Page 1

‫ئاری ئه‌بوبه‌کر‬

‫گه‌نجانی کوردستان‬ ‫خه‌مه‌کانیان بۆ نم نم ده‌گێڕنه‌وه‌‬

‫‪5‬‬

‫ل ‌ه دکتۆرای هیچ ده‌دوێت‬

‫‪15‬‬

‫رۆژكه‌ریم‪:‬‬

‫‪7‬‬ ‫بو خه‌لک‬ ‫له خه‌لکه‌و ‌ه‬ ‫‪7‬‬

‫‪34‬‬

‫‪7‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌كى كولتوریى گشتییه‌‬

‫نرخ‪750 :‬دینار‬

‫به‌دوای‬ ‫سپۆنسه‌رێكدا‬ ‫ده‌گه‌ڕێم‬

‫‪17‬‬ ‫یه‌کشه‌ممه‌‬

‫‪2010/7/25‬‬

‫چوار پیاو ژنێکی دوو گیان ده‌کوژن‌و هه‌ڵدێن‬ ‫‪www.Nnmnm.com‬‬

‫ی گیان له‌ده‌ست ده‌دات‪.‬‬ ‫ی ناو سكیش ‌‬ ‫منداڵه‌ك‌ه ‌‬ ‫جه‌مال حسێن ل‌ه بادینان‬ ‫ی ئه‌و خێزان‌ه‬ ‫ره‌س������ه‌د حس������ێن یه‌كێك له‌نزیكان ‌‬ ‫ی دووگیان له‌لێدوانێكی������دا بۆ نم نم رایگه‌یاند ك‌ه ئه‌و رووداوه‌‬ ‫ی عه‌شایه‌رییه‌و‌ه ژنێك ‌‬ ‫ی كێشه‌یه‌ك ‌‬ ‫به‌هۆ ‌‬ ‫ی پێش������وو‬ ‫ی هه‌فت‌ه ‌‬ ‫ی ش������ه‌و ‌‬ ‫ی خ������ۆی‌‌و چه‌ند له‌كاژێر ‪10:30‬خوله‌ك ‌‬ ‫ی زاخ������ۆ له‌الیه‌ن برایه‌ك ‌‬ ‫له‌ق������ه‌زا ‌‬ ‫ی ‪23‬س������اڵ بووه‌‌و له‌ماڵه‌ك‌هی‌‬ ‫ی خێزانه‌كه‌یه‌و‌ه ده‌كوژرێت‌و له‌ئاكامدا روویداوه‌و ژنه‌ك‌ه ته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی دیك‌ه ‌‬ ‫كه‌سێك ‌‬

‫ی شیناڤا كوژراوه‌‪ ،‬چونك‌ه ئه‌وكات‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌گوند ‌‬ ‫خۆ ‌‬ ‫ك‌ه ئه‌و چوار كه‌س������‌ه چونه‌ت‌ه سه‌ری‌‪ ،‬ژنه‌ك‌ه به‌ته‌نها‬ ‫له‌ماڵه‌و‌ه بووه‌‪.‬‬ ‫ی زاخۆ‬ ‫ی قه‌زا ‌‬ ‫ی پۆلیس������ ‌‬ ‫نه‌قیبێك له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت ‌‬ ‫ی به‌وه‌دا ك‌ه ئه‌و ژن‌ه پێش������تر له‌گه‌ڵ پیاوێكدا‬ ‫ئاماژ‌ه ‌‬

‫ی چوارساڵ‬ ‫رایان كردبوو‪ ،‬ئه‌و كێش������ه‌یه‌ش بۆماو‌ه ‌‬ ‫ی مابویه‌وه‌‪« ،‬له‌وانه‌ی‌ه ئه‌و كێشه‌ی‌ه‬ ‫به‌چاره‌سه‌رنه‌كراو ‌‬ ‫ی گه‌ڕان‌و‬ ‫ی دابێت‪ ،‬به‌اڵم هێشتا ئه‌نجام ‌‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و‌ه روو ‌‬ ‫ی ئه‌و رووداو‌ه ئاشكرانه‌بووه‌و لێكۆڵینه‌و‌ه لێی‬ ‫پشكنین ‌‬ ‫به‌رده‌وامه‌»‪.‬‬

‫شنۆ‬ ‫چیرۆکی به‌زۆر به‌شوودانی‬ ‫بۆ نم نم ده‌گێڕیته‌وه‪‌:‬‬

‫به‌مه‌الكه‌م وت‬ ‫توخوا ماره‌م مه‌بڕه‌‪،‬‬ ‫وه‌اڵهی له‌و دنیا یه‌خه‌ت ئه‌گرم‬ ‫ك ‌ه رازی نه‌بووم‌و‬ ‫ماره‌ت بڕیوم‬ ‫ی به‌زۆر‬ ‫ی چیرۆك ‌‬ ‫ی بوو به‌و‌ه ‌‬ ‫ی باوانی‌‌و له‌الیه‌ن دایك‌و باوكییه‌و‌ه به‌زۆر به‌شوودراوه‌‪ .‬نم نم له‌به‌سه‌ركردنه‌وه‌یه‌كدا كه‌وت ‌ه دوان له‌گه‌ڵی‌‌و دواتر راز ‌‬ ‫ی حه‌زو ویست ‌‬ ‫ی ك ‌ه بووه‌ت ‌ه قوربان ‌‬ ‫شنۆ یه‌كێك ‌ه له‌و كچان ‌ه ‌‬ ‫ی ببڕه‌»‪ ،‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫ی وت ڕازیی ‌ه مار‌ه ‌‬ ‫ی به‌ده‌ممدا‌و ده‌مم پڕبوو له‌خوێن‌و به‌مه‌ال ‌‬ ‫ێ وتم ڕازی نیم شوو به‌و كوڕ‌ه بكه‌م‪ ،‬باوكم كێشا ‌‬ ‫به‌شودان‌و كێشه‌و گرفته‌كان ك ‌ه هاتونه‌ت ‌ه رێی بۆ خوێنه‌ران بگێڕێته‌وه‌‪« ،‬كات ‌‬ ‫فۆتۆ‪ :‬سۆران نه‌قشبه‌ندی‬ ‫ی دیك ‌ه ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی جیاده‌بێته‌وه‌‌و شوو به‌كه‌سێك ‌‬ ‫ی بۆیان ده‌ستنیشان كردبوو‪ ،‬سه‌ره‌نجام لێ ‌‬ ‫ی به‌و كوڕ‌ه ‌‬ ‫ی ساڵێك له‌به‌زۆر شووكردن ‌‬ ‫دوا ‌‬

‫له‌كوردستان تۆمه‌تبار به‌رله‌و ‌ه ‌ی‬ ‫دادگایی بكرێ سزا ده‌درێت‬

‫گواس������تنه‌وه‌ی ده‌ستبه‌س������ه‌ركراوانی زین������دان بۆ‬ ‫دادگاكان به‌چه‌ن������د ئۆتۆمبێلێكی س������ه‌رداخراوی‬ ‫سندوقی ده‌كرێت‌و زیندانیان روبه‌ڕوی گه‌رمایه‌كی‬ ‫زۆر ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬به‌رپرسی رێكخراوێكی مافی مرۆڤیش‬ ‫ی‬ ‫جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه ئه‌و‌ه پێشێلكردنێكی زه‌ق ‌‬ ‫مافی مرۆڤه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌رانی زیندان گله‌یی ئه‌و‌ه ده‌كه‌ن‬ ‫ك‌ه به‌چه‌ند ئۆتۆمبێلێكی كه‌پس له‌زیندانه‌و‌ه‬ ‫ده‌یانگوێزنه‌و‌ه بۆدادگاكان‌و به‌وته‌ی خۆیان‬ ‫زۆرجار گه‌رما ته‌نگیان پێ هه‌ڵده‌چنێت‪3 .‬‬

‫له‌ڕێگ ‌ه ‌ی نوسینگه‌یه‌كه‌و ‌ه «‪ 22‬كه‌س»‬ ‫ی هاوسه‌ریی پێكدێنن‬ ‫ژیان ‌‬

‫نوسینگ‌ه ‌ی په‌یمان یه‌كه‌م نوسینگ‌ه ‌ی ڕێگه‌پێدراو‌ه له‌عێراق‬ ‫بۆهاوسه‌رگیری‌‌و مۆڵه‌ت ‌ی له‌حكومه‌ت ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫وه‌رگرتووه‌‌و له‌ئێس������تادا به‌ش������ێك له‌كچان‌و كوڕان له‌و‬ ‫ڕێگه‌یه‌و‌ه ژیان ‌ی هاوسه‌ری ‌ی پێكدێنن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫دوا ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی نوس������ینگ‌ه ‌ی په‌یمان بۆ هاوس������ه‌رگیر ‌‬ ‫ده‌كرێت������ه‌وه‌‪ ،‬به‌ش������ێك له‌كوڕان‌و كچان ن������او ‌ی خۆیان‬ ‫تۆمارده‌ك‌هن‌و به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی نوسینگه‌كه‌ش ئاماژ‌ه‬ ‫ی‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه به‌پێ ‌ی یاسا‌و شه‌ریعه‌ت ‌ی ئیسالم ‌‬ ‫په‌یوه‌ند ‌ی كچان‌و كوڕان ڕێكده‌خه‌ن‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫‪15‬‬

‫«په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی ل ‌ه ژماره‌ی ‌ه داهاتووه‌وه‬ ‫په‌روه‌رد ‌ه ‌ی هه‌رێم سفره‌»‬ ‫‌ نم نم سێشه‌ممان باڵوده‌بێته‌وه‌‬

‫به‌رپرسێكی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی عێراق ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات ك‌ه په‌یوه‌ندیان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی هه‌رێم‬ ‫نییه‌و به‌رپرس������انی به‌ده‌نگیانه‌و‌ه ناچن‪ ،‬به‌اڵم جه‌خت‬ ‫ی‬ ‫ل������ه‌وه‌ش ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه وان‌ه ‌ی كورد ‌ی له‌سه‌رتاس������ه‌ر ‌‬ ‫عێراقدا ده‌خوێنرێ‌‪.‬‬ ‫حسین جاف به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی خوێندن ‌ی كوردی‌‌و نه‌ته‌وه‌كانی‬ ‫تر له‌وه‌زاره‌ت ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی عێراق ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات ك‌ه له‌ساڵ ‌ی داهاتوودا له‌ئاماده‌ییه‌كان‌و‬ ‫په‌یمانگاكان ‌ی ده‌ره‌و‌ه ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫وان‌ه ‌ی زمان ‌ی كورد ‌ی ده‌خوێنن‪.‬‬ ‫‪6‬‬

‫خوێنه‌رانی به‌ڕێ������زی رۆژنامه‌كه‌مان ئاگادار‬ ‫ده‌كه‌ینه‌و‌ه ك‌ه ل‌ه ژماره‌ی داهاتووه‌و‌ه نم نم له‌‬ ‫رۆژانی سێشه‌مماندا باڵوده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫وات‌ه ژمار‌ه ‪ 35‬ل‌ه رۆژی سێشه‌مم‌ه ‪2010/8/3‬دا‬ ‫باڵوده‌بێته‌وه‌‪.‬‬

‫‪7‬‬ ‫بو خه‌لک‬ ‫له خه‌لکه‌و ‌ه‬ ‫‪7‬‬

‫‪7‬‬


‫ژماره ‪34:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫‪3‬‬

‫ی منداڵ ده‌ک ‌ه ‌ن‬ ‫زیاتر ل ‌ه ‪ 250‬خێزان داوا ‌ی له‌خۆگرتن ‌‬ ‫"دوانز‌ه منداڵ دراو‌ه به‌و خێزانان ‌ه ‌ی ك ‌ه منداڵییان نابێت"‬ ‫ی‬ ‫زۆرێك له‌و ژن‌و پیاوانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫منداڵییان نابێت خوازیار ‌‬ ‫ئه‌وه‌ن منداڵێكی‌ تر‬ ‫له‌خۆبگرن‌و پارێزه‌رێكیش‬ ‫جه‌خت له‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫ئه‌و منداڵه‌ی‌ ده‌گیرێته‌خۆ‬ ‫ده‌بێت ‌ه خاوه‌نی‌ هه‌موو‬ ‫ی میرات‌و‬ ‫ی یاسای ‌‬ ‫مافێك ‌‬ ‫به‌خێوكردن‪.‬‬

‫چاوان عه‌بدواڵ‬

‫له‌پێكه‌وه‌نان������ ‌ی ژیانی هاوس������ه‌ریی‬ ‫ته‌نها له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی منداڵی نه‌ده‌بوو‬ ‫هاوس������ه‌رك‌ه ‌ی ژنێك ‌ی تر ‌ی به‌سه‌ردا‬ ‫هێنا‪.‬‬ ‫ئه‌و به‌ده‌م هه‌نسكی گریانه‌و‌ه ئاماژ‌ه ‌ی‬ ‫ب������ه‌وه‌دا ك‌ه هه‌رچه‌ن������د‌ه هه‌وڵ ‌ی داو‌ه‬ ‫هاوسه‌ره‌ك‌ه ‌ی ڕازی بكات تا منداڵێك ‌ی‬ ‫بێ دایك‌و باوك به‌خێو بكه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫"ئ������ه‌و ڕازی نه‌ب������وو‌و ژنێك ‌ی تر ‌ی‬ ‫هێنا"‪.‬‬ ‫به‌پێچه‌وان‌ه ‌ی سازانه‌وه‌‪ ،‬زه‌ینه‌ب كازم ‌ی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪45‬ساڵ ماوه‌ی ‪19‬ساڵ‌ه ژیانی‬ ‫هاوس������ه‌ری پێكه‌و‌ه ناوه‌‌و تائێس������تا‬ ‫منداڵییان نییه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ژیانی خۆی‬ ‫زۆر ڕازییه‌‪ ،‬چونك‌ه "له‌م ژیانه‌دا ته‌نها‬ ‫له‌منداڵ بێبه‌شبوم‪ ،‬ئه‌وه‌ی ویستبێتم‬ ‫هاوس������ه‌ره‌كه‌م بۆی دابین كردووم"‪،‬‬ ‫ه������اوكات گرفت ‌ی نه‌بوون������ ‌ی منداڵ‬ ‫بۆ مێرده‌ك������‌ه ‌ی ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بێهیوانیی‌ه له‌و‌ه ‌ی ڕۆژێك ئاواته‌ك‌ه ‌ی‬ ‫بێت������ه‌دی‌‌و منداڵیان ببێ������ت‪ " ،‬زۆر‬ ‫س������ه‌ردانی دكتۆر‌و ته‌نانه‌ت ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫واڵتیشمان كرد هه‌ر بێسوود بوو‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫بڕیارماندا ئه‌م كێشه‌ی‌ه له‌بیر خۆمان‬ ‫ببه‌ینه‌وه‌"‪.‬‬

‫دوا ‌ی تێپه‌ڕبوون������ ‌ی ش������ه‌ش س������اڵ‬ ‫له‌هاوسه‌رگیری‌‌و دڵنیابوون له‌و‌ه ‌ی ك‌ه‬ ‫منداڵ ‌ی نابێت ڕه‌حم‌ه مه‌حمود كچ‌و‬ ‫كوڕێك ‌ی خوشكه‌ك‌ه ‌ی خۆ ‌ی ده‌گرێت‌ه‬ ‫خۆ‪" ،‬خوشك‌ه ناوه‌نجییه‌كه‌م چوار‬ ‫منداڵی هه‌بوو‪ ،‬داوام لێكرد یه‌كێك‬ ‫له‌كوڕه‌كانیم پێب������دات وه‌كو منداڵی‬ ‫خۆم گ������ه‌وره‌ی بكه‌م‪،‬و دواجار ڕازی‬ ‫بوو"‪.‬‬ ‫ناوب������راو ب������اس ل������ه‌و‌ه ده‌كات ك‌ه‬ ‫به‌ه������ۆ ‌ی خراپبوون ‌ی ب������ار ‌ی دارای ‌ی‬ ‫خوشكه‌ك‌هی‌و رازیبوون ‌ی مێرده‌ك‌هی‌‪،‬‬ ‫بڕوا ‌ی به‌به‌خێوكردنی‌‬ ‫داوا ‌ی كچێكی������ش له‌خوش������كه‌ك‌ه ‌ی‬ ‫منداڵ ‌ی تر نییه‌‬ ‫ده‌كات‪" ،‬خوشكه‌كه‌م كچه‌كه‌ی پێدام‌و‬ ‫ئێستا هه‌ردووكیان وه‌كو منداڵی خۆم به‌شێك له‌و هاوس������ه‌ران‌ه ‌ی منداڵیان‬ ‫به‌خێوده‌ك‌هم‌و هاوسه‌ره‌كه‌ش������م هیچ نابێ������ت‪ ،‬باوه‌ڕیی������ان به‌گرتنه‌خۆو‬ ‫به‌خێوكردن ‌ی منداڵ������ ‌ی تر نییه‌‪،‬‬ ‫جیاوازیان ناكات"‪.‬‬ ‫له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی به‌كێش������‌ه ‌ی ده‌زانن‬ ‫بۆداهات������وو ‌ی خۆی������ان‌و‬ ‫به‌هۆ ‌ی نه‌بوون ‌ی منداڵه‌و‌ه‬ ‫منداڵه‌كان‪.‬‬ ‫ژنێك ‌ی تر ‌ی هێنا‬ ‫س������ازان غه‌فور‪ ،‬دوای ‪21‬ساڵ عیم������اد حامی������د‪ ،‬ته‌مه‌ن‬ ‫‪30‬ساڵ‪ ،‬ماوه‌ی حه‌وت ساڵ‌ه‬

‫ژیانی هاوسه‌ری پێكه‌وه‌ناو‌ه به‌بێئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫هیچ منداڵێكیان هه‌بێت‪" ،‬پاش ئه‌وه‌ی‬ ‫دڵنیابوین ك‌ه منداڵمان نابێت نه‌مان‬ ‫كردو‌ه به‌كێش������ه‌یه‌كی گه‌وره‌و زۆر‬ ‫ژیانێكی ئاس������ود‌ه ده‌ژی������ن"‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا بڕوا ‌ی به‌سه‌نته‌ر ‌ی چاره‌سه‌ر ‌ی‬ ‫نه‌زۆكی‌‌و هه‌ڵگرتن������ه‌و‌ه ‌ی منداڵ ‌ی تر‬ ‫نییه‌‪ ،‬چونك‌ه "ئێس������تا بێ كێشه‌ین‪،‬‬ ‫ته‌نها ب������ڕوام به‌توانای خوای گه‌ور‌ه‬ ‫هه‌ی‌ه ك‌ه بمكات‌ه خاوه‌نی منداڵ"‪.‬‬

‫پێویست‌ه ڕێوشوێن ‌ی یاسای ‌ی بگرن‌ه به‌ر‬ ‫به‌پێ ‌ی مادده‌كان ‌ی ‪ 39‬ـ ‪‌ 46‬ی یاسا ‌ی‬ ‫(زه‌م) ‌ی ساڵ ‌ی ‪ ،1983‬ئه‌و مندااڵن‌ه ‌ی‬ ‫دایك‌و باوكی������ان دیارنییه‌‌و له‌الیه‌ن‬ ‫دادگاو‌ه سه‌رپه‌رشت ‌ی ده‌كرێن‪ ،‬ده‌درێن‬ ‫به‌و هاوسه‌ران‌ه ‌ی ك‌ه ڕاپۆرت ‌ی پزیشكی ‌ی‬ ‫سه‌لماندوییه‌ت ‌ی منداڵیان نابێت‪.‬‬ ‫هێمن مه‌حمود وه‌ك پارێزه‌رێك ئاماژ‌ه‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه به‌گوێر‌ه ‌ی ئه‌و یاسای‌ه ‌ی‬ ‫س������ه‌ره‌وه‌‪ ،‬ده‌بێت ئاس������ت ‌ی دارایی‌و‬ ‫ته‌ندروستی‌و ڕۆش������نبیریی ئه‌وان‌ه ‌ی‬ ‫منداڵ ده‌گرنه‌خۆ‬

‫ب������اش بێت‌وته‌مه‌نی������ان ل‌ه ‪60‬س������اڵ‬ ‫كه‌متر بێت‪" ،‬ته‌نها له‌س������اڵ ‌ی ‪ 2009‬ـ‬ ‫‪2010‬دا زیاتر ل‌ه ‪250‬هاوسه‌ر داوایان‬ ‫پێشكه‌شكردوو‌ه بۆله‌خۆگرتن ‌ی منداڵ‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌و ماوه‌ی������ه‌دا ته‌نها ‪12‬منداڵ‬ ‫هه‌بوو‌ه بۆ گرتنه‌خۆ"‪.‬‬ ‫ئه‌و پارێ������زه‌ر‌ه ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫ئه‌وان‌ه ‌ی داوا ‌ی منداڵ ده‌كه‌ن ده‌بێت‬ ‫له‌داداگا ناویان تۆمار بكه‌ن تا سه‌ره‌یان‬ ‫دێت‌و له‌كات ‌ی وه‌رگرتنیش ‌ی لیژنه‌یه‌ك‬ ‫ل������ه‌دادگا ‌ی نه‌وجه‌وانان بۆ دڵنیابوون‬ ‫له‌و مه‌رجان‌ه ‌ی بۆ ‌ی دانراو‌ه بۆپێدان ‌ی‬ ‫منداڵ‪ ،‬س������ه‌ردان ‌ی ماڵه‌ك‌ه ده‌كات‌و‬ ‫بۆده‌رهێنان������ ‌ی ناس������نام‌ه ‌ی بار ‌ی‬ ‫شارستان ‌ی‬

‫منداڵه‌ك������ه‌ش دادگا نوس������راوێك‬ ‫بۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت������ ‌ی ڕه‌گه‌زنامه‌و بار ‌ی‬ ‫شارس������تان ‌ی ده‌كات ب������ۆ ده‌رهێنان ‌ی‬ ‫ناس������نامه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها نوس������راوێك بۆ‬ ‫ته‌ندورس������ت ‌ی‬ ‫وه‌زاره‌ت������ ‌ی‬

‫ده‌كات بۆده‌رهێنان������ ‌ی بڕوانام������‌ه ‌ی‬ ‫له‌دایكبوون‪" ،‬دوا ‌ی ئه‌و‌ه به‌پێ ‌ی یاسا‬ ‫ناسنام‌ه ‌ی منداڵه‌ك‌ه ده‌خرێت‌ه سه‌ر ئه‌و‬ ‫ژن‌و پیاوه‌‌و هه‌موو مافێكی له‌میرات‌و‬ ‫به‌خێوكردن ‌ی ده‌بێت‪ ،‬به‌اڵم له‌دادگا‬ ‫ئاماژ‌ه ب‌ه (زه‌م) ده‌كرێت‪ ،‬وات‌ه‬ ‫ئه‌و منداڵه‌یان له‌خۆگرتووه‌"‪.‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬سۆران نه‌قشبه‌ندی‬

‫له‌كوردستان تۆمه‌تبار به‌رله‌و ‌ه ‌ی دادگایی بكرێ سزا ده‌درێت‬

‫"گواستنه‌و‌ه ‌ی تۆمه‌تبار له‌نێو ئوتومبێل ‌ی سندوق ‌ی سه‌رداخراودا پێشێلكردنی مافه‌كانی مرۆڤه‌"‬ ‫گواستنه‌وه‌ی‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌ركراوانی زیندان‬ ‫بۆ دادگاكان به‌چه‌ند‬ ‫ئۆتۆمبێلێكی سه‌رداخراوی‬ ‫سندوقی ده‌كرێت‌و‬ ‫زیندانیان روبه‌ڕوی‬ ‫گه‌رمایه‌كی زۆر ده‌بنه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌رپرسی رێكخراوێكی‬ ‫مافی مرۆڤیش جه‌خت‬ ‫له‌وه‌ ده‌كاته‌و‌ه كه‌ ئه‌و‌ه‬ ‫ی مافی‬ ‫پێشێلكردنێكی زه‌ق ‌‬ ‫مرۆڤه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫به‌رزان عه‌لی حه‌م‌ه له‌سلێمان ‌‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌رانی زیندان گله‌یی ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن ك������‌ه به‌چه‌ند ئۆتۆمبێلێكی‬ ‫كه‌پس له‌زیندان������ه‌و‌ه ده‌یانگوێزنه‌و‌ه‬ ‫ب������ۆدادگاكان‌و به‌وت������ه‌ی خۆیان‬ ‫زۆرج������ار گه‌رم������ا ته‌نگی������ان پێ‬ ‫هه‌ڵده‌چنێت‪.‬‬ ‫س������االر‪ ،‬گه‌نجێكی ته‌مه‌ن ‪20‬ساڵه‌و‬ ‫ماوه‌ی یه‌ك مانگ به‌تۆمه‌تی چوون‌ه‬ ‫سه‌ر ماڵێك ده‌ستبه‌سه‌ر كرا‪.‬‬

‫ئ������ه‌و‪ ،‬ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه ئه‌و‬ ‫ماوه‌ی‌ه زیاتر له‌پێنج جار له‌زیندانه‌و‌ه‬ ‫براوه‌ت������‌ه دادگاو له‌و ئۆتۆمبێالنه‌دا‬ ‫روب������ه‌ڕووی گه‌رمایه‌ك������ی زۆر‬ ‫بووه‌ته‌وه‌‪" ،‬من هه‌رچه‌ند‌ه تاوانبار‬ ‫نه‌ب������ووم‌و ته‌نها تۆمه‌تێكم درابووی‌ه‬ ‫پاڵ‪ ،‬به‌اڵم چه‌ندینجار به‌و ئۆتۆمبێل‌ه‬ ‫گه‌رم‌ه گواس������تمیانه‌و‌ه بۆ دادگا"‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه ئ������ه‌و گه‌نج‌ه جه‌خت له‌و‌ه‬ ‫ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه دووجاریان خه‌ریكبوو‌ه‬ ‫له‌گه‌رمادا ببورێته‌وه‌‪" ،‬دووجاریان‬ ‫برام������‌ه به‌رده‌م������ی دادگاو به‌هۆی‬ ‫سه‌رقاڵی دادوه‌ره‌كه‌و‌ه نزیكه‌ی یه‌ك‬ ‫سه‌عات زیاتر له‌و ئۆتۆمبێله‌دا مامه‌وه‌‪،‬‬ ‫خه‌ریك بوو ببورێمه‌وه‌‪ ،‬ك‌ه چووم‌ه‬ ‫الی دادوه‌ر هیچ قسه‌م بۆنه‌كرا"‪.‬‬ ‫ی دیكه‌و‌ه ئه‌حمه‌دی ته‌مه‌ن‬ ‫له‌الیه‌ك������ ‌‬ ‫‪40‬س������اڵ ك‌ه له‌الیه‌ن خێزانه‌كه‌یه‌و‌ه‬ ‫س������كااڵی له‌س������ه‌ر تۆمار كرابوو‪،‬‬ ‫ی له‌و‌ه ده‌ك������رده‌و‌ه ك‌ه یه‌ك‬ ‫جه‌خت ‌‬ ‫هه‌فت‌ه ده‌ستبه‌س������ه‌ر ب������ووه‌و یه‌ك‬ ‫ج������ار ب������ه‌و ئۆتۆمبێل������‌ه بردویان‌ه‬ ‫بۆدادگاو گه‌ڕاندویانه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌هۆیه‌و‌ه‬ ‫هه‌فته‌ی������ه‌ك نه‌خ������ۆش كه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫"ئه‌وكاته‌ی بردمیان������‌ه دادگا زۆر‬

‫گه‌رم بوو‪ ،‬له‌گه‌ڵ س������ێ زیندانی‬ ‫ت������ر بووم م������ن زۆر هیالك بووم‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وان باش������تر بوون‪ ،‬له‌دوای‬ ‫ئه‌و‌ه هه‌فته‌ی������ه‌ك نه‌خۆش كه‌وتم"‪،‬‬ ‫ه������اوكات كارمه‌ندێكی پۆلیس ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫نه‌یویس������ت ناو ‌ی بنوسرێت ئه‌و‌ه ‌‬ ‫نه‌شارده‌و‌ه ك‌ه هه‌ندێجار زیندانیی‬ ‫زۆریان كردوه‌ت‌ه ئه‌و ئۆتۆمبێله‌وه‌‪،‬‬ ‫"جارێكیان ه������ه‌ژد‌ه زیندانیمان‬ ‫كرد‌ه ئۆتۆمبێلێكه‌وه‌"‪.‬‬ ‫"ئه‌و ئۆتۆمبێالن‌ه ‌ی هه‌مان‌ه‬ ‫فێنكه‌كه‌ره‌وه‌ی نییه‌"‬ ‫عه‌مید نه‌ریمان عه‌زیز به‌ڕێوبه‌ری‬ ‫پێش������ووی زیندان������ی گرت������ن‌و‬ ‫گواس������تنه‌وه‌ی س������لێمانی پێیوای‌ه‬ ‫گواس������تنه‌وه‌ی زیندانیی به‌و جۆر‌ه‬ ‫كاریگه‌ری له‌سه‌ر ڕه‌وش‌و ده‌روونی‬ ‫كه‌سه‌كه‌و ڕه‌وتی لێكۆڵینه‌وه‌كانیش‬ ‫ده‌بێت‪" ،‬كه‌سی تۆمه‌تبار خۆی له‌و‬ ‫كاته‌دا ك‌ه ده‌برێت بۆ دادگاییكردن‪،‬‬ ‫باری ده‌روونی جێگیر نییه‌و پێویست‌ه‬ ‫كه‌ش������ێكی گونجاوی بۆ دروست‬ ‫بكرێ������ت‪ ،‬له‌ناو دادگاش������دا هۆڵی‬ ‫پێشوازی هه‌بێت‌و له‌وێ دابنرێت‬

‫نه‌ك تاوه‌كو سه‌ره‌ی دادگاییه‌كه‌ی‬ ‫دێت له‌ناو سندوقی ئۆتۆمبێله‌كه‌دا‬ ‫بێت"‪.‬‬ ‫ناوب������راو‪ ،‬باس ل������ه‌و‌ه ده‌كات ك‌ه‬ ‫هه‌ندێجار ئه‌و كه‌سانه‌ی تۆمه‌تبارن‬ ‫بێتاوان ده‌رده‌چن‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه "ئه‌گه‌ر‬ ‫تۆمه‌تباره‌ك‌هتاوانباریشبێت‪،‬پێویست‌ه‬ ‫وه‌ك م������رۆڤ مامه‌ڵ������ه‌ی له‌گه‌ڵدا‬ ‫بكرێت‪ ،‬نه‌ك له‌و گه‌رمایه‌دا بژین"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كی ت������ره‌و‌ه عه‌مید نه‌جمه‌دین‬ ‫كه‌ری������م به‌ڕێوب������ه‌ری پۆلیس������ی‬ ‫پارێزگای س������لێمانی‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات ك‌ه تائێس������تا هه‌ر ئه‌و جۆر‌ه‬ ‫ئۆتۆمبێله‌یان هه‌یه‌و فێنككه‌ره‌وه‌ی‬ ‫تێدانییه‌‪" ،‬له‌هه‌ن������گاو ‌ی یه‌كه‌مدا‬ ‫ئ������ه‌‌و ئۆتۆمبێالن‌ه هات������وون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌هه‌نگاوی دووه‌مدا به‌و ئۆتۆمبێالن‌ه‬ ‫زیندانی ده‌گوێزینه‌و‌ه ك‌ه له‌دنیادا‬ ‫به‌كارده‌هێنرێن������ت"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ئه‌و‬ ‫به‌رپرس������‌ه ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫پێویس������ت‌ه به‌پێی توانا قس‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ك‌هم‌و كوڕییه‌كان بكرێت‪" ،‬ئێم‌ه له‌و‬ ‫ئۆتۆمبێالن‌ه باشترمان نییه‌‪ ،‬وه‌جب‌ه‬ ‫وه‌جب‌ه ده‌یان گوێزین������ه‌وه‌و نایان‬ ‫ترشێنین به‌سه‌ر یه‌كدا"‪.‬‬

‫ئه‌شكه‌نجه‌ی ده‌روونی‌و پێشێلكردنی‬ ‫پێشێلكاریی‌ه دژی مرۆڤ؟‬ ‫ڕێكخراوه‌كان������ی ماف������ی مرۆڤ مافه‌كانی مرۆڤه‌‪ ،‬چونك‌ه كاریگه‌ری‬ ‫گواس������تنه‌وه‌ی زیندان������ی ب������ه‌و سلبی له‌سه‌ر كه‌سه‌ك‌ه داده‌نێت"‪.‬‬ ‫ئۆتۆمبێالن������‌ه به‌پێش������ێلكارییه‌كی‬ ‫ڕاسته‌وخۆ ده‌زانن بۆسه‌ر مافه‌كانی‬ ‫مرۆڤ‪.‬‬ ‫عه‌لی كه‌ریم سه‌رۆكی ڕێكخراوی‬ ‫كوردس������تان بۆ مافه‌كانی مرۆڤ‪،‬‬ ‫ئ������ه‌و‌ه به‌پێش������ێلكاری ده‌زانێت‌و‬ ‫چاره‌سه‌ركردنیش������ی به‌كارێكی‬ ‫ئاس������ان ده‌زانێ������ت‪" ،‬بڕیارێكی‬ ‫حكومه‌ت������ی ده‌وێ������ت ك������‌ه چه‌ند‬ ‫مواصه‌ف������ات‬ ‫ئۆتۆمبێلێك������ی‬ ‫ب������ۆدادگاكان‌و فه‌رمانگه‌كان������ی‬ ‫پۆلیس دابین بكرێ������ن"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫به‌پێویستی ده‌زانێت به‌دواداچوون‬ ‫ب������ۆ ئه‌و حاڵه‌ت������‌ه بكرێت‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫"هه‌موو كه‌س������ێك ك‌ه ده‌برێت بۆ‬ ‫دادگا‪ ،‬به‌پێی یاس������ای نێوده‌وڵه‌تی‬ ‫ی‬ ‫ی مانه‌و‌ه ‌‬ ‫ئه‌و مافه‌ی هه‌ی‌ه ئاسایش ‌‬ ‫دابین بكرێت‌و سه‌رجه‌م ڕه‌هه‌ند‌ه‬ ‫یاس������ایی‌و مرۆییه‌كانی له‌به‌رچاو‬ ‫ی كه‌ریم پێیوای‌ه‬ ‫بگیرێت"‪ ،‬بۆی‌ه عه‌ل ‌‬ ‫گواس������تنه‌وه‌ی زیندانیان به‌وجۆر‌ه‬ ‫كارێكی گونجاوو شیاو نییه‌‪" ،‬ئه‌و‌ه‬

‫من هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫تاوانبار نه‌بووم‌و‬ ‫ته‌نها تۆمه‌تێكم‬ ‫درابووی ‌ه پاڵ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫چه‌ندینجار به‌و‬ ‫ئۆتۆمبێل ‌ه گه‌رمه‌‬ ‫گواستمیانه‌وه‬ ‫بۆ دادگا‬


‫‪2‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫ی كوردستان به‌رپرسه‌؟‬ ‫ی گه‌نجان ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫كێ له‌دروست نه‌بوون ‌‬

‫"به‌بێ به‌شداری سه‌رجه‌م رێكخراوه‌كانی الوان په‌رله‌مانی گه‌نجان ناشه‌رعییه‌"‬ ‫هه‌رێمی كوردستان ‪43‬‬ ‫ئه‌ندامی له‌په‌رله‌مانی‬ ‫گه‌نجانی عێراق هه‌یه‌‌و‬ ‫به‌رپرسی رێكخراوه‌كانی‬ ‫هه‌رێمیش یه‌كتر تۆمه‌تبار‬ ‫ده‌كه‌ن به‌وه‌ی رێگربوون‬ ‫له‌به‌رده‌م دروستكردنی ئه‌و‬ ‫په‌رله‌مانه‌و دیاریكردنی‬ ‫ئه‌ندامه‌ كورده‌كانی‪.‬‬

‫سه‌روه‌ر كه‌ریم له‌سلێمانی‌‬ ‫به‌پێ������ی وت������ه‌ی به‌رپرس������انی‬ ‫رێكخراوه‌كانی گه‌نجان په‌رله‌مانی‬ ‫گه‌نجانی عێراق ماوه‌ی دووس������اڵ‌ه‬ ‫دام������ه‌زاروه‌و ل‌ه ‪ 275‬كورس������ی‬ ‫پێكدێت ك‌ه ‪43‬یان ته‌رخانكراو‌ه بۆ‬ ‫گه‌نجانی هه‌رێمی كوردستان‪.‬‬ ‫ئه‌و په‌رله‌مان‌ه ئامانجی به‌رگریكردن‌و‬ ‫به‌ش������داری پێكردن������ی گه‌نجان‌ه‬ ‫له‌په‌رله‌مان‌و پۆسته‌كانی حكومه‌تدا‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه جگه‌له‌وه‌ی ده‌یانه‌وێت له‌رێگه‌ی‬ ‫ئه‌و په‌رله‌مانه‌و‌ه له‌س������ه‌ر ئاس������تی‬ ‫جیهانیدا كار بۆگه‌نجانی عێراق‬ ‫بكرێ������ت‌و هێزێكی گوش������ار بن‬ ‫بۆس������ه‌ر دامه‌زراو‌ه حكومییه‌كان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و په‌رله‌مان‌ه وه‌كو دامه‌زراوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی چاودێر ‌‬ ‫ی ڕۆڵ ‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا ‌ی مه‌ده‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێ������ت به‌س������ه‌ر دامه‌زراوه‌كان ‌‬ ‫ی‌و‬ ‫ی نیش������تمان ‌‬ ‫ت������ر ‌ی ئه‌نجومه‌ن������ ‌‬ ‫ی كوردس������تان هه‌ردوو‬ ‫په‌رله‌مان������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌رك������ه‌ز ‌ی‌و هه‌رێم ‌‬ ‫حكومه‌ت������ ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردس������تان بۆده‌ستنیشانكردن ‌‬ ‫پێگ‌ه ‌ی گه‌نج له‌نێ������و بڕیاره‌كاندا‌و‬ ‫تائێستا به‌هۆی پڕنه‌كردنه‌و‌ه ‌ی ئه‌و‬ ‫‪43‬كورسییه‌ی هه‌رێمه‌و‌ه په‌یڕه‌وی‬ ‫ناوخۆو یاساو هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی‬ ‫سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی به‌هه‌ڵپه‌سێردراوی‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬

‫گه‌نجانی کوردستان هێنده‌ی بیر ل‌ه خ‌هم‌و گرفته‌کانی رۆژانه‌یان ده‌که‌نه‌و‌ه ئه‌وه‌ند‌ه باکیان ب‌ه دروستبوونی په‌رله‌مان نییه‌ فۆتۆ‪ :‬کاو‌ه شێخ عه‌بدواڵ‬

‫ی عێراق‬ ‫ی گه‌نجان ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫وه‌فدێك ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆبونه‌وه‌‪،‬به‌مه‌به‌ستیبه‌شداریكردن ‌‬ ‫ی كوردستان له‌و په‌رله‌مانه‌دا‪،‬‬ ‫گه‌نجان ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆ پركردنه‌وه‌ی ئه‌و ‪ 43‬كورسی‌ه ‌‬ ‫بۆ الوانی هه‌رێم ته‌رخان كراوه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ش������اد محه‌م������ه‌د به‌ڕێوه‌ب������ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ڕێكخراو ‌ی تواناس������از ‌‬ ‫گش������ت ‌‬ ‫ی كوردس������تان‪ ،‬ئام������اژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫الوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌دات ك������‌ه به‌ده‌ستپێش������خه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕێكخراوه‌كه‌ی������ان‌و كۆبه‌ن������د ‌‬ ‫ی كارده‌كه‌ن‬ ‫ی عێراق ‌‬ ‫ی الوان ‌‬ ‫نیشتمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی میكانزمێك ‌‬ ‫بۆده‌ستنیشانكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌نجان ‌‬ ‫گونجاو بۆبه‌شداریكردن ‌‬ ‫ی ‪2005‬‬ ‫هه‌رێم له‌و په‌رله‌مانه‌‪" ،‬له‌ساڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫كارمان بۆ دامه‌زراندن ‌‬ ‫"رێكخراو‌ه حیزبیه‌كان‬ ‫ی كوردستان كردووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫گه‌نجان ‌‬ ‫نه‌یانهێشت"‬ ‫به‌هۆ ‌ی جۆرێك له‌ده‌س������تێوه‌ردان‌و‬ ‫‌و‬ ‫ش‬ ‫‌زر‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ڕۆژ ‌ی ‪ 7/22‬لیژن������‌ه‬ ‫هه‌ڵ‌ه تێگه‌یش������تن‌و بێئه‌زموونییه‌وه‌‪،‬‬ ‫‌و‬ ‫ن‬ ‫�����تا‬ ‫�‬ ‫كوردس‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫الوان������ ‌‬ ‫ی هێناو پڕۆژه‌كه‌مان‬ ‫پڕۆژه‌ك‌ه شكست ‌‬ ‫‌ڵ‬ ‫ه‬ ‫‌گ‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫الوان‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫تواناساز‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ڕێكخراو‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫ڕاگرت"‌و شكستهێنان ‌‬

‫ی‬ ‫ی كوردس������تانیش به‌بڕوا ‌‬ ‫الوان������ ‌‬ ‫ش������اد په‌یوه‌ن������د ‌ی به‌ڕێكخ������راو‌ه‬ ‫حزبیه‌كانه‌و‌ه هه‌بووه‌‪ ،‬چونك‌ه "زۆر‬ ‫ی‬ ‫له‌ڕێكخراوه‌كان خۆیان به‌خاوه‌ن ‌‬ ‫پڕۆژه‌ك‌ه ده‌زانی‌‪ ،‬پێیانوابوو نابێت‬ ‫ی ت������ر هه‌بێت كار‬ ‫ڕێكخراوێك������ ‌‬ ‫له‌سه‌رئه‌و پڕۆژه‌ی‌ه بكات"‪.‬‬ ‫ناوب������راو‪ ،‬ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫كاری ئ������ه‌و په‌رله‌مان‌ه دامه‌زراندن ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌رله‌مان‌ه سه‌ره‌كیه‌كه‌ی‌ه ك‌ه ئه‌ندامێت ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌چه‌ندی������ن كۆڕبه‌ن������دو فۆرم ‌‬ ‫ی جیهانیدا ده‌بێت‪" ،‬سااڵن‌ه‬ ‫الوان ‌‬ ‫له‌كۆنگره‌و كۆڕبه‌ند‌ه جیهانیه‌كاندا‬ ‫به‌ش������دار ‌ی ده‌كه‌ن ك‌ه په‌یوه‌ندیان‬ ‫به‌گه‌نجه‌و‌ه ده‌بێت"‪.‬‬ ‫ی ئه‌كره‌م‬ ‫ی دیك������ه‌و‌ه كه‌یل ‌‬ ‫له‌الیه‌ك ‌‬ ‫ی لیژن‌ه ‌ی وه‌رزش‌و‬ ‫جێگر ‌ی سه‌رۆك ‌‬ ‫ی كوردس������تان‬ ‫الوان له‌په‌رله‌مان������ ‌‬ ‫ك‌ه ئام������اده‌ی كۆبونه‌وه‌ك������‌ه بووه‌‪،‬‬ ‫ئام������اژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه تائێس������تا‬

