Issuu on Google+

VAN

ZEELAND

Zilveren jubileum in de scheepselektro Zeeland moet gezamenlijk een vuist maken De bank is niet langer de enige bron

EDITIE

05 2016


e l e s s r o B k r a p Wind

12

nautical miles

Your one stop shop partner for Borssele I & II (III & IV): Fabrication / Mobilisation & Logistics. Not only the nearest, but simply the best solution for all your fabrication and installation needs. Best track record in the field of mobilisation and demobilisation of installation vessels.

Fabrication of : Pile grippers Topsides Offshore High Voltage Station Transition pieces Monopile grillages & sea fastening equipment Transition piece grillages & sea fastening equipment Hammer frames Blade racks Tower and Nacelle grillages & sea fastening equipment Coating by NORSOK standards Services: Privately owned Deepsea Terminal and Project quay Logistics - Storage & Warehousing Mobilisation berth and Lay-by berth Skilled On- and Offshore labour pool In-house Engineering & Machining ISPS secured facility

VDS : YOUR GATEWAY TO OFFSHORE WINDPARK BORSSELE


INHOUD RONDE TAFEL OFFSHORE

RONDE TAFEL OFFSHORE & ELEKTROTECHNIEK

OPTICIEN

MARKTLEIDER IN EUROPA IN DE OFFSHORE WIND

ZEELAND MOET GEZAMENLIJK EEN VUIST MAKEN

FOCUS LIGT OP BETROUWBAAR ADVIES

Een aantal ondernemers van Zeeuwse bedrijven in de technische en maritieme sectoren filosofeerden bij de Prior Groep in Middelburg uitgebreid over de kansen van de offshore windenergie in het algemeen en het Borssele Park in het bijzonder. Fossiele brandstoffen zijn eindig. De oplossingen zijn gelegen in energie uit wind en zon.

De haven van Vlissingen groeit uit tot de Nederlandse hub voor vervoer, overslag en assemblage voor de offshore windenergiemarkt. Met de aanleg van het windpark Borssele komen steeds meer activiteiten richting Vlissingen. De Nederlandse overheid heeft drie grote nieuwe windmolenparken voor de Zeeuwse kust aangewezen. Het nieuwe windpark Borssele moet forse impulsen opleveren voor de economie en werkgelegenheid in Zeeland.

LEES VERDER OP PAGINA 10

COVERINTERVIEW

“Het oogonderzoek is in de afgelopen jaren sterk verbeterd. Het vormt de basis van onze dienstverlening.” Aan het woord is Gábor Timmerman, directeur-eigenaar van Focus Optiek in Middelburg. “Mensen komen niet voor een bril. Ze hebben een probleem, dat wij mogelijk met een bril of contactlenzen kunnen oplossen.” Focus Optiek is al sinds 1893 een gevestigde naam.

LEES VERDER OP PAGINA 22

LEES VERDER OP PAGINA 42

ZILVEREN JUBILEUM IN DE SCHEEPSELEKTRO Shiptechnics BV staat dit jaar in het teken van het zilveren jubileum. In 1991 begon Daaf Kooman voor zichzelf als specialist in het kader van reparatie en onderhoud van scheepselektro. Het bedrijf uit Kapelle is van lieverlee uitgegroeid tot een internationaal opererend bedrijf in de marine & offshore.

LEES VERDER OP PAGINA 8

PLUS VAN INDIRECT NAAR GESTAPELD FINANCIEREN: DE BANK IS NIET LANGER DE ENIGE BRON Bankiers noemen elke niet-bancaire vorm van financiering ‘alternatief’, maar wie meer dan een eeuw terugkijkt in de geschiedenis ziet dat de bank zelf langzamerhand een alternatief werd voor het directe financieren en nu weer op de terugweg is. Vorig jaar was de helft van de bedrijfsfinancieringen alweer van niet-bancaire oorsprong. In die situatie gaat geen verandering komen, zegt Roeland van Dijk, integendeel: de toekomst is aan het directe- en gestapeld financieren.

LEES VERDER OP PAGINA 26

EN VERDER... 3 Inhoud 5 Column / Colofon 7 Het slapende dienstverband – onduidelijkheid troef! 15 Hanse Staalbouw actief met projecten in binnen- en buitenland 16 25 jaar advies in omgevings- en ruimtelijke ordeningszaken

17 De economie trekt aan, maar geldt dat ook voor veiligheid op de werkvloer? 19 Ondernemerspanel 21 De cirkel is rond 21 Energiecontracten 28 Vertrouw op je eigen vakmanschap én dat van je netwerk 30 Ondernemen op Welgelegen in Tholen

32 Mkb in een snel veranderende wereld 33 216: de nieuwe accountant 34 De rol van emoties en data in de marketing 37 Samen werken aan duurzame oplossingen 38 Recruiters kiezen nogal eens verkeerd 40 Economische vitaliteit Zeeland staat voorop

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

3


Notariskantoor Stolker ‘s-Gravenhofplein 9 4561 AJ Hulst tel: 0114-314355 info@notarisstolker.nl

www.notaris-stolker.nl


COLUMN

UURTARIEF VAN 17 MILLE Herinnert u zich het ziekenfonds nog? Mensen met een laag tot modaal inkomen waren verzekerd voor ziekenhuis, apotheek en huisarts. Bovenmodale inkomensgroepen moesten zich ‘particulier verzekeren’, zoals dat heette. In 2006 veranderde dat. Toenmalig minister Hans Hoogervorst (VVD) dacht dat de kosten voor de zorg zouden dalen als ziekenhuizen en verzekeraars onderling gingen concurreren. Marktwerking was het toverwoord. Vraag en aanbod moesten de prijs bepalen. In dat jaar gaf de rijksoverheid 44 miljard euro uit aan zorgkosten. We zijn nu tien jaar verder. Enig idee hoeveel de huidige minister – Edith Schippers, ook VVD – uitgeeft? Drie en zeventig miljard euro. Dat is 66 procent meer dan in 2006. Natuurlijk worden we ouder dan pakweg vijftig jaar geleden, waardoor de zorgkosten toenemen, maar het is quatsch te beweren dat dit de oorzaak van de exorbitante kostenstijging is. Bejaardenhuizen bestaan allang niet meer en verzorgingstehuizen worden in hoog tempo gesloten. Inflatie is er na 2008 nauwelijks geweest. Het probleem zit in de wijze waarop zorgverzekeraars van de regering de vrije hand hebben gekregen om de prijzen te bepalen. Concurrentie op prijs is er nauwelijks. Wie denkt dat het ziekenhuis de kostprijs van een specialistische behandeling of operatie bepaalt, heeft het mis. De directie van een hospitaal stelt de tarieven vast aan de hand van de bedragen die ze van de verzekeraars die met haar in zee willen, ontvangt. Simpel gezegd: als een ziekenhuis 50 miljoen euro krijgt en het 10.000 behandelingen

verricht, dan bedraagt het tarief voor een operatie of andere medische handeling gemiddeld 5.000 euro. Volgens dit principe kon het dit jaar gebeuren dat het operatief inbrengen van een schroefje in de schedel van een vrouw uit Enschede een nota opleverde van 16.943,36 euro. De behandelend arts was binnen zestig minuten klaar met dit klusje. Dat is nog eens een uurtarief! Het schroefje zelf, dat als kapstok diende voor een gehoorapparaatje, kostte 1.100 euro. De vrouw wilde weten waarom de simpele handeling zoveel geld kostte, maar het ziekenhuis weigerde inzage te geven in de kostenopbouw. Zij hoefde het immers niet zelf te betalen. De nota was voor de verzekeraar, en die krijgt z’n geld uit de Haagse belastingpotten. De vrouw liet het er niet bij zitten en liep naar de krant. Tegen een redacteur zei de woordvoerster van het ziekenhuis dit: “Er is geen enkel verband met de kostprijs van behandelingen. Wij gaan niet inhoudelijk in op uw vraag over de achtergrond van een rekening.” Dit is Nederland 2016. Dit noemt ‘Den Haag’ nu al tien jaar marktwerking in de zorg. U en ik weten dat de overheid geen verstand heeft van ondernemen. Dat hoeft ook niet. Wij betalen ambtenaren en politici om collectieve voorzieningen zo goed mogelijk voor ons te organiseren tegen een acceptabele prijs. Dat is in de zorg volkomen mislukt. Kwalitatief is het weliswaar overwegend in orde, maar financieel is het een puinhoop. Weet u al op wie u gaat stemmen in maart of gelooft u het wel?

“Er is geen enkel verband met de kostprijs van een behandeling”

«

André Vermeulen // info@avoor.nl

COLOFON Hét Ondernemersbelang Zeeland verschijnt vijf keer per jaar. Veertiende jaargang, nummer 5, 2016 Oplage: 4.000 exemplaren Coverfoto Daaf Kooman van Shiptechnics Fotografie: Oscar van Beest

Uitgever Novema Noord bv / Jelte Hut Morra 2-41, 9204 KH Drachten Telefoon 0512 - 74 52 20 E-mail info@ondernemersbelang.nl www.ondernemersbelang.nl Eindredactie Baukje Bosma E-mail b.bosma@ondernemersbelang.nl Telefoon 0512 - 74 52 20

Bladmanager Harold van der Laan E-mail h.vanderlaan@ondernemersbelang.nl Telefoon 0512 - 74 52 20 Website www.ondernemersbelang.nl Vormgeving VDS Crossmedia BV, Emmen Druk SMG Groep, Hasselt

Aan deze uitgave werkten mee: Oscar van Beest Hans-Jorg van Broekhoven Caroline Houmes Jeroen Kuypers Marco Magielse Els Swart André Vermeulen (column) Ruud Voest Henk van de Voorde René Zoetemelk

Adreswijzigingen Adreswijzigingen, verandering van contactpersoon of afmeldingen kunt u per mail doorgeven aan Tiny Klunder, t.klunder@ondernemersbelang.nl. Vermeld s.v.p. ook de editie er bij, die vindt u aan het begin van deze colofon. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de uit­gever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de advertenties.

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

5


KORT NIEUWS

L-bow gangway voor de offshore wind

OPEN DAG BIJ PTS MACHINERY

Bij PTS Machinery in Hulst worden tijdens een Open Dag op zaterdag 17 december innovatieve offshore boardingsystemen gepresenteerd, waaronder de L-bow gangway. Dat betreft een loopbrug met deiningcompensatie, die vooral ontwikkeld is met het oog op bouw en onderhoud van offshore windparken. De gangway is de afgelopen twee jaar bij PTS ontworpen en gebouwd. De kracht van het Zeeuws-Vlaamse bedrijf is de combinatie van ontwerp en maakproces. Klanten willen namelijk ontzorgd worden met engineering voor producten die efficiënt en duurzaam kunnen worden gefabriceerd. Het bedrijf van Hulstenaar Henk van den Brande heeft klanten over de hele wereld in de marine & offshore, waarvoor veelal high tech mechatronica wordt ontwikkeld. De ‘weather window’ speelt in de offshore een grote rol. De containers met equipment kunnen normaal gesproken alleen van boord worden gehaald in een rustige zee. Met de innovatieve systemen van PTS Machinery kan ook bij grotere zeegang worden gewerkt. Ze compenseren de deining waardoor er tot windkracht 4 goederen en personeel kunnen worden overgezet van het schip naar de windmolens of werkeilanden. www.ptsmachinery.nl

INTERESSANTE RONDLEIDINGEN BIJ LUMILEDS

De Middelburgse Bedrijven Club was op 21 november in groten getale op bezoek bij Lumileds, onderdeel van Royal Philips. MBC voorzitter Bram van Stel en Lumileds vestigingsdirecteur Ronald Reunis (tevens voorzitter BZW Noord- en MiddenZeeland) verwelkomden in hun inleidende woorden de Wethouder Aalberts (links) en MBC voorzitter gasten. Lumileds (voorheen Van Stel (Foto: Foto-Atelier CPD) Philips en Vitrite) is sinds mensenheugenis verankerd in de Middelburgse samenleving. Sinds 2015 worden er uitsluitend onderdelen voor de automotive vervaardigd: autokoplampen, autostop- en signaallampen en optische onderdelen voor ledlampen. Producten die dienen te voldoen aan extreme kwaliteitseisen. De interessante rondleidingen werden in groepen verzorgd door Ronald Reunis en enkele oud-medewerkers van het bedrijf, dat in 2018 haar 125-jarig jubileum viert. De ondernemers kregen uitleg bij de volledig geautomatiseerde productielijnen. Vanuit Middelburg worden wereldwijd alle automotive Philips fabrieken beleverd. De vestiging op bedrijventerrein Arnestein gaat naast de kunststof en metalen onderdelen voor de traditionele autolampen ook meer ledachtige producten ontwikkelen, zoals lensjes voor elektronica en optische kunststofdelen voor bijvoorbeeld straatverlichting. Tijdens het bedrijfsbezoek werd ook de algemene ledenvergadering van de MBC gehouden. Vervolgens ontvingen alle aanwezigen een exemplaar van het nieuwe MBC Magazine. Met diverse interviews en sfeerverslagen is het niet alleen een handzame brochure voor de ruim 170 leden, maar ook voor potentiële nieuwkomers van de Middelburgse Bedrijven Club. Voorzitter Bram van Stel overhandigde officieel het eerste exemplaar aan wethouder Johan Aalberts van economische zaken. De MBC preses, in het dagelijks leven directeur-eigenaar van de Prior Groep, startte ooit zijn carrière bij Philips, dat destijds Directeur Ronald Reunis (links) verschaft nog in de binnenstad was uitleg in de fabriek (Foto: Foto-Atelier CPD) gevestigd. www.lumileds.com

EERSTE LUSTRUM VAN DE LOGIXBOX

In 2015 hebben de Nederlanders ruim 142 miljoen online aankopen gedaan voor een totaal van 16,07 miljard euro. Een bedrag dat in 2016 ruimschoots wordt overschreden. Goed nieuws dus voor bezorgbedrijven en webwinkels. De bezorging is en blijft een belangrijk onderdeel van de E-commerce want de omzet van webwinkels blijft maar stijgen. Er komen daardoor steeds meer afhaalpunten, maar de klant moet dan toch de deur uit en de auto parkeren om het pakket op te halen. Waar blijft dan het gemak van online shoppen? Koen Verhelst biedt sinds 2001 met de Logixbox uitkomst. Het is een oerdegelijke afleverbox waarin meerdere pakketten passen. “Hiermee waren we de pioniers in Nederland. Inmiddels vieren we ons eerste lustrum. Steeds meer particulieren zijn vertrouwd geraakt met een niet fysieke overhandiging van het pakket. Wij bieden pakketboxen en -brievenbussen aan van hoogwaardig materiaal. In verschillende groottes, modellen en kleuren voor zowel particulieren als bedrijven. Voor iedereen is er een oplossing op maat. Alle bezorgers kunnen dag en nacht het pakket eenvoudig afleveren zonder sleutels of ingewikkelde codes. De ontvanger opent de box met een sleutel, wanneer het hem schikt. Uiterst efficiënt voor zowel ontvanger, bezorger en verzender”, zegt Verhelst. www.logixbox.nl.

UW NIEUWS IN HÉT ONDERNEMERSBELANG? Gaat u verhuizen, een nieuwe vestiging openen of heeft u een nieuw product? Laat het ons weten en mail uw persberichten naar: b.bosma@ondernemersbelang.nl. Dan staat wellicht ook uw nieuws binnenkort in Hét Ondernemersbelang.

6

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


COLUMN

Nieuwbouw bij Heros Sluiskil (Foto: Oscar van Beest)

NIEUWE OPWERKINGSINSTALLATIE

Op het Ecopark Terneuzen vordert de bouw van de nieuwe opwerkingsinstallatie voor AEC-bodemas inmiddels gestaag. Heros Sluiskil investeert met de nieuwe installatie in de verbeterde terugwinning van metalen en mineralen. De oplevering is begin 2017. Heros neemt met de nieuwe installatie een voorschot op de Green Deal. Deze beoogt een inzet van honderd procent van AEC-bodemas in 2020 als schone bouwstof. Daarnaast voorziet het convenant ook in een hogere terugwinning van metalen. De bodemas krijgt als secundaire bouwstof, nadat deze ontdaan is van metalen via mechanische bewerking, een tweede leven in de circulaire economie. Na opwerking bij Heros wordt de bodemas hoogwaardig toegepast als funderings- en ophoogmateriaal in de wegenbouw, voor landschappelijke inpassing of als toeslagmateriaal voor de betonwaren- en de asfaltindustrie. www.heros.nl

REIMERSWAAL MKB-VRIENDELIJKSTE GEMEENTE VAN ZEELAND

Reimerswaal is door ondernemers verkozen tot meest mkb-vriendelijke gemeente van Zeeland. Burgemeester Piet Zoon en wethouder Izak Vogelaar ontvingen de prijs uit handen van regiosecretaris Cees Pille van BZW namens MKB-Nederland. Reimerswaal behoudt hiermee de eerste plaats als mkbvriendelijkste gemeente van Zeeland, want ook twee jaar geleden was de titel voor deze gemeente. Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland zijn geëindigd op de tweede en derde plek. Reimerswaal scoort met name goed op de gebieden ‘tevredenheid ondernemers’ en ‘lokale lasten’, ondernemers vinden dat zij waar krijgen voor hun geld. Op het onderdeel imago scoort Reimerswaal een stuk minder, maar dat wordt weer gecompenseerd door de tevredenheid onder de ondernemers over de gemeente. De verkiezing mkb-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova met steun van Flynth en de regionale verenigingen van VNO-NCW. De tweejaarlijkse prijs, die voor de vierde keer wordt uitgereikt, dient als stimulans voor gemeenten om zich actief in te zetten voor een beter mkb-beleid.

