omlaag, die Euribor blijft niet eeuwig op die uitzonderlijke lage 0,5 procent. Je hoeft geen economisch genie te zijn om te beseffen dat de prijs van het bedrijfskrediet dus ook alleen maar kan stijgen.â€?

HET MKB IS DE DUPE Banken staan volgens Paul Dinkgreve met de rug tegen de muur. Enerzijds zijn de miljardenverliezen van 2007/2008 nog maar nauwelijks verwerkt, anderzijds dwingen de akkoorden van Bazel hen hun balansen op te schonen en hun eigen vermogen te verhogen. “Dat doen ze door debiteuren zoveel mogelijk WHODWHQDĂ€RVVHQHQ]HOI]RZHLQLJPRJHOLMNXLW te lenen. Noodgedwongen. Het is een kwestie van het hoofd boven water zien te houden. Het MKB is de dupe van deze situatie en niet het grootbedrijf, want een krediet van een ton is tegenwoordig moeilijker voor elkaar te boksen dan een lening van tien miljoen.â€?

Maar het heeft geen zin met de beschuldigende vinger naar de banken te wijzen, vindt de SRA voorzitter. Hij vindt het overdreven gemoraliseer zelfs gevaarlijk: “Je kunt het verleden niet in de toekomst zetten. Dat moet je afsluiten om verder te kunnen. Bankiers hebben inderdaad te veel en te makkelijk uitgeleend, maar ondernemers en burgers waren ook maar al te gretig dat overdadige krediet aan te vragen. Banken zijn bovendien niet de enige die bovenop hun geld zitten. Sommige ondernemingen hebben honderden miljoenen op bankrekeningen staan, geld dat hen zo niets oplevert, zelfs geld kost, maar dat ze weigeren te investeren. Een voor de hand liggend alternatief zou zijn dat deze bedrijven sneller hun crediteuren betalen zodat de werkkapitaaldruk bij leveranciers weggenomen wordt. Door nu zo sterk de nadruk te leggen op het op orde brengen van het huishoudboekje, eerst en vooral dat van de Rijksoverheid, dreigen we de geringe groei die er is helemaal af te knijpen. Reorganiseren doe je niet met je rug tegen de muur. Eerst moet die muur weg.�

MEER DAN EEN FINANCIEEL DOORGEEFLUIK En in plaats van een beschuldigende vinger kan er beter een hele hand uit de mouw worden gestoken. Waar de banken tekortschieten, en voorlopig zullen blijven schieten, moeten andere kapitaalverstrekkers hun rol trachten over te nemen. Een bank is echter veel meer GDQHHQÂżQDQFLHHOGRRUJHHĂ€XLN'HVNXQGLJHQ beoordelen de slaagkansen van het project waarvoor de ondernemer een kredietaanvraag indient, en juist daar kunnen de accountantskantoren die SRA vertegenwoordigt een grote rol spelen, meent Paul Dinkgreve. “We willen helpen vraag en aanbod op de alternatieve kapitaalmarkt bij elkaar te brengen, maar ook de aanvragers en aanbieders op hun merites beoordelen. Daarvoor beschikken we over grote databases. Wij kunnen bench-marken, wij kunnen ratings afgeven, kortom: wij kunnen de slaagkans van een project heel goed in kaart brengen. Accountants begeleiden nu al voortdurend kredietaanvragen bij banken. Dat kunnen we ook in andere situaties in de plaats van banken doen.â€?

WERKKOSTENREGELING ZONDER ROMPSLOMP Waarom wacht SRA niet met dit aanbod tot het platform dat hiervan gebruik zal maken een-

