Page 1


BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEK OKULLARI İÇİN

HAREKET SİSTEMİ ANATOMİSİ VE

KİNESİYOLOJİ

Prof. Dr. L. Bikem SÜZEN

NOBEL TIP KİTABEVLERİ


© 2013 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti.

HAREKET SİSTEMİ ANATOMİSİ VE KİNESİYOLOJİ Prof. Dr. L. Bikem SÜZEN ISBN: 978-605-335-019-4 5846 ve 2936 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri yasası hükümleri gereğince herhangi bir bölümü, resmi veya yazısı, yazarların ve yayınlayıcısının yazılı izni alınmadan tekrarlanamaz, basılamaz, kopyası çıkarılamaz, fotokopisi alınamaz veya kopya anlamı taşıyabilecek hiçbir işlem yapılamaz.

Yayımcı

: Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Millet Cad. No:111 34104 Fatih-İstanbul Yayımcı Sertifika No : 15710 Baskı / Cilt : No-bel Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. Kurtini Mevki, General Şükrü Kanatlı Cad. Ömerli - Hadımköy - İstanbul Matbaa Sertifika No : 12565 Sayfa Tasarımı - Düzenleme : Nobel Tıp Kitabevleri, Cenk Akay Kapak Tasarım : Cenk Akay Baskı Tarihi : Kasım 2013 - İstanbul

NOBEL TIP KİTABEVLERİ TİC. LTD. ŞTİ. MERKEZ - ÇAPA Millet Cad. No:111 Çapa-İstanbul Tel: (0212) 632 83 33 Fax: (0212) 587 02 17 CERRAHPAŞA Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Karşısı Park içi Cerrahpaşa-İstanbul Tel: (0212) 586 17 58 KADIKÖY Rıhtım Cad. Derya İş Merkezi No: 7 Kadıköy-İstanbul Tel: (0216) 336 60 08

www.nobeltip.com

ANKARA Sağlık Sokak No:17/C Çankaya (Sıhhiye) Tel: (0312) 434 10 87

ELAZIĞ Yahya Kemal Cad. Üniversite Mah. No: 36/B Tel: (0424) 233 43 43

ANTALYA Meltem Mah. Dumlupınar Bulv. Başkent Sitesi, B Blok No: 4 Meltem Tel: (0242) 238 15 55

İZMİR Kazım Dirik Mahallesi, 186 Sokak No: 21/B Bornova Tel: (0232) 343 10 50

BURSA Sakarya Mah. Bahriye Üçok Cad. Menekşe Sok. N: 21/18 Görükle Nilüfer Tel: (0224) 224 60 21

SAMSUN Ulugazi Mah. 19 Mayıs Bulvarı 16/6 Tel: (0362) 435 08 03

DİYARBAKIR Kurt İsmail Paşa 2. Sokak No: 12/C Ofis Tel: (0412) 228 93 93

BAKÜ / AZERBAYCAN Nesib bey Yusifbeyli Caddesi No: 43 Bakü / Azerbaycan Tel: +994 (0)12 449 9431