ONDERNEMEN OP WELGELEGEN IN THOLEN

Of u nu net gestart bent met ondernemen of uitkijkt naar iets groters: Bedrijvencentrum Tholen biedt ook voor úw onderneming interessante mogelijkheden! Begin 2017 start de bouw van het centrum op bedrijventerrein Welgelegen in Tholen. Het centrum bestaat uit twee afzonderlijke gebouwen die in totaal bestaan uit 26 verschillende units. De units variëren in grootte, namelijk van 82 tot 428 m2, zijn zowel te koop als te huur, vrij in te delen en metelkaar te koppelen. Elke unit beschikt over een eigen meterkast, een betegeld toilet en oprit + eigen parkeerplaatsen. Een bedrijf met balieverkoop behoort tot de mogelijkheden. Naast een eigen voordeur beschikt elke unit over een elektrisch bedienbare overheaddeur. Ondernemen in Tholen betekent ondernemen op een centraal gelegen locatie. Door de nabijheid van de snelwegen A4 en A58 is Tholen een prima springplank naar Vlissingen, Rotterdam en Antwerpen. www.bedrijvencentrumtholen.nl

HET SLAPENDE DIENSTVERBAND – ONDUIDELIJKHEID TROEF! Het ontslagrecht is vanaf 1 juli 2015 ingrijpend gewijzigd. Intussen zijn we ruim een jaar verder en is in rechterlijke uitspraken meer duidelijkheid gegeven. Nieuw is dat bij ontslag na twee jaar ziekte, de werkgever gehouden kan zijn een transitievergoeding te betalen. Deze vergoeding is afhankelijk van de lengte van het dienstverband en de hoogte van het loon. Indien het dienstverband dan komt te eindigen op verzoek van werkgever, dient deze vergoeding te worden uitgekeerd. Het kan om forse bedragen gaan. Werkgevers kiezen er intussen veelvuldig voor om het dienstverband dan maar niet te laten eindigen. Zo ontstaat er een ‘slapend dienstverband’. Nu kent het laten ‘slapen’ van een dienstverband ook risico’s voor werkgevers. Zo kan de werknemer herstellen en dan weer aanbieden de werkzaamheden te komen verrichten. Dan moet de werkgever dat wel accepteren en zal hij ook loon moeten betalen. Er zijn werkgevers die geen vergoeding willen meegeven en er openlijk voor kiezen het dienstverband dan te laten ‘slapen’. Werknemers hebben dergelijke zaken voorgelegd aan de Kantonrechters. Indien de werknemer echter de rechter verzoekt de arbeidsovereenkomst te doen eindigen en een transitievergoeding toe te kennen, dan moet er sprake zijn van ‘ernstige verwijtbaarheid’ aan de kant van werkgever. Anders kan de rechter de transitievergoeding niet toekennen. Kantonrechters hebben het ‘slapend’ houden van arbeidsovereenkomsten, opdat het betalen van een transitievergoeding wordt voorkomen, echter toegestaan. Ook het Hof te Leeuwarden heeft op 27 juli 2016, geoordeeld, dat er dan geen sprake is van ‘ernstige verwijtbaarheid’. Er kan overigens wel sprake zijn van ‘ernstige verwijtbaarheid’, indien er sprake is van aanvullende feiten, bijvoorbeeld wanneer de werkgever de re-integratieverplichtingen heeft geschonden. Wat mij betreft is er sprake van een onwenselijke situatie. Uiteraard, werkgevers zitten er niet op te wachten, om na twee jaar loondoorbetaling bij ziekte, ook nog een (forse) vergoeding mee te geven. Het kunstmatig laten bestaan van arbeidsovereenkomsten, is natuurlijk ook geen oplossing. Feit is wel dat het thans is toegestaan dat werkgevers zieke werknemers in dienst houden, zodat er geen transitievergoeding hoeft te worden betaald. Het kan evenwel zinvol zijn een rechtskundige in te schakelen, uiteindelijk is het vaak voor beide partijen beter de arbeidsovereenkomst te beëindigen, zodat de werknemer en de werkgever weten waar zij aan toe zijn. Dit kan ook via een minnelijke regeling. Schroom niet met ons contact op te nemen.

«

Mr. Kees van Overloop

HUISMAN ADVOCATEN GOES www.huismanadvocaten.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

7


COVERINTERVIEW

Tekst: Henk van de Voorde // Fotografie: Oscar van Beest en Shiptechnics

Zilveren jubileum in de scheepselektro Shiptechnics BV staat dit jaar in het teken van het zilveren jubileum. In 1991 begon Daaf Kooman voor zichzelf als specialist in het kader van reparatie en onderhoud van scheepselektro. Het bedrijf uit Kapelle is van lieverlee uitgegroeid tot een internationaal opererend bedrijf in de marine & offshore.

“Ik vind besturingen en elektrotechniek hartstikke interessant”

Als expert op het gebied van elektrotechniek en elektronica is Shiptechnics actief in de binnenvaart, bagger, visserij, kustvaart, zeevaart en offshore. Men heeft specialismen in eigen huis op het gebied van scheepselektro, kraanbesturingen, explosieveilige automatiseringen, service en reparatiewerk voor professionele duikbedrijven evenals ontwerp en bouw van elektronische besturingen voor onderwaterrobots. “Scheepselektro is alles wat met elektronica en onderhoud daarvan te maken heeft, aan boord van schepen.

Ontwerpen, bouwen, installeren en in bedrijf stellen: we kunnen het hele traject aan. Continuïteit en betrouwbaarheid staan bij ons bovenaan. Onze vijf techneuten vormen de ruggengraat van het bedrijf. Het zijn onze ambassadeurs. We leggen de lat heel hoog bij het aannemen van mensen. Dat is ook de reden dat we niet uitgegroeid zijn tot een grote organisatie. We zijn een relatief klein bedrijf dat continu presteert op een kwalitatief hoog niveau“, aldus Daaf Kooman. Shiptechnics verricht een breed scala aan werkzaamheden, variërend van kabels trekken tot engineering en in bedrijf stellen van complete besturingen. “De diversiteit maakt het interessant voor onze mensen. Onze kracht is de kennis van de markt waarin we opereren. Het team van onze monteurs bestaat uit jonge gemotiveerde mensen die kennis hebben van de elektrische installaties van alle soorten vaartuigen zoals voor de binnenvaart, baggerschepen, visserij- en zeeschepen. Of het nu gaat om reparatie, storing zoeken, renoveren of nieuwbouw: wij gaan voor het beste.”

STORINGEN OPLOSSEN Het bedrijf van Daaf Kooman heeft diverse goede referenties, onder

8

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


andere inzake het oplossen van storingen onder tijdsdruk. “Onze mensen zijn allemaal service engineer. Bij een storing gaan ze ter plaatse op onderzoek. Zeker met al die verschillende nationaliteiten onder de kustvaarders, hetgeen de communicatie bemoeilijkt, is het belangrijk om naar de schepen toe te gaan. Dan blijkt het soms om een hele andere storing te gaan, dan uit het telefoongesprek leek op te maken. Het is aan onze medewerkers om te anticiperen op de situatie en een tevreden klant achter te laten. Als een schip waar ook ter wereld stil ligt vanwege een storing, moet deze zo snel mogelijk verholpen worden. Anders kunnen de kosten enorm oplopen.”

PRIMAIR Uiteraard wordt ook meegedacht over de betrouwbaarheid op de lange termijn, maar primair staat het plegen van onderhoud op storingsniveau. “Een storing moet zo snel mogelijk opgelost worden. Klanten willen meestal wachten met investeren tot iets kapot gaat want voor hetzelfde geld gaat de bestaande apparatuur nog jaren mee. Zeker in een segment als de kustvaart waar de prijzen onder druk staan.”

EDUCATIE Via permanente educatie blijft de crew van Shiptechnics altijd up-to-date. “Eén van de jongens gaat nog een dag per week naar school, maar is al ontzettend goed inzetbaar. Installatiewerk aan boord van schepen is veel meer omvattend dan installatiewerk aan de wal. Daardoor kan hij zijn opleidingstraject sturen met belangrijke praktijkervaring, hetgeen de scholen ook steeds meer verlangen”, verklaart Daaf Kooman.

“We zijn een relatief klein bedrijf dat continu presteert op een kwalitatief hoog niveau” OFFSHORE Voor de offshore wereldwijd maakt Shiptechnics complete besturingen voor elektro hydraulische kranen. “Onze systemen vinden bijvoorbeeld hun toepassing in Amerika. Zeker in de offshore geldt er een strenge wet- en regelgeving. Alleen gecertificeerde medewerkers mogen in die sector aan de slag. Anders mag je niet op een offshore installatie of een boor- of gasplatform werken. Onze mensen hebben een offshore helikopter safety training gevolgd. Ons bedrijf is ISO 9001 gecertificeerd. Het is een eis van sommige klanten, maar we vinden kwaliteitsstandaarden ook voor onszelf belangrijk. Wij certificeren niet om te certificeren, maar om er gericht mee te werken. We zien het als een duidelijke meerwaarde voor het bedrijf. Zo’n managementsysteem is erop gericht om kritische plekken te herkennen en eruit te halen. Onze jongens werken zeer gestructureerd. Alles wordt keurig gedocumenteerd. Alle benodigde klanteninformatie is in no time te vinden.”

afstandsbediening”, licht Daaf Kooman toe. De grote diversiteit aan werkzaamheden zorgt voor risicospreiding. “Momenteel doen we veel voor de kustvaart, met projecten in landen als Spanje, Noorwegen en Letland, maar ook gewoon in Nederland.”

PASSIE Van jongs af aan ontwikkelde zich bij Daaf een sterke passie voor elektrotechniek. “Ik vond het vroeger leuk om kapotte televisies te repareren. Ook computers vind ik prachtig. Als een van de eersten heb ik een opleiding computertechniek gevolgd. Alles wat met een kabel is aangesloten spreekt mij aan. Ik vind besturingen en elektrotechniek hartstikke interessant.”

«

www.shiptechnics.nl

TIJDSDRUK Shiptechnics heeft een brede kennis en ervaring van elektrische installaties, elektrische aandrijvingen, automatisering en alarmering. “Wij ontwerpen en bouwen nieuwe installaties. Daarnaast hebben we in de loop der jaren bewezen ook sterk te zijn in het oplossen van storingen en het uitvoeren van reparaties, vaak onder tijdsdruk. We bieden wereldwijd een snelle service en voorzien scheepskranen en kadekranen van besturingen voor diverse toepassingen. Daarnaast leveren en installeren wij ook radiografische afstandsbedieningen, lastmeetsystemen, besturingsautomatisering en camerasystemen. Voor lieren en kranen in een ATEX zone ontwerpen en bouwen we besturingen, ook met radiografische

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

9


DEELNEMERS PETER GEERTSE

BRAM VAN STEL

MARLINDE EICHLER-DE JONGE

PETER BUT

Commercieel manager Zeeland Seaports. Houdt zich met name bezig met de segmenten offshore & energy en natte bulk (olie en gas). De haven van Vlissingen is ideaal gelegen met het oog op diverse windparken in de Noordzee.

Eigenaar van Prior Groep, Paneelbouw Middelburg, Engiplast en enkele technische uitzendorganisaties in binnen- en buitenland. Tevens voorzitter van de Middelburgse Bedrijven Club (MBC).

Projectleider bij Hanse Staalbouw uit Nieuwerkerk. Na het voltooien van haar studie Maritieme Techniek aan de TU Delft werkte ze vier jaar bij offshore bedrijf Allseas Engineering.

www.mbcmiddelburg.nl; www.prioradvies.nl

www.hansestaalbouw.nl

Bedrijfsleider bij Paneelbouw Middelburg, gespecialiseerd in bouwen, installeren en in bedrijf stellen van besturingskasten en energieverdelers. De onderneming is met name actief in de sectoren haven & industrie, bagger& offshore en de utiliteitsmarkt. www.paneelbouwmiddelburg.nl

www.zeelandseaports.com

10

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


RONDE TAFEL OFFSHORE

Tekst: Henk van de Voorde // Fotografie: Oscar van Beest

Marktleider in Europa in de offshore wind Een aantal ondernemers van Zeeuwse bedrijven in de technische en maritieme sectoren filosofeerden bij de Prior Groep in Middelburg uitgebreid over de kansen van de offshore windenergie in het algemeen en het Borssele Park in het bijzonder. Fossiele brandstoffen zijn eindig. De oplossingen zijn gelegen in energie uit wind en zon. Zeeland is sinds 2009 betrokken bij de aanleg en het onderhoud van tientallen offshore windparken voor de Engelse, Nederlandse, Duitse, Deense en Belgische kust. De Zeeuwse havens van Vlissingen en Terneuzen als Nederlandse springplank voor vervoer, op- en overslag en assemblage van onderdelen voor de offshore wind. Is het mogelijk om ook productie (bouwers) naar Zeeland te halen ondanks het feit dat SIF heeft gekozen voor Rotterdam als nieuwe productielocatie? De Zeeuwse havens hebben dankzij hun ideale ligging de ambitie om uit te groeien tot centraal onderhoudscentrum voor windmolens op zee. Wat betekent dat voor de werkgelegenheid en de schil van toeleveranciers rondom Vlissingen Oost? In het kielzog hiervan werd nader ingezoomd op onderwerpen als het belang van een goede afstemming van onderwijs op het technische bedrijfsleven, de gevolgen van de lage olieprijs voor de traditionele offshore, de kansen met betrekking tot de ontmanteling van de honderden olie- en gasplatforms op de Noordzee en het belang van een nieuw bedrijventerrein voor toeleveranciers in de sector haven & industrie.

“De windparken die voor de kust van Borssele worden gerealiseerd, bieden enorme kansen voor Zeeuwse bedrijven die actief zijn in de offshore sector en een brede groep constructiebedrijven daar omheen. Dat geldt zowel voor Borssele 1 en 2 die aan Dong Energy zijn gegund, als voor Borssele 3 en 4”, aldus Peter Geertse, commercieel manager Zeeland Seaports. “De traditionele olie- en gaswinning heeft het lastig. Omdat andere markten opdrogen hebben rederijen de switch gemaakt naar het segment van de offshore wind. Wij deden vijf jaar geleden nog maar weinig in de offshore, maar inmiddels is ongeveer 70 procent van onze bedrijfsactiviteiten offshore gerelateerd, met name op het gebied van de renewables. In een nieuwe markt moet je investeren. Onze organisatie is klaar voor de offshore wind energiemarkt”, zegt Robert van der Loos, algemeen directeur van VDS Staal- en Machinebouw. VDS maakt en monteert onder andere gespecialiseerd equipment voor de offshore wind fundaties en toebehoren, om ze te kunnen vervoeren naar de offshore locatie. Het beschikt over een eigen kade van 250 meter aan diep vaarwater in het Vlissingse havengebied, waardoor ook grote concerns als

Van Oord, Heerema, Allseas, Seaway Heavy Lifitng, Dong Energy, SIF en de Jan de Nul Group het Zeeuwse bedrijf goed weten te vinden.

PLATFORM ENERGY PORT ZEELAND De bouw en exploitatie van het Borssele Park creëert de nodige spin-off voor een breed pallet Zeeuwse toeleveringsbedrijven. De Zeeuwse havens hebben zich op het gebied van offshore windenergie ontwikkeld tot toonaangevende partij in Europa. Peter Geertse benadrukt dat het belangrijk is dat ondernemers, overheid en onderwijs samen optrekken om de havens te laten groeien. Het Havenbedrijf voorziet in de komende jaren een verruiming van logistiek en assemblage naar productie van windmolenfundaties. “Met het Platform Energy Port Zeeland willen met we één gezicht naar buiten treden. Zo profileerden we ons onlangs met een gezamenlijke stand (one-stop-shopping) op Offshore Energy 2016 in Amsterdam. Geografisch gezien ligt Vlissingen heel gunstig, ook voor andere windparken op de Noordzee. De nieuwste generatie funderingen hebben een lengte van 100 meter en een doorsnee van 10 meter,

JÖRGEN GEURTS

HARM WALHOUT

ROBERT VAN DER LOOS

HARM WATTEL

Directeur van HDV Steigerbouw en technisch uitzendbureau DesDetach uit Middelburg. Actief in de bouw, haven & industrie en offshore, variërend van nieuwbouw en restauratie tot industriële en infrastructurele projecten. www.hdvsteigerbouw.nl www.desdetach.nl

Mede-eigenaar van WMW Techniek. Gespecialiseerd in nieuwbouw, onderhoud en reparatie van hydraulische en mechanische aandrijftechniek. Onder andere actief op de stormvloedkering, diverse sluizen, de maritieme sector en in het grondverzet. www.wmwtechniek.nl

Algemeen directeur van VDS Staal- en Machinebouw, sterk op het gebied van machinebouw, bruggenbouw, fabricage van stalen constructies ten behoeve van de oil/gas & offshore wind industrie; inclusief het mobiliseren en leveren van logistieke diensten on- en offshore. www.vdsstaalbouw.nl

Algemeen directeur van Constructiebedrijf Hillebrand, actief in bruggenbouw, wegen waterbouw, scheepsbouw en offshore (wind) projecten. Het Middelburgse bedrijf biedt totaaloplossingen in complexe staalbouw, van engineering tot conservering en montage op locatie. www.hillebrand.nu

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

11


RONDE TAFEL OFFSHORE met een gewicht oplopend tot 1.500 of in de toekomst wellicht 2.000 ton. Te lang, te zwaar en te hoog voor bruggen en sluizen. Ze komen in onderdelen hierheen voor de logistieke afhandeling en assemblage. We zijn uitgegroeid tot marktleider in noordwest Europa op het gebied van offshore windenergie. De meeste offshore windprojecten op de Noordzee worden vanuit Vlissingen gefaciliteerd. Windmolens worden zoals gezegd steeds groter. De fundaties worden zo fors en zwaar dat ze steeds lastiger over de weg en binnenwateren te vervoeren zijn. Er zijn steeds grotere installatieschepen nodig met een enorme diepgang. Het is jammer dat SIF gekozen heeft voor Rotterdam in plaats van Vlissingen, maar daar stopt het leven niet bij. Er zijn genoeg andere productleveranciers in de offshore waarvoor Zeeland een interessante vestigingsplaats is. We blijven ons sterk maken om ook bouwers naar Vlissingen te halen. Daarbij gaat het om veel meer dan de fundaties of monopiles.”

BORSSELE PARK Het Borssele Park voor de Zeeuwse kust kan de basis zijn voor een cluster op het gebied van operations en maintenance. De Zeeuwse haven heeft de ambitie om uit te groeien tot centraal onderhoudscentrum voor windmolens op zee. De verwachting is dan ook dat er veel nieuwe banen komen in het kader van beheer en onderhoud, ook voor andere windparken dan Borssele. Er moet minimaal 25 jaar onderhoud gepleegd worden aan windpark Borssele, onderhoudsschepen dienen permanent heen en weer te varen in verband met technische controles en aanpassingen en ook de conservering moet op peil blijven. “Het meest interessante is het onderhoud en beheer vanuit de buitenhaven, wellicht met helikopter ondersteuning vanuit Zeeland Airport. De werkgelegenheid met betrekking tot beheer, onderhoud en toegevoegde waarde activiteiten zou zelfs meer kunnen bedragen dan op het vlak van de bouw van het park. Met het onderhoud van Borssele Park 1 en 2 zijn ongeveer 200 banen aan directe en indirecte werkgelegenheid gemoeid”, zegt de commercieel manager van het Havenbedrijf.

