Page 1

ARNHEM - DE LIEMERS

Feestelijk jaar voor Hotel Haarhuis Toekomstgericht bouwen vergt intensieve ketensamenwerking

Synerlogic en Altop Kunststoftechniek bezegelen een langdurige samenwerking

De professional moet geen uitvoerder worden, maar eigenaar van een probleem

01 2018 JAARGANG 03


te huur: warehouse op toplocatie DocksNLD te ‘s-Heerenberg DocksNLD te ’s-Heerenberg 27.000 m² magazijn 800 m² kantoren 3.100 m² mezzanine Bereikbaarheid: - Snelwegen A12, A18 en A3 - Rhein Waal Terminal in Emmerich am Rhein - Per spoor

Montea, ontwikkelende belegger in logistiek vastgoed, ontwikkelt een ultramodern magazijn op het bedrijventerrein DocksNLD in ’s-Heerenberg. Een state-of-theart distributiecentrum, gelegen tussen de haven van Rotterdam en het Duitse achterland. Kortom, de winst zit ‘m in deze toplocatie.

Meer weten? Neem contact op met Hylcke Okkinga: 088 2053 888 Of kijk op www.montea.com


INHOUD RONDE TAFEL TOEKOMSTGERICHT BOUWEN

CHEMIE

RONDE TAFEL HAARHUIS

TOEKOMSTGERICHT BOUWEN VERGT INTENSIEVE KETENSAMENWERKING

SYNERLOGIC EN ALTOP KUNSTSTOFTECHNIEK BEZEGELEN EEN LANGDURIGE SAMENWERKING

INCLUSIEF ONDERNEMEN IS GOED VOOR MAATSCHAPPIJ ÉN BEDRIJF

Samenwerking tussen ketenpartners is een voorwaarde voor toekomstgericht bouwen. Dat was een van de conclusies van het tafelgesprek over dat onderwerp. Acht deelnemers uit de bouwwereld gaven acte de présence. Het gesprek vond plaats in het kantoor van woningcorporatie Vivare op bedrijventerrein IJsseloord II in Arnhem.

LEES VERDER OP PAGINA 12

COVERINTERVIEW

Eind november van vorig jaar werd bij Synerlogic een van de bulk opslagtanks, afkomstig van Altop Kunststoftechniek, vervangen. Al sinds 2006 werken ze samen, toen Synerlogic verhuisde van het Broek in Arnhem naar Centerpoort in Duiven. Altop Kunststoftechniek leverde destijds alle tanks en leidingen in het nieuwe pand en dat bleek het startschot voor verdere samenwerking. Die samenwerking bleef niet beperkt tot levering van tanks en andere technische producten.

Laat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt eenvoudige taken overnemen van hoger geschoold personeel. Dan hebben die meer tijd voor hun kerntaken. Dat is één van de mogelijkheden om inclusief ondernemen rendabel te maken. De deelnemers aan het tafelgesprek over inclusief ondernemen zijn het daar roerend over eens.

LEES VERDER OP PAGINA 22

LEES VERDER OP PAGINA 28

FEESTELIJK JAAR VOOR HOTEL HAARHUIS Het is een bijzonder jaar voor Best Western Plus Hotel Haarhuis in Arnhem: op 1 mei 2018 is het precies honderd jaar geleden dat het befaamde en populaire Arnhemse hotel werd ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

LEES VERDER OP PAGINA 8

HAN KNOWLEDGE TOUR DE PROFESSIONAL MOET GEEN UITVOERDER WORDEN, MAAR EIGENAAR VAN EEN PROBLEEM Wie weleens gekampeerd heeft, kent het probleem van een wiebelende campingtafel. De oplossing is gevonden door alle poten verstelbaar te maken. Maar hoe geef je instructie aan personeel dat honderd of duizend campingtafels moet opbouwen? Alle poten even lang uitschuiven? Of zorg dat alle tafels vlak en stabiel staan? Dat laatste is natuurlijk de bedoeling met name op een hobbelig veld, maar is lastiger te besturen. Of toch niet? Wouter Hart onderzocht succesvolle organisaties. Hij is te gast bij de elfde FEM Knowledge Tour.

LEES VERDER OP PAGINA 24

EN VERDER... 3 Inhoud 5 Column / Colofon 6 Nieuws 17 Van Wijnen voegt al 111 jaar waarde toe 18 Investeren in leefbaarheid doen we samen 20 “Van-gas-los”

21 Hoekplus Wonen verbouwt slim voor nu en later 26 Duurzaam personeelsbeleid vraagt coachend leiderschap 32 Eigenaarschap als nieuw toverwoord! 33 Schakelen tussen strategisch, persoonlijk en operationeel niveau

35 ‘ArnhemProeft!’ is meer dan een culinair evenement 36 ’s Heeren Loo zoekt nieuwe vormen van verbinding 38 Testpiloten gezocht voor deelfietsen

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

3


! D S I U H R VE illemsplein 3 W t he n aa en nd vi te ij w jn zi rt aa m f Vana nl T 026 351 41 10 E arnhem@olympia.

Laatste zichtlocaties beschikbaar! Direct aan de A12 en Pleijroute

026 - 445 24 45

026 - 355 21 00

www.ijsseloord2.nl


COLUMN

IEDEREEN MOET EEN KANS KRIJGEN OM TE WERKEN Drie berichten uit de media van de maand januari 2018. Citaat CNV: 1,2 miljoen mensen zitten zonder werk, terwijl ze wel willen werken. Citaat UWV: Op dit moment zijn er zo’n 1 miljoen vacatures. Waarom kunnen de mensen die naar werk zoeken deze banen niet krijgen? Citaat Uitzendbureau Randstad: Er moeten 80.000 arbeidsmigranten worden binnengehaald om vacatures te kunnen vervullen. Het is allemaal te kort door de bocht en te eenzijdig. Het probleem is levensgroot en complex. Functies sluiten niet aan bij werkzoekenden, scholing sluit niet aan bij werkzoekenden en bij functies enzovoort.

Het maatschappelijke roer moet om, geen woorden maar daden!

v.l.n.r.: Ton Dijkstra en Theo van den Berg

Tot de groep van werkzoekenden behoren ouderen, arbeidsbeperkten en niet westerse immigranten. In deze column willen wij ons als sociale onderneming De Voorwerkers richten op de arbeidsbeperkten. Voor deze groep is deelname aan de samenleving door arbeidsparticipatie niet vanzelfsprekend omdat ze de aansluiting niet altijd kunnen vinden bij het reguliere bedrijfsleven. Werkgevers zeggen dat deze werkzoekenden in de praktijk vaak niet in aanmerking komen voor het werk dat zij te bieden hebben. Bijvoorbeeld omdat ze niet de juiste vaardigheden of diploma’s hebben. De realiteit is dat de acute tekorten op de arbeidsmarkt niet altijd aansluiten bij de groep die aan de kant staat. Voor deze mensen willen wij er zijn. Kwetsbare mensen hebben, meer nog dan anderen, voorzieningen op maat nodig. Dit heeft te maken met de diversiteit van hun problematiek maar ook met het sociale isolement waarin zij vaak verkeren. De Voorwerkers biedt een veilige omgeving voor activering en ondersteuning bij participatie. Dit doen wij onder andere door een professionele begeleiding in een reguliere werkomgeving. Er zou veel meer moeten worden geïnvesteerd in de ontwikkeling en omscholing van mensen in combinatie met een stukje maatschappelijke verantwoordelijkheid. Op de korte termijn heeft een bedrijf de taak om te blijven bestaan, maar op de lange termijn heeft een bedrijf ook de verantwoordelijk om te zorgen voor deze doelgroep. Natuurlijk hebben werkgevers de vrije keuze om mensen te werven daar waar zij willen. Wij doen echter een oproep aan de werkgevers om zich maximaal in te zetten om mensen met een arbeidsbeperking een kans te geven. Direct of in samenwerking met ons. Als werkgevers uit de regio werk aan ons uitbesteden is dat voor ons een middel om mensen WerkFit te maken zodat zij breder inzetbaar worden en onder onze leiding of geheel zelfstandig kunnen functioneren bij De Voorwerkers of op locatie bij andere werkgevers.

«

DE VOORWERKERS BV Ton Dijkstra Theo van den Berg algemeen@devoorwerkers.nl www.devoorwerkers.nl

COLOFON Hét Ondernemersbelang Arnhem–De Liemers verschijnt vijf keer per jaar. Derde jaargang, nummer 1, 2018 Oplage: 6.500 exemplaren Coverfoto Best Western Plus Hotel Haarhuis Fotografie: Jacques Kok

Uitgever Smart Business Publishers Noord B.V. Morra 2-41, 9204 KH Drachten Telefoon 0512 - 74 52 20 E-mail info@ondernemersbelang.nl www.ondernemersbelang.nl Eindredactie Sietske Postema E-mail s.postema@ondernemersbelang.nl Telefoon 0512 – 74 52 20

Media-adviseur Johannes Swieringa E-mail j.swieringa@novema.nl Telefoon 0512 - 74 52 20 Website www.ondernemersbelang.nl Vormgeving VDS Crossmedia BV, Emmen Druk Scholma Druk, Bedum

Aan deze uitgave werkten mee: Paul de Jager Jacques Kok Mathilde Lentjes Dick Leseman Huub Luijten Istar Verspuij

Adreswijzigingen Adreswijzigingen, verandering van contactpersoon of afmeldingen kunt u per mail doorgeven aan Tiny Klunder, t.klunder@ondernemersbelang.nl. Vermeld s.v.p. ook de editie er bij, die vindt u aan het begin van deze colofon. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de uit­gever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de advertenties.

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

5


COLUMN

INNOVATIEMAKELAAR JOOST BOUMAN GAAT VERDER ALS ONDERNEMER

‘DE PIJN VAN VLINDER WORDEN’ Je zult maar rups zijn en altijd op blaadjes rondgelopen hebben, da’s tamelijk tweedimensionaal. En dan, op een dag, word je wereld opeens heel erg ‘ingewikkeld’. Je sluit jezelf op in een cocon. Je raakt van de buitenwereld afgescheiden en verandert in een soort zetpil van groene soep. Vrijwel eendimensionaal dus. Op zeker moment scheurt de cocon open en prikt het begin van een vleugel naar buiten toe. Tijdens het naar buiten wringen worden er levenssappen in de vleugel geperst en dat geeft deze vleugel spankracht. De tweede vleugel vergaat het net zo, en zo ontstaat de gedaante van een geheel nieuw wezen, dat van een vlinder. Als toeschouwer van dit wondere spel in de natuur moet je je handen er hélemaal van afhouden en dit zó laten gebeuren, inclusief de pijn van de persweeën die de vlindervleugels spankracht geven. Sterker nog, indien je een scalpeermesje zou gebruiken om de cocon iets open te snijden om de vlinder te ‘helpen’ naar buiten te komen, dan krijgen de vleugels géén spankracht bij gebrek aan levenssappen. Zo’n vlinder ziet nooit het luchtruim en blijft zitten als een slap vaatdoekje. Ergo: gun de cliënt zijn of haar pijn, en kijk samen met hem of haar naar het wonder dat ont-wikkelen heet. Ben niet al te behulpzaam en blijf rolvast: soms dus met je handen op je rug. En gun vervolgens iedere vlinder zijn of haar eigen driedimensionale luchtruim, ieder vliegt een eigen vlucht. Want: een vlinder zal niet dragen en een boerenpaard niet fladderen.

«

De afgelopen 7 jaar heeft Innovatiemakelaar Joost Bouman doorgebracht tussen de innovatieve ondernemers in onze regio. Sinds 1 januari van dit jaar is hij zelf actief als ondernemer. Joost Bouman: “Op 1 januari 2011 startte ik als Innovatiemakelaar voor het Regionaal Nijmeegs Centrum voor Technologie (RNCT) en later voor RCT Gelderland. In 7 jaar heb ik ruim 1.400 innovatieve bedrijven in onze regio mogen bezoeken. Fantastisch om te doen.” Waarom dan de stap naar het ondernemerschap? “Het bezoeken van al deze bedrijven, het makelen en schakelen tussen vraag van de ene ondernemer en aanbod/kennis/ervaring van de andere ondernemer of het onderwijs is geweldig om te doen. Maar, als het linkje is gelegd moest ik weer verder. Op zoek naar de volgende ondernemer met een innovatievraag. Ik had steeds meer de behoefte om ook inhoudelijk mee te denken en te doen. Dus niet alleen verbindingen leggen, ook mede verantwoordelijk zijn voor het resultaat. Dat is wat ik vanaf 1 januari 2018 ben gaan doen.” Samen met zakenpartner Marcel Wetzels helpt Joost nu innovatieve ondernemers en ondernemingen bij groei en innovatie en het financieren daarvan. Bouman: “Makelen en schakelen zal ik altijd blijven doen. Daar is het volgende bij gekomen: •B  egeleiding van innovatieve ondernemers: strategie en business development •F  inancieren van innovaties: participaties, financieringen en subsidies •O  ndersteuning bij bedrijfsoverdracht en bedrijfsovernames Door onze jarenlange ervaring met innovatie in het mkb en onze interesse en nieuwsgierigheid in wat ondernemers bezighoudt kijken we vaak vanuit een onverwachte invalshoek. Vandaar onze bedrijfsnaam Onverwacht Bedrijven.” Bouman blijft dus actief in de regio, maar in een (veel) inhoudelijker rol.

JOOST BOUMAN FRANK VAN DER WEIDEN oprichter TalentNL www.TalentNL.nl

6

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

Onverwacht Bedrijven Telefoon 06 - 53 67 29 33 E-mail joost@onverwachtbedrijven.nl www.onverwachtbedrijven.nl www.subsidiebedrijven.nl


COLUMN TOPKANDIDATEN NAAR DE REGIO: ZORG DAT ZE LANGSKOMEN We streven er allemaal naar om bij de top te horen: de beste universiteit, de aantrekkelijkste gemeente, de meest innovatieve onderneming. Niet om het lijstje aan te voeren, maar omdat we daadwerkelijk een impact willen maken op het gebied waarop we actief zijn. Daarvoor hebben we de beste onderzoekers, ambtenaren en werknemers op de juiste plek nodig. Gelukkig kunnen we vaak putten uit de eigen organisatie om posities in te vullen, maar er zijn toch ook echt mensen ‘van buiten’ nodig.

ARBEIDSMARKT

Bij NXP hebben we een young talent programma waar de leiders van morgen worden opgeleid en een ‘shadow’ programma waar jonge technici in een ‘meester-gezel’ setting groeien naar een expert-rol. De kandidaten voor beide programma’s en voor een aantal andere specialistische functies komen van over de hele wereld. Komend van verre oorden, heeft de locatie ‘Nijmegen’, ‘Gelderland’ of ‘Oost-Nederland’ meestal niet de aantrekkingskracht die we zouden willen en die haar toekomt. Dit speelt overigens niet alleen bij kandidaten uit het buitenland, ook kandidaten uit andere delen van Nederland (h)erkennen de kracht van de regio Nijmegen onvoldoende. Hoe anders is het wanneer zij, waar dan ook vandaan, eenmaal een bezoek aan Nijmegen hebben gebracht. Het zelf ervaren van de dynamiek bij NXP en op de Novio Tech Campus, de laagdrempelige en veelzijdige stad en de natuurlijke rust van de omgeving heeft een enorm positieve uitwerking. Ik kan uit eigen waarneming zeggen dat wanneer een bezoek aan Nijmegen aanvankelijk met scepsis ten aanzien van vestiging begint, men toch vaak enthousiast huiswaarts keert. We proberen bij zo’n bezoek dan ook te zorgen dat de kandidaat een eerste kennismaking heeft met de stad en de omgeving. We geven ook in de gesprekken expliciet aandacht aan wat de ‘way of life’ hier te bieden heeft. Nu gaat onze aandacht er met name naar uit om nog meer goede kandidaten tot een bezoek te verleiden. Wat men op internet over de regio vindt, is het eerste uithangbord. En dat kan in mijn ogen overigens nog een stuk beter. Verbeter de internationale online zichtbaarheid van Nijmegen en zorg dat je topkandidaten langskomen, het resultaat spreekt voor zich!