ÖNSÖZ Dostum, Hayat Arkadaşım Giray SÜZEN’ e Spor; sadece sağlık ve zindelik için gerekli bir kavram değil, aynı zamanda da bir yaşam biçimidir. Diğer yandan unutulmamalıdır ki, egzersizlerin düzenli olması kadar önemli olan bir şeyde egzersizin bilinçli yapılmasıdır. Bu anlamda sizlerin sorumluluğu çok daha fazla, sizler sporu aynı zamanda kendisine meslek edinmiş, geleceğin profesyonellerisiniz. Hareketin nedenlerini, hareketin yapılışını, hareketin sonuçlarını ve hareketin etkilerini değerlendirebilmek, kısacası bir hareketi analiz edebilmek için; “anatomi, fizyoloji ve fizik bilgisine sahip olmak gerekliliği” düşüncesinden yola çıkarak, spor bilimleri ve spor ile ilgili disiplinlerde eğitim alan herkesin , temel gereksinimlerden birine cevap verebilmesi için “Hareket Sistemi Anatomisi ve Kinesiyoloji” isimli bu kitabı bir rehber olarak hazırladım. Kitabı kurgularken, insan vücudunu meydana getiren hücre, doku, organlar ve sistemlere az değindim. Beden eğitimi ve spor disiplinlerinde eğitim alanların hareket sistemi anatomisini daha iyi kavrayabilmeleri içinde anatomik terimler ve kavramları, düzlemleri, eksenleri, hareket sisteminin pasif üyeleri olan kemik ve eklem genel bilgisi ile aktif üyesi olan kas genel bilgisine daha geniş yer ayırdım. Kitabı; anlaşılırlık, amaca uygunluk ve etkililik ilkelerini göz önünde bulundurarak, fonksiyonel öğretim yöntemini esas alarak hazırladım. Her bir bölümün başında, o bölümde neler öğrenileceğini maddeler halinde yazdım ve özgün resimlerle de anlama kolaylığı sağladım.  “Hareket Sistemi Anatomisi ve Kinesiyoloji” kitabında hareket analizi ,hareketin pasif ve aktif unsurları göz önüne alınarak;  harekete katılan eklemler, eklemlerde yapılan hareketler, harekete katılan kaslar, kasların eklemlere göre pozisyonu ve kasılma tipleri incelenerek yapılmıştır. Bu kitaptan faydalanan herkes, edindiği bu bilgileri sporcu performansının geliştirilmesinde, teknik analizinde, değerlendirilmesinde, takibinde, motor kontrol ve öğrenme çalışmalarında, hareket güvenliği, sakatlıkların önlenmesi ve tedavisinde, fiziksel rehabilitasyon programlarının düzenlenmesinde kullanabilir. Beden Eğitimi Spor Yüksek Okulu öğrencilerimizden Berk Akan bu çalışmamızda büyük bir özveri ile bize modellik yaptı. Fotoğrafları Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü öğretim görevlisi Sayın Handan Dayı çekti. Güzel Sanatlar Fakültesi araştırma görevlisi Sayın Dr. Fuat Akdenizli foto-illüstrasyonlarını yaptı. Sevgili öğrencim Can Eğridere ise tüm illüstrasyonları yaptı ve ortaya bu özgün kitap çıktı. Emeği geçen herkese, katkıları için sonsuz teşekkür ediyorum. Antalya, 2013

Prof. Dr. L. Bikem SÜZEN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı


ødø1'(.ø/(5 Bölüm 1

1

øQVDQDQDWRPLVLLOHWDQÕúPD.......................... 2 2UJDQL]PDGDNL\DSÕVDOG]HQ...................... 4 2UJDQLNYHLQRUJDQLNELOHúHQOHU..................... 5  9FXWWDNLVLVWHPOHU................................. 8  $QDWRPLNSR]LV\RQ................................. 8  $QDWRPLNG]OHPOHUYHHNOHPOHU............ 8  $QDWRPLNE|OJHOHU................................ 10  $QDWRPLNERúOXNODU...............................11 +DUHNHWELOGLUHQDQDWRPLNWHULPOHU.............. 13 Bölüm 2

17

+FUH.......................................................... 19 +FUH]DUÕSODVPDOHPPD.......................... 21 +FUHoHNLUGH÷LQXFOHXVQXNOHXV............ 22  'HRNVLULERQNOHLNDVLW'1$.................. 22  5LERQNOHLNDVLW51$........................... 22 6WRSOD]PDV\WRSODVPD............................. 23  3URNDU\RWYH|NDU\RWKFUHOHU.............. 26 +FUHE|OQPHVL......................................... 27 +FUHGHPDGGHDOÕúYHULúL........................... 29  3DVLIWDúÕPD......................................... 29  $NWLIWDúÕPD.......................................... 29 +FUHPHWDEROL]PDVÕ.................................. 30  $QDEROLNUHDNVL\RQODU........................... 30  .DWDEROLNUHDNVL\RQODU.......................... 30 Bölüm 3