BEELDVORMING TECHNIEK Terwijl technische en industriële bedrijven al jarenlang roepen om goede, gekwalificeerde vakmensen, blijft het lastig om mensen in deze richting aan de slag te krijgen. De ambitie is te komen tot een cluster operations & maintenance om offshore wind technici, engineers en ontwikkelaars op te leiden. Hoe staat het met de voorbereidingen hiertoe? Is er wel genoeg animo, mede gezien de verkeerde beeldvorming van techniek.

12

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

Robert van der Loos pleit voor het zo spoedig mogelijk opleiden van windmolentechnici en service engineers. “De scholen zijn wel erg laat hier met opleidingen in het kader van de offshore wind. Zeker als je dat vergelijkt met bijvoorbeeld de haven van IJmuiden, dat net als Zeeland toonaangevend wil zijn met een onderhoudscluster voor de offshore. Ik denk dat er in Zeeland én nieuwe opleidingen moeten komen voor offshore windtechnici én bestaande technici moeten worden bijgeschoold”, zegt de algemeen directeur van VDS. Peter Geertse: “Ik denk dat het wel meevalt en dat we redelijk op schema liggen. In nauwe samenwerking met HZ, Scalda en Biobase Europe zullen veel technici worden opgeleid.” Marlinde Eichler van Hanse Staalbouw, gespecialiseerd in nieuwbouw en renovatie van bedrijfspanden in de agrarische, industriële en utiliteitssector: “Belangrijk is dat er meer specifiek wordt opgeleid om een betere afstemming te krijgen met het technische bedrijfsleven.” Daar sluit Peter But van Paneelbouw Middelburg zich bij aan. “Elektro opleidingen bijvoorbeeld zijn te algemeen. Tegenwoordig is er veel meer behoefte aan een sterke samenhang tussen elektronica en software ontwikkeling.” Harm Wattel, algemeen directeur van Hillebrand: “Het is gewoon lastig om technische vacatures met goede vakmensen in te vullen.” Jørgen Geurts van DesDetach uitzendbureau: “Gezien de toenemende vraag vanuit het bedrijfsleven is er een grote behoefte aan goed geschoolde vaklieden.”

OFFSHORE CREW Bij het constructiebedrijf is ondertussen een heel team paraat voor de offshore windenergiemarkt. “Voor de offshore hebben we altijd de beschikking over een mechanical crew van een tiental specialisten. Wij ontwerpen, bouwen, mobiliseren en demobiliseren, maar verrichten ook onderhoud en reparatie. Onze crew is getraind op allerlei offshore gerelateerde mechanische activiteiten. Wij kunnen morgen in de helikopter stappen om onderhoud te verrichten voor offshore windmolens. Daar hoeven we geen mensen meer voor op te leiden”, vertelt Harm Wattel. Het constructiebedrijf heeft recentelijk de ‘spud can shoes’ voor het offshore wind installatieschip Innovation opgeleverd. “Technisch een zeer gecompliceerd project. Die ‘voeten’ zijn een hoogwaardig stukje staalbouw dat in relatief korte tijd moest worden gerealiseerd. Met grotere laarzen zak je minder snel de blubber in. Dat geldt ook voor de grote voeten van de Innovation. Om offshore wind fundaties te kunnen installeren moet hij stevig op de zeebodem kunnen staan.”

MIDDELBURGSE BEDRIJVEN CLUB Voorzitter Bram van Stel van de Middelburgse Bedrijven Club legt uit dat bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en ruimte voor nieuwe bedrijvigheid de belangrijkste speerpunten zijn van de ondernemerskoepel. “Diverse bedrijven in het Sloegebied zijn steeds sterker offshore gericht, met name vanwege de offshore windenergie en decommissioning van oude olie- en gasplatforms in de Noordzee. De Zeeuwse haven is strategisch gelegen tegenover de Britse kust. Ook voor bedrijven in de periferie van havengebied Vlissingen Oost zijn er volop kansen om aanvullende producten en diensten te verlenen. Het Borssele Park heeft een aanzuigende werking op de schil van ondersteunende bedrijven in de regio. Wij richten ons niet alleen op de lokale economie, maar tevens op marine & offshore in het hele Sloegebied. Een branche die ook kansen biedt voor een brede waaier aan Middelburgse bedrijven zoals Hillebrand, Paneelbouw Middelburg, Draftec, Labrujère en HDV Steigerbouw”, aldus Bram van Stel. De MBC is belangenbehartiger van de ondernemers op de bedrijventerreinen Arnestein, Ramsburg, Mortiere, Park Veldzicht en Buitenruststraat.

HYDRAULIEK EN MECHANICA WMW Techniek is expert in hydrauliek en mechanica, met name in het kader van regulier en preventief onderhoud. Het bedrijf uit Borssele is gespecialiseerd in het maken


en repareren van allerlei soorten cilinders en verbindingstechniek. Voor het maken van hydraulische slangen en leidingen is WMW Techniek de aangewezen partner. Om dit niet alleen op de werkplaats maar ook op locatie te kunnen doen, heeft men de beschikking over een compleet uitgeruste aanhanger. Harm Walhout heeft samen met zijn compagnon Co Welleman in toenemende mate de focus op de sector marine & offshore. “We hebben de horizon verbreed naar de maritieme sector, vooral in het kader van scheepsreparaties. Zo hebben we op een koelschip een compleet ankerliersysteem opgebouwd. Op een offshore support vessel hebben we alle hydraulische slangen vervangen van een 250 tons knuckle boom kraan. Dit jaar zijn we al diverse keren betrokken geweest bij het opbouwen van deinings gecompenseerde gangway systemen op verschillende schepen ten behoeve van de offshore windenergie”, vertelt Harm Walhout.

EXPORTMARKT Marlinde Eichler studeerde Maritieme Techniek aan de technische universiteit van Delft en werkte vervolgens een aantal jaren bij de Allseas Group, gespecialiseerd in het leggen van pijpleidingen en het verwijderen van olieen gasplatforms. Inmiddels werkt Marlinde bij Hanse Staalbouw, waar ze vooral actief is voor de exportmarkt. Bij het familiebedrijf is de jongere generatie zich aan het warm lopen om de leiding over te gaan nemen:

Marlinde (28) en haar broers Jochem (25) en Ruben (22). Ze is in september 2015 aangetreden als projectleider. “Staalconstructies op zee vormen voor ons een potentiële groeimarkt. In de afgelopen anderhalf jaar heb ik me vooral beziggehouden met de levering van 250 ton staal voor een fabriek in Rusland en 1800 ton staal voor een project in Brazilië”, aldus Marlinde Eichler-de Jonge. Ze houdt zich ook onledig met de wereldwijde levering van ‘Keith walking floors’. Het zijn speciale strips die los van elkaar bewegen waardoor (bulk) lading gedoseerd gelost of verplaatst kan worden. Ze vinden met name hun toepassing in de recycling.

LEVENSCYCLUS SCHIP Paneelbouw Middelburg is gespecialiseerd in bouwen, plaatsen, installeren en in bedrijf stellen van besturingskasten en energieverdelers. “Wij zijn voornamelijk actief in de sectoren haven & industrie en bagger- & offshore. Als specialist voor werkzaamheden aan boord, bieden we een optimale service voor alle elektrische installaties gedurende de levenscyclus van een schip. Machinebouw en marine & offshore zijn een flinke groeimarkt voor ons. We zien het als een uitdaging om complexe vraagstukken op te lossen. Naast in bedrijf stellen en inregelen van systemen kunnen we ook de software installeren voor de besturing”, verklaart Peter But, bedrijfsleider bij Paneelbouw Middelburg.

VEILIGE WERKPLEK HDV Steigerbouw is nauw betrokken bij projecten in de bouw, haven & industrie en offshore. Variërend van nieuwbouw en restauratie tot industriële en infrastructurele projecten. “Wij zorgen voor een veilige werkplek op hoogte, zowel op land als boven het water. Onze kracht vormen steigers voor complexe bouwprojecten. Het is essentieel dat de veiligheid van de mensen wordt gewaarborgd. Daar doen wij nooit concessies aan. We voldoen dan ook aan alle benodigde certificeringen”, aldus directeur Jørgen Geurts van HDV Steigerbouw.

GETIJDEN CENTRALE Voor de Getijden Centrale onder de stormvloedkering, waardoor energie uit de eb en vloedbewegingen van het water kan worden gewonnen, waren diverse hangsteigers nodig boven sterk stromend water. HDV was al vroeg in de voorbereiding van het project betrokken om samen met Hillebrand en Tocardo het steigerwerk te optimaliseren. Eerder heeft HDV de stinger van de Pioneering Spirit van Allseas in de steigers gezet en voor Vopak de laad- en lossteigers gebouwd voor de gasschepen. “Daarbij moest worden voldaan aan de strenge milieu- en veiligheidseisen van Rijkswaterstaat. Voorkomen moest worden dat bijvoorbeeld deeltjes oude verf in het water zouden belanden. De steigers moesten derhalve zorgvuldig met folie worden ingepakt”, legt Jørgen Geurts uit.

«

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

13


Tel: 0118-480930

www.desdetach.nl

WWW.HDVSTEIGERBOUW.NL NIEUWBOUW RENOVATIE INDUSTRIE AFSCHERMING


STAALBOUWBEDRIJF

Tekst: Henk van de Voorde

Hanse Staalbouw actief met projecten in binnen- en buitenland Hanse Staalbouw uit het Zeeuwse Nieuwerkerk is uitgegroeid tot een internationaal opererende onderneming. Het familiebedrijf is van oudsher gespecialiseerd in nieuwbouw en renovatie van bedrijfspanden in de agrarische, industriële en utiliteitssector. In 1907 is ‘de firma Hanse’ opgericht. In de loop der jaren is de transitie gemaakt van wagenmakerij en smederij tot gerenommeerd staalbouwbedrijf. Sinds 2008 ontwikkelt Hanse Staalbouw als hoofdaannemer alles in eigen beheer: engineering, productie, conservering en gevelbekleding. Kernwaarden zijn service, kwaliteit, veiligheid, flexibiliteit en maatschappelijke betrokkenheid. “We hebben als team hetzelfde doel voor ogen en bouwen letterlijk en figuurlijk aan hetzelfde pand, met als fundament het belang van onze klanten”, aldus CEO Wim de Jonge. Hanse Staalbouw opereert in toenemende mate buiten de eigen landsgrenzen. Voor het Duitse Siempelkamp is onlangs de levering van 1800 ton staal voor een machinefabriek in Brazilië afgerond. “In Brazilië hebben we momenteel mannen lopen om de montage in goede banen te leiden. In Australië zijn we net een project gestart, dat tot ongeveer eind maart 2017 zal lopen. In Frankrijk leveren we voor een nieuwe granulaatfabriek momenteel staal en beplating, wat ook door ons gemonteerd wordt. Dit project is eind van het jaar klaar”, vertelt Marlinde Eichler-de Jonge.

CEO Wim de Jonge in gesprek op de Contacta (Foto: Foto-Atelier CPD)

RECYCLING Met het oog op de agrarische markt richt men zich inmiddels ook op Canada. En in Kenia ondersteunt Hanse Staalbouw arme boeren met haar kennis van agrarische bewaarloodsen. Het Zeeuwse bedrijf heeft momenteel ook een aantal Keith walking floors in productie, zowel voor de binnenlandse markt als China. Het zijn speciale strips die los van elkaar bewegen waardoor (bulk)lading gedoseerd gelost of verplaatst kan worden. Ze vinden met name hun toepassing in de recycling. Binnenkort start Bulk Handling Systems (BHS) in Aberdeen met de bouw van een grote sorteerplant. Keith levert de vloeren en Hanse staal voor de trappen, de bordessen en het ondersteuningsmateriaal voor de machines.

Rotterdam The Hague Airport. In Goes is Hanse Staalbouw hoofdaannemer voor de herbouw van landbouwmechanisatiebedrijf Gebr. Weststrate. Op een fraaie zichtlocatie verrijst een strak vormgegeven gebouw met een gevel van deels structurele beglazing, sandwichpanelen en traditioneel metselwerk. Het ontwerp is van Bouwraadhuis uit Kruiningen. De oplevering is eind 2017.

OPWERKINGSINSTALLATIE In opdracht van Heros Sluiskil heeft Hanse Staalbouw profielen, (traanplaat) bordessen, trappen en kooiladders geproduceerd en gemonteerd voor de nieuwe AEC-bodemas opwerkingsinstallatie. De oplevering van de nieuwe productielijn is begin 2017.

«

ZICHTLOCATIE Nieuwbouw van de opwerkingsinstallatie bij Heros Sluiskil (Foto: Oscar van Beest)

In eigen land realiseerde men dit jaar de ruwbouw van de nieuwe aankomsthal 2 van

Artist impression van de herbouw van landbouwmechanisatiebedrijf Gebr. Weststrate BV in Goes

www.hansestaalbouw.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

15


MULTIDISCIPLINAIR ADVIESBUREAU DOEL VAN DE OMGEVINGSWET

WDAdvising B.V. - 25 jaar advies in omgevings- en ruimtelijke ordeningszaken Op 1 november was het 25 jaar geleden dat Hennie Weeda onder de naam WDAdvising is gestart als zelfstandig en onafhankelijk adviseur op het gebied van de ruimtelijke ordening en het omgevingsrecht. Anno 2016 is WDAdvising B.V. een landelijk werkend en multidisciplinair adviesbureau dat deskundige ondersteuning verleent over de volle breedte van het omgevingsrecht. Dat varieert van het opstellen van ruimtelijke onderbouwing en bestemmingsplannen, de begeleiding bij anterieure overeenkomsten met betrekking tot het kostenverhaal, tot het begeleiden en voeren van gerechtelijke procedures bij rechtbank en Raad van State. De aard van de projecten en opdrachten is zeer divers. Van grootschalige gebiedsontwikkelingen, recreatieparken en landgoederen tot individuele woningen. Uiteraard is hierbij van belang dat er ruimschoots kennis en ervaring is op het gebied van de bestaande en toekomstige wet- en regelgeving. Zo heeft op 22 maart 2016 de Eerste Kamer gestemd over de nieuwe Omgevingswet en heeft deze met grote meerderheid van stemmen aangenomen. Dat betekent dat de gewenste inwerkingtreding van de Omgevingswet in

16

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

2019 een forse stap dichterbij is gekomen. De Omgevingswet is een raamwet. Onderdelen dienen te worden uitgewerkt in zogenaamde Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB). Deze zijn inmiddels in een consultatieronde gebracht voor het geven van reacties.

WAAROM DE OMGEVINGSWET Het zal niet onbekend zijn dat in Nederland veel wetgeving bestaat als het gaat om de fysieke woon- en leefomgeving. Voor een deel loopt deze wetgeving parallel aan elkaar, maar ook voor een deel is de verschillende wetgeving tegenstrijdig aan elkaar. Deze wetgeving kan leiden tot verschillende en langdurige procedures. Om deze wetgeving nu beter te structureren wordt de nieuwe Omgevingswet opgesteld. In deze nieuwe wet worden 26 bestaande wetten samengevoegd, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Daarnaast worden verschillende delen van wetten of volledige wetten via latere wetswijzigingen opgenomen in de Omgevingswet.

Belangrijkste nieuwe aspect van de Omgevingswet is wel dat het een proactief instrument beoogt te worden, in plaats van het oude regiem, dat meer gericht was op het verdedigen van bestaande belangen en elementen. De opzet van de Omgevingswet is stimulerend in plaats van werend. Daarnaast moet besluitvorming over projecten sneller, beter en transparanter plaatsvinden. Een eenduidige regeling van de voorbereiding van projecten in de fysieke leefomgeving komt in de plaats van de bestaande procedureregelingen. Van belang is te investeren in de kwaliteit van de voorbereidingsfase van een project. Kort samengevat houdt dat in een open gebiedsgerichte probleemanalyse en inventarisatie van oplossingsrichtingen, een getrechterde aanpak in de alternatievenafweging en ruimte voor serieuze publieksparticipatie. Een belangrijk onderdeel in het kader van de ruimtelijke ordeningspraktijk is ook het uitgangspunt dat onderzoek zinvol, bruikbaar en realistisch dient te blijven om bij te dragen aan zorgvuldige besluitvorming en om plankosten te besparen. Ook de geldigheidsduur van onderzoeken wordt aangepast in de zin dat, indien er geen aanleiding bestaat dat wijzigingen in de bestaande situatie hebben plaatsgevonden, de geldigheidsduur van onderzoeken langer dan vijf jaar kan zijn, de norm die nu wordt gehanteerd voor onderzoeken.

DE ROL VAN WDADVISING De rol van WDAdvising is met name gericht op een goede communicatie tussen enerzijds de initiatiefnemer en anderzijds, in het algemeen, de gemeentelijke overheid. Indien partijen tot overeenstemming komen over het te voeren project en het te volgen traject coördineert het bureau de benodigde werkzaamheden in het kader van de te volgen procedure en stelt daarbij ook zelfstandig bestemmingsplannen (in de Omgevingswet: omgevingsplannen) op volgens de vereiste standaarden en met de vereiste datasets. Daarnaast alle overige ruimtelijke instrumenten zoals ruimtelijke onderbouwingen en motiveringen. Bedacht moet worden dat de laatstgenoemde stukken juridische stukken zijn en moeten voldoen aan dezelfde standaarden qua datasets als een bestemmingsplan. De werkwijze, zoals in de Omgevingswet wordt voorgesteld, wordt door WDAdvising al jarenlang gevolgd. Op deze wijze kunnen zij de opdrachtgever ontzorgen. Tevens gaan procedures bewezen sneller.

