Page 1

การตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด “สํ านักงานภัทรจักรการบัญชี ”

โดย นางสาวนพชนก อนิลบล

รายงานฉบับนีเ้ ป็ นส่ วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสู ตรปริญญาบริหารธุรกิจบัณฑิต (การบัญชีบริหาร) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา พ.ศ. 2555


การตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด “สํ านักงานภัทรจักรการบัญชี ”

โดย นางสาวนพชนก อนิลบล

รายงานฉบับนีเ้ ป็ นส่ วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสู ตรปริญญาบริหารธุรกิจบัณฑิต (การบัญชีบริหาร) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา พ.ศ. 2555


กิตติกรรมประกาศ (Acknowledgement) รายงานฉบับนี้จดั ทําขึ้นเพื่อ รายงานประสบการณ์ที่ได้รับในช่วงได้รับการฝึ กงาน โดยได้นาํ ความรู ้ และประสบการณ์ที่ได้รับจากสํานักงานบัญชีซ่ ึ งได้ทาํ การมอบหมายให้ได้ทาํ งานจริ ง และ ความรู ้และประสบการณ์จากการเรี ยนจากมหาวิทยาลัย ซึ่ งจากการฝึ กงานที่ผา่ นมา ได้ทาํ ให้ขา้ พเจ้าได้ เรี ยนรู ้ถึงขั้นตอนการทํางานในสถานที่และสถานการณ์จริ ง มีปัญหาต่างๆให้แก้ และยังมีเทคนิคต่างๆ ซึ่ งต่างจากการศึกษาในมหาวิทยาลับซึ่ งเป็ นการแก้โจทย์เพียงอย่างเดียว ดังนั้นข้าพเจ้าจึงได้เรี ยบเรี ยง เป็ นเล่มรายงาน และนํามาเผยแพร่ แก่ผทู ้ ี่สนใจต่อไป ประโยชน์ที่ทุกท่านจะได้รับจากรายงานเล่นนี้ คือการได้เห็นภาพรวมของการทํางานจริ งใน ด้านของการจัดทําบัญชี และสามารถนําความรู ้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการศึกษา การทํางาน หรื อเพื่อ ลดข้อบกพร่ อง และเพิ่มความถูกต้องในการจัดทําบัญชี ต่อไป รายงานเล่มนี้ ไม่อาจจะสําเร็ จได้ หากปราศจากบุคคลหลายท่าน ได้แก่ อาจารย์ที่ปรึ กษาฝึ กงาน ที่ได้ให้ความรู ้ และความกรุ ณา อาจารย์ในมหาวิลยั เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา คณะวิทยาการ จัดการ สาขาการบัญชีบริ หาร ที่ได้ให้ความรู ้แก่ขา้ พเจ้า รวมทั้งผูจ้ ดั การและพนักงานบัญชี สํานักงาน บัญชีภทั รจักรการบัญชี ซึ่งล้วนเป็ นผูท้ ี่มีส่วนช่วยอย่างยิง่ ในการทําให้รายงานเล่มนี้ของข้าพเจ้าได้ ออกมาอย่างสมบูรณ์ ข้าพเจ้าขอกราบขอบพระคุณ คุณพ่อ คุณแม่ และครอบครัวของข้าพเจ้า ที่ได้คอยให้กาํ ลังใจ และให้ความช่วยเหลือข้าพเจ้าในด้านการศึกษา รวมถึงด้านอื่นๆมาโดยตลอด นางสาวนพชนก อนิลบล 1 มิถุนายน 2555


คํานํา รายงานนี้ ได้รับเนื้ อหาและข้อมูล มาจากการลงภาคปฏิ บตั ิ จริ ง จากโครงการส่ งนิ สิ ตออกมา ฝึ กงาน โดยโครงการฝึ กงานของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา โดยในครั้งได้มีวางแผน ให้นิสิตได้ฝึกงานเสมือนกับตนเป็ นบุคคลหนึ่ งในองค์กร ได้นาํ ความรู้ มาปฏิ บตั ิ จริ ง อีกทั้งยังได้รับ ความความรู ้ เพิ่มจากการปฏิบตั ิจริ ง จนก่อให้เกิดประสบการณ์และความชํานาญในระดับหนึ่ ง และได้ นําความรู ้และประสบการณ์ที่ผา่ นมานั้น นํามาเสนอในรู ปแบบรายงานเล่มนี้ โดยรายงานนี้ มีวตั ถุประสงค์จดั ทําขึ้นเพื่อเสนอรายละเอียดและขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธี กระทบยอด โดยมีการให้ขอ้ มูลพื้นฐานเบื้ องต้นที่ควรทํา ความเข้าใจก่ อนทําการปฏิ บ ตั ิ และวิธีการ ปฏิบตั ิอย่างละเอียดตามหลักการปฏิบตั ิอย่างถูกต้อง ข้าพเจ้าหวังว่ารายงานที่ ขา้ พเจ้าได้จดั ทําขึ้นในครั้งนี้ จะเป็ นแหล่งข้อมูลอีกแหล่งหนึ่ งที่เป็ น ประโยชน์ต่อผูท้ ี่มีความสนใจ และต้องการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับ ขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธีกระทบ ยอด

ผู้จัดทํา นพชนก อนิลบล


สารบัญ กิตติกรรมประกาศ คํานํา สารบัญ สารบัญภาพ บทนํา บทที1่ ความสําคัญของการฝึ กงาน วัตถุประสงค์หลักของการฝึ กงาน วิธีการศึกษาและค้นคว้าในระหว่างช่วงฝึ กงาน ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการฝึ กงาน บทที2่ การบริ หารและการดําเนินงานของหน่วยงาน ประวัติและสถานที่ต้ งั ของ สํานักงานภัทรจักรการบัญชี การจัดการและบริ หารองค์กรภายในสํานักงานภัทรจักรการบัญชี กลุ่มลูกค้าของสํานักงาน ผูบ้ ริ หารและบุคลากร งานที่ได้รับมอบหมาย ขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด บทที3่ วัตถุประสงค์ของการศึกษา การตรวจสอบความถูกต้องโดยวิธีกระทบยอด การตรวจสอบเอกสารและข้อมูลอื่นประกอบก่อนการทําการกระทบยอด ขั้นตอนและวิธีการกระทบยอด ข้อค้นพบจากการปฏิบตั ิงานจริ งเกี่ยวกับ ผลสรุ ปจากการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด ปั ญหาและอุปสรรคของการตรวจสอบ ผลที่ได้รับจากการปฏิบตั ิจริ ง

หน้ า ก ข ค จ 1 1 1 2 3 3 9 5 6 7 7 20 30 31 31


บทที4่

บรรณานุกรม

บทสรุ ป ปั ญหา และข้อเสนอแนะ บทสรุ ป ปั ญหาและข้อเสนอแนะ

32 32 33


สารบัญภาพ ภาพที่

หน้า

1. ตัวอย่างสมุดรายวันซื้ อ

9

2. ตัวอย่างสมุดรายวันขาย

10

3. ตัวอย่างสมุดรายวันจ่ายเงิน

10

4. ตัวอย่างสมุดรายวันรับเงิน

11

5. ตัวอย่างสมุดรายวันทัว่ ไป

11

6. ตัวอย่างสมุดแยกประเภท

12

7. ตัวอย่างหน้ารายงานภาษี

12

8. ตัวอย่างใบกํากับภาษี

13

9. ตัวอย่างหน้ารายงานภาษี

13

10. ตัวอย่างใบกํากับภาษี

14

11. ตัวอย่างใบเสร็ จรับเงิน

14

12. ตัวอย่างใบเสร็ จรับเงิน

15

13. ตัวอย่างรายละเอียดสิ นค้าคงเหลือ

15

14. ตัวอย่างรายงานการเคลื่อนไหวของธนาคาร

16

15. ตัวอย่างรายละเอียดสิ นทรัพย์

16

16. ตัวอย่างรายละเอียดลูกหนี้คงเหลือ

17

17. ตัวอย่างใบกํากับภาษีอย่างเต็มรู ป

18

18. สมุดรายวันซื้ อ

21

19. ใบกํากับภาษี

22

20. สมุดรายวันขาย

23

21. ใบกํากับภาษี

24

22. สมุดรายวันจ่ายเงิน

25


23. ใบเสร็ จรับเงิน

26

24. สมุดรายวันรับเงิน

27

25. ใบเสร็ จรับเงิน

27

26. ผลสรุ ปของการกระทบยอดเงินฝากธนาคาร

30


1

บทที1่ บทนํา ความสํ าคัญของการฝึ กงาน ปั จจุบนั นี้ระบบบัญชี มีอยูห่ ลากหลายรู ปแบบ ขึ้นอยูก่ บั ดุลยพินิจและความถนัดของแต่ละ องค์กรเพื่อให้มีระบบบัญชีที่เหมาะสมกับองค์กรนั้นๆ จึงมีวิธีปฏิบตั ิตรวจสอบมากมายซึ่ งให้ได้มา ใน งบแสดงฐานะการเงิน งบแสดงการเปลี่ยนส่ วนของผูถ้ ือหุ ้น และงบกําไรขาดทุนอย่างถูกต้อง อย่างน่ าเชื่ อถือได้ การตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอดมีรายละเอียดและขั้นตอนการปฏิบตั ิซับซ้อน หลายขั้นตอน หากไม่มีการวางหลักการให้พร้อมก่อนปฏิบตั ิ อาจทําให้เกิดความเสี่ ยงในการจัดทํา งบแสดงฐานะการเงิน งบเปลี่ยนแปลงส่ วนของผูถ้ ือหุน้ งบกําไรขาดทุน และการเปิ ดเผยของมูลใน รายงานทางงบการเงินที่มีความผิดพลาดอันก่อให้เกิดผลกระทบต่อองค์กรได้ วัตถุประสงค์ หลักของการฝึ กงาน 1.