maal een feit is? “Omdat we als koepelorganisatie die honderden kantoren vertegenwoordigt toegevoegde waarde te bieden hebben, bruikbare ideeĂŤn hebben over hoe dat platform optimaal kan functioneren. Daarnaast vinden we dat je niet achteraf moet klagen als je vooraf niet getracht hebt je steentje bij te dragen,â€? stelt Paul Dinkgreve. “Daarom heb ik onder meer zitting in het algemeen bestuur van MKB Nederland en tevens voorzitter van de beleidsFRPPLVVLHÂżQDQFLsOHHFRQRPLVFKHHQÂżVFDOH zaken binnen dit MKB platform. Ook heb ik het liefst contact met leden van de Tweede Kamer als de vergadering van hun vaste Kamercommissie nog moet plaatsvinden. Op die momenten kun je nog concreet invloed uitoefenen. Neem onze recente positionpaper over een alternatieve en werkbare werkkostenregeling voor bedrijven, daarover zijn we nu al in overleg met het ministerie en het parlement. Als we met ons commentaar zouden wachten tot een werkkostenregeling eenmaal is opgenomen in nieuwe wetgeving wordt het veel moeilijker nog iets aangepast te krijgen dat in het belang is van onze cliĂŤnten, de ondernemers in het MKB. We weten heel goed wat er in het MKB speelt, en wat de werkkosten betreft is dat het verlangen om de middelen die de werkgever de werknemers ter beschikking stelt zoveel mogelijk onder het noodzakelijkheidbeginsel te laten vallen. Ondernemers spelen geen Sinterklaas als ze hun medewerkers een iPad geven. Zo’n apparaat is nodig om het SHUVRQHHO]LMQWDNHQ]RHIÂżFLsQWPRJHOLMNWH laten verrichten. Ondernemers hebben ook geen behoefte aan wĂŠĂŠr een extra controlemoment daarvoor. Daarom stellen wij voor dit moment te laten aansluiten bij bestaande processen rond de loonadministratie. Dat scheelt rompslomp.â€? Proactief ageren vanuit de concrete behoeften van de ondernemerspraktijk, dat is wat SRA doet. Dat geldt voor zaken die binnen het traditionele werkterrein van de accountant RIÂżVFDOLVWOLJJHQ]RDOVGHZHUNNRVWHQUHJH ling, maar ook voor die met een algemener maatschappelijk belang, zoals het opzetten van een platform voor alternatieve kapitaalverstrekking. Meer kredietverlening betekent niet alleen meer werk voor de adviseur maar vooral meer investeringsplannen die van papier realiteit kunnen worden. Dat kleine beetje extra groei heeft de BV Nederland hard nodig.

ÂŤ

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

29


BLIJ BOEKHOUDEN & FACTUREREN  Efficiënt Maak met één muisklik van een offerte een factuur en verstuur deze per e-mail

Accuraat Voorkom fouten door afschriften in te lezen en automatisch te boeken

Eenvoudig Btw wordt automatisch geboekt, de btw-aangifte berekent u met één druk op de knop

Overzichtelijk In één oogopslag volledig financieel inzicht door uitgebreide rapportages

BLIJ Boekhouden & Factureren met SnelStart Ervaar zelf het gemak en profiteer nu van:

€ 50,-

extra korting

A cti

eco de ge

l di gt

/m

3

0

0222 36 30 61

WWW.SNELSTART.NL

ok

to b

er

'13

Ga naar www.snelstart.nl/blij met actiecode HOB2013C

@snelstart


Welke bedrijven hebben uw website bezocht? Slechts 2 á 3% van uw online-bezoekers neemt daadwerkelijk contact met u op. Wie zijn die andere 97% en hoe bereikt u die alsnog? Het antwoord is even simpel als doeltreffend: Website-Leads.

Hoe werkt het:

1

Een potentiële klant bezoekt uw website

2

De bezoeker wordt geïdentificeerd via zijn IP-adres (Internet Protocolnummer)

3

Aan de hand van het verkregen IP-adres wordt het bijbehorende bedrijf opgezocht in de database van het DATA-collectief

4 Voorbeeld overzicht Website-Leads

Alle relevante informatie wordt nu vastgelegd, zoals hoe uw bezoeker op uw website gekomen is, welke pagina’s hij

Geachte heer Rademaker,

heeft bezocht, hoe lang hij op die pagina’s De heer W.S. Leads van DATA collectief B.V. heeft vandaag om 15:53 uur uw website bezocht. Hierbij een overzicht van het bezoek. DATA-collectief B.V. Coltbaan 4 C/D 3439 NG Nieuwegein T: 0800-2028

is gebleven en waar hij is afgehaakt

5

De heer W.S. Leads E: ws.leads@datacollectief.nl M: 06-21231892

Het DATA-collectief maakt een bezoekrapport van het websitebezoek en stuurt u een e-mail met alle informatie zodat u direct contact kunt opnemen met uw