«

WDADVISING BV Wilgenbos 20, 3311 JX Dordrecht Telefoon 078 - 621 29 71 E-mail h.weeda@wdadvising.nl www.wdadvising.nl


KENNISPARTNER

De economie trekt aan, maar geldt dat ook voor veiligheid op de werkvloer? Bijna overal waar je komt, hoor je (licht) positieve geluiden over de aantrekkende economie. Ondernemers uiten zich voorzichtig positief. Op zich natuurlijk geweldig dat we na de mindere jaren nu weer eens positieve geluiden horen. Maar uit de nieuwsberichten blijkt dat dit ook een nadrukkelijke keerzijde heeft: het aantal (dodelijke) ongevallen op de werkvloer was in de eerste helft van 2016 veel hoger dan in voorgaande jaren. Het aantal ongevallen is met 14% toegenomen. En het aantal dodelijke ongevallen zelfs 56%. Het lijkt erop dat voor de economische meewind een hoge prijs betaald wordt. En de prijs is hoog. Is het u ook al opgevallen dat een dodelijk bedrijfsongeval zelden op de voorpagina van een krant komt? Of ‘trending topic’ is op Twitter of andere nieuwssites? Daarbij wordt voorbijgegaan aan het verdriet dat een dodelijk (of ernstig) bedrijfsongeval veroorzaakt in een gezin, in de familie. Het zal je maar gebeuren dat er wordt aangebeld met de boodschap: uw partner, de vader van uw kinderen komt niet meer thuis. Deze boodschap is in de eerste helft van 2016 vaker verteld dan in de jaren daarvoor. Het leed dat dit veroorzaakt, is dus ook toegenomen. Probeert u zich eens voor te stellen.

BIEDT DE ARBOWET HIER DAN EEN OPLOSSING VOOR? Het antwoord hierop is tweeledig. Nee, de Arbowet biedt geen panklare oplossingen, de Arbowet is richtinggevend. Aan de andere kant biedt de Arbowet wel de juiste structuur. De Arbowet is gefundeerd op drie basisuitgangspunten. Het eerste

uitgangspunt is het gronding vooraf inventariseren van gevaren en risico’s die de potentie hebben dat ze kunnen leiden tot een ongeval. De essentie hiervan zit in het ‘vooraf’. Dit impliceert dat dit niet kan gebeuren ‘in het werk’. Als je wacht tot een probleem zich voordoet en dan het probleem gaat oplossen, is de verleiding voor het nemen van short cuts te groot. En gaan werknemers toch bepaalde activiteiten doen die een verhoogde waarschijnlijkheid op fouten met zich meebrengt. Voorbeeld: iedere bouwvakker weet dat hij openingen (sparingen) in vloeren moet dichtleggen. Meer dan de helft van de (dodelijke) ongevallen in de bouw in de eerste helft van 2016 zijn veroorzaakt door vallen van hoogte. Onder andere door sparingen. Oplossing: zorg vooraf dat er materiaal aanwezig is om een sparing dicht te leggen. Dit kan je vooraf regelen. Het tweede uitgangspunt is voorlichting en instructie gebaseerd op de vooraf geïdentificeerde gevaren en risico’s. Je kan wel zorgen dat er materiaal aanwezig is om een sparing dicht te leggen, maar de werkgever zal de werknemers ook moeten informeren over de beheersmaatregelen. En bij zoveel aspecten geldt ook hier dat de kracht zit in de herhaling. Het derde uitgangspunt is toezicht. En het daaruit voortvloeiend aanspreken van de medewerkers. Hierin is een nadrukkelijke

rol weggelegd voor de direct leidinggevende. Hij zal de medewerkers moeten wijzen op tekortkomingen en deze tekortkomingen doen corrigeren. Het spreekt vanzelf dat deze drie uitgangspunten in elkaars verlengde liggen. Als je geen goede inventarisatie hebt, kan je geen voorlichting en instructie geven. Als je geen goede voorlichting en instructie geeft, kan je er ook geen toezicht (controle op afspraken) op houden. Het is te hopen dat de economische meewind zal aanhouden. Maar het is ook te hopen dat we met zijn allen lessen trekken uit de toename van het aantal ongevallen. Niet enkel lessen trekken maar er ook naar handelen. Apply Advies en Opleidingen heeft een jarenlange ervaring in het adviseren en opleidingen ten aanzien van het maken van een inventarisatie, in het opzetten van goede voorlichting en instructie. En ook in het trainen van leidinggevende in het houden van toezicht.

«

Rob van de Walle

APPLY ADVIES | APPLY OPLEIDINGEN Claushof 8 4532 BB Terneuzen Telefoon 0115 – 68 34 44 E-mail robvdwalle@applygroep.nl www.applygroep.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

17


DE LAAGSTE DRUKPRIJS? DIE VIND IK ALLEEN INTERESSANT ALS DE SERVICE GOED IS!

“Als drukkerijen stunten met de laagste prijs, gaat dit vaak ten koste van de service. Bij tekstBeeld print+media draaien ze het om: eerst focus op een goede service en toch een concurrerende prijs.”

tekstBeeld print+media is een groep van een aantal gerenommeerde grafimedia bedrijven in Zeeland en Brabant. Dit biedt volop kansen voor groei en ontwikkeling, met behoud van de bestaande waarden: • adequaat en vakkundig advies • snelle en zorgvuldige afhandeling • afspraak is afspraak

tekst print beeld tekst beeld tekst print beeld media te print media media +

eindhoven

terneuzen tholen zierikzee lnodrukwerkenmeerzierikzee

www.lno.nl tel. 0111 453 535

+

+

eindhoventerneuzen terneuzen tholenzierikzee zierikzee lnodrukwerkenmeerzierikzee eindhoven tholen drukkerijbaremanterneuzen

www.bareman.nl tel. 0115 642 644

eindho


ONDERNEMERSPANEL

Wat is de toekomst van de bank? De financiële sector is al jaren aan het reorganiseren. De traditionele banken staan onder druk en dreigen voorbij te worden gelopen door innovatieve fintech startups en techgiganten als Google en Apple. Een voorbeeld van zo’n startup is het betaalplatform Square, een revolutionair mobiel platform dat iedereen in staat stelt creditcards te accepteren via een mobiel apparaat. Verzorgen de banken straks alleen nog hypotheken? Veel banken zoeken naar een nieuwe richting. Hoe ziet de bank van de toekomst eruit? De mening van ons panel.

OSCAR VAN BEEST

HENNIE WEEDA

FRANK BUYSSE

IBC ONLINE

WDADVISING

MAURITSHOF

“De bank heeft zichzelf meer en meer gereduceerd tot een grote server”

“Bank moet zich veel meer onderscheiden van collega’s”

Innovatie is het woord. Ooit liepen ze ver voorop, in een tijd toen het internet nog in de kinderschoenen stond, kwamen banken met websites waar je op in kon loggen en je betalingsverkeer kon regelen. (Ik heb dat gezien de stand van de technologie destijds altijd zeer opmerkelijk gevonden. Als je nu bijvoorbeeld met een oude browser een krant probeert te lezen is dat volstrekt onmogelijk. Maar een betaling via Ideal uitvoeren? Geen enkel probleem!) Banken waren betrokken bij de samenleving en de website werd gezien als een aanvulling op de kantoren. De bank heeft zichzelf meer en meer gereduceerd tot een grote server, die ergens in een kamertje staat te snorren met op de achtergrond een legertje controllers. En als je al eens durft te bellen omdat een betaling niet wordt uitgevoerd, dan krijg je als antwoord: “Meneer, alles gaat digitaal! Behalve in het weekend, dan zetten we het systeem af.” «

De bank van de toekomst moet zich richten op hetgeen zij de laatste jaren hebben verwaarloosd, te weten klantenbinding door persoonlijk contact. Daar zit de winst voor de bank van de toekomst in relatie tot de fintech startups en techgiganten. Daarbij zal de bank zich veel proactiever naar haar klanten dienen op te stellen. De klant verwacht van de bank dat deze de klant adviseert op het gebied van financiën, waarbij vooral aandacht is voor het voordeel van de klant en in mindere mate voor de provisieopbrengst van de bank. De klant wil best provisie betalen, als hij goed wordt geadviseerd. Daarbij zou de bank van de toekomst zich ook veel meer moeten onderscheiden van de collega’s. Dit geldt met name voor de grote banken. «

“Traditionele banken zullen worden gedwongen nieuwe businessmodellen te omarmen”

Om vooruit te zien naar de bank van de toekomst, moet men ook eerst terugkijken naar de bank in het verleden. De banken hebben zich in het verleden bewezen als een solide, en betrouwbare bank. De babyboomers /50+ generatie van nu hebben een serieuze relatie opgebouwd met de bank en blijven die bank ook het liefst trouw. Maar door de sterk veranderde economie ben ik van mening dat de banken daar niet voldoende in mee gegroeid zijn. Tegelijk komt er een nieuwe generatie aan die helemaal geen praktijkervaring heeft met fysieke bankkantoren. Die zal heel makkelijk haar financiën afhandelen via een app, zelfs zonder erbij stil te staan dat daarachter een bank schuilgaat. Daarnaast zijn er altijd mensen die hun vertrouwde omgeving graag inruilen voor iets nieuws. Dat zijn al twee groepen van cliënten die een ander gedrag zullen vertonen. Hun aantal groeit, tot een kantelpunt wordt bereikt dat de traditionele banken zal dwingen om nieuwe businessmodellen te omarmen. «

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

19


Werkt niet // werkt wel!

// iVenture biedt u hoogwaardige ICT-oplossingen die merkbaar werken. Daar kunnen we ingewikkelde dingen over vertellen, maar wat heeft u daaraan. U wilt gewoon dat het werkt, toch? Wat wij u wel vertellen is dat wij sterk zijn in op maat ontwerp, implementatie en beheer van de ICT-infrastructuur van bedrijven en instellingen. Vanzelfsprekend leveren we daarbij alle noodzakelijke hard- en software. We garanderen een ICT-infrastructuur die optimaal 24/7 functioneert en bovendien betrouwbaar en veilig is. Merkbaar werkbaar!

iVenture IT Solutions BV Deltahoek 116, 4511 PA Breskens Telefoon 0117-746 020 E-mail info@iventure.nl www iventure.nl

// Ontwerp // Implementatie // Netwerken // Wifi // Hosting // Hard- & Software // Cloud Computing // Virtualisatie // Managed IT-Services // Mobility // Beheer // Server Based Computing // IT-Advies // ... ICT-netwerk & -infrastructuur // merkbaar werkbaar!

www.dutchmarinebv.com

Marine Projects Towage & Salvage Consultancy

www.dutchmarinebv.com

Dutch Marine BV Scottstraat 12 4562BH Hulst +31 610 994 600 info@dutchmarinebv.com


COLUMN

ENERGIECONTRACTEN Ik vermoed dat ik niet de enige ondernemer ben die zich lichtjes ergert aan telemarketeers van energiecontracten. Ik kan namelijk dagelijks wel zes keer (tikje aangedikt) veranderen van energieleverancier! Ik probeer altijd beleefd te blijven en zo snel mogelijk de telefoon weer op de haak te leggen, maar ze maken het niet makkelijk. “Maar wilt u dan geen lagere energierekening?” krijg je dan te horen. Natuurlijk wil ik een lage energierekening, maar niet zes aanbiedingen per dag. Als je een natuurlijk persoon bent, éénmanszaak, maatschap of vof, dan heb je nog de bescherming van het bel-me-nietregister, voor zover dat gelezen wordt door de telemarketeer! Zodra de bedrijfsvorm daarbuiten valt, ben je aan de telemarketeer-wolven overgeleverd en bellen ze jou plat met allerlei fantastische voordelige contracten waar je echt blij van wordt!

Het zou toch wel erg fijn zijn als er ook een belme-nietregister voor niet-natuurlijke personen komt, of dat het bestaande register daarvoor geschikt gemaakt wordt. Of als je gekozen hebt voor een contract en je zit daar voor een bepaalde periode aan vast, je geen aanbiedingen van andere leveranciers nodig hebt, misschien kan dat wel in een energieregister dan. Tot die tijd van verlossing oefenen met sneller afpoeieren en minder beleefd zijn tegen marketeers, “Geen interesse” en de hoorn erop dan maar.

«

ROB DE HOND Asisto Engineering BV www.asisto.nl

COLUMN

DE CIRKEL IS ROND De Rabobank ondersteunt het bedrijfsleven met financiële middelen en kennis. Als er ook risicodragend kapitaal nodig is, kan een financieringsmix van bancair krediet met alternatieve financieringsbronnen de helpende hand bieden. Er blijkt veel belangstelling voor de pilot van de Rabobank om mkb-ondernemers geld te laten lenen van haar vermogende klanten. Wij willen namelijk voor ondernemers met een goed plan, naast traditioneel financier ook regisseur zijn in een breder verband. De Rabobank heeft daartoe het online platform Rabo & Co opgebouwd, waarop ondernemers met een kredietbehoefte en private banking klanten samenkomen. Voor ondernemers betekent dit een bredere toegang tot financiering, terwijl vermogende klanten er een nieuwe investeringsmogelijkheid bij krijgen. Een goed onderbouwd plan verdient een passende financiering, maar traditionele financieringsvormen

als bancair krediet en leasing zijn niet altijd voldoende. Als regisseur kunnen wij ondernemers, in hun zoektocht naar kapitaal, faciliteren om hun dromen waar te maken. We zijn regionaal sterk geworteld, hebben volop kennis en ervaring van bedrijvensectoren, weten waar behoefte is aan financiering en welke partijen kapitaal hebben om te investeren. Deze nieuwe manier van kredietverlening heeft de toekomst. Door hogere kapitaaleisen bij banken en de vraag naar risicodragend kapitaal zijn ondernemers steeds meer aangewezen op alternatieve financieringsvormen. Rabobank wil ondernemers met een goed bedrijfsplan optimaal ondersteunen met een financiering, maar zal steeds vaker samen met de klant zoeken naar een optimale mix van bancaire financiering en inbreng van risicodragend kapitaal. Tegelijkertijd zijn vermogende klanten met de huidige lage rentetarieven op spaargeld op zoek naar alternatieve beleggingsvormen.

Deze vorm van kredietverlening is typisch voor onze bank. Met het samenbrengen van klanten die enerzijds beschikken over kapitaal en anderzijds daar een tekort aan hebben, komt Rabobank weer terug bij haar roots. Ruim honderd jaar geleden ontwikkelde Wilhelm Raiffeisen een coöperatieve bank die de spaargelden van de inwoners van het platteland verzamelde om daaruit in de behoefte aan krediet te voorzien. Kortom, de cirkel is rond.

«

AD DE KORTE Directievoorzitter Rabobank Oosterschelde Livingstoneweg 13, 4462 GL Goes E-mail Info.oosterschelde@rabobank.nl www.rabobank.nl/oosterschelde

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

21


DEELNEMERS

22

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

RICHARD PIJPELINK

CO WELLEMAN

PAUL VERSCHURE

Commercieel technisch manager bij Istimewa Elektro. Het bedrijf uit Vlissingen Oost engineert, installeert, onderhoudt en inspecteert elektrotechnische installaties en besturingssystemen. Istimewa maakt deel uit van het Stork concern, dat onlangs is overgenomen door het Amerikaanse Fluor. www.istimewa-elektro.nl

Mede-eigenaar van WMW Techniek, dat zich met name richt op hydrauliek & mechanica. Onder andere actief op de stormvloedkering en de Vaarwegen Zeeuwse Delta. De horizon is verbreed naar de maritieme sector, vooral in het kader van scheepsreparaties.

Eigenaar van Dutch Marine BV, dienstverlener in de maritieme sector met activiteiten die buiten de primaire processen van de klant vallen. Variërend van het regelen van een transport van een droogdok tot specifieke technische advisering.

www.wmwtechniek.nl

www.dutchmarinebv.com


RONDE TAFEL OFFSHORE & ELEKTROTECHNIEK

Tekst: Henk van de Voorde // Fotografie: Oscar van Beest

RONDE TAFEL OFFSHORE & ELEKTROTECHNIEK BIJ ISTIMEWA IN VLISSINGEN OOST

Zeeland moet gezamenlijk een vuist maken

De haven van Vlissingen groeit uit tot de Nederlandse hub voor vervoer, overslag en assemblage voor de offshore windenergiemarkt. Met de aanleg van het windpark Borssele komen steeds meer activiteiten richting Vlissingen. De Nederlandse overheid heeft drie grote nieuwe windmolenparken voor de Zeeuwse kust aangewezen. Het nieuwe windpark Borssele moet forse impulsen opleveren voor de economie en werkgelegenheid in Zeeland. Het vormt de aanleiding voor het rondetafelgesprek bij Istimewa Elektro in Vlissingen Oost. Hoofdthema is offshore en elektrotechniek en de kansen voor nieuwe bedrijvigheid in Zeeland. Bij gastheer Richard Pijpelink, die in zijn intro vertelt dat Istimewa sinds enkele maanden deel uitmaakt van het wereldwijde Amerikaanse concern Fluor, zijn in de ruime vergaderzaal vertegenwoordigers van Shiptechnics, Fraanje, Asisto, WMW Techniek, Dutch Marine en Sea & Shore Electronics aanwezig. In het licht van de komst van de windparken Borssele 1, 2, 3 en 4 wordt gefilosofeerd over onderwerpen als schone energie, onderhoud, het belang van samenwerken en arbeidsmarktbeleid. Mooi dat het Borssele Windpark er komt, maar wat zijn de kansen voor de Zeeuwse toeleveringsbedrijven? Op informatiebijeenkomsten in Zeeland wordt ingegaan op de kansen die de aanleg en exploitatie van de windparken in de Noordzee biedt voor Zeeuwse bedrijven. Niet alleen voor bedrijven die actief zijn in de offshore sector,

maar ook voor de brede groep daaromheen. Dat geldt voor de percelen Borssele 1 en 2 die aan Dong Energy zijn gegund, maar zeker ook voor de parken die nog gegund gaan worden.

KRACHTENBUNDELING Binnenkort is de vervolgbijeenkomst Wind op Zee/Energy Port Zeeland. Tijdens deze meeting wordt aan het bedrijfsleven gevraagd wat men van de samenwerking verwacht en of men actief deel wil nemen aan de te vormen werkgroepen. In ieder geval zijn er genoeg kansen voor uitbesteding van werkzaamheden binnen de regio, hoewel dat geen vanzelfsprekendheid is. Samenwerking tussen de bedrijven onderling en krachtenbundeling tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en de Provincie Zeeland? Het moet de kansen voor business vergroten en de offshore wind energiemarkt in Zeeland verankeren. “Onze provincie loopt voorop in het kader van offshore windenergie, maar een Zeeuwse lobby is ook nodig met het oog op afgeleide bedrijvigheid en werkgelegenheid.

Of het nu gaat om de Marinierskazerne of de realisatie van windparken: het is belangrijk om de koppen bij elkaar te steken en gezamenlijk een vuist te maken. Het zou triest zijn als er allerlei werk uitbesteed wordt aan bedrijven van buiten de regio. In de eerste plaats moeten we echter naar onszelf kijken. Hoe kunnen we elkaar versterken?”, aldus Marco Bosman, die samen met Martijn van Sabben en Han van de Velde aan het roer staat van aannemingsbedrijf Fraanje.