TONI VERSLUIJS Lid van The Economic Board en Directeur NXP Nederland

Nog niet zo lang geleden bedelden werkzoekenden om een baan bij werkgevers. Niet alleen pas afgestudeerden moesten met niet of nauwelijks betaalde werkervaringsplaatsen proberen zichzelf te bewijzen om eventueel in aanmerking te komen voor een baan. Hoe anders ziet de wereld er nu uit. Niet alleen de traditioneel krappe sectoren schreeuwen om personeel: van ICT en techniek in het algemeen is bekend dat er meer werk is dan werknemers. Echter ook zorg, onderwijs en logistiek zitten te springen om mensen. Schoolklassen worden regelmatig naar huis gestuurd als de juf ziek is. Soms vraag ik mij af of we de economische wetten van vraag en aanbod niet wat beter hun werk moeten laten doen. Er lijken te veel schakels te zitten tussen werknemer en werkgever als het gaat om het bepalen van de beloning: vakbonden, overheid, werkgeversorganisaties etc. Hoe zou het zijn als werkgevers in de techniek niet gebonden waren aan een cao? De salarissen zouden stukken hoger zijn, secundaire voorwaarden beter en de sector aantrekkelijker voor personeel. Meer evenwicht tussen vraag en aanbod lijkt logisch. De keerzijde is natuurlijk dat bij neergang dan ook die salarissen weer afgebouwd moeten. Die boodschap is minder leuk; maar als het een gegeven is kan iedereen zich er op instellen. En ontstaat er waarschijnlijk ook wat meer mobiliteit tussen sectoren.

«

JAN STEVEN EILANDER Ambachtsplein jeilander@pluryn.nl www.ambachtsplein.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

7


COVERINTERVIEW

Tekst: Mathilde Lentjes // Fotografie: Jacques Kok

Feestelijk jaar voor Hotel Haarhuis Het is een bijzonder jaar voor Best Western Plus Hotel Haarhuis in Arnhem: op 1 mei 2018 is het precies honderd jaar geleden dat het befaamde en populaire Arnhemse hotel werd ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

8

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


Eigenaar Arjen de Vries en zijn team zijn druk bezig met de voorbereidingen van alle festiviteiten die plaats zullen hebben rondom het jubileum. “Er staat heel veel te gebeuren. 12 mei hebben we een jubileumtheateravond. Ik kan er nog niet alles over verklappen, maar het wordt spectaculair dat is zeker. In ons eigen gebouw gaan we een theater opbouwen en een bijzondere artiest zal de avond verzorgen. Onder andere gasten die vaak bij ons logeren, zullen we uitnodigen. In het najaar organiseren we een charity-avond waarvan de opbrengst naar een nader te bepalen Arnhems goed doel gaat. En intussen hebben we een aftelklok en kleden we de galerij op de tweede verdieping aan met een historisch overzicht in foto’s. In mei gaan we ook alle 100-jarigen die in Arnhemse verzorgingstehuizen wonen bezoeken. Ook brengen we een aantal klassieke gerechten van weleer – zoals Agnès Sorel en de Sole Picasso – tijdelijk terug op onze menukaart, uiteraard met de afwerking van nu. Van de gemeente Arnhem hebben we als jubileumcadeau een reeks reclameuitingen in alle abri’s gekregen, een erg sympathiek gebaar. Heel Arnhem zal weten dat we jarig zijn.”

NIEUWE KAMERS Arjen de Vries is er de man niet naar om rustig achterover te leunen. “Klopt, we zijn altijd bezig om het hotel te optimaliseren. In 2013 hebben we een heel nieuw hotelgedeelte geopend en aanstaande april

worden in dat gedeelte 6 prachtige kamers geopend op de vijfde etage. Twee van de kamers zijn uitgerust met een sauna en een bubbelbad. Vier zijn ingericht voor long stay met onder andere een kitchenette. De gasten krijgen het prachtige uitzicht over de stad er gratis bij. Naar het noorden over de binnenstad en naar het zuiden richting de Rijn. In de zomer gaan we het restaurantgedeelte een grote opknapbeurt geven en in het najaar krijgen onze vergaderzalen een touch-up, en dan zijn we voorlopig even rond.”

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

9


De lekkerste koffie op kantoor, nu nog duurzamer verpakt! Zet een duurzame stap richting een circulaire economie en kies voor ’s werelds 1e composteerbare koffieverpakking. Hiermee heeft u niet alleen een primeur te pakken, maar haalt u ook de lekkerste koffie van Nederland in huis! Kijk op peeze.nl/zakelijk voor meer informatie.

Informeer naar onze zakelijke koffieconcepten! PEEZE.NL

JCR

Rosendaalsestraat 224 6824CP Arnhem tel:026-3793601 info@jcr-architecten.nl www.jcr-architecten.nl

bewust genieten


COVERINTERVIEW

LOCATIE De hotelier heeft een onverminderd vertrouwen in de locatie van zijn hotel. “We hebben hele lastige jaren achter de rug vanwege de bouw van het nieuwe centraal station en het feit dat het jaren langer duurde dan verwacht. Het lange wachten is beloond met het ontstaan van een enorm dynamisch gebied. Het begint nu een beetje uit de verf te komen, dat heeft onder andere te maken met een aantal nieuwe horecazaken en de bioscoop. Binnen die stationsdynamiek en bedrijvigheid fungeren wij als een rustpunt. Steeds meer mensen weten ons restaurant & bar Perron 5 te vinden, op zaterdag zit het hier bommetje vol en ook tijdens de zogenaamde daluren – in de middag rond 15.00 uur – is er veel aanloop. Het is een populaire pleisterplaats van rust en intimiteit tussen alle hippe horecazaken in. Zoals gezegd gaan we het deze zomer opknappen. We hopen dat het nog meer een plek gaat worden waar Arnhemmers elkaar kunnen ontmoeten.”

VERDUURZAMEN De energieke hotelier heeft ook plannen om zijn hotel verder te vergroenen. “Waarom? Nou, ik wil een gezond bedrijf achterlaten

voor een nieuwe generatie en daarnaast vind ik ook dat je als ondernemer je bijdrage moet leveren. Haarhuis is een oud gebouw, het is lastig om het volledig te verduurzamen, maar we doen ons best. Volgend jaar wil ik zonnepanelen op het dak laten aanleggen. Het is een groot dak dus we kunnen er heel wat kwijt. Ook willen we in de toekomst onze gevel vergroenen en alle lampen vervangen door Led-verlichting. De verduurzaming zal ver gaan, tot in de kleinste details. Daarbij moet je denken aan zeepjes en wasmiddelen. We zijn al bezig om onze gasten bewust te maken van het energie, - en waterverbruik. Zo hangen er binnenkort bordjes in de badkamers waarop staat dat je met maximaal 5 minuten behoorlijk veel water kunt besparen met douchen. We willen onze gasten niet betuttelen, maar meenemen in het bewustzijn. Dat wordt heel erg gewaardeerd, iedereen wil zijn steentje bijdragen.”

TOEKOMST Arjen de Vries ziet de toekomst van Hotel Haarhuis met vertrouwen tegemoet. “Ja. Zeker. Ik heb altijd vertrouwen gehouden ook in de magere jaren als gevolg van de economische crisis. Ik heb Haarhuis in 1999

gekocht, dat is al weer bijna twintig jaar geleden. Mijn werk doe ik elke dag weer met heel veel plezier. Ik wilde eigenlijk geschiedenis gaan studeren, maar op aanraden van mijn moeder ben ik naar de Hogere Hotelschool gegaan. Dat had ze goed ingeschat want ik voel mij thuis in de gastvrijheidindustrie. Haarhuis is een dynamische omgeving waar geen dag hetzelfde is en erg leuke mensen werken die elke dag hun uiterste best doen voor onze gasten. Ik weet niet of ik zo’n hotelier word die op zijn tachtigste nog in het hotel rondloopt en de versheid van de broodjes controleert, maar ik hoop het nog wel een aantal jaren te kunnen doen. “

«

BEST WESTERN PLUS HOTEL HAARHUIS Stationsplein 1 Arnhem Telefoon 026 - 442 74 41 www.hotelhaarhuis.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

11


Toekomstgericht bouwen vergt intensieve ketensamenwerking 12

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


RONDE TAFEL TOEKOMSTGERICHT BOUWEN

Tekst: Paul de Jager // Fotografie: Istar Verspuij

Samenwerking tussen ketenpartners is een voorwaarde voor toekomstgericht bouwen. Dat was een van de conclusies van het tafelgesprek over dat onderwerp. Acht deelnemers uit de bouwwereld gaven acte de présence. Het gesprek vond plaats in het kantoor van woningcorporatie Vivare op bedrijventerrein IJsseloord II in Arnhem. De noodzaak voor toekomstgericht bouwen is groot. Grondstoffen raken op waardoor duurzaamheid en circulair bouwen onontkoombaar worden in de Nederlandse economie. Maar deze manier van denken en doen is nog betrekkelijk nieuw. Hoe pak je het als ondernemer aan en waar begin je? Dave Mateman is opleidingscoördinator bouwkunde bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. De opleiding heeft duurzaamheid verankerd in de opleiding. Studenten worden ingezet voor onderzoek naar circulair bouwen. Dave Mateman: “Duurzaamheid proberen we in de genen van onze studenten te krijgen. Vanaf het begin dat je bij ons komt denk je niet alleen duurzaam, maar ben je het ook vanuit jezelf. Dat hoort in je gedrag te zitten. Daar denk ik dat het moet gaan beginnen, bij jezelf, voor je toekomstgericht kunt gaan bouwen. Bij het bouwen komen de maatschappelijke problemen bij elkaar. Daar zullen we vorm aan moeten geven in de beperkte ruimte die we in Nederland nog hebben. We kunnen nog veel leren. Enerzijds wijzen we een natuurgebiedje aan, anderzijds staat er nog zoveel vierkante meter bedrijfs- en kantoorruimte leeg. En dat terwijl er enorme behoefte is aan woonruimte. We moeten slimmer gaan bouwen. Flexibel en op maat.” Dat laatste hebben ze goed begrepen bij D+B Architecten. Pieter van Dijk is er architect. Hij vertelt: “Wij hebben een conceptwoning bedacht die vrij indeelbaar is. De eerste bewoner kan zijn of haar indeling bepalen, maar mocht het gebruik veranderen dan kan het hele gebouw opnieuw ingericht worden. De woning kan voor een gezin dienst doen, maar ook, op een later moment, voor een alleenstaande oudere die beneden gaat wonen en boven verhuurt. Daarnaast profileren we ons als duurzaam en bio-ecologisch. Wij proberen duurzaamheid in de gebouwen in te brengen en biobased materialen toe te passen. Omdat we dat uitstralen, weten klanten ons op dat thema te vinden.”

INITIATIEVEN Pieter Duif is directeur vastgoedregie bij Vivare. Hij komt het thema duurzaamheid steeds meer tegen in zijn werk. De hele maatschappij staat onder druk om verantwoord om te gaan met de beperkte ruimte en grondstoffen in Nederland. Er is volgens hem nog onvoldoende besef van de noodzaak om toekomstgericht te gaan bouwen: “Ik mis een besef dat over de héle

linie duurzaamheid betracht moet worden. Een energiezuinige woning heeft weinig zin als je drie keer per jaar naar Barcelona vliegt en kilo’s vlees eet. Er moet verstandig worden omgegaan met ruimte, grondstoffen en mensen die we hebben. We voelen wel dat alles met elkaar te maken heeft, maar het blijft bij individuele initiatieven. Hoe gaan wij ecologisch denken en doen communiceren naar een groot deel van de bevolking?” Pieter van Dijk denkt dat het belangrijk is om mensen vroeg bij bouwprocessen te betrekken: “Wij zijn nu met vijf ontwikkelaars bezig in de Schuytgraaf, een ecowijk in Arnhem. We zijn eerst bewoners gaan zoeken. Die hebben we bij elkaar gebracht en samen met ons de wijk laten ontwikkelen. Zo betrek je ze bij de opzet en maak je ze bewust van ruimtegebruik. Tegelijkertijd kweken we sociale cohesie. Ze duiken dus niet meteen weg achter voordeuren en schuttinkjes maar gaan socialer met elkaar om. Daardoor vergroot hun binding met de wijk en hebben ze ook de neiging er langer te blijven wonen.”

“Laat mensen holistischer kijken. Daar begint toekomstgericht bouwen” MILIEUBELASTING Duif trekt het thema duurzaamheid breder: “Hoe kan de consument verantwoord kiezen uit dat gecompliceerde palet van wind- en zonne-energie, wel of geen gas? Je moet bij elke aanschaf naar de totale milieubelasting van een apparaat kijken voor zowel productie, gebruik en de afbraak. Veel van die factoren worden buiten beschouwing gelaten.” Daar is Ingo Bouman, vestigingsdirecteur van bouwbedrijf Van Wijnen Arnhem het roerend mee eens: “Ik strijd tegen alles wat niet echt duurzaamheid is maar wel als zodanig wordt gepresenteerd. Zonnepanelen en windmolens zijn niet duurzaam als je ook de productie en afbraak erbij betrekt. We leven in een wegwerpcultuur. Zodra iets afgeschreven is, gaat de stekker eruit en is het klaar. Op naar het volgende project. Een circulaire economie in de consumptiemaatschappij is gedoemd om te mislukken.”

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

13


RONDE TAFEL TOEKOMSTGERICHT BOUWEN

Dave Mateman, opleidingscoördinator bouwkunde Hogeschool van Arnhem en Nijmegen www.han.nl

Ludwig Smits is aandeelhouder bij aannemerscombinatie De Variabele en houdt zich bezig met innovatieve ketensamenwerking en relatiemanagement. Ludwig Smits vult Bouman aan: “Op 1 augustus vorig jaar was overshoot day, dat betekent dat we meer verbruiken dan de aarde aan ons terug kan geven. Laat mensen holistischer kijken. Daar begint toekomstgericht bouwen.” Smits ziet dat duurzame ontwikkelingen niet vanzelfsprekend zijn: “Laat ik een voorbeeld uit mijn vak geven. Wij zouden morgen een gevelsluitend element kunnen bedenken dat een positieve ecoprint aanlevert. Dus gemaakt van hout, CO²-opname in plaats van uitstoot, korte vervoerscyclus, alles klopt. Dan moeten we beseffen dat we daarmee disruptief zijn. Want de stalen kozijnen drukken we daarmee uit de markt. De markt heeft anticipatietijd nodig om te kunnen inspelen op de nieuwe duurzame ontwikkelingen. Ik denk dat er een overheid nodig is om die ontwikkelingen in goede banen te leiden.” Zowel Kraaijenhagen als Mateman veren overeind als het gaat over duurzaam innoveren. Ze wijzen erop dat daar voldoende vakkrachten voor nodig zijn. De sector techniek verdient een uitgekiende PR-strategie om meer jongeren te interesseren voor techniekopleidingen.