เพื่อให้ได้รับความรู ้และประสบการณ์จากวิธีการฝึ กปฏิบตั ิงานจริ ง

2.

เพื่อให้ทราบถึ งระบบ และการบริ หารจริ งของห้างหุ ้นส่ วนจํา กัด ภัทรจักรการ

3.

เพื่อให้รับรู ้ถึงวิธีปฏิบตั ิทางด้านการตรวจสอบบัญชี อีกวิธีหนึ่ง

4.

เพื่ อ ให้ ท ราบถึ ง ประเภท รายละเอี ย ด และขั้น ตอนของการตรวจสอบโดยวิ ธี

บัญชี

กระทบยอด วิธีการศึกษาและค้ นคว้ าในระหว่ างช่ วงฝึ กงาน ได้ท ํา การศึ ก ษาเรื่ อ งขั้น ตอนวิ ธี ก ารตรวจสอบโดยวิ ธี ก ระทบยอด โดยมี ก ารอธิ บ าย รายละเอียดนับตั้งแต่ระบบบัญชี ความพร้ อมของเอกสาร หลักฐานประกอบเอกสาร ตรวจสอบ ความถูกต้องของเอกสาร สมุดรายวัน รายการแยกประเภท ขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธีกระทบ ยอด จนถึงการจัดทํางบการเงิน เพื่อให้ได้ซ่ ึ งความถูกต้องมากที่สุดในการออกงบการเงิน


2

ผลประโยชน์ ทคี่ าดว่ าจะได้ รับจากการฝึ กงาน 1. ได้ทราบถึงระบบการบริ หารการทํางานในองค์กรจริ ง 2. ได้ทราบถึงระบบ และขั้นตอนการปฏิบตั ิงานบัญชีจริ ง 3. ได้พฒั นาทักษะทางงานบัญชีของตนมากขึ้น และมีความสามารถในการปฏิบตั ิงานบัญ ชี้ได้อย่างถูกต้อง 4. สามารถนําความรู ้ ทักษะ และประสบการณ์ที่ได้รับจากการฝึ กงานในครั้งนี้ ไปปฏิบตั ิ ได้อย่างมีประสิ ทธิ ภาพในอนาคต


3

บทที่2 การบริหารและการดําเนินงานของหน่ วยงาน ประวัติและสถานทีต่ ้งั ของ สํ านักงานภัทรจักรการบัญชี สํานักงานภัทรจักรการบัญชี จัดตั้งขึ้นโดยคุ ณเกริ กศักดิ์ บริ รักษ์วรากร โดยตั้งชื่ อกิ จการ สํานักงานภัทรจักรการบัญชีและกฎหมาย หลังจากนั้นผูบ้ ริ หารท่านต่อมา คุณกฤชกร บริ รักษ์วรากร ก็ได้มีการเปลี่ ยนแปลงกิ จการเป็ น ห้างหุ ้นส่ วนสามัญสํานักงานภัทรจักรการบัญชี และกฎหมาย และได้มีก ารดํา เนิ นกิ จการเรื่ อยมาจวบจน ณ ปั จจุบ นั นี้ ได้มีก ารปรั บเปลี่ ย นชื่ อกิ จการเป็ น ห้า ง หุ ้นส่ วนสามัญสํานักภัทรจักรการบัญชี โดยอยู่ภายใต้การบริ หารกิจการของ คุณวรรณลักษณ์ เลิ ศ ชัยสถาพร สํานักงานภัทรจักรการบัญชี ตั้งอยูท่ ี่ 1309 ถนนเจริ ญนคร แขวงบางลําภูล่าง เขตคลองสาน กรุ งเทพมหานคร 10600 โทรศัพท์ 0-2439-3672 โทรสาร 0-2439-3673 การจัดการและบริหารองค์ กรภายในสํ านักงานภัทรจักรการบัญชี การบริ ห ารจัด การของกิ จ การมี ก ารวางโครงสร้ า งแบบองค์ก ารแบ่ ง แยกตามหน้า ที่ (Functional Structure) โดยมีผบู ้ ริ หารหรื อผูจ้ ดั การ 1ตําแหน่ง แผนกบัญชี 3ตําแหน่ง และแผนกงาน จดทะเบียน พาณิ ชย์ต่าง 1ตําแหน่ง กิจการมีวตั ถุประสงค์ในการดําเนินธุ รกิจทางด้านบัญชี อย่างครบ วงจร อาทิ การรับวางแผน การวางระบบบัญชีบริ ษทั ห้างหุ ้นส่ วน คณะบุคคล ตลอดจนธุ รกิจส่ วน บุคคลต่างๆ รับทําบัญชี ตรวจสอบบัญชี ออกงบการเงิน และให้บริ การยื่นภาษีทุกประเภท บริ การ จัดทํางานด้านประกันสังคม เงินกองทุนเงินทดแทน การจดทะเบียนพาณิ ชย์ต่าง และอีกหลากหลาย งานทางด้านพาณิ ชย์ที่ได้กิจการสามารถบริ การให้ได้ โดยมีการแบ่งแยกบริ การและรายละเอียดได้ ดังนี้


4

งานบริการด้ านบัญชี 1. การวางระบบบัญชี เป็ นการให้บริ การออกแบบระบบเอกสาร การจัดเก็บเอกสารขั้นพื้นฐานให้แก่กิจการ ให้คาํ แนะนํา ปรึ กษาในการวางระบบการบัญชี และการควบคุมภายในด้านบัญชี 2. ปรับปรุ งระบบและการทําบัญชี ให้ค าํ ปรึ กษาหรื อแนะนําในการปรั บ ปรุ ง และการจัดทํา ระบบบัญชี เพื่อให้กิจการได้ม าในการ จัดระบบบัญชี อย่างมีประสิ ทธิ ภาพ สามารถควบคุมและตรวจสอบได้โดยง่าย และให้ได้มาซึ่ งงบ การเงินที่ถูกต้อง 3. รับทําบัญชี จัดทําการบันทึกบัญชี โดยใช้โปรแกรมสําเร็ จรู ป จัดทํางบการเงินและรายละเอียดต่างๆที่สามารถ นํา ไปใช้ป ระในการบริ ห ารและการตัด สิ น ใจในกิ จ การนั้น พิ จ ารณาเอกสารหรื อ หลัก ฐาน ประกอบการบันทึกบัญชี เพื่อให้ได้มาในการออกงบการเงินที่ถูกต้องตามหลักการบันทึกบัญชี ที่ ถูกต้อง 4. มีการจัดการดูแลให้มีการปิ ดงบการเงินทุกเดือน เพื่อให้กิจการทราบผล ประกอบกิจการและสามารถจัดการวางแผนภาษีได้อย่างทันเวลา งานบริการด้ านสรรพกร 1. การยืน่ แบบประจําเดือน ประกอบด้วย - ให้คาํ แนะนําการยืน่ ภาษีมูลค่าเพิ่ม – VAT เพื่อให้สอดคล้องกับ กรมสรรพากร - จัดทําและยืน่ ภาษีเงินได้พนักงานหัก ณ ที่จ่าย (ภงด.1) - จัดทําและยืน่ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย (ภงด.3) - จัดทําและยืน่ ภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย (ภงด.53) - จัดทําและยืน่ ภาษีมูลค่าเพิ่ม – VAT (ภพ.30) - จัดทํารายงานภาษีซ้ือและรายงานภาษีขายประจําเดือน - จัดทําและยืน่ เงินสมทบประกันสังคมประจําเดือน - ให้คาํ ปรึ กษาปั ญหาภาษีตลอดปี โยไม่มีการคิดค่าบริ การเพิ่ม