ONDERHOUDSCONTRACTEN “Gaat het voor Zeeuwse bedrijven om grotere werken of alleen om de kruimels? Ook de nieuwe Zeesluis bij Terneuzen biedt de nodige kansen. In de aanloop naar een groot infrastructureel project als de nieuwe zeesluis zullen sowieso de nodige werkzaamheden moeten worden verricht door bijvoorbeeld installatiebedrijven. Er komt wel wat werk op ons af”, zegt Richard Pijpelink. Hij legt uit dat er aan de voorkant samengewerkt dient te worden met (grote) bedrijven, zeker als het gaat om langjarige onderhoudscontracten.

MARCO BOSMAN

DAAF KOOMAN

ROB DE HOND

Mede-eigenaar van aannemingsbedrijf Fraanje BV. Het bedrijf ontwikkelt en bouwt op het gebied van wonen, werken, beleven en duurzaamheid. Van compleet nieuwe bedrijfspanden, woningen en zorgappartementen tot onderhoud en projectontwikkeling.

Eigenaar van Shiptechnics, specialist in de marine & offshore. Als expert op het gebied van elektrotechniek en elektronica actief in de binnenvaart, bagger, visserij, kustvaart, zeevaart en offshore.

Eigenaar van Asisto. Bijzondere expertise op het gebied van het ontwikkelen en bouwen van besturingssystemen, zowel elektronisch als softwarematig. Ook specifieke kennis om apparatuur onder water te laten werken.

www.fraanje.com

www.shiptechnics.nl

www.asisto.nl

HARRO MELSE EN LEON VAN DE ZANDE Eigenaars van Sea & Shore Electronics, actief op het gebied van industrie en scheepselektro.Gespecialiseerd in het ontwerpen, installeren en onderhouden van elektrotechnische installaties in de industrie en de scheepvaart. www.seashore-electronics.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

23


RONDE TAFEL OFFSHORE & ELEKTROTECHNIEK “Er is veel in ontwikkeling, maar als je daadwerkelijk business wil genereren moet je mee bewegen. De gunfactor is er wel, maar je moet weten hoe de hazen lopen. In verband met multidisciplinaire contracten met de overheid en de industrie zijn samenwerkingsverbanden nodig. Om in te kunnen schrijven op bijvoorbeeld een onderhoudsbestek van Rijkswaterstaat. Wij hebben via de Infra Combinatie Zuid West (ICZ samen met Koninklijke Hollestelle, Van der Straaten en NSea de krachten gebundeld, maar daarnaast werken we natuurlijk ook samen met diverse andere (grote) partijen zoals VolkerWessels en Heijmans”, aldus de manager van Istimewa.

BALTIC ACE Paul Verschure: “Er is in Zeeland genoeg kwaliteit voor handen. Als allerlei kennis en kunde gecombineerd worden kan ‘1 + 1 = 3’ op diverse vlakken van toepassing zijn. Waarom zie je in de Zeeuwse havengebieden allerlei bedrijfswagens van buiten Zeeland rondrijden? Waarom profileert Zeeland zich niet meer gezamenlijk op beurzen. Waarom heeft SIF zich uiteindelijk niet gevestigd in Vlissingen, maar in Rotterdam? Konden we niet bieden wat gezocht werd of zijn we overboden door anderen?”, aldus de eigenaar van Dutch Marine. Het is een klein bedrijf, maar regelmatig actief bij spraakmakende projecten, zoals met de berging van de Baltic Ace. Deze autocarrier was met ruim 1400 nieuwe Mitsubishi’s onderweg van het Belgische Zeebrugge naar Kotka in Finland. Eind 2012 kwam de Baltic Ace in het Nederlandse deel van de Noordzee in aanvaring met het containerschip Corvus J. Door de aanvaring zonk de Baltic Ace binnen twintig minuten. Naast de reguliere activiteiten is Dutch Marine technisch adviseur voor Rijkswaterstaat. “Wij zijn een spin in het web, die allerlei organisaties aan elkaar koppelt om een klus te klaren. We mochten bijvoorbeeld Rijkswaterstaat assisteren inzake de berging van de IJsselkogge. Het is een gaaf bewaard gebleven Koggeschip dat dateert van omstreeks 1450 en enkele jaren geleden werd gevonden bij sonaronderzoek van de rivierbodem van de IJssel”, licht Paul Verschure toe.

KENNIS IS MACHT Daaf Kooman van Shiptechnics. “Je ziet in Zeeland soms monteurs van ver weg, maar andersom gebeurt het ook. Wij vliegen de hele wereld rond om storingen op te lossen. Het gaat om efficiency. Essentieel is dat een storing snel wordt opgelost.” Paul Verschure: “De kosten die gemoeid zijn met een schip dat noodgedwongen een dag stil moet liggen zijn enorm. Dan maken die reiskosten van een technische specialist niks uit.”

24

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

Harro Melse van Sea & Shore Electronics: “Kennis is macht. Wij zijn gespecialiseerd in het ontwerpen, installeren en onderhouden van elektrotechnische installaties in de industrie, scheepvaart en visserij. Innovatie is speerpunt van beleid bij ons. Daarvoor werken we nauw samen met andere bedrijven in de branche.” Zijn compagnon Leon van de Zande vult aan: “Met betrekking tot de aanleg en het onderhoud van de windparken in de Noordzee zijn er hoofdzakelijk elektrotechnische specialisten nodig. Die zijn er genoeg in Zeeland.” Harro relativeert de komst van de vele windmolens in de Noordzee: “Wij hebben een vaste klantenkring. Die zullen we nooit laten schieten omdat het Borssele Park wordt aangelegd. Wel kijken we graag vooruit en zien we zeker kansen inzake het onderhoud en de service op de schepen die met dit project zijn gemoeid.”

WERELDSPELERS Rob de Hond van Asisto: “Wij werken regelmatig samen met andere Zeeuwse bedrijven zoals Shiptechnics en WMW Techniek. Op die manier versterk je elkaar als kleinere ‘clubs’.” Asisto is een internationaal opererend bedrijf, dankzij haar specialismen op het gebied van besturingstechniek voor de offshore en baggerindustrie. Grote wereldspelers doen direct of indirect zaken met het bedrijf van Rob de Hond, zoals Boskalis, Jan De Nul, Van Oord, ALE HeavyLift, Allseas en Heerema. “In Zuid-Korea hebben we meegewerkt aan het liften van een boorplatform dat 44.000 ton woog. Daartoe hadden we een besturingssysteem ontwikkeld dat met nauwkeurigheden van minder dan één millimeter kan opereren”, legt Rob de Hond uit.

DEINING COMPENSATIE Co Welleman van WMW Techniek: “Wij zijn actief in de mechanische en hydraulische aandrijftechniek. Daarbij richten we ons in toenemende mate op de marine & offshore. Bijvoorbeeld met betrekking tot onderhoud en reparatie op schepen, het vervangen van hydrauliekslangen, leidingen en het verpakken van cilinders. Als een slang stuk is kunnen we de klant op locatie bedienen.” WMW assisteert bijvoorbeeld een bedrijf als Asisto bij het opbouwen van deinings gecompenseerde gangway systemen ten behoeve van de offshore windenergie op verschillende schepen. Het compenseren van deining is een grote uitdaging voor de bagger- en offshore-industrie. In deze branches spelen de weersomstandigheden een grote rol. Met innovatieve boardingsystemen kan ook bij grotere zeegang worden gewerkt. Ze compenseren de deining waardoor er ook bij een minder rustige zee goederen en personeel kunnen worden overgezet van het schip naar de windmolens of platforms.

Asisto heeft een deining gecompenseerde kraan gerealiseerd die tot drie kilometer onder water kan werken. “Met de ontwikkeling van de verschillende windmolenparken op zee is het een uitdaging om met goede oplossingen te komen. Wij praten zelfs al mee met instanties als Lloyds en Bureau Veritas, die de deining gecompenseerde innovaties uiteindelijk moeten gaan keuren”, aldus Rob de Hond.

WARME ACQUISITIE Daaf Kooman verklaart dat koude acquisitie niet werkt. “Dan ben je een van de velen op de stoep. Het is jammer dat men soms niet goed op de hoogte is van het feit dat er lokaal zoveel kennis en kwaliteit is. Een reden te meer om te zorgen voor warme acquisitie en om samen te werken. De basis is eerlijk zaken doen. Als je elkaar respecteert en elkaars klanten niet afsnoept kun je de horizon samen verbreden. Het wereldje is relatief klein, dus kun je elkaar beter helpen dan opdrachten naar elders zien gaan.” Richard Pijpelink: “Als je elkaar niet wat gunt, dreigt het gevaar dat klanten voor Zeeland verloren gaan. Dat is een koude douche.”

SUBSTATIONS Zeeland blijft zich sterk maken om in de offshore wind ook bouwers naar Vlissingen te halen. Daarbij gaat het om meer dan de fundaties. Op een monopile wordt het transition piece geïnstalleerd, waarboven de mast, turbine en bladen komen. Naast monopiles zijn er ook andere fundaties, zoals tripods en jackets, die eveneens in Vlissingen worden geassembleerd en geproduceerd. De kabels vanaf de windturbines leiden naar twee substations, die eruitzien als een boorplatform. Van daaruit komt de stroom aan land in Borssele waar deze op het elektriciteitsnet gaat.

MAINTENANCE Het nieuwe windpark Borssele moet forse impulsen voor de economie en werkgelegenheid in Zeeland opleveren. Dong Energy is inmiddels begonnen met de voorbereidingen van de bouw van het 700 megawatt leverende windpark voor de Zeeuwse kust. Vanaf 2020 levert Borssele 1 en 2 jaarlijks stroom aan een miljoen huishoudens. De Zeeuwse havens willen uitgroeien tot centraal onderhoudscentrum voor windmolens op zee. Tijdens het rondetafelgesprek wordt nader ingegaan op het thema onderhoud. Gestructureerd onderhoud met moderne systemen wordt steeds belangrijker, mede vanwege het vervangings- en renovatieklimaat. Bovendien wordt in geval van nieuwbouw al bij het ontwerp nagedacht over onderhoud voor de langere termijn.


“Het is jammer dat men soms niet goed op de hoogte is van het feit dat er lokaal zoveel kennis en kwaliteit is” STORMVLOEDKERING “Wij verrichten veel onderhoud, zoals voor de Stormvloedkering en de Vaarwegen Zeeuwse Delta. Veiligheid, betrouwbaarheid en beschikbaarheid staan altijd voorop. Maintenance heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld van correctief tot preventief onderhoud (met beoogde levensduur verlenging) en predictief onderhoud (met een toekomstgerichte benadering)”, aldus Co Welleman van WMW Techniek. Daaf Kooman van Shiptechnics: “Bij ons gaat het vooral om correctief onderhoud. Storingen moeten namelijk zo snel mogelijk worden opgelost.”

GROTERE PROJECTEN Grotere projecten van de overheid worden aanbesteed met een meerjarige onderhoudstermijn van tussen de tien en twintig jaar. Richard Pijpelink: “Alles luistert heel nauw. De beschikbaarheid van een brug moet bijvoorbeeld minimaal 98,5 procent per jaar zijn. Daarvoor zijn sterke partijen nodig die dit kunnen garanderen. Via ons Onderhouds Management Systeem (OMS) optimaliseren we preventief onderhoud.

Een heel object (sluis, brug) wordt in deelinstallaties (zoals aandrijfwerken, elektromotoren, slagboominstallaties en dergelijke) in het OMS gezet waaruit trends en werkorders worden geregistreerd en gerapporteerd.”

GETIJDENCENTRALE De Nederlandse offshore windindustrie heeft ongeveer 25 procent van de Europese markt in handen. De kosten voor windenergie op zee zijn (nog) wel hoger dan die van ‘grijze’ energie, die is opgewekt uit fossiele brandstoffen, zoals aardgas en steenkool. Omdat grijze energie echter klimaatverandering en milieuvervuiling veroorzaakt zet de regering nu al in op schone energie, of die nu afkomstig is van de wind, de zon, de aarde of het water. Zo hebben Zeeuwse bedrijven als Istimewa, Hillebrand en Van der Straaten vorig jaar een belangrijke bijdrage geleverd aan de elektrotechnische installaties en de staalconstructies van de Getijdencentrale. “Als Zeeuwse partijen waren we betrokken bij een mooie vorm van innovatie, die wereldwijd voor spin-off zorgt.

Met het pilot in de getijdenenergie zijn we een mooi avontuur aangegaan, wat hopelijk ook in Nederland een vervolg krijgt”, vertelt Richard Pijpelink.

ENERGIEOPSLAG Het Amerikaanse concern AES realiseerde eind 2015 haar eerste Europese Advancion energieopslagcomplex in Vlissingen Oost. Het uitgebreide complex voor de opslag van groene stroom van windmolens en zonnepanelen in het Sloegebied, is opgeleverd door aannemingsbedrijf Fraanje. Het energieopslagcomplex bestaat uit een hoofdgebouw, een betonvloer voor koelmachines en betonbakken voor vijf transformators. “Wij zijn regelmatig actief in Vlissingen Oost, zowel in het kader van nieuwbouw als renovatie. AES is een mooi voorbeeld. Dat bedrijf slaat windmolenenergie op en levert die terug op momenten dat er een dip op de lijn zit. De stroom wordt opgeslagen in een enorme hoeveelheid batterijen. Zo kan er ook op windstille en zonarme dagen groene energie worden geleverd”, aldus Marco Bosman.

«

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

25


VAN INDIRECT NAAR GESTAPELD FINANCIEREN:

De bank is niet langer de enige bron

26

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


GESTAPELD FINANCIEREN

Tekst: Jeroen Kuypers // Fotografie: Marco Magielse

Bankiers noemen elke niet-bancaire vorm van financiering ‘alternatief’, maar wie meer dan een eeuw terugkijkt in de geschiedenis ziet dat de bank zelf langzamerhand een alternatief werd voor het directe financieren en nu weer op de terugweg is. Vorig jaar was de helft van de bedrijfsfinancieringen alweer van niet-bancaire oorsprong. In die situatie gaat geen verandering komen, zegt Roeland van Dijk, integendeel: de toekomst is aan het directeen gestapeld financieren. Roeland van Dijk was insider in de bankwereld. Hij werkte onder meer als toezichthouder bij De Nederlandse Bank en voor ABN AMRO in de tijd van de fusie met Fortis. Maar terwijl hij de mensen nog steeds een warm hart toedraagt, heeft hij zijn twijfels over de toekomst van het instituut zelf. “Een bank is geen doel op zich; het is een middel om geld van spaarders bij bedrijven en overheden te krijgen. De financiële crisis van 2008 liet echter zien dat veel bankiers hun instelling wél als eindproduct waren gaan beschouwen. De meeste banken verdienden geld met hypotheken, verloren het met investmentbanking en speelden zo’n beetje quitte met het MKB. Daarin is weinig veranderd, behalve dat de meeste accountmanagers die de relaties met MKB ondernemers onderhielden inmiddels ontslagen zijn.”

NIET LANGER VAN ÉÉN BRON Maar ook als de bank haar beste tijd heeft gehad, blijft ze een prominente rol spelen. Roeland van Dijk meent dat ze bijvoorbeeld veel hypotheken zal blijven verstrekken. Het grote verschil met vroeger is dat de bank niet langer de hoofdmoot van de bedrijfsfinanciering voor haar rekening zal nemen maar nog slechts een deel ervan. “Neem de financiering van een drukkerij. Ik kan me voorstellen dat de bank de stenen neemt, een leasemaatschappij de persen en de rest via overige geldschieters wordt opgehaald. Dat kan via een business angel, dat kan via een investeringsfonds maar ook via crowdfunding. Waar het om gaat is dat de financiering wordt opgeknipt of gestapeld – het is maar van welke kant je er tegenaan kijkt – en niet langer van één bron komt. Overigens is dat eeuwenlang zo geweest. Bedrijven werden direct gefinancierd, om te beginnen door direct betrokkenen; fools, friends and family, zoals het oneerbiedig heet. De bank kwam pas in de modernere tijd om de hoek kijken. Maar het zegt iets over het PR talent van banken dat ze hun alternatieve vorm van financiering voor de traditionele hebben kunnen laten doorgaan.”

GRONDIG VERANTWOORDEN Omdat hij deze evolutie voorzag heeft Roeland van Dijk zijn loopbaan niet vervolgd in het bankwezen. In plaats daarvan is hij druk

doende geweest met de ontwikkeling van een digitale tool die ondernemers kunnen gebruiken bij hun zoektocht naar kapitaal. Want ook voor hen is er na 2008 definitief iets veranderd op dit vlak. “Tien jaar terug betekende een financieringsaanvraag per definitie een gang naar de bank en een gesprek met de accountmanager. Hij beoordeelde het terugverdienpotentieel van een krediet en verdedigde de aanvraag binnen het team van de bank. Het ging allemaal vrij eenvoudig en ook nogal makkelijk. Hoeveel ondernemers die voor een half miljoen kwamen kregen niet de vraag of het ook een tonnetje of twee meer mocht zijn? Daardoor hebben veel MKB bedrijven niet geleerd zich grondig te verantwoorden, en dat is wel wat het nieuwe financieren van hen eist. Informatie moet actueler zijn, tegenvallers moeten direct worden gecommuniceerd . Over slecht nieuws moeten de ondernemer en zijn geldschieters van tevoren duidelijke afspraken maken, zodat de laatsten nooit het idee krijgen dat hen wat wordt achtergehouden. Maar ook optimistische prognoses zullen geldschieters niet voor zoete koek aannemen. De omzet met 50% omhoog? Bewijs maar eens hoe je dat gaat doen. Met andere woorden: gestapeld financieren vergt een veel grotere mate van transparantie. Uiteindelijk draait het nog altijd om vertrouwen.”

WAT DELEN MET WIE? Dat neemt niet weg dat de ondernemer uiteindelijk zelf bepaalt welke informatie hij met wie deelt. Want als verschillende partijen verschillende onderdelen financieren hoeven ze niet alles van elkaar te weten. “Daarom is een digitaal platform zo ideaal”, zegt Roeland van Dijk. “Je maakt een duidelijk plan dat is onderverdeeld in verschillende hoofdstukken. Natuurlijk krijgt iedere geïnteresseerde het algehele verhaal te lezen, met de cijfermatige onderbouwing, maar als het op de onderdelen aankomt geef je ze alleen toegang tot dat bepaalde luik en ook voor een welbepaalde tijd. De financiering van het bedrijfspand? Een bank krijgt één week toegang tot dat deel van het plan en mag daarna een voorstel neerleggen. Hetzelfde geldt voor het deel over de machines voor de leasemaatschappij, dat over de debiteurenportefeuille voor de factoringmaatschappij. Met de ontwikkeling van een

dergelijk platform heb ik me de voorbije jaren intensief beziggehouden, samen met andere financieringsspecialisten die zonder oogkleppen naar de toekomst durven kijken.”