31

'RNXYHGRNXWLSOHUL.................................... 32 (SLWHOGRNX.................................................. 32

 

gUWHSLWHOL........................................... 33 6DOJÕHSLWHOL .......................................... 33

'HVWHNGRNX................................................ 34  %D÷GRNX.............................................. 34  .HPLNGRNX.......................................... 35  .ÕNÕUGDNGRNX....................................... 37  .DQGRNX.............................................. 37  YD÷GRNXDGLSR]GRNX....................... 38 .DVGRNX..................................................... 39 6LQLUGRNX.................................................... 41 Bölüm 4

43

+DUHNHWLQSDVLIHOHPDQODUÕNHPLNOHU........... 44  *HQHOELOJLOHU........................................ 44  .HPL÷LQDQDWRPLN\DSÕVÕ...................... 45  .HPLNWLSOHUL......................................... 46 +DUHNHWLQSDVLIHOHPDQODUÕHNOHPOHU........... 47  *HQHOELOJLOHU........................................ 47  .................. 47  2\QDPD]HNOHPOHU............................... 47  YDUÕR\QDUHNOHPOHU.............................. 48  2\QDUHNOHPOHU.................................... 48  THNHNVHQOLHNOHPOHU............................ 52  øNLHNVHQOLHNOHPOHU.............................. 52  hoHNVHQOLHNOHPOHU.............................. 53  %HOLUOLELUHNVHQLROPD\DQHNOHPOHU...... 53  (NOHP\]OHULQLQELUELUOHULQGHQ  X]DNODúPDVÕQÕHQJHOOH\HQIDNW|UOHU..... 53 +DUHNHWLQDNWLIHOHPDQODUÕNDVODU ............... 54  *HQHOELOJLOHU........................................ 54  .DVGRNXVXQXQ|]HOOLNOHUL.................... 55  dL]JLOLNDVODUÕQ|]HOOLNOHUL...................... 56  .DVODUÕQLVLPOHQGLULOPHOHUL.................... 57  .DVODUÕQKDUHNHWOHUL.............................. 60


Kaslarda tonus ..................................... 61 .DVODUÕQNDVÕOPDúHNLOOHUL ..................... 61 .DVODUÕQEHVOHQPHOHUL .......................... 63 øVNHOHWNDVODUÕQÕQVLQLUOHUL ..................... 63 Bölüm 5

65

$NVL\HOLVNHOHW6NHOHWRQD[LDOH ................. 67 .DIDLVNHOHWL ......................................... 67 &ROXPQDYHUWHEUDOLV ............................. 68 VHUWHEUDODUÕQRUWDN|]HOOLNOHUL ............... 70 $NVL\HOLVNHOHWLQHNOHPOHUL .................... 74 %R\XQNDVODUÕ ....................................... 77 %R\XQN|NGHULQER\XQNDVODUÕ........... 79 *|YGH.DVODUÕ ............................................. 80 <]H\VHOJUXSVÕUWNDVODUÕ .................... 80 2UWDJUXSVÕUWNDVODUÕ ............................ 81 'HULQJUXS RWRNWRQ VÕUWNDVODUÕ ........... 81 *|÷VNDVODUÕ ............................................. 85 .DUÕQ|QYH\DQGXYDUÕNDVODUÕ .................... 87 3HOYLVoÕNÕúÕQÕNDSDWDQNDVODU .............. 89 *|YGHQLQ|QQGHEXOXQDQRPXUJDNDVODUÕ 90 *|YGHQLQDUNDVÕQGDEXOXQDQ RPXUJDNDVODUÕ ..................................... 90 *|YGHQLQ\DQÕQGDEXOXQDQ RPXUJDNDVODUÕ ..................................... 90 2PXUJDQÕQKDUHNHWDQDOL]L................... 91 2PXUJDGDNLúHNLOER]XNOXNODUÕ ............. 94 Bölüm 6

95

6NHOHWRQ $SSHQGLFXODUH $SHQGLNOHULVNHOHW ..................................... 96 5HJLRPHPEULVXSHULRULV hVWHNVWUHPLWH............................................ 96 2VVDPHPEULVXSHULRULV hVWHNVWUHPLWHNHPLNOHUL ............................. 97 3HNWRUDONHPHUNHPLNOHUL &LQJXOXPSHFWRUDOH .............................. 98 3HNWRUDONHPHUHNOHPOHUL ................... 100 3HNWRUDONHPHUNDVODUÕ ....................... 101 3HNWRUDONHPHUKDUHNHWDQDOL]L .......... 104