BESTAANDE WONINGVOORRAAD Pieter Duif weet uit zijn praktijk dat toekomstgericht bouwen niet alleen over nieuwbouw gaat. Ook de bestaande woningvoorraad moet verduurzaamd

Pieter van Dijk, architect D+B Architecten www.dplusb.nl

worden. In het geval van Vivare gaat het om huizen van een niet kapitaalkrachtige doelgroep. Er wordt volgens hem wel eens vergeten dat het geld van de woningbouwcorporaties niet van de overheid komt, maar echt van de huurders. Die moeten mee in het proces van bijvoorbeeld de overgang van gas naar elektrisch. Dat vraagt om inzet van alle betrokken partijen, zoals de markt, techniek, overheid en onderwijs. Carel Kraaijenhagen is commercieel manager bij Nathan Systems voor hoogwaardige duurzame klimaattechniek. Hij omschrijft zijn werk als ‘alles wat met de van-hetgas-af energietransitie te maken heeft’. Veel oplossingen komen met behulp van warmtepompen. Kraaijenhagen ziet enerzijds een versnelling in het duurzaam denken maar anderzijds huiver bij de consument omdat die de (vaak financiële) consequenties niet kan overzien. “Voor de crisis waren we bezig met geld verdienen, tijdens de crisis gingen we klantgericht bouwen en we zijn de crisis nog niet uit of klantgericht bouwen wordt vergeten en we zijn weer uitsluitend bezig met geld verdienen. Daar moet echt iets veranderen. We moeten als branche goed kijken wat de klant wil. De klant wil verduurzamen. Op basis van een beter milieu en op basis van portemonnee. Maar dan moeten we wel goede informatie verschaffen. En meedenken over technische oplossingen.” Kraaijenhagen ziet nog te vaak dat aannemers de minimale prestatie eisen voor ogen houden maar niet bereid zijn om verder te kijken.

“We moeten slimmer gaan bouwen. Flexibel en op maat”

14

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

Pieter Duif, directeur vastgoedregie Vivare www.vivare.nl

VAKGEBIED Nico Budel is directeur van aannemersbedrijf BUMÉ BV. Het bedrijf is momenteel bezig om duurzaamheid en circulariteit te versleutelen in een nieuw te bouwen bedrijfspand. Hij steekt de hand in eigen boezem en erkent dat uitsluitend het commerciële belang vaak nog bovenaan staat in de bouwwereld. Maar de klant vraagt om duurzaamheid en daarmee is het onderdeel van het commercieel belang. Hij zou graag zien dat toekomstgericht bouwen breed wordt opgepakt: “Ieder heeft zo zijn ideeën op het eigen vakgebied maar we moeten er met z’n allen naartoe. De rol van de overheid is heel belangrijk om toekomstgericht bouwen te stimuleren. In de ons omringende landen zoals Duitsland en Zweden zijn ze verder omdat de overheid haar rol pakt.” Tot het zover is ziet Bouman diverse kansen op kleinere schaal. Een voorbeeld: “De corporaties en de woningbouwverenigingen kunnen energieleveranciers worden. Dat kunnen ze door daken te beleggen met zonnepanelen. Als je de opbrengst deels gebruikt voor huurverlaging dan krijg je de bewoners mee. En als ze alle daken verder verduurzamen dan kan zelfs energie geleverd worden aan koopwoningen in de wijk.”

Ingo Bouman, vestigingsdirecteur Van Wijnen Arnhem www.vanwijnen.nl


Rob Withaar, commercieel directeur Talen Vastgoedonderhoud B.V. www.talen.nl

GRONDSTOFFENPASPOORT

“Er moet verstandig worden omgegaan met ruimte, grondstoffen en mensen die we hebben”

Er zijn partijen die pleiten voor een grondstoffenpaspoort. Bij alle nieuwbouw moet al het materiaal beschreven worden, zodat het gemakkelijk gerubriceerd kan worden bij sloop en hergebruik. Op die manier wordt afgeschreven materiaal de bouwsteen voor de toekomst.

realiseren dat veranderen tijd kost. Er moet nog heel veel gebeuren. Ik ben me zeer bewust van de urgentie van deze taakstelling.” Ingo Bouman: “Er was onlangs een discussie bij de provincie of er voor hen een rol is weggelegd bij het verduurzamen van vastgoed van particulieren. Toekomstgericht bouwen is voor hen ook een zoektocht.”

BOUWKOLOM

BEWUSTWORDING

Rob Withaar is commercieel directeur bij Talen Vastgoedonderhoud B.V. en medeverantwoordelijk voor het commercieel beleid. Het familiebedrijf heeft ketensamenwerking en duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Kritisch kijkt hij naar het grondstoffenpaspoort. Sloopmateriaal binnen de bouwkolom wordt nu al in ruime mate gescheiden en voor 98% hergebruikt. Hij denkt dat het grondstoffenpaspoort vaak ingezet wordt als “een commercieel belang dat vaak geënt is op subsidiemogelijkheden.” Rob Withaar: “We kunnen het grondstoffenpaspoort wel gebruiken als instrument om ons te bezinnen. Om toe te werken naar een andere mindset. In dat opzicht is het goed. Maar laten we ons goed

Volgens Rob Withaar staat de maatschappij aan de vooravond van een totaal nieuw, circulair en duurzaam tijdperk. “Ik vind het inspirerend om bij te dragen aan deze bewustwording en uitvoering. Hoe krijgen we de schakels in de keten constructief aan elkaar gekoppeld, zodat de opgave een gezamenlijk belang wordt? Ik ken een voorbeeld van een gemeente met een grote duurzaamheidsopgave. De netwerkbeheerder kon daar geen strategisch advies op geven omdat verantwoordelijkheden zich richten op individuele belangen. Wie neemt zijn verantwoordelijkheid? De juiste insteek is volgens mij: we zitten hier aan tafel en hoe komen we met elkaar tot een volwaardige ketenvorming?” Hier en daar ziet hij dat al gebeuren. Vivare heeft gekozen

Ludwig Smits, aandeelhouder De Variabele www.devariabele.nl

Carel Kraaijenhagen, commercieel manager Nathan Systems www.nathansystems.nl

voor vaste ketenpartners, weet Withaar, “dan mag je ook iets verwachten.” Ingo Bouman: “Dan moet je elkaar wel fouten toestaan. De maatschappij is vooral gericht op fouten. Dat zit ook in de Arnhemse cultuur. Er is een mentaliteitsverandering nodig. Er gaan namelijk veel dingen goed en dat moeten we omarmen. Haal de foutenmaker er weer bij en leer er van.” Nico Budel houdt het simpel: “Als je niet meedoet, dan kan je niets veranderen. Alleen al door hier, in klein comité, aan tafel te zitten, zet ik verandering in gang.” Ludwig Smits: “De cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed probeer je steeds groter te krijgen. Dat doe je door samenwerken. Ketens te organiseren. Er zijn veel partijen nodig.” Bouman denkt dat ketensamenwerking toekomstgericht bouwen kan bevorderen. Als hij niet telkens op projectbasis hoeft te acquireren, ontstaat er ruimte voor vernieuwing. Bij Vivare ziet hij die ontwikkeling al. “Als we naar een procesbedrijf in plaats van een projectbedrijf kunnen gaan dan kunnen we elkaar helpen.”

«

Nico Budel, directeur BUMÉ BV www.bume.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

15


Werkgeverschap professioneel & efficiënt geregeld ● Flexibele urenafname ● Vrij van afkoopfee na overname medewerker ● Minder werkgeversrisico ● Minder administratie ● Vrij van inlenersaansprakelijkheid ● Je medewerker kan rekenen op perfect werkgeverschap

Anouk de Valois Payroll@Work BV Schoolstraat 3 6901 HD ZEVENAAR Tel. 0316 - 58 08 70 M. 06 - 18 94 01 82 info@payrollatwork.nl www.payrollatwork.nl

De zekerheid van een betrouwbare dienstverlener • ABU lid • Nen 4400-1 gecertificeerd

Ideaal voor MKB en retail Brandmeldsystemen Telefooncentrales Datanetwerken (LED)verlichting Stopcontacten en schakelaars Camersystemen Laadpalen Meterkasten Advies bij verbouwing en renovatie


BOUW- EN PROJECTONTWIKKELING

Tekst en foto: Dick Leseman

Van Wijnen voegt al 111 jaar waarde toe In 2018 viert Van Wijnen haar 111-jarig bestaan. De bouwonderneming pakt dit moment om terug te blikken op welke manier zij van betekenis is geweest voor haar klanten. Zo vraagt Van Wijnen aan de mensen die wonen, zorgen, werken en leven in de gebouwen die zij gemaakt heeft wat die plek voor hen betekent. Om van te leren én om trots op te zijn. Die nieuwsgierigheid, dat centraal stellen van de gebruiker, kenmerkt het bedrijf. We spraken met Richard van Kleef, commercieel manager van de Arnhemse vestiging, over zijn drijfveren en over Van Wijnen Arnhem.

Van Wijnen is met 24 locaties door het hele land een grote speler in de bouwwereld. Iedere locatie bedient de lokale markt. “Mede daardoor zijn we in staat de menselijke maat centraal te stellen”, vindt Richard van Kleef. Hij is nog geen jaar werkzaam bij Van Wijnen, maar voelt zich helemaal thuis bij de Arnhemse vestiging van de bouw- en projectontwikkelingsgigant. “Tijdens een opleiding in 2009 werd ik geconfronteerd met een citaat van Albert Einstein. Sindsdien is het mijn lijfspreuk: ‘Try not to become a man of success, but rather try to become a man of value’.” Dat is waar Van Wijnen ook voor staat, stelt Van Kleef. “Wij werken samen met de eindgebruiker en proberen waarde toe te voegen.” Of zoals de missie van Van Wijnen luidt: “Samen bouwen aan ruimte voor een beter leven.” Richard van Kleef vult aan: “Wij zoeken in elke opdracht naar de verbinding met de klant, de gebruikers van een gebouw, de omgeving en luisteren naar hun ideeën en wensen. Samen met andere partners in de keten zoeken we naar de juiste oplossingen. Bouwen is meer dan alleen vastgoed.”

DE BOUWOPGAVE Richard van Kleef is verantwoordelijk voor alle acquisitieprojecten met een bouwopgave, zoals hij het zelf noemt. “Nieuwbouw, transformaties, energetische aanpassingen en dat voor woningcorporaties, zorginstellingen, beleggers en projectontwikkelaars. De grootste opgave komende jaren is de energetische verbetering van bestaande woningen. Naast onze mensen op de afdelingen wonen, zorg en werken zijn onze mensen van onderhoud en beheer bezig met het verduurzamen, renoveren, transformeren en onderhouden van woningen en gebouwen om deze toekomstbestendig te maken. Ook op die manier maken we betekenisvolle plekken voor mens en maatschappij”, verduidelijkt Richard van Kleef.

IN DE PRIJZEN Van Wijnen bemoeit zich met meer duurzame projecten. “Naast bijna energie neutrale gebouwen, Nul-op-de-Meter en energieprestatie coëfficiënt nul woningen hebben we bijvoorbeeld in Zutphen bestaande woningen aardgasvrij gemaakt”, zegt Van Kleef trots. Een ander voorbeeld van duurzaam bouwen is het streven naar het toepassen van circulaire materialen.

“Wij proberen bij nieuwbouwprojecten circulaire materialen te gebruiken. Maar ook juist bij renovatie bekijken we nauwkeurig welke materialen echt vervangen moeten worden en welke een tweede leven krijgen, waarbij kwaliteit voorop staat, zoals bij het prijswinnende project van Tandheelkunde in Nijmegen.” Het juryrapport meldde: “De manier waarop het interieur is aangepakt – de tapijten, de verlichting, de uitsparingen – zijn een feest.” Van Wijnen viel nog een keer in de prijzen. Het Van Der Valk Hotel in Nijmegen, gebouwd samen met Wiegerinck architecten uit Arnhem, ontving de duurzaamheidsprijs. “Dat duurzaamheid hier als uitgangspunt is genomen voor een commercieel hotelbedrijf is erg bijzonder”, verduidelijkt de jury in het rapport. De jury hoopt dat hierdoor duurzaam en circulair bouwen de norm wordt in de hotelbranche. “Het circulaire en duurzame bouwen creëert meerwaarde voor de generatie na ons. En dat willen we graag: waarde toevoegen”, aldus Richard van Kleef.

«

VAN WIJNEN ARNHEM B.V. Van Oldenbarneveldtstraat 117 6827 AM Arnhem

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

17


WONINGCORPORATIE

Tekst: Mathilde Lentjes // Fotografie: Istar Verspuij

WONINGCORPORATIE VIVARE:

“Investeren in leefbaarheid doen we samen; er zijn ook volop kansen voor ondernemers” DE DEELNEMERS AAN HET GESPREK: Tanja van Voorthuijsen: manager Portfolio & Beleid Vivare. Wim Muilenburg: bestuurder Driestroom; een organisatie die zorg en ondersteuning biedt aan mensen met en zonder beperking en tevens de grootste franchisegevende organisatie voor particuliere zorg. Constantijn Fuchs: medeoprichter Stichting ZETTA; een stichting voor maatschappelijk vastgoed die zich inzet voor een vitale lokale samenleving. Het vastgoed is geen doel maar een instrument om maatschappelijk gewenste activiteiten en diensten mogelijk te maken. Tonita Garritsen: gespreksleider en directeur Portfolio & Organisatie Vivare.