GELD OP ZOEK NAAR RENDEMENT Het aandeel van de banken in de totale financiering van het MKB is sinds het uitbreken van de crisis gedaald van 95% naar 50% - en de tendens blijft dalend. Het landschap is zo grondig opgeschud dat het nooit meer terug kan vallen in de plooien van vóór 2008. Allerhande vormen van directe financiering, die voordien natuurlijk ook al bestonden, hebben de vleugels breed uitgeslagen en gaan die niet meer inklappen. Ze worden daarbij voortgestuwd door een dorst naar rendement. “Dat rendement is niet te halen op een spaarrekening, niet met een obligatie en evenmin op de beurs met al zijn pieken en dalen”, aldus Roeland van Dijk. “Maar bijvoorbeeld pensioenfondsen moéten wel rendement halen om hun inleggers te kunnen uitbetalen. Er is dus een oceaan van geld dat op zoek is naar winstgevende proposities. Tegelijk zijn er duizenden ondernemers met prima plannen die kapitaal zoeken om die te kunnen realiseren. De enige omslag die we nu nog moeten maken is er een in het denken over financiering en over de instrumenten die we bij dat nieuwe, gestapelde financieren moeten inzetten.” Waarbij vertrouwen en transparantie de kern vormen of als uitgangspunt dient.

«

ROELAND VAN DIJK Roeland van Dijk, specialist directe financiering en partner bij Greyt, een organisatie van ervaren financieel directeuren. Betrokken bij het opzetten van diverse directe financieringsvormen en werkzaam voor start ups en MKB bedrijven. Na zijn studie bedrijfseconomie en de postacademische opleiding tot Register Controller heeft hij diverse adviesfuncties vervuld o.a. bij Accenture, De Nederlandsche Bank (DNB) en ABN AMRO. Hierna is hij werkzaam geweest als directielid/hoofd financiën van MKB bedrijven en heeft zich vervolgens gespecialiseerd in directe/aanvullende financiering voor MKB bedrijven met als doel: ‘zorgen dat het MKB financierbaar blijft!’. www.roelandvandijk.nl /www.greyt.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

27


RONDE TAFEL ZAKELIJKE DIENSTVERLENING

Tekst: Hans-Jorg van Broekhoven // Fotografie: Els Swart

Vertrouw op je eigen vakmanschap én dat van je netwerk Ondernemers willen kunnen focussen op hun vakgebied. Daar hoort de meeste tijd in te gaan zitten, uit passie voor een product of kunde en omdat hiermee de omzet gemaakt moet worden. Dan is het goed om verzekerd te zijn van gedegen ondersteuning en advies, zeker op juridisch en financieel vlak. We zijn te gast bij WEA Accountants Adviseurs te Middelburg, met als gastheer fiscalist en mede-eigenaar Johan Mathijssen. Hij verwelkomt iedereen en onder het genot van een prima kop koffie gaan de aanwezigen er eens goed voor zitten. Er valt tijdens dit rondetafelgesprek veel te bepraten. Het eerste vraagstuk maakt meteen veel los. Zaken doen in een geglobaliseerde wereld kan behoorlijk complex zijn. Voor een mkb’er is het lastig bij te benen. Is goed ingedekt zijn nog haalbaar?

28

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

Jurist Kees van Overloop trapt af. Hij stelt dat ondernemers vooral last kunnen hebben van het feit dat ze met zowel internationaal als Nederlands en soms ook Belgisch recht te maken hebben in de regio, bijvoorbeeld als het om werknemers gaat. Daar heb je al een hele lastige basis te pakken. “En juist die basis of fundering is het punt”, vult managing director Tom Willaert aan. “Die is vaak niet stevig genoeg. Men is te weinig bezig met alles wat erbij komt kijken omdat het eigen vakgebied alle aandacht opeist. Zeker wanneer een bedrijf een flinke groei doormaakt -of heeft doorgemaakt- blijkt er achteraf nogal eens het nodige vergeten aan

organisatorische kwesties, ook financieel en juridisch. Soms zijn bijna onopvallend al keuzes gemaakt, die niet altijd op de juiste gronden tot stand kwamen. Dat rechttrekken is niet altijd eenvoudig, met name wanneer er al consequenties aan verbonden zijn.” Hij ziet het als belangrijke taak voor ‘passanten’ zoals hier aan tafel om daar een proactieve rol in te spelen.

VOORBEREID ZIJN EN BLIJVEN Johan geeft aan dat alleen al daarom het van enorm belang is om als accountant-fiscalist heel goed te luisteren naar je klanten en geregeld in gesprek te zijn met ze: “Hoe


gaat het eigenlijk met een bedrijf? Die vraag moet je blijven stellen. En wees scherp op externe factoren, ook als ze heel positief voor je uitvallen. Wat als die grote klant wegvalt? Is er dan een alternatief, een buffer? Hoe snel kun je schakelen? Daarover meedenken is een belangrijke adviserende taak.” Zijn overbuurman, Lodewijk van Beers, knikt: “Je moet ook ongevraagd advies durven en kunnen geven. Ik zie dat als een wezenlijk aspect van mijn relatie met m’n opdrachtgevers. Juist als je hoofd er niet naar staat kun je als ondernemer zaken missen. Dan is het goed dat er iemand meekijkt die wat objectiever is.” Volgens Tom helpt het om verschillende scenario’s klaar te hebben liggen. Zo ben je voorbereid op veel situaties en het leert je na te denken over je bedrijf en de wereld waarin je opereert. “Een spiegel voorhouden wordt steeds belangrijker”, vindt hij. “Een ondernemer moet in beeld hebben en houden wie hij is en wat ie wil zijn. Durf het breed te trekken en zorg dat je meerdere specialisaties te bieden hebt. Zeeuwen hebben zich nooit veel aangetrokken van de conjunctuur, daar ligt ook een deel van onze kracht.” Wel wordt duidelijk aan tafel dat de aanwezigen visie missen van de provincie. Er wordt te weinig geluisterd naar het mkb en er is te weinig aandacht voor een aanzuigende werking waar het nieuwe competenties en kennis betreft.

LASTIGE WETGEVING Kees trekt de kloof tussen bedrijfsleven en overheid nog wat breder, met de constatering dat arbeidsrecht te weinig aansluit bij de praktijk. “Dus zoeken werkgevers steeds meer naar andere oplossingen zoals die flexibele schil. Wij moeten door een uiterst complexe wetgeving zeer gespecialiseerd advies aanbieden. Dat is voor de gemiddelde

werkgever zelf niet bij te benen.” Johan bevestigt dat gegeven: “De wetgeving stapelt reparatie op reparatie en het maakt uitvoering alleen maar lastiger.” Gezamenlijk concluderen de tafelgenoten dat het voor de meeste ondernemers niet is te volgen als het specialisten al veel tijd kost. Een mooi bruggetje naar het tweede onderwerp: De verbinding leggen tussen cijfers, juridische kwesties en dagelijkse uitvoering is een lastig raakvlak. Hoe kijken mensen uit de praktijk hiernaar? Tom opent met zijn visie dat een ondernemer er verstandig aan doet om te zorgen voor de juiste knowhow in zijn netwerk en die flexibele schil. Daarbij is het belangrijk dat die omringende dienstverleners contact hebben met elkaar, stelt hij: “Het is dan mede aan ons om verbindingen te leggen, kennis uit te wisselen. Daarnaast is het vanzelfsprekend ook je eigen verantwoordelijkheid als ondernemer om te zorgen dat je de juiste mensen om je heen verzamelt.” Die mening wordt door de gespreksgenoten gedeeld en aangevuld met een belangrijk aspect: geef openheid van zaken! Er moet wel een vertrouwensbasis zijn.

OP ELKAAR REKENEN Kees vertelt: “Als een cliënt bewust cruciale informatie achterhoudt zullen wij met een zaak stoppen, maar er zal dan eerst een gesprek plaatsvinden. Als de klant per se een bepaalde koers wil die wij niet adviseren, dan kunnen we nog wel blijven ondersteunen maar geven we heel duidelijk aan dat we zelf andere keuzes hadden gemaakt.” Lodewijk vertelt ook tegen te komen dat zijn opdrachtgevers wel eens erg creatief willen worden. Hij heeft er zelfs eens een langdurige relatie voor

beëindigd: “Je kunt en wilt er je naam niet aan verbinden als professional.” Zijn financieel collega Johan is al net zo expliciet: “Als de bedrijfskennis van je cliënt en jouw vakkennis in een open gesprek bijeenkomen, vormt dat een katalysator. Als een klant informatie achterhoudt, komt het creëren van onze meerwaarde niet tot zijn recht. Als het achterhouden dan nog onze bedrijfsnaam kan schaden, houdt het op. Er moet wederzijds vertrouwen zijn.” Buurman Tom bevestigt: “We worden vaak gezien als vertrouwenspersonen en daar horen voor honderd procent wederzijds commitment en openheid bij.”

BETREK ER DERDEN BIJ Kees wil graag een misvatting over juristen rechtzetten: “Wij horen nogal eens dat we niet kunnen rekenen. Nou, dat moeten we bijna in iedere zaak. En als het echt complex wordt, halen we er een specialist bij, van een taxateur tot een accountant. Het is juist heel belangrijk om een geclaimde schade goed te onderbouwen.” Daarbij vertelt Johan dat hij en zijn collega’s andersom juist wel eens als een soort mediators optreden bij financiële geschillen. Er blijken opnieuw allerlei raakvlakken. Groot voordeel van het aan externe experts overlaten is dat de emotie er in ieder geval uit is, wanneer een financieel-juridisch conflict speelt. Als het ook nog een gang naar de rechtbank bespaart, scheelt het zowel tijd als kosten en veel energie. Soms is het dus heel verstandig om een deel van je zaken door goed ingevoerde derden te laten regelen.

«

DEELNEMERS

KEES VAN OVERLOOP

TOM WILLAERT

JOHAN MATHIJSSEN

LODEWIJK VAN BEERS

Mede-eigenaar Huisman Advocaten: Dit middelgrote advocatenkantoor is onder meer gespecialiseerd in ondernemingsrecht, familierecht en arbeidsrecht. Een eerste kennismakingsgesprek biedt het no-nonsense kantoor kosteloos aan.

Managing director Wfs Willaert financial services bv: Voor begeleiding van ondernemers in brede zin. Maatwerk inzake financieel en organisatieadvies, coaching en het koppelen van potentiële financiers aan bedrijfseigenaren met serieuze plannen. www.wfs-fd.com

Belastingadviseur en mede-eigenaar WEA Accountants • Adviseurs Zeeland: Voornamelijk actief voor Midden en Kleinbedrijf met specialisaties in de recreatieve sector, waarbij de focus ligt op het interpreteren van cijfers en het genereren van managementinformatie. www.weazeeland.nl

Eigenaar Administratiekantoor Van Beers BV: Werkt voor grote en kleinere bedrijven. Een van de specialisaties is het inrichten van boekhouding op een toegankelijke wijze, zodat een ondernemer er ook zelf wat mee kan.

www.huismanadvocaten.nl

www.admvanbeers.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

29


ONDERNEMEN

Ondernemen op Welgelegen in Tholen

Of u nu net gestart bent met ondernemen, uitkijkt naar iets groters of op zoek bent naar een pand met een betere ligging: Bedrijvencentrum Tholen biedt ook voor úw onderneming interessante mogelijkheden!

Het in 2017 te bouwen Bedrijvencentrum Tholen op bedrijventerrein Welgelegen in Tholen, geeft uw organisatie een professionele en representatieve uitstraling. Het centrum bestaat uit twee afzonderlijke gebouwen die in totaal bestaan uit 26 verschillende units. De units variëren in grootte, namelijk van 82 tot 428 m2, en zijn zowel te koop als te huur. Het is ook mogelijk om eerst een periode te huren, waarbij later de optie tot koop mogelijk is.

30

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

Dit kan voordelen bieden bij de financiering. Initiatiefnemers Jurgen van den Eijnden en Cees Nelisse denken dat het bedrijvencentrum veel ondernemers zal aanspreken. “Op deze locatie, met de aanwezige voorzieningen en de flexibele indeling, kunnen ondernemers alle kanten uit. Doordat de units onderling met elkaar gekoppeld kunnen worden en vrij in te delen zijn, is Bedrijvencentrum Tholen een ideale optie voor zowel de startende ondernemer, kleine bedrijven als het mkb”, vertelt Cees.

“Bijkomend voordeel is dat de huur- en koopprijzen in deze regio, vergeleken met de Randstad, relatief laag zijn.”

CENTRALE LIGGING Ondernemen in Tholen betekent ondernemen op een centraal gelegen locatie. Het stadje Tholen ligt namelijk precies op de grens van WestBrabant en Zeeland en is hiermee een prima springplank naar Vlissingen, Rotterdam en Antwerpen. Deze steden zijn via de snelwegen A4


BEDRIJVENCENTRUM THOLEN Bedrijvencentrum Tholen geeft uw organisatie een professionele en representatieve uitstraling. De units zijn vanaf medio 2017 gereed voor gebruik. Kijk op www.bedrijvencentrumtholen.nl voor meer beelden.

KIES VOOR CENTRAAL en A58 in een half uur te bereiken. Vanaf Tholen staat u in tien minuten in Bergen op Zoom en zit u binnen vijf minuten op de A4. Mede door de centrale ligging en prima bereikbaarheid kiezen steeds meer bedrijven voor Tholen als locatie van hun bedrijfsactiviteiten. De huidige bedrijven op Welgelegen zijn vooral actief in zakelijke en persoonlijke dienstverlening, agro, bouwnijverheid en techniek. In West-Brabant en Tholen woont een beroepsbevolking met overwegend een middelbare of hogere opleiding en met het juiste arbeidsethos. Bovendien is er een pool van potentiële werknemers die in West-Brabant of op Tholen wonen maar in de Randstad werken. Als werkgever in een file-luw gebied biedt dit interessante kansen.

VOORZIENINGEN “De bouw van Bedrijvencentrum Tholen start in het voorjaar van 2017”, vertelt Jurgen.

“Medio volgend jaar zal het gebouw klaar zijn voor gebruik.” Volgens Jurgen ontvangen de huurders en kopers waar voor hun geld: “Elke unit beschikt over een eigen meterkast, een betegeld toilet met fonteintje en oprit + eigen parkeerplaatsen. Een bedrijf met balieverkoop behoort tot de mogelijkheden. Het is mogelijk een kantoor en/of verdiepingsvloer te realiseren. Naast een eigen voordeur beschikt elke unit over een elektrisch bedienbare overheaddeur van 4 meter breed en 4,5 meter hoog, ideaal voor laden en lossen.” Van den Eijnden en Nelisse hebben als doelstelling om op het totale grondoppervlak van 10.000 m² ongeveer 7.000 m² bedrijfsruimte te realiseren, de huidige plannen beslaan zo’n 4.000 m² bedrijfsruimte. Kijk op www.bedrijvencentrumtholen.nl voor impressies, kosten, flexibele huurovereenkomsten en aanvullende informatie.

Daar, op de grens waar West-Brabant Zeeland kust, ligt het stadje Tholen. Tholen is centraal gelegen in de driehoek Vlissingen, Rotterdam en Antwerpen. Via de snelwegen A4 en A58 zijn deze steden in een half uur te bereiken. Vanaf Tholen zit u binnen vijf minuten op de A4.

VOORZIENINGEN - Units variërend van 82 tot 428 m2 en meer - Vrije hoogte 6,5 m - Luifels boven voordeuren aan de straatkant - Overheaddeur 4x4,5 m - Eigen oprit + parkeerplaatsen - Buitenverlichting met schemerschakelaar -M  eterkast met water-, stroom- en internetaansluiting

«

BAAS MAKELAARS Dorpsstraat 57 4661 HM Halsteren Telefoon 0164 - 68 38 42 E-mail info@baasmakelaars.nl www.baasmakelaars.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

31


COLUMN Administratiekantoor Van Beers BV Belastingzaken, jaarrekeningen, boekhoudingen, loonadministraties, financieringsvraagstukken. Mariekerkseweg 48 - 4364 AS Grijpskerke telefoon (0118) 59 28 28 - fax (0118) 59 32 11 www.admvanbeers.nl

MKB IN EEN SNEL VERANDERENDE WERELD Op moment van schrijven is er van alles te doen over CETA, het handelsverdrag tussen de EU en Canada. Weer een voorbeeld van complex gemaakte (politieke) materie die de gemiddelde burger en mkb’er niet echt boeit. Vooral grote bedrijven en politiek dringen om voorrang om het (economische) belang ervan (ook voor mkb) aan te prijzen.

adres axelsestraat 2a, terneuzen web beeldmerk.org

LAAT JE ZIEN!

kantoor 0115 616 317 mail welkom@beeldmerk.org

Gebrek aan transparantie en communicatie over de inhoud, zorgen ervoor dat verschillende belangengroeperingen voor en tegen zo’n verdrag zijn. Hoe vaker zij hun standpunten herhalen, hoe meer navolging die krijgen bij hun achterban via onder andere sociale mediakanalen. Een tunnelvisie en geen bereidheid om naar elkaars argumenten te luisteren, is dan vaak het gevolg. Het gaat dan allang niet meer om de inhoud van de boodschap, maar om scoringsdrang door het eigen gelijk te willen bewijzen! Een succesvolle gemiddelde mkb’er kenmerkt zich door gewoon te zeggen wie hij is, wat hij kan en wat hij wil. Simpel en doeltreffend de boodschap delen door realisaties te tonen. Die maakt af en toe gebruik van sociale media op een nietspammerige manier en vaart vooral wel dankzij mond-totmondreclame. Een betere herhaling van een boodschap is er niet! Mkb toont al decennialang aan dat het de enige constante factor is die alle economische (tegen)winden overleeft en past zich altijd aan. Veranderen is een keuze en begint bij jezelf. Weet wat er om je heen gebeurt en het antwoord dient zich aan … Het glas is en blijft half vol voor het mkb!