5

2. ยืน่ แบบประจําปี ประกอบด้วย - จัดทําและยืน่ ภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางปี (ภงด.51) และภาษีเงินได้นิติ บุคคลสิ้ นปี (ภงด.50) - จัดทําและยืน่ แบบนําส่ งงบการเงินต่อกระทรวงพาณิ ชย์ (สบช.3) - จัดทําและยืน่ ภาษีหกั ณ ที่จ่ายพนักงานประจําปี (ภงด.1ก) 3. จดทะเบียน ประกอบด้วย - จดทะเบียนบริ ษทั ห้างหุ น้ ส่ วนจํากัด คณะบุคคล และห้างร้านต่างๆ - จดทะเบียนแก้ไขต่างๆ เช่น แก้ไขเปลี่ยนแปลงอํานจกรรมการ ย้ายที่ต้งั กิจการ เพิ่มทุน ลดทุน ฯลฯ - จดทะเบียนเลิกห้างหุน้ ส่ วน-บริ ษทั และชําระบัญชี - ยืน่ ขอเลขประจําตัวผูเ้ สี ยภาษีอากรของคณะบุคคล, นิติบุคคล - จดทะเบียนเข้าระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ - แจ้งการเปลี่ยนแปลงภาษีต่างๆ ต่อกรมสรรพากร - ขึ้นทะเบียนประกันสังคมนายจ้าง,ลูกจ้าง และแจ้งการเปลี่ยนแปลงต่างๆ - จดทะเบียนเครื่ องหมายการค้า กลุ่มลูกค้ าของสํ านักงาน กลุ่มลูกค้าของกิจการจะมีหลากหลายประเภท ทางกิจการได้ให้บริ การลูกค้าทั้งบุคคล คณะ บุคคล จนถึง นิติบุคคลต่างๆ โดยยกตัวอย่างกิจการที่สาํ นักงานภัทรจักรการบัญชีได้รับจัดทําบัญชี และตรวจสอบดังนี้ 1.

อลิสแมนชัน่

2.

บริ ษทั หาญตระกูล จํากัด

3.

ห้างหุ น้ ส่ วนจํากัด ชองเปี ยโน

4.

บริ ษทั เซฟตี้คาร์ แคร์ จํากัด

5.

บริ ษทั โชคธรรมนูญ จํากัด

6.

บริ ษทั อินเตอร์ โพลีเอททีลีน จํากัด


6

7.

บริ ษทั ตรี อรรถบูรณ์ จํากัด

8.

บริ ษทั มอนด้ อุตสาหกรรม จํากัด

9.

บริ ษทั ทะเลสวยฟ้ าใส จํากัด

10.

บริ ษทั แอล.เอช.เค.อินเตอร์ เทรด จํากัด ผู้บริหารและบุคลากร

สํานักงานภัทรจักรการบัญชี มีผบู ้ ริ หารหรื อผูจ้ ดั การ 1 ตําแหน่ง คือ คุณวรรณรักษ์ เลิศชัย สถาพร มีพนักงานบัญชี 3ตําแหน่ง และพนักงานฝ่ ายทะเบียน 1ตําแหน่ง

ผู้จดั การ

พนักงานบัญชี

พักงานบัญชี

พนักงานบัญชี

พนักงานฝ่ ายทะเบียน

งานทีไ่ ด้ รับมอบหมาย ลักษณะของงานมีรายละเอียดดังนี้ 1.

การบันทึกข้อมูลรายงานบัญชีสมุดรายวันซื้ อ

2.

การบันทึกข้อมูลรายงานบัญชีสมุดรายวันขาย

3.

การบันทึกข้อมูลรายงานบัญชีสมุดรายจ่าย

4.

คํานวณและตรวจสอบความถูกต้องของรายงานบัญชีในสมุดรายวันต่างๆ

5.

จัดทํารายงานภาษีขาย

6.

จัดทํารายงานภาษีซ้ือ

7.

จัดเก็บเอกสาร


7

บทที่3 ขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด วัตถุประสงค์ ของการศึกษา ในสํานักงานภัทรจักรการบัญชี อาจมีลูกค้าบางรายที่จดั ทําบัญชีสมุดรายวันซื้ อ สมุดรายวัน ขาย สมุดเงินสดรับ สมุดเงินสดจ่าย สมุดรายวันทัว่ ไป สมุดแยกประเภททัว่ ไปจากทางลูกค้าเอง แต่ นํามาให้ทางสํานักงานจัดทํางบการเงิ นที่ถูกต้อง โดยมีการนําหลักฐานและข้อมูลในการดําเนิ น กิจการต่างๆที่เป็ นองค์ประกอบในการจัดทํางบการเงิน โดยทางสํานักงานภัทรจักรการบัญชี น้ นั ต้อง มีตรวจสอบข้อมูลและหลักฐานที่ได้รับมาก่อนนั้นว่าถูกต้องตามที่ลูกค้าได้จดั ทําบัญชี จริ งหรื อไม่ เพื่อให้ได้มาในงบการเงินที่ถูกต้องตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน จึงจําต้องมีความเข้าใจใน การตรวจสอบโดยวิธี ก ระทบยอดอย่า งละเอี ย ด และวิธี ก ารตรวจสอบนี้ ย งั สามารถนําใช้ไ ด้ใ น อนาคตเมื่อได้ออกไปฝึ กปฏิ บตั ิงานจริ ง จึงเป็ นวิธีการตรวจสอบอีกวิธีหนึ่ งที่ควรทําความเข้าใจ อย่างถี่ถว้ น การตรวจสอบความถูกต้ องโดยวิธีกระทบยอด การตรวจสอบเอกสารและข้ อมูลอืน่ ประกอบก่อนการทําการกระทบยอด ในการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอดนั้นจําต้องทําความเข้าใจถึ งการวางระบบบัญชี ของ กิจการนั้นๆก่อน โดยหาข้อมูลได้จากการอ่านหมายเหตุประกอบงบการเงินหรื อนโยบายการบัญชีที่ สําคัญในปี ที่ผา่ นๆมาของกิจการนั้น หรื อหากเป็ นกิจการที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ควรใช้วิธีการสอบถาม จากผูจ้ ดั ทําบัญชีของกิจการนั้น หรื ออาจสอบถามอีกครั้งเพื่อความมัน่ ใจ เพราะบางกิจการอาจมีการ เปลี่ยนแปลงหรื อวางระบบบัญชี ใหม่จากปี ที่ผา่ นมา และผูจ้ ดั ทําบัญชีควรมีการวิเคราะห์จากข้อมูล ที่ได้รับมาว่ามีการวางระบบบัญชี ที่ถูกต้องเหมาะสมหรื อไม่ เพื่อให้ได้มาในการออกงบการเงินที่ ถูกต้องตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน จากที่ได้กล่าวมานั้นเป็ นการอธิ บายโดยสังเขป เพื่อให้ เข้าใจได้ยิ่งขึ้นจึงขอยกตัวอย่างประกอบการอธิ บาย โดยมี บริ ษทั เอกซ์ทรานอลพลาสติก จํากัด(¹) เป็ นบริ ษทั ที่จะนํามายกตัวอย่างโดยสังเขป ดังนี้


8

ตัวอย่าง 1.1 จากหมายเหตุประกอบงบการเงิ นปี ผ่านมา บริ ษทั เอกซ์ทรานอลพลาสติก จํากัด เป็ นบริ ษทั ฯที่ได้จดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิ ชย์ เป็ นนิติบุคคลประเภท บริ ษทั จํากัด บริ ษทั ตั้งอยู่ 47/7 ซอยเพชรเกษม3แยก3 ถนนเพชรเกษม แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอก ใหญ่ กรุ งเทพมหานคร 10600 เลขประจําตัวผูเ้ สี ยภาษีอากร 9 45298693 0 และมีนโยบายการบัญชีที่ สําคัญดังนี้ การรับรู ้รายได้และค่าใช้จ่าย - บริ ษทั ฯ บันทึกรายได้และค่าใช้จ่าย ตามเกณฑ์คงค้าง เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด - เงินสดและเงินฝากธนาคาร เงินลงทุนระยะสั้นที่มีสภาพคล่องสู ง ซึ่ งถึงกําหนด จ่ายคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือน นับแต่วนั ที่ได้มาและไม่มีขอ้ จํากัดในการเบิกใช้ สิ นค้าคงเหลือ - สิ นค้าคงเหลือ แสดงมูลค่าตามราคาทุนโดยวิธีถวั เฉลี่ยถ่วงนํ้าหนัก หรื อมูลค่า สุ ทธิ ที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะตํ่ากว่า ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ - ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ แสดงตามราคาทุนหลังหักค่าเสื่ อมราคาสะสม ค่าเสื่ อมราคา ของสิ นทรัพย์ถาวร คํานวณโดยวิธีเส้นตรงตามอายุการให้ประโยชน์โดยประมาณของสิ นทรัพย์ ดังนี้ อายุการให้ประโยชน์ (ปี ) อาคารสํานักงานและโกดัง 20 ส่ วนปรับปรุ งอาคารสํานักงานและโกดัง 20 เครื่ องใช้สาํ นักงาน 5 อุปกรณ์สาํ นักงาน 5 5 เครื่ องมือเครื่ องใช้ ยานพาหนะ 5 อุปกรณ์สารสนเทศ 3 ภาษีเงินได้นิติบุคคล - การคํานวณภาษีเงินได้นิติบุคคลภายใต้ประมวลรัษฎากร ได้คาํ นวณขึ้นหลังจาก บวกกลับด้วยค่าใช้จ่าย ซึ่ งไม่สามารถถือเป็ นรายจ่ายในการคํานวณภาษี