‫تائێستا چه‌ندینجار هه‌وڵی چوون‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی داوه‌‪ ،‬به‌اڵم س������ه‌ركه‌وتوو‬ ‫نه‌ب������ووه‌‪" ،‬تانه‌ڕۆم������‌ه ئه‌وروپ������ا‬ ‫ناگه‌ڕێمه‌وه‌"‪ .‬ئه‌و‪ ،‬دووساڵ‌ه چاوه‌ڕێی‬ ‫دامه‌زراندن ده‌كات هیچ ئه‌نجامێكی‬ ‫نه‌بوو‌ه‌و هاوڕێكانیشی ده‌بینێ موچ‌ه‬ ‫وه‌رده‌گرن ته‌واو بێزاربووه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫ده‌ڵێت‪" :‬ته‌نها له‌ب������ه‌ر ناعه‌داله‌تی‬ ‫ژیانیش بێت‪ ،‬ده‌بێت ئه‌م كوردستان‌ه‬ ‫به‌جێ بهێڵم‪ ،‬چونك‌ه به‌نیس������به‌ت‬ ‫منه‌و‌ه ژیان تیایدا وه‌س������تاوه‌‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫نامه‌وێت چیتر ب������ه‌ده‌م ئازاره‌كانی‬ ‫ژیانه‌و‌ه بتلێمه‌وه‌"‪.‬‬

‫مه‌ول������ود ك‌ه ده‌رچ������ووی كۆلێژی‬ ‫یاس������ای‌ه‌و ئاواتی ئه‌وه‌ی‌ه بۆخوێندن‬ ‫بچێت‌ه ده‌ره‌وه‌‪" ،‬ل������ه‌و كاته‌ی فامم‬ ‫كردووه‌ت������ه‌و‌ه حه‌زم له‌ده‌ره‌و‌ه بوو‌ه‌و‬ ‫ئه‌و حه‌زه‌ش له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانی‬ ‫بڕوانامه‌ی به‌رزه‌‪ ،‬تابتوانم به‌هۆیه‌و‌ه‬ ‫باشترین بوار بۆخۆم مسۆگه‌ر بكه‌م‪،‬‬ ‫چونك‌ه لێر‌ه ب������واری خوێندنیش‬ ‫وه‌ك ته‌واوی بواره‌كانی تری ژیان‬ ‫كۆنت������رۆڵ كراو‌ه‌و هه‌ركه‌س������ێك‬ ‫پش������تی نه‌بێت‪ ،‬به‌ش خ������وراوه‌"‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫له‌ئه‌وروپا به‌ئاسانی بڕوانامه‌ی به‌رز‬ ‫به‌ده‌ست دێنێت‪" ،‬برایه‌كه‌م له‌كاتی‬ ‫خۆیدا دووه‌م������ی كۆلێژه‌كه‌ی بوو‬ ‫وه‌رنه‌گیرایه‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه پشتی نه‌بوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌بریتانی������ان توانی دوكتۆرا‬ ‫به‌ده‌س������ت بهێنێ‌و ئێستا به‌نیاز‌ه‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه كوردستان"‪.‬‬

‫ی كوردستان به‌شدار ‌ی ئه‌و‬ ‫گه‌نجان ‌‬ ‫په‌رله‌مانه‌یان نه‌كردووه‌‪" ،‬ده‌مانه‌وێت‬ ‫ی‬ ‫ی كوردس������تان له‌ڕێگ‌ه ‌‬ ‫گه‌نجان������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پڕۆژه‌یه‌كه‌و‌ه به‌شدار ‌‬ ‫ئاماده‌كردن ‌‬ ‫بكه‌ن"‪ ،‬ه������اوكات جه‌خت له‌وه‌ش‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات������ه‌و‌ه ك‌ه له‌رێگه‌ی ڕێكخراو ‌‬ ‫تواناسازی الوانه‌و‌ه هه‌ماهه‌نگییان‬ ‫كردوو‌ه بۆ ئه‌و‌ه ‌ی بتوانن پڕۆژه‌یه‌ك‬ ‫ئاماد‌ه بكه‌ن بۆ به‌ش������داریكردنی‬ ‫گه‌نجانی هه‌رێم‪.‬‬

‫چونك‌ه "ڕێكخراو ‌ی تواناساز ‌ی ئه‌و‌ه‬ ‫یه‌كه‌مجار ‌ی نیی‌ه ك‌ه به‌ته‌نها بیه‌وێت‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و كاران‌ه ب������كات‪ ،‬ئه‌و پڕۆژه‌ی‌ه ‌‬ ‫ی به‌سه‌رجه‌م‬ ‫ی عێراق پێویست ‌‬ ‫الوان ‌‬ ‫ی الوان‌ه له‌كوردستان"‪.‬‬ ‫ڕێكخراوه‌كان ‌‬ ‫به‌رپرس������ی ئه‌و رێكحراو‌ه جه‌خت‬ ‫ی ته‌موزی‬ ‫له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه له‌مانگ ‌‬ ‫‪2005‬دا رێكحراوه‌ك������ه‌ی ئ������ه‌وان‬ ‫ئه‌و پرۆژه‌یان پێش������كه‌ش كردووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌اڵم "به‌داخه‌و‌ه ك������‌ه ڕێكخراو ‌‬ ‫تواناساز ‌ی ته‌گه‌ر‌ه ‌ی خست‌ه به‌رده‌م‬ ‫پڕۆژه‌ك‌ه‌و نه‌یهێش������ت ئه‌م پڕۆژه‌ی‌ه‬ ‫س������ه‌ربگرێت‪ ،‬ئێم‌ه به‌دیكۆمێنت‬ ‫ی‬ ‫ی الوان ‌‬ ‫المان‌ه ك‌ه ویستمان په‌رله‌مان ‌‬ ‫كوردس������تان دروست بكه‌ین‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫هه‌ركاتێك ئه‌و په‌رله‌مان‌ه دروست‬ ‫ببێت‪ ،‬ده‌بێ������ت به‌راوێژی هه‌موو‬ ‫رێكخراوه‌كان بێت"‪.‬‬ ‫ی دیكه‌و‌ه س������مكۆ ڕه‌شید‬ ‫له‌الیه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی الوان������ ‌‬ ‫س������كرتێر ‌ی یه‌كێت������ ‌‬

‫ی عێراق‬ ‫ی له‌كوردس������تان ‌‬ ‫دیموكرات ‌‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه چه‌ند ساڵێك‬ ‫ی له‌و جۆر‌ه هه‌بوو‌ه‬ ‫له‌مه‌و به‌ر هه‌وڵێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌نجان ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫بۆ پێكهێنان ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردستان‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆ ‌ی ملمالنێ ‌‬ ‫ی هێناوه‌‪ ،‬هاوكات‬ ‫سیاسیه‌و‌ه شكست ‌‬ ‫ی‬ ‫ئومێد خۆشناو سكرتێر ‌ی یه‌كێت ‌‬ ‫ی كوردس������تانیش جه‌خت‬ ‫الوان������ ‌‬ ‫له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه بانگهێشتی ئه‌و‬ ‫كۆبونه‌وه‌ی‌ه نه‌ك������راون‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه تا‬ ‫ی‬ ‫به‌رنامه‌كه‌یان نه‌بینن به‌ش������دار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫په‌رله‌مانه‌ك‌ه ناكه‌ن‪" ،‬ئێم‌ه كات ‌‬ ‫ی عێراقمان‬ ‫ی الوان ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫سه‌ردان ‌‬ ‫كردوو‌ه‌و سه‌یر ‌ی به‌رنامه‌كه‌یانمان‬ ‫ی كورد‬ ‫ی ب������ۆ گه‌نجان ‌‬ ‫ك������رد هیچ ‌‬ ‫تیا نه‌بوو‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه به‌ش������داریمان‬ ‫نه‌كرد"‪ ،‬هاوكات جه‌ختی له‌وه‌ش‬ ‫كرده‌و‌ه ك‌ه به‌بێ به‌شداری هه‌موو‬ ‫رێكخراوه‌كانی الوان ئه‌و په‌رله‌مان‌ه‬ ‫"ناشه‌رعییه‌"‪.‬‬

‫به‌ختیار قاس������می ته‌مه‌ن ‪29‬ساڵ‪،‬‬ ‫دوای ساڵێك‌و ‪11‬مانگ مانه‌وه‌ی‬ ‫له‌بریتانیا‌و پێنه‌دانی مۆڵه‌تی مانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ژماره‌ی������ه‌ك گه‌نجی تردا‬ ‫ره‌وانه‌ی كوردستان كراونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌و جه‌خ������ت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه‬ ‫ك‌ه ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌وێ بوو‌ه به‌وێ‬ ‫راهاتووه‌و ئێستا ژیانێكی ناخۆشی‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌وت������ه‌ی خ������ۆی ل������ه‌وێ له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوواڵتیانی ئه‌و واڵت‌ه توشی كێش‌ه‬ ‫ده‌بێت‌و به‌زۆر ره‌وانه‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫"وازناهێن������م‌و ه������ه‌وڵ ده‌ده‌م تا‬ ‫مانگێكی تر بگه‌ڕێمه‌وه‌‪ ،‬ئیتر به‌هه‌ر‬ ‫جۆرێك هه‌ی‌ه ئه‌مج������ار‌ه ده‌چم‌ه‬ ‫واڵتێكی تر‌و به‌ناو‌و كه‌یس������ێكی‬ ‫ت������ره‌و‌ه خۆم ده‌ناس������ێنم‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫ت������از‌ه من له‌گه‌ڵ ژیان������ی ئه‌وروپا‬ ‫راهاتووم"‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه له‌وێ نه‌یانهێش������توو‌ه‬ ‫بمێنێته‌و‌ه‌و به‌رده‌وام به‌دوایه‌و‌ه بوون‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌ختیار هه‌ر ئه‌و ژیانه‌ی پێ‬ ‫خۆش بووه‌‪" ،‬ناخۆشترین رۆژت‬ ‫له‌ئه‌وروپا یه‌كس������ان‌ه به‌خۆشترین‬ ‫رۆژی كوردستان‪ ،‬نامه‌وێت ببم‌ه‬ ‫رۆحێكی بێگیان له‌ناویدا"‪.‬‬

‫گه‌نجیش هه‌یه‌‬ ‫حه‌زی له‌هه‌نده‌ران نه‌بێ‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ������ه‌وه‌ی زۆرێك له‌گه‌نجان‬ ‫به‌ئاواتی چوون‌ه ده‌ره‌وه‌ن بۆئه‌وروپا‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌ندێك له‌گه‌نجانی هه‌رێمی‬ ‫كوردس������تان هیچ كاتێك بیریان‬ ‫له‌چوونه‌ده‌ره‌و‌ه نه‌كردووه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌ركه‌وت عه‌بدولكه‌ریم‪30 ،‬ساڵ‪ ،‬تا‬ ‫پۆلی دووه‌می ناوه‌ندیی خوێندوو‌ه‌و‬ ‫ئێستاخه‌ریكیدروستكردنیده‌رگا‌و‬ ‫په‌نجه‌ره‌ی پالستیكه‌‪ ،‬كوردستانی‬ ‫له‌هه‌موو شتێ ال شیرینتر‌ه‌و ئاماد‌ه‬ ‫نیی‌ه به‌هیچ شێوه‌یه‌ك به‌جێی بهێڵێ‪.‬‬ ‫ئه‌و‪ ،‬م������اوه‌ی چوارس������اڵ‌ه خێزانی‬ ‫پێكه‌وه‌ناو‌ه‌و منداڵێكی هه‌یه‌‪ ،‬وه‌ك‬ ‫خۆ ‌ی ده‌یوت‪" :‬هه‌موو س������ه‌روه‌تی‬ ‫ئه‌وروپ������ا به‌رۆژێك ئیس������راحه‌تی‬ ‫پاش كارم له‌ناو ماڵ‌و حاڵی خۆمدا‬ ‫ناگۆڕمه‌وه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه باس������ ‌ی له‌و‌ه‬ ‫ده‌كرد ك������‌ه چه‌ند جارێك بواری‬ ‫چوون‌ه ئه‌وروپ������ای بۆهه‌ڵكه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئاماده‌نه‌ب������وو‌ه بڕوات‌ه ده‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫"په‌ش������یمانیش نیم له‌وه‌ی نه‌چووم‌و‬ ‫ئێستا له‌ژیانی خۆم زۆر رازیم‌و هیچ‬ ‫كێشه‌یه‌كیشمنییه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی دیكه‌و‌ه چرۆ س������ه‌الح‪ ،‬ك‌ه‬

‫كچێك ‌ی گه‌نج ‌ی ته‌مه‌ن ‪21‬ساڵ‌ه ئاماژ‌ه‬ ‫ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه تائێس������تا حه‌زی‬ ‫له‌چوونه‌ده‌ره‌و‌ه نه‌كردووه‌‪" ،‬دڵنیام‬ ‫بڕۆم‌ه ده‌ره‌و‌ه ی������ه‌ك هه‌فت‌ه ئیدار‌ه‬ ‫ناكه‌م‪ ،‬توش������ی نه‌خۆشی ده‌بم‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫هه‌رگیز حه‌زم له‌ئه‌وروپا نییه‌"‪ .‬‬

‫رێكخراوه‌كانی هه‌رێم ناڕازین‬ ‫رێكخراوه‌كان������ی الوان له‌هه‌رێمی‬ ‫كوردستان جه‌خت له‌و‌ه ده‌كه‌نه‌و‌ه‬ ‫ك‌ه پێكهێنانی ئه‌و په‌رله‌مان‌ه به‌بێ‬ ‫ئاگاداری ئه‌وان ناشه‌رعییه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫هیوا حه‌مید سكرتێر ‌ی ڕێكخراو ‌‬ ‫ی كوردس������تان‪ ،‬ئاماژ‌ه‬ ‫ئازا ‌ی الوان ‌‬ ‫ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ی‬ ‫ی بووه‌‪،‬‬ ‫ی ئیعالم ‌‬ ‫‪ 7/22‬ته‌نها شتێك ‌‬

‫سه‌ره‌ڕای به‌زۆر ناردنه‌وه‌یان هێشتا گه‌نجانی كورد به‌ره‌و ئه‌وروپا هه‌ڵدێن‬ ‫رۆژانه‌ له‌واڵتانی ئه‌وروپاو‌ه‬ ‫ی كورد‬ ‫چه‌ندین هاوواڵت ‌‬ ‫دیپۆرتی هه‌رێم ده‌كرێنه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هێشتا الوانی هه‌رێم‬ ‫له‌هه‌وڵی چوونه‌ده‌ره‌وه‌دان‌و‬ ‫به‌رده‌وام له‌هه‌وڵی‌ ئه‌وه‌دان‬ ‫ده‌روازه‌یه‌ك بدۆزنه‌وه‌و‬ ‫لێیه‌وه‌ خۆیان بگه‌یه‌ننه‌و‌ه‬ ‫ئه‌وروپان‪.‬‬

‫ سالم حه‌مه‌خان له‌هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫س������ۆران ش������ێخ عه‌لی گه‌نجێكی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪24‬س������اڵ‌ه‌و دوای دووس������اڵ‬ ‫چاوه‌ڕوانی بۆدامه‌زراندن له‌فه‌رمانگ‌ه‬ ‫ی كوردستان‪،‬‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫حكومییه‌كان ‌‬ ‫هێشتا به‌ده‌ست بێكاریی‌ه‌و‌ه ده‌ناڵێنێ‌و‬ ‫بێزار‌ه ل������ه‌و ژیانه‌ی ده‌یگوزه‌رێنێ‪،‬‬ ‫"دڵم به‌كوێی ئه‌م كوردستان‌ه خۆش‬ ‫بێت ت������ا نه‌توانم به‌جێ������ی بهێڵم‪،‬‬ ‫هه‌میش‌ه چاوه‌ڕێی فرسه‌تێك ئه‌كه‌م‬ ‫ب������ۆم هه‌ڵكه‌وێت‌و بتوانم له‌واڵتێكی‬ ‫ئه‌وروپی بگیرسێمه‌وه‌"‪.‬‬ ‫سۆران‪ ،‬جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬

‫گه‌نجان به‌ئاوه‌تی ئه‌وروپاوه‌ن‬ ‫ی‬ ‫ئ������ارام كامی������ل گه‌نجێكی دیك‌ه ‌‬ ‫ته‌مه‌ن ‪23‬س������اڵه‌و باس له‌و‌ه ده‌كات‬ ‫ك‌ه به‌نیاز‌ه مانگ������ی داهاتوو به‌ره‌و‬ ‫واڵتێكی ئه‌وروپی س������ه‌فه‌ر‌ه بكات‪،‬‬ ‫"ب������ه‌س بگه‌م������‌ه ئه‌وروپ������ا له‌بێ‬ ‫كاره‌بایی‌و نه‌بوون������ی ئاوو گه‌رما‬ ‫رزگارم ده‌بێت"‪.‬‬ ‫به‌وته‌ی ئ������ه‌و گه‌نج‌ه ته‌نها رێگه‌ی‬ ‫گه‌نجان س������ه‌فه‌ركردن‌ه بۆ ئه‌وروپا‪،‬‬ ‫"تانه‌گه‌ین‌ه ئه‌ورویا نازانین نرخی‬ ‫مرۆڤ چه‌نده‌"‪ ،‬هاوكات س������ارا‬

‫ی چین؟‬ ‫دیپۆرتكراوه‌كان به‌نیاز ‌‬ ‫له‌م������اوه‌ی دووس������اڵی رابردوودا‬ ‫ژماره‌یه‌كی زۆر له‌په‌نابه‌رانی كورد‬ ‫دیپۆرتكراونه‌ته‌و‌ه‌و به‌پێی ئامارێكی‬ ‫رێكخراوی په‌نابه‌رانیش تائێستا‬ ‫‪ 17‬په‌نابه‌ر خۆیان كوشتووه‌‪.‬‬

‫شوێن گۆڕین‬ ‫كاریگه‌ری ده‌روونی هه‌ی‌ه‬ ‫توێژه‌رانی كۆمه‌اڵیه‌تی ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌ده‌ن ك‌ه ش������وێن گۆڕینی مرۆڤ‬ ‫كاریگه‌ری له‌سه‌ر ده‌روونی ده‌بێت‪.‬‬ ‫س������تار جه‌ب������ار توێژه‌رێك������ی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تییه‌و باس ل������ه‌و‌ه ده‌كات‬ ‫ك������‌ه هه‌ندێك له‌خه‌ڵ������ك كاتێك‬ ‫ش������وێنه‌كه‌یان ده‌گۆڕن كاریگه‌ری‬ ‫له‌س������ه‌ر ده‌رونیان ده‌بێت‌و ره‌نگ‌ه‬ ‫ببێت‌ه هۆی خه‌مۆكیان‪" ،‬هه‌ندێكی‬ ‫تریش له‌گه‌ڵ سه‌فه‌رو جێگۆڕكێدا‬ ‫راهات������وون‌و پێی������ان ئاس������اییه‌"‪،‬‬ ‫هاوكات چوون������ه‌ده‌ره‌وه‌ی گه‌نجان‬ ‫به‌چاولێكه‌ری������ی ناوده‌بات‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫هه‌موو گه‌نجێك حه‌ز ده‌كات وه‌كو‬ ‫ئ������ه‌و هاورێیانه‌ی ب������ژی ك‌ه باری‬ ‫ئابوریان باش������‌ه‌و ژیانیان خۆشه‌‪،‬‬ ‫"بۆی‌ه حه‌ز به‌چوون‌ه ده‌ره‌و‌ه ده‌كه‌ن"‪.‬‬


‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫كم ناگونجێین‬ ‫م ‌نو باو‬

‫توانج ل‌همن‬ ‫و‬ ‫كیان د‌ههێنن������‌ه د‌هر‌هو‌ه ك‌هی باوك‌ه‬ ‫و‬ ‫و‌ه‬ ‫دووساڵ‌هی خوێندن با د‌ه ‌نو ده‌ڵێن‪" :‬هه‌تیو ئ‌ه ات‌هو‌هو ك‌هس‬ ‫ر پار‌ه كۆد‌هك‬ ‫د‌ه‬ ‫‌ه ب������‌هرد‌هوام‬ ‫چاو‌هڕێی ئ‌هو‌هم ك‌ه ئ‌هو ك ناڕۆم‌هو‌ه بۆماڵ‌هوه‌‪ ،‬ۆ هه‌ته‌‪ ،‬ه������‌ه‬ ‫ۆی‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ۆر د‌هوڵ‌همه‌نده‌‪ ،‬د‌هر‌هوه ك‌هم‪ ،‬ئیتر ب‌ههیچ شێوه‌ی‌ه د‌هد‌هم خۆم بگه‌یێنم‌ه ت ازان������ی بۆكێیه‌تی"‪ ،‬ب ن‌هچم‌ه ماڵ‌هو‌ه‬ ‫ن‬ ‫ز‬ ‫بۆ ت‌هواو ب‬ ‫ت ه‌هوڵی ئ‌هو‌ه‬ ‫م ل‌هد‌هر‌هوه‌ب‌مو‬ ‫ی ت‌هم‌هن ‪21‬ساڵم باوكم ئۆتۆمبێلێكم‬ ‫ح‌هزد‌هك������‌ه‬ ‫چۆنێ������ك بێ‬ ‫ك‌‬ ‫‌ه‬ ‫ش������روبم د‌هخوارد‌هوه‌‪ ،‬باوكم ببینم‪.‬‬ ‫من گه‌نجێ ‌ندینجار داوام ك������ردووك و‌هاڵمم نادات‌هوه‌‪ .‬ه‌هر كی ئ‌هوروپی‪.‬‬ ‫كێش������ا ن‌هم‌ه‬ ‫ب������‌هاڵم چه‬ ‫كانم واڵتێ‬ ‫یچ ش������ێوه‌ی‌ه‬ ‫ی لێكردم ك‌ه‬ ‫ر ل‌هسلێمانی‌‬ ‫د‌ه‬ ‫وڕێ‬ ‫ه‬ ‫ه‌هژا‬ ‫بكڕێ������ت ك‌هچی ب‌ه می زانكۆ‌مو زۆرب‌هی ها دیی‌هوه‌ من ن‌هجگ‌هر‌هم ه‌ب‌هرایه‌تی‌هی باوك������م وا ‌یار‌هی چه‌ند‬ ‫ه‬ ‫‌ه‬ ‫رق‬ ‫‌ن‬ ‫ئێستا له‌قوناغی دوو ‌هچی من ب������‌هو د‌هوڵ‌همه داوای ب‌هاڵم ئ������‌هو تێك بك‌هم‪ ،‬هه‌فتان‌ه ب‌هس ‌ل‌هكێش������ا ‌نو‬ ‫داخا ه‌همووش‬ ‫دن‌هو‌هو نێرگه‬ ‫م چه‌ندینجار‬ ‫یان پێیه‌‪ ،‬ك‬ ‫خراپن‪ ،‬ب‌هاڵم‬ ‫ئۆتۆمبێل‬ ‫رۆین بۆخوار‬ ‫اڵم هیچ ل‌ه‬ ‫‌هك‌هم‪ ،‬دایك������‬ ‫ۆد‬ ‫م د‌ه‬ ‫ت‪ ،‬ب‌ه‬ ‫ووی‬ ‫به‌پ������اس هاتوچ ئۆتۆمبێلێكم بۆ بكڕێ پار‌هم نییه‌‪ ،‬هاوڕێی‌هك شان‪ ،‬ئ‌هزانم ئ‌هوان‌ه ه‌هم هاوڕێكانمدا‪.‬‬ ‫"جارێ‬ ‫ه باوكم‬ ‫ئێستا جگ‌هر‌ه كێ اڵ‌هوه‌ب‌مو ن‌هچم ل‌هگ‌هڵ ۆتۆمبێل‌هكانی‬ ‫كردوو‌ رازی نه‌ب������وو‌هو ده‌ڵێت‪:‬ش ل‌هدژی ئ‌هو‬ ‫اتوانم ه‌هر ل‌هم‬ ‫هاوڕێكانم ئ‬ ‫ك‬ ‫‌نگ ده‌بم ك‌ه‬ ‫كاتێ ێلت بۆبكڕم"‪ ،‬بۆی‌ه منی م ‌نو باوكم ب‌هرد‌هوام ن ۆر ب‌هو‌ه دڵته‬ ‫ن بڕۆم‌ه ز‬ ‫ئۆتۆمب‬ ‫گ د‌هڕۆم‌ه ‌‌و‬ ‫وه وڕ‌ه ده‌بێت م‬ ‫زۆر ش������‌هو دره‌ن انم ئ‌هو ب‌هو‌ه ت‬ ‫جێی������ن‪ ،‬ئ‌هز‬ ‫ناگون‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫‪5‬‬

‫من ن‬ ‫‌هجگ ‌هر‌هم‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ێ‬ ‫ش‬ ‫ا ن ‌هم‬ ‫د‌هخ‬ ‫‌هشروبم‬ ‫وارد‌هو‌ه‪،‬‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫اڵ‬ ‫م‬ ‫ئ ‌هو‬ ‫رق ‌‬ ‫هب ‌هرای ‌هت‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫ل‬ ‫وكم وای‬ ‫ێكردم ك‬ ‫‌ه ل ‌هداخا‬ ‫ه ‌همووشت‬ ‫ێك بك ‌هم‬

‫خه‌ونه‌كانم وه‌ك باڵ ‌هخان ‌هكان ‌‬ ‫ی خه‌یاڵم داڕمان‬ ‫من كچێك ‌‬ ‫ی ته‌مه‌ن ‪18‬س������اڵم‪،‬‬ ‫ئه‌مس������اڵ خوێن������دكار ‌‬ ‫ی‬ ‫قۆناغ ‌‬ ‫ی دوان������ز‌ه ‌ی بنه‌ڕه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫بووم‪ ،‬به‌هیواو ئاواتێك ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆره‌و‌ه ده‌س������تمكرد‬ ‫به‌خۆماندووك������ردن به‌و‬ ‫هیوای‌ه ‌ی بتوانم ئه‌و خه‌ون‌ه‬ ‫بهێنمه‌د ‌ی ك‌ه له‌منداڵییه‌و‌ه‬ ‫خه‌وم پێو‌ه ده‌بینی‌‪ ،‬ئه‌ویش به‌ده‌ستهێنان ‌‬ ‫ی كۆلێژ ‌ی ئه‌ندازیار ‌‬ ‫ی‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫هه‬ ‫‌موو‬ ‫س‬ ‫�‬ ‫�����ااڵن‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫خوێندن ته‌نها بیرم له‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه ك‌ه هه‌موو‬ ‫خۆماندووكردنێكم له‌پێناو به‌ده‌ستهێنان ‌‬ ‫ی ئه‌و نمره‌یه‌دا بێت ك‌ه‬ ‫به‌هۆیه‌و‌ه كۆلیژ ‌ی ئه‌ندازیار ‌ی مسۆگه‌ر بك‬ ‫ه‬ ‫‌م‪،‬‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫ه‬ ‫‌یر‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫فیلمێكم‬ ‫ده‌كرد كه‌سێك ‌‬ ‫ی ئه‌ندازیار ‌ی تێدابوو خه‌ریك ‌‬ ‫ی دانان ‌‬ ‫ی نه‌خشه‌یه‌ك‬ ‫بوو بۆ باڵه‌خانه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌ك‪،‬‬ ‫ده‌موت بڵێی چه‌ند س������اڵی تر منیش ئه‌و‬

‫كۆلێژ‌ه و‌هرمگرێت؟ بیرم له‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه ك‌ه جوانترین نه‌خش‌ه‬ ‫دروست بكه‌م‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌رچ ‌‬ ‫ی هه‬ ‫‌موو‬ ‫قۆناغ‬ ‫ه‌كان ‌‬ ‫ی تر ‌ی خوێندنم به‌باشی‌‌و به‌نمر‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ب������ه‌رز بڕیبوو‪ ،‬تاڕاده‌یه‌ك ‌‬ ‫ی باش له‌خ������ۆم دڵنیابووم ك‌ه ده‌توانم‬ ‫نمر‌ه ‌ی باش به‌ده‌ست بهێنم‪ ،‬به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ر نیگه‌ران‬ ‫بووم له‌و‌ه ‌ی نه‌توانم نمر‌ه ‌ی به‌رز به‌ده‌ست بهێنم‪ ،‬ئه‌وه‌ش شتێك ‌‬ ‫ی‬ ‫سروشتیه‌‌و ترس ‌‬ ‫ی هه‌موو خوێندكارێك ‌‬ ‫ی ئه‌و قۆناغه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مساڵم زۆر جیاوازتر له‌سااڵن ‌‬ ‫ی پێشوو به‌ڕێكرد‪ ،‬چوونه‌ده‌ره‌وه‌و‬ ‫گه‌ڕان������م زۆر كه‌م كردبوه‌وه‌‪ ،‬ره‌نگ������‌ه زۆرجار به‌ته‌نها له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫مابێتمه‌و‌ه بۆته‌واوكردن ‌‬ ‫ی یه‌كێك له‌وانه‌كانم تا كات ‌‬ ‫ی س‌هعیكردنم‬ ‫‌‬ ‫لێتێك نه‌چێت‌و له‌كاتی خۆیدا ته‌واو ‌ی بكه‌م‪ .‬ماڵه‌وه‌مان به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫منه‌و‌ه زۆرجار نه‌ده‌چوونه‌ده‌ره‌و‌ه یاخود هه‌ندێ شتیان نه‌ده‌كرد‬ ‫تاوه‌كو جه‌و ‌ی سه‌عیكردن له‌من تێك نه‌ده‌ن‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌م ماندووبوون������ه‌دا‪ ،‬دوا ‌ی راگه‌یاندن ‌‬ ‫ی ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‬ ‫تاقیكردنه‌وه‌كان‪ ،‬ئه‌و نمره‌ی‌ه ‌ی به‌ده‌س �����تمهێنا ته‌واو پێچه‌وان‌هی‌‬

‫هه‌موو ئه‌و ش������تان‌ه بوو ك‌ه من بیرم لێده‌ك������رده‌وه‌! ئه‌و كات‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫مامۆس������تاكه‌م وت ‌‬ ‫ی حه‌فتات هێناو‌ه هه‌ستمكرد ك‌ه ئیتر هه‌موو‬ ‫خه‌ونه‌كانم كۆتای ‌‬ ‫ی‬ ‫پێهات‪،‬‬ ‫له‌و‌ه به‌دوا كۆتایم به‌خه‌ونه‌كه‌م هێنا‌و‬ ‫وتم ئیتر ئه‌و‌ه ماف ‌‬ ‫ی من نیی‌ه بیر له‌ئه‌ندازیاریی‌‌و نه‌خش������ه‌دانان‬ ‫بكه‌مه‌وه‌‪ ،‬هه‌ستمكرد خه‌ونه‌كانم وه‌ك باڵه‌خانه‌كان ‌‬ ‫ی خه‌یاڵم داڕمان‪.‬‬ ‫ئێس������تا په‌ش������یمانم له‌و هه‌موو هه‌وڵ‌ه ‌ی ك‌ه دام‪ ،‬چونك‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ش خۆم هیالك نه‌كردای‌ه هه‌مان نمره‌م به‌ده‌س������تده‌هێنا‪.‬‬ ‫ده‌زان������م ئه‌م‌ه ته‌نها خه‌م ‌‬ ‫ی من نیی‌ه خه‌م ‌‬ ‫ی هه‌موو هاوپۆله‌كانمه‌‪،‬‬ ‫ته‌نها خه‌م ‌‬ ‫ی دایك ‌‬ ‫ی من‌و ماڵ ‌‬ ‫ی ئێم‌ه نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو خه‌م ‌‬ ‫ی هه‌موو ئه‌و‬ ‫خێزانانه‌ی‌ه‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫خوێ‬ ‫ندكارێك‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫قۆناغ‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫دوانز‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌ی بنه‌ڕه‌تیان هه‌بێت‪.‬‬ ‫خۆزگ‌ه‬ ‫بیرێك‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫سیست‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫‌ه ده‌كرایه‌وه‌و چاه‌ره‌سه‌رێك ‌‬ ‫ی گونجاو ‌‬ ‫ی‬ ‫داد‬ ‫ه‬ ‫ب������ۆ ‌نرا‪ ،‬تاوه‌كو ده‌یان‌و س������ه‌دان ‌‬ ‫ی وه‌ك من به‌هۆ ‌ی نمره‌و‌ه‬ ‫خه‌ونه‌كانیان له‌بار نه‌ده‌برا‪.‬‬ ‫دێكان عیزه‌ت له‌سلێمانی‌‬

‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫گ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ڵ‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ی‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫خ‬ ‫و‬ ‫ش‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ك‬ ‫ێ‬ ‫ش‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫م‬ ‫ه‬ ‫‌هیه‌‬

‫من‬ ‫چ ت‌همه‌نم ‪30‬‬ ‫س‬ ‫�‬ ‫��‬ ‫��‬ ‫اڵ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫وار‬ ‫ل‌هم‬ ‫ك‌هچ ساڵ‌ه كچێكم خۆش اڵ‌هو‌ه هیچ‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫ت‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫اڵت‬ ‫د‬ ‫ێ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫وێت‬ ‫دایك‬ ‫كم نی‬ ‫ب‌هكه‌ڵكی ئێ ‌مو خوشك‌هكانم ناه ب‌هماڵ‌هو‌هم وتوو‌ه ك‌ه ب یه‌‪ ،‬ماو‌هی‬ ‫دڵ‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫ێ‬ ‫چن‌ه‬ ‫ڵ ‌نو‬ ‫ئ‌هگ‌ه‬ ‫چه‌ندینجار م‌ه نای‌هت"‪.‬‬ ‫ده‌ڵێن‪" :‬ئ‌هو كچ‌ه ال داوای د‌هر‌هوه‌‪ .‬چه ر ه‌ه‌رخۆم‬ ‫ب‬ ‫ڕ‬ ‫ۆ‬ ‫م‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫پێ‬ ‫دا‬ ‫‌ن‬ ‫ك‌هچی ده‌ڵێن‪ :‬موتون من‬ ‫دێیی‌‌هو ل‌هگ‌هڵ د دین جار قس‌هم ل‌ه وای باوك‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ك‬ ‫ب‬ ‫چ‬ ‫ۆ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ك‬ ‫ێ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ای‬ ‫و‬ ‫گ‬ ‫ك‌مو خ‬ ‫"ئ‌هگ �����‬ ‫‌ه ناهێن‬ ‫‌هڵ كچ‬ ‫د‌هرم د‌‬ ‫ك‌ه‬ ‫با سێكمان ناچین‌ه دا ‌هر به‌ته‌نها بۆخۆت م بۆ خۆمی د‌ههێنم بیبینن‪ ،‬ب‌هكوردی وشك‌هكانم قس‌ه بكا ‌هك‌ه كردوو‌ه ئ‌هو ئام هكات‌ه ب‌ه‬ ‫و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫را‬ ‫ز‬ ‫ی‬ ‫وای‬ ‫‌هك‌ه‬ ‫ی د‌ه‬ ‫اد‌هی‬ ‫ت‪ ،‬ب‬ ‫وكی‬ ‫نابێ ‌‬ ‫كچ‌هك‌ه ع‌هشای‌هر‌ه خۆت به‌ته‌نها بڕۆ ب هێنی ئێم‌ه هیچ ل سوێندم خواردوو‌ه ئ ی د‌هیان‌هوێت ئ‌هو كچ ‌هاڵم ئ‌هوان نایان‌هوێ ‌ه باوكم‬ ‫تو ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ب‬ ‫ز‬ ‫"ئ‬ ‫ان‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ێ‬ ‫گ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫ر‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ئ‌هگ‬ ‫‌هماڵ‬ ‫ه‌ڵكو‬ ‫‌ه بۆ م‬ ‫‌هس‌هر‬ ‫هگ‌هر ئ‬ ‫ب‌هو ش‬ ‫ت د‬ ‫‌هرنا خۆم د‌هچووم‌ه بتده‌نێ"‪ .‬من ‌هو‌ه د‌هك‌هم‪.‬‬ ‫‌هو كچ‌ه ن‌ههێنم بۆهه ن ن‌هبێت‪ ،‬منیش ن ‌هرتان د‌هكات‪ ،‬چون ئ‌هو كێش‌هی‌هی‌ه ك‌ه م �����ێو‌هی‌ه بێ‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫دا‬ ‫وا‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫‌هوڵم‬ ‫داوای‪،‬‬ ‫ك‌ه باوكم‬ ‫‌تا هه‌تایی‬ ‫‌هبێت كچ‬ ‫اڵی باوكی‬ ‫ب‌هاڵم چه‌ند ك‌هسداو‌ه كچ‌هك‌ه‬ ‫م‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫حاشا ب‌هرد‌هوام ك ی ناد‌همێ"‪ ،‬ئێستا ده‌ڵێت ه‌هرك‌هس �����ێ ن‌ههاتوون‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫�‬ ‫��‬ ‫��‬ ‫ێ‬ ‫ێ‬ ‫م‬ ‫كی باش كۆبك‌هم‌ه ت ن‌هچێ ‌‬ ‫تو ه‬ ‫‌‬ ‫ش‌هی گ‌هور‌هم ه‌هیه‌‪ .‬ن ل‌هگ‌هڵ دایك‌مو خك م‌همنونم‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫چ‬ ‫ۆن‬ ‫و‬ ‫‌‌‬ ‫ه‬ ‫ێ‬ ‫و‬ ‫بچن‌ه داوای‪ ،‬ب‌ه ك بێت‬ ‫وشك‌هكانم‬ ‫اڵم كچ‌هك‌ه‬ ‫سیروان ل‬ ‫‌ه سلێمانی‬

‫‌و‬

‫كێشه‌‬

‫چاره‌سه‌ر‬

‫خوێنه‌ران ‌ی ئازیز ‌ی نم نم له‌م ژمار‌ه به‌دواو‌ه رۆژنامه‌كه‌مان ئه‌م گۆشه‌ی ‌ه ته‌رخان ده‌كات بۆ كێشه‌و گرفت ‌ه جۆربه‌جۆره‌كانتان‪ ،‬تاوه‌كو بتوانین به‌راوێژ له‌گه‌ڵ كه‌سان ‌ی شاره‌زادا‪ ،‬وه‌اڵم‌و پێشنیاز ‌ی‬ ‫گونجاو بۆ كێشه‌و گرفته‌كانتان بدۆزینه‌وه‌و زووتر چاره‌سه‌ریان بكه‌ین‬ ‫كێشه‌‬ ‫من گه‌نجێك ‌ی ته‌مه‌ن ‪29‬س������اڵم‪ ،‬ناوم كامه‌ران ـه‌‪ ،‬ساڵی ‪ 2007‬ژیانی هاوسه‌ریم له‌گه‌ڵ‬ ‫كچێكدا پێكهێنا‪ .‬دوای ئه‌وه‌ی كچه‌كه‌م گواسته‌وه‌‪ ،‬له‌الیه‌ن چه‌ند خزمێكمانه‌و‌ه ده‌عوه‌ت‬ ‫كراین بۆ نان خوادنی ئێواره‌‪ ،‬به‌اڵم خێزانه‌كه‌م چه‌ند جارێك له‌ده‌عوه‌ته‌كاندا پێش‬ ‫ئه‌وه‌ی نان بخۆین به‌زۆر بردمیه‌و‌ه بۆ ماڵه‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه وتم عه‌یب‌ه ئه‌و گوێی نه‌دایێ‌و‬ ‫هه‌رجاره‌و درۆیه‌كم بۆخزمه‌كانم ده‌كرد تا ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ی پێ داپۆشم‪ ،‬جگه‌له‌وه‌ش كاتێك‬ ‫من له‌ماڵه‌و‌ه نه‌بوومایه‌‌و میوانمان بهاتای‌ه ده‌ری ده‌كردن‪ ،‬بۆی‌ه به‌ناچاری ماڵی باوكیم‬ ‫له‌و هه‌ڵسوكه‌وتان‌ه ئاگادار كرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ماڵی باوكی وتیان گوێی مه‌ده‌رێ خۆی چاك ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬منیش سه‌ردانی دكتۆرێكی‬ ‫د‌هر‌وونیم كردو حاڵه‌ته‌كه‌م تێگه‌یاند‪ ،‬دكتۆره‌كه‌ش پێیوتم‪" :‬ئه‌م‌ه نه‌خۆشی ده‌روونی‬ ‫هه‌یه‌و حاڵه‌ته‌كه‌ش������ی خراپه‌‪ ،‬ره‌نگ‌ه منداڵێكتان ببێ������ت باش ببێت"‪ .‬حه‌زم نه‌كرد‬ ‫له‌خێزانه‌كه‌م جیاببمه‌وه‌‌و حه‌زیشم نه‌كرد به‌ماڵی باوكی بڵێم ك‌ه كچه‌كه‌تان به‌و شێوه‌ی‌ه‬ ‫بووه‌‌و به‌منتان نه‌وتووه‌‪ ،‬كه‌چی دوای له‌دایكبوونی منداڵه‌كه‌ش كێشه‌ك‌ه گه‌وره‌تر بوو‪،‬‬

‫چاره‌سه‌ر‬ ‫چونك‌ه له‌منداڵه‌كه‌ی ده‌دا‪ ،‬زۆر بێزار بووم‌و بردمه‌و‌ه ماڵی باوكی‪ ،‬به‌باوكیم وت‪ :‬بۆچی‬ ‫كچه‌كه‌تان نه‌خۆش������ی ده‌رونی هه‌بووه‌و به‌منتان نه‌وتووه‌‪ ،‬ئه‌ویش وتی‪" :‬ئه‌گه‌ر وامان‬ ‫بوتای‌ه تۆ نه‌ت ده‌خواست"‪.‬‬ ‫چه‌ند رۆژێك پێش ئێستا ماڵی باوكی ئه‌و كچ‌ه له‌الی دادوه‌ر سكااڵیان له‌سه‌ر من‬ ‫تۆماركردووه‌‪ ،‬به‌تۆمه‌تی ئه‌وه‌ی شتی ماڵی ئه‌وانم دزی بێت‪ ،‬هه‌ر به‌و هۆیه‌و‌ه رۆژێك‬ ‫له‌الیه‌ن پۆلیسه‌و‌ه ده‌ست به‌سه‌ركرام‌و دواتر به‌كه‌فاله‌ت ئازادكرام‪ ،‬بۆی‌ه ئێستا له‌نێوان‬ ‫دوو رێگادام‪ ،‬یه‌كه‌میان جیابونه‌وه‌ی‌ه ك‌ه به‌وه‌ش منداڵه‌كه‌ی بێناز گه‌ور‌ه ده‌بێت‌و له‌نازی‬ ‫دایكی بێبه‌ش ده‌بێت‪ ،‬رێگه‌ی دووه‌میش هێنانه‌وه‌ی خێزانه‌كه‌م‌ه ئه‌وه‌ش جارێكی تر‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌وه‌ی ك‌ه منداڵه‌كه‌م رووبه‌رووی لێدان‌و زه‌برو زه‌نگێكی زۆر ببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونك‌ه من به‌یانیان دێم‌ه ده‌ره‌و‌ه بۆ دوكان‌و ئێواران ده‌ڕۆمه‌وه‌‪ ،‬ئاگام له‌منداڵه‌ك‌ه نابێت‪.‬‬ ‫له‌كۆتایدا داواكارم رێگ‌ه چاره‌یه‌ك بۆ كێشه‌كه‌م بدۆزنه‌وه‌‪.‬‬

‫بۆوه‌اڵم ‌ی ئه‌و كێشه‌ی‌ه د‪.‬سه‌باح به‌رزنجی پسپۆڕی شه‌ریعه‌و یاسای ئیسالمی‪،‬‬ ‫ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه هه‌موو ژن‌و مێردێك له‌كاتی كێشه‌دا مافی ئه‌وه‌یان‬ ‫هه‌ی‌ه له‌یه‌ك جیاببنه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم پێویس������ت‌ه س������ه‌ره‌تا هه‌وڵی چاره‌سه‌ركردنی‬ ‫كێشه‌كه‌یان بده‌ن‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و گرفت‌ه ‌ی كاك‌ه كامه‌ران‌و خێزانه‌ك‌ه ‌ی پێویست‌ه بنه‌ماڵه‌ی ژنه‌كه‌و‬ ‫پیاوه‌ك‌ه له‌گه‌ڵ توێژه‌رێكی كۆمه‌اڵیه‌ت ‌ی گفتوگۆ بكه‌ن بۆچاره‌سه‌ركردنی‬ ‫كێشه‌كه‌یان ئه‌گه‌ر زانیان ده‌توانن كێشه‌ك‌ه چاره‌سه‌ر بكه‌ن‪ ،‬باشتر‌ه پێكه‌و‌ه‬ ‫بژین‪ ،‬ئه‌گه‌ر زانیشیان كێشه‌ك‌ه چاره‌سه‌ر نابێت‪ ،‬باشتر‌ه له‌یه‌ك جیاببنه‌و‌ه‬ ‫یاخود پیاوه‌ك‌ه ده‌توانێت قوربانی بدات‌و له‌به‌ر داهاتووی منداڵه‌كه‌ی خۆی‬ ‫بگونجێنێت‪ ،‬خۆئه‌گه‌ر زانیان هه‌ر ناگونجێن‪ ،‬پێویس������ت‌ه پیاوه‌ك‌ه ماره‌یی‬ ‫ژنه‌كه‌ی بدات‌و لێك جیاببنه‌وه‌‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫ل ‌ه کوردستان پیاوان ڕازی نابن ژنه‌كانیان قه‌رز بكه‌ن‬