«

TOM WILLAERT Wfs Financial Engineering & Coaching Hooglandsedijk 3, 4589 RW Ossenisse Telefoon 06 - 229 090 01 E-mail tom.willaert@wfs-fd.nl www.wfs-fd.nl

32

Uw complete MKB-adviseur! Vestiging Middelburg Roozenburglaan 10 - T 0118 63 76 80 Vestiging Stellendam Voorstraat 94 - T 0187 49 26 33 Vestiging Goes Wilgenstraat 4 - T 0113 21 43 10

www.pekaar.nl HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


ADVISEURS & ACCOUNTANTS 216 ADVISEURS & ACCOUNTANTS

216: de nieuwe accountant De snelheid van de vooruitgang vraagt om een ‘nieuwe’ accountant. Vanuit haar drijfveer de MKB-ondernemer echt centraal te stellen, werkt 216 Adviseurs & Accountants (‘216’) aan een totaalconcept van klantbenadering. Niet het aanbieden van de traditionele accountancydiensten is de kern van dit concept, maar die diensten aanbieden waar de ondernemer echt mee verder komt. 216 ziet IT & Innovatie als drager van deze dienstenontwikkeling. Met deze visie, versterkt door een team van vaktechnisch sterke professionals die in staat zijn relaties te laten bloeien, is 216 nu al in staat de MKB-ondernemer verder te helpen. 216, een carve out van KPMG MKB, zoekt naar verdergaande mogelijkheden om de ondernemer nog beter te laten ondernemen en zaken te vereenvoudigen. 216 kent dan ook het concept van de ‘One-stop ondernemersshop’, waarbij zowel fysiek als virtueel diverse diensten samenkomen. Naast de meer traditionele diensten biedt en ontwikkelt zij adviesdiensten op het gebied van finance, notarieel, juridische dienstverlening en verzekeringen. De traditionele diensten worden daarbij opnieuw beoordeeld, ingericht en gewaardeerd: wat heeft de klant echt nodig en welke (financiële) waarde kun je hieraan koppelen? Het te hoog beprijzen van commodity diensten is binnen 216 dan ook uit den boze. Het real time inzicht geven in de ontwikkelingen van de klantorganisatie en het persoonlijk rendement, is de kern van haar gewenste dienstverlening. Niet periodiek rapporteren, maar 24/7 beschikbare up-to-date stuurinformatie. Marcel Bisschops, Voorzitter Dagelijks Bestuur: “Wij bieden een totaal-pakket aan dat wordt ontwikkeld vanuit de behoefte van

de ondernemer en niet vanuit de wenselijkheden van de professie. Door middel van klantpanels peilen wij behoeften en ontwikkelen wij samen met de klanten diensten. Door deze manier van dienstontwikkeling met een passend prijskaartje (‘value for money’) durf ik te stellen dat onze diensten beter aansluiten op klantbehoeften dan die van onze concullega’s.”

MENSEN, MARKTEN EN INNOVATIE 216 heeft een drietal pijlers benoemd als vehicle om haar strategie uit te rollen. Middels focus op Mensen, Markten en Innovatie werkt zij aan de organisatie van de toekomst. De organisatie heeft de Agile werkwijze omarmd en behoort tot de eerste financiële dienstenorganisaties ter wereld, die haar volledige organisatie conform Agile inricht. Marcel Bisschops: “Dit is een proces van zeker 2-5 jaar, maar wij zien de absolute noodzaak en meerwaarde van deze aanpak. Enkel door je klant centraal te stellen in al je doen en laten, het flexibel inrichten van je organisatie en het beleggen van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden bij de teams, kun je echt verder komen en daadwerkelijk toegevoegde waarde leveren.” In 2017 zal 216 een aantal nieuwe diensten uitrollen. Met name de 216 Totaalbalans inclusief het 216 Financieringsplatform zijn diensten waarmee 216 de ondernemer,

en de mens achter de ondernemer verder gaat ondersteunen. De 216 Totaalbalans laat de traditionele bedrijfsbalans en de persoonlijke balans van de ondernemer in onderlinge samenhang en real time zien. Hierdoor kan de ondernemer voor het eerst echt sturen op zijn totale financiële positie. Met het 216 Financieringsplatform verbindt 216 actief financieringsvraag en –aanbod vanuit haar zogenaamde ‘digitale kluis’. Door het transparant en real time koppelen van met name de non-traditionele kredietverschaffers aan de MKB-ondernemer opent zij verdergaande mogelijkheden op het gebied van (stapel)financieringen. Door dit platform te koppelen aan professionals met verstand van zaken en hun uitgebreid netwerk, draagt 216 bij aan het financieren en revitaliseren van MKB Nederland.

ALTIJD DICHTBIJ Marcel Bisschops: “Met 150 medewerkers verdeeld over 13 kantoren zijn we altijd in de buurt. Bij voorkeur werken wij vanuit bedrijfsverzamelgebouwen. Hier vinden we synergie met andere bedrijven en vormen we met hen een community. We zijn allang niet enkel accountants meer, maar bedrijfsadviseurs in de volle breedte. 216 kun je ook zien als 21-6, 21 juni, het begin van de zomer... Een dienstverlener die zorgt voor een zonnige toekomst.”

«

216 ADVISEURS & ACCOUNTANTS bisschops.marcel@216.nl www.216.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

33


DE ROL VAN EMOTIES EN DATA IN DE MARKETING

Met verstand alleen koop je niets 34

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


MARKETING

Tekst: Jeroen Kuypers // Fotografie: Ruud Voest

De wetenschap kan lang gekoesterde opvattingen ontkrachten maar ook de juistheid ervan bevestigen. Dat ontdekte Paul Postma, directeur Paul Postma Marketing Consultancy (www.ppmc.nl), toen hij naging hoe de recente ontdekkingen van het hersenonderzoek de wereld van de marketing hebben opgeschud en zelfs een nieuwe tak ervan deden ontstaan: de neuromarketing. In zijn boek Anatomie van de Verleiding laat hij zien hoe marketeers de kennis van de werking van het brein kunnen toepassen in hun vak, op consumenten, maar ook op opdrachtgevers en zichzelf. Evolutionair gezien beschikken we over een ‘oud’ brein en een nieuw. Het eerste stuurt vooral emoties, het laatste – de cortex – maakt rationele overwegingen. Als we een smartphone of een stel schoenen graag willen hebben, ontstaat de verleiding voor de aankoop in het oude terwijl het nieuwe aan het rekenen slaat om te beoordelen of het niet te duur wordt. Oudere mensen hebben hun gevoelens door ervaring vaak beter in de hand, zodat de cortex een grotere kans heeft op het laatste woord. Maar als de cortex de enige is die het voor het zeggen heeft volgt er simpelweg geen koop, zegt Paul Postma: “Bij de keuze van een automerk en model spelen emoties een belangrijke rol. Maar als de kleur je niks kan schelen, blijf je juist daar eindeloos over twijfelen. Ik ben daar zelf een voorbeeld van en liet mijn tienjarig zoontje beslissen. Als gevolg daarvan heb ik jaren in een knalrode auto rondgereden.”

BEETNEMEN DOOR JE ZELFBEELD Wie Anatomie van de Verleiding leest, beseft dat marketeers de vorige eeuw vaak instinctief al hebben aangevoeld hoe deze tweedeling in emotie en ratio werkte, ook al was de exacte rol van het oude neurale systeem nog in nevelen gehuld. Of en hoe een commercial de consument raakte was dus meer een kwestie van ervaring dan van kennis. Tegenwoordig kan de maker het effect vooraf laten meten via een hersenscan: als bepaalde gebieden oplichten worden de gewenste emoties (zoals begeerte) opgewekt, als er niets oplicht, schiet het filmpje zijn doel volkomen voorbij. Postma suggereert dat de marketeers die de intenties van hun eindgebruikers niet goed wisten in te schatten zich vooral door hun zelfbeeld lieten beetnemen. “Mijn bureau heeft gewerkt voor een telefoonbedrijf, waarvan de marketingmanager een duidelijk beeld had van zijn klanten. Net als hij jong, knap en hip en zijn bellers waren dat dus ook. Daarom had hij zijn klantendienst bemand met klonen van zichzelf. Voor die groep werden dure acties bedacht. Maar wat bleek uit onze data-analyse? Een deel van zijn bellers was inderdaad jong, maar wisselde vaak van provider en had een slechte betalingsmoraal. Op die veronderstelde doelgroep werd juist geld verloren. Een groot deel bestond uit oudere Nederlanders van Turkse of Marokkaanse afkomst, die minder vlot Nederlands spraken dan de jonge klanten. Ze belden veel en ver, betaalden stipt en waren dus winstgevend. In het callcenter vonden ze die maar lastig. Als je zo’n manager confron-

“Iedereen laat virtueel zoveel sporen na, dat het steeds eenvoudiger wordt een productaanbod op persoonlijke voorkeuren aan te passen” teert met de resultaten van je analyse, gelooft hij de feiten niet. Dat maakt in mijn ogen vroegere ondernemers als Van der Valk en Blokker zo briljant. Zij projecteerden zichzelf niet op hun klanten, maar hadden oog voor wat de grote massa werkelijk wilde.”

ARGUMENTEN VERZINNEN De marketingmanager was een slachtoffer van zijn eigen oude brein. Postma geeft tal van voorbeelden hoe iedereen zichzelf bedot. Tijdens een directievergadering is plan A beter voor het bedrijf maar B voor je carrière. Je zult jezelf al snel overtuigd hebben dat B de beste optie is voor het bedrijf. Ons oude brein – of reptielen- en zoogdierenbrein – is bezig met begeerte, met status – kan ik met dit product thuiskomen? –maar ook met angst. Beelden van ouderdom en ziektes remmen de kooplust af, evenals negatieve associaties via woorden, zelfs al is de inhoud gericht op het voorkomen ervan. De cortex speelt bij dit alles slechts een geringe rol.

KOPPELAARS VAN DATA “Je kunt de effecten van marketing op het oude brein testen via scans of eyetracking, maar dat zijn relatief dure methoden”, zegt Paul Postma. “Je kunt ook simpelweg kijken naar wat klanten daadwerkelijk gekocht hebben. Dat deden we al in de jaren tachtig, maar dat is tegenwoordig, dankzij de gigantische hoeveelheid data die het internet genereert, een stuk makkelijker geworden. Het buikgevoel is een onbetrouwbaar kompas, maar data van feiten spreken een heldere taal. Veel succesvolle bedrijven van nu zijn in feite niet anders dan verzamelaars en koppelaars van data: Marktplaats, Funda, de vergelijkingssites. Veel bezoekers hangen weliswaar maar wat rond op zo’n site – uit verveling of om te gluren naar het huis van de buren dat te koop staat – maar de data leveren niettemin kostbare informatie op. Als de traffic aantoont dat er in een bepaalde gemeente weinig interesse is voor huizen rond het kwart miljoen en veel meer rond de drie ton, mét open keuken, kunnen makelaars de prijzen van de eerste categorie optrekken en er tekst aan

toevoegen die verduidelijkt dat een bepaalde muur makkelijk te slopen valt.”

BIG DATA Datagestuurde marketing is niet toevallig de grote specialiteit van Paul Postma. Als jonge marketingdirecteur van Wehkamp zette hij de branche in 1984 al op zijn kop met een artikel in het vakblad Intermediair -‘Het grote falen van de marketingtheorie’- en met een marketingpraktijk die de basis bleek voor het latere CRM. Neuromarketing en Big Data bevestigen alleen maar het gelijk dat hij eigenlijk al kreeg met boeken als Het Nieuwe Marketingtijdperk (2OOO) en Verstandig denken, Infantiel handelen (2008). “In mijn nieuwste boek, Big Data Marketing – snel, simpel en succesvol, onderzoek ik de impact van de revolutie in Big Data voor de marketing”, aldus Paul Postma. “Die heeft de laatste tien jaar een enorme gevlucht genomen. Iedereen laat virtueel zoveel sporen na, dat het steeds eenvoudiger wordt een productaanbod op persoonlijke voorkeuren aan te passen. Kinderen in Disneyworld hebben soms de indruk dat een attractie speciaal voor hen is gemaakt. Ze beseffen niet dat Disney inmiddels is getransformeerd tot een IT bedrijf dat slim gebruikt maakt van de voorkeuren die de klanten zelf aangeven.” De aangename stijl, de vele praktijkvoorbeelden maar ook de subtiele humor maken van de boeken van Paul Postma bepaald geen droge studieboeken. Ruim dertig jaar nadat hij de marketingwereld voor het eerst door elkaar schudde is hij nog steeds in staat marketeers verrassende inzichten te verschaffen en oude wijn en nieuwe zakken feilloos van elkaar te scheiden.

«

RECENTE BOEKEN Recente boeken van Paul Postma worden uitgegeven door Adfo Books: • Anatomie van de verleiding • Handboek Direct Marketing 3.0

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

35


Dirkzwager zorgt dat u het weet.

Wij delen onze kennis graag. Het juridische antwoord op een simpele vraag, is vaak gecompliceerder dan verwacht. Met gezond verstand komt u een heel eind, maar voor een ĂŠcht antwoord is meer kennis nodig. Dirkzwager deelt die kennis graag met u. Ontdek snel hoe Dirkzwager haar kennis deelt op www.partnerinkennis.nl


DUURZAME KANSEN

Samen werken aan duurzame oplossingen Als ondernemer of medewerker werk jij aan de taken van vandaag en morgen, maar natuurlijk denk je ook na over de lange termijn: hoe staan zaken er over 1, 5 of zelfs 10 jaar ervoor? Wat kan ik doen om tot een zo goed mogelijk resultaat te komen? Dat vinden wij bij MVO Nederland een goed idee. Wij staan voor: een klimaatneutrale wereld, zonder afval of milieuvervuiling waarin iedereen mee kan en mag doen. Het bedrijfsleven speelt hierin een onmisbare rol en heeft hier ook baat bij. Daarom werken we samen met onze 2300 partners, bedrijven en organisaties en faciliteren het proces. Wat hen verbindt is hun inzet op een toekomstbestendige businesscase. Vrijwel elke ondernemer of medewerker wil zich inzetten voor het voortbestaan van hun organisatie en waarde toevoegen aan de omgeving. Een goede MVO-aanpak helpt hierbij.

MVO IN DE BUURT Veel mkb’ers werken regionaal of lokaal. Daarom werken we onder meer vanuit het programma DuurzaamDoor van RVO.nl samen met regionale partners. Met MVOAlliantie Noord Nederland, Duurzaam Den Haag en de Duurzaamheidspartners Amstelveen werken we aan regionale en lokale vraagstukken. Bijvoorbeeld het verduurzamen van bedrijventerreinen in Den Haag en Amstelveen.

SAMEN NAAR DUURZAAMHEID De partners van MVO Nederland hebben toegang tot onze bijeenkomsten, kennis en tools. Daarnaast werken we met partners in netwerken aan concrete resultaten. Zo hebben het Netwerk Textiel met het Netwerk Zorg

circulaire zorgkleding ontwikkeld en maakt het Netwerk Food & Agribusiness het mogelijk om verspilling in de keten terug te dringen. Partners van MVO Nederland nemen we mee in coalities en verbinden we aan relevante contacten. Directeur Stan Uyland van Betonballon: “Als onafhankelijke organisatie brengt MVO Nederland alle partijen in de keten bij elkaar om samen interessante marktproposities te ontwikkelen, gericht op een duurzame wereld. Zo is onze markt flink vergroot doordat MVO Nederland ons koppelde aan een buitenlandse partner. Alle partijen in de betonketen werken onder leiding van MVO Nederland aan een Betonakkoord. Dat is goed voor ons én de samenleving.”

VAN UITDAGING NAAR DUURZAME OPLOSSINGEN Als facilitator richten wij ons op matchmaking: partijen met een vraagstuk helpen aan duurzame oplossingen. We stelden Renzo Deurloo, oprichter van GreenFox, voor aan de hoogste innovatieambtenaar van het ministerie van Economische Zaken. “Daaruit kwam de grootste opdracht in onze historie, namelijk voor het ministerie van Infrastructuur en Milieu.” Op onze Futureproof.community kunnen bedrijven zelf aan de slag door kosteloos een

MVO IN JE WINKEL, ZO DOE JE DAT Speciaal voor winkeliers heeft MVO Nederland een quick scan ontwikkeld waarmee je snel een beeld krijgt van wat je nu al doet en wat je nog zou kunnen doen. In 10 minuten krijg je zicht op de kansen om jouw winkel (meer) te verduurzamen.

profiel aan te maken en uitdagingen met hulp van de community op te lossen en oplossingen onder de aandacht te brengen. Matchmaking doen we ook in marktconsultaties voor aanbestedende diensten. MVO Nederland wil verduurzamen over de as van inkoop en met een inkoopvolume van 73 miljard euro per jaar kan de overheid veel impact realiseren. MVO Nederland ondersteunt nu de Categoriemanager Schoonmaak Rijk bij het ontwikkelen van een methodiek voor duurzaam specialistisch vloeronderhoud door de juiste specialisten aan tafel te krijgen.

MEER WETEN? We leggen je graag uit hoe jij kan profiteren van de kennis, het netwerk en de tools van MVO Nederland. Neem contact op en ontdek de duurzame kansen voor jouw bedrijf.

«

MVO NEDERLAND Nieuwekade 9, 3511 RV Utrecht E-mail contact@mvonederland.nl Telefoon 030 -230 5600

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

37


WERVINGSPROCES ZONDE VAN HET GELD

Recruiters kiezen nogal eens verkeerd Selectie van medewerkers gaat geregeld fout. En zo’n mismatch kost veel geld. “Het zoveel mogelijk objectiveren van het selectieproces kan soelaas bieden.” Aan het woord zijn Sandy Kluiters, Business Developer Contact Centers en Tamara Donkervoort, Business Unit Manager Zakelijk Dienstverlening bij Olympia Uitzendbureau. “Het gaat weer beter met de economie. De werkloosheid daalt. Goed nieuws, behalve voor recruiters. Want met een dalende werkloosheid moeten zij zich harder inspannen om de juiste gekwalificeerde medewerkers voor vacatures te vinden. En aangezien het de medewerkers zijn die een bedrijf kunnen maken of breken, is het werven en selecteren van nieuwe kandidaten ‘serious business’. Bedrijven moeten medewerkers zien te vinden die bekwaam zijn, gemotiveerd, geïnspireerd, proactief, bij voorkeur zelfstandig kunnen functioneren, en die passen in het team en in de organisatie. Ga er maar aan staan”, aldus Sandy Kluiters, Business Developer Contact Centers bij Olympia Uitzendbureau.