Donderdag 3 januari 2013

Bezochte pagina’s

websitebezoeker

AdWords: (Google: “reclamebureau utrecht“) 15:53:41

18s

home | reclame- en marketingbureau Utrecht

15:53:59

28s

referenties | diverse projecten

15:54:27

17s

klanten | overzicht van alle klanten

15:54:44

29s

nieuws | nieuwsberichten reclamebureau

15:55:13

10s

Contact | contactgegevens

15:55:23

58s

Werkzaamheden | reclame utrecht

15:56:21

98s

Over ons | Reclamebureau binnenstad Utrecht

15:57:59

34s

Algemene voorwaarden

Totale tijd: 00:04:18

Pagina’s bezocht: 8

Score: 40

Website-Leads

Met vriendelijke groet, Ineke Peppelenbosch Uw Personal Sales Assistant

Voor meer informatie (0800-2028)

www.websiteleads.nl

Onderdeel van:


DE DRUK OM TE VERDUURZAMEN

Transport en logistiek benut crisis als verandermoment In weinig sectoren loopt de groei en krimp van de bedrijvigheid zo parallel met die van de conjunctuurgolven als in die van transport en logistiek. Daarom raadt Peter Sierat, algemeen directeur van brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN), zijn leden aan niet passief te wachten tot ‘de’ crisis over is, maar deze periode van stagnatie of geringe groei te benutten om hun bedrijfsvoering te verduurzamen. Juist daar liggen voor deze toch al zo innovatieve en dynamische sector de komende jaren de grootste uitdaging om de marktpositie te verstevigen en problemen op het gebied van kostenstijging en personeelstekort het hoofd te bieden.

32

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013


PLUS

Tekst: Jeroen Kuypers // Fotografie: Marco Magielse

Transport en logistiek zijn goed voor 8 procent van het bruto nationaal product en eenzelfde percentage van de werkgelegenheid. In Europees verband weegt de sector nog zwaarder. ’Nederland distributieland’ is een slogan die niet alleen voor het binnenland geldt. Toch lijkt het of onze bedrijven door de crisis juist in internationaal perspectief de zwaarste klappen hebben gehad, getuige de vele OostEuropese nummerborden op de snelwegen. Volgens Peter Sierat bedriegt hier de schijn: “Het aantal Oost-Europese kentekens is inderdaad toegenomen, maar als je verder kijkt, zie je dat de regie van die vrachtstromen nog steeds in handen is van Nederlandse bedrijven. Die hebben in de loop der jaren reĂŤle vestigingen geopend in het oosten van Europa. Ons marktaandeel is gelijk gebleven. Wel hebben wij last YDQVFKLMQFRQVWUXFWLHVZDDUELMVRFLDOHHQÂżV cale regels worden overtreden. Tegelijk neemt het belang van verre internationale ritten af. 85 procent van onze ladingen betreffen ritten van ĂŠĂŠn dag. Daar vallen ook het Ruhrgebied en Antwerpen onder, maar het geeft aan dat de toekomst aan de kortere afstanden is.â€?

PROCESINNOVATIE De toenemende prijsdruk en de noodzaak de ‘carbon footprint’ van elk product te verkleinen dwingt ondernemers het aantal ritten en kilometers stelselmatig terug te brengen. (IÂżFLsQWSODQQHQLVGHQLHXZHPDQWUDRQQR dig rijden het nieuwe taboe. “Daardoor heeft de sector de komende jaren meer behoefte aan hoger opgeleide instroom, want ICT speelt een VOHXWHOUROLQGH]HHIÂżFLHQF\VODJ´DOGXV3HWHU Sierat. “Wij hebben de naam weinig innovatief te zijn, maar achter de schermen vindt een constante en indrukwekkende proces-innovatie plaats. Alleen, een transportmanagementsysteem is onzichtbaar en een Ipad zichtbaar ĂŠn tastbaar. Daarnaast hebben we een nog grotere behoefte aan vrachtwagenbestuurders als gevolg van de vergrijzing. Vóór de crisis heeft TLN berekend dat er vanaf 2015 tot de jaren daarna zo’n 50.000 chauffeurs nodig zijn. Op een totaal van 125.000 is dat een enorm aantal. De crisis heeft dat tekort minder voelbaar en acuut gemaakt. In plaats van rond hun zestigste met pensioen te gaan, zijn de babyboomers blijven doorwerken. De teruggang in vrachtvolumes werd opgevangen door het niet verlengen van tijdelijke contracten en door het grote aantal overuren dat de meeste chauffeurs maakte terug te schroeven. Dat heeft ertoe geleid dat het grootste deel van het vaste personeel in dienst is kunnen blijven, maar, die pensionering komt er nu onvermijdelijk aan.â€?