9

จากข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน หากผูจ้ ดั ทําบัญชี วิเคราะห์แล้วว่าต้องการข้อมูล เพิ่มมากกว่านี้ จากเพื่อความถูกต้องของข้อมูลที่ได้รับมา อาจสอบถามกับทางฝ่ ายบัญชี ของกิ จการ นั้นเพิ่มเติม หลัง จากทราบข้อมู ลรายละเอี ย ดเบื้ องต้นของกิ จการที่ จะจัดทํา งบการเงิ นให้น้ ัน จึ ง มา ตรวจสอบเอกสาร หรื อหลัก ฐานประกอบการบันทึก บัญชี โดยแต่ละกิ จการจะมีก ารจัดทําการ บันทึกบัญชี ที่แตกต่างกัน ขึ้นอยูก่ บั ระบบบัญชีที่กิจการนั้นนํามาใช้ โดยมีสมุดรายวันต่างๆ และมี หลักฐานประกอบการบันทึกบัญชีในสมุดรายวันนั้นๆ ตัวอย่าง 1.2

ข้อมู ล จากตัวอย่า ง 1.1 บริ ษ ทั เอกซ์ ท รานอลพลาสติก จํา กัด ได้มี ก าร

จัดทําสมุดบัญชีต่างๆ ดังนี้ - สมุดรายวันซื้ อ

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดรายวันซื้อ ที่มา : http://buncheekpc.yimzaa.com/speacializedjournal.html


10

- สมุดรายวันขาย

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดรายวันขาย ที่มา : http://buncheekpc.yimzaa.com/speacializedjournal.html

- สมุดรายวันจ่ายเงิน

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดรายวันจ่ายเงิน ที่มา : http://buncheekpc.yimzaa.com/speacializedjournal.html


11

- สมุดรายวันรับเงิน

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดรายวันรับเงิน ที่มา : http://buncheekpc.yimzaa.com/speacializedjournal.html

- สมุดรายวันทัว่ ไป

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดรายวันทัว่ ไป ที่มา :

http://buncheekpc.yimzaa.com/generaljournal.html


12

- สมุดแยกประเภท

รู ปภาพ : ตัวอย่างสมุดแยกประเภท ที่มา :

http://www.suretax-accounting.com/

พร้อมกับเอกสารและหลักฐานประกอบจัดทําบัญชี ดังนี้ - แฟ้ มรายงานภาษีซ้ื อ ส่ วนประกอบของแฟ้ มนี้จะมีอยู่ 2 ส่ วนคือ 1. หน้ารายงานภาษี

รู ปภาพ : ตัวอย่างหน้ารายงานภาษี


13

2. หลักฐานประกอบหน้ารายงานภาษี “ใบกํากับภาษี”

รู ปภาพ : ตัวอย่างใบกํากับภาษี

- แฟ้ มรายงานภาษีขาย ส่ วนประกอบของแฟ้ มนี้จะมีอยู่ 2 ส่ วนคือ 1. หน้ารายงานภาษี

รู ปภาพ : ตัวอย่างหน้ารายงานภาษี


14

2. หลักฐานประกอบหน้ารายงานภาษี “ใบกํากับภาษี”

รู ปภาพ : ตัวอย่างใบกํากับภาษี

- แฟ้ มรายรับ มีส่วนประเพียงส่ วนเดียวเท่านั้นคือ “ใบเสร็ จรับเงิน”

รู ปภาพ : ตัวอย่างเสร็ จรับเงิน


15

- แฟ้ มรายจ่าย มีส่วนประเพียงส่ วนเดียวเท่านั้นคือ “ใบเสร็ จรับเงิน”

รู ปภาพ : ตัวอย่างใบเสร็ จรับเงิน

-

รายละเอี ย ดสิ นค้า คงเหลื อ เป็ นแฟ้ มไว้สํา หรั บ ตรวจเช็ ค สิ นค้าของกิ จการว่า มี

สิ นค้าเข้าออกตรงตามหลักฐานที่ มีประกอบหรื อไม่ และยังสามารถนําไปตรวจสอบยอดสิ นค้า คงเหลือในสมุดแยกประเภทของสิ นค้าคงเหลือได้อีกด้วย

รู ปภาพ : ตัวอย่างรายละเอียดสิ นค้าคงเหลือ


16

รายละเอี ย ดลู ก หนี้ รายตัว แฟ้ มนี้ อาจจะมี ห รื อไม่ มี ก็ ไ ด้ เ พราะเราสามารถ ตรวจสอบจากแยกประเภทลูกหนี้ รายตัวได้เช่นกัน เป็ นแฟ้ มไว้สําหรับการตรวจสอบว่าลูกหนี้น้ นั เกิดขึ้นจริ ง และรับชําระแล้วจริ งหรื อไม่ หรื ออาจไว้ตรวจสอบยอดลูกหนี้ คงเหลือกับแยกประเภท ว่าตรงกันหรื อไม่ แฟ้ มภาษีต่างๆ เป็ นเอกสารที่รวบรวมรายละเอียด ภ.ง.ด.1 ,ภ.ง.ด.3 ,ภ.ง.ด.53 … ไว้ตรวจสอบกับการลงบันทึกบัญชีวา่ ได้บนั ทึกภาษีต่างๆ ถูกต้องหรื อไม่ -

แฟ้ มรายงานการเคลื่อนไหวเงินของธนาคาร

รู ปภาพ : ตัวอย่างรายงานการเคลื่อนไหวของธนาคาร

-

รายละเอียดสิ นทรัพย์

รู ปภาพ : ตัวอย่างรายละเอียดสิ นทรัพย์


17

รายละเอียดลูกหนี้คงเหลือ เป็ นเอกสารที่รวมยอดคงเหลือรายตัวมาเรี ยงเพื่อง่ายต่อ การดูเฉพาะยอดลูกหนี้คงเหลือ อาจมีเอกสารนี้หรื อไม่มีก็ได้

รู ปภาพ : ตัวอย่างรายละเอียดลูกหนี้คงเหลือ

ชื่ อ เรี ย กหรื อ ชื่ อ เรี ย กแฟ้ มเอกสารต่ า งๆของแต่ ล ะกิ จ การนั้น อาจไม่ เ หมื อ นกัน หรื อ มี รู ปแบบการจัดเก็บเอกสารที่แตกต่างกันในบางส่ วนขึ้นอยูก่ บั ระบบบัญชี หรื อนโยบายการบัญชี ของ กิจการนั้นๆ หลังจากที่ได้สอบสมุดรายวันและเอกสารหรื อหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชี แล้ว สิ่ งที่ ควรปฏิ บตั ิต่อมาคือการตรวจสอบรายละเอียดภายในของเอกสารหรื อหลักฐานต่างๆ ว่ามีความ ถูกต้องหรื อไม่ โดยมีส่วนใหญ่เอกสารหรื อหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชี จะมี ใบเสร็ จรับเงิน ใบกํา กับ ภาษี ใบส่ ง ของ โดยแต่ล ะกิ จการจะมี ก ารออกรู ป แบบที่ ไ ม่ เหมื อนกัน จึ ง ควรมี วิธี ก ร ตรวจสอบดังนี้ 1.