KOSTEN LOPEN SNEL OP Het gaat dan ook wel eens mis. Sterker nog, maar liefst 95 procent van de bedrijven neemt elk jaar wel eens verkeerde mensen aan, zo blijkt uit de Talent Acquisition Study 2015 van de Brandon Hall Group. Kluiters: “De kosten die zo’n mismatch met zich meebrengt zijn aanzienlijk. De investeringen in het wervingen selectietraject alleen al zijn weggegooid. Hetzelfde geldt voor de inwerktijd, het productieverlies, fouten die zijn gemaakt door de verkeerde medewerker in kwestie, klanten die dit wellicht heeft gekost, en dan ook nog de tijd en kosten die het ontslag zelf met zich meebrengt. De kosten lopen al snel in de tienduizenden euro’s per verkeerd geselecteerde medewerker, zo niet meer.” Uit een Amerikaans onderzoek van CareerBuilder (2012) blijkt bijvoorbeeld dat 41 procent van de Amerikaanse onderzochte bedrijven aangeeft dat één mismatch hen gemiddeld meer dan vijfentwintigduizend dollars kost. Voor een kwart van de bedrijven bleken de kosten zelfs dubbel zo hoog: meer dan vijftigduizend dollars per verkeerd aangenomen medewerker.

ACHTERHAALDE TECHNIEKEN Des te opmerkelijker is het dat veel bedrijven nog steeds gebruik maken van achterhaalde selectietechnieken. Zo kwam er in 1998 al een grote – en nog steeds breed gedragen wetenschappelijke studie uit van Schmidt en Hunter die stelt dat het open sollicitatie interview een ‘onbetrouwbaar en rampzalig selectiemiddel’ is omdat deze nooit objectief

38

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

kan zijn. De interviewer heeft zijn mening al klaar en zoekt in zo’n gesprek vooral naar bevestiging. Als bedrijven kandidaten al willen interviewen dan kunnen ze nog het best gebruikmaken van een gestructureerde vragenlijst die vooraf is opgesteld. Opvallend genoeg blijkt werkervaring eveneens een slechte voorspellende factor te zijn. Waar iemand in het verleden heeft gewerkt en wat hij heeft gedaan, zegt niet zoveel over hoe hij in zijn nieuwe baan zal presteren. Toch focussen nog heel wat bedrijven op het CV van een kandidaat en gebruiken ze een open interview om de juiste kandidaat te selecteren.

ZOVEEL MOGELIJK OBJECTIVEREN VAN INFORMATIE “Wie echt wil weten of een kandidaat goed zal presteren in zijn baan, kan de kandidaat het best testen op intelligentie, zo blijkt uit het onderzoek van Schmidt en Hunter. Hetzelfde geldt voor de ‘proeve van bekwaamheid’. Ook dit is een gedegen selectiemiddel, zo menen de wetenschappers. Objectiveren van informatie lijkt een andere belangrijke sleutel in het verbeteren van het selectieproces. Hoe objectiever de informatie over een kandidaat, hoe eerlijker en beter de selectie verloopt.” Tamara Donkervoort, Business Unit Manager Zakelijk Dienstverlening bij Olympia Uitzendbureau vult aan: “Automatiseren van het selectieproces, zoals Olympia doet met het selecteren van ‘agents’ voor contact centers, kan daarbij helpen. Wij laten kandidaten zelf in een virtuele omgeving kijken of ze geschikt zijn voor een baan als ‘agent’. Middels een ‘game’ voeren ze een proeve van bekwaamheid uit en komen ze er achter wat hun competenties, vaardigheden en mogelijkheden zijn. We kijken tijdens dit hele wervingsproces niet naar het CV van een kandidaat maar wat iemand nú kan en wil. En we selecteren op intelligentie, persoonlijkheid en vaardigheden. Wat rest is een laatste ‘klikgesprek’ met kandidaten die geschikt zijn gebleken zodat vanuit beide kanten het positieve beeld bevestigd wordt.”

«

V.l.n.r. Tamara Donkersloot, Sander Blokland en Sandy Kluiters van Olympia Uitzendbureau

OLYMPIA BERGEN OP ZOOM Ondernemer Petra Franken Noordzijde Haven 78 4611 GV Bergen op Zoom Telefoon 0164 - 23 64 44 E-mail bergenopzoom@olympia.nl

OLYMPIA SERVICE CENTER Eisenhowerlaan 140 2517 KN Den Haag Telefoon 070 - 338 10 50 E-mail info@olympia.nl www.olympia.nl


Project B.V.

Kantoor- zorg en projectmeubilair

Lange Reksestraat 11 4538 AZ Terneuzen +31 (0)115 685685 info@evenkijkenproject.nl

Dynamoweg 1A 4791 VA Klundert +31 (0)168 745152 moerdijk@evenkijkenproject.nl

www.evenkijkenproject.nl eiten met Leuke activitgezellig horeca. gastvrije en nning en ontspanning! Plezier, spa

Tel : 0115-530730 e-mail : bedrijvenbakker@zeelandnet.nl n Kijk voor openingstijde op onze website

Wissekerkseweg 6 | ’s-Heer Arendskerke T 0113 - 561 306

www.klokuus.nl

www.bedrijvenbakker.nl

BOUWPLANNEN?

UTILITEIT kantoren, distributiecentra, loodsen, etc.

AGRARISCH bewaarplaatsen, stallen, machinebergingen, etc.

INDUSTRIE fabrieken, bordessen, leidingbruggen, trappen,etc.

RENOVATIE

www.hansestaalbouw.nl

hanse + staal een sterk verhaal

van asbest tot zonnepanelen, interne en externe renovatie.


Economische vitaliteit Zeeland staat voorop De 30e editie van de Contacta in de Zeelandhallen te Goes, kan met recht geslaagd worden genoemd. De dynamiek op de stands van de Rabobank en DRV Accountants & Adviseurs is daarvoor een aardige graadmeter.

Manfred Zurhorst van DRV (links) en Ad de Korte van Rabobank Oosterschelde: “De Contacta is volwassen geworden”

40

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


CONTACTA

Tekst: Henk van de Voorde // Fotografie: Foto-Atelier CPD

“We hebben veel gezamenlijke klanten en komen elkaar op verschillende bijeenkomsten tegen. Met een mooie stand laten wij zien dat we geloven in deze beurs. Tot vijf jaar geleden had de Contacta het echter moeilijk. Er is toen met LMG een nieuwe beursorganisator gekomen, onder leiding van Perry Kentin. Hij heeft een dringend beroep gedaan op Rabobank en DRV om de beurs nieuw leven in te blazen. We hebben destijds samen de handschoen opgepakt. Het updaten van de beurs is een groot succes gebleken”, aldus Ad de Korte, directievoorzitter van Rabobank Oosterschelde.

Drukte op de stand van de Rabobank

KENNISPARTNERS “Rabobank en DRV zijn beide grote spelers in de regio met veel maatschappelijke betrokkenheid. We zagen het belang van de beurs voor de regio en hebben er de schouders onder gezet. Door goede kennispartners voor een aantal jaren aan zich te verbinden, heeft LMG de beurs verder kunnen uitbouwen. Daardoor is de Contacta vanzelf volwassen geworden. Het verklaart het succes van vandaag de dag. Ze is op de kaart gezet als de belangrijkste zakenbeurs van Zuidwest-Nederland”, vertelt Manfred Zurhorst, voorzitter van de Raad van Bestuur van DRV Accountants & Adviseurs.

LAAGDREMPELIG Rabobank en DRV delen hun kennis over actuele thema’s, zoals op de Contacta. Op informele wijze was er drie dagen lang ook alle gelegenheid tot netwerken. Of het geven van een interview. Onder het genot van een hapje en een drankje wordt aan een sfeervolle ronde tafel van gedachten gewisseld. “Ontzettend logisch dat we hier staan. Ruim 50 procent van de zakelijke klanten in de Oosterschelderegio bankiert bij ons, maar ik vind het sowieso een geweldige beurs”, zegt Ad de Korte. Buiten het verstrekken van financiële middelen hecht de Rabobank in Zeeland veel waarde aan kennisdeling, participatie in maatschappelijke organisaties én netwerken. De Contacta is een laagdrempelige manier om onze klanten te ontmoeten. De contacten worden aangehaald en toekomstplannen besproken. Vervolgens kan er in een vervolgafspraak dieper op de zaken worden ingegaan.”

FAMILIEBEDRIJVEN Manfred Zurhorst: “Daar sluit ik me bij aan. In deze regio is er een bovengemiddeld aantal familiebedrijven vertegenwoordigd. Die dienen een goed platform te hebben. Onze cliënten zijn voor een groot gedeelte familiebedrijven in het MKB. Wij zijn werkzaam in de echte economie, waar Nederland op draait. De economie die groeit door persoonlijke passie en ondernemerschap. Met waardering kijken wij naar ondernemers die lange termijn resultaten belangrijker vinden dan het snelle gewin.

Die een duidelijke koers bepalen en snel bijsturen als zich een mooie kans voordoet. Voor die bedrijven willen wij het toonaangevende kantoor zijn, met kwaliteit en innovatie als speerpunten van beleid. Op de Contacta hebben we laten zien hoe we met inzet van digitalisering en zelfs robotisering ondernemers relevante, actuele inzichten kunnen geven. Daarvoor is het belangrijk dat we nauw betrokken zijn bij onze cliënten, weten waar hun uitdagingen liggen en waarop ze hun onderneming het beste kunnen sturen. Daarbij willen wij hen graag met brede, diepgaande advisering terzijde staan. Cliënten zijn niet altijd op de hoogte van de strengere wet- en regelgeving zoals op het gebied van compliance. Het is onze professionele zorgplicht om hen daar doorheen te loodsen”, zegt de bestuursvoorzitter van DRV. Het accountantskantoor beschikt in ZuidwestNederland over 12 kantoren, waarvan vier in Zeeland: in Goes, Middelburg, Zierikzee en Terneuzen.

KLANKBORDEN Ad de Korte benadrukt net als Manfred Zurhorst het belang van klankborden met de ondernemer. “We voeren kritische gesprekken met de klant en de accountant, conform de aangescherpte wetgeving en de strengere eisen van de financiële toezichthouders. Mede doordat compliance steeds belangrijker wordt, houden we de klant een spiegel voor. Met een goed onderbouwd plan en goede prognoses, zijn we echter graag bereid om de ondernemer met onze financiële producten en knowhow te faciliteren. We willen graag een bijdrage leveren aan de economische vitaliteit van Zeeland. Dat blijkt uit onze kredieten, waarbij we telkens meer verstrekken dan het jaar ervoor, maar ook uit sponsoring van diverse sportieve, culturele en sociaaleconomische evenementen. Zeeland is de provincie met de laagste werkloosheidscijfers, heeft al ruim tien jaar lang de hoogste economische groei en was tijdens de crisisjaren

zelfs de enige groeiregio. Daar hebben wij als bank van geprofiteerd in de afgelopen jaren”, verklaart Ad de Korte.

FOOD & AGRI Rabobank Oosterschelde financiert tussen de 100 à 150 miljoen euro per jaar in de zakelijke markt. Werkgebieden van de bank zijn Zuid-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen. Van oudsher is deze bank sterk in food & agri. Die categorie behelst 27 procent van haar zakelijke dienstverlening, goed voor een marktaandeel agri van 82 procent. Daarnaast is de Rabobank ook stevig verankerd in de sectoren bouwnijverheid, transport & logistiek, commerciële dienstverlening, groothandel, industrie, non-profit, detailhandel, horeca, recreatie en vrije beroepen.

ALTERNATIEVE FINANCIERINGSVORMEN Ad de Korte wijst op de toenemende rol van alternatieve financieringsvormen, naast het traditionele bancaire krediet. “Rabobank wil voor klanten met een goed plan, naast traditioneel financier ook regisseur zijn in een breder verband. In overleg met alle partijen wordt gezocht naar de beste invulling voor de klant.” Manfred Zurhorst: “Vroeger was de discussie bancair krediet of crowd funding/private equity. Tegenwoordig is het in toenemende mate: bancair krediet én alternatieve financieringsvormen.”

«

RABOBANK OOSTERSCHELDE Livingstoneweg 13, Goes E-mail Info.oosterschelde@rabobank.nl www.rabobank.nl/oosterschelde

DRV ACCOUNTANTS & ADVISEURS Stationspark 51, Goes E-mail Goes@drv.nl www.drv.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016

41


OPTICIEN

Tekst: Caroline Houmes // Fotografie: Els Swart

Focus ligt op betrouwbaar advies “Het oogonderzoek is in de afgelopen jaren sterk verbeterd. Het vormt de basis van onze dienstverlening.” Aan het woord is Gábor Timmerman, directeur-eigenaar van Focus Optiek in Middelburg. “Mensen komen niet voor een bril. Ze hebben een probleem, dat wij mogelijk met een bril of contactlenzen kunnen oplossen.” Focus Optiek is al sinds 1893 een gevestigde naam. Gabór is inmiddels 25 jaar aan het bedrijf verbonden. Sinds 2008 is hij eigenaar. “Na mijn studie voor opticien én opticien-ondernemer ben ik hier stage gaan lopen en daarna als gediplomeerde opticien in dienst getreden. Aanvullend heb ik nog de opleidingen gevolgd voor contactlensspecialist en optometrist. Ik wilde altijd al ondernemer worden. Toen de kans zich voordeed, heb ik die met beide handen aangegrepen.”

AMBACHTSWERK Het werk van een opticien is volgens Gábor nog een echt ambacht. Zijn werkdag begint steevast met het maken van brillen. “Dit zijn de meer eenvoudige brillen, want complexe brillen worden door de leverancier gemaakt. Slijpen, solderen, er komt heel wat bij kijken. Ik vind het heerlijk om met mijn handen bezig te zijn.” Brillenglazen hebben in de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Inmiddels bestaat de mogelijkheid van individueel gemaakt glas. Daarmee kunnen tal van oogfouten worden gecorrigeerd, zoals dag/ nacht zicht, kleurschifting, oogvervorming. Vanzelfsprekend beschikt Focus Optiek hiervoor over gespecialiseerde oogmeetapparatuur.

DIGITAAL PASSEN Het team waarmee Gábor samenwerkt, is relatief groot, vergeleken met de gemiddelde Nederlandse opticien. Naast hem zelf, heeft hij nog drie opticiens in dienst en vier verkoopspecialisten. “Als ik de oogmeting heb gedaan, neemt een collega de klant vaak van me over voor het uitzoeken van het montuur.” Voor het passen van monturen biedt Focus Optiek ook op de website volop gelegenheid. “Een bril kopen kan eenvoudig niet via internet. Je kunt immers niet zonder ons gespecialiseerde advies. Wel kun je, door je pasfoto te uploaden, kijken welke monturen je goed staan. Desgewenst leggen we deze klaar, zodra je een afspraak in onze winkel hebt.”

BREDE COLLECTIE In de winkel aan de Nieuwe Burg is alle ruimte om een uitgebreide collectie monturen te presenteren. Naast de reguliere monturen, biedt Focus Optiek een bijzonder ruime keuze uit meer dan vierhonderd kinderbrillen. Ook zonnebrillen en sportbrillen voor de meest uiteenlopende sporten, uiteraard op sterkte, zijn in de collectie opgenomen. “Onze collectie is bijzonder breed. We hebben monturen van 50 euro, maar ook van 500 euro. En naast eenvoudige of modieuze brillen, kun je hier ook terecht als je echt iets aparts zoekt.

GOOGLE ZOEKVRAAG Brillen, kinderbrillen, veiligheidsbrillen, contactlenzen, slechtzienden hulpmiddelen.

Verder zijn we van oudsher hét adres voor veiligheidsbrillen en computerbrillen. Behalve brillen, zijn we gespecialiseerd in verrekijkers en hulpmiddelen voor slechtzienden, zoals loepen. Wat dat laatste betreft zijn we de enige specialist op Walcheren.”

EIGEN INKOOPORGANISATIE De levensduur van brillen neemt af. Waar iemand tot voor kort nog vijf jaar met een bril deed, is dit inmiddels verminderd tot drie jaar. “Een bril is hoe langer hoe meer onderdeel van iemands uitstraling. We worden modebewuster en daar gaat de bril in mee.” Voor de inkoop van zijn monturen bezoekt Gábor beurzen in bijvoorbeeld Parijs, München en Milaan. De inkoop loopt via de eigen inkooporganisatie Ivo B.V. waarvan hij eveneens directeur-eigenaar is. “Ivo is het derde inkoopbedrijf voor deze branche in Nederland. Vanuit dit bedrijf sluit ik inkoopcontracten met leveranciers, waarvan de aangesloten optiekbedrijven kunnen profiteren.”

CONTACTLENSSPECIALIST Terwijl de bril en zéker de zonnebril steeds vaker gezien worden als modeaccessoire, blijven contactlenzen onverminderd populair. Focus Optiek speelt hierin in de regio een leidende rol. “Het aantal dragers van contactlenzen groeit nog steeds en ook hier worden de mogelijkheden steeds ruimer. Vrijwel iedere oogafwijking die met een bril te corrigeren is, kunnen we ook met contactlenzen oplossen. Die keuze maakt de klant. Wij geven een professioneel advies waarop hij kan vertrouwen.”

«

FOCUS OPTIEK BV Nieuwe Burg 9, 4331 AH Middelburg Telefoon 0118 – 62 53 10 E-mail info@focusmiddelburg.nl www.focusmiddelburg.nl

42

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 05 • 2016


Uw huidige accountant

WEA accountant

Overeenkomst: grijs. Maar daar houdt dan ook alle vergelijk op Over accountants en adviseurs wordt weleens gezegd dat het grijze muizen zijn. Tja, grijs staat voor senioriteit. Dat is positief want dat zoekt u natuurlijk in een adviseur. Een accountant/adviseur van WEA Zeeland is echter alles behalve een bange muis. Integendeel zelfs!

Het verschil maken Als ondernemer zoekt u dagelijks naar mogelijkheden om het verschil te maken. Daarmee onderscheidt u zichzelf van uw concurrenten en blijft u ze voor. Om dat op een goede manier te doen, daar heeft u lef voor nodig, daadkracht, visie, overzicht en steun in de rug van een onderscheidende accountant/adviseur.

Voor ondernemers die het verschil willen maken!

WEA Zeeland WEA Zeeland helpt u het verschil te maken. Bent u benieuwd hoe? Hulst (0114) 38 29 30 Middelburg (0118) 65 63 65 Oostburg (0117) 45 29 59 E-mail info@weazeeland.nl Internet weazeeland.nl


Het Ondernemersbelang Zeeland 5-2016