NIEUWE PUBLIEKSCAMPAGNE TLN gaat samen met SOOB partners FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen de werving

ondersteunen met een nieuwe publiekscampagne die de uiterst succes-volle ‘Zonder Transport staat alles stil’ opvolgt. Sierat: “Dankzij die campagne vindt inmiddels 75 procent van alle Nederlanders dat transport onmisbaar is, maar, de meesten weten nog steeds niet welke interessante banen onze leden te bieden hebben. Daar gaan we wat aan doen met ‘Hollands Goud’, onder meer via een 19-delige soapserie die een inkijk in onze sector biedt.� Helaas heeft de crisis en vooral de trend naar kortere ritten de romantiek die rond het chauffeursberoep hing een knauw gegeven. “Het waren inderdaad vooral de vele overuren die het vak het imago gaven van een beroep waarmee je een heel goede boterham kunt verdienen,� geeft Peter Sierat toe. “Maar aan die evolutie zit ook weer een positieve kant. Mannen die veel overuren maken zijn

‘In een crisis

overleef je, in een nieuwe realiteit pas je je aan’ veel weg van huis. Voor vrouwen met kinderen werd het vak daardoor vrij onaantrekkelijk. In de nabije toekomst zullen we meer deeltijdbanen mogelijk kunnen maken en dat zal de toestroom van vrouwelijke chauffeurs vergroten en in het algemeen een betere balans tussen werk en privĂŠ bieden.“

KETENOPLOSSINGEN Ook de verduurzaming van de sector zal een aantrekkende werking hebben op de jongeren die de komende jaren de arbeidsmarkt zullen betreden en daar, als gevolg van de massale uittreding van babyboomers, hoe dan ook meer keuze zullen krijgen dan nu. Ook daar loopt de werkelijkheid voorop op het imago. Âł'HXLWVWRRWYDQÂżMQVWRIGRRUKHWWUDQVSRUWLV de afgelopen tien jaar met niet minder dan 85 procent gedaaldâ€?, stelt Peter Sierat. “Wat die YDQ&2EHWUHIW]HJJHQZHDOWLMGGDWHIÂżFLsQ ter georganiseerde ritten minder uitstoot betekent – en automatisch ook minder kosten, want brandstof vormt een belangrijke post daarin. We moeten echter op alle vlakken verduurzamen. Ondernemers in de transport en logistiek moeten ook de banden met hun opdrachtgevers verduurzamen door meer tot partnerships te komen. De tijd dat je in november eens bij je klant langsging om over een prijsverhoging te praten is voorbij. Tegenwoordig moet je streven naar een voort-

durende samenspraak waarbij je, samen met MHRSGUDFKWJHYHUQDJDDWKRHMHGHHIÂżFLHQF\ kunt verhogen door meer ton per kilometer te vervoeren en zo min mogelijk leeg te rijden. Toon jezelf van je innovatieve kant en als dan blijkt dat de kosten alsnog wat zijn gestegen zal die tariefverhoging geen probleem vormen. Trouwens, we hebben geen keuze. Ook de opdrachtgevers voelen de druk van de maatschappij om te verduurzamen. De retailketens reageren op die van de consument, de chemie voelt de drang nog veiliger te produceren en vervoeren. Daarom zijn wij van TLN een groot voorstander van zogeheten ketenoplossingen. Overleg met alle betrokken partijen om tot optimaliseringen te komen. Onze gesprekken met de chemische sector zijn een mooi voorbeeld. Wettelijk gesproken kan een chemiereus zeggen: ik zorg ervoor dat alles binnen de poorten perfect geregeld is en zodra de vracht naar buiten wordt gereden mag hij de verantwoordelijkheid aan een externe partij overlaten. Maar het is voor iedereen beter als het vervoer van gevaarlijke stoffen van A tot Z perfect geregeld is, en als dat inhoudt dat wij als keten een stap verder gaan dan de overheid wettelijk gesproken van ons verlangt, dan doen we dat.â€? De crisis is volgens Peter Sierat dus een perfect tijdsgewricht om te voldoen aan de eisen die de toekomst aan de sector stelt: vrouwvriendelijker, duurzamer en (nog) innovatiever worden. “Daarom geef ik er de voorkeur aan de term ‘crisis’ te vervangen door ‘nieuwe realiteit’. In een crisis overleef je, in een nieuwe realiteit pas je je aan; het eerste overkomt je, het laatste heb je zelf in de hand.â€?