‫"كه‌م پیاو هه‌ی ‌ه ئه‌و‌ه قبوڵ بكات ك ‌ه ژنه‌كه‌ی به‌بێ ئاگاداری مێرده‌ك ‌ه ‌ی قه‌رزاربێت"‬ ‫ی‬ ‫زۆرێك له‌ژنان له‌كات ‌‬ ‫كڕینی‌ پێداویستیه‌كانیاندا‬ ‫له‌فرۆشگاكانی‌ جلوبه‌رگ‌و‬ ‫كه‌مالیات په‌نا بۆ‌قه‌رز‬ ‫ده‌به‌ن‌و فرۆشیارانیش‬ ‫ی‬ ‫ئاماژه‌ به‌ كه‌ڵه‌كه‌بوون ‌‬ ‫قه‌رزه‌كان ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫شیالن محه‌مه‌د له‌هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫ئ������اواز‪ ،‬ناوی خ������وازراوی ژنێكی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪34‬س������اڵ‌ه ك‌ه به‌وته‌ی خۆی‬ ‫س������ه‌ری مانگ پاره‌ی ئه‌و شمه‌كان‌ه‬ ‫ده‌دات ك‌ه له‌ب������ازاڕ به‌قه‌رز ده‌یان‬ ‫كڕێت‪" ،‬له‌به‌رئ������ه‌وه‌ی موچه‌خۆر‬ ‫نیم‌و مێرده‌كه‌شم فه‌رمانبه‌ر‌ه ناتوانم‬ ‫چاوه‌ڕێ بك������ه‌م تا كۆتایی مانگ‪،‬‬

‫بۆی������‌ه ال ‌ی ئ������ه‌و دوكانان‌ه ‌ی ده‌یان‬ ‫ناسم كه‌لوپه‌ل دێنم‌و سه‌ری مانگ‬ ‫پاره‌ك������ه‌ی ده‌ده‌م"‪ ،‬هاوكات له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی ئاواز پێی ب������اش نیی‌ه ژن‬ ‫به‌قه‌رز پێویستیه‌كانی بكڕێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫"من ته‌نها ل������ه‌دوو دوكان مامه‌ڵ‌ه‬ ‫ده‌ك������‌هم‌و چه‌ندیش پ������اره‌م پێبێت‬ ‫ده‌یده‌م‌ه دوكانداره‌كه‌‌و ئه‌وه‌ی مایه‌و‌ه‬ ‫ده‌یخه‌م‌ه سه‌ری مانگ"‪.‬‬

‫پێداویس������تیه‌كان له‌الیه‌ن ژنانه‌و‌ه‬ ‫به‌ق������ه‌رز له‌ب������ازاڕ به‌دیارده‌یه‌كی‬ ‫زۆر خ������راپ ده‌زان������ێ‪ ،‬چونك������‌ه‬ ‫"به‌قه‌رزكڕین سه‌رچاوه‌ی هه‌ڵدێر‌و‬ ‫كێشه‌ی گه‌وره‌ی نێوان خێزانه‌كان‌و‬ ‫سه‌رگه‌ردان بوونی زۆرێك له‌ژنانه‌"‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه ناوب������راو ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دا‬ ‫ك‌ه له‌گه‌ڕه‌كه‌كه‌یان������دا‌و له‌ئه‌نجامی‬ ‫ئاشكرابوونی ئه‌و قه‌رزانه‌ی له‌سه‌ری‬ ‫بوو ژنێ������ك ته‌اڵق������درا‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫"ته‌واوی ئه‌و قه‌رزانه‌ی له‌الی بوون‬ ‫هی دوكاندارێك بوو ك‌ه مێرده‌كه‌ی‬ ‫به‌ت������ه‌واوی رقی لێ������ی ده‌بوویه‌وه‌‌و‬ ‫به‌كه‌سێكی خراپی ده‌زانی"‪.‬‬

‫له‌سه‌ر قه‌رز ژنێك ته‌اڵق ده‌درێت‬ ‫به‌پێچه‌وان‌ه ‌ی ئه‌و ئافره‌تان‌ه ‌ی به‌قه‌رز‬ ‫ی‬ ‫كه‌لوپه‌له‌كانی������ان له‌كۆگاكان������ ‌‬ ‫جلوب������ه‌رگ‌و كه‌مالی������ات ده‌كڕن‪،‬‬ ‫زۆرێك له‌ئافره‌ت������ان ئه‌و دیارده‌ی‌ه‬ ‫ژنان‬ ‫به‌خ������راپ ده‌زان������ن‌و په‌ن������ا ب������ۆ‬ ‫ی دوكاندار ده‌بن‬ ‫سه‌دجار به‌قوربان ‌‬ ‫ی كااڵكانیان نابه‌ن‪.‬‬ ‫به‌قه‌رزكڕین ‌‬ ‫ی‬ ‫ناهید‌ه حه‌م‌ه یوسف ژنێكی ته‌مه‌ن به‌ش������ێك ل������ه‌و دوكانداران������‌ه ‌‬ ‫‪38‬س������اڵی فه‌رمانب������ه‌ره‌‌و هێنانی كه‌لوپه‌لیان به‌قه‌رز داوه‌ت‌ه ئافره‌تان‬

‫باس ل������ه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك������‌ه هه‌ندێ‬ ‫له‌كچ������ان‌و ژن������ان قه‌رزه‌كانی������ان‬ ‫بۆناهێن������ن‌و هه‌ندێجاریش له‌گه‌ڵ‬ ‫ی‬ ‫كه‌س������وكاری ئافره‌ته‌كان تووش ‌‬ ‫كێش‌ه بوون‪.‬‬ ‫ن������ه‌وزاد ئیس������ماعیل خاوه‌ن������ی‬ ‫فرۆشگای كه‌مالیاته‌‌و به‌وته‌ی خۆی‬ ‫زۆرینه‌ی كڕیارانی كچان‌و ژنانن‌و‬ ‫نیگه‌ران بوو ل������ه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی‬ ‫زۆر له‌موش������ته‌ریه‌كانی پاره‌ی������ان‬ ‫الیه‌‌و رۆژ به‌رۆژ له‌س������ه‌ریان زیاتر‬ ‫ده‌بێ������ت‪ ،‬چونك‌ه "ئ������ه‌م مانگ بۆ‬ ‫ئه‌و مانگ بڕێكی كه‌م له‌قه‌رزه‌كه‌م‬ ‫بۆده‌هێننه‌وه‌"‪ ،‬ه������ۆكار ‌ی ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌گه‌ڕێنێت������ه‌و‌ه بۆ بێ ب������ازاڕی‪،‬‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی زۆرین‌ه ‌ی موشته‌ریه‌كان ‌‬ ‫كچان‌و ژنان������ن‌و به‌زۆریش به‌قه‌رز‬ ‫كه‌لوپه‌ل ده‌ب������ه‌ن‪" ،‬ئه‌مه‌ش به‌هۆی‬ ‫ناسراوی یان خزمایه‌تیه‌وه‌یه‌"‪.‬‬

‫به‌وت‌ه ‌ی نه‌وزاد‪ ،‬ژن هه‌بوو‌ه بڕێكی‬ ‫زۆر كه‌لوپه‌ل������ی به‌ق������ه‌رز بردووه‌‌و‬ ‫نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌و‌ه بۆالی‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ناچار‬ ‫بوو‌ه به‌پرسیار ماڵه‌كه‌یان بدۆزێته‌وه‌‌و‬ ‫پاره‌ك‌ه ‌ی لێوه‌رگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی تره‌و‌ه سه‌نگه‌ر نه‌جیب وه‌ك‬ ‫له‌الیه‌ك ‌‬ ‫خاوه‌نی فرۆشگایه‌كی جلوبه‌رگی‬ ‫ئافره‌تان‪ ،‬ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫قه‌رزی زیاتر له‌ساڵێك له‌مه‌وپێشی‬ ‫ێ ژن هه‌یه‌‌و كه‌س خۆی‬ ‫ال ‌ی هه‌ند ‌‬ ‫ن������اكات به‌خاوه‌ن������ی‌‪ ،‬چونك‌ه "ئه‌و‬ ‫ژنانه‌ی به‌ق������ه‌رز جلوبه‌رگ ده‌به‌ن‬ ‫سه‌دجار به‌قوربانی دوكاندار ده‌بن‪،‬‬ ‫كه‌چی ت������ا قه‌رزه‌كه‌ت بۆدێنن قیر‬ ‫سپی ده‌بێت"‪ ،‬ئه‌وه‌ش وایكردوو‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌ندێجار سه‌نگه‌ر له‌گه‌ڵ كه‌سوكار ‌‬ ‫ی كێش‌ه بێت‪،‬‬ ‫ئافره‌ته‌كاندا تووش������ ‌‬ ‫ته‌نها له‌به‌ر ئه‌و‌ه ‌ی الی مێرده‌كه‌ی‬ ‫ی پاره‌ی الیه‌‪.‬‬ ‫یان براكه‌ی وتویه‌ت ‌‬

‫قه‌رزاری‬ ‫ی لێده‌كه‌وێته‌و‌ه‬ ‫ی كۆمه‌اڵیه‌ت ‌‬ ‫كێش‌ه ‌‬ ‫زانا ئه‌حمه‌د ده‌رچووی به‌ش������ی‬ ‫ی‬ ‫كۆمه‌ڵناسییه‌و باس له‌هۆكاره‌كان ‌‬ ‫قه‌رزكردنی ژنان‌و كچان ده‌كات‌و‬ ‫جه‌خ������ت له‌و‌ه ده‌كات������ه‌و‌ه ك‌ه ئه‌و‬ ‫ی قه‌رز ده‌ك������ه‌ن خاوه‌نی‬ ‫ژنان������‌ه ‌‬ ‫ئابوورییه‌كی سه‌ربه‌خۆی خۆیان‬ ‫نین ی������ان خاوه‌ن������ی داهاتێكی‬ ‫دیاریكراو نین‪" ،‬به‌شێكی زۆر له‌و‬ ‫ی قه‌رز ده‌كه‌ن له‌ئه‌نجامی‬ ‫ئافره‌تان‌ه ‌‬ ‫ده‌ستكورتی‌ونه‌بوونیانه‌وه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ی له‌و‌ه كرده‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ناوبراو‪ ،‬جه‌خت ‌‬ ‫ی كچان‌و ژنان‬ ‫ئ������ه‌و قه‌رزاربوون‌ه ‌‬ ‫كێش������ه‌ی گ������ه‌وره‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫به‌دوای خۆیدا دێنێ‪ ،‬چونك‌ه "كه‌م‬ ‫پی������او هه‌ی‌ه ئه‌و‌ه قب������وڵ بكات ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫ژنه‌كه‌ی به‌بێ ئاگاداری مێرده‌ك‌ه ‌‬ ‫قه‌رزاربێت"‪.‬‬

‫له‌ڕێگ ‌ه ‌ی‬ ‫نوسینگه‌یه‌كه‌وه‬ ‫‌ " ‪ 22‬كه‌س"‬ ‫ی هاوسه‌ریی‬ ‫ژیان ‌‬ ‫پێكدێنن‬ ‫سه‌ركه‌وتن ‌ی ئه‌و نوسینگان‌ه په‌یوه‌ست‌ه به‌ڕاد‌ه ‌ی شاره‌زای ‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و خێزانیی ئه‌و كه‌سان‌ه ‌ی كار ‌ی تیاده‌كه‌ن‬ ‫نوسینگ ‌هی‌ په‌یمان یه‌كه‌م‬ ‫ی ڕێگه‌پێدراو‌ه‬ ‫نوسینگ ‌ه ‌‬ ‫له‌عێراق بۆهاوسه‌رگیری‌‌و‬ ‫ی‬ ‫مۆڵه‌تی‌ له‌حكومه‌ت ‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫وه‌رگرتووه‌‌و له‌ئێستادا‬ ‫به‌شێك له‌كچان‌و كوڕان‬ ‫ی‬ ‫له‌و ڕێگه‌یه‌و‌ه ژیان ‌‬ ‫هاوسه‌ریی‌ پێكدێنن‪.‬‬ ‫به‌ڕێز عه‌بدولكه‌ریم‬ ‫دوا ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی نوس������ینگ‌ه ‌ی په‌یمان بۆ‬ ‫هاوس������ه‌رگیر ‌ی ده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬به‌ش������ێك‬ ‫له‌ك������وڕان‌و كچ������ان ن������او ‌ی خۆی������ان‬ ‫تۆمارده‌ك‌هن‌و به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی نوسینگه‌كه‌ش‬ ‫ئام������اژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه به‌پێ ‌ی یاس������ا‌و‬ ‫شه‌ریعه‌ت ‌ی ئیسالم ‌ی په‌یوه‌ند ‌ی كچان‌و‬ ‫كوڕان ڕێكده‌خه‌ن‪.‬‬

‫دواتر كه‌س������ێكیان بۆدیاری كردووه‌‌و‬ ‫چه‌ن������د جارێك پێكه‌و‌ه دانیش������توون‬ ‫تا زیات������ر له‌یه‌كتر تێبگ������ه‌ن‪" ،‬دوای‌‬ ‫ئ������ه‌و‌ه ‌ی ڕێككه‌وتین‪ ،‬هات‌ه داوام‌و ژیانی‌‬ ‫هاوسه‌رییمان پێكهێنا سوپاس بۆخوا‬ ‫تائێستا هیچ كێشه‌یه‌كمان نه‌بووه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك������ ‌ی دیك������ه‌و‌ه ده‌روون ك‌ه ناوی‌‬ ‫خوازریاو ‌ی فه‌رمانبه‌رێك ‌ی ته‌مه‌ن ‪30‬ساڵه‌‪،‬‬ ‫كات ‌ێ ده‌بیستێت نوسیگه‌یه‌ك هه‌ی‌ه بۆ‬ ‫هاوسه‌رگیر ‌ی س������ه‌ردان ‌ی ده‌كات‌و له‌و‬ ‫ڕێگه‌یه‌و‌ه كه‌سێكیان بۆ هه‌ڵبژاردو‌ه تا‬ ‫پێكه‌و‌ه گفتوگۆ بك‌هن‌و هاوس������ه‌رگیری‌‬ ‫بكه‌ن‪" ،‬كوڕێكی������ان بۆ دیاری كردم‌و‬ ‫دانیشتین‌و قس������ه‌مان كرد یه‌كتریمان‬ ‫به‌دڵبوو پاشان هات‌ه داوام‪ ،‬به‌اڵم په‌شیمان‬ ‫بووینه‌وه‌"‪.‬‬

‫یه‌كترییان به‌دڵ نه‌بووه‌‬ ‫ئومێد عوسمان‪ ،‬گه‌نجێك ‌ی كاسپ ‌ی ته‌مه‌ن‬ ‫‪29‬ساڵه‌‌و سه‌ردانی نوسینگه‌ی په‌یمانی‬ ‫ك������ردوو‌ه بۆئه‌و‌ه ‌ی بتوان ‌ێ هاوس������ه‌رێ‌‬ ‫بۆژیان ‌ی هه‌ڵبژێرێ‌‪ ،‬بۆئه‌و مه‌به‌س������ته‌ش‬ ‫فۆرم������ ‌ی نوس������ینگه‌ك‌ه ‌ی پڕكردۆته‌وه‌‌و‬ ‫تائێس������تا چه‌ند كه‌س������ێكیان بۆدیاری‬ ‫كردوه‌‪ ،‬به‌اڵم "كه‌سیانم به‌دڵ نه‌بووه‌"‪،‬‬ ‫ه������اوكات خوازیاریش������‌ه له‌ڕێگ‌ه ‌ی ئه‌و‬ ‫نوسینگه‌یه‌و‌ه كه‌سێك ‌ی شیاو هه‌ڵبژێرێ‌‪،‬‬ ‫بۆئ������ه‌و‌ه ‌ی ژیان ‌ی هاوس������ه‌ر ‌ی له‌گه‌ڵدا‬ ‫پێكبهێن ‪.‬ێ‬ ‫هه‌ندێ له‌گه‌نجان ئه‌و نوسینگه‌ی‌ه بۆیان‬ ‫بووه‌ت������‌ه س������ه‌رچاوه‌یه‌ك ‌ی بۆدۆزینه‌و‌هی‌‬ ‫هاوبه‌ش ‌ی ژیانیان‪.‬‬ ‫كانی‪ ،‬ن������اوی خ������وازراو ‌ی ژنێك‌ه كه‌‬ ‫له‌ڕێگ‌ه ‌ی ئه‌و نوس������ینگه‌یه‌و‌ه چوه‌ت‌ه نێو‬ ‫‪ 22‬كه‌س هاوسه‌رگیرییان كردووه‌‬ ‫ژیان ‌ی هاوس������ه‌ری‌‌و ئێس������تا له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫كه‌سه‌دا ده‌ژی ك‌ه له‌و نوسینگه‌ی‌ه بۆیان نوس������ینگ‌ه ‌ی په‌یمان یه‌كه‌م نوسینگ‌هی‌‬ ‫دیار ‌ی كردووه‌‪ .‬ناوبراو‪ ،‬ئاماژ‌ه ‌ی به‌وه‌دا ڕێگه‌پێدراو‌ه ل‌ه عێراقدا بۆ هاوسه‌رگیری‌‬ ‫ك‌ه سه‌ردانی نوس������ینگه‌كه‌ی كردووه‌‌و ك‌ه ل������ه‌‪ 2009/3/21‬مۆڵه‌ت ‌ی له‌حكومه‌تی‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬کاو‌ه شێخ عه‌بدواڵ‬ ‫سه‌ردانیان ده‌كه‌ن ساڵ ‌ی له‌دایكبوونیان‬ ‫هه‌رێم ‌ی كوردستان وه‌رگرتووه‌‪.‬‬ ‫فای������ه‌ق حه‌مه‌س������وور خاوه‌ن������ی ئ������ه‌و ده‌بێت له‌نێ������وان ‪ 1935‬ـ ‪1992‬بێت‌و‬ ‫نوس������ینگه‌یه‌یه‌‌و ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات كه‌ هه‌ركه‌س������ێك بێت ده‌ب������ێ فۆرمێك‬ ‫چه‌ندین ك������وڕو كچ‪ ،‬ئاف������ر‌هت‌و پیاو وه‌ربگرێ������ت ك‌ه نرخه‌ك������ه‌ی ‪15‬هه‌زار‬ ‫له‌ته‌مه‌ن‌ه جیاجیاكان له‌زۆرب‌ه ‌ی ش������ارو دیناره‌‪.‬‬ ‫ش������ارۆچكه‌كانه‌و‌ه سه‌ردانیان ده‌كه‌ن تا به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی نوس������ینگ‌ه ‌ی په‌یمان ئاماژه‌‬ ‫فۆرم ‌ی هاوسه‌رگیر ‌ی پڕبكه‌نه‌وه‌‪"،‬تائێستا به‌و‌ه ده‌دا ك‌ه فۆرمه‌ك������‌ه دوو الپه‌ڕه‌یه‌و‬ ‫‪ 425‬ك������ه‌س له‌ه������ه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌ك������ه‌ ‪20‬پرس������یار له‌خۆ ده‌گرێ������ت‪ ،‬الپه‌ڕه‌ی‬ ‫س������ه‌ردانیان كردوی������ن‌و فۆرمی������ان یه‌كه‌م تایبه‌ت‌ه به‌كه‌س ‌ی داواكار‌و الپه‌ڕه‌ی‬ ‫دووه‌می������ش له‌ب������ار‌ه ‌ی ئه‌و كه‌س������ه‌وه‌یه‌‬ ‫پڕكردۆته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ناوبراو باس������ ‌ی له‌و‌ه كرد ك‌ه تائێستا ك‌ه ده‌ت������ه‌وێ‪" ،‬ئێم‌ه س������ه‌یری فۆرمه‌‬ ‫‪22‬ك������ه‌س هاوس������ه‌رگیریان كردووه‌‌و پڕكراوه‌كان ده‌كه‌ین‌و ئه‌و كه‌س������ان‌هی‌‬ ‫هیچ كێش������ه‌یه‌كییان بۆدروست نه‌بووه‌ بۆ یه‌ك ئه‌گونجێ������ن دیاریان ئه‌كه‌ین‌و‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌و هاوس������ه‌رانه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم "زۆر دوات������ر په‌یوه‌ندییان پێ������و‌ه ده‌كه‌ین"‪،‬‬ ‫حاڵه‌ت هه‌بوو‌ه ك‌ه دانیشتوون یه‌كیان هه‌ربۆی‌ه هه‌ر كاتێ������ك كچ‌و كوڕێك‬ ‫به‌دڵ نه‌بوو‌ه زۆر ئاس������ایی بوو‌ه به‌الی بیانه‌وێ������ت یه‌كتر ببین������ن كاتیان بۆ‬ ‫دیاری ئه‌كه‌ن‪" ،‬چه‌ندجار بیانه‌و ‌ێ ئێمه‌‬ ‫هه‌ردووالیانه‌وه‌"‪.‬‬ ‫س������ه‌باره‌ت به‌و مه‌رجان‌ه ‌ی ك‌ه هه‌یان‌ه بۆ یارمه‌تییان ئه‌ده‌ین تا زیاتر قس‌ه بك‌هن‌و‬ ‫ئه‌و كه‌سان‌ه ‌ی خوازیار ‌ی هاوسه‌رگیرین له‌یه‌كتر تێبگه‌ن‪ ،‬بۆ هه‌ر دانیشتنێكیش‬ ‫له‌نوس������نگه‌ك‌ه ‌ی ئه‌وان‪ ،‬مامۆستا فایه‌ق ‪15‬هه‌زارییان لێوه‌رده‌گرین"‪.‬‬ ‫ئام������اژ‌ه ‌ی ب������ه‌وه‌دا ك‌ه ئه‌و كه‌س������ان‌هی‌ فایه‌ق حه‌مه‌سور ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات كه‌‬

‫ئامانج ‌ی نوس������ینگه‌كه‌یان‪ ،‬پێكه‌وه‌نانی‌‬ ‫هاوس������ه‌رگیرییه‌كی یاس������ایی‌ه له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌ماكان������ ‌ی ش������ه‌ریعه‌ت ‌ی ئیس���ل��ام‌و‬ ‫به‌ڕه‌زامه‌ندی هه‌ردووال ده‌بێت‪.‬‬ ‫سه‌ركه‌وتن ‌ی ئه‌و نوسینگان‌ه به‌نده‌‬ ‫به‌شاره‌زایی كۆمه‌اڵیه‌تییه‌وه‌‬ ‫به‌هار ڕه‌فی������ق توێژه‌رێك ‌ی ده‌روونییه‌و‬ ‫ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه سه‌ركه‌وتن ‌ی ئه‌و‬ ‫نوسینگان‌ه په‌یوه‌ست‌ه به‌ڕاد‌ه ‌ی شاره‌زایی‌‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و خێزانیی ئه‌و كه‌س������ان‌هی‌‬ ‫له‌و نوس������ینگه‌ی‌ه كارده‌ك������ه‌ن‪ ،‬چونكه‌‬ ‫سه‌ركه‌وتن ‌ی پرۆس������‌ه ‌ی هاوسه‌رگیری‌‬ ‫ده‌كه‌وێته‌و‌ه سه‌ر ئه‌و دوو كه‌س‌ه ‌ی بڕیاری‌‬ ‫پێكه‌وه‌ژیان ده‌ده‌ن‪ ،‬جا له‌هه‌ر ڕێگه‌یه‌كه‌وه‌‬ ‫بێت‪" ،‬هه‌ند ‌ێ كات ڕێكخس������تن ‌ی ئه‌و‬ ‫په‌یوه‌ندییان������‌ه گرفت������ ‌ی لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ڕه‌نگ‌ه هه‌ند ‌ێ كه‌س������ ‌ی خراپ هه‌ندێ‌‬ ‫تایبه‌تمه‌ن������د ‌ی بڵێت ك‌ه ڕاس������ت نین‌و‬ ‫ده‌یه‌وێ له‌و ڕێگه‌یه‌و‌ه په‌یوه‌ند ‌ی به‌كچانه‌وه‌‬ ‫بكات"‪.‬‬


‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010/ 7/25‬‬

‫‪7‬‬

‫به‌شێک له‌خوێندکاران له‌ژێر زه‌بری قبوڵ مه‌رکه‌زیدا له‌هه‌ندێ ب‌هش‌و کۆلێژ وه‌رده‌گیرێن ک‌ه له‌گه‌ڵ خواست‌و ئاره‌زووه‌کانیاندا نایه‌ته‌وه‌ فۆتۆ‪ :‬کاو‌ه شێخ عه‌بدواڵ‬

‫ی زانكۆ حه‌زیان له‌به‌شه‌كانیان نییه‌و درێژ ‌ه به‌خوێندن ده‌ده‌ن!!‬ ‫خوێندكاران ‌‬

‫راوێژكارێك ‌ی سه‌رۆك ‌ی حكومه‌ت‪ :‬ئه‌مساڵیش خوێندكاران له‌سه‌ر سیسته‌م ‌ه كۆنه‌ك ‌ه وه‌رده‌گیرێن‬

‫مرۆڤایه‌تییه‌كان������ه‌و له‌منداڵییه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ئینگلیز ‌‬ ‫ی ئه‌وه‌بوو‌ه له‌زمان ‌‬ ‫ئاوات ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆرێك له‌و خوێندكاران ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌ربگیرێت‪ ،‬ب������ه‌اڵم ئه‌و ئاوات‌ه ‌‬ ‫ێ خواستی‌ خۆیان‬ ‫به‌ب ‌‬ ‫نه‌هات������وو‌ه دی‌‪" ،‬له‌و كاته‌و‌ه ئه‌و‬ ‫خوازیارن‬ ‫زانكۆ‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫چون‬ ‫ی ئومێد‬ ‫به‌ش‌ه بۆمن هیچ جێگا ‌‬ ‫‌واوبوونیان‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫دوا‬ ‫نییه‌‪ ،‬س������ه‌ره‌تا ك‌ه ن������اوم لێر‌ه‬ ‫له‌زانكۆ له‌و به‌شانه‌ درێژ‌ه‬ ‫ده‌رچوو تاوه‌كو دوو هه‌فت‌ه نه‌هاتم‬ ‫به‌خوێندن بده‌ن ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ب������ۆ زانكۆ"‪ ،‬هه‌ربۆی������‌ه بڕیار ‌‬ ‫ی‬ ‫حه‌زیان لێیه‌تی‌‌و ئه‌ندامێك ‌‬ ‫ی ئ������ه‌و چوار‬ ‫ی ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫داو‌ه دوا ‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردستانیش‬ ‫ساڵ‌ه "به‌ناچاری‌" ته‌واو ده‌كات‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات ك ‌ه‬ ‫ی تا‬ ‫ی ئه‌هل ‌‬ ‫پاشان بچێت‌ه زانكۆیه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫گفتوگۆیان له‌بار‌هی‌ گۆڕین ‌‬ ‫ی بخوێنێ‌‪" ،‬باوكم‬ ‫ی ئینگلیز ‌‬ ‫زمان ‌‬ ‫سیسته‌مه‌كه‌وه‌ كردووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌رۆك ‌‬ ‫به‌اڵم راوێژكارێك ‌‬ ‫ی پێداوم ئه‌گه‌ر ئه‌م‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌ڵێن ‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫‌خت‬ ‫ه‬ ‫ج‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم‬ ‫ی‬ ‫چوار س������اڵ‌ه ته‌واو بك������ه‌م دوا ‌‬ ‫‌مساڵیش‬ ‫ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‬ ‫ی ده‌مخاته‌و‌ه‬ ‫ی ئه‌هل ‌‬ ‫ئه‌و‌ه له‌زانكۆ ‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫سیستم‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫‌س‬ ‫خوێندكاران له‬ ‫ی‬ ‫ی ئینگلیز ‌‬ ‫به‌ر خوێندن‌و زمان ‌‬ ‫‌گیرێن‪.‬‬ ‫كۆنه‌كه‌ وه‌رده‬ ‫ده‌خوێنم"‪.‬‬ ‫ی ب������ه‌وه‌دا ك‌ه‬ ‫ناوب������راو‪ ،‬ئاماژ‌ه ‌‬ ‫له‌ئێس������تادا ته‌نه������ا بۆده‌رچوون‬ ‫ده‌خوێنێ������ت‌و هی������چ ح������ه‌زو‬ ‫ ڕێبازو به‌رزان له‌سلێمانی‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌خوێندن������ ‌‬ ‫ئاره‌زوییه‌ك������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نییه‌‪" ،‬به‌ئومێد ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵناس������ ‌‬ ‫سای‌ه سه‌ركه‌وت‪ ،‬خوێندكارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئ������ه‌وه‌م له‌داهاتوودا بتوانم زمان ‌‬ ‫ی سێیه‌م ‌‬ ‫ی قۆناغ ‌‬ ‫ته‌مه‌ن ‪20‬ساڵ ‌‬ ‫یبخوێنم"‪.‬‬ ‫ی زانست‌ه ئینگلیز ‌‬ ‫ی كۆلێژ ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵناس ‌‬ ‫به‌ش ‌‬ ‫ن‪ :‬سحر كمال ‌ی نفر‬ ‫ و‪ :‬شانۆ كه‌ریم‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌كان ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌ده‌ن‬ ‫ك‌ه ئ������ه‌و مندااڵن‌ه ‌ی دایك‌و باوكیان‬ ‫له‌ته‌مه‌ن ‌ی منداڵییدا زۆر قسه‌یان له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬سه‌ره‌نجام هۆشێك ‌ی بااڵترو‬ ‫زمانێك ‌ی پاراوتریان ده‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌شێت نه‌زانیت ك‌ه له‌بار‌ه ‌ی چییه‌و‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ منداڵه‌كه‌ت������دا بدوێیت‪ ،‬یان‬ ‫منداڵه‌ك������‌ه ‌ی ئێو‌ه هێش������تا ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫گه‌ور‌ه نه‌بووب������ێ ك‌ه بتوانێت له‌گه‌ڵ‬ ‫تۆ قس������‌ه بكات‪ ،‬به‌م شێوه‌ی‌ه ده‌توان ‌ی‬ ‫ئه‌و كاران‌ه ‌ی ك������‌ه ئه‌نجام ‌ی ده‌ده‌یت‬ ‫بۆمنداڵه‌كه‌ت ‌ی ڕوون بكه‌یته‌وه‌‪" ،‬دای‌ه‬ ‫ئه‌یه‌وێت تۆ پاك بكاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫كات������ ‌ی قس������ه‌كردن له‌گ������ه‌ڵ منداڵ‬ ‫خۆت بپارێز‌ه له‌ده‌ربڕین ‌ی وش������‌ه ‌ی‬

‫ی دووه‌م‬ ‫هه‌موو ساڵێك به‌خول ‌‬ ‫ده‌رده‌چێت‬ ‫ی ته‌مه‌ن‬ ‫هه‌ڵمه‌ت ساڵح‪ ،‬خوێندكارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سێیه‌م‌ه له‌كۆلێج ‌‬ ‫ی قۆناغ ‌‬ ‫‪23‬ساڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زانكۆ ‌ی س������لێمانی‌‪ ،‬به‌هۆ ‌‬ ‫زمان ‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی حه‌ز ‌ی له‌به‌شه‌ك‌ه ‌ی نیی‌ه هه‌موو‬ ‫ی دووه‌م ده‌رده‌چێت‪.‬‬ ‫ساڵێك به‌خول ‌‬ ‫ی ئینگلیز ‌ی بوو‌ه‌و‬ ‫ئه‌و‪ ،‬حه‌ز ‌ی له‌زمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ش ‌‬ ‫ی وانه‌كان ‌‬ ‫ئێس������تاش له‌هۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وش‌ه ‌‬ ‫ی له‌به‌ركردن ‌‬ ‫عه‌ره‌بی خه‌ریك ‌‬ ‫ی ئینگلیزییه‌‪" ،‬ئه‌وه‌ند‌ه ‌ی توانام‬ ‫نوێ ‌‬ ‫ی ئینگلی������ز ‌ی هه‌ی‌ه ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫له‌زمان ‌‬ ‫ی ش������اره‌زا نیم"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫له‌عه‌ره‌ب ‌‬ ‫ی‬ ‫ئێستا له‌پش������وو ‌ی هاویندا له‌خول ‌‬ ‫ی ئینگلی������ز ‌ی په‌یمانگاكان‬ ‫زمان������ ‌‬ ‫به‌ش������دار ‌ی كردوو‌ه‌و خۆ ‌ی وته‌نی‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ی زمان ‌‬ ‫له‌بر ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی خه‌ریك������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زمان ‌‬ ‫ی بم چوومه‌ت‌ه خول ‌‬ ‫عه‌ره‌ب ‌‬ ‫ئینگلیزی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئومێد محه‌م������ه‌د‪ ،‬خوێندكارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی قۆناغ ‌‬ ‫دیك‌ه ‌ی ته‌مه‌ن ‪23‬س������اڵ ‌‬ ‫ی كۆلێ������ژ ‌ی پ������ه‌روه‌رده‌و‬ ‫س������ێیه‌م ‌‬ ‫به‌رێوه‌بردن‌ه له‌زانكۆ ‌ی سه‌اڵحه‌دین‪،‬‬ ‫ی‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه ئه‌و به‌ش������‌ه ‌‬

‫ی‌و‬ ‫ی زۆر بێزار‌ه لێ ‌‬ ‫ئێس������تا تیایه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫"هه‌ر ڕۆژ ده‌ژمێرم تاوه‌كو له‌ده‌ست ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕزگارم ده‌بێ������ت"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫تێپه‌ڕبوون ‌ی دووساڵ به‌سه‌ر خوێندن ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌و كۆلیژ‌ه‌و به‌هۆ ‌ی ئه‌و كێشان‌ه ‌‬ ‫به‌ش������ه‌ك‌ه ‌ی بۆ ‌ی دروس������تكردوو‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌زانكۆ بێزاره‌‪" ،‬هه‌رگیز له‌سیستم ‌‬ ‫وه‌رگرتن ‌ی ئ������ه‌م واڵت‌ه خۆش نابم‪،‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر توانام هه‌بێت‌و بۆم بكرێت‬ ‫ی‬ ‫جارێك ‌ی تر تاقیكردنه‌وه‌كان ‌ی پۆل ‌‬ ‫ی‬ ‫شه‌ش ئه‌نجام ده‌ده‌م‪ ،‬بۆئه‌و‌ه ‌ی له‌به‌ش ‌‬ ‫كۆمه‌ڵناس ‌ی وه‌ربگیرێم"‪.‬‬

‫سیسته‌م‌ه كۆنه‌ك‌ه ده‌مێنێته‌وه‌‬ ‫ی‬ ‫د‪.‬جه‌بارقادر راوێژكار ‌ی سه‌رۆك ‌‬ ‫حكومه‌ت������ ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس������تان‬ ‫بۆكاروبار ‌ی خوێندن ‌ی بااڵ ئاماژ‌ه‬ ‫بۆ ئ������ه‌و‌ه ده‌كات ك‌ه ئه‌مس������اڵیش‬ ‫وه‌رگرتن������ ‌ی قوتابی������ان له‌زانكۆ‌و‬ ‫په‌یمانگاكاندا هه‌ر له‌سه‌ر سیسته‌م‌ه‬ ‫كۆنه‌ك‌ه ده‌بێت ك‌ه سیستمی قبوڵ‬ ‫مه‌ركه‌زییه‌‪" ،‬ئه‌و‌ه ڕاست‌ه ك‌ه حه‌زی‬ ‫قوتابیی‌ه ده‌رچ������ووه‌كان له‌به‌رچاو‬ ‫ناگیرێت‪ ،‬به‌اڵم تاكو ئێس������تا ئه‌و‬

‫سیستم‌ه تاك‌ه ڕێگه‌یه‌ك‌ه ك‌ه هه‌ندێ‬ ‫دادوه‌ری تێدایه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی تره‌و‌ه عومه‌ر حه‌مه‌ئه‌مین‬ ‫ئه‌ندامی لیژنه‌ی په‌روه‌رده‌و خوێندنی‬ ‫بااڵ له‌په‌رله‌مانی كوردس������تان باس‬ ‫له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه خه‌ڵكی پسپۆڕیان‬ ‫بانگێش������ت ك������رد‌وه‌و گفتوگۆیان‬ ‫ی‬ ‫كردوو‌ه له‌بار‌ه ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی سیسته‌م ‌‬ ‫ناوه‌ن������د ‌ی وه‌رگرتن به‌ش������ێوه‌یه‌ك‬ ‫بگۆڕن ئاره‌زووی وه‌رگرتنی قوتابی‬ ‫ببێت‌ه یه‌كێك له‌پێوه‌ر‌ه سه‌ره‌كییه‌كان‪،‬‬ ‫به‌اڵم "بابه‌ته‌ك‌ه هه‌ستیار‌ه‌و پێویستی‬ ‫به‌چه‌ند باب‌هت‌و به‌چه‌ند الیه‌نی تر‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬بۆی������‌ه ده‌بێت به‌پێی پالنێكی‬ ‫داڕێژراوی زانستیان‌ه مامه‌ڵ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫سیستمی قبوڵ مه‌ركه‌زی بكرێت"‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه ئ������ه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مان‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫ڕوون ده‌كاته‌و‌ه ك������‌ه زۆربه‌ی ئه‌و‬ ‫كه‌س������انه‌ی ئه‌وان قس������ه‌یان له‌گه‌ڵ‬ ‫كردوون پێیان باش������‌ه سیستمه‌ك‌ه‬ ‫بگۆڕێت‪ ،‬به‌اڵم "تاز‌ه ئه‌مس������اڵیش‬ ‫هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ی ڕابردوو ده‌بێت‌و‬ ‫قوتابی‌و خوێندكار هه‌ر به‌وشێوه‌ی‌ه‬ ‫وه‌رده‌گیرێن"‪.‬‬

‫گفتوگۆ له‌گه‌ڵ منداڵه‌كانتان بكه‌ن‬

‫بێمانا‪ ،‬منداڵه‌كه‌ت ته‌نها به‌شێوه‌یه‌ك‬ ‫ده‌توانێ������ت ش������اره‌زایی‌ه زمانییه‌كان‬ ‫به‌باش������ ‌ی‌و هه‌مه‌الیه‌ن‌ه وه‌ربگرێت ك‌ه‬ ‫به‌باش������ ‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و قس������‌ه بكه‌یت‪.‬‬ ‫قس������ه‌كردن‪ ،‬كتێ������ب خوێندن������ه‌و‌ه‬ ‫به‌ده‌نگ������ ‌ی به‌رز بۆ من������داڵ‪ ،‬یه‌ك ‌ێ‬ ‫له‌گرنگترین ئه‌و كارانه‌ی‌ه ك‌ه ده‌توان ‌ێ‬ ‫زم������ان‌و خه‌ی������اڵ‌و وێناكردنه‌كان ‌ی‬ ‫بجوڵێنێ‌‪ ،‬به‌م������ه‌ش لێهاتوی ‌ی زمان ‌ی‬ ‫ئه‌و گه‌ش������‌ه پێده‌ده‌یت‪ ،‬له‌م حاڵه‌ته‌دا‬ ‫به‌دروس������تكردن ‌ی په‌یوند ‌ی نزیكتر‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ������ه‌و ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی زیادكردن ‌ی‬ ‫لێهاتووی‌هكۆمه‌اڵیه‌تیه‌كانی‌‪.‬‬ ‫شاره‌زایان ئامۆژگاریمان ده‌كه‌ن ك‌ه‬

‫به‌شێوه‌یه‌ك ‌ی ڕۆژان‌ه كتێب به‌ده‌نگ ‌ی‬ ‫به‌رز ب������ۆ منداڵه‌كانمان بخوێنینه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵبه‌ت‌ه م������ه‌رج نیی‌ه ته‌نها س������وود‬ ‫له‌كتێبه‌كان ‌ی من������دااڵن وه‌ربگریت‪،‬‬ ‫هه‌تا ئه‌گ������ه‌ر له‌حاڵه‌ت ‌ی خوێندنه‌و‌ه ‌ی‬ ‫گۆڤارێ������ك ی������ان ڕۆژنامه‌یه‌كدا ‌ی‬ ‫به‌ده‌نگ������ ‌ی ب������ه‌رز بیخوێن������ه‌و‌ه ت������ا‬ ‫منداڵه‌كه‌تان چێ������ژ له‌وگوێ لێبوون‌ه‬ ‫وه‌ربگرێت‪.‬‬ ‫پێویست‌ه مندااڵن له‌به‌رده‌م تاكه‌كان‌و‬ ‫شوێنه‌كان‌و كه‌لوپه‌له‌كاندا بوه‌ستن تا‬ ‫بتوانێت زانیاری������ان لێ وه‌ربگرێت‪.‬‬ ‫ه������ه‌ر په‌یوه‌ندییه‌ك ك‌ه منداڵ له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌وروبه‌ره‌ك‌ه ‌ی دروست ‌ی ده‌كات ئه‌بێت‌ه‬

‫هۆ ‌ی وه‌رگرتن ‌ی زانیار ‌ی نو ‌ێ له‌بار‌ه ‌ی‬ ‫ده‌وروبه‌رو ژینگه‌و خود ‌ی خۆیه‌وه‌‪.‬‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌كان ئ������ه‌و‌ه ده‌رده‌خه‌ن ك‌ه‬ ‫ئه‌و مندااڵن‌ه ‌ی له‌ژینگه‌یه‌ك ‌ی گونجاودا‬ ‫گه‌ش������‌ه ده‌كه‌ن مێشكێك ‌ی چاالكترو‬ ‫فراوانتر ‌ی ده‌بێت‪ ،‬هه‌ڵبه‌ت‌ه نابێت تۆ‬ ‫بیست‌و چوار كاژێر سه‌رقاڵ ‌ی بكه‌یت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها نابێت هه‌موو هه‌س������ته‌كان ‌ی‬ ‫به‌یه‌كجار بجوڵێن������ی‌‪ ،‬چونك‌ه ڕه‌نگ‌ه‬ ‫من������داڵ دووچ������ار ‌ی جوڵ������‌ه ‌ی زیاد‬ ‫له‌توانا ‌ی خۆ ‌ی بێت‪ ،‬ده‌بێت تۆ بتوان ‌ی‬ ‫ئه‌و‌ه بۆ مندڵه‌ك������ه‌ت فه‌راهه‌م بكه‌یت‬ ‫ك‌ه هۆكاره‌كان ‌ی یاریكردن‌و ش������ت‌ه‬ ‫جیاوازه‌كان تاقیبكاته‌وه‌‪ ،‬ش������ته‌كان‌و‬