Het wonen, het werken en de zorg zijn in beweging en aan heftige veranderingen onderhevig. Welke antwoorden vraagt dat van woningcorporaties en andere betrokken partijen? Op uitnodiging van woningcorporatie Vivare gingen drie maatschappelijk betrokken ervaringsdeskundigen hierover met elkaar in gesprek. “Vivare bouwt, onderhoudt en verhuurt betaalbare sociale huurwoningen. Ons aanbod stemmen we zorgvuldig af op de (toekomstige) vraag; we kijken altijd naar ontwikkelingen om ons heen. We investeren niet alleen in stenen, maar vooral in mensen. Samen met de bewoners en partners zoeken we naar de best passende oplossingen. We ondersteunen, brengen partijen bij elkaar, regelen huisvesting en zetten in de wijk menskracht en middelen in”, legt Tanja van Voorthuijsen, manager Portfolio en Beleid van Vivare uit. “Binnen deze processen zijn we voortdurend op zoek naar commerciële en maatschappelijke partners om lokaal de al ingezette oplossingen te versterken.” Wim Muilenburg, bestuurder van Driestroom:

18

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

Er zijn uiteenlopende mogelijkheden voor het bedrijfsleven om in te haken op de veranderingen en trends die momenteel plaats hebben binnen wonen, werken, zorg en leven. Woningcorporatie Vivare investeert al in passende oplossingen om de leefbaarheid en sociale cohesie in wijken te vergroten en nodigt het bedrijfsleven uit om hieraan ook een extra steentje bij te dragen. “Vanaf 2015 is de transitiewetgeving ingegaan: een omvangrijke stelselwijziging waarbij zorg, werk en jeugdhulp zijn gedecentraliseerd. Een van de gevolgen: er is een uitstroom vanuit de intramurale zorg, letterlijk de zorg binnen een zorginstelling. De mensen die eerder permanent in een zorginstelling terecht konden, worden nu in reguliere woonwijken gehuisvest. Binnen bepaalde wijken kunnen de genoemde ontwikkelingen leiden tot onthechting, schuldenproblematiek, eenzaamheid en onaangepast gedrag. Hierin heeft een organisatie als Driestroom met semimurale wortels een toekomst waar het gaat om het ondersteunen van gemeenten en maatschappelijke organisaties, zoals woningcorporatie Vivare. Onze gezamenlijke doelstelling is om kosten en de maatschappelijke schadelast te verminderen. Het toverwoord daarbij is hechting en binding tussen bewoners verbeteren, ontmoetingen organiseren en 7x24 uur ondersteuning.”

MEER DAN STENEN Constantijn Fuchs, medeoprichter van Stichting ZETTA: “Niet alleen de sociale cohesie en de samenstelling van de wijken verandert maar ook het maatschappelijk vastgoed: gebouwen met een publieke functie op het gebied van onderwijs, sport, cultuur, welzijn, maatschappelijke opvang en/of zorgmedisch veranderen in hun rol. Voorbeelden van maatschappelijk vastgoed zijn: scholen, culturele centra, theaters, opvangtehuizen, gezondheidscentra, buurthuizen en sportaccommodaties. Het vastgoed is niet langer meer een doel, maar een instrument om maatschappelijk gewenste activiteiten en diensten mogelijk te maken. Nieuwe maatschappelijke voorzieningen in buurten en wijken worden nauwelijks meer solitair gerealiseerd. Er is bijna altijd sprake van een combinatie van functies.”

NOABERSCHAP 2.0 Om de kwetsbare wijken leefbaar te houden, worden al volop middelen ingezet. Tanja van Voorthuijsen: “Wij betrekken onze huurders bij onze plannen, dat creëert betrokkenheid en vanuit die betrokkenheid ontstaat er vaak een nieuwe vorm van noaberschap: oftewel bewoners kijken naar elkaar om en zorgen voor elkaar.” Ook het bedrijfsleven kan een belangrijke rol spelen. In Rotterdam participeren bezorgers van PostNL in de proef ‘Meld Isolement’ en komen ze in actie als de post zich ophoopt en bewoners langdurig afwezig lijken. De postbodes zijn vijf dagen per week in de wijk en zijn vertrouwd met de bewoners, dat heeft een toegevoegde waarde. “Wij staan open voor en juichen dit soort initiatieven van harte toe. We zien ook kansen in samenwerking met supermarkteigenaren, groenvoorzieners en schoonmaakbedrijven. Zij kunnen emplooi bieden aan kwetsbare bewoners. Het mes snijdt aan twee kanten: bewoners worden ingeschakeld in de wijk en voelen zich gewaardeerd, tellen weer mee, versterken hun band met de buurt, worden er eigenaar van en komen uit hun isolement.” Constantijn Fuchs: “Eenmaal (weer) aan het werk, kunnen bewoners zich ook weer verder ontwikkelen. Door continu taken en verantwoordelijkheden toe te voegen, ontstaat er een nieuwe economie. Bedrijven voorzien langs deze weg ook in oplossingen voor hun personeelstekorten en kunnen en passant werken aan hun SROI (Social Return on Investment) paragraaf.” Tanja: “Wij verhuren niet alleen, maar onderhouden ook. We zijn de komende jaren volop bezig met de verduurzaming van ons huizenaanbod. Daarin zien wij kansen om samen met het bedrijfsleven ook te werken aan het verbeteren van de leefbaarheid. In de Arnhemse wijk Immerloo gaan wij bijvoorbeeld


binnenkort aan de slag met een grootschalig verduurzamingproject. Aannemers en onderhoudsbedrijven zouden bijvoorbeeld mensen uit de wijk zelf kunnen inzetten bij werkzaamheden aan hun eigen woning.”

CREATIEVE OPLOSSINGEN Zowel Tanja, als Wim en Constantijn zien de nabije toekomst met vertrouwen tegemoet. “Aan alle betrokken partijen de taak om een samenhangende aanpak te realiseren, om de schotten te laten verdwijnen. Dat vereist inspanning en creativiteit in oplossingen. Die oplossingen zijn al aanwezig, maar hebben het nodig om nog meer uitgebreid en actief ingezet te worden. Het bedrijfsleven is van harte uitgenodigd om hierin mee te denken.”

VIVARE IN HET KORT: • Circa 55.000 huurders; • Circa 225 medewerkers; • 2017: 24.500 verhuureenheden, waarvan 22.500 zelfstandige woningen, 1.050 onzelfstandige woningen, 115 maatschappelijk vastgoed en bedrijfsonroerendgoed en 835 parkeergelegenheden en overig. • 2017: 65% grondgebondenwoningen en 35% gestapelde bouw, dat zijn appartementen en boven, - en benedenwoningen. • 2017: 97% van de woningen heeft een huurprijs onder de huurtoeslaggrens;. • Actief in zes gemeenten: Arnhem, Duiven, Overbetuwe, Renkum, Rheden en Westervoort en 18 plaatsen: Arnhem, De Steeg, Dieren, Doorwerth, Duiven, Ellecom, Elst, Groessen, Heelsum, Heveadorp, Loo, Oosterbeek, Renkum, Rheden, Spankeren, Velp, Westervoort en Wolfheze.

«

VIVARE Meander 825, 6825 MH Arnhem Telefoon 088 - 054 11 99 E-mail algemeen@vivare.nl www.vivare.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

19


AARDGASVERBRUIK

Tekst: Mathilde Lentjes // Fotografie: Jacques Kok

“Van-gas-los” NATHAN SYSTEMS WINT PUBLIEKSPRIJS VSK MET LUCHT/WATERWARMTEPOMPEN VOOR HOGE TEMPERATUREN

Samen met het Duitse bedrijf alpha innotec zocht Nathan Systems naar een technologie om het aardgasverbruik in woningen terug te kunnen dringen. De oplossing werd gevonden in de ontwikkeling en productie van de lucht/waterwarmtepomp voor hoge temperaturen: een unieke vondst want tot nu toe was zo een uitvinding technisch gezien niet mogelijk.

Met de lucht/water-warmtepomp voor hoge temperaturen – dat is tot 70 graden Celsius – met de treffende naam ‘Van Gas Los’ won Nathan Systems de VSK Award Publieksprijs (de vakbeurs voor de totale installatiebranche). Peter Centen, technisch directeur bij Nathan Systems: “Het terugdringen van het aardgasverbruik is momenteel een heet maatschappelijk hangijzer. Dat heeft onder andere te maken met de aardbevingen in Groningen en de wens de co2-uitstoot te verminderen.” “Met zijn allen willen we zo snel mogelijk van het aardgas af. Dat kan met onze technologie ‘Van-gas-los’: we demonteren de cv-ketel en plaatsen de warmtepomp waarmee een hele woning kan worden verwarmd en er warm water getapt kan worden, allemaal op elektriciteit gebaseerd. De lucht/water-warmtepomp LWDV wijkt op een aantal cruciale punten af van bestaande warmtepompen en lucht/ water-warmtepompen in het bijzonder. Zo is de maximaal te realiseren CV-watertemperatuur beduidend hoger tot 70°C, zelfs bij extreem lage buitentemperaturen. Hierdoor kunnen bestaande traditionele afgiftesystemen blijven hangen.

20

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

We verzorgen ook duurzame klimaattechnologische systemen voor bedrijfspanden, maar met onze meest recente vinding richten wij ons vooral op de (particuliere) woningmarkt. Steeds meer consumenten interesseren zich in duurzame verwarming in plaats van gasgestookte verwarming vanwege onder andere de financiële besparingen die het oplevert en ook woningbouwverenigingen hebben er oren naar. Die markt bedienen wij.”

VERHUIZING Als geautoriseerd fabrieksagent en importeur van de A-merken Uponor, alpha innotec, Komfort en Metro Therm is Nathan Systems partner voor hoogwaardige producten in duurzame klimaattechniek. In het assortiment vindt u onder andere warmtepompen, leiding- en installatiesystemen, regelsystemen, verdelers, appendages en verwarmingsunits. “Nathan Systems is een sterk groeiend bedrijf. We verhuizen in juni naar een nieuw pand op industrieterrein Zevenpoort in Zevenaar, want we zijn letterlijk en figuurlijk uit onze jas aan het groeien. Ons toekomstig gebouw is een showcase op zich, want het is gebouwd naar de laatste stand van techniek. Het wordt niet alleen een prachtige werkplek

voor onze mensen, maar ook een kennis- en expertisecentrum. Er zal veel te zien zijn over al onze producten in onze speciale showroom.”

UITBREIDING NATHAN ACADEMY “Onze al succesvolle Nathan Academy zullen we ook verder uitbreiden. In de academy leiden wij ingenieurs, architecten en andere professionals uit de hele bouwketen in de meest brede zin van het woord op in het gebruik van de nieuwste technologieën en verzorgen we regelmatig seminars. Het gaat allemaal heel erg snel momenteel binnen onze branche. Er is veel vernieuwing en de technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een razend tempo op. Het heeft allemaal lang stil gestaan, maar ineens is er de ommekeer. Wij zijn als betrouwbare en solide partner in staat om alles bij te houden en er op in te spelen. De flow is ingezet en wij gaan er in mee.”

«

NATHAN SYSTEMS Impact 73, 6921 RZ Duiven Telefoon 026 - 445 98 45 www.nathan.nl


WOONOPLOSSINGEN

Hoekplus Wonen verbouwt slim voor nu en later De bouwopgave in Nederland liegt er níet om. Er is een schreeuwend gebrek aan woningen. Aan pássende woonruimte vooral. Woningen die kunnen mee bewegen met de veranderende behoeften van bewoners en vastgoedeigenaren. Met de demografische evolutie. Met de eisen en dynamische ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. De strategen en vernieuwers van De Variabele vastgoedservice beten zich vast in dit vraagstuk en kwamen uit op een origineel staaltje van toekomstvast verbouwen: Hoekplus Wonen. De basis voor het idee ontstond toen De Variabele, in samenwerking met VOM architectuur en techniek, onderzocht hoe je in jaren ’60-’70 wijken op een betaalbare manier meer woningen en meer woningvariatie kunt realiseren. Naast gezinswoningen ook woningen voor ouderen, alleenstaanden en studenten. Binnen het concept van Hoekplus Wonen wordt de hoekwoning van een woningblok omgebouwd naar drie volwaardige woningen met alle voorzieningen: twee op de begane grond, een op de verdieping. Elke woning heeft zijn eigen voordeur. De rolstoelvriendelijke woningen op de begane grond zijn geschikt voor senioren en mensen met een fysieke beperking. De woningen hebben één slaapkamer; voor de woning op de verdieping kan op zolder een

tweede slaapkamer worden ingericht. Deze woning heeft ook mogelijkheden voor een dakterras bovenop de Hoekplus-aanbouw.

CIRCULAIR EN OMKEERBAAR Het basisconcept van toen ontwikkelde zich tot een passend antwoord op de vraag van nu naar vooruitstrevende woonoplossingen. Niet alleen zijn indeling en materialisatie af te stemmen op de individuele wensen en randvoorwaarden; ook circulariteit en reversibiliteit kregen een prominente rol. Energetische maatregelen, moderne installatietechniek, een gezond binnenklimaat, eigen opwek van duurzame energie: alles wat je van een moderne nieuwbouwwoning verwacht is ook mogelijk met Hoekplus Wonen. De Variabele werkt zoveel mogelijk met circulaire materialen en onderdelen. Over aan de toekomst denken gesproken: de kans is groot dat de woningvraag er over jaren anders uitziet. Omdat de huidige vraag dan grotendeels is ingevuld. Wat als er dan juist meer behoefte is aan gezinswoningen? Het antwoord van Hoekplus Wonen is reversibiliteit. De woning wordt teruggebracht in de oorspronkelijke staat. Dat gaat relatief eenvoudig dankzij de grotendeels modulaire bouw. Onderdelen worden weer hergebruikt in andere woningen.

stellen om zolang mogelijk zelfstandig te blijven wonen, dan moeten we niet alleen kijken naar de ‘hardware’, de bakstenen. Je hebt ook goede voorzieningen nodig in de nabije omgeving: zorg, winkels, sociale ontmoetingsplekken. De ouderen moeten veilig en comfortabel kunnen wonen, ook als ze al in een bepaalde mate hulpbehoevend zijn. De Variabele biedt deze en andere ondersteuning - optioneel - aan als onderdeel van Hoekplus Wonen. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de specialisten van adviesen servicebureau Vivalib. Voor corporaties, gemeenten, ontwikkelaars en beleggers voert Vivalib analyses uit van de stedenbouwkundige en de fysieke omgeving. Is de plek geschikt om bewoners oud te laten worden? In de volgende fase verzorgt Vivalib de advisering over en begeleiding van de inrichting en installatie van de woning. Zo is er bijvoorbeeld aandacht voor valpreventie en handige lichtroutes. Maar ook voor bijvoorbeeld de monitoring van medische problemen op afstand, een servicecentrale met 24/7 personenalarmering en slimme, eenvoudig bedienbare domotica. Want: Bouwen aan de toekomst is zorgen voor de toekomst!

«

ANALYSE, ADVIES EN ZORGTECHNOLOGIE Waar de oorsprong van Hoekplus Wonen lag in de wijken van de jaren ’60-’70, ligt dat nu anders. Willen we ouderen in de gelegenheid

Voor meer informatie: www.devariabele.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

21


Synerlogic en Altop Kunststoftechniek bezegelen een langdurige samenwerking Chiel Berndsen van Altop Kunststoftechniek (links) en Andre Kwakman van Synerlogic bij de bulktanks.

22

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


CHEMIE

Eind november van vorig jaar werd bij Synerlogic een van de bulk opslagtanks, afkomstig van Altop Kunststoftechniek, vervangen. Al sinds 2006 werken ze samen, toen Synerlogic verhuisde van het Broek in Arnhem naar Centerpoort in Duiven. Altop Kunststoftechniek leverde destijds alle tanks en leidingen in het nieuwe pand en dat bleek het startschot voor verdere samenwerking. Die samenwerking bleef niet beperkt tot levering van tanks en andere technische producten. Ze trekken ook samen op naar andere bedrijven en in ChemieConnect, een samenwerkingsverband van acht bedrijven.