ผูป้ ระกอบการจดทะเบียนโดยทัว่ ไป มีหน้าที่ตอ้ งออกใบกํากับภาษีให้แก่

ผูซ้ ้ื อ สิ นค้า หรื อผูร้ ั บ บริ ก าร ซึ่ ง ใบกํา กับ ภาษี แ บบเต็ม รู ป จะต้องมี รายการอย่า งน้อ ยดัง ต่ อ ไปนี้ (มาตรา 86/4) (1) คําว่า "ใบกํากับภาษี" (2) เลขประจําตัวผูเ้ สี ยภาษีอากรของผูข้ ายสิ นค้าหรื อให้บริ การ (3) ชื่อ ที่อยู่ ของผูข้ ายสิ นค้าหรื อผูใ้ ห้บริ การ (4) ชื่อ ที่อยู่ ของผูซ้ ้ื อสิ นค้าหรื อผูร้ ับบริ การ (5) หมายเลขลําดับของใบกํากับภาษี และหมายเลขเล่ม (ถ้ามี)


18

(6) วัน เดือน ปี ที่ออกใบกํากับภาษี (7) ชื่อ ชนิด ประเภท ปริ มาณ และมูลค่าของสิ นค้าหรื อบริ การ (8) จํานวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่คาํ นวนจากมูลค่าของสิ นค้าหรื อของ บริ การ โดยแยกออกจากมูลค่าของสิ นค้าหรื อของบริ การให้ชดั แจ้ง

รู ปภาพ : ตัวอย่างใบกํากับภาษีอย่างเต็มรู ป ที่มา : http://www.indysoft.co.th/image/PXT.gif

กรณี ที่มีการขายสิ นค้าเป็ นเงินเชื่อ และผูป้ ระกอบการจดทะเบียนได้ออกใบกํากับภาษี / ใบส่ ง ของ อยู่ในฉบับเดี ยวกัน โดยส่ งมอบสําเนาใบกํากับภาษี / ใบส่ งของให้กบั ผูซ้ ้ื อพร้อมกับการส่ ง มอบสิ นค้า ส่ วนต้นฉบับใบกํากับภาษี / ใบส่ งของจะส่ งมอบให้แก่ผซู้ ้ื อต่อเมื่อได้รับชําระค่าสิ นค้า กรณี น้ ีถือว่า มิได้ปฏิบตั ิให้ถูกต้องตามกฏหมาย ซึ่ งกําหนดให้ผปู ้ ระกอบการจดทะเบียนต้องส่ งมอบ ต้นฉบับใบกํากับภาษี ให้กบั ผูซ้ ้ื อเมื่อมีการส่ งมอบสิ นค้า สําเนาใบกํากับภาษี / ใบส่ งของที่ผซู้ ้ื อได้รับ ผูซ้ ้ื อจะนําไปใช้เป็ นหลักฐานในการขอหัก ภาษีซ้ื อไม่ได้


19

ในทางปฏิบตั ิ หากผูป้ ระกอบการต้องการเก็บต้นฉบับใบส่ งของไว้ เพื่อเป็ นหลักฐานใรการผ้ องคดี กรณี ผซู ้ ้ื อไม่ชาํ ระราคาค่าสิ นค้าผูป้ ระกอบการควรออกใบกํากับภาษีแยกต่างหากจากใบส่ ง ของ และส่ งมอบต้นฉบับใบกํากับภาษี พร้ อมทั้งสําเนาใบส่ งของให้แก่ ผูซ้ ้ื อ เมื่อมีการส่ งมอบ สิ นค้า โดยทําการเก็ บต้นฉบับ ใบส่ ง ของไว้เพื่อเป็ นหลัก ประกันใรการชํา ระหนี้ หรื อเพื่อความ สะดวก ผูป้ ระกอบการอาจออกใบกํา กับ ภาษี แ ละใบส่ ง ของอยู่ใ นเอกสารชุ ดเดี ย วกัน โดยถื อ หลักการออกใบกํากับภาษีแบบเป็ นชุดก็ได้ 2.

ใบกํากับภาษีที่มีลกั ษณะแบบ เอกสารออกเป็ นชุด

ในกรณี ที่ผปู ้ ระกอบการจดทะเบียนมีความประสงค์จะออกใบกํากับภาษีแบบเต็มรู ปรวมกับ เอกสารการค้าอื่น เช่ น ใบเสร็ จรับเงิน ใบส่ งของ ใบแจ้งหนี้ ซึ่ งมีจาํ นวนหลายฉบับในชุ ดเดียวกัน และใบกํากับภาษีไม่ใช้เอกสารฉบับแรก ให้ปฏิบตั ิ ดังต่อไปนี้ (1) ในเอกสารฉบับแรกของเอกสารชุดดังกล่าว หรื อในเอกสารฉบับอื่น ที่มีใช่ฉบับแรก แต่เป็ นต้นฉบับของเอกสารฉบับอื่นใดก็ตาม ซึ่ งมิใช่ฉบับที่เป็ นใบกํากับภาษี จะต้อ มีขอ้ ความว่า "ไม่ใช่ใบกํากับภาษี" ไว้ใขเอกสารฉบับนั้นด้วย (2) ในเอกสารทุก ฉบับของเอกสารชุ ดดัง กล่ าว จะต้องมีข ้อความว่า "เอกสารออกเป็ นชุด" ไว้ดว้ ย (3) ในเอกสารฉบับ ที่ ถื อว่า เป็ นสํา เนาของเอกสารฉบับ อื่ น จะต้องมี ข้อความว่า "สําเนา" ไว้ทุกฉบับ 3.

กรณี ผปู้ ระกอบการจดทะเบียนมีสถานประกอบการหลายแห่ ง และสถาน

ประกอบการที่มิใช่สํานักงานใหญ่ ได้นาํ ใบกํากับภาษีของสถานประกอบการที่เป็ นสํานักงานใหญ่ ไปส่ งมอบให้แก่ผซู ้ ้ือสิ นค้า หรื อผูร้ ับบริ การ ทุกครั้งที่มีการขายสิ นค้า จะต้องมีขอ้ ความว่า "สาขาที่ ออกใบกํากับภาษี คือ ..." ไว้ในใบกํากับภาษีฉบับดังกล่าว โดยข้อความดังกล่าว จะตีพิมพ์ข้ ึน หรื อ จัดทําขึ้ นด้วยระบบคอมพิวเตอร์ จะประทับด้วยตรายาง เขียนด้วยหมึก พิมพ์ดีด หรื อกระทําให้ ปรากฏขึ้นด้วยวิธีการอื่น ในลักษณะทํานองเดียวกันก็ได้ 4.

กรณี ผปู้ ระกอบการจดทะเบียน ซึ่ งประกอบกิจการสถานบริ การนํ้ามัน ได้

ขายนํ้ามันเชื้อเพลิงหรื อได้ขายสิ นค้าหรื อบริ การที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับรถยนต์ที่ตอ้ งจดทะเบียนตาม


20

กฏหมายว่าด้วยรถยนต์ ตะต้องระบุ "เลขทะเบียนรถยนต์" ไว้ในใบกํากับภาษี โดยข้อความดังกล่าว จะตีพิมพ์ข้ ึน หรื อจัดทําขึ้นด้วยระบบคอมพิวเตอร์ จะประทับด้วยตรายาง เขียนด้วยหมึก พิมพ์ดีด หรื อกระทําให้ปรากฏขึ้นด้วยวิธีการอื่นในลักษณะทํานองเดียวกันก็ได้ 5.

กรณี ของการฝากขายสิ นค้า ตามสัญญาการตั้งตัวแทนเพื่อขายสิ นค้า ซึ่ ง

ตัวการและตัวแทนเป็ นผูป้ ระกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้ อยละ 10 หรื อร้ อยละ 0 และทําสัญญาตั้งตัวแทนเพื่อขายสิ นค้าให้กบั ผูซ้ ้ื อ โดยตัวการได้ส่งมอบสัญญาให้แกกรมสรรพากร ภายใน 15 วัน นับแต่วนั ทําสัญญาตั้งตัวแทนดังกล่าว เมื่อตัวแทนได้ขายสิ นค้าให้กบั ผูซ้ ้ื อ ตัวแทน ต้องออกใบกํา กับ ภาษี แบบเต็ ม รู ป ในนามของตัว การ โดยตัว การต้องระบบชื่ อ ที่ อยู่ และเลข ประจําตัวผูเ้ สี ยภาษีอากรของตัวแทนด้วย 6.