‫هۆكاره‌كان������ ‌ی یاریك������ردن له‌گ������ه‌ڵ‬ ‫ش������ێوه‌كان‪ ،‬ڕه‌نگه‌كان‪ ،‬ده‌نگه‌كان‌و‬ ‫كێش ‌ی جۆراوجۆر بۆئه‌و هه‌ڵبژێریت‪،‬‬ ‫ی������ار ‌ی گروپ������ ‌ی‌و مۆس������یقا ئه‌نجام‬ ‫بد‌هی‌‪ ،‬پێكه‌و‌ه بچن بۆ ش������ت كڕین‌و‬ ‫ده‌رفه‌ت ‌ی ئ������ه‌وه‌ به‌منداڵه‌كه‌ت بد‌ه ‌ی‬ ‫ك‌ه ڕووبه‌ڕوو ‌ی كه‌س������ان ‌ی تر بێـته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌تا ئه‌و كار‌ه س������ادان‌ه ‌ی ك‌ه ڕۆژان‌ه‬ ‫ئه‌نجام������ ‌ی ده‌ده‌ی������ن ده‌توانێت زیاتر‬ ‫گه‌ش������‌ه به‌بیركردن������ه‌و‌ه ‌ی منداڵكه‌ت‬ ‫بدات‪ .‬ده‌بێت شوێن‌و كه‌ش ‌ی گونجاو‬ ‫بۆ گ������ه‌ڕان‌و گه‌ش������ت له‌ده‌وروبه‌ر ‌ی‬ ‫خۆت بۆمنداڵه‌ك������ه‌ت فه‌راهه‌م بكه‌ی‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه مندااڵن حه‌زیان له‌شوێنێك‌ه‬

‫ئاره‌زوو بنه‌مای‌ه بۆ فێربوون‬ ‫ی‬ ‫د‪.‬ڕوخۆش غه‌ریب پسپۆڕ ‌ی بوار ‌‬ ‫ی ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ی مرۆی ‌‬ ‫گه‌ش������ه‌پێدان ‌‬ ‫ی پاڵنه‌رو حه‌ز‬ ‫ده‌دات ك������‌ه بوون������ ‌‬ ‫ی سه‌ره‌كیی‌ه بۆ فێربوون‌و‬ ‫بنه‌مایه‌ك ‌‬ ‫سه‌ركه‌وتن‪ ،‬به‌اڵم "ئه‌گه‌ر ئاره‌زووت‬ ‫له‌ش������تێك یان له‌شوێنێك نه‌بوو و‬ ‫له‌ژێر كاریگه‌ر ‌ی ده‌ره‌و‌ه ‌ی خۆتدا‬ ‫ئه‌وه‌ت قبوڵكرد ئ������ه‌وا كار ده‌كات‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی فێربوون‌و داهێنان ‌‬ ‫س������ه‌ر الیه‌ن ‌‬ ‫كه‌س������ه‌كه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ناوبراو باس‬ ‫له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه ئه‌گه‌ر كه‌س������ێك‬ ‫به‌ناچار ‌ی له‌شوێنێكدا بمێنێته‌و‌ه كار‬ ‫ی‌و‬ ‫ی ده‌روون ‌‬ ‫ده‌كات‌ه سه‌ر هاوسه‌نگ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كۆمه‌اڵیه‌تیش������ ‌‬ ‫ته‌نان������ه‌ت الیه‌ن ‌‬ ‫تێكده‌چێت‪.‬‬ ‫ناوبراو‪ ،‬باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه مه‌رج‬ ‫نیی‌ه هه‌ر كه‌سێك چوو‌ه كۆلیژێك‬ ‫ی‬ ‫یان به‌شێك ئیتر ئه‌و‌ه شكستێك ‌‬ ‫گه‌ور‌ه بێ بۆی‌‪ ،‬چونك‌ه "زۆرێك‬ ‫له‌و خوێندكاران‌ه له‌سه‌ره‌تاو‌ه نامۆی‌ه‬ ‫به‌به‌ش������ه‌ك‌هی‌‪ ،‬به‌اڵم دواتر ڕادێت‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌بێت‌و داهێنانیش������ ‌‬ ‫حه‌ز ‌ی لێ ‌‬ ‫تیاده‌كات"‪.‬‬

‫تا ده‌س������ت‌و پێیه‌كانیان تیابجوڵێنن‌و‬ ‫بگه‌ڕێن‌و ماسولكه‌كان ‌ی خۆیان به‌هێز‬ ‫بك‌هن‌و هاوسه‌نگیه‌ك له‌نێوان ئه‌ندامان ‌ی‬ ‫جه‌س������ت‌ه ‌ی خۆیاندا بكه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫گه‌ڕان ‌ی ئازادان‌ه له‌ژینگ‌ه ئارامه‌كاندا‬ ‫ك‌ه ش������وێنێك ‌ی باش بێت‌و تووش ‌ی‬ ‫سه‌رزه‌نش������ت ‌ی تۆ نه‌بێت‪ ،‬ئه‌و‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫منداڵ‌ه زۆر به‌سووده‌‪.‬‬ ‫ماڵه‌ك‌ه ‌ی خۆت بۆ منداڵه‌كه‌ت وا لێبك‌ه‬ ‫ك‌ه پارێزراو بێت‪ ،‬شت‌ه مه‌ترسیداره‌كان‬ ‫له‌به‌رده‌ست ‌یمنداڵه‌كانتاندووربخه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ش������ت‌ه بێمه‌ترس ‌ی‌و باش������ه‌كان بده‌ر‌ه‬ ‫ده‌ستی‌‪ ،‬هه‌موو ده‌رگاكان ‌ی كه‌وانته‌ر ‌ی‬ ‫چێشتخانه‌ك‌ه دابخ‌ه ته‌نها یه‌كێكیان‬ ‫بهێڵ������ه‌و‌ه ك������‌ه قاپ ‌ی پالس������تیك ‌ی‌و‬ ‫كه‌وچك ‌ی دار ‌ی تیا بێت له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ت به‌وان‌ه یار ‌ی بكات‬ ‫بێمه‌ترسییه‌‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫ی هه‌رێم سفره‌"‬ ‫ی په‌روه‌رد ‌ه ‌‬ ‫"په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی خوێندن ‌ی كوردی‌‌و نه‌ته‌وه‌كانی تر له‌په‌روه‌رد‌ه ‌ی عێراق بۆ نم نم‬ ‫به‌رپرسێكی وه‌زاره‌تی‬ ‫په‌روه‌رده‌ی عێراق ئاماژ‌ه‬ ‫به‌وه‌ ده‌دات كه‌ په‌یوه‌ندیان‬ ‫له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی‬ ‫هه‌رێم نییه‌و به‌رپرسانی‬ ‫به‌ده‌نگیانه‌و‌ه ناچن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی كوردی‌ له‌سه‌رتاسه‌ر ‌‬ ‫وان ‌ه ‌‬ ‫عێراقدا ده‌خوێنرێ‌‪.‬‬

‫سازدانی‌‪ :‬سه‌روه‌ر سه‌عید‬ ‫حس������ین جاف به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی خوێندن ‌ی‬ ‫ك������ورد ‌ی‌و نه‌ته‌وه‌كانی تر له‌وه‌زاره‌ت ‌ی‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ‌ی عێراق له‌دیمانه‌یه‌كیدا بۆ‬ ‫نم نم ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه له‌س������اڵ ‌ی‬ ‫داهاتووداله‌ئاماده‌ییه‌كان‌وپه‌یمانگاكان ‌ی‬ ‫ده‌ره‌و‌ه ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس������تان وان‌ه ‌ی‬ ‫زمان ‌ی كورد ‌ی ده‌خوێنن‪ ،‬دووساڵ ‌ی تر‬ ‫ئه‌م پرۆگرام‌ه ده‌چێت‌ه تاقیكردنه‌و‌ه ‌ی‬ ‫به‌كالۆر ‌ی بۆخوێندكاران ‌ی عێراق"‪.‬‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬ئه‌و كاران‌ه ‌ی به‌ش ‌ی كورد ‌ی‬ ‫له‌وه‌زاره‌ت ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی عێراق ده‌یكات‬ ‫خۆ ‌ی له‌چیدا ده‌بینێته‌وه‌؟‬ ‫حسین جاف‪ :‬ئێم‌ه ئێستا له‌ده‌ره‌و‌ه ‌ی‬ ‫هه‌رێم ‪ 655‬خوێندنگ‌ه ‌ی كوردییمان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬مه‌به‌ستمان له‌كه‌ركوك‌و دیاله‌و‬ ‫موسڵ‌و دوزخورماتووه‌‪ ،‬له‌به‌غداش س ‌ێ‬ ‫باخچ‌ه ‌ی ساوایان به‌ناوه‌كانی نه‌ورۆز‪،‬‬ ‫ئاشتی‌‪ ،‬قه‌ده‌مخێر‪ ،‬له‌گه‌ڵ قوتابخان‌ه ‌ی‬ ‫كورد‌ه فه‌یلیی������ه‌كان‌و قوتابخانه‌یه‌ك‬ ‫به‌ناو ‌ی له‌یال قاسمه‌وه‌‪ ،‬وه‌ك خوێندن ‌ی‬ ‫كورد ‌ی سه‌رپه‌رشت ‌ی ئه‌م قوتابخانان‌ه‬ ‫ده‌كه‌ین‪.‬‬

‫ی‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬بڕیار‌ه له‌سه‌رتاسه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زمان ‌‬ ‫عێراقدا پرۆگرام ‌‬ ‫كورد ‌ی بخوێنرێ‌‪ ،‬ئه‌م پڕۆژه‌ی‌ه‬ ‫ێ گه‌یشتووه‌و چۆن جێبه‌جێ‬ ‫به‌كو ‌‬ ‫ده‌كرێت؟‬ ‫ێ‬ ‫حس������ین جاف‪ :‬ئێم‌ه زیاتر له‌س ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌زار مامۆستامان له‌دوا ‌ی ڕووخان ‌‬ ‫ی به‌عس������ه‌و‌ه دامه‌زراندووه‌‪،‬‬ ‫ڕژێم ‌‬ ‫به‌اڵم ئێستا پێویستمان به‌دوو هه‌زار‬ ‫مامۆستا ‌ی تر هه‌ی‌ه تا پێویستیه‌كانمان‬ ‫پڕ بكاته‌و‌ه بۆئه‌و‌ه ‌ی له‌قوتابخانه‌كاندا‬ ‫ی كورد ‌ی بڵێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫بتوانن وان‌ه ‌ی زمان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پرۆس‌ه ‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌گش������تاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ك������ورد ‌‬ ‫ی زمان������ ‌‬ ‫خوێندن������ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌سه‌رتاس������ه‌ر ‌ی عێراق پۆله‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ردوو لق ‌‬ ‫ی ئاماده‌ی ‌‬ ‫چوارو پێنج ‌‬ ‫ی‬ ‫ی‌و وێژه‌یی‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ په‌یمانگا ‌‬ ‫زانست ‌‬ ‫مامۆس������تایان‌و هونه‌ر‌ه جوانه‌كان‌و‬ ‫ی پیشه‌س������از ‌ی‌و بازرگانی‌‪،‬‬ ‫ئاماده‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫له‌سه‌رتاسه‌ر ‌ی عێراق زمان ‌‬ ‫ده‌خوێنرێ‌‪ ،‬نی������از ‌ی ئه‌وه‌مان هه‌ی‌ه‬ ‫ی ‪ 2012‬تا ‪2013‬‬ ‫ك������‌ه ئه‌م‌ه له‌س������اڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌م پرۆگرام‌ه بچێت‌ه تاقیكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی عێراق‪.‬‬ ‫به‌كارلۆر ‌ی بۆخوێندكاران ‌‬

‫بنوس������ن‪ ،‬تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی������ان‬ ‫ی بزانین ك‌ه ئه‌مان‌ه‬ ‫ده‌كه‌ین بۆ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌كالۆریۆسیان هه‌ی‌ه له‌به‌شه‌كان ‌‬ ‫ی ی������ان جوگرافیا‌و‬ ‫ی عه‌ره‌ب ‌‬ ‫زمان ‌‬ ‫ی تر توانایان‬ ‫مێژوو یان هه‌ر به‌شێك ‌‬ ‫ی بڵێنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬وان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پسپۆڕ ‌‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫بتوانن ئه‌وا له‌جیات ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫خۆیان بڵێنه‌وه‌‪ ،‬وان������‌ه ‌‬ ‫بڵێنه‌وه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫حسین جاف‪ :‬به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی گشت ‌‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ‌ی كه‌ركورك توركمانه‌و‬ ‫ی ئه‌و‌ه‬ ‫له‌ب������ه‌ر‌ه ‌ی توركمانییه‌‪ ،‬هه‌وڵ ‌‬ ‫ده‌دات ك������‌ه به‌ربه‌س������ت له‌به‌رده‌م‬ ‫ی كورد ‌ی دروست بكات‪،‬‬ ‫خوێندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی چاره‌س������ه‌ركردن ‌‬ ‫ئێم‌ه هه‌وڵ������ ‌‬ ‫ئه‌م كێش������ه‌ی‌ه ده‌ده‌ی������ن‪ ،‬له‌هه‌مان‬ ‫كات������دا ئ������ه‌و زۆرو بۆریی‌ه ‌ی ك‌ه‬ ‫ی كورس������تانه‌و‌ه هاتوون‪،‬‬ ‫له‌هه‌رێم ‌‬ ‫زۆربه‌یان شایس������ت‌ه ‌ی ئه‌و‌ه نین ك‌ه‬ ‫دایانمه‌زرێنین‪ ،‬ئێم������‌ه ده‌مانه‌وێت‬ ‫به‌لێهاتوویی������ه‌و‌ه دایانمه‌زرێنی������ن‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چونك������‌ه به‌تایب������ه‌ت مامۆس������تا ‌‬ ‫كوردیم������ان كه‌مه‌‪ ،‬تائێس������تا ‪112‬‬ ‫مامۆس������تا ‌ی كوردیمان له‌كه‌ركوك‬ ‫ی‬ ‫دامه‌زران������دووه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌ناوچ‌ه ‌‬ ‫موس������ڵ زیاتر له‌‪ 400‬مامۆستامان‬ ‫دامه‌زراندووه‌‪ ،‬ئێم‌ه بۆمان ده‌ركه‌وت‬ ‫ك‌ه زۆربه‌ی مامۆس������تاكانی هه‌رێم‬ ‫ده‌وام ناكه‌ن‪ ،‬بۆنمون‌ه له‌ناوچ‌ه ‌ی دوز‬ ‫ی‬ ‫ی به‌پێنج مامۆستا ‌‬ ‫ئه‌گه‌ر پێویست ‌‬ ‫ی ‪ 30‬مامۆس������تا‬ ‫كورد ‌ی بێت كه‌چ ‌‬ ‫له‌هه‌رێ������م دام������ه‌زراون‌و ده‌وامیش‬ ‫ی‬ ‫ناكه‌ن‪ ،‬هه‌ندێكیان ته‌نها س������ه‌ر ‌‬ ‫مانگ دێن‌و موچه‌كه‌یان وه‌رده‌گرن‪،‬‬ ‫ێ له‌و‌ه بپرس������ینه‌و‌ه‬ ‫ئێم������‌ه ده‌مانه‌و ‌‬ ‫بزانین چۆن هاتن‌و چۆن دامه‌زران‪ ،‬‬ ‫چونك������‌ه ئه‌مان‌ه كێش������‌ه ‌ی بۆ ئێم‌ه‬ ‫دورستكردووه‌‪.‬‬

‫ی ئێو‌ه‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬ئه‌و پرۆگرام‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫داتان ناو‌ه بۆ وان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌هه‌رێم ‌‬ ‫جیاواز‌ه له‌و پرۆگرام‌ه ‌‬ ‫كوردستان ده‌خوێنرێ‌؟‬ ‫حس������ین ج������اف‪ :‬به‌دڵنیایی������ه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫جیاوازه‌‪ ،‬چونك‌ه ئێم‌ه پرۆگرام ‌‬ ‫ی جیاوازم������ان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫په‌روه‌رده‌ی������ ‌‬ ‫ی به‌غدا‬ ‫ئێس������تا له‌‪ 50‬قوتابخان������‌ه ‌‬ ‫ی ده‌خوێنن‬ ‫ی ك������ورد ‌‬ ‫ئه‌ل������ف‌و بێ ‌‬ ‫ی سه‌ره‌تایی‌‪ ،‬له‌و قوتابخانان‌ه‬ ‫له‌چوار ‌‬ ‫ی ئه‌زموون������ی‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫به‌ش������ێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی سه‌ره‌تایی‌ه‬ ‫ی ك‌ه له‌چوار ‌‬ ‫پرۆسه‌ی‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫پش������ت ده‌به‌س������تین به‌ئه‌لف‌و بێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫ی پ������ه‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كه‌م ‌‬ ‫كوردس������تان ك‌ه له‌پۆل ‌‬ ‫ی ده‌خوێنرێت‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تای ‌‬ ‫ی مامۆستا‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬بۆدابینكردن ‌‬ ‫ئه‌و قوتابخان������‌ه ئه‌زموونیان‌ه ك‌ه‬ ‫ێ ده‌به‌ن تا ئه‌و وانان‌ه‬ ‫په‌نا بۆ كو ‌‬ ‫ێ‬ ‫ی تی������ا ده‌خوێنر ‌‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫وان������‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫پڕبكاته‌و‌ه ك‌ه بۆ زمان ‌‬ ‫ی باشیان هه‌یه‌‪ ،‬منداڵ‌ه‬ ‫كاردانه‌وه‌یه‌ك ‌‬ ‫دانراون؟‬ ‫ی‬ ‫ی به‌فێربوون ‌‬ ‫ی عه‌ره‌به‌كانیش گرنگ ‌‬ ‫حس������ین جاف‪ :‬په‌نا بۆده‌رچووان ‌‬ ‫ی ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫ی عێراق ده‌به‌ین زمان ‌‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ‬ ‫ی په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫كۆلیژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی هه‌رێم ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ك‌ه س������ااڵن‌ه ‪ 250‬تا ‪ 300‬مامۆستا‬ ‫ی سه‌روه‌ر‪ :‬ماوه‌یه‌ك‌ه ده‌نگۆ ‌ی ئه‌و‌ه هه‌ی‌ه كوردستان چۆنه‌؟‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫ی زمان ‌‬ ‫پێده‌گه‌ێنن‪ ،‬له‌به‌ش ‌‬ ‫حسین جاف‪ :‬په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ‬ ‫ی به‌غدا‪ ،‬ك‌ه وه‌زاره‌ت ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی عێراق‬ ‫ی زانكۆ ‌‬ ‫ی زمان������ ‌‬ ‫كۆلیژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پ������ه‌روه‌رد‌ه ‌ی هه‌رێم ‌‬ ‫ی ك‌ه خوێندن ‌ی كورد ‌ی فه‌رامۆش كردووه‌‪ ،‬وه‌زاره‌ت������ ‌‬ ‫بێجگه‌له‌وه‌ش ئ������ه‌و كوردان‌ه ‌‬ ‫كوردستان سفر‌ه‌و نییه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫ی ترن به‌تایبه‌ت له‌شار ‌ی كه‌ركوك‪ ،‬تا چ‬ ‫ی كۆلیژه‌كان������ ‌‬ ‫ده‌رچ������وو ‌‬ ‫ی وه‌زیر ‌ی پێش������وو د‪.‬دڵش������اد‬ ‫كات ‌‬ ‫ی بخوێننه‌وه‌و ڕاده‌یه‌ك ئه‌م‌ه ڕاسته‌؟‬ ‫ده‌توان������ن به‌ك������ورد ‌‬

‫عه‌بدولره‌حمان بۆماو‌ه ‌ی چوارساڵ‬ ‫ی له‌ئێم‌ه نه‌دایه‌وه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫هیچ ئاوڕێك ‌‬ ‫په‌یوه‌ندیمان نه‌بوو له‌گه‌ڵی‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ویستمان په‌یوه‌ند ‌ی دروستبكه‌ین‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئ������ه‌و نه‌ده‌هات‌ه پێش������ه‌وه‌‪ .‬له‌م‬ ‫ی وه‌زیر ‌ی په‌روه‌رد‌ه‬ ‫ماوه‌یه‌دا سه‌ردان ‌‬ ‫كاك س������ه‌فین ده‌زه‌ییمان كردوو‌ه‬ ‫ی ه������اوكار ‌ی پێداوین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌ڵێن ‌‬ ‫تائێستا هیچ په‌یوه‌ندییه‌ك له‌نێوان‬ ‫ی‬ ‫ی پ������ه‌روه‌رد‌ه ‌ی هه‌رێم ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خوێندن ‌‬ ‫كوردس������تان‌و به‌ش������ ‌‬ ‫كوردیدا نییه‌‪ ،‬هیوادارین دوا ‌ی ئه‌و‬ ‫ی بچێت‪.‬‬ ‫كۆبوونه‌وه‌ی‌ه به‌ره‌و باش ‌‬

‫‌ تائێستا ‪112‬‬ ‫مامۆستا ‌ی كوردیمان‬ ‫سه‌روه‌ر‪ :‬جگ‌ه له‌و كاران‌ه ‌ی باستان له‌كه‌ركوك‬ ‫ی ئێو‌ه له‌و‬ ‫كرد به‌شه‌ك‌ه ‌‬ ‫‌نجامداوهه‌؟‌زاره‌ت چ دامه‌زراندووه‌‪،‬‬ ‫ی ئه‬ ‫ی تر ‌‬ ‫كارێك ‌‬ ‫ترمان‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫كارێك‬ ‫‌ند‬ ‫ه‬ ‫چ‬ ‫جاف‪:‬‬ ‫حسین‬ ‫كردوو‌ه له‌وان‌ه فه‌رهه‌نگێكمان دانا به‌اڵم له‌ناوچ‌هی‌‬ ‫به‌زمانه‌كان عه‌ره‌ب ‌ی‌و ئینگلیز ‌ی‌و موسڵ زیاتر‬ ‫ی‬ ‫ی سۆران ‌‬ ‫ی كور ‌‬ ‫ێ شێوه‌زار ‌‬ ‫هه‌رس ‌‬ ‫‌داممان‌و له‌‪ 400‬مامۆستامان‬ ‫ی سه‬ ‫بادین‌و لوڕی‌‪ .‬كتێبه‌ك‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی البردوو‌ه كتێبێك ‌‬ ‫به‌ته‌واو ‌‬ ‫ترمانه دامه‌زراندووه‌‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫ێ له‌ش������اعیر‌‬ ‫دان������اوه‌‪ ،‬ك‌ه كۆمه‌ڵ ‌‬ ‫ی تیای‌ه‌و‬ ‫ی ك������ورد ‌‬ ‫ناودار‬ ‫‌ریكه ‌ی‌كان�ئه�����‌وه‌‌ین بیان ناس������ێنین بۆمان ده‌ركه‌وت كه‌‬ ‫خه‬ ‫‌ند‬ ‫ه‬ ‫چ‬ ‫‌ش‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌ل‬ ‫ه‬ ‫جگ‬ ‫‌ب‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫ع‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌منداڵ‬ ‫بهالپه‌ڕه‌یه‌ك له‌ژیان ‌ی خوالێخۆشبوو زۆربه‌ی مامۆستاكانی‬ ‫ی‌و شێخ ممه‌حمود ‌‬ ‫مسته‌فا بارزان ‌‬ ‫‌پێناوی هه‌رێم ده‌وام ناكه‌ن‬ ‫حه‌فی������دی تیای‌ه ئ������ه‌وه‌ش له‬ ‫ی‬ ‫ئاشناكردنیان به‌مێژوو كولتور ‌‬ ‫كوردی‪.‬‬ ‫ی له‌عێراق زۆرێك‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫سه‌ره‌ڕا ‌‬ ‫له‌پرۆگرامه‌كان هێشتا پرۆگرام‌ه‬ ‫ێ گۆڕان‬ ‫كۆنه‌كانه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم هه‌ند ‌‬ ‫له‌ناوچ‌ه جێناكۆك������ه‌كان كراوه‌‪،‬‬ ‫ی ك‌ه‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫به‌تایبه‌ت له‌خوێندن ‌‬

‫ی كورد‌و‬ ‫تیای������دا باس له‌مێ������ژوو ‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌و ئه‌نف������ال ده‌كه‌ین‪ ،‬هه‌موو‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مانه‌ش له‌پێناو ئه‌وه‌دای‌ه ك‌ه مێژوو ‌‬ ‫ی به‌سه‌ركوردا‬ ‫ئه‌و كاره‌س������اتان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی عه‌ره‌ب ‌‬ ‫هاتوو‌ه به‌منداڵ‌و گه‌نج ‌‬ ‫بناسێنین‪.‬‬

‫ی خوێندنه‌و ‌ه بۆ نابیناكان ده‌گێڕنه‌وه‬ ‫كتێب ‌ه ده‌نگییه‌كان هیوا ‌‬

‫كتێبخانه‌یه‌ك ‌ی ده‌نگیی پرۆگرامه‌كان ‌ی خوێندن به‌ده‌نگ بۆ نابینایان تۆمار ده‌كات‬ ‫ی‬ ‫ڕێكخراوی‌ یه‌كێت ‌‬ ‫نابینایانی‌ كوردستان بۆ‬ ‫ی كتێب بۆ‬ ‫ده‌سته‌به‌ركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫نابینایان یه‌كه‌مین پێشانگا ‌‬ ‫ی‬ ‫كتێبی‌ ده‌نگی‌ له‌شار ‌‬ ‫سلێمانی‌ كرده‌وه‌و زۆرێك‬ ‫ی‬ ‫ی خوازیار ‌‬ ‫له‌و نابینایان ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫گوێگرتنن باس له‌گرنك ‌‬ ‫ی‬ ‫پێشانگاكه‌و كتێبخان ‌ه ‌‬ ‫ده‌نگی‌ ده‌كه‌ن بۆ نابینایان‪.‬‬

‫ رابه‌ر که‌ریم له‌سلێمانی‌‬ ‫زۆرێك له‌و نابینایان‌ه ‌ی توانا ‌ی بینین‌و‬ ‫خویندنه‌و‌ه ‌ی كتێبیان نیی‌ه په‌نا ده‌به‌ن‌ه‬ ‫ب������ه‌ر گوێگرتن له‌و كتێب‌ه ده‌نگییان‌ه ‌ی‬ ‫له‌كتێبخان‌ه ‌ی ده‌نگی������ ‌ی‌و ڕادیۆكانه‌و‌ه‬ ‫تۆماركراون‪ ،‬به‌رپرس������ ‌ی كتێبخان‌ه ‌ی‬ ‫ده‌نگیش ئام������اژ‌ه به‌وه‌ده‌دات ك‌ه الیه‌ن‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌و‌ه هاوكاریان ناكه‌ن‪.‬‬ ‫كۆچه‌ر وه‌هاب‪ ،‬گه‌نجێك ‌ی نابینا ‌ی ته‌مه‌ن‬ ‫‪24‬س������اڵ‌ه‌و قۆناغ ‌ی شه‌شه‌م ‌ی ئاماده‌ی ‌ی‬ ‫ته‌واوكردوو‌ه‌و ماو‌ه ‌ی چه‌ند ساڵێك‌ه گوێ‬ ‫له‌كتێب‌ه ده‌نگییه‌كان ده‌گرێت‪" ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌ستكردنم به‌پرۆس������‌ه ‌ی خۆناسین‌و‬ ‫هه‌ستكردنم به‌گه‌وره‌ی ‌ی كتێب‪ ،‬ده‌ستم‬ ‫كردوو‌ه به‌كتێب خوێندنه‌وه‌"‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫وایكردوو‌ه ئێس������تا خاوه‌ن ‌ی ‪60‬كتێب ‌ی‬

‫نابینایان نایانه‌وێ ل‌ه دنیای کتێب بێبه‌شبن فۆتۆ‪ :‬سه‌روه‌ر سه‌عید‬ ‫ده‌نگیی بێ‌و به‌وهۆیه‌و‌ه گوێی له‌نزیك‌ه ‌ی‬ ‫‪ 110‬كتێب ‌ی گرتوو‌ه‌و خۆشحاڵ‌ه به‌و‌ه ‌ی‬ ‫یه‌كێت ‌ی نابینایان توانیویه‌ت ‌ی پێشانگا ‌ی‬ ‫كتێب ‌ی ده‌نگی ‌ی بكاته‌وه‌‪" ،‬ئه‌م كتێبخانه‌ی‌ه‬ ‫ئومێدێك ‌ی گه‌وره‌ی‌ه بۆ ئێم‌ه ‌ی نابینیان‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی تائێس������تا له‌كوردس������تان‬

‫كتێبخانه‌یه‌ك ‌ی ده‌نگی ‌ی گه‌ور‌ه نییه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و كتێبان‌ه ‌ی كۆچه‌ر ده‌یانخوێنێته‌و‌ه‬ ‫بوار ‌ی جیاواز له‌خۆده‌گرێت‌و به‌ته‌نها‬ ‫بوارێكه‌و‌ه ناوه‌ستێ‪" ،‬به‌ڵكو بواره‌كان ‌ی‬ ‫مێژووی ‌ی سیاسی‌‪ ،‬ئایینی‌‪ ،‬ده‌روونناس ‌ی‬ ‫ده‌خوێنمه‌وه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ئه‌و كتێبخانه‌ی‌ه‬

‫له‌ڕوو ‌ی مادیی������ه‌و‌ه ئه‌ركێك ‌ی گه‌ور‌ه ‌ی "تا ئ������ه‌و كه‌س������ان‌ه ‌ی چاوویان كزه‌و‬ ‫له‌كۆڵ كردوه‌ته‌وه‌‪" ،‬ك‌ه ده‌چیت‌ه بازاڕ نابینان بتوانن دانه‌بڕێن له‌خوێندنه‌وه‌"‪.‬‬ ‫كتێبێك������ ‌ی نو ‌ێ ب‌ه ‪10‬ه������ه‌زاره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫لێ������ر‌ه به‌تۆماركراو ‌ی ب������‌ه ‪500‬دینار‬ ‫یه‌كه‌مین كتێبخان‌ه ‌ی ده‌نگیی‬ ‫ده‌ستده‌كه‌وێت"‪.‬‬ ‫له‌كوردستان‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی تره‌و‌ه ڕێبوار وشیار ‌ی ته‌مه‌ن كارزان چیای������ی‌‪ ،‬گه‌نجێك������ ‌ی ته‌مه‌ن‬ ‫‪18‬ساڵ ك‌ه له‌ناو هۆڵ ‌ی پیشانگا ‌ی كتێب ‌ی ‪26‬س������اڵ‌ه‌و به‌رپرس������ ‌ی كتێبخان‌ه ‌ی‬ ‫ده‌نگییدا به‌شوێن ئه‌و كتێبانه‌دا ده‌گه‌ڕا شنه‌وا ‌ی ده‌نگیی‌ه له‌یه‌كێت ‌ی نابینایان ‌ی‬ ‫ك‌ه حه‌ز به‌گوێگرتنیان ده‌كات‪ ،‬ئاماژ‌ه ‌ی كوردس������تان‌و ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه‬ ‫به‌وه‌دا ك‌ه ماو‌ه ‌ی دووساڵ‌ه ده‌ستیكردوو‌ه كتێبخانه‌كه‌یان له‌ساڵ ‌ی ‪2001‬ه‌و‌ه ده‌ست‬ ‫ب‌ه گوێگرتن له‌كتێب‌ه ده‌نگییه‌كان‌و له‌و به‌كار بووه‌و له‌س������ه‌ره‌تادا سیسته‌م ‌ی‬ ‫ماوه‌یه‌دا نۆ كتێب������ ‌ی گوێ لێگرتووه‌‪ ،‬كاركردن كاسێت بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێست‌ه‬ ‫"ئێس������تا خاوه‌ن ‌ی زیاتر ل‌ه ‪90‬كتێب ‌ی كردوویان������‌ه ب������‌ه س������ید ‌ی‌و ‪‌DVD‬و‬ ‫ده‌نگییم"‪.‬‬ ‫له‌تائێس������تادا نزیك������‌ه ‌ی ‪ 170‬كتێبیان‬ ‫هه‌ی‌ه‌و له‌ساڵیاد ‌ی دامه‌زراندن ‌ی یه‌كێت ‌ی‬ ‫نابینایاندا ب������ۆ یه‌كه‌مجار كتێبخان‌ه ‌ی‬ ‫پێویست‌ه هه‌موو كتێبێك‬ ‫ده‌نگیی������ان كردۆته‌و‌ه ك������‌ه چه‌نده‌ها‬ ‫ب‌ه ده‌نگ تۆمار بكرێت‬ ‫عومه‌رخدر‪ 34،‬ساڵ‪ ،‬كۆلیژ ‌ی زمان ‌ی ناونیشان ‌ی جۆراوجۆر ‌ی له‌خۆگرتبوو‪،‬‬ ‫زانكۆ ‌ی سلێمان ‌ی ته‌واوكردوو‌ه‌و گله‌ی ‌ی "ناونیشانه‌كان هه‌مه‌چه‌شنن له‌ئه‌د‌هب‌و‬ ‫له‌الیه‌ن‌ه په‌یوه‌ندیداره‌كان ده‌كات‪ ،‬چونك‌ه مێژوو فه‌لسه‌ف‌ه‌و ئایین‌و كۆمه‌ڵناس ‌ی‌و‬ ‫له‌تۆماركردن ‌ی كتێب������ه‌كان به‌ده‌نگ‪ ،‬ده‌روونناسی‌‪ ...‬هتد"‪.‬‬ ‫هاوكاریی������ان ناكه‌ن������ه‌وه‌‪" ،‬به‌داخه‌و‌ه ناوب������راو‪ ،‬ب������اس ل������ه‌و‌ه ده‌كات ك‌ه‬ ‫تائێس������تا الیه‌ن ‌ی ڕه‌سم ‌ی نه‌گه‌یشتۆت‌ه جگه‌له‌و‌ه ‌ی له‌ستۆدیۆ ‌ی كتێبخانه‌كه‌یان‬ ‫ئ������ه‌و‌ه ‌ی ك‌ه په‌ر‌ه به‌م جۆر‌ه كتێبخانان‌ه كتێ������ب تۆمارده‌ك������ه‌ن له‌هه‌مانكاتدا‬ ‫له‌الیه‌ن ڕێكخراو‌و ڕادیۆكانه‌و‌ه كتێبیان‬ ‫بدات"‪.‬‬ ‫ئه‌و‪ ،‬ك‌ه به‌وت‌ه ‌ی خ������ۆ ‌ی زیاتر ل‌ه ‪ 100‬بۆده‌نێردرێت‪50"،‬كتێبم������ان به‌دیار ‌ی‬ ‫كتێب ‌ی به‌زمان ‌ی كورد ‌ی گوێ لێگرتوو‌ه له‌الیه‌ن ڕێكخراو ‌ی ده‌ریا ‌ی فه‌ره‌نس������ ‌ی‬ ‫به‌پێویست ‌ی ده‌زان ‌ێ هه‌ركتێبێك چاپ به‌ده‌ستگه‌یشتوو‌ه‌وسه‌رجه‌مییانبه‌زمان ‌ی‬ ‫ده‌كرێت سید ‌ی ده‌نگیی له‌گه‌ڵدا بێت‪ ،‬كوردین"‪.‬‬

‫ی خوێندن بۆ‬ ‫پرۆگرامه‌كان ‌‬ ‫نابینایان تۆمارده‌كه‌ن‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌نگی ‌‬ ‫ی شنه‌وا ‌‬ ‫سااڵن‌ه له‌كتێبخان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌موو قۆناغه‌كان ‌‬ ‫پرۆگرامه‌كان ‌‬ ‫بۆخوێن������دكاران‬ ‫خوێن������دن‬ ‫تۆمارده‌كرێت‌و به‌سه‌ر نابینایاندا‬ ‫دابه‌ش ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی شنه‌وا ‌‬ ‫ی كتێبخان‌ه ‌‬ ‫به‌رپرس������ ‌‬ ‫ی ئام������اژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه‬ ‫ده‌نگ������ ‌‬ ‫ی ‪ 70‬خوێندكار س������ااڵن‌ه‬ ‫نزیك‌ه ‌‬ ‫ی خوێندنیان‬ ‫به‌ده‌نگ پرۆگرامه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌نگی ‌‬ ‫ی ش������نه‌وا ‌‬ ‫له‌كتێبخان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌ك ‌‬ ‫وه‌رده‌گرن‪" ،‬پرۆگرامه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئاماده‌ی ‌‬ ‫ی تا شه‌شه‌م ‌‬ ‫س������ه‌ره‌تای ‌‬ ‫ڕێكده‌خرێت‌و تۆمارده‌كرێت"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی پێنجه‌م ‌‬ ‫ی پۆل ‌‬ ‫كۆچه‌ر خوێندكار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خوێندن ‌‬ ‫سه‌ره‌تایه‌و پرۆگرامه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ش������نه‌وا ‌‬ ‫ی كتێبخان‌ه ‌‬ ‫له‌ڕێگ������‌ه ‌‬ ‫ده‌نگیه‌و‌ه به‌ده‌نگ ده‌س������تكه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫"ئه‌م كتێبخانه‌ی‌ه ئیش ‌‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ده‌كات‌و به‌و هۆیه‌و‌ه ئه‌ركم‬ ‫كه‌مبۆته‌و‌ه ك������‌ه هه‌موو كتێبه‌كان‬ ‫له‌پۆلدا تۆمار بكه‌م"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫یكتێبخان‌ه ‌‬ ‫یبه‌رپرس ‌‬ ‫كارزانچیای ‌‬ ‫ی ش������نه‌وا‪ ،‬ئام������اژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌نگی������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌دات ك‌ه له‌الیه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌و‌ه هاوكارییان نه‌كراوه‌و‬ ‫له‌وباره‌و‌ه هیچ هه‌ماهه‌نگییه‌كیان‬ ‫له‌نێواندا نییه‌"‪.‬‬


‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫توڕه‌بوون هۆكاری‌ سه‌ره‌كی‌‬ ‫نه‌خۆشییه‌كانی‌ دڵه‌‬

‫توێژه‌ر‌ه ده‌روونییه‌كان دڵنیامان ده‌كه‌نه‌و‌ه ك‌ه خه‌مۆك ‌ی دید ‌ی مرۆڤ‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌جیهان ‌ی ده‌وروبه‌ر ‌ی ده‌گۆڕێت‌و تواناكانیشمان به‌ره‌و‬ ‫كه‌مبوونه‌و‌ه ده‌بات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫د‪.‬جۆل ‌ی گۆلۆمب پسپۆڕ له‌زانكۆ ‌ی یێل رایگه‌یاند ك‌ه ئه‌و كه‌سان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫دووچار ‌ی خه‌مۆك ‌ی ده‌بن‪ ،‬بار ‌ی خراپ ‌ی ده‌روونیان ده‌بێت‌ه مای‌ه ‌ی گۆڕین ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆچوونیشیان سه‌باره‌ت به‌ژیان ‌ی ده‌وروبه‌ریان‪ ،‬به‌جۆرێك ك‌ه كاته‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫نانخواردن‌و خه‌ویان لێ تێك ده‌دات‌و خانه‌كان ‌ی مێشكیان به‌ره‌و الواز ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بات‪ ،‬ئه‌مه‌ش فاكته‌ر ‌ی سه‌ره‌ك ‌ی الوازبوون ‌ی توانا ‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌و‌ه ‌‬ ‫كێشه‌كان‌ه له‌و كه‌س‌ه توشبووه‌دا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫له‌الیه‌كی تره‌و‌ه گوێزه‌ره‌وه‌یه‌ك ‌ی ده‌مار ك‌ه ب‌ه ‪ GABA‬ناوده‌برێت‪ ،‬ئاست ‌‬ ‫كه‌م ده‌بێته‌وه‌و كاریگه‌ری له‌سه‌ر كه‌مبوونه‌و‌ه ‌ی تواناكان ‌ی ئه‌و مرۆڤ‌ه توشبوو‌ه‬ ‫داده‌نێت‪ .‬ناوبراو‪ ،‬له‌ئامۆژگاریه‌كیشدا بۆبنه‌بڕكردن ‌ی خه‌مۆك ‌ی ده‌ڵێت‪ :‬پێویست‌ه كێشه‌كان وه‌ك خۆی وه‌ربگری‌و هێند‌ه گه‌وره‌یان نه‌كه‌ی‪،‬‬ ‫هه‌وڵ بد‌ه له‌كێشه‌و گرفته‌كان گه‌وره‌تر بیت‪ ،‬به‌اڵم له‌كات ‌ی پێویستیشدا ده‌بێ سه‌ردان ‌ی راوێژكار یاخود پزیشكێك ‌ی ده‌روون ‌ی بكه‌یت‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫دوورنیی‌ه ئه‌م نه‌خۆشیی‌ه به‌ره‌و خراپترت ببات‌و ته‌نانه‌ت به‌خۆكوشتنیش كۆتای ‌ی بێت‪.‬‬

‫خه‌وی‌‬ ‫پ‬ ‫ا‬ ‫ش‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ڕ‬ ‫ۆ‬ ‫ی‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫ه‌وه‌ریت به‌هێز‬

‫ئه‌گه‌ر هیچ پاڵنه‌رێك بۆ وازهێنان له‌كرد‌ه ‌ی توڕه‌یی‌‌و ره‌فتار ‌ی توندوتیژ نابینی‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ئه‌م ئامۆژگاریی‌ه ‌ی پزیشكان ناچارت ده‌كات خۆت له‌توڕه‌ی ‌ی دوور بخه‌یته‌وه‌!‬ ‫توێژه‌ران ‌ی زانكۆ ‌ی (دۆك) له‌ویالیه‌ت‌ه یه‌كگرتووه‌كان ‌ی ئه‌مریكا رایده‌گه‌یه‌نن ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌ردوو ره‌فتار ‌ی توڕه‌بوون‌و توندوتیژ ‌ی ده‌بنه‌مای‌ه ‌ی كه‌مبوونه‌و‌ه ‌ی توانست ‌ی به‌رگر ‌‬ ‫ل‌هش‌و ئه‌گه‌ر ئه‌م ره‌فتارانه‌ش به‌رده‌وام بن‪ ،‬ئه‌وا روبه‌ڕوو ‌ی كۆمه‌ڵێك نه‌خۆش ‌ی وه‌ك‬ ‫نه‌خۆشییه‌كان ‌ی دڵ‪ ،‬گوشار ‌ی خوێن‌و شه‌كر‌ه ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌پێ ‌ی ئه‌نجام ‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك ‌ی ئه‌و توێژه‌ران‌ه له‌سه‌ر ئه‌و سه‌ربازان‌ه ‌ی ك‌ه ئێستا ماون‌و‬ ‫به‌شدار ‌ی جه‌نگ ‌ی ڤێتنامیان كردووه‌‪ ،‬به‌ڕێژ‌ه ‌ی ‪‌ %87‬ی ئه‌و سه‌ربازان‌ه دووچار ‌ی ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشیان‌ه بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه توانست ‌ی به‌رگر ‌ی له‌ش ك‌ه ب‌ه‪ C3‬ناوده‌برێت‪ ،‬به‌ره‌و‬ ‫الوازبوون چووه‌‪ .‬ئه‌و كه‌سانه‌ش ك‌ه جگه‌ر‌ه ده‌كێشین‌و ماد‌ه كحولییه‌كان ده‌خۆنه‌وه‌‪،‬‬ ‫پتر دووچار ‌ی توڕه‌بوون ده‌بن‌و له‌به‌رامبه‌ر پێشهاته‌كانیشدا ڕه‌فتار ‌ی توندوتیژ‬ ‫ده‌نوێنن‌و سه‌ره‌نجام دووچار ‌ی ئه‌م نه‌خۆشیانه‌یان ده‌كات‪.‬‬