ÂŤ

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

33


Tekst: AndrÊ Staas – Comm’Art // Fotografie: Gerrit Boer

Marcel Wildeboer (l.) en Wouter van Liere

PLUS

QUICK SCAN HÉT PROBLEEM VAN DE MARKT  De communicatiebranche is hevig in ontwikkeling. Digitale media betrekken hun positie naast de printmedia: de factuur op briefpapier maakt plaats voor de PDF via e-mail. Veel drukkerijen hebben al het loodje gelegd. Ondertussen nemen de behoefte en de noodzaak aan communicatie toe. Oplagen worden kleiner, omvangen groeien. De ideale communicatiemix is morgen weer anders dan die van vandaag. De vraag naar gespecialiseerde oplossingen is indringend.

ONZE VISIE Âť Van Liere Media voorziet daarin met KRRJZDDUGLJHJUDÂżPHGLDSURGXFWHQHQ -diensten. Aan de hand van nieuwe oplossingen op het gebied van automatisering en logistiek ontzorgt het Emmer bedrijf zijn klanten. In de vorm van hoogwaardig druken printwerk, inclusief afwerking, opslag en distributie. Daarnaast met direct marketing campagnes en crossmediale oplossingen. Klanten kunnen zelf op templates hun communicatiemiddelen opmaken en beheren door toepassing van gebruiksvriendelijke web2print software.

UW OPLOSSING Âť Zo ontzorgt Van Liere Media opdrachtgevers. Met een conceptuele benadering, een breed scala aan mogelijkheden en klantvriendelijke, persoonlijke contacten. Prijs en kwaliteit staan uiteraard in een prettige verhouding tot elkaar.

VAN LIERE MEDIA Waanderweg 2 7812 HZ Emmen Telefoon 0591 - 611 099 E-mail info@vanlieremedia.nl www.vanlieremedia.nl

Van Liere Media maakt communiceren makkelijk Organisaties informeren en communiceren wat af. Ze gebruiken daarbij digitale media als telefoon, e-mail en internet naast gedrukte media als folders en nieuwsbrieven. Van Liere Media helpt ze daarbij. HOOGWAARDIGE GRAFIMEDIAPRODUCTIES De roots van Drenthe’s bekendste drukkerij liggen in Goes, waar Wouter van Liere’s grootvader ooit begon. Met de industrialisatie in de jaren vijftig kwam het bedrijf naar Emmen. Wouter van Liere, manager nieuwe media, vertelt: “We hebben ons ontwikkeld van drukkerij tot all-in aanbieder van KRRJZDDUGLJHJUDÂżPHGLDSURGXFWLHVRSEDVLVYDQFRP municatieconcepten die we samen met onze opdrachtgevers ontwikkelen. Die ontzorgen we helemaal.â€? Met imponerende druk- en printmachines worden visitekaartjes, briefpapier, enveloppen, folders, brochures, nieuwsbrieven, noem maar op, gemaakt. In oplagen van 1 tot honderdduizenden. “We produceUHQRSEDVLVYDQJUDÂżVFKHRQWZHUSHQYDQRQ]HRS drachtgevers maar hebben zelf ook vormgevers in huis. Naast drukwerk verzorgen we ook digitale producten als e-mailnieuwsbrieven en websites.â€? Van Liere Media telt 25 medewerkers en is actief in heel Nederland, met een accent op Noordoost1HGHUODQGZDDUQDXZHOLMNVQRJJUDÂżPHGLDEHGULMYHQ van enige omvang en betekenis over zijn. “We hebben een duidelijke regiofunctie en werken voor uiteenlopende opdrachtgevers. Van detailhandel tot industrie en van onderwijsinstelling tot accountantskantoor.â€?