กรณี ได้รับอนุมตั ิจากอธิ บดีกรมสรรพากร ให้ออกใบกํากับภาษีเป็ นหน่วย

เงินตราต่างประเทศ จะต้องระบุอตั ราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศเป็ นเงินตราไทยไว้ในใบกํากับ ภาษี โดยอัตราแลกเปลี่ ยนดังกล่าว จะตีพิมพ์ข้ ึน หรื อจัดทําขึ้นด้วยระบบคอมพิวเตอร์ จะประทับ ด้วยตรายาง เขียนด้วยหมึก พิมพ์ดีด หรื อกระทําให้ปรากฏขึ้นด้วยวิธีการอื่นใน ลักษณะทํานอง เดียวกันก็ได้ (อัตราแลกเปลี่ยนให้ใช้อตั ราอ้างอิงประจําวันที่ธนาคารแห่ งประเทศไทย ประการไว้ เป็ นอัตราแลกเปลี่ยนของวันถัดไป ตามมาตรา 9 แห่งประมวลรัษฏากร) ขั้นตอนและวิธีการกระทบยอด หลัง จากที่ ไ ด้ตรวจสอบความถู ก ต้องของเอกสารแล้วจึ ง มาตรวจเล่ ม สมุดรายวันต่า งๆ ประกอบควบคู่กบั แฟ้ มเอกสารหรื อหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชี ว่าสมุดรายวันแต่ละเล่มมี การลงข้อมูลถูกต้องหรื อไม่ ตัวอย่า งที่1.3 จากตัวอย่าง1.2 หลังจากปฏิ บตั ิตามที่ไ ด้กล่า วไว้ใ น หัวข้อการ ตรวจสอบเอกสารและข้อมูลอื่นประกอบก่อนการทําการกระทบยอดทั้งหมดแล้ว จึงนํามากระทํา การตรวจสอบกระทบยอด โดยการนําเอกสารหรื อหลักฐานที่ประกอบการบันทึกบัญชี ของสมุด บัญชีเล่มต่างๆ


21

-

สมุดรายวันซื้ อ เอกสารประกอบการบันทึก คือ แฟ้ มรายงานภาษีซ้ื อ

โดยการเริ่ มต้นตรวจสอบการกระทบในครั้ งนี้ เริ่ มจากการนําเอกสารแฟ้ มรายงานภาษีซ้ื อ มาดู รายละเอียดที่ได้บนั ทึกในสมุดรายวันว่าตรงกันหรื อไม่ โดยตรวจสอบตั้งแต่ 

ชื่ อที่บนั ทึกบัญชี - ตรวจสอบว่าตรงกับเอกสารหรื อหลักฐานประกอบ

จํานวนเงิ นที่ได้ลงบันทึกบัญชี ไว้ - ตรวจสอบว่าในสมุดรายวันนั้น ได้

หรื อไม่ บันทึกจํานวนเงินตรงกับเอกสารหรื อหลักฐานประกอบหรื อไม่ บางกิจการอาจมีบนั ทึกภาษีซ้ื อด้วย เพื่อความถูกต้องของการจัดทํางบการเงิน ควรคํานวณราคาซื้ อ ภาษาซื้ อ และจํานวนรวมทั้งหมดที่ กิจการต้องชําระจากในหลักฐานหรื อเอกสารประกอบการบันทึกบัญชีวา่ ถูกต้องหรื อไม่ หากไม่แล้ว ทางผูบ้ นั ทึกบัญชี ควรตรวจสอบให้แน่ชดั ว่าเหตุผลของผลต่างในการคํานวณครั้งนี้ สมเหตุสมผล หรื อไม่

รู ปภาพ : สมุดรายวันซื้อ


22

รู ปภาพ : ใบกํากับภาษี

จากรู ปภาพ : สมุดรายวันซื้ อ และ รู ปภาพ : ใบกํากับภาษี จะมีตวั เลข 1 ,2 ,3 และ4 กํากับอยู่ ณ ตําแหน่งต่างๆ ตําแหน่งที่ระบุตวั เลขไว้ท้งั 2รู ปภาพ เป็ นตําแหน่งที่ควรตรวจเช็คควา ถูกต้อง โดยดูความถูกต้องของ หลักฐานเอกสารใบกํากับภาษีเป็ นหลัก แล้วจึงตรวจสอบว่า ผู ้ บันทึกบัญชีได้บนั ทึกข้อมูลจาก เอกสารประหลักฐานลงบัญชีสมุดรายวันถูกต้องหรื อไม่ ใน บางครั้งเพื่อความมัน่ ใจการตรวจสอบ ผูต้ รวจสอบอาจคํานวณจํานวนที่ซ้ือกับราคาที่ซ้ื ออีกครั้งว่า ถูกต้องหรื อไม่ และต้องตรวจสอบความถูกต้องด้วยความละเอียดเช่นนี้ไปทุกรายการจนกว่า จะถึง รายการสุ ดท้าย


23

-

สมุดรายวันขาย เอกสารประกอบการบันทึก คือ แฟ้ มรายงานภาษีขาย

โดยการเริ่ มต้นตรวจสอบการกระทบในครั้งนี้ มีวิธีการเริ่ มต้นแบบเดียวกับการตรวจสอบของสมุด รายวันซื้ อ ที่ได้กล่าวไว้ขา้ งต้น เริ่ มจากการนําเอกสารแฟ้ มรายงานภาษาขาย มาดูรายละเอียดที่ได้ บันทึกในสมุดรายวันว่าตรงกันหรื อไม่ โดยตรวจสอบตั้งแต่ 

ชื่ อที่บนั ทึกบัญชี - ตรวจสอบว่าตรงกับเอกสารหรื อหลักฐานประกอบ

จํานวนเงิ นที่ได้ลงบันทึกบัญชี ไว้ - ตรวจสอบว่าในสมุดรายวันนั้น ได้

หรื อไม่ บันทึกจํานวนเงินตรงกับเอกสารหรื อหลักฐานประกอบหรื อไม่ บางกิจการอาจมีบนั ทึกภาษีซ้ื อด้วย เพื่อความถูกต้องของการจัดทํางบการเงิน ควรคํานวณราคาขาย ภาษาขาย และจํานวนรวมทั้งหมดที่ กิจการต้องชําระจากในหลักฐานหรื อเอกสารประกอบการบันทึกบัญชีวา่ ถูกต้องหรื อไม่ หากไม่แล้ว ทางผูบ้ นั ทึกบัญชี ควรตรวจสอบให้แน่ ชดั ว่าเหตุผลของผลต่างในการคํานวณครั้งนี้ สมเหตุสมผล หรื อไม่

รู ปภาพ : สมุดรายวันขาย


24

รู ปภาพ : ใบกํากับภาษี

จากรู ปภาพ : สมุดรายวันขาย และ รู ปภาพ : ใบกํากับภาษี จะมีตวั เลข 1 ,2 ,3 และ 4 กํากับอยู่ ณ ตําแหน่งต่างๆ ตําแหน่งที่ระบุตวั เลขไว้ท้งั 2รู ปภาพ เป็ นตําแหน่งที่ควรตรวจเช็คควา ถูกต้อง โดยดูความถูกต้องของ หลักฐานเอกสารใบกํากับภาษีเป็ นหลัก แล้วจึงตรวจสอบว่า ผู ้ บันทึกบัญชีได้บนั ทึกข้อมูลจาก เอกสารประหลักฐานลงบัญชีสมุดรายวันถูกต้องหรื อไม่ ใน บางครั้งเพื่อความมัน่ ใจการตรวจสอบ ผูต้ รวจสอบอาจคํานวณจํานวนที่ซ้ื อกับราคาที่ซ้ื ออีกครั้งว่า ถูกต้องหรื อไม่ และต้องตรวจสอบความถูกต้องด้วยความละเอียดเช่นนี้ไปทุกรายการจนกว่า จะถึง รายการสุ ดท้าย


25

-

สมุดรายวันจ่ายเงิน

เอกสารประกอบการบันทึก คือ แฟ้ มรายจ่า ย

เป็ นการตรวจเช็ ค ความถู ก ต้อ งของการบัน ทึ ก รายการในสมุ ด รายวัน จ่ า ยเงิ น ซึ่ งหลัก ฐาน ประกอบการตรวจเช็ ค ในครั้ งนี้ คื อ แฟ้ มรายจ่ า ยซึ่ ง ในนั้จะมีใ บเสร็ จรั บ เงิ นทั้งหมดที่กิ จการได้ ดําเนิ นกิ จการมา ผูต้ รวจสอบควรตรวจสอบว่ากิจการได้จ่ายเงินด้วยเงินสด ตัดผ่านธนาคาร หรื อ ผ่านเช็ค และควรวิเคราะห์ดว้ ยว่า ฝั่งเดบิตนั้นรายการที่เดบิตนั้นใช่หรื อไม่ ควรจะลงรายการเดบิตที่ รายนี้หรื อไม่