‫ده‌كات‬

‫ل‌هرۆژان ‌ی و‌هرز ‌ی هاوین‬ ‫دا‪،‬‬ ‫ك‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ێ‬ ‫خ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫تن‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌د‬ ‫وا ‌ی سات ‌ی‬ ‫یاده‌وه‌ری‌‌و‬ ‫نانخواردن ‌ی نیوه‌ڕۆیان‪،‬‬ ‫گروپێك ئاسوده‌ی ‌ی مێشك ‌ی مرۆ‬ ‫ك‬ ‫ڤ‬ ‫ار‬ ‫ه‬ ‫یگ‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌‪.‬‬ ‫ریی‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫گ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ور‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ل‌هتوێژ‌هران ‌ی‬ ‫‌ی له‌سه‌ر به‌هێزكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵس‌هنگێنرا ك‌ه خه ئه‌ڵمان ‌ی ئاشكرا ‌ی ده‌كه‬ ‫‌ن‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫پێ‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫نج‬ ‫ام‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫‌و ‌ی ش‌هوان‬ ‫لێكۆڵینه‌و‬ ‫ه‌یان و‌هك ی‌هك بوو‪ ،‬ب‌ه‬ ‫ه‌یه‌ك ‌ی پزیشكی‌‪ ،‬توانست‬ ‫توانست ‌ی‬ ‫ئه‌م تو یاده‌و‌هری ‌ی گروپ ‌ی دووه‌م به‌ڕێژه‌یه‌ك ‌ی ب‌هرچ اڵم گروپ ‌ی دووه‌م پاشنیوه‌ڕۆیان (‪1‬كاژێر) د‌ه ‌ی یاده‌و‌هری ‌ی دوو گروپ‬ ‫خ‌ه‬ ‫ێژ‌هران‬ ‫او ب‌هرز بۆوه‌‪.‬‬ ‫وتن‪ ،‬دوا ‌ی ی‌هك مانگ‬ ‫بشكێنن‪ ،‬ی ‌ه ده‌ڵێن‪ :‬ئه‌و ك‌هسان‌ه ‌ی‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫ۆژ‬ ‫ێك‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وو‬ ‫اخود ئه‌و‬ ‫د‌هوام ده‌ك‌ه‬ ‫چونك‌ه مێشك به‌و ك‌هسان‌ه ‌ی ی‌هك د‌هوامیان هه‌ی‌ه س‌هرخ‌هوێك ب ن‪ ،‬زۆر گرنگ‌ه له‌نێوان‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫رد‬ ‫وو‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫وام‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫دا‬ ‫س‬ ‫خ‬ ‫ه‌و‌ه پشوو‬ ‫‌هرخ‌هوێك‬ ‫شكێنن‌و پاش‬ ‫د‌هدات‌و ش‌هوان‌هش ده‌توان‬ ‫ان ده‌ست به‌كاروبار ‌ی‬ ‫ین به‌ئاسوده‌ترو خه‌وێك ‌ی خۆشتره‌و‌ه پشوو ب تایبه‌ت ‌ی خۆیان بك‌هن‪،‬‬ ‫ده‌ین‪.‬‬

‫ی پاژنه‌به‌رزده‌بێته‌هۆی‌‬ ‫پێاڵو ‌‬ ‫شێرپه‌نجه‌ی‌ ئێسك‬ ‫ی‬ ‫ژماره‌یه‌ك ‌ی زۆر ‌ی خانمان حه‌ز به‌پێاڵو ‌‬ ‫پاژن‌ه به‌رز ده‌كه‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدای‌ه ك‌ه‬ ‫له‌زیان‌ه ته‌ندروستییه‌كان ‌ی بێئاگان ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫دیارترینیان نه‌خۆشییه‌كان ‌ی بربڕ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫پشت‌و ماندووبوون ‌ی ده‌ماره‌كان ‌‬ ‫هه‌ردوو قاچه‌‪.‬‬ ‫ئامۆژگاریی‌ه‬ ‫سه‌نته‌ر ‌ی‬ ‫ی‬ ‫پزیشكییه‌كان ك‌ه باره‌گا ‌‬ ‫له‌ڤیه‌ننایه‌‪،‬‬ ‫سه‌ره‌ك ‌ی‬ ‫راده‌گه‌یه‌نن ك‌ه سودوه‌رگرتن‬ ‫ی‬ ‫له‌پێاڵو ‌ی پاژنه‌به‌رز بۆ جوان ‌‬ ‫یاخود له‌پێناو به‌رزی بااڵ‪،‬‬ ‫ی‬ ‫زیانێك ‌ی زۆر به‌ته‌ندروست ‌‬ ‫بڕبڕه‌كان ‌ی پشت ده‌گه‌یه‌نێت‌و‬ ‫هۆكارێك ‌ی سه‌ره‌كیی‌ه بۆتوشبوون‬ ‫به‌شێرپه‌نج‌ه ‌ی ئێسك‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه نابێ‬ ‫پاژن‌ه ‌ی پێاڵو ل‌ه (‪3‬سم) به‌رزتر بێت‪،‬‬ ‫خانم‌ه قه‌ڵه‌وه‌كانیش پێویست‌ه له‌و جۆر‌ه‬ ‫پێاڵوان‌ه دوور بكه‌ونه‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌كات ‌ی به‌كارهێنانیدا گوشارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆر ده‌كه‌وێته‌سه‌ر ئێسك ‌‬ ‫هه‌ردوو قاچ‌و په‌نجه‌كان‌و سه‌ره‌نجام‬ ‫شێرپه‌نج‌ه ‌ی ئێسك ‌ی لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪.‬‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫خه‌مۆکی‬ ‫تواناكانی‌‬ ‫مرۆڤ كه‌م‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‬

‫ده‌کان که‌متر‬ ‫اوسه‌ره‌ لێبور‬ ‫ه‬ ‫ه‌خۆشی د ‌هبن‌‬ ‫تووشی ن‬ ‫ی‬ ‫خۆشب‌هخت ‌ی ژیان ‌‬ ‫د‌هكان‪،‬‬

‫له‌ن‌هخۆشیی‌ه كوشن‬ ‫درێژی‌‌و دووربوون‬ ‫ه‌ن‬ ‫ی‬ ‫دوا ‌ی توێژینه‌وه‌ی‌هك ‌‬ ‫‌‪.‬‬ ‫ه‬ ‫رد‬ ‫مێ‬ ‫نهێن ‌ی ته‌م بورده‌یی نێوان ژن‌و‬ ‫ن‪،‬‬ ‫كا‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫یی‬ ‫‌ت‌ه ب‌هكێش‌ه ته‌ندروست‬ ‫لێ‬ ‫رین گرفت ل‌هنێوان‬ ‫خێزانی‌‌و ‪ day health‬ك‌ه تایبه‬ ‫مت‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫رێكخراو ‌ی‬ ‫زان‬ ‫خێ‬ ‫‌و‌ه د‌هكات ك‌ه ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی‌هكتر‪ ،‬ب‌هڕێژه‌ی‌هك ‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ڵ‬ ‫‌‬ ‫بۆ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌گ‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫اژ‬ ‫ل‬ ‫ن‬ ‫ام‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ئ‬ ‫رد‬ ‫مه‌یدان ‌ی‬ ‫بو‬ ‫دا لێ‬ ‫ی‬ ‫‌هك ن‌هخۆشیی‌هكان ‌‬ ‫‌ندام‌هكانیاندا هه‌یه‌و ژن‌و مێرد تیای یی‌ه كوشند‌هكان ‌ی و‬ ‫ئه‬ ‫توشبوون به‌ن‌هخۆش‬ ‫‌ی دڵ‌و د‌هماغ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‌ی‬ ‫زۆر ك‌همیش مه‌ترس ‌ی خوێن تا ده‌گات‌ه پاركینسۆن‌و س‌هكت‌ه ئه‌نجام دراوه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه‬ ‫دڵ‪ ،‬ش‌هكره‌‪ ،‬گوشار ‌ه ل‌هسه‌ر ‪ 250‬ژن‌و مێرد ‌ی به‌ته‌م‌هن ن‌و مێرد‌ه پیران‌ه ك‌ه‬ ‫ك‬ ‫له‌و توێژینه‌وه‌ی‌هدا خێزانی‌‌و شێواز ‌ی هاوسه‌رێتی ئه‌و ژ بورده‌یی‌‌و ڕێزگرتن‬ ‫‌هرد‌هخات ك‌ه ژیان ‌ی‬ ‫پێكه‌وه‌ناوه‌‪ ،‬ب‌ههۆ ‌ی لێ‬ ‫د‬ ‫ی‬ ‫ی‌‪ ،‬توانیویان‌ه دۆخ ‌‬ ‫یو سه‌ده‌ی‌ه خێزانیان‬ ‫هه‌ندێكیان ماو‌ه ‌ی ن ردن ‌ی كێش‌هكان ب‌هشێوه‌ی‌هك ‌ی ئاشت‌هوایكوشند‌هكان بپارێزن‪،‬‬ ‫رك‬ ‫له‌ی‌هكترو چار‌هس‌ه ل‌هتوشبوون به‌ن‌هخۆشیی‌ه درێژخای‌هن‌و ژیان ‌ی خێزانییه‌وه‌‪،‬‬ ‫ك‌ه هه‌ر ل‌هسه‌ر‌هتا ‌ی‬ ‫‌هسته‌و مێشكیشیان‬ ‫ج‬ ‫ن‬ ‫ردار ‌ی ی‌هكتر ببن‪،‬‬ ‫اوكات ئامۆژگار ‌ی ژنان‌و پیاوان د‌هك‌ه تا زووتر د‌هستب‌ه‬ ‫ه‬ ‫پێكه‌و‌ه بژین ئ‌هوا‬ ‫ه‌گه‌ر زانرا ناتوانن‬ ‫كوشند‌هكان د‌هبنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ‬ ‫وبه‌ڕوو ‌ی ن‌هخۆشیی‌ه‬ ‫ك‌همتریش ڕو‬

‫‪9‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫ی‌ پشت یه‌كاو یه‌كه‌‬ ‫مه‌له‌وانی‌ بۆ ئازار‬

‫ی‬ ‫ش‌و ك‌همكردنه‌و‌ه ‌ی ئازار‌هكان ‌‬ ‫ب‌ههێزكردن ‌ی ده‌مار‌هكان ‌ی ل‌ه‬ ‫ردن ‌ی ب‌هرده‌وام‪ ،‬د‌هبێت‌ه مای‌ه ‌ی‬ ‫ڕووسیا له‌و بڕوای‌هدان مه‌له‌ك‬ ‫پزیشكان ‌ی‬ ‫ن‪ ،‬رۆژ به‌رۆژ له‌زیادبووندایه‌و‬ ‫ه‌ده‌ست ئازار ‌ی پشته‌و‌ه ده‌ناڵێن‬ ‫ل‌هش به‌تایبه‌ت پشت ئێشه‌‪.‬‬ ‫كرد ك‌ه ڕێژ‌ه ‌ی ئه‌و مرۆڤان‌ه ‌ی ب‬ ‫ه‌وه‌یه‌ك ‌ی پراكتیك ‌ی ك‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ردن‬ ‫ان‬ ‫ئه‌و پزیشكان‌ه له‌ڕێنماییه‌كدا ئاشكرای ڕزگاربوون له‌م ئازار‌ه ئه‌زموون ده‌ك‌هن‪ ،‬ب‌هاڵم به‌پێ ‌ی تاقیك ركه‌وتوو‌ه ك‌ه مه‌ل‌هوان ‌ی جومگه‌و‬ ‫بۆ‬ ‫ك كاژێر مه‌له‌یان كردووه‌‪ ،‬د‌ه‬ ‫چ‌هندین ڕێگاچار‌ه ‌ی جۆراوجۆریش ایته‌خت ك‌ه رۆژان‌ه نزیك‌ه ‌ی ی‌ه‬ ‫شیان له‌نه‌خۆش ‌ی ده‌پارێزێت‪.‬‬ ‫‌ی دانیشتوو ‌ی مۆسكۆ ‌ی پ‬ ‫ه‌وه‌و بربڕ‌ه ‌ی پشتی‬ ‫‪400‬هاوواڵت ش به‌هێز د‌هكات‌و ت‌هنانه‌ت ئازار ‌ی پشتی له‌كۆڵ كردوونه‌ت ‌و‌ه له‌قه‌ڵه‌و ‌ی دوور ده‌ك‌هوێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‌ی ل‌ه‬ ‫جوڵ‌ه ‌ی ب‌هرد‌هوام ‌ی ل‌هش‌و ب‌ههۆیه‬ ‫ده‌مار‌هكانكان‌ه ده‌ڵێن‪ :‬مه‌ل‌هوان ‌ی د‌هبێت‌ههۆ ‌ی‬ ‫ئه‌و پزیش‬

‫ی‬ ‫ی له‌ددان ‌‬ ‫چ ‌‬

‫ئاقڵیمان بكه‌ین؟‬ ‫كه‌سانێك ‌ی زۆر له‌كات ‌ی هاتن ‌ی ددان ‌ی ئاقڵیدا‪،‬‬ ‫دووچار ‌ی ئازار ده‌بنه‌وه‌و نازانن چۆن مامه‌ڵ‌ه ‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵدا بكه‌ن‪ ،‬پزیشكێك ‌ی پسپۆڕیش ئامۆژگاریتان‬ ‫ده‌كات ك‌ه چاره‌سه‌ره‌ك‌ه ‌ی ته‌نها كێشانییه‌تی‌‪.‬‬ ‫د‪.‬رۆبه‌رت كامۆرا ‌ی به‌رپرس ‌ی تۆڕ ‌ی جیهان ‌ی‬ ‫بۆسه‌المه‌ت ‌ی ددان رایگه‌یاند ك‌ه هاتن ‌ی ددان ‌ی‬ ‫ئاقڵی‌‪ ،‬دیارده‌یه‌ك ‌ی سروشتی‌ه له‌مرۆڤدا ك‌ه به‌گشت ‌ی‬ ‫له‌دوا ‌ی ته‌مه‌ن ‌ی ‪35‬ساڵ ‌ی دێت‌و ئازارێك ‌ی توند ‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵدایه‌و هۆكاره‌كه‌ش ‌ی هێواشیی‌ه له‌ده‌ركه‌وتنیدا‬ ‫ك‌ه ئازارێك ‌ی زۆر به‌پوك ده‌گه‌یه‌نێت‪ .‬بۆچاره‌سه‌ر ‌ی‬ ‫ئه‌م ئازاره‌ش‪ ،‬ئه‌و پزیشك‌ه ده‌ڵێت‪ :‬پێویست‌ه له‌كات ‌ی‬ ‫په‌یدابوون ‌ی ئازاردا‪ ،‬راسته‌وخۆ سه‌ردان ‌ی پزیشك ‌ی‬ ‫ددان بكه‌ین‌و بیكێشین‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و ددان‌ه به‌كه‌ڵك‬ ‫نای‌هت‌و ته‌نها بۆ پڕبوون ‌ی ژماره‌كان ‌ی ددان ‌ی‬ ‫مرۆڤێك دێت‪ ،‬ته‌نانه‌ت له‌كات ‌ی كامڵبوون ‌ی‬ ‫ددانه‌كه‌شدا ناتوانین سود ‌ی لێ ببینین‌و زیانیش‬ ‫به‌ڕیز‌ه ددانه‌كان ده‌گه‌یه‌نێت‪.‬‬

‫یۆگا دواچاره‌سه‌ری‌ نه‌خۆشییه‌‬ ‫درێژخایه‌نه‌كانه‌‬

‫ئه‌مڕۆ زانست ‌ی یۆگا به‌جۆرێك كاریگه‌ری ‌ی په‌یدا كردوو‌ه ك‌ه نه‌ك هه‌ر كاریگه‌ری ‌ی پۆزه‌تیڤ ‌ی له‌سه‌ر‬ ‫بار ‌ی رۆحی‌‌و ده‌روون ‌ی یۆگییه‌كان هه‌یه‌‪ ،‬به‌ڵكو دواچاره‌سه‌ریش‌ه بۆنه‌خۆشیی‌ه درێژخایه‌نه‌كان‪.‬‬ ‫سه‌نته‌ر ‌ی یۆگا له‌نیوده‌له ‌ی پایته‌خت ‌ی هیندستان له‌لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كدا رایده‌گه‌یه‌نن ك‌ه ژماره‌یه‌ك ‌ی‬ ‫زۆر له‌به‌شدارانمان ك‌ه بوونه‌ت‌ه ئه‌ندام ‌ی سه‌نته‌ره‌كه‌مان‌و ڕێنماییان ده‌كه‌ین تا رۆژان‌ه یۆگا بكه‌ن‪،‬‬ ‫ئاست ‌ی مه‌عنه‌وی‌و بار ‌ی ڕۆحییان به‌ره‌و به‌رزبوونه‌و‌ه چووه‌‪ ،‬له‌هه‌مانكاتدا ژماره‌یه‌ك له‌توشبووان‬ ‫به‌نه‌خۆشیی‌ه درێژخایه‌نه‌كانیش به‌هۆ ‌ی یۆگاو‌ه چاره‌سه‌ركراون‪.‬‬ ‫ئه‌و سه‌نته‌ر‌ه جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه كۆمه‌ڵێك توشبوو‬ ‫به‌نه‌خۆشییه‌كان ‌یگوشار ‌یخوێن‌ودڵ‪،‬نه‌خۆشیی‌ه‬ ‫ده‌روونییه‌كان ‌ی وه‌ك خه‌مۆكی‌‌و ڕاڕایی‌‌و‬ ‫شه‌رمن ‌ی ك‌ه سه‌ردان ‌ی سه‌نته‌ره‌كه‌یان‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬له‌ماو‌ه ‌ی سێ مانگدا ك‌ه ڕاهێنان ‌ی‬ ‫یۆگایان به‌شێوه‌یه‌ك ‌ی به‌رنامه‌دار ئه‌نجام‬ ‫داوه‌‪ ،‬به‌ته‌واوه‌ت ‌ی له‌نه‌خۆشییه‌كانیان چاك‬ ‫بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه یۆگا توانا ‌ی به‌رگر ‌ی‬ ‫له‌ش زیاتر ده‌كات‌و‬ ‫به‌هه‌موو‬ ‫یۆگییه‌كان‬ ‫چه‌شنێك له‌سه‌كت‌ه ‌ی دڵ‌و‬ ‫مێشك دوور ده‌كه‌ونه‌وه‌‪.‬‬

‫هه‌موو کێشه‌یه‌ک چاره‌سه‌رێکی هه‌یه‌‪ ،‬بێهیوا مه‌به ل‌ه دۆزینه‌و‌هی‌‬


‫‪8‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫یه‌كه‌مین نه‌شته‌رگه‌ری گورچیل ‌ه به‌رۆبۆت له‌ئه‌وروپا ئه‌نجامدرا‬ ‫یه‌كه‌می������ن نه‌ش������ته‌رگه‌ری گورچیل‌ه‬ ‫به‌سوودوه‌رگرتن له‌ته‌كنیكی رۆبۆتیك‬ ‫له‌ش������اری پیزای ئیتالیا له‌سه‌ر ژنێكی‬ ‫ته‌م������ه‌ن ‪37‬س������اڵ‌ه به‌س������ه‌ركه‌وتوویی‬ ‫كۆتاییهات‪.‬‬ ‫به‌پێی راپۆرتی ئانسا‪ ،‬تائێستا ته‌نیا له‌دوو‬ ‫ناوه‌ندی ئه‌مریكی (ناوه‌ندی پزیشكی‬ ‫سه‌نت بارنابا له‌نیوجیرسی‌و زانكۆی‬ ‫ئیلیۆنیز له‌شیكاگۆ) ئه‌و نه‌شته‌رگه‌ریی‌ه‬ ‫رۆبۆتیك������‌ه ئه‌نجامدراب������وو‪ .‬ئێس������تا‬ ‫پزیشكه‌كانی نه‌خۆش������خانه‌ی زانكۆی‬ ‫پیزا یه‌كه‌مین نه‌شته‌رگه‌ری هاوشێوه‌ی‬ ‫ئه‌وه‌یان له‌ئه‌وروپ������ا ئه‌نجامدا‪ ،‬ك‌ه له‌و‬ ‫نه‌شته‌رگه‌رییه‌دا رۆبۆتێكی نه‌شته‌رگه‌ر‬ ‫به‌ناوی "داوینچی" به‌كارهێنرا‪.‬‬ ‫ئه‌و سیس������تم‌ه رۆبۆتیك‌ه پێشكه‌وتوو‌ه‬ ‫النیكه‌م توانای ئه‌وه‌ی هه‌ی‌ه ك‌ه بچێت‌ه ناو‬ ‫له‌شی نه‌خۆشه‌وه‌‌و نه‌شته‌رگه‌ری ئه‌نجام‬ ‫بدات‪.‬‬ ‫ئه‌و رۆبۆت‌ه س������ه‌ره‌تا قڵیش������ێكی سێ‬ ‫میلیمه‌تری درووس������تكرد‌و له‌ڕێگه‌یه‌و‌ه‬

‫چوو‌ه ناو له‌ش������ی نه‌خۆشه‌كه‌وه‌‌و دوای‬ ‫ئه‌و قڵیشێكی دیكه‌ی پێنج سانتیمه‌تری‬ ‫دیكه‌ی درووس������تكرد‌و ل������ه‌و رێگه‌و‌ه‬ ‫گورچیله‌ك������ه‌ی وه‌رگرت‌و له‌له‌ش������ی‬ ‫نه‌خۆش������ه‌كه‌دا داینا‪ .‬ئه‌و ئه‌ندام‌ه نوێی‌ه‬ ‫له‌الی������ه‌ن دایكێكی ‪56‬س������اڵه‌و‌ه درای‌ه‬ ‫كچ‌ه ‪37‬س������اڵه‌كه‌ی خۆی ك‌ه نه‌خۆشی‬ ‫گورچیله‌ی هه‌بوو ك‌ه ده‌بوو هه‌فته‌ی سێ‬ ‫جار دیالیز بكات‪.‬‬ ‫ئه‌و نه‌ش������ته‌رگه‌ریی‌ه رۆژی سێی ئه‌م‬ ‫مانگ‌ه به‌س������ه‌ركه‌وتوویی ئه‌نجامدرا‌و‬ ‫دوا ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی له‌خوله‌ك������ی ‪50‬ی‬ ‫نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌دا رۆبۆته‌ك‌ه قڵیشه‌كه‌ی‬ ‫دورییه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و گورچیله‌ی‌ه كاری خۆی‬ ‫ده‌ستپێكرد‌و به‌مش������ێوه‌ی‌ه نه‌خۆشه‌ك‌ه‬ ‫له‌وكاته‌و‌ه پێویستی به‌دیالیز نه‌ماوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و نه‌ش������ته‌رگه‌ریی‌ه ئه‌وند‌ه ئاسان بوو‬ ‫ك‌ه ئه‌گه‌ر نه‌خۆش پێویستی به‌ده‌رمانی‬ ‫دژ‌ه ئێش������ی دوای نه‌شته‌رگه‌ری نه‌بێ‪،‬‬ ‫ده‌توانێ ‪48‬كاژێر دوای نه‌شته‌رگه‌ری‬ ‫نه‌خۆشخانه‌كه‌یبه‌جێهێشتبا‪.‬‬

‫مردووه‌كان ‌ی فه‌یسبوك د‌هسڕێنه‌و‌ه‬

‫گه‌وره‌تری �����ن ت �����ۆڕی كۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫له‌ب‌هكارهێن‌هران كردوو‌ه ئه‌و هاوڕێیان‌هجیهان ‌ی ناس������راو به‌فه‌یس������بوك داوای‬ ‫یان ك‌ه گیانیان له‌د‌هست داوه‌‪ ،‬له‌الپه‌ڕه‌ی‬ ‫پرۆفایلی خۆیان بیانسڕنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب‌هپێی ه‌هواڵێكی سایتی بیزنس وایه‬ ‫‌ر‪ ،‬تۆڕی كۆمه‌اڵیه‌تی ف‌هیسبوك ل‌هئێستادا‬ ‫هیچ رێگه‌ی‌هكی نیی‌ه بۆئه‌وه‌ی بزان‬ ‫ێت كام ب‌هكارهێن‌هری ل‌هژیاندایه‌‌و كامیان‬ ‫مردوون‪ ،‬ه‌هربۆی‌ه داوای له‌ه‌هموو ب‬ ‫گیان‌هكارهێن‌هران كردوو‌ه ئه‌گه‌ر ك‌هسانێك‬ ‫ل‌هلیس������تی هاوڕێكانیاندان ك‌ه‬ ‫بیانس������ڕنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش ل‌هكاتێكدای‌ه ك‌هیان له‌د‌هست داوه‌‪ ،‬له‌لیسته‌كه‌ی خۆیان‬ ‫له‌فه‌یسبوكدا به‌بێ گۆڕان ده‌مێنێته‌وه‌‌و ئێس������تا پرۆفایلی كه‌سێكی مردوو‬ ‫هاوڕێكانیاندا نمای������ش ده‌كرێت ك‌ه به‌رده‌وام ل‌هپرۆفایله‌كان‌و الپه‌ڕه‌كانی‬ ‫جا ب‌هپێی گه‌وره‌یی ئه‌و س������ایته‌‌و ك‌ه ره‌نگ‌ه بۆیان جێگه‌ی ناره‌حه‌تی بێت‪،‬‬ ‫كۆمپانیای‌ه هه‌رگیز ناتوانێت به‌ش������ێوسانێك ك‌ه ه‌هموو رۆژێك ده‌مرن‪ ،‬ئه‌و‬ ‫بكات‪ ،‬ه‌هربۆی‌ه فه‌یس������بوك پێشنیا ه‌ی‌هكی گونجاو ئه‌و كێشه‌ی‌ه چاره‌سه‌ر‬ ‫زی كردوو‌ه ب‌هكارهێن‌هران ناوی هاوڕێ‬ ‫مردووه‌كانیان له‌الپه‌ڕ‌هكانیاندا بسڕنه‌وه‌‪.‬‬

‫ریمۆت كۆنترۆڵێكی هۆشمه‌ند‬ ‫ده‌كه‌وێت ‌ه بازاڕه‌وه‌‬ ‫كۆمپانیای ئینتێل سه‌رقاڵی درووستكردنی ریمۆت كۆنترۆڵێكی‬ ‫هۆشمه‌ند‌ه ك‌ه به‌كارهێنه‌ره‌كه‌ی ده‌ناسێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی ئینتێل له‌سه‌ر ریمۆت‬ ‫به‌پێی هه‌واڵێكی سایتی دیوایس‪ ،‬كۆمپانیا ‌‬ ‫كۆنترۆڵێكی ته‌له‌ڤزیۆنی نوێ كارده‌كات ك‌ه به‌شێوه‌ی ئۆتۆماتیك‬ ‫به‌كارهێنه‌ره‌كه‌ی ده‌ناسێته‌وه‌‌و سوود له‌هه‌سته‌وه‌ری جوڵه‌یی بۆ‬ ‫به‌رنامه‌كه‌ی خۆی وه‌رده‌گرێت‌و ده‌زانێت به‌كارهێنه‌ره‌كه‌ی له‌هه‌ر ‪1‬‬ ‫له‌سه‌ر ‪ 100‬ملیاری چركه‌دا چۆن كۆنترۆڵه‌ك‌ه به‌كارده‌هێنێ‪ ،‬هاوكات‬ ‫به‌پێی ئه‌و به‌رنامانه‌ی رۆژان‌ه سه‌یری ده‌كه‌ی‌‌و به‌پێی حه‌زه‌كانی تۆ‬ ‫كه‌ناڵه‌كانت بۆ هه‌ڵده‌بژێرێت‪.‬‬ ‫ریمۆت كۆنترۆڵی هۆشمه‌ند توانای ئه‌وه‌ی هه‌ی‌ه به‌شێوه‌یه‌ك به‌رنامه‌رێژی‬ ‫بكرێت ك‌ه رێگ‌ه له‌منداڵه‌كانتان بگرێت تا سه‌یری ئه‌و كه‌نااڵن‌ه نه‌كه‌ن‬ ‫ك‌ه شیاوی ته‌مه‌نی ئه‌وان نییه‌‪ .‬چاوه‌ڕوان ده‌كرێت له‌داهاتوویه‌كی‬ ‫نزیكدا ئه‌و ته‌كنۆلۆژیای‌ه له‌به‌شی ریكالمیشدا به‌كاربهێنرێت‪.‬‬

‫ب ‌هرنام ‌هی پشتیوانی مندااڵن‬ ‫له‌فه‌یسبوك‬

‫ گووگڵ چار ‌هس ‌هر بۆكێش ‌ه‬ ‫ك‬ ‫ۆمه‌اڵیه‌تییه‌كان ده‌دۆزێته‌وه‌‬

‫ئه‌و مندااڵنه‌ی سوود له‌سایتی‬ ‫ده‌توانن به‌هۆی ب‌هرنامه‌ی‌هكی ن كۆمه‌اڵیه‌تی ف‌هیسبوك وه‌رده‌گرن‪ ،‬ئێستا‬ ‫وێ‪،‬‬ ‫نه‌شیاو‌هكان له‌گه‌ڵیان بنێرن بۆ ب راپۆرته‌كانی خۆیان به‌نیسبه‌ت هه‌ڵسوكه‌وت‌ه‬ ‫ه‌رپرسان‪.‬‬ ‫ئه‌و سایت‌ه پێشتر بۆداوای سه‌نت‌هری‬ ‫به‌ناوی "دوگمه‌ی ترس" له‌الپه پشتیوانی له‌مندااڵن بۆ دانانی دوگمه‌یه‌ك‬ ‫‌ڕه‬ ‫ك‌ه ته‌مه‌نیان كه‌مه‌‪ ،‬و‌هاڵمی نه ‌ی پرۆفایلی ته‌واوی ئه‌و ب‌هكارهێنه‌رانه‌ی‬ ‫‌خێ‬ ‫به‌ڕێكك‌هوتن گ‌هیشتوون ك‌ه ئه‌و ت ری دابووه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر دووالین ئێستا‬ ‫وانای‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ندا‬ ‫اڵن‬ ‫ببه‌خشن تا دوگمه‌ی تایبه‌تی‬ ‫راپۆرتدان س‬ ‫خۆیاندا ه‌باره‌ت به‌مه‌ترسیی‌هكان بۆسه‌ر خۆیان‪،‬‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌پ‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫جی‬ ‫ف‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫سبو‬ ‫كی‬ ‫گر‬ ‫وپی‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫رپر‬ ‫زیاد بكه‌ن‪.‬‬ ‫سی تۆڕی كۆمه‌اڵیه‬ ‫‌تی ئۆركۆتی گووگ ‌ڵ بۆ خۆرێكخستن‬ ‫له‌گ‌ه‬ ‫‌‬ ‫ڵ‬ ‫گ‬ ‫ۆڕان‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫انی‬ ‫پر‬ ‫ۆگر‬ ‫امی‬ ‫ئه‌و هه‌نگاو‌ه دوای ئه‬ ‫ئۆپ‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌ن‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌ن‬ ‫سۆر‬ ‫جام‬ ‫درا ك‬ ‫س‪ ،‬سه‌رگ‌هرمی ئاپد‌هیتی ئه‌و تۆر‌ه‬ ‫به‌رپرسانی پێشوی حكومه‌تی ‌ه ف‌هیسبوك به‌به‌رده‌وامی داواكانی گه‌ور‌ه‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تییه‌ن‪.‬‬ ‫به‌ر‬ ‫كوشتنی هه‌رزه‌كارێك ‌ی ‪17‬ساڵ‌ه یتانیای بۆدانانی دوگمه‌ی ترس‪ ،‬دوای‬ ‫تۆڕی كۆمه‌اڵیه‌تی ئۆركۆتی گ‬ ‫ووگ‬ ‫‌‬ ‫ڵ‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫دوا‬ ‫ییان‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫كۆم‬ ‫ه‬ ‫‌ڵ‬ ‫ێك‬ ‫ك‌ه‬ ‫ل‬ ‫كێش‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ڕێگ‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫كنیكی‬ ‫‌ی ئه‌و سایت‌ه كۆمه‌اڵیه‌تییه‌و‌ه فریو‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬ئه‌وه‌ش وایكرد خزمه‌ت‬ ‫گوز‬ ‫اریی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫كان‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫وه‬ ‫‌ك‬ ‫درابوو‪ ،‬ره‌د د‌هكرده‌وه‌‪.‬‬ ‫پێوی‬ ‫ست‬ ‫ن‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫بن‪،‬‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫وباره‌و‌ه‬ ‫ب‌هرێوب‌ه‬ ‫ری‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌ره‬ ‫ه‬ ‫‌می‬ ‫ئ‬ ‫ۆرك‬ ‫ۆت‬ ‫ل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫وێبل‬ ‫ۆگێ‬ ‫و‬ ‫كدا‬ ‫ئۆركۆت سه‌رقاڵی چاره‌س‌هری كێشه رایگه‌یاند ك‌ه گروپی ئه‌ندازیاری‬ ‫ه‌زیری ناوخۆ‌و سه‌رۆك و‌هزیرانی بریت‬ ‫انیا‬ ‫وت‬ ‫بوو‬ ‫یان‬ ‫خو‬ ‫ازیا‬ ‫ری‬ ‫دان‬ ‫انی‬ ‫‌ك‬ ‫انی‬ ‫بژارده‌ی‌هكن له‌و سایت‬ ‫ئه‌و دوواییانه‌ی ئه‌و سایته‌یه‌‌و‬ ‫دایكی هه‌رز‌هكار‌ه ه‌دا بۆ په‌یوه‌ندی له‌گ‌ه‌ڵ سه‌نت‌هری چاودێ‬ ‫ئاپده‌یت‌ه به‌رده‌وامه‌كانی ئه‌و ب‌ه‬ ‫ری‬ ‫رنام‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫من‬ ‫ئۆپ‬ ‫ه‬ ‫دااڵ‬ ‫‌ن‬ ‫ن‬ ‫‌و‬ ‫س‬ ‫ۆرس‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫بۆ‬ ‫چار‬ ‫ه‬ ‫‌س‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ری‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫كێشه‌ی‌ه‬ ‫بووه‌‪.‬‬ ‫كوژراوه‌كه‌ش به‬ ‫مندااڵن‌و هه‌رز‌هكاراندا كه‌مت‌ه ‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و سایت‌ه ل‌هچاودێریكردنی‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌وت‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ناوب‬ ‫راو‬ ‫رخ‬ ‫ه‬ ‫تی‬ ‫‌م‬ ‫می ئه‌ندازیاری ئه‌و‬ ‫بووه‌‪ ،‬به‌توندی ئه‌و سایته‌ی ك‌ه پڕ‬ ‫ب‌ه‬ ‫سایت‌ه به‌گه‌رم ‌ی له‌هه‌وڵ ‌ی چاره‌سه‌ركردن ‌ی‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫كێ‬ ‫شان‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫دان‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫روب‌هڕوویان‬ ‫كارهێنه‌رترین تۆری كۆم‌هاڵیتیه‌‪ ،‬لۆمه‌كرد‪.‬‬ ‫بوو‬ ‫ه‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌رو‬ ‫ه‬ ‫‌ها‬ ‫گ‬ ‫ووگ‬ ‫‌‬ ‫ڵ‬ ‫نا‬ ‫چار‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫كێش‬ ‫ه‌كانی‬ ‫له‌الی‌هكی دیكه‌و‌ه سه‌نت‌هری چاودێ‬ ‫و‌هرگرتنی زانیاری ب‌هكارهێنه‌ر ل‌ه‬ ‫ك‌ه ف‌هیسبوك وه‌ك سایت‌ه هاو ری مندااڵن ره‌خنه‌ی له‌و سایت‌ه گرتبوو‬ ‫رێگه‌ی ره‌وتێكی ناسراو به‌ده‌یتا پایپلینگه‌و‌ه‬ ‫چاره‌سه‌ر بكات‪.‬‬ ‫شێو‬ ‫‪ ،‬ئه‌و دوگمه‌یه‌ی ل‌هسایته‌ك‌هیدا ه‌كانی دیكه‌ی خۆی بۆ نمونه‌‪ Bebo‬و‬ ‫تۆڕی‬ ‫كۆم‬ ‫ه‬ ‫‌اڵی‬ ‫ه‬ ‫‌تی‬ ‫ئ‬ ‫ۆرك‬ ‫ۆت‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌نێ‬ ‫وان‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫دان‌ه‬ ‫كار‬ ‫ناوه‬ ‫هێنه‌رانی واڵتانی وه‌ك ب‌هرازیل‌و‬ ‫‌‌و دواجار فه‌یسبوكیش به‌زیادكردنی‬ ‫هیند‬ ‫زۆر‬ ‫د‬ ‫خۆش‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫یست‬ ‫ه‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌ش‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌كا‬ ‫تێك‬ ‫دای‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫وگمه‌ی په‌یوه‌ندی له‌گ‌ه‌ڵ ئه‌و دام‌هزراوه‌ی‌ه‬ ‫بۆ‬ ‫من‬ ‫دااڵ‬ ‫ن‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌رز‬ ‫ه‬ ‫ك‌ه به‌مدواییان‌ه گووگ ‌ڵ تۆڕێكی‬ ‫‌كا‬ ‫ران‬ ‫كۆم‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌اڵی‬ ‫ه‬ ‫‌تی‬ ‫اڵمی‬ ‫دیك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئه‌و داوایانانه‌ی دایه‌وه‌‪.‬‬ ‫شی به‌ناوی ‪ Buzz‬خستووه‌ت‌هكار‪.‬‬

‫رێ‬ ‫گ‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫خێ‬ ‫ر‬ ‫ات‬ ‫ر‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫تا‬ ‫چ‬ ‫كردنی فایل ل ‌ه ‪Gmail‬دا‬ ‫ئه‌گه‌ر تۆش یه‌ك‬ ‫ێك له‌و كه‌س �����انه‌ی له‌ئیكس������پلۆره‌ره‌ك‬

‫ك‌ه‬ ‫خزمه‌تگ������وزاری ئیم‌هیلی ‪Gmail‬‬ ‫ب�‬ ‫�����ۆ‬ ‫ن‬ ‫�‬ ‫�����‬ ‫ارد‬ ‫ن‬ ‫‌و‬ ‫وه‌رگرتن������ی فای �����ل‬ ‫سو‬ ‫ودو‬ ‫ه‬ ‫‌رد‬ ‫ه‌گرن‪ ،‬ده‌بێت ئه‌وه‌ش بزانن‬ ‫ك‌ه بۆ‬ ‫ئه‌و كار‌ه پێویست‌ه له‌سه‌ ر �‪At‬‬ ‫‪ tach a file‬كیلیك بكه‌ن تا یه‌كێك‬ ‫یان چه‌ند فایلێك به‌ئیمه‌یل بنێرن‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر ژماره‌ی فایله‌كانتان زۆر‌ه‬ ‫به‌هه‌ر یه‌كجار كلیك كردن له‌س������ه‌ر‬ ‫ئه‌و بژارده‌یه‌‌و دوای ئه‌و هه‌ڵبژاردنی‬ ‫دان������‌ه به‌دانه‌ی فایل‌هكان كاتێكی زۆر‬ ‫س‌هرفده‌كه‌ن‪ ،‬بۆئه‌و مه‌به‌ست‌ه د‌هتوانرێ‬ ‫س������وود له‌م چه‌ند رێگه‌ی‌ه ‌ی خواره‌و‌ه‬ ‫وه‌ربگیرێت‪ ،‬بۆئ������ه‌و‌ه ‌ی زۆر خێراتر‬ ‫چه‌ندی �����ن فایل ل������‌ه ‪Gmail‬دا ئه‌تاچ‬ ‫بك‌هی‌‪:‬‬ ‫سه‌ره‌تا ئه‌و‌هتان ل‌هبیربێت ك‌ه ئه‌وكار‌ه‬

‫انی فایه‌رفۆك������س دایلۆگ‬ ‫بۆكسێك به‌ناوی‪Drop files‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ڵبژێ‬ ‫�‬ ‫����ر‬ ‫ی‬ ‫‌و‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌ئ‬ ‫ه‬ ‫‌ن‬ ‫جام‬ ‫دانی‬ ‫كرد‬ ‫اری‬ ‫ی������ان كرۆم������ی گووگڵ������دا ئه‌نجام‬ ‫‪here‬‬ ‫دێت‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫شاش‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌ب‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫دانی‬ ‫‪p‬‬ ‫د‬ ‫‪ Drag&Dro‬به‌و شێوه‌ی‌ه ك‌ه باسی‬ ‫ه‌درێ������ت‪ ،‬ل‌هئێس������تادا ئ������ه‌و رێگه‌ی‌ه م‬ ‫اوس‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫دایال‬ ‫ۆگ‬ ‫بۆ‬ ‫كس‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ست‬ ‫له‌ئیكس������پلۆره‌ره‌ك‬ ‫لێك������راو‌ه چه‌ندین فایل له‌یه‌ك كاتدا‬ ‫‪ et Explorer‬انی دیك‌ه وه‌ ك �‪ In‬د‌هكات به‌ئاپلۆدكر‬ ‫دنی‬ ‫فایل‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫كان‪.‬‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌تاچ‬ ‫بك‬ ‫ه‬ ‫‌ی‪.‬‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫‌نیا‬ ‫ئه‌وه‌شتان ل‌هبیر بێت‬ ‫‪tern‬دا كار ن������اكات‪.‬‬ ‫ت������ۆ د‌هتوان������ی زیاتر له‌ی������ه‌ك فایل‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫دوای ئ‬ ‫كار‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌حاڵ‬ ‫ه‬ ‫‌تی‬ ‫‪rd‬‬ ‫‪nda‬‬ ‫‪Sta‬‬ ‫ی‬ ‫������ه‌وه‌ی له‌س������ه‌ر ‪Compose‬‬ ‫‪ Mail‬بۆناردنی ئیمه‌یل كلیكتان كرد‪،‬‬ ‫الپه‌ڕه‌ی ناردنی ئیمه‌یل د‌هكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێس������تا له‌ناو ویند‌هوزدا بچن‌ه ناو ئه‌و‬ ‫فوڵده‌ره‌و‌ه ك‌ه ئه‌و فایاڵنه‌ی تێیدای‌ه ك‌ه‬ ‫ده‌ت‌هوێت بینێری‪ .‬دوای ئه‌و كلیكیان‬ ‫له‌س������ه‌ر بكه‌‌و به‌ماوسه‌كه‌ت بیانگره‌‌و‬ ‫رایكێشن بۆناو ئه‌و تابه‌ی ك‌ه له‌الپه‌ڕه‌ی‬ ‫‪Compose Mail‬دا كراوه‌ت������ه‌وه‌‌و‬ ‫له‌به‌ش������ی ‪Attach a file‬دا ب‌هریده‌ن‪.‬‬ ‫ئێس������تا ده‌بینی كاتێك ك‌ه ماوسه‌ك‌ه‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و به‌ش‌ه له‌ئیمه‌یله‌ك‌ه به‌رده‌ده‌ی‪،‬‬

‫پشته‌و ده‌بێت به‌وریایه‌و‌ه به‌كار ‌ی بهێنین‬ ‫بێزاركردن ‌ی هاوواڵتیان ل‌ه رێگ‌ه ‌ی مۆبایله‌و‌ه سزا ‌ی یاسای ‌ی ل‌ه ‌‌‬


‫زه‌ڕافه‌‬

‫به‌رزترین ئاژه‌ڵ له‌سه‌ر رو ‌ی زه‌و ‌ی زه‌ڕافه‌یه‌‪،‬‬ ‫زه‌راف‌ه ‌ی نێر نزیك‌ه ‌ی پێنج مه‌تر ده‌بێت ك‌ه به‌هۆ ‌ی درێژی ‌ی ملیانه‌و‌ه گه‌اڵ ‌ی‬ ‫دره‌خته‌كان ده‌خۆن‪ .‬ژمار‌ه ‌ی بڕبڕه‌كان ‌ی مل ‌ی زه‌ڕاف‌ه له‌گه‌ڵ بڕبڕ‌ه ‌ی مل ‌ی مرۆڤ‬ ‫به‌رامبه‌ره‌‪ ،‬وات‌ه ژمار‌ه ‌ی بڕبڕ‌ه ‌ی مل ‌ی مرۆڤ‌و زه‌ڕاف‌ه حه‌وت بڕبڕه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم بڕبڕه‌كانی‌‬ ‫مل ‌ی زه‌ڕاف‌ه زۆر گه‌وره‌یه‌‪.‬‬ ‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫نامه‌ی‬ ‫ندااڵن بۆ خوا‬ ‫خوای‌ه‬ ‫گیان ك ‌ێ به‌ده‌ور ‌ی‬ ‫واڵته‌كاندا خه‌ت ده‌كێشێت؟‬