Tekst en foto: Dick Leseman

Synerlogic bestaat meer dan 110 jaar. Van oorsprong was het bedrijf van de Coöperatieve Zuivelindustrie. Die hadden een aankoopkantoor dat letterlijk alles aankocht voor de zuivelindustrie. Later zijn ze de inkoop ook gaan doen voor alle melkveehouders. In 1985 werd het bedrijf verzelfstandigd en tien jaar later nam vader Kwakman het bedrijf over. CEO Andre Kwakman is samen met zijn zus de tweede generatie die aan het roer staat van Synerlogic. “Anderhalf jaar geleden zijn we begonnen met de heroriëntatie op onze strategie. Alles wat we doen staat vooral in het teken van levensmiddelen en de levensmiddelenindustrie. We hebben een kerstboom aan merk- en bedrijfsnamen. Dat willen we zoveel als mogelijk weer onder één noemer brengen”, legt Andre Kwakman uit. “Onze pay-off is ‘adding value to food’. Wij geloven dat iedereen recht heeft op kwalitatief hoogwaardige en veilige voeding. We zoeken daarom naar duurzame oplossingen door de hele keten heen, in de supply chain en logistiek, maar ook in onze producten en dat zijn kort samengevat alle essentiële ingrediënten en chemie die nodig zijn.” Synerlogic ontwikkelt en produceert reinigings- en desinfectiemiddelen, ingrediënten en chemie die ze vermengen en afvullen van literfles tot aan 1.000 literboxen en zelfs tankwagens. “We nemen ook verpakkingen retour die we hier reinigen en weer afvullen”, verduidelijkt Andre Kwakman. Omdat wij actief zijn in de food, feed en chemie moeten we voldoen aan veel wet- en regelgeving. We willen daarin graag vooroplopen en hebben daarom acht mensen fulltime werkzaam op de SHEQ-afdeling.” SHEQ staat voor safety, health, environment en quality. “We leveren direct bij zo’n 40.000 klanten wereldwijd. Van ambachtelijke eenmanszaken tot industrie”, aldus Kwakman.

ZELF BEGONNEN Altop Kunststoftechniek kent een hele andere historie. Chiel Berndsen richtte zelf Altop op. De selfmade man begon zijn carrière al vroeg bij Vink Kunststoffen na zijn MTS. Hij koos ervoor om snel te gaan werken en zo ervaring op te doen in plaats van verder studeren aan de HTS. Hij heeft daar alle facetten van de bedrijfsvoering meegekregen. “Ik wist op de MTS al dat ik voor mezelf ging beginnen. Ik heb in 1998, op mijn 24e, mijn broer gebeld: We gaan voor onszelf beginnen. Ik werd direct ingehuurd door mijn oude werkgever voor een half jaar en mijn broer voor een jaar bij ASML. Daarna kwam ik op kantoor en had voor Unica in Arnhem een nieuwe installatie getekend. Zij vroegen mij om het ook uit te voeren. Ik had niemand in dienst, maar zij drongen aan.

Ik kon met Vink een goeie deal maken en huurde acht monteurs in. Zo ben ik begonnen”, blikt Chiel Berndsen terug. Aanvankelijk als Teken- Adviesburo Berndsen, maar twee jaar later als Altop Kunststoftechniek. “Bij AVR in Westervoort wisten ze dat ik voor mezelf was begonnen. Ik kende ze nog van mijn vorige werk en ze nodigden me uit om te komen praten. Ik nam ondertussen een gepensioneerde maar fitte monteur in dienst.” Altop Kunststoftechniek biedt oplossingen op het gebied van kunststof apparatenbouw en leidingsystemen en maakt onderdeel uit van de Altop Groep. De twee andere bv’s van de Altop Groep zijn, Altop International dat zich richt op luchtbehandelingskasten en Arveon, dat producten maakt voor de waterwereld. Inmiddels heeft de Altop Groep 60 mensen in dienst.

DE WIL OM SAMEN TE WERKEN De bedrijven trekken inmiddels vaak samen op naar klanten. “Refresco, producent van frisdranken en Vecozuivel, producent van biologische melkproducten, zijn mooie recente voorbeelden van samenwerking met Synerlogic”, vertelt Chiel Berndsen. “Wij vullen elkaar aan en als de klant tevreden is, dan zijn wij dat ook.” Inmiddels gaat de samenwerking nog verder en zijn beide heren participant aan ChemieConnect, een samenwerkingsverband van acht partners in de chemiesector. “De complete keten die met chemie te maken heeft ondervangen we met acht partners. Het hoofddoel van ChemieConnect is kennisdelen en samenwerken”, stelt Chiel Berndsen. “We kunnen met deze samenwerking de klant van begin tot eind compleet adviseren. Je kunt een prachtige mooie opslagtank leveren, maar als de rest niet klopt is de klant niet blij of andersom, een kwalitatief chemisch product in een lekkende tank is een ramp”, vult Andre Kwakman aan. “Je kunt je integrale chemievragen kwijt bij het platform.” Naast Altop en Synerlogic werken IA-groep voor de wet- en regelgeving, Hamer Installatietechniek uit Apeldoorn, Agidens voor de automatisering, en nog wat clubs met inhoudelijke materiaalkennis mee aan ChemieConnect. Tot nu toe was er geen samenwerking op het gebied van chemie. “In Nederland is men te bang om samen te werken, maar je moet uitgaan van je eigen kracht”, vindt Chiel Berndsen. “Wij hebben de wil om samen te werken en te delen”, aldus Andre Kwakman. Onlangs is ChemieConnect gelanceerd op de Aqua Nederland Vakbeurs.

«

www.altop.nl www.synerlogic.nl www.chemieconnect.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

23


De professional moet geen uitvoerder worden, maar eigenaar van een probleem Wie weleens gekampeerd heeft, kent het probleem van een wiebelende campingtafel. De oplossing is gevonden door alle poten verstelbaar te maken. Maar hoe geef je instructie aan personeel dat honderd of duizend campingtafels moet opbouwen? Alle poten even lang uitschuiven? Of zorg dat alle tafels vlak en stabiel staan? Dat laatste is natuurlijk de bedoeling met name op een hobbelig veld, maar is lastiger te besturen. Of toch niet? Wouter Hart onderzocht succesvolle organisaties. Hij is te gast bij de elfde FEM Knowledge Tour.

24

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


HAN KNOWLEDGE TOUR

Tekst en foto: Dick Leseman

De FEM Knowledge Tour wil informeren en debat voeren op de grote actuele thema’s in de financiële en economische wereld. Onder meer Ben Tiggelaar, Barbara Baarsma, Jeroen Smit, Maurits van Oranje, Jeroen Dijsselbloem en André Kuipers spraken in een serie van tien opeenvolgende Knowledge Tours. Wouter Hart leidt ons in deze elfde Knowledge Tour de weg terug naar de bedoeling. Wouter Hart volgde een opleiding in het sociale domein, culturele maatschappelijke vorming. “Tot en met mijn studie heb ik mij vooral beziggehouden met creativiteit, psychologie en persoonlijke ontwikkeling. Sindsdien houd ik mij vooral bezig met de mythe van beheersbaarheid in organisaties en de daarbij behorende vraag hoe organisaties beter kunnen presteren door anders na te denken over performance, leiderschap en beheersing”, schrijft hij op zijn LinkedIn. Hij is auteur van het boek ‘Verdraaide organisaties’ waarin de dynamiek onder de meest succesvolle organisaties eenvoudig en helder is beschreven. “Terug naar de bedoeling”, luidt de subtitel van het boek. Als de bedoeling leidend wordt, dan beginnen de oplossingen werkelijk in de praktijk.

GEEN OPLOSSINGEN GEVEN Wouter Hart houdt ervan voortdurend verhalen uit zijn privé-omgeving te delen en te vertalen naar bedrijven of bijvoorbeeld naar de situatie binnen de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Een illustratief en herkenbaar voorbeeld komt van zijn kinderen, van wie kamers een puinhoop waren en Wouter zijn kinderen, Jasper (8) en Sterre (6), opdroeg hun kamers op te ruimen. Binnen twee minuten stond Jasper beneden. ‘Ik ben klaar’, zei hij. Wouter bedacht dat het wel erg snel was en dat als hij de kamer zou controleren hij zou constateren dat er nog het een en ander gedaan moest worden. Daarmee zou Wouter dan eigenaar van het probleem worden en de oplossing aandragen: “dat en dat moet daar, en dat moet ook nog enzovoort.” Hij zei toen tegen zijn zoon of hij dacht dat zijn vader ook zou denken dat het opgeruimd was. “Nee”, was het antwoord waarop hij weer naar boven ging om een nieuwe poging te doen. Na vijf minuten kwam hij trots naar beneden. Wouter ging mee kijken en inderdaad het was zo goed als helemaal opgeruimd. Nog even samen scannen en klaar. “We moeten als leidinggevenden geen oplossingen aandragen, maar de professional het probleem laten oplossen. We moeten naast de ander gaan staan en vragen wat er nodig is om het probleem op te kunnen lossen”, concludeerde Wouter Hart naar aanleiding van dit voorbeeld.

VAN GOED ZIJN, NAAR GOED WORDEN Een ander sprekend voorbeeld kwam van de jeugdopleiding van voorbalclub AZ. Bij selectie in de jeugd bleek dat jeugd geboren in de eerste vier maanden van het jaar beter presteerden dat de rest. Logisch, ze zijn fysiek en mentaal sterker, krijgen vaker de bal, krijgen meer positieve feedback en presteren daardoor beter. Maar daarmee laat je een groot potentieel liggen. “Het verhaal tot dan toe was een verhaal van willen winnen”, legde Wouter Hart uit. “AZ draaide het verhaal om naar ‘Vooral niet altijd willen winnen’. We moeten niet goed zijn, maar goed worden.” Wouter Hart refereerde aan een artikel in de Correspondent over de jeugd bij AZ. “Achteraf snappen we wat we eerst verkeerd deden. Dat talentvolle maar laatgeboren kinderen het plezier verliezen.” Een citaat uit het artikel. Ook liet Wouter Hart een kort stukje zien van College Tour, waar Reed Hastings, CEO van Netflix te gast was. Over het succes van Netflix zei Hastings: “We have very few rules at work. For example for hotels and flights etcetera we have the policy ‘act best in Netflix’s interest’.” Wouter Hart haalt dit voorbeeld aan om aan te geven dat wanneer je strikte regels gaat hanteren, bijvoorbeeld maximaal € 120 per hotelovernachting, de marges zoveel mogelijk opgezocht zullen worden. “In Dubai zal het moeite kosten een fatsoenlijke kamer te vinden voor dit bedrag, maar in Drachten kun je wellicht voor € 70 een hele aardige kamer vinden. Met deze regel lukt het ook om een kamer te vinden van € 119.” Met andere woorden, geef je personeel de vrijheid om te handelen in het belang van het bedrijf. “We trust the judgement of our staff and every year we evaluate this judgement.”

WAT MOET DE HAN HIERMEE Wouter Hart is op uitnodiging van Jolanda Berntsen, directeur van het Instituut Financieel Management van de faculteit. Zij raakte geïnspireerd door het boek ‘Verdraaide organisaties’ en probeert in haar praktijk de professionals, de docenten, de ruimte en inspiratie te geven om te streven naar kwaliteit van het onderwijs. “Ik wil een sfeer die zich kenmerkt door collegiale inspiratie, samenwerking, trots en vooral ook vertrouwen”, verduidelijkt ze. In de discussieronde komt de HAN vaker aan de orde. Wouter Hart onderschrijft een aantal suggesties uit het publiek, bijvoorbeeld ‘stop met toetsen’. De student bepaalt wat hij nodig heeft en moet dat aannemelijk maken wat hij nodig heeft met bijvoorbeeld een portfolio. “Vindt het haakje bij de student en sluit daarop aan”, is de stellige overtuiging van Wouter Hart.

«

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

25


Duurzaam personeelsbeleid vraagt coachend leiderschap 26

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


DUURZAAM PERSONEELSBELEID

Tekst: Paul de Jager // Fotografie: Istar Verspuij

Arbeidsmarktonderzoeken laten zien dat veel sectoren te kampen krijgen met een tekort aan personeel. “Dat doet een enorm appèl op ondernemers om te werken aan een duurzaam personeelsbeleid”, zegt Annet de Lange, lector Human Resource management bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Duurzaam personeelsbeleid betekent zuinig zijn op je medewerkers en die bron verrijken in plaats van uitputten. In personeelstermen: werven van mensen, ze boeien, ontwikkelen, opleiden en managen op een manier die bij hun talenten en mogelijkheden past. En dat gedurende hun hele loopbaan. Want niet alleen zijn alle beschikbare arbeidskrachten nodig, de komende jaren. Duurzaam personeelsbeleid voorkomt ook dat werknemers in de bijstand verdwijnen, met alle maatschappelijke kosten en persoonlijke risico’s van dien. “Ga dus zuinig om met de mensen die je hebt”, adviseert De Lange de werkgevers.

GESPREKKEN “Je leent als werkgever mensen van hun familie. Hoe zorg je ervoor dat ze sterker je bedrijf weer uit gaan?”, zo omschrijft De Lange een nieuwe manier van kijken naar personeel. Personeelsbeleid met een dergelijke inzet vraagt om intensieve gesprekken met de werknemer en aandacht voor zelfregie of zelfmanagement van medewerkers. Daarbij gaat het erover wat het werk betekenisvol maakt, hoe hij of zij denkt plezier in het werk te houden. Maar ook of kennis en kunde van mensen aansluit bij de arbeid van de toekomst en of zij zelf genoeg nadenken over om- en bijscholing. Wat zijn iemands talenten en hoe versterken we die? “Duurzame inzetbaarheid draait om de vraag wat iemand écht drijft in zijn werk”, vindt De Lange. “Van de leidinggevende vraagt dat persoonlijke betrokkenheid bij de werknemer; coachend leiderschap.”

IMAGO Bedrijven zullen er de komende jaren nog een hele klus aan hebben om het juiste personeel aan te trekken. “Employer branding helpt daarbij”, weet De Lange. Ze legt uit wat ze met de term bedoelt: “Employer branding betekent dat bedrijven potentiële werknemers boeien en binden en een aantrekkelijk imago hebben als werkgever (‘goed werkgeverschap’). Het gaat erom het bedrijf zó te ‘marketen’ dat mensen er graag willen komen en blijven werken.” Vroeger gebeurde dat met behulp van een interessant salaris aanbod. Maar dat is tegenwoordig niet meer voldoende. Werknemers werken zelden nog hun hele leven lang bij hetzelfde bedrijf. Er tellen andere zaken.

Bijvoorbeeld een groen imago. Niet alleen qua milieu, maar ook qua duurzame inzetbaarheid. Is het bedrijf bereid in te zetten op scholing om de kennis en kunde van de werknemer up-to-date te houden? Welke sociale waarden zijn belangrijk bij een bedrijf? En is er ook een gezondheidsbeleid? De Lange: “Ik verwacht nieuwe bedrijfsmodellen gericht op circulaire economie met de nadruk op meervoudige waardes die het bedrijf nastreeft. Daaronder valt de sociale waarde, het vitaal en inzetbaar houden van menselijk kapitaal. Er komt steeds meer aandacht voor het ’includeren’ van kwetsbare mensen in de organisatie. Dit noemen wij ‘inclusief HRM’. Het lectoraat lanceerde op 18 januari een nieuw boek over dit thema en startte een belangrijk nieuw vak op de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Tegelijkertijd wist ik ook nog vier andere hbo’s makkelijk te overtuigen van de noodzaak voor deze nieuwe cursus (Windesheim, Hanzehogeschool, Saxion en Hogeschool Utrecht). In de verhouding van de drie P’s: people, planet en profit, zal de nadruk op de laatste waarde de P (van people) steeds belangrijker gaan worden.”