OP KOP BLIJVEN Onder invloed van de transitie van print naar digi-

34

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 04 • 2013

taal ontstaan steeds meer communicatiemogelijkheden. “Papier als drager blijft natuurlijk bestaanâ€?, zo stelt bedrijfsleider Marcel Wildeboer, “maar er komen digitale dragers bij. Print en digitaal gaan goed samen. Zo ontwikkelen we bijvoorbeeld crossmediale concepten waarbij we een gepersonaliseerde mailing laten opvolgen door een e-mail of een SMSbericht, inclusief track & trace op de website. Met FUHDWLHYHFRPELQDWLHVYDQRIĂ€LQHHQRQOLQHNXQQHQ onze opdrachtgevers heel gericht, opvallend en effectief hun doelgroepen benaderen.â€? Een bijzondere service is Xpressionmanager. Âł,HGHUHHQNDQPHWGH]HVSHFLÂżHNHVRIWZDUHLQ]LMQ bedrijf zelf communicatiemiddelen opmaken, beheren en bestellen aan de hand van vooraf ontwikkelde templates. Niet alleen huisdrukwerk als briefpapier, enveloppen en folders, maar ook e-mailingen, SMSberichten en gepersonaliseerde websites. Allemaal binnen de huisstijl.â€? Van Liere Media ontwikkelt zich zo tot all in communicatiepartner voor bedrijven, overheden en instellingen. “Klanten moeten met onze producten en diensten geld kunnen verdienenâ€?, zo besluit Van Liere. “Wij bieden ze hiervoor steeds meer digitale faciliteiten op het gebied van ontwerp, productie, beheer en logistiek. Voorop lopen hoeven we daarbij niet perse maar we anticiperen wel pijlsnel op nieuwe ontwikkelingen. Zo blijven we op kop.â€?

ÂŤ


REPORTAGE EXPERIENCE ISLAND

DĂŠ evenementenlocatie bij uitstek Experience Island is een van de grootste outdoor evenementenlocaties van de Benelux waar de vele mogelijkheden van de prachtige locatie gecombineerd worden met de vele jaren ervaring aan evenementenorganisatie van het professionele team medewerkers. Twee grote waterpartijen met kraakhelder water, bijzondere accommodaties op ĂŠn aan het water, veel ruimte voor tijdelijke modulaire ruimtes en natuurlijk is een gedeelte van het terrein standaard ingericht voor exclusieve activiteiten.

beheer, maar uiteraard denken we graag met u mee om verder te gaan dan standaard. We zijn niet alleen de ideale locatie met vele mogelijkheden, maar kunnen eenvoudig ook de taak van een evenementenbureau overnemen. Geen ander weet namelijk beter wat er kan op deze prachtige locatie dan Experience Island zelf.

EVENEMENTENBUREAU & LOCATIE Praktisch alle activiteiten en cateringmogelijkheden heeft Experience Island volledig in eigen

Bent u geĂŻnteresseerd geraakt om zelf vrijblijvend te ervaren wat Experience Island u te bieden heeft? Wij bekijken de mogelijkheden graag samen met u.

ÂŤ

EXPERIENCE ISLAND Baan achter de plakken 1 5175 NP Loon op Zand Telefoon 0416 - 36 53 93 E-mail info@experience-island.nl ZZZH[SHULHQFHLVODQGQO

,YRLUK0[OV+HHSKLYVW5LĂ„[ 9LTLOHLU=HPSSHU[KLHSLY

=HU>PQSLUHSSYV\UK PUZ[HSSH[PL ‹ ‹ ‹ ‹ ‹ ‹ ‹ ‹ ‹

,SLR[YV[LJOUPLR +VTV[PJH 0UIYHHRIL]LPSPNPUN ;LSLMVUPL 3VVKNPL[LYZ^LYRNHZ ^H[LY (PYJVLURSPTHH[JVTMVY[ +\\YaHTL[LJOUPLRLU,ULYNPLILZWHYPUN APURLUKHR^LYR :LY]PJL VUKLYOV\K

=LLSaPQKPNLU]LY[YV\^K

=VVY\P[Z[YL]LUKVWOL[NLIPLK ]HUK\\YaHTL[LJOUPLRLU

9DQ:LMOHQ$OOURXQG,QVWDOODWLHEXUHDX

7 

+HLVWUDDWD

) 

*(6SUDQJ&DSHOOH

( LQIR#ZLMOHQQO


Het Ondernemersbelang Waalwijk 4-2013  

Het Ondernemersbelang | Hét toonaangevende regionale ondernemersplatform voor het MKB. Wij verbinden lokale ondernemers en ondersteunen bij...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you