‫نان‬

‫خوای‌ه‬ ‫گیان من حه‌زم‬ ‫نه‌ده‌كرد شتێك هه‌بووای‌ه‬ ‫پێ ‌ی بوترای‌ه گوناه‪ .‬حه‌زم‬ ‫خوای‬ ‫نه‌ده‌كرد شتێك هه‌بوای‌ه پێ ‌ی‬ ‫میهره‌بان حه‌ز‬ ‫بوترای‌ه شه‌ڕ‪.‬‬ ‫ئه‌كه‌م ك‌ه گه‌ور‌ه بووم‬ ‫وه‌ك باوكم لێ بێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تیم ئێم‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه تووكن نا‪.‬‬

‫سام‬ ‫كۆكردنه‌و‌هی‌‪:‬‬ ‫ستیوار هامپڵ‌و ئیراك مارشاڵ‬ ‫وه‌رگێرانی‌‪ :‬ئازاد به‌رزنجی‌‬

‫فه‌رهه‌نگی‬ ‫نم نم‬ ‫‌‬ ‫منداڵ‌ه نازداره‌كان بۆئه‌و‌ه ‌ی زاراو‌ه ‌ی زمانه‌كان ‌ی عه‌ره‌بی‌و‬ ‫‪@@@@@ôäóèŠóÐ‬‬ ‫فێربین‪ ،‬ده‌توانن له‌گه‌ڵ هه‌موو ژماره‌یه‌ك ‌ی نم نم‬ ‫ئینگلیز ‌ی‬ ‫‪@æäaímò†@Lμi‹Ž‬‬ ‫چیان‬ ‫‪‌Ð@õïÝåï÷@öðiòŠóÈ@ôäbØóäbàŒ@õòìaŠaŒ@õòìó÷üi@çbØòŠa†Œbä@ó‬ی‪ ï‬دیك‌ه‬ ‫‪‌Üa‡åà‬ی ئه‌و وشان‌ه بخوێننه‌و‌ه ك‌ه نازانن به‌زمانه‌كان‬ ‫واتا‬ ‫‪@óÙî†@ôäbØóäbàŒói@æäaŒbä@óØ@òìóååŽîí£@óäb’ì@ìó÷@õbmaì@@@ôØóîòŠbàˆ@ìíàóè@Žßó óÜ‬‬ ‫پێده‌ڵێن‪.‬‬ ‫‪@@NæŽïÜ ò‡Žïq@çbïš‬‬

‫ره نگم بكه‌ن‬

‫‪@@õ†ŠíØ‬‬

‫‪@@ôiòŠóÈ‬‬

‫‪@@û‹i‬‬

‫‪@@kub¨a‬‬

‫‪@@ìbš‬‬

‫‪@@μÉÜa‬‬

‫‪@@Âäaˆ‹i‬‬

‫‪@@la‡èýa‬‬

‫‪@@píÜ‬‬

‫‪@@Òäÿa‬‬

‫‪@@píÜ óäíØ‬‬

‫‪@@‹ƒå¾a‬‬

‫†‪@@ãò‬‬

‫‪@@âÑÜa‬‬

‫††‪@@ça‬‬

‫‪@@çbåýa‬‬

‫‪@@íŽïÜ‬‬

‫‪@@ónÑ“Üa‬‬

‫‪@@çaìóšìbä‬‬

‫‪@@μj§a‬‬

‫‪@@óÙ›Žîí ‬‬

‫‪@@çˆýa‬‬

‫‪@@‰Ô‬‬

‫‪@@‹É“Üa‬‬

‫‪@@póàììŠ‬‬

‫‪@@‰©a‬‬

‫‪@@ó bäóš‬‬

‫‪@@æÔ‰Üa‬‬

‫÷‪@@õïÝåï‬‬ ‫‪Eyebrow‬‬ ‫‪eye‬‬ ‫‪eyelashes‬‬ ‫‪nose‬‬ ‫‪Nostril‬‬ ‫‪Mouth‬‬ ‫‪teeth‬‬ ‫‪lip‬‬ ‫‪forehead‬‬ ‫‪Ear‬‬ ‫‪hair‬‬ ‫‪Cheek‬‬ ‫‪chin‬‬

‫هاوڕێیانی‬ ‫نم نم‬ ‫هه‌ژار ته‌ها ل‌ه سلێمانی‬

‫هه‌وار كه‌ریم ل‌ه پێـنجوێن‬

‫ژوان ته‌ها ل‌ه سلێمانی‬

‫ی قۆڵ درێژ له‌به‌ربكه‌ن‪.‬‬ ‫ی سپ ‌‬ ‫ه پۆشاك ‌‬ ‫ه‌هه‌تاو نه‌سوتێت‪ ،‬پێویست ‌‬ ‫محه‌مه‌د ئیبراهیم ‪ 5‬ساڵ له‌پێنجوێن‬


‫مانگ‌‬

‫ی‬ ‫* مانگ به‌ده‌ور ‌ی خۆردا ده‌سووڕێته‌و‌ه‌و هه‌ر ده‌وره‌یه‌ك ‌ی نزیك‌ه ‌ی چوار هه‌فت‌ه ‌‬ ‫پێده‌چێ‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫* له‌سه‌ر روو ‌ی زه‌و ‌ی یه‌ك روو ‌ی مانگ ده‌بینرێت‪ .‬ته‌نها ئه‌و كه‌سان‌ه ‌‬ ‫به‌كه‌شت ‌ی ده‌چن‌ه سه‌ر مانگ ده‌توانن روه‌ك‌ه ‌ی تر ‌ی ببینن‪.‬‬ ‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫پێداویستییه‌كان‪:‬‬ ‫‪ .1‬مه‌قه‌ست‪.‬‬ ‫‪ .2‬چه‌سپ‪.‬‬

‫‪ .3‬كاغه‌ز ‌ی ره‌نگاوره‌ونگ‪.‬‬ ‫‪ .4‬قه‌ڵه‌م‪.‬‬ ‫‪ .5‬راسته‌و پرگال‪.‬‬

‫مۆتا‬

‫ی دروستكردنی‌‪:‬‬ ‫چۆنیه‌ت ‌‬ ‫‪ .1‬به‌راست‌ه له‌سه‌ر كاغه‌زه‌ك‌ه وه‌ك ئه‌و‌ه ‌ی له‌وێنه‌كه‌دا هه‌ی‌ه شێو‌ه ‌ی سێگۆشه‌یه‌ك بكێشه‌‪،‬‬ ‫پاشان به‌مه‌قه‌ست بیبڕه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬به‌پرگاله‌ك‌ه سێ شێو‌ه ‌ی بازنه‌ی ‌ی بكیش‌ه به‌مه‌رج ‌ێ هه‌ریه‌كه‌یان ره‌نگیێك ‌ی جیاوازبێت‪،‬‬ ‫به‌هه‌مان شێو‌ه ‌ی سێگۆشه‌ك‌ه به‌مه‌قه‌ست بیبڕه‌‪.‬‬ ‫‪ .3‬ئێستا ئه‌و پارچان‌ه ‌ی ئاماده‌ت كردوو‌ه له‌سه‌ر پارچ‌ه مقه‌بایه‌ك بیچه‌سپێنه‌‪ ،‬ئه‌وكات‬ ‫وێن‌ه ‌ی مۆتایه‌كمان بۆدروست ده‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌م‌ه باشترین رێگه‌ی‌ه تا تۆ ‌ی خنجیل‌ه به‌شێو‌ه ئه‌ندازه‌یه‌كان ئاشنابیت‌و له‌بیریان نه‌كه‌یت‪.‬‬

‫ه خان‬ ‫مام رێوی‌‌و که‌رویشک ‌‬ ‫رۆژێك مام رێو ‌ی چاو ‌ی به‌كه‌روێشك‌ه خان كه‌وت ك‌ه له‌گه‌ڵ به‌چكه‌كه‌یدا له‌سه‌ر به‌رزایه‌ك وه‌ستابوون‪.‬‬ ‫مام رێو ‌ی وتی‌‪ :‬هه‌واڵ‌ه تازه‌كه‌ت نه‌بیستووه‌؟‬ ‫كه‌روێشك‌ه خان به‌سه‌ر سووڕمانه‌و‌ه وتی‌‪ :‬نا! كام هه‌واڵ؟‬ ‫ی‬ ‫مام رێو ‌ی وتی‌‪ :‬هه‌موو ئاژه‌ڵه‌كان پێكه‌و‌ه بڕیاریان داو‌ه ك‌ه رێك بكه‌ون له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ك‌ه ئه‌مڕۆ جه‌ژن ‌ی ئاشت ‌ی‌و پێكه‌وه‌ژیان بگێڕن‪ ،‬بۆی‌ه واباش‌ه بێیت‌ه خواره‌و‌ه‌و ئێمه‌ش‬ ‫وه‌ك دوو هاوڕ ‌ێ پێكه‌و‌ه په‌یمان ببه‌ستین‪.‬‬ ‫كه‌روێشك‌ه خان له‌فێڵه‌ك‌ه ‌ی مام رێو ‌ی تێگه‌شت‌و زان ‌ی ئه‌وان‌ه ‌ی ده‌یانڵێت راست نییه‌‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه هه‌ستای‌ه سه‌ر پێ‌و به‌ورد ‌ی سه‌یر ‌ی ناو دارستانه‌ك‌هی‌‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫مام رێو ‌ی وتی‌‪ :‬ئه‌و‌ه سه‌یر ‌ی چی ده‌ك‌هی‌؟‬ ‫كه‌روێشك‌ه خان وتی‌‪ :‬هیچ نییه‌‪ ،‬سه‌یر ‌ی ئه‌و دوو سه‌گ‌ه ده‌كه‌م‬ ‫ك‌ه به‌ره‌و ئێره‌و‌ه دێن‪ .‬مام رێو ‌ی ك‌ه گوێ ‌ی له‌م‌ه بوو رایكرد‪.‬‬ ‫كه‌روێشك‌ه خان وتی‌‪ :‬مه‌گه‌ر تۆ نه‌توت ئه‌مڕۆ رۆژ ‌ی ئاشتیی‌ه‌و هه‌موو‬ ‫ئاژه‌ڵه‌كا‌ن رێککه‌وتوون‪ ،‬بۆچ ‌ی راده‌ك‌هی‌؟ مام رێو ‌ی وتی‌‪ :‬به‌ڵ ‌ێ ئه‌و‌ه‬ ‫راسته‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌ڵێم نه‌وه‌ك ئه‌و دوو سه‌گ‌ه ئه‌و هه‌واڵه‌یان نه‌بیستبێ‌!‬

‫من‬

‫ه‬ ‫ی گه‌رماتان نه‌بێت‌و پێستان ب ‌‬ ‫ه‌‬ ‫ه خنجیله‌كان بۆئه‌و ‌‬ ‫منداڵ ‌‬


‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫گه‌نجان له‌سه‌ر مۆدێل ئۆتۆمبێله‌كانیان ده‌گۆڕن‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫"ئۆتۆمبێلی ‪ 2010‬زۆرترین كڕیاری هه‌یه‌و كیا‌و نیسانیش زۆرترین داواكار ‌ی له‌سه‌ره‌"‬ ‫هه‌ندێك له‌گه‌نجانی هه‌رێمی‬ ‫كوردستان له‌سه‌ر مۆدێل‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كانیان ده‌گۆڕن‌و‬ ‫به‌رپرسی‌ پۆلیسی هاتوچۆش‬ ‫هۆكاره‌كه‌ی بۆزۆریی ئه‌و‬ ‫خزمه‌تگوزاریان ‌ه ده‌گه‌ڕێنێته‌و‌ه‬ ‫كه‌ له‌ئۆتۆمبیله‌ تازه‌كاندا‬ ‫هه‌ن‪.‬‬

‫ هه‌كار مه‌حمود له‌سلێمانی‌‬ ‫"گرنگ نیی‌ه چه‌ندی پێده‌ده‌م‪ ،‬گرنگ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه ئۆتۆمبێله‌كه‌م فیته‌ر نه‌بینێت"‪،‬‬ ‫س������ۆزان محه‌مه‌دی ته‌مه‌ن ‪24‬س������اڵ‬ ‫به‌مجۆر‌ه ده‌دوا له‌ه������ۆكار ‌ی گۆڕین ‌ی‬ ‫ئوتومبێله‌ك‌هی‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ماوه‌ی چه‌ند‬ ‫رۆژێك‌ه به‌دوای ئۆتۆمبێلێكی مۆدێل‬ ‫به‌رزدا ده‌گه‌ڕێت‪" ،‬پێشتر ئۆتۆمبێلێكی‬ ‫كۆن������م پێب������وو‪ ،‬گی������رم خواردبوو‬ ‫به‌ده‌ستییه‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه هه‌موو هه‌فته‌یه‌ك‬ ‫له‌الی فیته‌ر بوو"‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هاوواڵتیان به‌رز ‌ی‌و باشیی‬ ‫خزمه‌تگوزارییه‌كانی ئۆتۆمبێل‌ه مۆدێل‬ ‫نوێكانیان پێباشه‌‪ ،‬به‌اڵم ئاماژ‌ه به‌وه‌ش ‬ ‫ده‌ده‌ن ك������‌ه هه‌ندێك له‌ئۆتۆمبێله‌كان‬ ‫به‌كوالێتی به‌رز دروست نه‌كراون‪.‬‬ ‫كام������ه‌ران عه‌لی‪ ،‬گه‌نجێك������ ‌ی ته‌مه‌ن‬ ‫‪28‬ساڵه‌و باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه هه‌فته‌ی‬ ‫چه‌ند رۆژێك سه‌ردانی پێشانگاكان ‌ی‬ ‫ئۆتۆمبێل ده‌كات تا مۆدێلی ئۆتۆمبێل‌ه‬ ‫نوێیه‌كان ببینێ������ت‌و ئۆتۆمبێله‌كه‌ی‬ ‫بگۆڕێت‪" ،‬ئه‌و ئۆتۆمبێالنه‌ی دروست‬ ‫ده‌كرێن‪ ،‬خزمه‌تگوزاری‌و مواسه‌فاتی‬ ‫زۆری تیایه‌‪ ،‬بۆی‌ه به‌رده‌وام حه‌زده‌كه‌م‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كه‌م مۆدێل������ی نوێ بێت"‪،‬‬ ‫ه������اوكات ئ������ه‌وه‌ش ناش������ارێته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫زۆرج������ار ئه‌و ئۆتۆمبێل‌ه نوێیان‌ه ك‌هم‌و‬ ‫كوڕیان تێدایه‌‪" ،‬پێویس������ت‌ه كاتێك‬

‫به‌شێکی زۆری گه‌نجان به‌دوای نوێترین مۆدێلی ئۆتۆمبێلدا وێڵن فۆتۆ‪ :‬هه‌كار مه‌حمود‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كان ده‌هێنرێن‌ه كوردستانه‌وه‌‪،‬‬ ‫پشكنینیان بۆبكرێت‌و له‌خراپی‌و باشی‬ ‫ئاگاداربین"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی دیك������ه‌و‌ه ئومێد حه‌مه‌ڕه‌زای‬ ‫ته‌مه‌ن ‪33‬س������اڵ له‌ڕۆژان‌ه س������ه‌ردانی‬ ‫پێشانگاكان ‌ی ئۆتۆمبیل فرۆشتن ده‌كات‬ ‫تا دواین مۆدێل������ ‌ی ئوتوبێلێكی ده‌بڵ‬ ‫ئه‌كسڵی ‪ 2010‬بكڕێت‪" ،‬تامۆدێله‌ك‌ه ‌ی‬ ‫به‌رزتر بێت ڕه‌واج ‌ی زیاتر ‌ی له‌سه‌ره‌"‪ .‬‬ ‫به‌وته‌ی خاوه‌ن پێشانگاكانی ئۆتۆمبێل‬ ‫مانگان‌ه س������ه‌دان ئۆتۆمبێل ده‌هێنرێت‌ه‬

‫هه‌رێمی كوردس������تانه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان‬ ‫فرۆشێكی زۆریان نییه‌‪.‬‬ ‫كامه‌ران كه‌ركوكی به‌ڕێوبه‌ری فرۆشتن‬ ‫له‌پێش������انگای س������ه‌ردار‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات ك‌ه ئێستا بازاڕیان تاڕاده‌یه‌ك‬ ‫كه‌مبۆته‌وه‌‪" ،‬ڕۆژان������‌ه چوار بۆ پێنج‬ ‫ئوتومبێل ده‌فرۆشین‪ ،‬له‌گه‌ڵ هاتنی ساڵی‬ ‫تازه‌دا ئوتومبێلی ئه‌و ساڵ‌ه له‌زۆرترین‬ ‫داواكاری له‌س������ه‌ر ده‌بێت"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫ناب������راو ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه مانگان‌ه‬ ‫نزیكه‌ی ‪500‬ئوتومبێل له‌سنوره‌كانی‬

‫ی كۆمه‌ڵه‌ی پێنجی بی ئێم ده‌بلیو ده‌فڕێت‬ ‫بازاڕ ‌‬ ‫به‌پێ������ی راگه‌یاندنی كۆمپانیای ب������ێ ئێم ده‌بلیو كۆمه‌ڵه‌ی‬ ‫پێنجی نوێی ئه‌و كۆمپانیای‌ه له‌هه‌موو بازاڕه‌كانی جیهاندا‬ ‫فرۆشی زۆر باشی هه‌بووه‌‪ ،‬هاوكات مشته‌رییه‌كانی ئێستای‬ ‫ئه‌و ئۆتۆمبێل‌ه ده‌بێت له‌نێوان س������ێ تا چوار مانگی دیك‌ه‬ ‫بۆوه‌رگرتنی مۆدێلی دووبار‌ه دیزاینكراوی ئه‌و مۆدێله‌ی بێ‬ ‫ئێم ده‌بلیو چاوه‌ڕوان بن‪.‬‬

‫له‌وباره‌و‌ه یان رۆبرتس������ۆن‪ ،‬به‌ڕێوه‌بری فرۆش‌و دیتنه‌وه‌ی‬ ‫بازاڕی بی ئێم ده‌بلیو وتی‪" :‬فرۆشی باشی جیهانی كۆمه‌ڵه‌ی‬ ‫پێنج له‌بازاڕ‌ه جیهانییه‌كاندا بۆهه‌مووان ده‌ركه‌وتووه‌"‪.‬‬ ‫كۆمه‌ڵه‌ی پێنج له‌بازاڕی ئه‌مریكا هه‌فته‌ی رابردوو به‌نرخی‬ ‫‪44‬هه‌زار‌و ‪550‬دۆالر فرۆش������راو‌ه‌و به‌ركابه‌ری سه‌ره‌كی‬ ‫چه‌ند به‌رهه‌مێكی كۆمپانیاكانی بێنز‌و ئایۆدی دێت‌ه ئه‌ژمار‪.‬‬

‫نه‌وه‌ی نوێی جیپ گره‌ند چێرۆكی‬ ‫كۆمپانیای كرایسله‌ر به‌هیوای‌ه نه‌وه‌ی نوێی گره‌ند‬ ‫چیرۆكی به‌مه‌كینه‌ی هه‌ش������ت بس������تۆنی‬ ‫‪6.4‬لیت������ری ‪hemi‬ی له‌گ‌ه‌ڵ تۆربۆ یان‬ ‫سۆپه‌ر چارجه‌ر بخات‌ه بازاڕه‌و‌ه ك‌ه‬ ‫هێزه‌كه‌ی ‪525‬ئه‌سپ‌ه‌و بۆگه‌یشتن‬ ‫به‌خێرای������ی ‪100‬كیلۆمه‌ت������ر‬ ‫له‌كاژێرێكدا پێویستی به‌پێنج‬ ‫چرك‌ه كات هه‌یه‌‪.‬‬ ‫مۆدێلی ئێس������تای ‪srt8‬یش‬ ‫مه‌كین������ه‌ی ‪6.1‬لیت������ری‬ ‫‪420‬ئه‌سپی له‌س������ه‌ره‌‪ ،‬ك‌ه‬ ‫به‌ناونیش������انی نه‌وه‌ی سێیه‌می‬ ‫ئه‌و به‌رهه‌م‌ه ده‌ناسرێت‪.‬‬

‫ئیبراهیم خه‌لیل‌و باش������ماخ‌و حاجی‬ ‫ئۆمه‌رانه‌و‌ه ده‌هێنن‌ه كوردستان‪" ،‬له‌و‬ ‫سنوران‌ه هه‌موو ئوتومبێله‌كان گومرگ‌و‬ ‫كونترۆڵ ده‌كرێن"‪ .‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی دیكه‌و‌ه سۆران عه‌بدواڵ ك‌ه‬ ‫له‌پێشانگایه‌كی ئۆتۆمبێلدا خه‌ریكی‬ ‫به‌ڕێكردن������ی كڕیاره‌كان������ی ب������وو‪،‬‬ ‫ئام������اژ‌ه ‌ی به‌وه‌دا ك‌ه فرۆش������ی چه‌ند‬ ‫ئۆتۆمبێلێك له‌باشیدایه‌‪" ،‬ئۆتۆمبێلی‬ ‫‪ 2010‬زۆرترین كڕیاری هه‌یه‌و كیا‌و‬ ‫نیسانیش زۆرترین داواكار ‌ی له‌سه‌ره‌"‪.‬‬

‫خاوه‌ن پێش������انگایه‌كی تر جه‌ختی‬ ‫له‌و‌ه كرده‌و‌ه ك‌ه له‌ئێستادا ئۆتۆمبێلی‬ ‫مارسیدس‌و بی ئێم ده‌بلیو زۆرترین‬ ‫كڕیاری له‌سه‌ره‌‪.‬‬ ‫به‌رپرس������انمی هاتوچۆ جه‌خت له‌و‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن������ه‌و‌ه ك‌ه ئۆتومبێل������‌ه نوێیه‌كان‬ ‫خزمه‌تگ������وزاری‌و كوالێتێك������ی‬ ‫به‌رزیان هه‌ی������ه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه هاوواڵتیان‬ ‫ب������ه‌رده‌وام به‌دوا ‌ی مۆدێل ‌ی نوێوه‌و‌هن‌و‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كانیانده‌گۆڕن‪.‬‬ ‫نه‌قیب به‌ختیار محه‌مه‌د لێپرسراوی‬

‫ڕاگه‌یاندن له‌به‌ڕێوبه‌رێتی هاتوچۆ ‌ی‬ ‫س������لێمانی‌‪ ،‬جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫هاوواڵتیان������ی هه‌رێمی كوردس������تان‬ ‫به‌رده‌وام خواس������تیان له‌سه‌ر كڕینی‬ ‫ئۆتۆمبێل������‌ه مۆدێ������ل به‌رزه‌كان������ه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی خزمه‌تگ������وزاری زۆریان‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬هاوكات ره‌تیشیكرده‌و‌ه زۆریی‬ ‫ڕووداوه‌كان������ی هاتوچ������ۆ په‌یوه‌ند ‌ی‬ ‫به‌كه‌موكوڕی ئۆتومبێله‌كانه‌و‌ه هه‌بێ‪،‬‬ ‫"به‌ڵك������و پابه‌ندنه‌بوونی ش������ۆفێران‌ه‬ ‫به‌یاساكانه‌وه‌"‪.‬‬

‫ی‬ ‫خۆرهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست پێشوازییه‌ك ‌‬ ‫گه‌رم له‌مارسیدس ده‌كات‬ ‫كۆمپانیای مارسیدس بێنز هه‌واڵی زیادبوونی ‪6%‬ی‬ ‫فرۆش������ی خۆی له‌مانگی جون������ی ‪ 2010‬ل‌ه بازاڕی‬ ‫خۆرهه‌اڵتی ناوه‌ڕاستدا راگه‌یاندووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌ور‌ه ئۆتۆمبێلس������از‌ه ئه‌ڵمانیی������‌ه رایگه‌یاند ل‌ه‬ ‫شه‌شه‌مین مانگی ئه‌مس������اڵدا سه‌ركه‌توو‌ه ب‌ه فرۆشی‬ ‫هه‌زار‌و ‪ 317‬ئامێری دوو دیفرانسیلی ل‌ه بازاڕه‌كانی‬ ‫خۆرهه‌اڵتی ناوه‌ڕاسدا‪.‬‬ ‫هۆكاری سه‌ره‌كی ئه‌و گه‌شه‌ی‌ه پێشوازی كڕیاره‌كان‌ه‬ ‫ل‌ه ئۆتۆمبێله‌كانی كالس������ی ‪ e‬و ‪ c‬مارس������یدس ل‌ه‬ ‫بازاڕه‌كانی واڵتانی خۆرهه‌اڵتی ناوه‌ڕاستدا‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كی دیك������ه‌و‌ه ویلفرێد ئالب������ۆر (به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫كۆمپانیای ئۆتۆمبێلسازی مارسیدس بێنز ل‌ه هیند)‬ ‫ب‌ه ئاماژه‌كردن ب‌ه گه‌شه‌ی دوو ژماره‌یی خۆیان له‌ساڵی‬ ‫‪2010‬دا وتی‪ :‬گه‌شه‌ی فرۆشی ئێم‌ه به‌رده‌وام درێژه‌ی‬ ‫‌و‌ه نمایش������كردنی مۆدێلی ‪sls amg‬‬ ‫هه‌ی‌ه‌و به‌دڵنیاییه‬ ‫ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتووانه‌ی ل‌ه‬ ‫بازاڕ هینددا ده‌بێت‪.‬‬ ‫هیند یه‌كێك‌ه له‌و چه‌ند بازاڕه‌ی‬ ‫ك‌ه ئۆتۆمبێلی مارسیدس بێنزی‬ ‫‪sls amg‬ی تێدا نمایش������كراوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هێشتا نه‌یتوانیوو‌ه فرۆشی‬ ‫باشی هه‌بێت‪.‬‬ ‫ئالبۆر وتیش������ی‪ :‬ئێم‌ه هێش������تا‬ ‫ئامانجێكی دیاری كراومان بۆ ئه‌و‬

‫ئۆتۆمبێل‌ه نییه‌‪ ،‬له‌مانگ������ی جووندا ‪ 10‬داواكاری بۆ‬ ‫‌و ‪10‬‬ ‫كرینی ئه‌و ئۆتۆمبێل‌ه هه‌بوو درووستكردنی ئه‬ ‫ئۆتۆمبێل‌ه بۆ ئێم‌ه النیكه‌م شه‌ش مانگی پێده‌چێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وتیش������ی ئێم‌ه هێش������تا نه‌ماتوانیو‌ه خۆمان‬ ‫له‌ڕێژه‌ی گه‌شه‌ی بازاڕه‌كانی چین نزیك بكه‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌و بڕوایه‌داین ك‌ه هیندوس������تان ماته‌وزه‌یه‌كی‬ ‫باشی هه‌ی‌ه‌و له‌ماوه‌ی پێنج تا ‪ 10‬ساڵی داهاتوو ده‌بێت‌ه‬ ‫بازاڕێكی باش بۆ ئۆتۆمبێل‌ه لۆكسه‌كان‪.‬‬ ‫جێگه‌ی باس‌ه فرۆش������ی مارسیدس له‌نیوه‌ی یه‌كه‌می‬ ‫ئه‌مساڵ ب‌ه ‪ 79%‬گه‌ش������‌ه گه‌یشت‌ه ‪ 2402‬ئۆتۆمبێل‪،‬‬ ‫یه‌كێك ل������‌ه هۆكاره‌كان������ی ئه‌و گه‌ش������ه‌ی‌ه دووبار‌ه‬ ‫دیزاینكردنه‌وه‌ی كالس������ی "‪ e‬و‪‌" c‬ه ك‌ه كاریگه‌ری‬ ‫به‌رچاوی له‌سه‌ر زیادكردنی فرۆشی به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌و‬ ‫كۆمپانیایه‌دا هه‌بووه‌‪.‬‬

‫شۆفێر ‌ی خۆشه‌ویست رێز ل‌ه كه‌مئه‌ندامان بگره‌و ئۆتۆمبێله‌كه‌ت له‌و شوێنانه رامه‌گر‌ه ک‌ه بۆ ئه‌وان ته‌رخان كراوه‌‬


‫‪12‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34:‬‬

‫نزگه‌ره‌ چییه‌و چۆن دروست ده‌بێت؟‬ ‫د‪ .‬زه‌هرا عه‌باس پور‬ ‫و‪ .‬گه‌اڵ حه‌سه‌ن‬

‫نزگه‌ر‌ه كاتێك دروس������ت ده‌بێت‬ ‫ی‬ ‫ك‌ه دیافراگ������م ( ئ������ه‌و په‌رده‌ی‌ه ‌‬ ‫له‌نێوان قه‌فه‌س‌ه ‌ی سنگ‌و سكدایه‌)‬ ‫ی‬ ‫كرژ ده‌بێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ش������ێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫له‌ناكاو به‌بێ ویست رووده‌دات ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی به‌خێراییه‌ك ‌‬ ‫زۆر هه‌وا بچێت‌ه ناو س������ییه‌كانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ������ه‌و هه‌وای‌ه ‌ی له‌گ������ه‌روه‌و‌ه ده‌چێت‌ه‬ ‫ژووره‌و‌ه كاتێ������ك ده‌رچ‌ه ‌ی گه‌روو‬ ‫داده‌خرێت‌و ده‌وه‌ستێت ئه‌و كات ئه‌و‬ ‫ده‌نگ‌ه دروست ده‌كات ك‌ه پێیده‌ڵێن‬ ‫نزگه‌ره‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫زۆرب‌ه ‌ی ژنان ‌ی سكپر له‌مانگه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆتایی������دا هه‌س������ت به‌جوڵ������‌ه ‌‬ ‫منداڵه‌كه‌یان ده‌كه‌ن‪ ،‬زۆرینه‌ش������یان‬ ‫كاتێ������ك ل������ه‌و‌ه تێده‌گ������ه‌ن ك������‌ه‬ ‫ی‬ ‫منداڵه‌كه‌یان نزگه‌ر‌ه ده‌كات توش ‌‬ ‫سه‌رسوڕمان ده‌بن‪ .‬ره‌نگ‌ه ئه‌و منداڵ‌ه‬ ‫هه‌ندێجار له‌رۆژێكدا چه‌ندجارێك‬ ‫نزگه‌ر‌ه بكات‪ .‬نزگ������ه‌ر‌ه ‌ی منداڵ‬

‫له‌سك ‌ی دایكییدا شتێك ‌ی ئاسایه‌‌و ده‌بێت ئه‌و‌ه بزانرێت ك‌ه ئه‌م جۆر‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی نزگه‌ره‌ی‌ه ده‌گمه‌نه‌‌و به‌گشت ‌ی به‌هۆ ‌‬ ‫له‌س������ه‌ره‌تا ‌ی س������ ‌ێ مانگ ‌ی دووه‌م ‌‬ ‫سكپڕییه‌و‌ه ده‌ست پێده‌كات‪ ،‬به‌اڵم هۆكارێكه‌و‌ه ده‌بێت‪.‬‬ ‫زۆرجار دایك هه‌ست به‌م حاڵه‌ت‌ه‬ ‫ناكات‪ .‬نزگه‌ر‌ه له‌منداڵ ‌ی ساواشدا‬ ‫هۆكاره‌كان ‌ی نزگه‌ره‌‪:‬‬ ‫باڵو‌ه بۆی‌ه پێویس������ت به‌نیگه‌ران ‌‬ ‫ی‬ ‫ی * نزگه‌ر‌ه ‌ی ماو‌ه كورت‪ :‬زۆرب‌ه ‌‬ ‫ناكات‪ ،‬ئه‌گه‌ر چ ‌ی هۆكاره‌كان ‌ی زۆر كات نزگه‌ر‌ه به‌بێ هۆكار دروست‬ ‫دیارنیین‪.‬‬ ‫ده‌بێت‪ .‬هه‌م������وو ك������ه‌س له‌وانه‌ی‌ه‬ ‫ی‬ ‫تووش ‌ی نزگه‌ر‌ه ببێت بۆماوه‌یه‌ك ‌‬ ‫كورت‪ ،‬ئه‌مه‌ش ش������تێك ‌ی ئاساییه‌‪.‬‬ ‫جۆره‌كان ‌ی نزگه‌ره‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .1‬نزگه‌ر‌ه ‌ی ب������ه‌رده‌وام‪ :‬له‌م جۆر‌ه زۆرب‌ه ‌ی كات له‌دوا ‌ی خواردنه‌و‌ه ‌‬ ‫حاڵه‌ته‌دا نزگه‌ر‌ه زیاتر ل‌ه ‪48‬كاژێر‌و خواردنه‌و‌ه غازییه‌كان یان به‌یه‌كجار‬ ‫كه‌متر له‌یه‌ك مانگ درێژ‌ه ‌ی ده‌بێت‪ .‬خواردنه‌و‌ه ‌ی ئاو یان هه‌ر شله‌یه‌ك‬ ‫ی‬ ‫‪ .2‬نزگه‌ر‌ه ‌ی ماوه‌درێژ‪ :‬له‌م جۆره‌دا دروست ده‌بێت‪ ،‬له‌وانه‌ی‌ه پێكه‌نین ‌‬ ‫نزگه‌ر‌ه زیات������ر له‌مانگێك درێژ‌ه زۆریش هۆكارێك بێت‪ ،‬ئه‌م جۆر‌ه‬ ‫نزگه‌ره‌ی‌ه به‌ب ‌ێ به‌كارهێنان ‌ی ده‌رمان‬ ‫ده‌كێشێت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ‌ی توشبون ‌ی نزگه‌ر‌ه له‌ژنان‌و چاك ده‌بێت‪.‬‬ ‫ی * نزگه‌ر‌ه ‌ی به‌رده‌وام‌و درێژ ماوه‌‪:‬‬ ‫پیاواندا وه‌ك یه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم نزگه‌ر‌ه ‌‬ ‫ماو‌ه درێ������ژ زیاتر له‌پیاواندا باڵوه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر نزگه‌ره‌كه‌تان زیاتر ل‌ه‪48‬كاژێر‬ ‫ی درێژ‌ه بكێش������ ‌ێ ره‌نگ‌ه هۆكارێك‬ ‫نزگ������ه‌ر‌ه ‌ی ب������ه‌رده‌وام به‌گش������ت ‌‬ ‫كه‌س������ه‌ك‌ه هیالك ده‌كات‌و له‌وانه‌ی‌ه هه‌بێت بۆ دروس������تبوونه‌ك‌ه ‌ی یان‬ ‫كاربكات‌ه س������ه‌ر نان خ������واردن‌و هه‌ر به‌ركه‌وتنێك ‌ی بێت به‌هه‌س������ت‌ه‬ ‫ئاوخواردن������ ‌ی كه‌س������ه‌كه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ده‌ماره‌كان‪.‬‬

‫چاره‌سه‌ر ‌ی نزگه‌ره‌‪:‬‬ ‫نزگ������ه‌ر‌ه به‌گش������ت ‌ی به‌ئاس������انی‌‌و‬ ‫ی‬ ‫به‌چاره‌سه‌ر ‌ی پزیش������ك ‌ی ماوه‌ك‌ه ‌‬ ‫كۆتای������ ‌ی دێ������ت‪ ،‬ب������ه‌اڵم هه‌ندێ‬ ‫ی‬ ‫چاره‌سه‌ریان هه‌ی‌ه وه‌ك ترساندن ‌‬ ‫كه‌سه‌ك‌ه یان خواردن ‌ی سرك‌ه یان‬ ‫ئاو یان راگرتن ‌ی هه‌ناس‌ه یان شه‌كر‬ ‫خستن‌ه ژێر زمان یا غه‌رغه‌ره‌كردن‬ ‫ی‬ ‫به‌ئ������او‪ ،‬ده‌توانرێت چاره‌س������ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫پزیش������ك ‌ی له‌كات ‌ی زۆر توندبوون ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ناسه‌دا یان زۆر به‌رده‌وام بوون ‌‬ ‫نزگه‌ره‌دا وه‌ربگیرێت‪.‬‬ ‫هه‌ندێك نه‌خۆش ‌ی كاریگه‌ر ‌ی له‌سه‌ر‬ ‫دروستبوون ‌ی نزگه‌ر‌ه ‌ی به‌رده‌وام هه‌ی‌ه‬ ‫ی‬ ‫له‌وان‌ه هه‌وكردن������ ‌ی گه‌ده‌‪ ،‬جه‌ڵد‌ه ‌‬ ‫مێش������ك‪ ،‬به‌رزبوونه‌و‌ه ‌ی شه‌كره‌‪...‬‬ ‫هتد‪ ،‬هه‌ندێجار ره‌نگ‌ه وه‌اڵمدانه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫بێ������ت‪ ،‬وه‌ك به‌كارهێنان ‌ی ده‌رمان ‌‬ ‫ی‬ ‫هێورك������ه‌ره‌و‌ه یاخود به‌كارهێنان ‌‬ ‫ده‌رمان بۆ چاره‌س������ه‌ر ‌ی هه‌وكردن‬ ‫یان په‌یوه‌س������ت ده‌بێ������ت به‌هۆكار‌ه‬ ‫ده‌رونییه‌كانه‌و‌ه وه‌ك ش������ڵه‌ژان یان‬ ‫خه‌فه‌تێك ‌ی چاوه‌ڕوان نه‌كراو‪.‬‬

‫ئاوخواردنه‌و ‌ه ‌‬ ‫ێ دژ‬ ‫ی نو ‌‬ ‫ی ڤاكسینێك ‌‬ ‫ی زۆر قه‌ڵه‌ومان ده‌كات؟ به‌رهه‌مهێنان ‌‬ ‫به‌شێرپه‌نجه‌‬ ‫له‌هه‌نگاوێك ‌ی گرنگ ‌ی زانستیدا‪ ،‬ڤاكسینێك ‌ی نوێ‬ ‫بۆ ڕێگه‌گرتن له‌نه‌خۆش������ییه‌كان ‌ی شێرپه‌نج‌ه له‌به‌ریتانیا‬ ‫به‌رهه‌مێنرا ك‌ه ئومێدێك ‌ی نوێ به‌توشبووان ‌ی ئه‌و نه‌خۆشیی‌ه‬ ‫ده‌به‌خش������ێت‪ .‬د‪.‬را ‌ی ئێڵز ‌ی پسپۆڕ ‌ی ناسراو ‌ی به‌ریتانی‬ ‫دوا ‌ی توێژینه‌وه‌یه‌ك ‌ی مه‌یدان ‌ی له‌سه‌ر توشبووان ‌ی شێرپه‌نج‌ه‬ ‫رایگه‌یاند ك‌ه توانیویان‌ه ڤاكسینێك ‌ی نوێ به‌رهه‌م بهێننین‬ ‫ك‌ه هۆرمۆن������ ‌ی ‪ HCG‬له‌ناوده‌بات‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و هۆرمۆن‌ه‬ ‫ده‌بێت‌ه بنه‌ما ‌ی په‌یدابوون ‌ی شێرپه‌نج‌ه ‌ی سنگ‪ ،‬ریخۆڵه‌و‬

‫هێلكه‌دان‪ .‬به‌بڕوا ‌ی ئه‌و پزیش������كه‌‪ ،‬ڤاكس������ین‌ه نوێیه‌ك‌ه‬ ‫له‌شێو‌ه ‌ی ده‌رزیدا به‌رهه‌مهێنراوه‌و ده‌توانێ به‌شێوه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫كاریگه‌ر خان‌ه ئاڵوده‌بووه‌كان به‌ش������ێرپه‌نجه‌‪ ،‬دروس������ت‬ ‫بكاته‌وه‌و ڕێگ‌ه له‌په‌ره‌سه‌ندن ‌ی شێرپه‌نج‌ه بۆناو خانه‌كانی‬ ‫تر ‌ی له‌ش بگرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌و كه‌س������انه‌ش ك‌ه گومان ‌ی‬ ‫توشبوون به‌نه‌خۆش������ییه‌كان ‌ی شێرپه‌نجه‌یان لێده‌كرێت‪،‬‬ ‫ده‌توانن ئه‌م ڤاكس������ین‌ه نوێی‌ه وه‌ك قه‌ڵغانێك له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫شێرپه‌نجه‌دابه‌كاربهێنن‪.‬‬

‫ی هه‌وا له‌ئایدز مه‌ترسیدارتره‌‬ ‫پیسبوون ‌‬

‫له‌رۆژ‌ه گه‌رمه‌كان ‌ی وه‌رز ‌ی هاویندا ك‌ه‬ ‫بڕێك ‌ی زۆر ئاو ‌ی جه‌سته‌مان له‌ده‌ست‬ ‫ده‌چێ������ت‪ ،‬زۆر كه‌س هه‌ن له‌س������ات ‌ی‬ ‫ئاوخواردنه‌وه‌دا‪ ،‬نیگه‌ران ‌ی ئه‌وه‌ن ك‌ه‬ ‫ئاوخواردنه‌و‌ه ببێته‌مای‌ه ‌ی گه‌وره‌بوون ‌ی‬ ‫ورگ‌و قه‌ڵه‌وبوونیان‪.‬‬ ‫به‌پێ ‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی������ه‌ك ك‌ه زانكۆ ‌ی‬ ‫میش������گان باڵو ‌ی كردۆته‌و‌ه له‌وه‌رز ‌ی‬ ‫گه‌رم ‌ی هاویندا پێویس������ت‌ه به‌الیه‌ن ‌ی‬

‫كه‌م پێنج پ������ه‌رداخ ئاو بخۆینه‌وه‌‪ ،‬تا‬ ‫بڕ ‌ی له‌ده‌س������تچوو ‌ی ئاو ‌ی جه‌س������ت‌ه‬ ‫قه‌ره‌بوو بكه‌ینه‌وه‌‪ .‬ئ������ه‌و تێڕوانین‌ه ‌ی‬ ‫هاوواڵتیانیش ك‌ه هه‌ست ده‌كه‌ن ئاو‬ ‫ده‌بێت‌ه مای‌ه ‌ی قه‌ڵ������ه‌وی‌‪ ،‬زۆر دوور‌ه‬ ‫له‌راستییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م لێكۆڵین������ه‌و‌ه ده‌ریده‌خات ك‌ه ئاو‬ ‫هۆكار ‌ی سه‌ره‌ك ‌ی ڕێگه‌گرتن‌ه له‌قه‌ڵه‌وی‌‪،‬‬ ‫چونك������‌ه نایه‌ڵێ چ������ه‌ور ‌ی به‌تایبه‌ت‬

‫له‌ناو جه‌س������ت‌ه ‌ی مندااڵن‌و گه‌نجاندا‬ ‫كۆببێته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو یارمه‌تی خۆراكیش‬ ‫ده‌دات ك‌ه باش������تر هه‌رس بكرێت‌و‬ ‫جه‌س������ته‌ش له‌م������ادد‌ه ژه‌هراوییه‌كان‬ ‫ده‌پارێزێت‪ .‬ئه‌م زانكۆی‌ه هاوواڵتیان‬ ‫له‌خواردن ‌ی ش������یرینی‌‪ ،‬ش������ه‌ربه‌ت ‌ی‬ ‫ش������ه‌كردارو س������اردیی‌ه گازییه‌كان‬ ‫ئاگادار ده‌كاته‌و‌ه تا دووچار ‌ی قه‌ڵه‌وی‬ ‫نه‌بنه‌وه‌‪.‬‬