ARBEIDSRITME Zorg voor personeel in organisaties is belangrijk, maar er is ondanks de aantrekkende economie nog steeds een grote groep met name langdurig werkloze ouderen die naast het arbeidsproces staat. Ze ontberen arbeidsritme, hebben niet meer de juiste actuele vaardigheden in huis of krijgen niet de kans van werkgevers om weer aan het werk te komen. Er spelen veel redenen een rol waarom deze ouderen niet allemaal in het arbeidsproces kunnen terugkeren. Uit cijfers van het UWV blijkt dat die groep langdurig werkloze 55-plussers groeiende is. In weerwil van de aantrekkende economie. Volgens Annet de Lange is hier een gezamenlijke inspanning van gemeenten, UWV’s, vakbonden en werkgevers nodig. En natuurlijk mag er ook inzet van de doelgroep verwacht worden. Zelfmanagement heet dat. Maar De Lange ziet ook veel in flexibiliteit tussen sectoren. In de zorg zijn bijvoorbeeld extra mensen nodig. Er zijn zorgtaken die ouderen uit een ander beroepsveld best op zouden kunnen pakken. Het zou helpen als minder strikt om diploma’s verzorgende A of B gevraagd wordt. Het ROC kan daartoe toegepaste kortdurende scholing aanbieden om ouderen uit andere sectoren in de zorg aan het werk te krijgen.

PERSONALIA Naam: Annet de Lange Leeftijd: 40 jaar Burgerlijke staat: Gehuwd, 2 kinderen Bedrijfsnaam: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Specialiteit: Onderzoek en advies Motto: Omdat ’t kan! Bucketlist: Vitaliteitsreis maken naar Noorwegen (zie http://www.nkdi.nl/studiereizennkdi/ u kunt ook nog mee.)

Ook de Hogeschool Arnhem en Nijmegen helpt mee via verkorte scholingstrajecten of het opzetten van associate degrees.

VOORBEELDEN Annet de Lange voltooide onlangs samen met enkele andere auteurs een boek over de inclusieve arbeidsmarkt. De titel ervan is ‘Omdat het kan: HRM handvatten voor een inclusieve arbeidsmarkt!’ Daar hebben de schrijvers bewust voor gekozen. Ze geloven niet zo erg in het opleggen van strenge regels. In de praktijk worden die vaak gemakkelijk ontdoken. Beter is het om te beschrijven hoe vruchtbaar personeelsbeleid er in de toekomst uit kan zien. Het boek biedt dan ook diverse voorbeelden van inclusief arbeidsmarktbeleid. Lector De Lange vertaalde de aanpak ook naar het onderwijs. Vandaar dat naast de HAN ook op vier andere hbo’s in het land aandacht besteed gaat worden aan de HRM-handvatten voor een inclusieve arbeidsmarkt.

«

Boek te bestellen via: https:// www.managementboek.nl/ boek/9789462155534/omdat-het-kanannet-de-lange

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

27


RONDE TAFEL INCLUSIEF ONDERNEMEN

Raymond Sweers, eigenaar ChainWorks www.chainworks.nl

Tekst: Paul de Jager // Fotografie: Jacques Kok

Wim Muilenburg, bestuurder Driestroom www.driestroom.nl

Laat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt eenvoudige taken overnemen van hoger geschoold personeel. Dan hebben die meer tijd voor hun kerntaken. Dat is één van de mogelijkheden om inclusief ondernemen rendabel te maken. De deelnemers aan het tafelgesprek over inclusief ondernemen zijn het daar roerend over eens.

Inclusief ondernemen is goed voor maatschappij én bedrijf Inclusief werkgeven betekent ruimte bieden aan werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt en een personeelsbeleid voeren waardoor mensen met plezier naar hun werk blijven gaan. De website van werkgeversorganisatie VNO-NCW meldt dat sinds 2013 ruim 29.000 extra arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking zijn gecreëerd. Tegelijk meldt de website dat werkgevers hinder ondervinden van het feit dat te weinig kandidaten op basis van hun kennen en kunnen in beeld zijn bij gemeenten en UWV. Raymond Sweers is eigenaar van ChainWorks, gespecialiseerd in arbeidsparticipatie van mensen met een beperking en het duurzaam inzetbaar houden van medewerkers. Bedrijven moeten wat hem betreft anders gaan kijken naar de inrichting van hun werk. “Er blijkt nog steeds veel eenvoudig werk te zitten onder de

28

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

noemer ‘alle overige werkzaamheden’, die in veel functiebeschrijvingen staat. Als we dat eenvoudige werk afscheiden dan maken we er weer zinvolle nieuwe functies van. Dan creëren we werk waardoor mensen met een beperking een zinvolle dagbesteding hebben én waarde toevoegen aan het bedrijf. Hoger gekwalificeerd personeel krijgt dan meer tijd om aan innovatie en eigen ontwikkeling te werken. Het betekent voor bedrijven een enorme omslag in het denken over het werken met arbeidsbeperkten. Als ze zien dat het werkt, neemt de bereidheid toe om het te doen.” Esther Gietemans is ondernemer bij Olympia Uitzendorganisatie Arnhem en vult aan: “Ondernemers die zo denken, geven inhoud aan een betekenisvolle economie. Ze willen wat betekenen voor zichzelf, de medewerkers en de onderneming. Wij geloven dat iedereen een unieke waarde heeft die via

het werk tot uitdrukking komt.” Frank van der Weiden, oprichter van TalentNL, een netwerk organisatie voor talentontwikkeling, loopbaanvragen en coaching: ”Het begrip ‘toegevoegde waarde’ is aan revisie toe. Het gaat tegenwoordig niet alleen over winst maken, maar steeds vaker over ‘mijn waarde voor deze samenleving’. Ieder mens is uniek en getalenteerd. Je bewust worden van je talenten geeft kracht. Daarmee ontvouwt zich je loopbaan en vergroot je zelf de kans om werk te vinden dat bij jouw past. Dat geldt zowel voor mensen als voor organisaties.“

WINST Wim Muilenburg onderkent dat bedrijven winst moeten maken: “Maar je kan het ook omdraaien. De economie trekt aan. Er ontstaat krapte op de arbeidsmarkt. Het feit dat bedrijven geen mensen kunnen krijgen,


“Ieder mens is uniek en getalenteerd. Je bewust worden van je talenten geeft kracht”

bedreigt hun continuïteit. Winst wordt gewoon synoniem met: kan ik voldoende mensen krijgen? Dat zie je in de IT, installatie en techniek, maar ook in de sectoren welzijn, zorg en groen. Waarom zou je dan geen gebruik maken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? Begeleid die mensen wel goed. De meeste mensen leren bijvoorbeeld door af te kijken van de buurman. Mensen met een autismestoornis kunnen dat niet. Die moet je trainen aan de hand van de procesgang. Vervolgens kunnen ze het werk vaak beter dan jij of ik. Als je als werkgever deze dingen ontdekt, dan kun je doorgroeien, een lagere kostprijs berekenen. Juist dóór de komst van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kun je meer winst maken.” Raymond Sweers: “We hebben het over mensen met een beperking, maar soms zoekt een werkgever juist een autist om het werk goed uitgevoerd te krijgen.”

Net als een reguliere werknemer kan een medewerker niet passen wat betreft kenmerken bij het aangeboden werk een afstand tot de arbeidsmarkt, weet Annet de Lange, lector human resource management bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Daarom is het goed dat er proefperiodes bestaan, waarin bekeken kan worden wat iemand kan en niet kan.

JOBCOACH Ton Dijkstra, is sociaal ondernemer bij De Voorwerkers in Arnhem. Het bedrijf voert voor opdrachtgevers montage- en assemblage werkzaamheden uit met personeel dat een afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Dat werk verdwijnt niet naar lagelonenlanden omdat het vaak om kleine partijen gaat. Hij constateert dat bedrijven vaak bang zijn om arbeidsbeperkten op te nemen in hun eigen organisatie. Ze vrezen veel tijd kwijt te zijn met de begeleiding.

Esther Gietemans, ondernemer Olympia Uitzendorganisatie Arnhem www.olympia.nl Voor een deel klopt dat verhaal. De doelgroep kan relatie- of financiële problemen hebben. Hoe ga je daar mee om? Ton Dijkstra: “Bedrijven doen ’s ochtends de poort open en de leiding

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

29


Als het buiten ook mooi mag zijn Picknicktafel van topkwaliteit

• Arnhems ontwerp • Gegalvaniseerd stalen onderstel met eiken of douglas hout. • 250cm of 350cm (L) x 145cm (B)

mauvestraat 6

6813 jl arnhem

t 026 - 370 11 37

wij zijn verhuisd! Transportweg 17, 7007 CL Doetinchem T 085-732 6620, E info@mvosolutions.nl

frank van der snee

øntwerp

e info@fvdsontwerp.nl

i www.fvdsontwerp.nl

UITZENDONDERNEMER

VAN HET JAAR 2016

www.mvosolutions.nl


RONDE TAFEL INCLUSIEF ONDERNEMEN Dat is een klassieke fout, als je het mij vraagt.” Het is volgens De lange – zeker in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt- noodzaak om sociaal te innoveren. Sociale ondernemers zien dat al en daar kunnen andere ondernemers van leren. Door langs te gaan bij ondernemers die duurzame oplossingen hebben gecreëerd en te vragen hoe ze dat gedaan hebben. De Lange: “Als je nu niet sociaal organiseert, dan ben je overmorgen als organisatie overbodig. Dat is mijn stelling.”

LANGDURIG WERKLOOS Frank van der Weiden, oprichter TalentNL www.talentnl.nl

wil dat iedereen snel op z’n plek zit en aan de slag gaat. Dat geldt niet voor mensen die hun leven niet op de rit hebben. Die willen heel hard werken, maar ze willen ook hun verhaal kwijt. We zijn als werkgevers geen hulpverleners, maar geef er de ruimte voor. Creëer een veilige omgeving voor medewerkers. Een jobcoach op de werkvloer is daartoe erg belangrijk. En verder doen we aan jobrotatie. Het werk op zich is saai, maar dat ondervang je door mensen elke dag op een andere plek neer te zetten. Daarmee train je ook de stressbestendigheid van je medewerkers.” Annet de Lange vindt dat het UWV vaak goed aangeeft wat de kenmerken van het aangeboden personeel zijn en welk werk ze wel of niet aankunnen. Verder weet ze dat er veel hulpmiddelen zijn om het werken met arbeidsbeperkten te vergemakkelijken. Zo is er de Harrytraining van het CNV of MatsWerkttrainig, die zittende collega’s leert omgaan met mensen met een arbeidsbeperking. “Het is goed om met elkaar na te denken over wat het betekent om een arbeidsbeperkt iemand op te nemen in het arbeidsproces. Je moet interesse hebben in die ander, en die ander moet ook interesse hebben in jou.” Tot de praktische hulpmiddelen voor begeleiding rekent De Lange de balanskaart (ontwikkeld door Theo Duijker en Bram Hanstede van Enspiratie uit Arnhem). Daarmee leer je volgens het stoplichtmodel om te gaan met de werknemer. Op een formulier kan hij aangeven of hij in groen (Lekker in m’n vel), oranje (Het gaat iets minder) of rood (Het dreigt echt fout te gaan) zit. Ook kan de werknemer erop aangeven wat hij nodig heeft. De Lange: “Iedere werknemer, ook de reguliere, heeft momenten van oranje en rood. Hoe reageren we op elkaar? Door iemand met een arbeidsbeperking te laten instromen, worden werknemers zich hiervan bewust en gaan ze erover praten. De communicatie wordt beter.” Ton Dijkstra herkent de noodzaak van goede bedrijfscommunicatie: “Bedrijven slaan regelmatig het werkoverleg over omdat er niets te bespreken zou zijn.

Esther Gietemans heeft veel uitzendervaring, ook met mensen die langdurig thuis zaten. Als ze mensen vanwege het salaris op hun oude niveau willen instappen, lopen ze vaak snel vast. Het is soms te hoog gegrepen, maar vooral niet passend, merkt ze. “Maar als ze bereid zijn om op een soms wat lager niveau of minder uren, maar vooral passend niveau aan de slag te gaan, krijgen ze van het UWV een waarschuwing omdat ze dan minder loon krijgen dan hun uitkering. Ontmoedigend. Ik vind het belangrijker dat ze werkervaring opdoen, bij voorkeur op een functie die helemaal past. Dat maakt ze geschikter om door te stromen naar beter werk dan nóg een jaar op de bank zitten”, vindt Gietemans. Statushouders zijn ook vaak een lange periode niet aan het werk geweest. Sweers werkt regelmatig met ze. Volgens hem is het belangrijk dat zij een goed inwerkprogramma aangeboden krijgen. Een taaltraining die toegesneden is op de werkomgeving vormt er een onderdeel van. Ook moeten zij een voorschakelperiode krijgen. Sweers weet waar het aan schort dat het zo moeilijk is om langdurig werklozen weer aan de slag te helpen. Hij vertelt: “Bij TNO is dat onderzocht. Het blijkt dat geloof in eigen kunnen, het hoogste goed is. Als dat op niveau is, pakken mensen alles aan. Ben je niet van jezelf overtuigd, dan ga je er niet aan beginnen.”

Annet de Lange, lector human resource management Hogeschool van Arnhem en Nijmegen www.han.nl

Ton Dijkstra, sociaal ondernemer De Voorwerkers www.devoorwerkers.nl

MAATWERK Wim Muilenburg wil dat bij het bemiddelen van de doelgroep, maatwerk met hoofdletters geschreven wordt. Want de één is langdurig werkloos, de ander laagbegaafd of hoogbegaafd maar autistisch; het spectrum is breed. “Dat betekent dat maatwerk met huizenhoge letters geschreven moet worden, terwijl we dertig jaar van standaardisatie in het personeelsbeleid achter de rug hebben. Dat is geen cultuurverandering maar een complete paradigmashift. Kijk goed wie je voor je hebt en waar iemand tot zijn recht kan komen. Dat geeft zelfvertrouwen. Dan wordt het werken met deze doelgroep succesvol”, vindt hij. Gietemans werkt al met dat uitgangspunt: “Wij kijken naar de unieke waarde van iemand die bij ons komt. Het gaat toch om de mens en zijn unieke toegevoegde waarde. Maar daarin moeten nog veel bedrijven overtuigd worden. Die vragen nog heel klassiek naar het CV. Het is aan ons om te bewijzen dat dat CV niet leidend hoeft te zijn. Dat doen we door succesvol te plaatsen, waarbij we de cultuur als belangrijke bouwsteen meenemen.” Raymond Sweers noemt in dit verband het boek Good to great van Jim Collins. De auteur is ervan overtuigd dat je iemand moet zoeken met aansprekende kwaliteiten en vervolgens pas moet bepalen wat die moet gaan doen. Dat maakt dat mensen op een plek komen waar ze fris en vol energie tot hun recht komen. Dit geldt vooral voor hoger opgeleiden. Van der Weiden weet dat talent ontwikkeling heel vruchtbaar te combineren is met groei: “Samenwerken gaat over samen leren. Als jij je ergens in wilt ontwikkelen en ik bied hier de werkplek waar dat kan, dan wordt het feest voor ons allebei.” Van der Weiden toont zich een optimist over de toekomst. Hij ziet dat steeds meer jongeren willen bijdragen aan de maatschappij. Ze gaan graag aan de slag bij een bedrijf dat inclusief onderneemt. Hij concludeert: “Inclusief ondernemen trekt dus talent aan!”