รู ปภาพ : สมุดรายวันจ่ายเงิน


26

รู ปภาพ : ใบเสร็จรับเงิน

จากรู ปภาพ : สมุดรายวันรายวันจ่ายเงิน และ รู ปภาพ : ใบเสร็ จรับเงิน ผูต้ รวจสอบควร ตรวจสอบข้อมูลในสมุดรายวันจ่ายเงินว่ามีการบันทึกข้อมูลที่สาํ คัญ (ข้อมูลที่วงกลมสี แดงล้อม กรอบเอาไว้) ไว้ครบถ้วนหรื อไม่ โดยมีการยึดข้อมูลในใบเสร็ จรับเงินเป็ นข้อมูลที่ถูกต้อง และต้อง ตรวจสอบความถูกต้องด้วยความละเอียดเช่นนี้ไปทุกรายการจนกว่า จะถึงรายการสุ ดท้าย -

สมุดรายวันรับเงิน

เอกสารประกอบการบันทึก คือ แฟ้ มรายรั บ

จะมี วิธี การตรวจสอบที่ ค ล้า ยคลึ ง กับ การตรวจสอบสมุดรายวันจ่ายเงิ น หลักฐานประกอบการ ตรวจเช็คในครั้งนี้ คือ แฟ้ มรายรับซึ่ งในนั้จะมีใบเสร็ จรับเงิ นทั้งหมดที่กิจการได้รับจากการดําเนิ น กิจการมา ผูต้ รวจสอบควรตรวจสอบว่ากิจการได้จ่ายเงินด้วยเงินสด ตัดผ่านธนาคาร หรื อผ่านเช็ค และควรวิเคราะห์ดว้ ยว่า ฝั่งเครดิตนั้นรายการที่เครดิตนั้นใช่หรื อไม่ ควรจะลงรายการเดบิตที่รายนี้ หรื อไม่


27

รู ปภาพ : สมุดรายวันรับเงิน

รู ปภาพ : ใบเสร็จรับเงิน


28

จากรู ปภาพ : สมุดรายวันรายวันรับเงิน และ รู ปภาพ : ใบเสร็ จรับเงิน ผูต้ รวจสอบควร ตรวจสอบข้อมูลในสมุดรายวันรับเงินว่ามีการบันทึกข้อมูลที่สาํ คัญ (ข้อมูลที่วงกลมสี แดงล้อม กรอบเอาไว้) ไว้ครบถ้วนหรื อไม่ โดยมีการยึดข้อมูลในใบเสร็ จรับเงินเป็ นข้อมูลที่ถูกต้อง และต้อง ตรวจสอบความถูกต้องด้วยความละเอียดเช่นนี้ไปทุกรายการจนกว่า จะถึงรายการสุ ดท้าย -

แฟ้ มรายงานการเคลื่อนไหวเงินของธนาคาร เป็ นเอกสารรายงานการ

เคลื่อนไหวจริ งธนาคารของกิจการ ทางกิจการ สิ่ งที่กิจการนํามาตรวจเช็กด้วยคือ สมุดแยกประเภท ย่อย เงินฝากธนาคาร(กระแสฯ/ออมทรัพย์) และตรวจสอบรายการต่อรายการ หากมีขอ้ มูลที่ไม่ตรง ควรตามหาเอกสารหรื อหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชี ของรายการนั้น เพื่อตรวจสอบดูวา่ มีส่วน ใดที่ผดิ แปลกไป การตรวจสอบการเคลื่อนไหวเงินของธนาคารจะมีความซับซ้อนมากกว่า วิธีการ ตรวจสอบรายการอื่น ซึ่ งมีชื่อเรี ยกของวิธีน้ ีโดยเฉพาะ คือ งบกระทบยอดเงินฝาก โดยมีการอธิ บาย ความเข้าใจและวิธีทาํ ไว้ ดังนี้ รายการที่ทาํ ให้ยอดคงเหลือในบัญชีเงินฝากธนาคารในสมุดบัญชีของกิจการไม่เท่ากับ ยอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดของธนาคาร ได้แก่ 1 รายการที่กิจการบันทึกบัญชี แล้ว แต่ธนาคารยังมิได้บนั ทึกบัญชี เช่น 1.1 เงินฝากระหว่างทาง (Deposit in transit) เกิดจากกิจการนําฝากเช็คเข้าบัญชีธนาคารหลังจากเวลาที่ธนาคารปิ ดรับเช็คในวันนั้น กิจการบันทึก บัญชีในสมุดบัญชีของบกิจการแล้ว ณ วันนั้น แต่ธนาคารยังไม่บนั ทึกบัญชีให้ในวันที่นาํ ฝาก แต่จะ บันทึกบัญชีให้ไว้ในวันทําการถัดไป หรื ออาจเกิดจากกิจการได้รับเงินในวันนี้ กิจการบันทึกบัญชี ธนาคารในวันนี้ แต่ธนาคารปิ ดทําการแล้ว กิจการจึงนําเงินฝากข้าธนาคารในวันทําการรุ่ งขึ้น ดังนั้น ธนาคารจึงบันทึกบัญชีให้ไว้ในวันทําการรุ่ งขึ้นทําให้ยอดเงินในบัญชีกิจการสู งกว่าด้านธนาคาร 1.2 เช็คค้างจ่าย (Outstanding Checks) เกิดจากกิจการสั่งจ่ายเช็คให้แก่บุคคลภายนอก บุคคลภายนอกยังไม่นาํ ไปขึ้นเงินกับธนาคาร กิจการ ได้บนั ทึกการจ่าายเชคในสมุดบัญชีของกิจการแล้ว แต่ธนาคารยังไม่บนั ทึกบัญชีทาํ ให้ยอดเงินฝาก ในบัญชีกิจการตํ่ากว่าด้านธนาคาร


29

1.3 เช็คคืน (Returned checks) เกิดจากการนําเช็คของลูกค้าฝากเข้าบัญชีธนาคาร กิจการบันทึกการนําฝากในสมุดบัญชีของกิจการ แล้ว และธนาคารรับเข้าบัญชี ให้แล้ว แต่ต่อมาธนาคารไม่สามารถเรี ยกเก็บเงินตามเช็คได้ เนื่องจาก เป็ นเช็คขาดความเชื่ อถือ หรื อเงินในบัญชีไม่พอจ่าย ธนาคารจึงหักบัญชีออกไป แต่กิจการยังไม่ บันทึกหักบัญชี ทําให้ยอดเงินในบัญชีกิจการสู งกว่าธนาคาร 2 รายการที่ธนาคารได้บนั ทึกบัญชีแล้ว แต่กิจการยังไม่บนั ทึกบัญชี 2.1 การเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ เงิน (Bill collection) เกิดจากกิจการนําตัว๋ เงินที่ได้รับจากลูกค้าฝากเข้าบัญชีธนาคาร เพื่อให้ธนาคารเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ เงิน กิจการยังไม่บนั ทึกฝากเข้าบัญชีในสมุดบัญชีของกิจการ เมื่อธนาคารสามารถเรี ยกเก็บเงินตาม ตัว๋ เงิน และดอกเบี้ยรับได้แล้ว ธนาคารจะนําเงินฝากเข้าบัญชีให้ โดยธนาคารจะส่ งใบแจ้งเข้าบัญชี (Credit memo) มาให้กิจการ ทําให้ยอดเงินฝากในบัญชีกิจการน้อยกว่าด้านธนาคาร 2.2 ค่าธรรมเนียมธนาคาร (Bank service charge) เกิดจากกิจการใช้บริ การต่าง ๆ ของธนาคาร เช่น การเรี ยบเก็บเงินตามตัว๋ ค่าธรรมเนียมการโอน ค่าธรรมเนียมเช็คคืน การหักบัญชีค่าสาธารณูโภค เมื่อเกิดค่าใช้จ่ายกิจการยังไม่บนั ทึก แต่ธนาคาร จะบันทึกค่าใช้จ่ายเหล่านั้นหักจากบัญชีแล้ว และส่ งใบแจ้งหักบัญชี (Debit memo) มาให้กิจการ เพื่อบันทึกบัญชีต่อไป ทําให้ยอดเงินฝากในบัญชีกิจการสู งกว่าด้านธนาคาร 3 รายการที่กิจการบันทึกบัญชี ไว้ผดิ พลาด เช่น 3.1 บันทึกฝากเงินไว้สูงไป 3.2 บันทึกฝากเงินไว้ต่าํ ไป 3.3 บันทึกถอนเงินไว้สูงไป 3.4 บันทึกถอนเงินไว้ต่าํ ไป 4 รายการที่ธนาคารบันทึกบัญชีไว้ผดิ พลาด เช่น 4.1 บันทึกฝากเงินไว้สูงไป 4.2 บันทึกฝากเงินไว้ต่าํ ไป 4.3 บันทึกถอนเงินไว้สูงไป หรื อนําเช็คจ่ายของผูอ้ ื่นมาหักบัญชีของกิจการ 4.4 บันทึกถอนเงินไว้ต่าํ ไป