‫پسپۆڕانیبه‌رازیل ‌یله‌توێژینه‌وه‌كان ‌یخۆیاندا‪،‬دانیشتوان ‌ی ئه‌و نه‌خۆشیان‌ه ‌ی له‌ڕێگ‌ه ‌ی پیسبوون ‌ی هه‌واو‌ه رووبه‌روو ‌ی‬ ‫جیهان له‌مه‌ترسییه‌كان ‌ی پیسبوون ‌ی ئاوو هه‌وا ئاگادار مرۆڤ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬له‌نه‌خۆش ‌ی ئایدزو قوربانیان ‌ی ڕێگاوبان‬ ‫ده‌كه‌نه‌وه‌و به‌مه‌ترسیدارتر له‌ئایدزو قوربانیان ‌ی ڕێگاوبان زیاتره‌‪.‬‬ ‫ناوزه‌د ‌ی ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫رێكخراو ‌ی راندۆ بۆته‌ندروست ‌ی جیهان ‌ی له‌ساوپاولۆ ‌ی‬ ‫به‌رازیلله‌ئاگادارییه‌كدارایانگه‌یاندك‌هچه‌ندینتوێژینه‌و‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن پسپۆڕان‌و بیرمه‌ندانی رێكخراوه‌كه‌یانه‌و‌ه ئه‌نجام‬ ‫دراوه‌‌و ده‌ركه‌وت������وو‌ه ك‌ه پیس������بوون ‌ی هه‌وا كۆمه‌ڵێك‬ ‫نه‌خۆش ‌ی كوش������ند‌ه ‌ی لێده‌كه‌وێته‌و‌ه ك‌ه دیارترینیتان‬ ‫ش������ێرپه‌نجه‌‌و نه‌خۆشییه‌كان ‌ی مێش������كه‌‪ .‬هۆكار ‌ی ئه‌‌و‬ ‫پیسبوونه‌ش بۆ زۆربوون ‌ی كارگه‌و ئۆتۆمبێل‌و سووتان ‌ی‬ ‫دارس������تانه‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬ل������ه‌و ئاگادارییه‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫پێویس������ت‌ه دامه‌زراوه‌كانی تایبه‌ت به‌پاراس������تن ‌ی ژینگ‌ه‬ ‫به‌هاریكاری ‌ی له‌گ‌ه‌ڵ رێكخراو ‌ی ته‌ندروس������ت ‌ی جیهان‪،‬‬ ‫كۆمه‌ڵێك مه‌رج به‌سه‌ر كارگه‌كه‌كان ‌ی به‌رهه‌مهێناندا‬ ‫بس������ه‌پێنن تا به‌رهه‌مه‌كانیان به‌پێ ‌ی ئاست ‌ی ستاندارد ‌ی‬ ‫جیهان ‌ی دروس������ت بكه‌ن‪ ،‬ئه‌مڕۆش قوربانیان‌و ڕێژ‌ه ‌ی‬

‫بۆنك‬ ‫ر‬ ‫دن‬ ‫ی‬ ‫گ‬ ‫و‬ ‫ڵ‬ ‫ئا‬ ‫ست‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ۆشیاری ب ‌هرز د ‌هكات ‌هوه‌ نێرگ ‌هل ‌ه‬ ‫پیاس‬ ‫‌هكردن ب‌هناو باغ‌و بۆنكردن ‌‬ ‫ی‬

‫رێكخ‬ ‫گ������و‬ ‫راو ‌ی س������‌هوز بۆهۆشیار ‌‬ ‫ی ل������‌ه‬ ‫ش‬ ‫‌و‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫هێ‬ ‫ئ ڵ‌و گوڵ������زار‪ ،‬د‌هبێت‌همای‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫زك‬ ‫ردن‬ ‫�‬ ‫�����‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌ئ‬ ‫تو‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫انا‬ ‫ری‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫كا‬ ‫را‬ ‫یگ‬ ‫ه‬ ‫‌یا‬ ‫اس‬ ‫ند‬ ‫ود‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی بیس���‬ ‫ده‌روون‌و توانست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئا ���تن‌و بۆنك������ردن‌و ت‌هنانه‌ت‬ ‫تاق‬ ‫یك‬ ‫ردن‬ ‫ه‬ ‫یر‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌یه‌ك������ ‌‬ ‫ست ‌‬ ‫ز كی‌‌و هۆشیاری ب‌هرز‬ ‫ی یاده‌وه‌ری ‌‬ ‫ی ئه‌و زیندانیان‌ه‬ ‫م‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫دان ‌‬ ‫د‌هكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی له‌سه‌ر هه‌بووه‌‪.‬‬ ‫‪ 400‬زیندان������ ‌‬ ‫ی رێكخ‬ ‫ك������‌ه هه‌م������وو د‌ه راوه‌ك������‌ه جه‌خ������ت ل������ه‌و‌ه‬ ‫كات‬ ‫ی به‌ی ه‌وه‌ك‌ه پێویس������ت‌ه سپێد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫رۆژێ������ك الیه‌ن ‌‬ ‫ان‬ ‫ك������ه‌م ‪30‬خول‌هك بۆن یاخود ئێواران پیاسه‌ی‌هك‬ ‫او‬ ‫ی چ‌ه گوڵ‌و گوڵ������زار بكرێت‌و‬ ‫بۆن ‌‬ ‫ی گوڵ‌و گوڵزار ‌‬ ‫ند‬ ‫س‬ ‫�‬ ‫�����‬ ‫اتێ‬ ‫كی‬ ‫ش‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌ن‬ ‫وس‬ ‫تن‬ ‫به‌ندینخانه‌كه‌یانكردووه‌‪،‬‬ ‫بۆن‬ ‫�‬ ‫�����‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫گ‬ ‫وڵ‬ ‫بك‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ت‬ ‫ت‬ ‫�‬ ‫��‬ ‫���ا‬ ‫توانا ‌‬ ‫ی‬ ‫له ئه‌‌و بۆنكردن‌ه هۆرمۆنێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫�‬ ‫�����‬ ‫اد‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ری‬ ‫‌‌و‬ ‫فێ‬ ‫رب‬ ‫وون‬ ‫ت ب‌هرزتر‬ ‫‌جه‌س������ت‌هیاندا دروستكرد‬ ‫وو‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫كات‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ار‬ ‫یگ‬ ‫ه‬ ‫‌ریش ‌‬ ‫ی له‌سه‌ر‬ ‫ك‌ه كاریگه‌ر ‌‬ ‫ی ب‌هرچاو ‌‬ ‫ی له‌سه‌ر ب‌هرزبوونه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ئاست ‌‬ ‫كه‌مبوونه‌و‌ه ‌‬ ‫ی یاده‌و‌هری‬ ‫ی دڵه‌ڕاوكێ‌و چ‌هور ‌‬ ‫ی هه‌یه‌‪.‬‬

‫نج ‌هت د ‌هكات‬ ‫ی شێرپ ‌ه‬ ‫دووچار ‌‬

‫ج‌ه بوونه‌ت‌هوه‌‌و ده‌زگای‌‬ ‫گه‌نجان كات‌هكانی‌ ن‌هخۆش ‌ی شێرپه‌ن به‌ره‌و الواز ‌ی چووه‌و‬ ‫‌ی‬ ‫ژماره‌یه‌ك ‌ی زۆر كێشان ‌ی نێرگه‌له‌وه‌ هه‌ناس‌هدانیشیان ان بۆخ������واردن كه‌م‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫پشوو ‌ی خۆیان ب‬ ‫��ی‬ ‫���‬ ‫�‬ ‫ش‬ ‫تام‌و چێژی‬ ‫به‌رگر ‌ی ج‌هسته‌یان‬ ‫س �����‌هرقاڵ ده‌ك‌هن‪ ،‬پزیشكانیش ده‌ڵێن بۆت‌هوه‌‌و سیستم ‌ی‬ ‫رگه‌ل‌ه ل‌هجگه‌ر‌هكێشان‬ ‫چاو دابه‌زیوه‌‪.‬‬ ‫ك‌ه زیان‌هكان ‌ی نێ ی سه‌ر‌هكیش �����‌ه بۆ ب‌هشێوه‌یه‌ك ‌ی به‌ر ده‌ڵێن‪ :‬ئه‌و ك‌هسان‌هی‌‬ ‫ار‬ ‫زیات������ره‌و هۆك رپه‌نجه‌‪ .‬پزیشكانی‌ ئه‌‌و پزیش �����كان‌ه كێش������انه‌و‌ه گرتووه‌‪،‬‬ ‫��ێ‬ ‫‌ه‬ ‫توشبوون ب‌هش���� ‌ی له‌ئه‌مریكا ج‌هخت خویان ب‌هنێرگه‌ل تیان به‌ت‌هنگه‌نه‌ف‌هسی‌‌و‬ ‫س‬ ‫زانكۆ ‌ی میسیسپ ێژه‌یه‌ك ‌ی ب‌هرز ‌ی ئه‌و هه‌ركاتێك ه‌ه كه‌مبوونه‌و‌ه ‌ی چێژی‌‬ ‫ڕ‬ ‫‌و‬ ‫له‌و‌ه ده‌كه‌نه‌و‌ه ك‌ه ار ‌ی ن‌هخۆشیی‌هكانی‌ خوران ‌ی قورگ ده‌بێ راس������ته‌وخۆ‬ ‫خواردن ك������رد‪،‬‬ ‫ك‌هسان‌ه ‌ی دووچ‬ ‫�����ك بك‌هن‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ش������ێرپه‌نج‌ه ‌ی قورگ‌و گ‌هده‌‌و ریخۆڵه‌ س �����ه‌ردان ‌ی پزیش‬ ‫‌ی دووچاربوویان �����ه‌‬ ‫سان‌هن ك‌ه پتر ل‌هدووساڵ‬ ‫تا‬ ‫د‌هبنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و ك‌ه ش �����او‌ه ب‌هجۆرێك ئ �����ه‌و‌ه س �����ه‌ر‌ه ‌ی هه‌ناس �����‌هدان‌و‬ ‫به‌ن‌هخۆش �����یی‌هكان‬ ‫نێرگه‌له‌ی �����ان كێ‬ ‫ك‌ه ئه‌م مرۆڤ‌ه نێرگه‌ل‌هكێش������ان‌ه زۆر شێرپه‌نج‌ه ‌ی سنگ‪.‬‬ ‫كێشه‌كان دووچاری‌‬ ‫زووتر ل‌هجگه‌ر‌ه‬


‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 / 7/25‬‬

‫‪15‬‬

‫کۆد‬

‫ی به‌زۆر به‌شوودراو‬ ‫كچێك ‌‬ ‫ی ژیان ‌‬ ‫چیرۆك ‌‬ ‫ی بۆ نم نم ده‌گێڕێته‌وه دکتۆرا لە هیچ دا‬ ‫گۆشه‌یه‌ک‌ه هه‌فتان‌ه ئاری ئەبوبەکر ده‌ینوسێت‬

‫ل‌ه کۆمه‌ڵگه‌ی پیاوساالریدا کچان‌و ژنان ئازادی بڕیاردانیان لێ زه‌وت ده‌کرێت‬

‫تایبه‌ت‬ ‫به‌نم‌نم‬

‫شنۆ ناو ‌ی خوازراو ‌ی یه‌كێك له‌و كچانه‌ی‌ه‬ ‫ك‌ه بووه‌ت‌ه قوربان ‌ی حه‌زو ویست ‌ی باوانی‌‌و‬ ‫له‌الیه‌ن دایك‌و باوكییه‌و‌ه به‌زۆر به‌شوودراوه‌‪.‬‬ ‫نم نم له‌به‌س������ه‌ركردنه‌وه‌یه‌كدا كه‌وت‌ه دوان‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵی‌‌و دواتر راز ‌ی بوو به‌و‌ه ‌ی چیرۆك ‌‬ ‫به‌زۆر به‌شودان‌و كێش������ه‌و گرفته‌كان ك‌ه‬ ‫هاتونه‌ت‌ه رێی بۆ خوێن������ه‌ران بگێڕێته‌وه‌‪،‬‬ ‫"كات ‌ێ وت������م ڕازی نیم ش������وو به‌و كوڕ‌ه‬ ‫بكه‌م‪ ،‬باوكم كێشا ‌ی به‌ده‌ممدا‌و ده‌مم پڕبوو‬ ‫له‌خوێن‌و به‌مه‌ال ‌ی وت ڕازیی‌ه مار‌ه ‌ی ببڕه‌"‪،‬‬ ‫ی‬ ‫هه‌ربۆی‌ه دوا ‌ی ساڵێك له‌به‌زۆر شووكردن ‌‬ ‫به‌و كوڕ‌ه ‌ی بۆیان ده‌ستنیش������ان كردبوو‪،‬‬ ‫ی‬ ‫سه‌ره‌نجام لێ ‌ی جیاده‌بێته‌وه‌‌و شوو به‌كه‌سێك ‌‬ ‫دیك‌ه ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫باوك ‌ی له‌قوتابخان‌ه ده‌یهێنێت‌ه ده‌ره‌وه‌‬ ‫دوا ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی پۆل ‌ی پێنجه‌م ‌ی سه‌ره‌تای ‌ی ته‌واو‬ ‫ده‌كات باوك ‌ی له‌قوتابخان‌ه ده‌یهێنێت‌ه ده‌ره‌وه‌‌و‬ ‫هه‌روه‌ك ده‌یگێڕێته‌و‌ه "له‌دوای ئه‌و‌ه بووم‌ه‬ ‫كچی ماڵ‌و فێر ‌ی جلشتن‌و نانكردن بووم"‪.‬‬ ‫ئه‌و كچ‌ه باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه ته‌مه‌ن ‌ی ده‌گات‌ه‬ ‫چوارد‌ه ساڵ "كچێكی تاڕاده‌یه‌ك جوان‌و‬ ‫ی‬ ‫س������ه‌رنجڕاكێش بووم" ناوبه‌ناو داواكار ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌هات‪ ،‬به‌اڵم به‌بیانووی جۆراوجۆر ڕه‌ت ‌‬ ‫ده‌كرده‌وه‌‌و كات ‌ێ ته‌مه‌نیش ‌ی ده‌گات‌ه ‪17‬ساڵ‬ ‫ئه‌وكات پورزایه‌كی دایك ‌ی دێت‌ه داخوازی‪،‬‬ ‫"دایكم حه‌زی ده‌كرد شووی پێبكه‌م‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫ئێواره‌یه‌كیان خه‌ریكی چێش������تلێنان بووم‬ ‫دای������ك پێیوتم‪ :‬كچ������م داواكارت هاتووه‌‌و‬ ‫منیش حه‌زده‌كه‌م شووی پێبكه‌یت"‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ی به‌خه‌یاڵ ‌ی شنۆدا نه‌هاتبێت ئه‌وه‌بوو‌ه‬ ‫ك������‌ه پورزاك‌ه ‌ی بێت‌ه داوای‌‪" ،‬دایكم پێیوتم‬ ‫عوسمان پورزاته‌‌و ئه‌بێت شووی پێبكه‌یت‌و‬ ‫كوڕی باشه‌‌و كاسپه‌‪ ،‬له‌ره‌وشت‌و ئه‌خالقی‬ ‫شاره‌زاین‪ ،‬به‌اڵم من سووربووم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‬

‫ی‬ ‫ك‌ه شوو ‌ی پێنه‌كه‌م"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه دایك ‌ی لێ ‌‬ ‫توڕ‌ه ده‌بێت‌و پێیده‌ڵێت هه‌ڵبه‌ت‌ه كه‌س������ێك‬ ‫ش������ك ده‌بات‪ ،‬به‌اڵم"م������ن به‌بێئه‌وه‌ی هیچ‬ ‫شتێك له‌خۆمدا شك به‌رم ئه‌وم ره‌تكرده‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌رچیم ك������رد نه‌متوانی قه‌ناعه‌ت به‌دایكم‬ ‫بكه‌م‪ ،‬بۆی‌ه دایكم بڕیاری دا باوكم ئاگادار‬ ‫بكات له‌داخوازی كردنه‌كه‌م بۆشووكردنم‬ ‫به‌عوسمان‪ ،‬خۆشیم له‌ژیان نه‌بینی‌‪ ،‬گه‌ردنی‬ ‫دایكم‌و باوكم به‌پله‌ی یه‌ك‌هم‌و عوس������مان‌و‬ ‫مه‌الك‌ه به‌پله‌ی دووه‌م بۆئه‌به‌د ئازاد ناكه‌م"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌ه هاوچاره‌نووس ‌ی خوشكه‌ك‌ه ‌‬ ‫ئه‌و ئێواره‌ی‌ه خراپترین ئێواره‌بوو بۆشنۆ ك‌ه‬ ‫بڕیار ب������وو باوكی له‌داخوازی كردنه‌كه‌ی‬ ‫ئاگادار بكرێته‌وه‌‪" ،‬چاوه‌ڕێی ئێواره‌یه‌كی‬ ‫پڕ له‌ناخۆش������یم ده‌كرد‪ ،‬چونك‌ه هه‌مان ئه‌و‬ ‫ش������ه‌وه‌م بیرده‌هاته‌و‌ه ك‌ه باوكم بڕیاریدا‬ ‫شێوه‌ی خوشكم بدات به‌شوو"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و ب������اس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه خوش������كه‌ك‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌باوك������ ‌ی وتوو‌ه بیده‌ن به‌ش������ێرزاد خۆ ‌‬ ‫ئه‌سوتێنێ‌‪ ،‬به‌اڵم باوك ‌ی به‌زۆر‪ ،‬خوشكه‌كه‌ی‬ ‫له‌شێرزاد مار‌ه ده‌كات‪" ،‬بۆی‌ه منیش چاوه‌ڕێ‬ ‫نه‌بووم قسه‌كه‌م بچێته‌سه‌ر به‌تایبه‌ت ك‌ه دایكم‬ ‫پشتگیری له‌كاره‌ك‌ه ده‌كرد‌و دژی قسه‌كانم‬ ‫ب������وو‪ ،‬بۆی‌ه ك‌ه به‌باوكمی وت باوكم بانگی‬ ‫كردم‌و پێیوتم كچم ئ������ه‌و‌ه داخوازیكارت‬ ‫هاتووه‌‌و ده‌بێت شووی پێبكه‌یت"‪.‬‬ ‫كات������ ‌ێ باوك������ ‌ی به‌دایك ‌ی ش������نۆ ده‌ڵێت‬ ‫ك������‌ه خزمه‌كانی������ان ئ������اگادار بكاته‌و‌ه بۆ‬ ‫به‌ده‌مه‌وه‌هاتن ‌ی داواكارییه‌كانیان‪ ،‬ئه‌و له‌وێدا‬ ‫به‌باوك ‌ی ده‌ڵێت‪" :‬شوو به‌هه‌ر كه‌سێكی تر‬ ‫بكه‌م شوو به‌و كوڕ‌ه ناكه‌م‪ ،‬توخوا با ئه‌م كار‌ه‬ ‫ی‬ ‫نه‌كرێت"‪ ،‬به‌اڵم هیچ كام له‌دایك‌و باوك ‌‬ ‫گوێیان بۆنه‌گرتووه‌‪" ،‬ئه‌و شه‌و‌ه تا به‌یانی‬ ‫خه‌و نه‌چوو‌ه چاوی من‪ ،‬تاك‌ه تروس������كایی‬ ‫كچان دایكیانن بۆبه‌رگ������ری لێكردنیان‪،‬‬ ‫به‌اڵم دایكی من بوو به‌و پشكۆیه‌ی ك‌ه تاو‬ ‫به‌ئاگردا ده‌كات"‪.‬‬ ‫دوای ئاگاداركردنی������ان‌و هاتنیان ش������نۆ‪،‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬کاو‌ه شێخ عه‌بدواڵ‬

‫عوسمان بانگ ده‌كات‌ه ژوورێكه‌وه‌و پێیده‌ڵێت‬ ‫واز له‌داواكار ‌ی ئه‌و بهێنێت‪" ،‬پێموت ك‌ه‬ ‫خێر له‌من نابینێ‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك حه‌ز‬ ‫به‌م ش������ووكردن‌ه ناك‌هم‌و هه‌زار س������اڵیش‬ ‫ژن‌و مێرد بین م������ن داوای ته‌اڵق ئه‌ك‌هم‌و‬ ‫جیائه‌بمه‌وه‌"‪ ،‬به‌اڵم عوس������مان پێیده‌ڵێت‬ ‫زۆر ح������ه‌ز به‌و كار‌ه ده‌كات‌و "پێیوتم هه‌ر‬ ‫ده‌یك������‌هم‌و دڵنیاب‌ه خۆش������به‌ختت ده‌كه‌م"‪،‬‬ ‫ئیتر دواتر به‌بێ ئه‌وه‌ی ش������نۆ رازی بێت‬ ‫شه‌ش تاك بازن‌و گواره‌‌و ئه‌ڵقه‌‌و زنجیر‌و‬ ‫لیره‌یه‌كیان بۆهێنابوو"‪ ،‬هه‌رچه‌ند من گلم‬ ‫نه‌دایه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم دایكم لێی وه‌رگرتن"‪.‬‬ ‫به‌زۆر مار‌ه ده‌كرێت‬ ‫دوای ئ������ه‌و‌ه ‌ی ماڵ ‌ی كوڕه‌ك������ه‌و مه‌الیه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ش������ه‌وێك دێن بۆماره‌بڕین ‌ی شنۆ له‌وه‌اڵم ‌‬ ‫م������ه‌الدا ك������‌ه پێیده‌ڵێت تۆ ڕازیت ش������وو‬ ‫ب‌ه عوس������مان بكه‌یت‪ ،‬پێیده‌ڵێت نه‌خێر‪،‬‬ ‫"به‌مه‌الكه‌م وت توخوا ماره‌م مه‌بڕه‌‪ ،‬وه‌اڵهی‬ ‫ل������ه‌و دنیا یه‌خه‌ت ئه‌گرم ك‌ه رازی نه‌بووم‌و‬ ‫م������اره‌ت بڕیوم"‪ ،‬به‌اڵم پێ������ش ئه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫قس������ه‌كان ‌ی ته‌واو بكات‪ ،‬باوك ‌ی بۆكسێك‬ ‫ده‌كێش������ێت به‌ده‌میدا‪" ،‬كات ‌ێ ده‌مم پڕبوو‬ ‫له‌خوێن‪ ،‬باوكم به‌مه‌الك������‌ه ‌ی وت ده‌یه‌وێت‬ ‫حه‌یامان ببات‪ ،‬مامۆستا كچه‌كه‌م رازییه‌‌و‬ ‫منیش رازیم"‪.‬‬ ‫دوابه‌دوا ‌ی ماره‌بڕین ‌ی تا شه‌ش مانگ شنۆ‬ ‫ده‌ستگیراندار ده‌بێت‪" ،‬هه‌ر كات ‌ێ عوسمان‬ ‫ده‌هات‌ه ماڵمان خۆمم نه‌خۆش ده‌خست‪ ،‬تا‬ ‫دواجار بڕیاردرا من بگوێزرێمه‌وه‌"‪.‬‬ ‫دوا ‌ی ئ������ه‌و‌ه ‌ی نزیك������ه‌ی س������اڵێك له‌گه‌ڵ‬ ‫مێرده‌ك‌ه ‌ی ده‌بێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ ماڵ‌ه خه‌زووران‌و‬ ‫مێرده‌ك‌ه ‌ی ناگونجێت‪" ،‬هه‌رگیز دڵم به‌و‬ ‫ش������ووكردنه‌م خۆش نه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌و ماڵ‌ه بۆمن‬ ‫بوو ب������وو‌ه دۆزه‌خ"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه س������ه‌ره‌نجام‬ ‫عوس������مان‌و ماڵ‌ه خه‌زوور ‌ی ده‌گه‌ن‌ه ئه‌وه‌ی‬ ‫جیاببنه‌وه‌‪" ،‬دواتر جیابووینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫حامیله‌بووم‪ ،‬دوای چوار مانگ له‌ماڵی باوكم‬ ‫كچێكم بوو‪ ،‬یه‌كسه‌ر ناردمه‌و‌ه بۆیان"‪.‬‬

‫شنۆ دووبار‌ه شوو ده‌كاته‌و‌ه‬ ‫دوای دووس������اڵ له‌جیابوونه‌وه‌ی‪ ،‬شنۆ شوو‬ ‫به‌پیاوێك ده‌كات������ه‌و‌ه ك‌ه ژنه‌كه‌ی مردبوو‪،‬‬ ‫ئێستا ئه‌و جگ‌ه له‌كوڕه‌كه‌ی خۆی‪ ،‬سه‌روكاری‬ ‫كچ‌و كوڕێكی مێرده‌كه‌ی ده‌كات‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫شووی دووه‌میان به‌ره‌زامه‌ندیی خۆی بوو‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌اڵم به‌وت‌ه ‌ی خۆ ‌ی هه‌رگیز خۆشی له‌ژیان ‌‬ ‫نه‌بینیوه‌‪.‬‬ ‫تێبینی‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌م‌ه چیرۆك ‌ی راسته‌قین‌ه ‌ی كچێك ‌‬ ‫نیشته‌جێی شارێك ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردستانه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫له‌سه‌ر داوا ‌ی كچه‌ك‌ه ناو ‌ی راسته‌قین‌ه ‌‬ ‫هیچكامیان نه‌نوسرا‪.‬‬

‫ێ وتم ڕازی‬ ‫كات ‌‬ ‫نیم شوو به‌و كوڕه‌‬ ‫بكه‌م‪،‬‬ ‫باوكم كێشای‌‬ ‫به‌ده‌ممدا‌و ده‌مم‬ ‫پڕبوو له‌خوێن‌و‬ ‫ی وت‬ ‫به‌مه‌ال ‌‬ ‫ڕازییه‬ ‫ی ببڕه‌‬ ‫‌ مار‌ه ‌‬

‫کاتێک ه������ەر یەکێک‬ ‫لەئێمەی دانیش������تووی‬ ‫هەندەران دەبێتە خاوەنی‬ ‫بڕوانامەیەک‪ ،‬بەتایبەتی‬ ‫لەواڵت������ە ئەوروپیی������ە‬ ‫"موعتەبەرەکان������دا"‪،‬‬ ‫بێگوم������ان مای������ەی‬ ‫دڵخۆش������ییەو جێگەی‬ ‫ڕێ������زە‪ ،‬جا گرنگ نییە‬ ‫لەه������ەر بوارێکدا بێت‪،‬‬ ‫گرن������گ ئەوەیە کە ئەو‬ ‫کەس������ە ک������وردە ببێتە‬ ‫پسپۆڕ لەبوارێکدا‪ ،‬کە دەکرێت لەداهاتوودا ببێتە‬ ‫مایەی سوودگەیاندن بەنەتەوەو خاکەکەی و وەک‬ ‫س������ەرچاوەیەکی بوژاندنەوە و ژێرخانی زانستی‬ ‫سەیریان بکرێت‪.‬‬ ‫ئەم������ە نەک ب������ۆ ئێمەی ک������ورد‪ ،‬بەڵک������و هەموو‬ ‫والتێکی تەندروس������ت خاوەنی ئەو تێگەیشتنەیە‪،‬‬ ‫کە هاووالتییانی خۆی وەک س������امانێکی زانستی‬ ‫و کۆمەاڵیەت������ی س������ەیردەکات‪ ،‬بەاڵم ئەم س������امانە‬ ‫(کوردە خ������اوەن بڕوانامەکانی هەندەران)‪ ،‬نابێت‬ ‫ببێتە کارەساتێک بەس������ەر خەڵکی کوردستانەوە‪،‬‬ ‫لەکاتێکدا ئەگەر بڕوانامەکانیان تەزویر بێت‪ ،‬یان‬ ‫بەپارە کڕدرابێت‪ ،‬دەبێت حکومەتی هەرێم و دەزگا‬ ‫بەرپرسەکان لێکۆڵینەوەی ورد بکەن لەبروانامەکان‪،‬‬ ‫ئەویش تەنها لەبەر ڕێزگرتن لەزانست و مەعریفە‬ ‫و پاراس������تنی دامو دەزگاکانی کوردستان لەپەتای‬ ‫گەندەڵی‪.‬‬ ‫نمونەیەک ب������ۆ بەرچاو ڕوونی‪ ،‬ئەگەر کەس������ێک‬ ‫دانیش������ووی واڵتێک������ی وەک هۆڵەن������دا بێ������ت و‬ ‫دکتۆراکەی لەواڵتی هۆڵەن������دا یان واڵتێکی تری‬ ‫ئەوروپی کە خاوەنی پێگەی زانستی و سیستمێکی‬ ‫خوێندنی تەندروستن‪ ،‬ئەوا بروانامەکەی تەندروستە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەگەر هەمان کەس دانیشووی واڵتی هۆڵەندا‬ ‫بێ‌و خاوەن������ی بروانامەیەک بێ������ت لەزانکۆکانی‬ ‫واڵتانی ئەوروپای خۆرهه‌اڵت‪ ،‬یان زانکۆیەک‪ ،‬کە‬ ‫خاوەنی هیچ ئیعتیبارێکی زانستی نییە‪ ،‬ئەوە دەبێت‬ ‫دامودەزگا ڕەس������مییەکانی کوردستان لێپرسینەوە‬ ‫بکەن و بەدواداچوون بکەن‪ ،‬یان النیکەم پرسیارێکی‬ ‫زۆر سەرەتایی بکەن‪ ،‬کە ئایا بۆچی بابای هەندەرانی‬ ‫نیشتەجیی واڵتێکی دیاریکراو بەسەدان کیلۆمەتر‬ ‫دەبڕێ������ت و دەچێتە واڵتێکی تر تاوەکو بڕوانامەی‬ ‫دکتۆراک������ەی ت������ەواو ب������کات؟ چ واڵتێکیش؟ ئەو‬ ‫واڵتانەی ئەوروپای خۆرهه‌اڵت کە وەک هاوڕێیەکم‬ ‫بۆی باس������کردم‪ ،‬بەدەهەزار دۆالر دەتوانیت ببیتە‬ ‫خاوەن������ی بڕوانامەی دکتۆرا بێئەوەی ئەزیەتی ئەوە‬ ‫بکێش������یت کە کەمترین لێکۆڵینەوەی زانس������تی و‬ ‫مەعریفی ئەنجام بدەیت‪ ،‬جا یان پرۆفیسۆرەکانی‬ ‫زانکۆکە بەپارەو بەرتیل دکتۆراکەت تێدەپەڕێنن‪،‬‬ ‫یان هاوواڵتییە بەدبەختکانی ئەو واڵتانە‪ ،‬بەتایبەتی‬ ‫ئەوانەیان کە زیرەکن‪ ،‬دکتۆراکەت لەبەرامبەر چەند‬ ‫هەزار دۆالرێک بۆ دەنووسن‪.‬‬ ‫نمونەیەکی تر‪ ،‬ک������ە ئەمەش تاڕادەیەک بەناوبانگه‌‪،‬‬ ‫بڕوانامەی ماس������تەرو دکتۆرایە لەهەمان واڵت کە‬ ‫هەندەرانیی������ە کوردەکە لێی نیش������تەجێیە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەزانکۆکانی ئەو واڵتانە خۆیان نا‪ ،‬بەڵکو لەهەندێک‬ ‫بەناو زانکۆی عەرەب������ی لەواڵتە ئەوروپییەکان‪ ،‬کە‬ ‫ئەمەش بۆخۆی جۆرێکی ترە لەفێڵ و تەڵەکەبازی‪،‬‬ ‫چونکە ئەو زانکۆ عەرەبیانە لەسەر ئەزری واقیع هیچ‬ ‫ئیعتیبارێکی زانس������تی و ئەکادیمییان نییە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫بەپارەو‪ ...‬هتد‪ ،‬دەتکەنە خاوەنی ماستەرو دکتۆرا‪.‬‬ ‫جا هەقی خۆیەتی لە بابای هەندەرانی بپرس������ین‪،‬‬ ‫ئەرێ بەڕاست کە تۆ دانیشتووی واڵتێکی ئەوروپی‬ ‫موعتەبەری������ت‪ ،‬ئەوە خێرە دەچیت������ە دەرەوەی ئەو‬ ‫واڵتە موعتەبەرە بۆ بەدەس������تهێنانی بڕوانامە‪ ،‬یان‬ ‫زانکۆی عەرەبی‪ ،‬کە دەگەڕێیتەوە کوردس������تانیش‬ ‫لەژێر چەتری ئەم حیزب و ئەو مەس������ئول دا خۆت‬ ‫دەخزێنیت‪ ،‬لەترس������ی ئەوەی نەب������ادا لێکوڵینەوە‬ ‫لەبڕوانامەکت بکەن‌و ب������ێ تواناییت دەرکەوێت و‬ ‫گومان لەبروانامەکەت ببێتە یەقین‪.‬‬ ‫دیارە گرفتەک������ە هەر ئەوەنییە ک������ە ئەم جۆرە‬ ‫لەخاوەن بڕوانامەی تەزویر دێنەوە کوردس������تان‪،‬‬ ‫بەڵکو گرفت ئەوەیە ئەمانە دەکرێنە دەمڕاست‌و‬ ‫شوێنی زۆر هەستیارو پڕ بایەخەوە‪ ،‬کە ئەوەش‬ ‫وادەکات‪ ،‬ئ������ەو دەزگاو س������ەنتەرە گرنگانە ببنە‬ ‫بەرهەمهێنی بۆش‌و بەتاڵ‪.‬‬

‫ئیراده‌ی به‌هێز نه‌ک داب‌و نه‌ریته‌کان‪ ،‬به‌ڵکوکێوه‌کانیش له‌بن دێنێت‬


‫‪14‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫هه‌ندێ دكتۆرو ده‌رمانخان ‌ه له‌نرخ داناندا "شه‌ریكن"‬ ‫خاوه‌ن كۆگایه‌ك‪ :‬سه‌ندیكای ده‌رمانسازان چاودێریان نییه‬ ‫‌‬

‫له‌فررۆشتنی نرخی ده‌رماندا"‪.‬‬ ‫ناوبراو جه‌خت ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫رێككه‌وتنی پزیشك‌و ده‌رمانخانه‌كان‬ ‫دیارده‌یه‌ك������ی ب������اوه‌‪" ،‬هه‌ندێك‬ ‫له‌پزیش������كه‌كان ناوی ده‌رمانه‌كان‬ ‫به‌نوسین‌و هێمایه‌كی تایبه‌ت ده‌نوسن‬ ‫ك‌ه ته‌نها ئه‌و ده‌رمانخانه‌یه‌ی خۆیان‬ ‫مه‌به‌ستیان‌ه لێی تێده‌گه‌ت"‪.‬‬

‫جیاوازی نرخ له‌نێوان‬ ‫ده‌رمانخانه‌كاندا‬ ‫بۆت ‌ه هۆی نیگه‌رانی‬ ‫هاوواڵتیان‌و خاوه‌ن‬ ‫ده‌رمانخانه‌كانیش‬ ‫هۆكاری ئه‌و جیاوازیی ‌ه‬ ‫ده‌گێڕنه‌و‌ه بۆ جیاوازی‬ ‫نرخی كۆمپانیاكانی‬ ‫دروستكردنی‌ ده‌رمان‪،‬‬ ‫به‌اڵم خاوه‌ن كۆگایه‌ك‬ ‫بۆنه‌بوونی چاودێری‬ ‫ده‌گێڕێته‌وه‌‪.‬‬

‫ هه‌كار مه‌حمود له‌سێمانی‬ ‫هاوواڵتیان ب������اس له‌گرانی نرخی‬ ‫ده‌رمان������ه‌كان ده‌ك������‌هن‌و پێیانوای‌ه‬ ‫نرخ������ه‌كان له‌ده‌رمانخانه‌یه‌كه‌و‌ه بۆ‬ ‫یه‌كێكی تر جیاوازی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ هاتن‌ه ژوره‌وه‌ی بۆده‌رمانخانه‌كه‌‪،‬‬ ‫به‌كری ته‌مه‌ن ‪50‬ساڵ وتی‪" :‬ده‌رمانی‬ ‫هندیم ناوێت‌و ئینگلیزییه‌كه‌م بده‌نێ‪،‬‬ ‫چونك‌ه جۆره‌كه‌ی باشتره‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و هاوواڵتی������‌ه پێیوابوو هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ده‌رمان������‌ه ئینگلیزییه‌كان نرخه‌كه‌ی‬ ‫نه‌بوونی جاودێری به‌سه‌ر ده‌رمانخانه‌کانه‌و‌ه ده‌بێت‌ه هۆی یاریکردن ب‌ه نرخی ده‌رمان فۆتۆ‪ :‬هه‌کار مه‌حمود‬ ‫گرانه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم جۆره‌كه‌ی باش������ه‌و‬ ‫سودێكی زۆریشی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫بۆیارمه‌ت������ی هاوواڵتی������ان ‪%20‬مان‬ ‫كردب������و‌و ئاماژه‌ی ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه ئه‌و‌ه ناش������ارێته‌و‌ه ك‌ه جاری یه‌كه‌م نرخه‌كه‌شیان ده‌گۆڕێت‪.‬‬ ‫مه‌رهه‌مێكی كڕی������و‌ه به‌پێنج هه‌زار نرخی ده‌رمانه‌كان ‪25‬هه‌زار دینار حس������ێن عه‌بدواڵی ته‌مه‌ن ‪63‬ساڵ داناوه‌"‪.‬‬ ‫كێشه‌ی هاوواڵت ‌ی‌و گرانی ده‌رمان دینار‪ ،‬به‌اڵم پێشتر له‌ده‌رمانخانه‌یه‌كی بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ك‌ه چووه‌ت‌ه ده‌رمانخانه‌ی خاوه‌نی ده‌رمانخانه‌یه‌كه‌و هۆكاری سه‌باره‌ت به‌ڕێككه‌وتنی دكتۆره‌كان‬ ‫خونچه‌ی ته‌م������ه‌ن ‪43‬س������اڵ له‌ناو تر به‌چوار هه‌زار دینار كڕیویه‌تی‪ .‬دكتۆره‌ك������‌ه ‪34‬هه‌زاردیناریان لێ جیاوازی نرخ������ی ده‌رمانخانه‌كان له‌گه‌ڵ خاوه‌ن������ی ده‌رمانخانه‌كاندا‪،‬‬ ‫ی س������ه‌ندووه‌‪"،‬دكتۆره‌ك‌ه وت������ی ئه‌و ده‌گه‌ڕێنێت������ه‌و‌ه بۆئ������ه‌وه‌ی ك������‌ه حسێن عه‌بدواڵ ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات‬ ‫ده‌رمانخانه‌یه‌ك������دا وه‌س������تابوو‪ ،‬له‌الیه‌كی تره‌و‌ه ژیان كه‌ریم ئاماژ‌ه ‌‬ ‫كیس������ه‌یه‌ك ده‌رمان به‌ده‌س������تییه‌و‌ه به‌و‌ه ده‌دا ك‌ه زۆرێك له‌دكتۆره‌كان ده‌رمانان‌ه ئه‌سڵن بۆی‌ه گرانن‪ ،‬به‌اڵم ده‌رمانه‌كان له‌یه‌ك سه‌رچاوه‌و‌ه نایه‌ن‌ه ك‌ه به‌هۆی ئه‌و گێژاو‌ه گه‌نده‌ڵییه‌ی ك‌ه‬ ‫بوو‪ ،‬به‌دوای جۆرێكی تر ده‌رماندا له‌گه‌ڵ ده‌رمانخانه‌یه‌كدا رێكده‌كه‌ون‌و هه‌ردوكی������ان یه‌ك كارگ������‌ه بوون‪ ،‬ناو هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌‪" ،‬پێشتر كوردستانی گرتۆته‌وه‌‪" ،‬ئه‌و كه‌رته‌ی‬ ‫ده‌گ������ه‌ڕاو ده‌یوت‪" :‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ك‌ه نرخ������ی ده‌رمانه‌كانی������ش له‌س������ه‌ر زانیم ك‌ه ده‌رمانخانه‌كان به‌ئاره‌زووی ته‌نها له‌یه‌ك س������ه‌رچاوه‌و‌ه ده‌رمان ئێمه‌ش له‌وجۆر‌ه شتان‌ه بێبه‌ش نییه‌و‬ ‫ده‌هێنرای‌ه هه‌رێمی كوردس������تانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و دیارده‌یه‌ش بوونی هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌م هه‌موو ده‌رمانه‌ش به‌كارده‌هێنم‌و نه‌خۆش������ه‌كانی ئه‌و دكت������ۆر‌ه زیاد خۆیان نرخ داده‌نێن"‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ش تاڕاده‌یه‌ك هاونرخی له‌نێوان له‌الیه‌ك ‌ی دیكه‌و‌ه د‪.‬زانیار نه‌سره‌دین‬ ‫پاره‌یه‌كی زۆری پێده‌ده‌م‪ ،‬به‌اڵم هیچ ده‌كه‌ن‪" ،‬من س������ه‌ردانی دكتۆرێكم‬ ‫ده‌رمانخانه‌كاندا دروست كردبوو‪ ،‬خاوه‌نی ده‌رمانخانه‌ی ڕه‌وه‌ز‪ ،‬ئاماژ‌ه‬ ‫به‌پێی كوالێتی ده‌رمان‬ ‫سوودیان لێ نابینم بۆ نه‌خۆشیه‌كه‌م‪ ،‬كرد‪ ،‬ك‌ه ده‌رمانی بۆ نوسیم وتی بڕۆ‬ ‫به‌اڵم ئێس������تا ئه‌و‌ه نه‌ماوه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه زۆری������ی ژماره‌ی‬ ‫نرخه‌كه‌ی ده‌گۆڕێت‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌گێڕمه‌و‌ه بۆ خراپی جۆری له‌و ده‌رمانخان‌ه ده‌رمان وه‌ربگره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌رمان������ه‌كان"‪ ،‬ه������اوكات تابلۆی ئه‌و ده‌رمانخان‌ه قه‌ره‌باڵخ بوو‪ ،‬چووم خاوه‌ن������ی ده‌رمانخان������ه‌كان ئاماژ‌ه ناوب������راو جه‌خت ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی ده‌رمان ده‌هێنن‬ ‫ی هۆكار ‌ی جیاوازی نرخه‌كانه‌‪" ،‬ئه‌و‬ ‫ته‌مه‌ن ‪30‬ساڵ ك‌ه سه‌ردانی یه‌كێك بۆ شوێنێكی تر‪ ،‬دواتر ده‌رمانه‌كانی ب������ه‌و‌ه ده‌ده‌ن ك‌ه به‌پێ������ی كواڵت ‌ی‌و سه‌ندیكای ده‌رمانس������ازان ‪‌ %25‬‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌كانی ش������اری سلێمانی پیاناردم������ه‌وه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ئه‌و خاتون‌ه شوێنی دروستكردنی ده‌رمانه‌كان‪ ،‬قازانجیان بۆدان������اون‪" ،‬به‌اڵم ئێم‌ه كۆمپانیایان������ه‌ش جیاوازییان هه‌ی‌ه‬

‫ی بخه‌ویت؟‬ ‫ی به‌هێمن ‌‬ ‫ی پێویست ‌ه بۆئه‌و ‌ه ‌‬ ‫چ‌‬

‫ ئا‪ :‬سه‌وسه‌ن جه‌الل‬ ‫بۆئ������ه‌و‌ه ‌ی به‌هێمنییه‌ك ‌ی ت������ه‌واوه‌و‌ه بخه‌ویت‪،‬‬ ‫پێویس������ت‌ه ره‌چاو ‌ی ئه‌م چه‌ند خاڵ‌ه ‌ی خواره‌و‌ه‬ ‫بكه‌یت‪:‬‬ ‫‪ .1‬به‌ر له‌نوستن پشوو ‌ی ته‌واو بد‌ه به‌مێشكت‪،‬‬ ‫ئه‌وی������ش له‌ڕێ������ ‌ی ئه‌نجامدان������ ‌ی هه‌ندێ������ك‬ ‫چاالك ‌ی وه‌ك دوش������كردن‪ ،‬كه‌مێك شێالن‬ ‫(مه‌ساجكردن)‪ ،‬گوێگرتن له‌مۆسیقایه‌ك ‌ی هێمن‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئه‌گه‌ر هه‌س������تت كرد خ������ه‌وت لێناكه‌وێت‬ ‫جێگه‌ك������ه‌ت جێبهێڵ������ه‌‪ ،‬گڵۆپ������ ‌ی ژوره‌كه‌‬ ‫دابگیرسێنه‌و كه‌مێك سه‌یر ‌ی ته‌له‌ڤزیۆن بك‌ه یان‬ ‫كتێبێك بخوێنه‌ره‌وه‌‪ ،‬یاخود هه‌ر چاالكییه‌ك‬ ‫ك‌ه خ������ۆت ئاره‌زوو ‌ی بكه‌ی������ت ئه‌نجام ‌ی بده‌‪،‬‬ ‫ك‌ه زانیت ئاره‌زوو ‌ی نوستن ده‌كه‌یت ئه‌وكاته‌‬ ‫بگه‌ڕێره‌و‌ه بۆنێو جێگاكه‌ت‪.‬‬ ‫‪ .3‬ئه‌وه‌ن������د‌ه بخه‌و‌ه ك‌ه ئ������اره‌زوو ‌ی ده‌كه‌یت‌و‬ ‫ئیس������راحه‌ت ‌ی پێده‌كه‌یت‪ ،‬مێشك‌و جه‌سته‌ت‬ ‫چاالك������ ‌ی بۆده‌گه‌ڕێت������ه‌وه‌‪ ،‬ئ������ه‌م ڕێژه‌یه‌ش‬ ‫له‌كه‌سێكه‌و‌ه بۆكه‌سێك ‌ی تر جیاوازه‌‪.‬‬ ‫‪ .4‬زۆرب‌ه ‌ی كات به‌پێ ‌ی نه‌ریت ده‌ڕۆین به‌ڕێوه‌‬ ‫هه‌روه‌ها جه‌سته‌ش������مان‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه باش������تروایه‌‬ ‫ڕابێیت له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ‌ی له‌كاتێك ‌ی دیاریكراودا‬