«

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

31


EIGENAARSCHAP

Eigenaarschap als nieuw toverwoord! Steeds meer organisaties durven zichzelf de vraag te stellen: willen we onze vaste structuren op het werk loslaten en een vernieuwende en praktische aanpak introduceren? Er is flink wat lef voor nodig om een bureaucratie om te toveren tot een zelfsturende en gemotiveerde werkomgeving die winst maakt. Wat vraagt dit van de medewerkers?

OMDENKEN Wat willen ze nu weer veranderen? Wat moet ik hier nou mee? Deed ik mijn werk niet goed soms? Het zal mijn tijd wel (weer) duren. Bij veranderingen in organisaties zijn dit veelgehoorde reacties. Zelf heb ik jaren geleden als directeur van Kema Registered Quality (o.a. ISO certificatie) al deze reacties ook gehoord en ervaren toen we een veranderingstraject hebben ingezet van een budget gestuurd instituut naar een commerciële dienstverlener. Onze uitnodiging naar de edewerkers was om mee te denken

en te werken vanuit andere leidende gedachten en wel deze: Hoe kan ik met deze situatie omgaan? Wat kan ik aan deze situatie toevoegen? Wat kan ik betekenen? Het betreft hier dus omdenken: van ‘hoe reageer ik op deze situatie?’ naar ‘hoe kan ik mijn huidige situatie beïnvloeden?’

DE FILE Je kunt dit omdenken vergelijken met hoe je naar een file kijkt. Enerzijds kun je je beklagen over de file en zegt een stemmetje in jouw hoofd: ga aan de kant mensen, want ik moet dóór kunnen rijden want ik moet op tijd zijn op mijn afspraak. En ook: waarom overkomt deze file mij nu weer? Anderzijds: sinds ik mij ben gaan realiseren dat die file er mede staat omdat ìk daar sta kijk ik anders naar die file. Ik kan bijvoorbeeld die afspraak éérder maken, of juist later. Of, zoals ik zelf heb gedaan, ik heb werk dichterbij huis gevonden. Aanvankelijk één dag in de week op fietsafstand, en inmiddels ‘voltijd’ als adviseur in talent ontwikkelings- en loopbaan vragen vanuit mijn werkkamer in Arnhem (nog steeds op fietsafstand!) en rijd ik nog maar af en toe met de auto het land in. Of ik kies vaker voor de trein, dat scheelt ook veel fileleed.

PERSONALIA Naam: ir Frank van der Weiden Leeftijd: 61 jaar Burgerlijke staat: gehuwd Bedrijfsnaam: TalentNL Functie: oprichter Specialiteit: oliebollen bakken Motto: je bewust worden van je talenten geeft kracht! Bucketlist: de halve marathon lopen, maar nu binnen 2 uur!

INSPIRERENDE VOORBEELDEN Het centrale thema hierbij is ‘eigenaarschap’. Als je wijst naar iemand anders of naar de situatie of naar je omgeving, dan wijzen er immers drie vingers naar jezelf! Stephen Covey maakt zo mooi het onderscheid tussen je ‘cirkel van zorg’ en je ‘cirkel van invloed’. De afstand daartussen levert werkstress op. Mijn grotere bewustzijn van de invloed die ik wèl kan aanwenden bezorgt mij steeds weer een flinke verlaging van mijn werkdruk. Inspirerende voorbeelden zijn ook de ondernemingen die Eckart Wintzen heeft opgezet langs de principes van kleinere, slagvaardige cellen. Of het Braziliaanse Semco, waar medewerkers zelf de hoogte van hun salaris bepalen. Of Buurtzorg, waar de teams nooit groter worden dan 8 collega’s, en anders vindt er celdeling plaats en ontstaat er weer een nieuw team. Of het tamelijk jonge Frisse Blikken in Utrecht, waar ze een mix van deze principes hanteren.

HET FAILLIET VAN TO DO LIJSTJES Stop dus met het maken van To Do lijstjes, schaf ze af! Ga maar eens na hoeveel tijd er in gaat zitten om ze te maken, op te schrijven en rond te mailen. Om in de volgende vergadering plechtig aan elkaar te vertellen waarom iemand níet is toegekomen aan zijn/haar actiepunt omdat hij/zij nog zit te wachten op een actie van iemand anders. Daarom werk ik al jaren bij voorkeur met een flipover waarop we alléén maar afspreken wie zich het meeste eigenaar voelt van welk thema. Als verslag volstaat het rondmailen van een foto van die flipover. En eigenaren rapporteren een volgend overleg altijd vooruitgang op hun thema, probeer maar!

«

TALENTNL gebouw Vestaete-Ondernemen&Ontmoeten, Bruningweg 23, 6827 BM Arnhem Telefoon 06 - 50 28 60 51 www.TalentNL.nl

32

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


INNOVATIE MAAKINDUSTRIE

Tekst en foto: Huub Luijten

JOSÉ VAN GERVEN, RCT INNOVATIEMAKELAAR IN DE LIEMERS

Schakelen tussen strategisch, persoonlijk en operationeel niveau Loop je als ondernemer tegen grenzen aan, dan zoek je naar oplossingen: een andere aanpak of een nieuwe (productie) methode. Maar hoe en met wie? Innovatiemakelaar José van Gerven helpt ondernemers op weg naar Smart Industry 4.0. José van Gerven bezoekt Oscar Klein in Westervoort. Van Gerven is sinds een half jaar in functie als RCT innovatiemakelaar voor de maakindustrie in De Liemers. Ze woont in de regio en heeft meer dan twintig jaar ervaring met het Gelderse bedrijfsleven. Zodoende beschikt ze over uitgebreide kennis van regionale bedrijvigheid en een groot netwerk. Oscar Klein is directeureigenaar van Klein Mechaniek; ontwerper, gereedschapsmaker en producent met als specialiteit kunststof spuitgietproducten.

José van Gerven en Oscar Klein: “Het gaat om een werkbare match tussen vraag en oplossing.”

SCHAKELEN

INVESTEREN EN INNOVEREN

Van Gerven: “Het heersende beeld is dat innovatie direct gekoppeld is aan inzet van nieuwe techniek, maar bij radicale en strategische innovaties blijkt dat 75 procent van het succes wordt bepaald door sociale innovatie. Denk aan nieuwe verdienmodellen, marketing, slimmer werken, en hoe je mensen - medewerkers en klanten - meekrijgt in veranderingen. Leiderschap is een belangrijk thema. Als innovatiemakelaar schakel ik dan ook voortdurend van strategisch naar persoonlijk en operationeel niveau. Mijn rol is te verbinden, ingangen te zoeken en ondernemers op een positieve, oplossingsgerichte manier op scherp te zetten. Alles met als doel de maakindustrie slimmer en duurzamer te maken.”

José van Gerven ondersteunt Klein Mechaniek in die afwegingen. Enerzijds door te bekijken wie in haar netwerk een geschikte partner zou kunnen zijn, anderzijds door het mee aanboren van subsidiekanalen. “Ik verken de mogelijkheden”, aldus Van Gerven, “maar Oscar neemt de beslissingen, hij is en blijft verantwoordelijk. Ik heb hem ook uitgenodigd voor de cobotpool: een leerkring waar bedrijven hun ervaringen met cobots uitwisselen. Dat draagt bij aan een werkbare match tussen vraag en oplossing.”

Het automatiseringsvraagstuk van Klein nadert de ontknoping. Hij gaat met hulp van Van Gerven aanvragen indienen voor financiële ondersteuning. Zo beschikt het RCT over digitaliseringsvouchers en kan de inzet van een Duitse partner voor visiontechnologie waarschijnlijk rekenen op een bijdrage uit het grensoverschrijdende Digipro. Van Gerven: “Wat ik bij Oscar doe is één voorbeeld van hoe met actieve ondersteuning,

AMBITIE Het bedrijf van Oscar Klein groeit en er gloort een zeer interessante markt. Maar hij loopt tegen een grens. Klein: “Tot nu toe ontwierpen en maakten we kunststof spuitgietproducten in kleinere series. Nu liggen er vragen voor het ontwerp en de productie van grote partijen. We investeren daarom in uitbreiding van onze capaciteit met een nieuwe productielijn. En het moet slimmer. Inzet van een cobot zal een deel van de oplossing zijn, daarom proberen we nu financiële en technische vragen helder te krijgen en met wie we in zee moeten gaan.”

RCT GELDERLAND RCT Gelderland is een onafhankelijk netwerk, voor en door ondernemers. Focus ligt op Smart Industry. De innovatiemakelaars helpen bedrijven elkaar te vinden en leggen voor innovatievraagstukken contact met de juiste kennispartners.

PERSONALIA Naam: José van Gerven Leeftijd: 58 Burgerlijke staat: Getrouwd met Johan Bedrijfsnaam: Regionaal Centrum voor Technologie Gelderland Functie: Innovatiemakelaar Specialiteit: Een ‘ontginner’ die doorgaat tot het gewenste resultaat is bereikt. Motto: Als je weet wat je wilt ben je niet te stoppen! Bucketlist – top 3: Op eigen motor door Amerika toeren, meerdaagse wandeltocht Patagonië, sneeuwwandelen in Lapland het gebruik maken van een netwerk en innovatiesubsidies, bedrijven nieuwe stappen kunnen zetten. Mijn oproep: ondernemers, denk en handel buiten de gebaande paden. Zoek elkaar op, mobiliseer steun, schakel de innovatiemakelaar in en breng samen Smart Industry 4.0 tot leven.”

«

JOSÉ VAN GERVEN Innovatiemakelaar RCT Telefoon 06 - 55 82 44 18 E-mail jose@rctgelderland.nl www.rctgelderland.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

33


REDACTIE S P E C I A L I S T E N A L S T I J D E L I J K E A A N V U L L I N G VA N U W B E D R I J F

“Goed doen, gewoon doen en samen doen” Al ruim 40 jaar lang biedt Liemerije de best mogelijke zorg en behandeling aan ouderen in de Liemers. Die goede zorg kunnen we alleen bieden als we echt oog hebben voor onze bewoners en cliënten. Onze medewerkers én onze vrijwilligers zijn ons grootste kapitaal. Zij zetten zich iedere dag met passie in en vormen samen het belangrijkste aandeel in het welzijn van onze cliënten! De kernkwaliteiten ‘goed doen, gewoon doen en samen doen’ staan voor ons centraal. In 2015 leerde ik de Liemerse Uitdaging kennen. Een grote overeenkomst met Liemerije is het enthousiasme van de Uitdaging om het welzijn in onze regio te verbeteren door te doen. Op verschillende manieren kunnen wij elkaar helpen dit doel te bereiken. Een prachtig voorbeeld van een gezamenlijk project is het project Muziek op Maat. Dit initiatief, bedacht door onze medewerkers en samen met de Vrienden van Liemerije opgepakt biedt bewoners met dementie individueel muziek aan. Daardoor is het mogelijk hen uit hun isolement te halen en contact te laten maken met hun omgeving. Voor dit project moest geïnvesteerd worden in apparatuur en menskracht. De Uitdaging en een Liemers bedrijf hebben het mede mogelijk gemaakt om 180 Ipods en koptelefoons aan te schaffen voor al onze 7 locaties. Een fantastisch resultaat! Liemerije ondersteunt op haar beurt de Uitdaging bij de Spullenbank. Wanneer we apparaten, hardware of andere materialen vervangen of afschrijven, zijn deze vaak nog prima geschikt voor hergebruik. Daarom benaderen onze medewerkers tegenwoordig bewust de Uitdaging om deze spullen een tweede leven te geven. Dat levert aan twee kanten blijde gezichten op: zowel bij onze medewerkers als bij de maatschappelijke organisaties die blij zijn met onze spullen. Zo makkelijk kan het zijn. Goed doen, gewoon doen en samen doen!

«

praktisch personeelsmanagement voor het MKB BureauDoet is er voor het MKB. Wij zijn er om te helpen bij het oplossen van personeelsvraagstukken, speciaal daar waar u geen tijd of kennis in huis heeft. BureauDoet zorgt voor een praktische invulling. Geen lange trajecten, maar een doelgerichte aanpak met een concreet en werkbaar resultaat. Dat is de kracht van BureauDoet.

Arnhem | Winterswijk | Zwolle NieuweStationsstraat 10, 6811 KS Arnhem | WTC Toren Tel: 06 22461575 | e-mail: info@bureaudoet.nl | site: www.bureaudoet.nl v

Bouwcollega’s gezocht!

PAOLA PETERS Bestuurder Liemerije, deskundige zorg voor ouderen Ondersteuner Liemerse Uitdaging www.liemerseuitdaging.nl

projectleider uitvoerder timmerlieden Karbouw Bouwonderneming is al jaren een begrip in Nederland. Om onze opdrachtgevers in regio Arnhem beter van dienst te kunnen zijn wordt er een nieuw bedrijf opgericht: Karbouw Arnhem. Dit biedt een unieke kans om aan de wieg te staan van een nieuw bedrijf. Bekijk de vacatures op karbouw.nl/vacatures

(026) 38 44 645

34

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018


CULINAIR EVENEMENT

Tekst: Mathilde Lentjes // Fotografie: Jacques Kok

ARNHEMS EVENEMENT IS GEBASEERD OP TALENT

‘ArnhemProeft!’ is meer dan een culinair evenement Dit jaar juni vindt de vierde editie van het Arnhemse ‘ArnhemProeft!’ plaats. In 2017 kon het door de experts van CU2 georganiseerde evenement rekenen op maar liefst 18.000 bezoekers. Directeur Frans van Eck leunt echter niet achterover, maar is volop bezig om ‘ArnhemProeft!’ nog aantrekkelijker te maken.

‘ArnhemProeft!’ is in 2013 begonnen als culinair evenement. Árnhems finest restaurants en horecagelegenheden werden de kans geboden zich gedurende vier dagen te presenteren aan het publiek. Datzelfde publiek en het bedrijfsleven omarmden de culinaire belevenis direct. Een successtory voor Frans van Eck, directeur van CU2. “Uiteraard zijn we er heel erg blij mee, maar we willen meer neerzetten dan louter een culinair evenement. Vorig jaar hebben we samenwerkingen gezocht en opgezet met onder andere opleiding- en kennisinstituten zoals dansschool Versteegh, ArtEZ Academie voor beeldende kunsten Arnhem en podia als Luxor. Dans, instrumentaal, koren, het gesproken woord, kunst, life installaties: het kwam allemaal voorbij en allemaal afkomstig uit Arnhem. Dit jaar willen we een nog breder programma opzetten. Ik was laatst bij Arnhem Innovate, het Arnhemse festival voor innovatie & creatie. Er is zo veel talent in onze stad waar de meeste mensen geen weet van hebben. Dat talent wil ik ook heel graag betrekken bij ‘ArnhemProeft!’. Iedereen die geïnteresseerd is om met ons samen te werken, nodig ik van harte uit om contact met ons op te nemen. Laat je talent vooral zien aan het

publiek, is ons motto.” Zoals gezegd, heeft ook het bedrijfsleven ‘Arnhem Proeft!’ omarmd. “Ieder bedrijf, ongeacht de omvang, is welkom. Het gaat om beleven, proeven, zien, ruiken en elkaar ontmoeten.”