(ONDVODUÕ ................................................... 131 THQDUE|OJHWHQDUNDVODU .................... 131 (OSDUPDNODUÕQÕQKDUHNHWDQDOL]L ........ 134 hVWHNVWUHPLWHQLQVLQLUOHUL ......................... 135 Bölüm 7

137

5HJLRPHPEULLQIHULRULV $OWHNVWUHPLWH ............................................ 138 2VVDPHPEULLQIHULRULV $OWHNVWUHPLWHNHPLNOHUL............................. 139 3HOYLVNHPHUNHPLNOHUL ....................... 140 3HOYLVNHPHUHNOHPOHUL ....................... 142 8\OXNE|OJHVL ............................................ 144 *OXWHDOE|OJHNDVODUÕ .......................... 146 .DOoDHNOHPLQLQ|QQGHQJHoHQYH ......... 147 8\OX÷DGÕúURWDV\RQ\DSWÕUDQNDVODU .. 148 8\OX÷DDGGXNVL\RQ\DSWÕUDQNDVODU .... 150 8\OX÷XQ|QE|OJHVLQGHEXOXQDQNDVODU . 152 8\OX÷XQDUNDE|OJHVLQGH EXOXQDQNDVODU ................................... 153 .DOoDHNOHPLKDUHNHWDQDOL]L .............. 155 %DFDNE|OJHVL ........................................... 158 %DFDNE|OJHVLNHPLNOHUL ..................... 158 %DFDNE|OJHVLHNOHPOHUL ..................... 159 'L]HNOHPLKDUHNHWDQDOL]L .................. 160 A\DNE|OJHVL ............................................. 163 %DFD÷ÕQ|QE|OJHVL ............................ 168 %DFD÷ÕQ\DQE|OJHVL .......................... 169 %DFD÷ÕQDUNDE|OJHVL ......................... 169 A\DNNDVODUÕ .............................................. 171 A\D÷ÕQGRUVDO\]QGHEXOXQDQNDVODU . 171 A\D÷ÕQSODQWDU\]QGHEXOXQDQNDVODU 171 A\DNELOH÷LKDUHNHWDQDOL]L ................. 171 A\DNELOH÷LHNOHPLQLQ|QQGHEXOXQDQNDVODU177 A\DNELOH÷LHNOHPLQLQDUNDVÕQGDEXOXQDQNDVODU 177 A\DNELOH÷LHNOHPLQLQODWHUDOLQ¶GHEXOXQDQNDVODU 177 A\DNSDUPDNODUÕQÕQKDUHNHWL .............. 177 $OWHNVWUHPLWHVLQLUOHUL ............................... 178

.ROE|OJHVL ................................................ 106 .ROXQKDUHNHWDQDOL]L ..........................110

Bölüm 8

gQNROE|OJHVL ............................................113 gQNRONHPLNOHUL ..................................113 gQNROHNOHPOHUL ..................................115 gQNROKDUHNHWDQDOL]L .........................118 (OELOH÷LKDUHNHWOHULQLQDQDOL]L ............ 125

.RRUGLQDV\RQ............................................ 183 VHVWLEXOHUVLVWHP................................ 183 &HUHEHOOXP ........................................ 187 &HUHEUXP ........................................... 188 3RVWU ................................................ 191 *|YGHKDUHNHWDQDOL]L ........................ 192 hVWHNVWUHPLWHKDUHNHWDQDOL]L............ 197 $OWHNVWUHPLWHKDUHNHWDQDOL]L ............. 202 <UPH .............................................. 204

(OE|OJHVL .................................................. 127 (ONHPLNOHUL ........................................ 128 (OELOH÷LHNOHPL ................................... 128 (OHNOHPOHUL ........................................ 129

179

.LQHVL\RORML................................................ 180

Hareket sistemi anatomisi ve kinesiyoloji  

Hareket sistemi anatomisi ve kinesiyoloji

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you