30

รู ปภาพ : ผลสรุ ปของการกระทบยอดเงินฝากธนาคาร ที่มา : http://www.thaitaxinfo.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538756888

ข้ อค้ นพบจากการปฏิบัติงานจริงเกีย่ วกับ ผลสรุ ปจากการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด จากวิธี การศึ กษาในเบื้ องต้นที่อธิ บ ายมาทั้ง หมดนี้ เป็ นตรวจสอบก่ อนจัดทํางบการเงิ น เพื่อให้ได้มาซึ่ งข้อมูลที่ถู กต้องอีกวิธีหนึ่ ง แต่ยงั มีอีกหลายวิธีในการจัดทําเพื่อให้ได้มาซึ่ งความ ถู กต้องในงบการเงิ น โดยมี รายละเอียดที่เริ่ มต้นตั้งแต่การทําความเข้า ในสมุดรายวันต่างๆ และ เอกสารหรื อหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชี ไปจนถึงการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอด ซึ่ งได้มี การบอกรายละเอียดของแต่ละขั้นตอนการตรวจสอบไว้อย่างละเอียด และมีภาพประกอบคําอธิ บาย เพื่อความเข้าใจที่ดียงิ่ ขึ้น


31

ปัญหาและอุปสรรคของการตรวจสอบ ในขั้นตอนการตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอดนั้น เป็ นการตรวจเพื่อให้ได้มาซึ่ งการจัดทํางบ การเงินที่ถูกต้อง แต่อาจมีปัญหาที่เราพบได้หลายทางและหลายกรณี ซึ่ งทําให้ไม่สามารถจัดทํางบ การเงิ นข้อมูลที่ครบถ้วนจนสามารถออกเงิ นการเงินที่ถูกต้องเป็ นจริ งโดยทั้งหมดได้ อาจมีความ ผิดพลาดที่เกิดขึ้นจากการควบคุ มภายในกิจการ หรื อสาเหตุอื่นๆในการจัดทํางบการเงิน เช่น สมุด รายวันซื้ อ บางรายการ อาจไม่พบเอกสารประกอบการบันทึกในแฟ้ มรายงานภาษีซ้ื อ เพราะด้วย ความผิดพลาดของข้อมูลภายในเอกสาร จึงอาจทําให้เอกสารนั้นไม่สามารถนําไปเป็ นภาษีซ้ื อไม่ได้ และกิ จการไม่ได้ยื่นขอทําการออกแทนใบกํากับภาษีฉบับใหม่ จึงอาจทําให้ตอ้ งตามหา เอกสาร ประกอบการบันทึกนั้นอยูใ่ นเอกสารอื่น อาจจําเป็ นที่จะต้องตรวจสอบค้นหาข้อมูลให้ละเอียดจริ งๆ ก่อน จะทําการปรับปรุ งบัญชี และหลักฐานหรื อเอกสารบางอย่างอาจมีการพลาดหรื อตกหล่นไปใน ระหว่างช่วงดําเนินกิจการ จึงไม่สามารถนํามาบันทึกบัญชีได้ และข้อมูลไม่สามารถได้ขอ้ เท็จจริ งได้ หากไม่ได้รับความร่ วมมือจากเจ้าของของกิจการที่นาํ ข้อมูลทางด้านบัญชี ท้ งั หมดมาให้ตรวจสอบ ก่อนจัดทํางบการเงิน จึงเป็ นปั ญหาและอุปสรรคในการตรวจสอบ ผลทีไ่ ด้ รับจากการปฏิบัติจริง จากความประสงค์ของทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา ให้นิสิตของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา คณะวิทยาการจัดการ สาขาบัญชีบริ หาร นั้นออกไปฝึ ก ปฏิบตั ิงานจริ งในสถานที่ดาํ เนินงานธุ รกิจทางการบัญชี ต่างๆ นิสิตจึงมีประสบการณ์ข้ นั พื้นฐาน ก่อนออกไปปฏิบตั ิงานจริ ง เมื่อได้สาํ เร็ จการศึกษา อีกทั้งยังทําให้นิสิตได้รับรู ้และสามารถประเมิณ ความรู ้ ความารถของตนเองต่อภาระงานที่นิสิตจะต้องออกไปพบในอนาคต ว่ามีความพร้อมมาก น้อยเพียงใด และยังต้องศึกษา ฝึ กฝนทางด้านการบัญชี อีกมากเท่าไหร่ และควรมีความเพียรพยายาม อย่างต่อเนื่ องเพื่อตนเอง


32

บทที่4 บทสรุป ปัญหา และข้ อเสนอแนะ บทสรุ ป จากที่ได้กล่าวมาทั้งหมดในบทที่3นั้น เป็ นขั้นตอนการตรวจสอบโดยิธีกระทบยอดอย่าง ละเอียด โดยมีคาํ อธิ บายและรู ปภาพตัวอย่างประกอบ โดยละเอียด โดยมีขอ้ มูลสรุ ปอย่างย่อ คือ การ ตรวจสอบโดยวิธีกระทบยอดนั้น มีการเริ่ มขั้นตอนโดย การตรวจสอบหลักฐานหรื อเอกสาร ประกอบการบันทึกบัญชีอย่างละเอียด ให้ถูกต้องครบถ้วน หลังจากนั้นทําการนําเอกสารหรื อ หลักฐานประการบันทึกบัญชีน้ นั มาตรวจสอบกับรายการที่ได้ลงบันทึกบัญชี ต่างๆว่า มีการบันทึก ข้อมูลอย่างเหมาะสมถูกต้องครบถ้วนหรื อไม่ และกระทําการคํานวณตรวจสอบยอดคงเหลือทั้งใน หมวดสิ นทรัพย์ หมวดหนี้สิน ว่าถูกต้องหรื อไม่ จากนั้นทําบันทึกรายที่ตอ้ งปรับปรุ ง เพื่อให้ได้มา ซึ่ งการจัดทํางบการเงินที่ถูกต้อง ปัญหาและข้ อเสนอแนะ ปั ญหาในการศึกษาครั้งนี้เกิดจากหลายปั จจัย ระยะเวลาในการฝึ กงานมีระยะพอเหมาะให้ นิ สิ ตได้รับ ความรู ้ ความเข้า ใจในการฝึ กงานจริ ง แต่ใ นสถานที่ ฝึกงานบางที่ ที่นิสิ ตได้เลื อกไป ฝึ กฏิ บ ัติ ง าน อาจมี รู ป แบบ หรื อการรั บ งานที่ ม าทํา นั้ น ไม่ ห ลากหลายมาก นิ สิ ตอาจได้ รั บ ประสบการณ์ ในความหลายหลายของวิธีการทํางาน หรื ออาจได้ทาํ งานทางด้านบัญชี ไม่กว้างมาก จึงอาจนํา ความรู ้ หรื อความเข้า ใจของงานทางด้า นบัญชี มาได้ไ ม่หมดไม่ครบถ้วน แต่ในการฝึ ก ปฏิบตั ิงานจริ งในครั้งนี้ มีผลต่อนิ สิตหลายด้าน หลายปั จจัยจากประสบการณ์ที่นิสิตได้รับมา จะทํา ให้นิสิตรับรู ้ว่าตัวนิ สิตเองนั้นเหมาะสมกับการปฏิบตั ิบญั ชี ดา้ นไหนในอนาคต จึงมีความเห็นด้วย เป็ นอย่างยิ่งในการวางแผนให้ นิ สิตมีการฝึ กปฏิบตั ิงานจริ งในช่วงระยะเวลาที่เหมาะสม เพื่อเป็ น การพัฒนาตัวนิสิตเองด้วย


33

บรรณานุกรม ได้รับประวัติและข้อมูลรายละเอียดของสํานักงานภัทรจักรการบัญชี จากการสอบถาม ข้อมูลและรายละเอียด จากผูบ้ ริ หารและพนักงานบัญชีในสํานักงานภัทรจักรการบัญชี แหล่งข้อมูลในการจัดทําเนื้ อหาประกอบรายงาน http://www.autopricesoft.com/Vat1.htm http://buncheekpc.yimzaa.com/generaljournal.htm http://www.suretax-accounting.com http://www.thaigoodview.com/library/teachershow/nakhonsithamrat/sak_op/banchee/ http://buncheekpc.yimzaa.com/account2.html http://www.thaitaxinfo.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538756888


รายงานฝึกงาน  

นพชนก อนิลบล 5230161191

รายงานฝึกงาน  

นพชนก อนิลบล 5230161191