TOUR OF FROZEN DREAMS ‘ArnhemProeft!’ is een van de evenementen uit de stal van CU2. “We hebben 15 jaar geleden de Open Nederlandse Kampioenschappen Icecarving opgezet en organiseren het elk jaar. Het is een evenement waarbij 40 professionele icecarvers live hun kunsten laten zien op een tijdelijke strijden om de titel Nederlands Kampioen. In het verlengde daarvan zijn we momenteel bezig met partijen uit China en Dubai om de ‘World Tour of Frozen Dreams’ te organiseren: een festival waarbij het publiek de wereld van ijsbeelden kan beleven in een tot tien graden gekoelde tent van in totaal 2000 m². In een afgeschermd en verwarmd gedeelte kunnen bedrijven lezingen en presentaties e.d. geven en is er ruimte voor horeca. Het evenement gaan we in carousselvorm aanbieden in drie steden die ver uit elkaar liggen zoals Berlijn, München en Hamburg. We beginnen in stad één en komen daar drie jaar later weer terug. Het is dus een terugkerend evenement.”

BETSYBOX Ook bedrijfsuitjes worden door CU2 bedacht en aangeboden. “Sinds kort hebben we de BetsyBOX: samen genieten van een diner dat in teams wordt gekookt vanuit de BetsyBOX, een box vol met twee schorten, een recept en alle ingrediënten om een recept te bereiden voor de rest van de groep. Bedrijven kunnen kiezen of ze op hun eigen locatie willen koken of er op uit willen gaan naar een externe locatie op de Betsy Bike, met een fietskarretje met alle benodigde spullen. Er is keuze uit verschillende menu’s en het gaat uiteindelijk om de saamhorigheid en onderlinge betrokkenheid die gezellig samen koken met zich meebrengt.”

«

CU2 BV Experts in events Frans van Eck Willemsplein 3, 6811 KA Arnhem Telefoon 026 – 445 57 78 www.cu2bv.eu www.arnhemproeft.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

35


INNOVATIE

Tekst: Paul de Jager // Fotografie: Istar Verspuij

’s Heeren Loo zoekt nieuwe vormen van verbinding Innovatie staat bij ’s Heeren Loo in het teken van meedoen in de maatschappij. Ook voor ondernemers is een rol weggelegd. ’s Heeren Loo ondersteunt mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Zo’n 10.000 cliënten in heel Nederland krijgen hulp, die varieert van lichte ondersteuning aan huis tot intensieve 24-uurs opvang op woonlocaties. De Hartenberg in Wekerom is een woonlocatie van ‘s Heeren Loo waar 220 cliënten wonen. De komende tijd zal dat aantal doorgroeien naar 300. Hier, op het hoofdkantoor, spreekt Hét Ondernemersbelang met regiodirecteur Anke Visserman. Woonlocatie De Hartenberg bestaat volgend jaar 50 jaar. Cliënten woonden er in groepen. De zorg was in 1968 medisch georiënteerd. Visserman: “Na een lange tijd van ontwikkelen waarin ook integratie centraal stond betekent innovatie nu voor ons dat we de zorg opnieuw labelen om het individueel perspectief te versterken van onze cliënten. Meedoen in de maatschappij is prima. Maar ieder kiest daarin zijn eigen pad. Mensen met een beperking moeten op een specifieke manier geholpen worden om zich te manifesteren in wonen, werk, familie en vrije tijd.” Een eerste stap in dat nieuwe denken over zorg is dat alle cliënten een eigen studio krijgen met een eigen huisnummer. Wonen in een groep blijkt een achterhaald concept. Visserman legt een link met een weekendje met familie in een vakantiehuisje. Op zondagavond is iedereen blij dat die weer naar huis kan. Het is even leuk, maar langdurig in een groep zitten is blijkbaar niet goed voor mensen. Dat geldt natuurlijk vice versa voor mensen met een beperking. Ook voor hen heeft een eigen domein een enorme meerwaarde. Vanuit hun eigen studio gaan ze met plezier bij de buren koffie drinken in plaats van elke dag met alle huisgenoten aan tafel te zitten. Dat is een heel andere benadering.

JONGEREN De Hartenberg ligt in het bos. “En dat bos willen we uit en delen met anderen”, verklaart Visserman. Daarmee bedoelt ze dat op veel verschillende manieren contact gezocht wordt met de nabij gelegen gemeente Ede. De locatie wordt nu nadrukkelijk gezien als een wijk van Ede. Jongeren uit Ede die van school dreigen te

36

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

gaan, biedt ’s Heeren Loo een traject aan om zich te oriënteren op een beroepsperspectief. Jongeren die geen ROC 1 – niveau hebben, krijgen een kans om op het terrein die startkwalificatie wél te halen samen met de Academie voor Zelfstandigheid. Dat is een niet-talige opleiding, ontwikkeld voor mensen waarbij het gewone leren onvoldoende aansluit. Ondersteuning met beeldmateriaal en leren in de praktijk werkt goed voor deze groep. “Jongeren blijven zo bij de les en voor onze bewoners hebben dergelijke initiatieven een grote meerwaarde. Want ze komen in aanraking met nieuwe mensen”, vindt Visserman. ROC-studenten en bewoners van De Hartenberg werken samen in het Open Lucht Theater op het terrein. Dat kan gaan om verkeer regelen en het bedienen van de verlichting tijdens een voorstelling tot schoonmaken en activiteiten plannen. Edenaren komen door nieuwe initiatieven op De Hartenberg, maar andersom gebeurt ook. Zo werken cliënten van ’s Heeren Loo in publieksboerderij De proosdij in de Edense wijk Veldhuizen. Jaarlijks komen daar maar liefst 60.000 bezoekers. Visserman: “Zo ontwikkelen we allerlei activiteiten die beide doelgroepen raken.”

ONDERNEMERS De gemeente Ede ziet De Hartenberg als een serieuze partner en werkt volop mee aan de initiatieven. Een project dat nog in de pijplijn zit is het opzetten van een Talent Experience Center. Dat moet een platform voor jongeren en bedrijven worden. De boer die zonder tussenhandel zijn producten kwijt wil, kan daar bijvoorbeeld gebruik maken van het distributiecentrum om de keten tussen boer en klant kort te houden. Een bedrijf in verlichting mag uitproberen welke verlichtingsvorm het beste past bij de verschillende bebouwingen op het terrein. Samen met de Wageningen Universiteit wordt Aqua Phonics opgezet; een basin met planten die zich voeden met de uitwerpselen van de vissen die erin rond zwemmen. Een ondernemer zette een klimbos op en er werkt een professionele kapster op het terrein. Ook de Albert Heijn supermarkt wordt professioneel gerund vanuit een distributie centrum.

HEIDAG Het Cultureel Centrum wordt in de nabije toekomst ingericht als congrescentrum. Bedrijven en anderen kunnen er hun heidag houden; bewoners van De Hartenberg verlenen naar vermogen hun diensten. Optredens in de grote zaal kunnen life gestreamd worden zodat een enthousiaste ‘TED-talk’ digitaal de wereld in kan, maar ook de zondagochtenddienst. “Steeds zijn de activiteiten erop gericht dat onze cliënten er beter van worden. We zoeken zinvolle activiteiten in co-creatie met de gemeente en met ondernemers”, vertelt Visserman.

TECHNIEK Innovatie betekent voor ’s Heeren Loo ook gebruik maken van moderne technieken. Als de familie van cliënten in Friesland woont, is er doorgaans minder bezoek en dreigt de betrokkenheid af te nemen. Skype op tablet en IPhone brengen familie en cliënten op een nieuwe manier bij elkaar. Zelfs als een deel van de familie in Nieuw Zeeland woont is dat geen beletsel om online contact te hebben. Visserman: “De mogelijkheden zijn we nog volop aan het ontdekken; ze zijn gigantisch.”

BEGELEIDING Ook de begeleiding van cliënten kan beter met behulp van beeldbellen via het internet. Een moeilijke brief van de gemeente kan nu meteen online besproken worden met de begeleider. Er hoeft niet gewacht te worden tot die volgens schema langs zou komen. En computerbediening met behulp van de ogen in plaats van de handen, biedt uitkomst voor cliënten die grotendeels verlamd zijn. Visserman tot slot: “We willen de wereld groter maken voor onze cliënten. En de wereld verrijken met wat we ontdekken voor en met onze cliënten. Samen kijken we wat passend is.”

«

’S HEEREN LOO Apeldoornseweg 60, 6733 SC Wekerom Telefoon 0800 – 355 55 55 www.sheerenloo.nl


“We willen de wereld groter maken voor onze cliënten”

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

37


DEELFIETSEN

FIETS ZOEKT MAN/VROUW

Testpiloten gezocht voor deelfietsen in het gebied Duiven/Westervoort Groene Allianties de Liemers is in de regio met een (elektrisch) deelfietsen platform gestart en zoeken testpiloten om deze deelfietsen uit te proberen. Groene Allianties de Liemers wil daarbij samen met ondernemers, werknemers en bezoekers van het gebied onderzoeken of mensen bereid zijn af en toe de fiets te gebruiken als alternatief voor de auto. Duurzaamheid en bereikbaarheid zijn voor de regio erg belangrijk. Onder andere IKEA, AVR, SUEZ en Hotel Gieling werken mee aan het project en op deze locaties zijn dan ook al fietsen beschikbaar. Er is gestart met 4 elektrische deelfietsen en 10 ‘gewone’ deelfietsen en dit wordt naar behoefte uitgebreid. Er zijn nu al deelfietsen beschikbaar bij IKEA (2 elektrische fietsen en 5 gewone fietsen), NS Station Westervoort (5 fietsen), bij hotel Gieling (2 elektrische fietsen) en bij de bushalte afslag A12 (1 fiets). Op verzoek van werkgevers, werknemers of andere testpiloten kunnen ook fietsen geplaatst worden op andere locaties in het gebied ‘Centerpoort-Nieuwgraaf’ in de Liemers.

FIETS RESERVEREN De fietsen zijn makkelijk te reserveren via de Skopei360 app en kunnen met behulp van de Skopei360 app op afstand ontsloten worden doordat ze voorzien zijn van een smartlock. Om mee te kunnen doen met het (elektrische) deelfietsen platform is het noodzakelijk om de Skopei360 app te downloaden. Reserveer een fiets via de Skopei 360 app en klik op de link in de bevestigingsmail van de reservering.

38

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 01 • 2018

GRATIS GEBRUIK Omdat het een pilotproject betreft in samenwerking met de Provincie Gelderland kunnen de testpiloten die de Skopei360 app hebben gedownload en de checklist hebben ingevuld de fietsen de komende maanden kosteloos gebruiken. Na het invullen van de checklist ontvang je een vouchercode die je bij de reservering via de Skopei360 app als betaling kunt gebruiken. Er is geen abonnement nodig om gebruik te kunnen maken van de fietsen.

BELONING VOOR DE TESTPILOOT MET DE MEESTE FIETSKILOMETERS De testpiloot die de meeste testkilometers heeft gemaakt in de periode 1 april tot 30 juni wordt extra in het zonnetje gezet.

SERVICES • Fietsen kunnen 24 uur per dag gereserveerd worden via de website of app 
 • Er is een helpdesk beschikbaar 
 • Er is een pech hulp beschikbaar 


INVULLEN VAN DE CHECKLIST

CONTACT

Met het invullen van de checklist krijgen Groene Allianties de Liemers en de Provincie Gelderland anoniem inzicht in de beweegredenen voor het woon/werk verkeer. De link naar de enquête staat in de bevestigingsmail als je een fiets reserveert. Je kunt de checklist ook direct invullen via www.groeneallianties-deliemers.nl/ nieuws/ mobiliteit enquête. De eerste 50 invullers van de enquête ontvangen een leuke attentie, dus ongeacht of er vervolgens gebruik is gemaakt van de deelfietsen.

Nog vragen over de pilot? Stuur een mailtje naar mobiliteit@gadeliemers.nl of bel 0653238123.

TECHNISCH SUPPORT www.skopei360.com support@skopei.com De skopei360 app is te vinden in de App Store en op Google Play

«


DUCATO P R O

WWW.KIEN.NL

E D I T I O N

G E L I M I T E E R D E V E R S I E VA N P R O F E S S I O N A L S - V O O R P R O F E S S I O N A L S

• 2.3 MJ 130 pk EURO-6 MOTOR • RADIO U-CONNECT 5’’ TOUCHSCREEN NAVIGATIE MET BLUETOOTH EN STUURWIELBEDIENING • CRUISE CONTROL • AUTOMATISCH GEREGELDE AIRCO • TWEEZITS BIJRIJDERSBANK • PARKEERSENTOREN ACHTER • VOLLEDIG TUSSENSCHOT• VEILIGHEIDSVOORZIENINGEN ZOALS ESC, ABS, ASR, HBA EN HILL HOLDER • EN NOG VEEL MEER

w 26.795 NÙ VANAF € 17.955

DE FIAT DUCATO IS EEN BETROUWBARE PARTNER. HIJ IS ROBUUST EN DYNAMISCH, BESCHIKT OVER EEN ROYAAL LAADVOLUME EN LAADVERMOGEN, EEN RUIM MOTORENAANBOD EN VRIJWEL ONEINDIGE IN- EN OMBOUWMOGELIJKHEIDEN. WIJ INTRODUCEREN NU DE GELIMITEERDE DUCATO PRO EDITION. EEN SCHERP GEPRIJSDE EN ZEER RIJK UITGERUSTE EDITIE. BESLIS SNEL EN PROFITEER VAN DIT SCHERPE, TIJDELIJKE AANBOD. PRIJS EXCL. BTW/BPM, AFLEVERINGSKOSTEN EN LEGES. ZOLANG DE VOORRAAD STREKT. WIJZIGINGEN EN ZETFOUTEN VOORBEHOUDEN. VRAAG MAAR DE VOORWAARDEN OF KIJK OP FIATPROFESSIONAL.NL/VERKOOPVOORWAARDEN.

Kien Arnhem B.V. Markweg 2, VELP Telefoon 026-369 00 00

Kien Nijmegen B.V. Microweg 49, NIJMEGEN Telefoon 024-751 11 11

A PRO LIKE YOU Kien Veenendaal B.V. Galileistraat 20, VEENENDAAL Telefoon 0318-41 34 42

WWW.KIEN.NL

2546-00_FP_Ducato Pro_220x315_Kien.indd 1

19-02-18 10:49


Het Ondernemersbelang Arnhem - De Liemers 1-2018  

Het Ondernemersbelang | Hét toonaangevende regionale ondernemersplatform voor het MKB. Wij verbinden lokale ondernemers en ondersteunen bij...

Het Ondernemersbelang Arnhem - De Liemers 1-2018  

Het Ondernemersbelang | Hét toonaangevende regionale ondernemersplatform voor het MKB. Wij verbinden lokale ondernemers en ondersteunen bij...

Advertisement