‫بخه‌ویت‌و هه‌س������تیت له‌خه‌و ته‌نانه‌ت له‌پشووی‌‬ ‫كۆتایی هه‌فته‌شدا‪.‬‬ ‫‪ .5‬به‌ر له‌نوس������تن له‌خواردنه‌و‌ه ‌ی كافایینه‌كان‬ ‫(قاوه‌‪ ،‬نیسكافه‌)و چا دوور بكه‌وه‌ره‌وه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ئه‌مان‌ه ده‌بن‌ه هۆ ‌ی خه‌وزڕاندن‪.‬‬ ‫‪ .6‬به‌هه‌م������ان ش������ێو‌ه له‌خواردن������ه‌و‌ه ‌ی ماد‌هه‌‬ ‫كحولیه‌كان دووربكه‌وه‌ره‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه ده‌بێت‌ه هۆی‌‬ ‫توشبوون به‌ڕاڕایی له‌كات ‌ی نوستندا هه‌روه‌ها له‌‬ ‫له‌خه‌وهه‌ستانیشدا‪.‬‬ ‫‪ .7‬واز له‌جگه‌ره‌كێشان بهێنه‌‪ .‬توێژینه‌وه‌كان‬ ‫ده‌ریانخستوو‌ه ئه‌وان‌ه ‌ی جگه‌ره‌كێشن كێش‌هی‌‬ ‫نوستنیان زۆره‌‪ ،‬چونك‌ه جگه‌ره‌كێشان ده‌بێته‌‬ ‫هۆ ‌ی به‌رزبونه‌و‌ه ‌ی په‌س������تان ‌ی خوێن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كاریگه‌ر ‌ی خراپ ‌ی بۆسه‌ر دڵ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪ .8‬النیكه‌م نێوان ‌ی كات ‌ی نانخواردن‌و نوس������تن‬ ‫ب������ادوو كاتژێر بێ������ت‌و به‌دوورب‌ه له‌خواردنی‌‬ ‫چه‌ور ‌ی‌و به‌كارهێنان������ ‌ی داوو ده‌رمان ‌ی تون‌و‬ ‫سیر له‌ژه‌م‌ه خۆراك ‌ی ئێواره‌دا‪ ،‬چونك‌ه ئه‌مانه‌‬ ‫كردار ‌ی هه‌رس������كردن قورس ده‌كه‌ن‪ ،‬با ژه‌مه‌‬ ‫خۆراك ‌ی ئێواره‌ت س������وك بێ������ت‌و پڕۆتین‌و‬ ‫كاربۆهیدرات له‌خۆ ‌ی بگرێت تا زوو برسیت‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬هاوكات شیر ‌ی گه‌رمیش زۆرباشه‌‪.‬‬ ‫‪ .9‬ئه‌نجامدان ‌ی ڕاهێنان ‌ی وه‌رزش������ ‌ی به‌ڕێك‌و‬

‫پێك ‌ی‌و له‌كات ‌ی گونج������اودا هاوكاریت ده‌كات‬ ‫به‌ئاس������ان ‌ی خه‌وت لێبكه‌وێت‪ ،‬باشتر وای‌ه ئه‌و‬ ‫ڕاهێنانان‌ه له‌پ������اش نیوه‌ڕۆیه‌ك ‌ی دره‌نگ یان‬ ‫سه‌رله‌ئێواره‌دا ئه‌نجام بده‌یت‪.‬‬ ‫‪ .10‬دڵنیاب‌ه له‌خاوێن ‌ی جێگ‌ه ‌ی نوس������تنه‌كه‌ت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌هێمن������ ‌ی‌و دووركه‌وتنه‌و‌ه له‌ژاوه‌ژاو‪،‬‬

‫دابینكردن ‌ی گه‌رم ‌ی یان فێنك ‌ی گونجاو به‌پێی‌‬ ‫وه‌رزه‌كان‪.‬‬ ‫‪ .11‬زۆر له‌و كه‌س������ان‌ه ‌ی كێش������‌ه ‌ی نوستنیان‬ ‫هه‌ی‌ه به‌هۆ ‌ی بوون ‌ی كه‌س ‌ی هاوبه‌ش ‌ی جێگ‌هی‌‬ ‫نوستنه‌كه‌یانه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئیتر ئایا ئه‌ندام ‌ی خێزان یان‬ ‫هاوسه‌ر بێت‪ ،‬ك‌ه ڕه‌نگ‌ه ئه‌و كه‌س‌ه كه‌م خه‌وبێت‪،‬‬

‫"سه‌ندیكا چاودێری نییه‌"‬ ‫خاوه‌ن كۆگاكانی ده‌رمان فرۆشتن‬ ‫جه‌خت له‌و‌ه ده‌كه‌نه‌و‌ه ك‌ه سه‌ندیكای‬ ‫ده‌رمانسازان چاودێریان نییه‌‪.‬‬ ‫م‪.‬ئارام عه‌لی له‌كۆگای س������لێمانی‬ ‫ئام������اژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات ك‌ه جیاوازی‬ ‫نرخه‌كان به‌هۆی نه‌بوونی چاودێری‬ ‫سه‌ندیكای ده‌رمانس������ازان له‌سه‌ر‬ ‫ده‌رمانخان������ه‌كان‪" ،‬كۆگاكانی������ش‬ ‫جیاوازی نرخی������ان هه‌یه‌‪ ،‬هه‌ندێ‬ ‫له‌كۆگاكان پابه‌ندنابن به‌و نرخه‌ی‬ ‫سه‌ندیكا دایناوه‌"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه ناوبراو‬ ‫باس ل������ه‌و‌ه ده‌كات ك������‌ه كوالیتی‬ ‫ده‌رمان‌و ج������ۆری كۆمپانیاك‌ه‌و ئه‌و‬ ‫ش������وێنه‌ی لێی دروس������ت ده‌كرێت‬ ‫كاریگه‌ری له‌سه‌ر نرخی ده‌رمانه‌كان‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫د‪.‬ژین ئه‌وڕه‌حمان س������ه‌رۆكی لقی‬ ‫سلێمانی ده‌رمانسازانی كوردستان‪،‬‬ ‫ئام������اژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه س������ه‌ندیكا‬ ‫‪ %25‬قازانج������ی دانه‌ن������اوه‌‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫بازاڕ ئازاده‌‪ ،‬ئ������ه‌و بڕ‌ه قازانجه‌ش‬ ‫هی چه‌ند س������اڵێك پێش ئێستایه‌‪،‬‬ ‫"به‌ه������ۆی جی������اوازی جۆره‌كانی‬ ‫ده‌رمانی ش������وێنه‌كانه‌وه‌‪ ،‬نرخ زیاد‌و‬ ‫ك������ه‌م ده‌كات‪ ،‬له‌وانه‌ی������‌ه هه‌ن������دێ‬ ‫ده‌رمانخانه‌ش قازانجی زیاتری بخه‌ن‌ه‬ ‫س������ه‌ر ده‌رمانه‌كان‌و جیاوازی نرخ‬ ‫دروس������ت ببێت"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه جه‌خت‬ ‫له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌ی‬ ‫ته‌ندروستی سلێمانی لێكۆڵنه‌و‌ه ل‌ه‬ ‫گشت ئه‌و كێشان‌ه ده‌كه‌ن نه‌ك ب‌ه‬ ‫ته‌نها گرانی نرخی ده‌رمان‪.‬‬

‫یان پرخه‌پرخ یان ش������تێك ‌ی هاوشێوه‌بكات‪،‬‬ ‫بۆچاره‌سه‌ر ‌ی ئه‌مه‌ش ئه‌توان ‌ی باسه‌ك‌ه ‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫بكه‌یته‌وه‌و پێكه‌و‌ه چاره‌سه‌رێك ‌ی بۆبدۆزنه‌وه‌‪.‬‬

‫ی رێگه‌پێنه‌دراو له‌گه‌ڵ خۆت مه‌به‬ ‫ی نه‌خۆش چ‌هك‌و كه‌لوپ‌هل‌و خۆراك ‌‬ ‫ی سه‌ردان ‌‬ ‫له‌كات ‌‬


‫‪17‬‬

‫تارا ڕه‌سوڵ‬ ‫ی بۆ ره‌مه‌زان ده‌ڵێت‬ ‫گۆران ‌‬ ‫له‌دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆكوردستان خانم‌ه گۆرانیبێژ تارا‬ ‫ڕه‌سوڵ دووگۆرانی كلیپ كرد‪.‬‬ ‫ناوبراو‪ ،‬له‌لێدوانێكدا ئاش������كرای كرد كه‌یه‌كێك‬ ‫له‌گۆرانیه‌كانی سروودێكی ئایینی‌ه به‌ناوی (ڕێبازی‬ ‫ئیمان) ك‌ه تێكس������ته‌كه‌ی نه‌جم هۆگر نوسیویه‌تی‌‌و‬ ‫میلۆدییه‌كه‌ی ئیبراهیم سابیر ئاماده‌یكردووه‌و كاری‬ ‫تۆماركردن‌و موزیكی له‌الیه‌ن سه‌فین خه‌راجیانی‬ ‫بۆكراوه‌‌و له‌الیه‌ن س������تافێكی هونه‌ریه‌و‌ه كاری‬ ‫وێنه‌گرتنی بۆئه‌نج������ام دراوه‌و بڕیار‌ه له‌مانگی‬ ‫ڕه‌مه‌زانی ئه‌مساڵدا په‌خش بكرێت‪.‬‬ ‫تارا ره‌سوڵ گۆرانییه‌كی دیكه‌شی به‌ناوی‬ ‫(تامردن) كلیپ كردوو‌ه ك‌ه تێكسته‌كه‌ی‬ ‫ڕێدار س������ابیر نوس������یویه‌تی‌‌و میلۆدی‌و‬ ‫موزیكی حه‌سه‌ن غه‌فور ئاماده‌یكردووه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌ل ‌‬ ‫ی ته‌له‌ڤزیۆن ‌‬ ‫ی سلێمان ‌‬ ‫له‌الیه‌ن كه‌ناڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆكراوه‌‪ ،‬وێنه‌گرتن ‌‬ ‫كوردستان كلیپ ‌‬ ‫ته‌واو بووه‌و له‌ئێستادا له‌قۆناغی مۆنتاژدایه‌‪.‬‬ ‫ی ئاش������كراكرد ك‌ه ماوه‌ی‬ ‫تارا ئه‌وه‌ش������ ‌‬ ‫س������ێ مانگ‌ه له‌وه‌زراه‌تی رۆشنبیری‌و‬ ‫الوان له‌ش������اری هه‌ولێر ده‌ست به‌كاره‌‪،‬‬ ‫"هه‌تاكو ئه‌و كاته‌ی بتوانم له‌كوردستان‬ ‫خزمه‌ت ده‌ك‌هم‌وجێده‌ستم دیاربێت‪،‬‬ ‫ته‌نها به‌سه‌فه‌ر نه‌بێت ناگه‌ڕێمه‌و‌ه‬ ‫بۆئه‌وروپا"‪.‬‬

‫ی نوێدا‬ ‫جۆلیا رۆبێرتس له‌فیلمێك ‌‬ ‫ی‬ ‫دوا ‌ی ته‌واوبوون������ ‌ی له‌وێنه‌گرتن ‌‬ ‫دیمه‌نكان ‌ی فیلم ‌ی (الر ‌ی كراون)‬ ‫ی‬ ‫جۆلی������ا رۆبێرتس ئه‌س������تێر‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫هۆلیوود‪ ،‬له‌ئێس������تادا س������ه‌رقاڵ ‌‬ ‫خۆئاماده‌كردن‌ه بۆبه‌ش������داریكرن‬ ‫له‌فیلم������ ‌ی «‪»Eat Pray Love‬‬ ‫له‌ده‌رهێنان ‌ی رای������ان مێرڤ ‌ی ك‌ه‬

‫بڕیار‌ه له‌الیه‌ن كۆمپانیا ‌ی (برات‬ ‫پیت)ـه‌و‌هبه‌رهه‌مبهێنرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫چیرۆك ‌ی فیلمه‌ك������‌ه له‌فۆرمێك ‌‬ ‫كۆمید ‌ی ـ رۆمانسییدا باس له‌ژنێك‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات ك‌ه ئه‌رك ‌ی چاودێریكردن ‌‬ ‫منداڵه‌كه‌ی‌‌و كاروب������ار ‌ی ماڵه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ده‌سپێرێت‌ه مێرده‌كه‌ی‌‌و له‌ده‌ره‌و‌ه ‌‬

‫ی‬ ‫ماڵ س������ه‌رقاڵ ‌ی كاره‌كان ‌ی خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێ������ت‪ ،‬ب������ه‌اڵم پاش ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫دووچار ‌ی بارودۆخێك ‌ی ناهه‌موار‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌و ناچار ئه‌بێت كاره‌ك‌ه ‌‬ ‫جێبهێڵێت‪ ،‬ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆماڵه‌وه‌و‬ ‫جارێك ‌ی تر ئه‌ركه‌كان ‌ی خۆ ‌ی وه‌ك‬ ‫دایكێك‌و بانوویه‌ك رای ‌ی ده‌كات‪.‬‬

‫ڤایر‬ ‫ۆ‬ ‫س‬ ‫ێ‬ ‫ك‬ ‫ك‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ان‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫زیتا جۆنز پ ‌‬ ‫هكد ‌‬ ‫هخات‬ ‫كاترین زیت������ا جۆنز ئ‬ ‫‌هكته‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫س�����‬ ‫ڤا �ینه‌ماو ش������انۆ به‌ه������ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫یر‬ ‫ۆسێكه‌و‌ه ك‌ه دووچار ‌‬ ‫ی بوو‌ه‬ ‫نه‌یتوان ‌‬ ‫ی له‌كار‌هكان ‌‬ ‫ی ب‌هرد‌هوام‬ ‫بێت‌و‬ ‫در‬ ‫ێژ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ه‌نمایش‌هكان ‌‬ ‫ی بدات‬ ‫ل‌هشا‬ ‫نۆی‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫"‪A Little Night‬‬

‫‪ "Music‬ك‌ه له‌برۆدوا ‌‬ ‫ی نمایش‬ ‫ده‌ك‬ ‫ئه رێ������ت‪ ،‬ه������اوكات ئه‌گه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫‌و‌ه‬ ‫در ش له‌ئارادای������‌ه ك‌ه ب‌ههۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ێژ‌هكێشان ‌‬ ‫ی ن‌هخۆشییه‌كه‌یه‌و‌ه‬ ‫ن‌هتوانێ������ت‬ ‫له‌فێس������تڤاڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫خ‌هاڵت‌هكان ‌‬ ‫ی‪ tony‬ئاماده‌بێت‪.‬‬

‫ئ‌هكت������ه‌ر ‌‬ ‫ی بریتانیای ‌‬ ‫ی كاترین‬ ‫زیتا جۆنز ل‌هدایكبوو ‌‬ ‫ی س������اڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫‪1969‬ی������ه‌و له‌س������اڵ ‌‬ ‫ی ‪2002‬دا‬ ‫ل‌هرۆڵێك ‌‬ ‫ی الو‌هكی������دا له‌فیلم ‌‬ ‫ی‬ ‫ش������یكاگۆ‪ ،‬خ‌هاڵت ‌‬ ‫ی ئۆسكار ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌د‌هستهێنا‪.‬‬

‫ی ئاڤاتار ده‌كۆڵێته‌وه‌‬ ‫ی چین له‌دزین ‌‬ ‫دادگا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌كی������ن ره‌زامه‌ن������د ‌‬ ‫دادگا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌س������ه‌ر داوایه‌ك������ ‌‬ ‫ده‌رب������ڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تسوشاو له‌دژ ‌‬ ‫ی چین ‌‬ ‫نووسه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌رهێنه‌ر ‌‬ ‫جه‌یمس كامیرۆن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئاڤاتار‌و ش������او كامیرۆن ‌‬ ‫فیلم ‌‬ ‫ی‬ ‫تۆمه‌تب������ار ك������ردوو‌ه به‌دزین ‌‬ ‫ی ئاڤاتار له‌كتێبێكیدا‬ ‫سیناریۆ ‌‬

‫ی‬ ‫ی ئه‌فس������ان‌ه ‌‬ ‫له‌ژێر ناوونیش������ان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ش������ین ك‌ه له‌ساڵ ‌‬ ‫قه‌له‌ڕه‌ش������ ‌‬ ‫ی گه‌یاندووه‌‪.‬‬ ‫‪1997‬دا به‌چاپ ‌‬ ‫ی رابردوودا‬ ‫ی نیسان ‌‬ ‫تشاو له‌مانگ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌دژ ‌‬ ‫بۆیه‌كه‌مج������ار داواك������‌ه ‌‬ ‫كامی������رۆن تۆمارك������رد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی پێویست‬ ‫ی به‌ڵگ‌ه ‌‬ ‫ی نه‌بوون ‌‬ ‫به‌هۆ ‌‬

‫ی له‌س������ه‌ر‬ ‫دادگا ره‌زامه‌ندی������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بوو‪ ،‬ده‌رئه‌نجام دوا ‌‬ ‫ده‌رنه‌بڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی تش������او له‌داواك‌ه ‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌بڕ ‌‬ ‫ب������ۆ قه‌ره‌بووكردن������ه‌و‌ه ‌‬ ‫‪147‬ملیۆن دۆالر خۆشبوو‪ ،‬دادگا‬ ‫ی‬ ‫بڕیاریدا لێكۆلینه‌و‌ه له‌سه‌ر دزین ‌‬ ‫ئاڤاتار ئه‌نجام بدات‪.‬‬

‫پاڵ ‌‬ ‫هوان ‌‬ ‫ی‬ ‫دڵ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ا‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫‌‬ ‫هگ ‌‬ ‫هڕێت ‌‬ ‫هو‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ش‬ ‫ت‬ ‫ب‌هپێ ‌ی‬ ‫م‬ ‫ان‬ ‫‌‬ ‫هك ‌‬ ‫ه ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ y‬ه‌هواڵێك ‌ی رۆژنام‌ه ‌‬ ‫ی ‪Mail on‬‬ ‫ئ‬ ‫ام‬ ‫اژ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫‪un‬‬ ‫ب‬ ‫‪،S da‬‬ ‫ه‌وه‬

‫پا‬ ‫ئۆكسانا گری ش ئه‌و‌ه ‌ی به‌ئازاردان ‌ی‬ ‫گۆ‬ ‫ری‬ ‫تۆمه‌تباركرا‪ ،‬ڤا ‌ی كچ‌ه هاوڕێ ‌ی‬ ‫پێ‬ ‫ئ‌هكته‌ر ‌ی به‌ناو د‌هچ ‌ێ میل گیبسۆن ‌ی‬ ‫با‬ ‫ی‌هكگرتووه‌كان نگ ‌ی هۆلیوود ویالیه‌ت‌ه‬ ‫‌ی‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ری‬ ‫كاجێبهێڵێت‌و‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه بۆنی‬ ‫ش‬ ‫تم‬ ‫ان‌ه ر‌هسه‌نه‌ك‌ه ‌ی‬ ‫خۆ ‌ی ك‌ه ئو‬ ‫ستورالیایه‌‪ .‬رۆژنامه‌ك‌ه‬

‫‌كردوو‌ه ك‌ه‬ ‫كۆش������كه‌ك‌ه ‌ی خ������ۆ گیبس������ۆن گیب‬ ‫سۆ‬ ‫ن‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ت‬ ‫ۆم‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫تب‬ ‫‌ی ل‌هنیوی‬ ‫ار ‌ی كرد كه‌‬ ‫به‌ك‌همتر له‌نرخ ‌ی خۆ ‌ی فرۆ ۆرك گوای‌ه ئ �����از‬ ‫ار‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌ڕ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫�‬ ‫شتوو‬ ‫����‌ه ‌ی‬ ‫ب‌ههاوڕێكان ‌ی‬ ‫ه‌و كوش �����تن ‌ی ل‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه بۆ راگه‌یاندوو‌ه ك‌ه ب‌هنیاز‌ه گیبسۆن ئام ێكردوه‌‪ ،‬له‌ب‌هرامبه‌ردا‬ ‫اد‬ ‫ژن ‌ی پێشوو ‌ی ئوس������تورالیاو له‌گه‌ڵ بۆئه‌و‌ه ‌ی ب‌هش� ه‌ی ‌ی خۆ ‌ی د‌هربڕیو‌ه‬ ‫���‬ ‫ك‬ ‫��ێ‬ ‫ك‬ ‫ل‬ ‫�‬ ‫����ه‌و تۆمه‌تان‌ه‬ ‫ل‌هگیبۆن د‌هكا ‌ه تائێستا پشتگیری ‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ڵب‬ ‫وو‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫�‬ ‫����‬ ‫ێن‬ ‫ێت‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ژ‬ ‫ه‬ ‫ل‌ه چه‌ند رۆژ ت یان ب‌هس‌هرب‌هرێت‪ .‬ك‌ه پ‌هیوه‌ندی ‌ی ‌‪ ،‬ب‌هتایب‌هت ئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫ب‬ ‫‌ی رابردوو‬ ‫ه‌هه‌ڕ‌هش‌ه ‌ی كوشتنه‌و‌ه‬ ‫دا‪ ،‬گرگۆریڤا هه‌یه‌‪.‬‬

‫رۆژكه‌ریم‪:‬‬ ‫به‌دوای‬ ‫سپۆنسه‌رێكدا‬ ‫ده‌گه‌ڕێم‬ ‫ئا‪ :‬الیه‌ن سدیق‬ ‫هونه‌رمه‌ندی گۆرانیبێژ رۆژكه‌ریم به‌سه‌ردانێك گه‌ڕاوه‌ته‌و‌ه بۆكوردستان‌و‬ ‫له‌لێدوانێكییدا ڕایگه‌یاند ك‌ه گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌مجاره‌یان له‌سه‌ر داوای‬ ‫گوندی ئه‌ڵمانی بوو‌ه بۆئه‌نجامدانی ئاهه‌نگێك‪.‬‬ ‫رۆژ كه‌ریم جگه‌له‌و ئاهه‌نگه‌ش چه‌ند شه‌و‌ه ئاهه‌نگێكی‬ ‫دیك‌ه س������از ده‌كات‌و به‌نیازیش‌ه كاری مۆزیك بۆ‬ ‫چه‌ن������د گۆرانیبێژیك بكات‪ ،‬به‌بێئه‌و‌ه ‌ی ناوی‬ ‫ئه‌و گۆرانیبێژان‌ه ئاش������كرابكات ك‌ه كاریان‬ ‫ب������ۆ ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم "ئه‌لبومه‌كه‌م س������ه‌رجه‌م‬ ‫كاره‌كانی ته‌واو بووه‌و له‌ئێس������تادا به‌دوای‬ ‫سپۆنسه‌رێكدا ده‌گه‌ڕێم بۆباڵوكردنه‌وه‌ی‪.‬‬

‫ی له‌پیر بوونه‌‌و‬ ‫ی رق ‌‬ ‫ڕۆژ هه‌ڵه‌بجه‌ی ‌‬ ‫حه‌زده‌كات ببێت ‌ه دایك‬ ‫ی الو ڕۆژ‬ ‫كچ ‌ه شاعیر ‌‬ ‫ی به‌ر له‌‪24‬ساڵ‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ی ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌مه‌وبه‌رو بۆیه‌كه‌مجار شیعر ‌‬ ‫باڵوكردۆته‌وه‌و له‌ئێستادا‬ ‫خاوه‌نی‌ پێنج دیوانه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫ی شارو شارۆچكه‌كان ‌‬ ‫له‌زۆرب ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كوردستان كۆڕ ‌‬ ‫هه‌رێم ‌‬ ‫ی‬ ‫شیعریی‌ گێڕاوه‌و خاوه‌ن ‌‬ ‫ی جۆربه‌جۆره‌‪.‬‬ ‫نۆخه‌اڵت ‌‬

‫سازدانی‌‪ :‬مهره‌بان سه‌الم‬ ‫ڕۆژ له‌ش������ار ‌ی هه‌ڵه‌بج������‌ه له‌دایكبووه‌‌و‬ ‫خوێندن������ ‌ی س������ه‌ره‌تایی‌‌و دواناوه‌ند ‌ی‬ ‫له‌و ش������اره‌دا ته‌واوكردووه‌‌و له‌ئێستادا‬ ‫مامۆس������تا ‌ی وان‌ه ‌ی كوردییه‌‪ .‬ناوبراو‬ ‫ئام������اژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه له‌س������ه‌ره‌تا ‌ی‬ ‫ده‌س������تیكردوو‌ه‬ ‫گه‌نجێیتی������ه‌و‌ه‬ ‫به‌شیعرنوسین‪" ،‬له‌‪14‬بۆ‪15‬ساڵی هه‌ستم‬ ‫به‌تواناكان������م كردو توانیم له‌و ته‌مه‌نه‌دا‬ ‫یه‌كه‌م شیعر ‌ی ئازاد باڵوبكه‌مه‌وه‌"‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه له‌و ته‌مه‌نه‌دا به‌الساییكردنه‌و‌ه‬ ‫ده‌ست ‌ی پێكردووه‌‪ ،‬به‌اڵم "توانیم زۆر‬ ‫به‌خێرای ‌ی له‌و الساییكردنه‌و‌ه ڕزگارم‬ ‫ب������ێ‪ ،‬چونك‌ه به‌ه������ۆ ‌ی بوون ‌ی خولیاو‬ ‫خۆشه‌ویس������تیم بۆش������یعر‌و هه‌بوون ‌ی‬ ‫به‌هره‌یه‌ك بۆنوس������ین‌و خوێندنه‌و‌ه ‌ی‬ ‫به‌رده‌وام وا ‌ی لێكردم له‌السایكردنه‌و‌ه‬ ‫ڕزگارم ببێت"‪.‬‬ ‫ب������ۆ یه‌كه‌مجار ڕۆژ ش������یعر ‌ی پایز‬ ‫له‌بێده‌نگی������دا له‌س������اڵ ‌ی ‪1986‬‬ ‫باڵوده‌كاته‌و‌ه ك‌ه ئه‌وكات زۆر زۆر‬ ‫خۆشحاڵ ‌ی كردووه‌‪" ،‬چونك‌ه‬ ‫له‌و س������ه‌رده‌مه‌دا تاك‌ه كچ‬ ‫بووم توانیم له‌ڕۆژنام‌ه ‌ی‬ ‫ه������اوكار ‌ی ب���ڵ��او ‌ی‬ ‫بكه‌مه‌وه‌‌و پاداشت ‌ی‬ ‫دین������ارم‬ ‫‪10‬‬ ‫وه‌رگرت"‪.‬‬ ‫رۆژ‌ه خان شاناز ‌ی‬

‫به‌هه‌ڵه‌بجه‌یی بوون������ ‌ی خۆیه‌و‌ه ده‌كات‌و‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه هه‌ركات بێتاقه‌ت‬ ‫ده‌بێ سه‌ردان ‌ی هه‌ڵه‌بج‌ه ده‌كات‌و ئه‌وه‌ش‬ ‫هانده‌رێ������ك بوو‌ه بۆئ������ه‌و‌ه ‌ی نازناو ‌ی‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ییهه‌ڵبژێرێت‪.‬‬ ‫له‌بار‌ه ‌ی كاره‌س������ات ‌ی هه‌ڵه‌بجه‌ش ئاماژ‌ه‬ ‫ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه ئه‌گه‌ر به‌نوس������ین بێت‬ ‫به‌كتێب ته‌واو نابێت‌و كۆتایی نایه‌ت‪،‬‬ ‫ب������ه‌اڵم "ئه‌م كاره‌س������ات‌ه وا ‌ی لێكردم‬ ‫بۆماو‌ه ‌ی ‪10‬س������اڵ له‌نوسین بكه‌وم‌و تا‬ ‫ساڵ ‌ی ‪ 1991‬دووبار‌ه ده‌ستم پێكرده‌وه‌‌و‬ ‫یه‌كه‌م شیعریش������م دوا ‌ی ڕاپه‌ڕین بۆ‬ ‫پێشمه‌رگ‌ه بوو"‪.‬‬ ‫ئه‌و خاتون‌ه ڕق ‌ی له‌پیربوونه‌‌و هێش������تا‬ ‫خۆ ‌ی به‌كچێك������ ‌ی گه‌ن������ج ده‌زانێت‪،‬‬ ‫"هه‌رچه‌ند‌ه به‌ته‌مه‌ن گ������ه‌وره‌م‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تائێستا گه‌نجێك ‌ی ڕووخۆشم‌و خۆم‬ ‫به‌گه‌نج ده‌زانم‌و زیاتریش‬ ‫هاوڕێیه‌ت������ ‌ی گه‌نجان‬ ‫ده‌كه‌م‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ژیان ‌ی ئێس������تام‬ ‫خۆشه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫حه‌ز ده‌كه‌م‬ ‫ببم������‌ه‬

‫دایك"‪ .‬رۆژ هه‌ڵه‌بجه‌یی له‌ئێس������تادا‬ ‫كه‌متر به‌شدار ‌ی فیستیڤاڵه‌كان ده‌كات‌و‬ ‫به‌هۆ ‌ی ئه‌و ئه‌زمون‌ه ‌ی ك‌ه هه‌یه‌ت ‌ی زۆرتر‬ ‫وه‌ك ئه‌ندام ‌ی لیژن‌ه ‌ی هه‌ڵس������ه‌نگێنه‌ر‬ ‫ده‌ستنیشان ده‌كرێن‪ ،‬چونك‌ه "پێویست‌ه‬ ‫كۆمه‌ڵێك گه‌نج پێبگه‌یه‌نین‌و ڕێگه‌یان‬ ‫بۆبكه‌ینه‌و‌ه تاوه‌كو بتوانن به‌هره‌كانیان‬ ‫نمایش بكه‌ن"‪.‬‬ ‫له‌دوایی������ن وته‌یدا بۆ نم نم‪ ،‬هه‌ڵه‌بجه‌یی‬ ‫ئاش������كرایكرد ك‌ه قه‌سیده‌یه‌ك ‌ی نوێی‬ ‫نووس������یوه‌‪ ،‬به‌اڵم جار ‌ێ نایه‌وێ باڵو ‌ی‬ ‫بكاته‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه "شیعر ته‌نها ئه‌وه‌نیی‌ه‬ ‫ك‌ه له‌سینه‌تدایه‌‪ ،‬له‌هه‌مان كاتدا به‌هره‌یه‌ك‬ ‫نیی‌ه بینوسیت‪ ،‬به‌ڵكو من پێموای‌ه شیعر‬ ‫پێویست ‌ی به‌په‌روه‌رده‌كردن‌و په‌ره‌پێدان‌و‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌"‪.‬‬


‫‪16‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫من هاوڕێی‌‬ ‫تۆ نیم‬ ‫ ئا‪ :‬كاردۆ كه‌ركوك ‌ی‬ ‫زۆرجار سینه‌ما رووبه‌ڕوو ‌ی ئه‌زموون‌و دیارده‌كان ‌ی ژیان ده‌بێته‌وه‌و دوا ‌ی‬ ‫داڕشتنه‌وه‌و فۆرمه‌له‌كردنیان جارێك ‌ی تر وه‌ك خۆیان ده‌یانگوێزێته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌رچۆنێك بێت ئێم‌ه له‌به‌رامبه‌ر دۆخ‌و ئه‌زموونگه‌لێكین ك‌ه ده‌بێت تێڕوانین‌و‬ ‫هه‌ڵوێستمان له‌باره‌یانه‌و‌ه هه‌بێت‪ ،‬تێڕوانینێك ره‌نگ‌ه بمانگه‌یه‌نێت‌ه خاڵێك‬ ‫ك‌ه هیچ بلیمه‌تی‌و داهێنانێك ‌ی تێدا نه‌بێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌ی له‌وه‌ها بابه‌تێكدا ك‌ه‬ ‫په‌یوه‌ست‌ه به‌شێوازو ئاست ‌ی گوزارشتكردن ك‌ه به‌پێ ‌ی ئه‌زموون‌و تێڕوانین ‌ی‬ ‫سیناریست‌و ده‌رهێنه‌ره‌كان گۆڕان ‌ی به‌سه‌ردادێت‪ ،‬وه‌گه‌رنا ژیان به‌تێكڕا ‌ی‬ ‫كاره‌كته‌رو روداوه‌كانییه‌و‌ه له‌دووباره‌بوونه‌وه‌دایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و پرسیار‌ه ‌ی له‌م ‬ ‫فیلمه‌دا ده‌خرێته‌روو په‌یوه‌ست‌ه به‌چه‌ندین گریمانه‌و‌ه ك‌ه چه‌ندین لق‌و پۆپیان‬ ‫لێده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویش له‌ڕێ ‌ی پرسیاركردنێك له‌شێو‌ه ‌ی چ ‌ی رووئه‌دات ئه‌گه‌ر؟‬ ‫ئاخۆ ئه‌ب ‌ێ چ ‌ی رووبدات كاتێك ئه‌و پیاو‌ه ‌ی ژن ‌ی هه‌یه‌و دواتر بكه‌وێت‌ه‬ ‫نێو په‌یوه‌ندییه‌ك ‌ی تره‌و‌ه یان ئه‌و كچ‌و كوڕ‌ه ‌ی هاوسه‌رگیرییان نه‌كردوو‌ه‌و‬ ‫هه‌ریه‌كه‌و كه‌سێكیان خۆشبوێیت‪ ،‬به‌اڵم به‌رامبه‌ره‌كانیان هه‌لپه‌رست بن‪،‬‬ ‫به‌مجۆر‌ه رووداوه‌كان ‌ی چیرۆك ‌ی فیلم ‌ی من هاوڕێ ‌ی تۆنیم گه‌اڵڵه‌كراون ك‌ه‬ ‫باس له‌لێكترازان ‌ی په‌یوه‌ندیی‌ه كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كان ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫چیرۆك ‌ی فیلمه‌كه‌‬ ‫چیرۆك ‌ی فیلمه‌ك‌ه وه‌ك هه‌ر چیرۆكێك ‌ی تر ئاسای ‌ی نیی‌ه ك‌ه سه‌ره‌تاو‬ ‫ناوه‌ڕاست‌و كۆتای ‌ی هه‌بێت‪ ،‬به‌ڵكو فیلمێك‌ه له‌به‌ره‌نجام ‌ی بیرۆكه‌و ئه‌زموون ‌ی‬ ‫ژیان ‌ی خود ‌ی ئه‌كته‌ره‌كان درووستبووه‌‪.‬‬ ‫ده‌رهێنه‌ر ‌ی فیلمه‌ك‌ه نۆ كه‌س ‌ی ده‌ستنیشانكردوو‌ه ك‌ه هیچیان ئه‌كته‌ر ‌ی‬ ‫پرۆفشناڵ نین‪ ،‬به‌اڵم كاریگه‌رترین‌و به‌تواناترین ‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ن ك‌ه توانا ‌ی‬ ‫خستنه‌روو ‌ی ئه‌زموونه‌كان ‌ی ژیانیان هه‌ی‌ه وه‌ك په‌یوه‌ندی هاوسه‌رگیریی‌و‬ ‫هاوڕێتی ‌ی‌و پرس ‌ی خۆپه‌رستی‌‪.‬‬ ‫سارا‪ ،‬مارك ‌ی خۆشده‌وێتو دووگیانه‌‪ ،‬به‌اڵم مارك به‌شێواز ‌ی خۆ ‌ی سارا ‌ی‬ ‫خۆشده‌وێت نه‌ك وه‌ك ئه‌و‌ه ‌ی سارا ده‌یه‌وێت‪ ،‬ئه‌م كچێك ‌ی تر ‌ی خۆشده‌وێت‬ ‫ناو ‌ی سۆفییه‌‪ ،‬به‌اڵم دواتر سۆفی بۆ ‌ی ده‌رده‌كه‌وێت ك‌ه فریودراوه‌و مارك‬ ‫زیاتر سه‌رقاڵ‌ه به‌ساراوه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه كۆتای ‌ی به‌په‌یوه‌ندییه‌كان ده‌هێنێت‌و سارا‬ ‫بڕیار ده‌دات په‌یوه‌ندی ‌ی له‌گه‌ڵ ئاندراس ببه‌ستێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و كه‌سێك‌ه‬ ‫حه‌زده‌كات هه‌میش‌ه جیاوازبێت‌و گۆڕانكاری ‌ی بكات‌و حه‌ز ‌ی له‌رۆتین‌و‬ ‫دووباره‌بوونه‌و‌ه نییه‌‪ ،‬به‌اڵم ریتا ‌ی ژن ‌ی ژیان ‌ی هاوسه‌رگیر ‌ی به‌پیرۆز ده‌زانێت‪.‬‬ ‫دواتر بۆ ‌ی روون ده‌بێته‌و‌ه ك‌ه ئاندراس مێردێك ‌ی نموونه‌ی ‌ی نییه‌و ژیان ‌ی ژن‌و‬ ‫مێردایه‌ت ‌ی به‌الو‌ه گرنگ نییه‌‪ ،‬ئاندراس له‌ڕێ ‌ی په‌یوه‌ندیه‌كه‌یه‌و‌ه له‌گه‌ڵ سۆف ‌ی‬ ‫ده‌یه‌وێت سه‌رنج ‌ی ریتا به‌ال ‌ی خۆیدا رابكێشێت‪ ،‬له‌كاتێكدا په‌یوه‌ندییه‌ك‌ه ‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵ سۆف ‌ی جگه‌له‌چه‌ند گفتوگۆیه‌ك ‌ی ته‌له‌فۆن ‌ی هیچ ‌ی تر نییه‌‪ ،‬به‌اڵم ریتا‬ ‫ئه‌م ره‌فتار‌ه ‌ی پ ‌ێ قبوڵ نییه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه له‌كه‌سێك ده‌گه‌ڕێت تا بایه‌خ ‌ی پێبدات‌و‬ ‫كاته‌كان ‌ی خۆ ‌ی بۆ ته‌رخان بكات‪ ،‬له‌و سه‌روبه‌نده‌شدا ناتاشا ده‌دۆزێته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫كچێك‌ه له‌هه‌ڕه‌ت ‌ی الوێتیدایه‌و پێویست ‌ی به‌كه‌سێك‌ه وه‌ك دایكێك چاودێر ‌ی‬ ‫بكات‪ ،‬به‌اڵم ریتا نازانێت ك‌ه ناتاشا كچێك‌ه له‌روو ‌ی ده‌روونییه‌و‌ه روخاوه‌و‬ ‫له‌گه‌ڵ جێم ‌ی هاوڕێیدا چیرۆكێك ‌ی بێهود‌ه ‌ی هه‌یه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫نایه‌وێت ده‌سبه‌ردار ‌ی بێت‪ ،‬به‌اڵم رووبه‌ڕوو ‌ی ئیتیل ده‌بێته‌و‌ه ك‌ه به‌بڕێك‬ ‫پار‌ه قه‌رزارێتی‌‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ردا بیترا ده‌ره‌كه‌وێت ك‌ه ئیتیل ‌ی خۆشده‌وێت‪،‬‬ ‫دواتر ئه‌میش بۆ ‌ی ئاشكراده‌بێت ك‌ه ئیتیل په‌یوه‌ندی ‌ی له‌گه‌ڵ سارادا هه‌یه‌و‬ ‫كاتێكیش به‌ڵێن ‌ی پێداو‌ه پێكه‌و‌ه سه‌فه‌ربكه‌ن جگه‌له‌گاڵته‌جاڕییه‌ك ده‌رهه‌ق‬ ‫به‌بیترا هیچ ‌ی تر نه‌بووه‌‪ ،‬به‌ڵكو ئیتیل سه‌فه‌ره‌ك‌ه ‌ی له‌گه‌ڵ ساردا ئه‌نجامئه‌دات‪،‬‬ ‫بۆی‌ه له‌دواین ساتداو دواین دیمه‌ن ‌ی فیلمه‌ك‌ه بیترا وه‌ك تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یه‌ك‬ ‫بڕێك مادد‌ه ‌ی هۆشبه‌ر ده‌ئاخنێت‌ه نێو جانتا ‌ی ئیتیل‪ ،‬له‌كۆتاییشدا ئیتیل‬ ‫به‌هۆ ‌ی ناوئاخن ‌ی جانتاكه‌یه‌و‌ه له‌فڕۆكه‌خان‌ه ئاشكرا ده‌بێت‌و له‌الیه‌ن پۆلیسه‌و‌ه‬ ‫ده‌ستگیرده‌كرێت‪.‬‬ ‫دیدو خه‌یاڵ ‌ی ده‌رهێنه‌ر‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه ك‌ه به‌رهه‌م ‌ی ئه‌مساڵ‌ه له‌ماو‌ه ‌ی ته‌نها ‪ 20‬رۆژدا له‌هه‌نگاریا‬ ‫وێنه‌گیراو‌ه جۆرج ‌ی بالف ‌ی ده‌رهێنه‌ر له‌باره‌یه‌و‌ه ده‌ڵێت‪ :‬بۆئه‌و‌ه ‌ی له‌فیلمێك ‌ی‬ ‫ته‌قلید ‌ی به‌دووربم هاوكێشه‌كه‌م پێچه‌وان‌ه كرده‌وه‌‪ ،‬من ئه‌كته‌رم هه‌ڵنه‌بژاردو‌ه‬ ‫بۆ كاره‌كته‌رێك ‌ی دیاریكراو ‌ی نێو كاره‌كه‌م‪ ،‬به‌ڵكو له‌ڕێ ‌ی خود ‌ی ئه‌كته‌ره‌و‌ه‬ ‫كاره‌كته‌رێكم درووستكردووه‌‪ ،‬هه‌روه‌ك ئه‌و‌ه ‌ی له‌فیلمێك ‌ی به‌ڵگه‌نامه‌ییدا‬ ‫ده‌كرێت‪ ،‬به‌دوا ‌ی به‌سه‌رهاتگه‌لێك ‌ی راسته‌قینه‌دا ده‌گه‌ڕام ك‌ه روویان دابێت‪،‬‬ ‫ئێم‌ه سیناریۆیه‌ك ‌ی دیاریكراومان له‌به‌رده‌ستدا نه‌بوو‪ ،‬چیرۆك ‌ی فیلمه‌ك‌ه‬ ‫له‌به‌ره‌نجام ‌ی ئه‌زموون ‌ی راسته‌قین‌ه ‌ی خود ‌ی ئه‌كته‌ره‌كان درووستبووه‌‪،‬‬ ‫له‌سه‌ره‌تاو‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌كته‌ره‌كان كه‌وتین‌ه گفتوگۆو‌ه سه‌باره‌ت به‌حه‌زو‬ ‫ئاره‌زووه‌كانیان‌و تێڕوانینیان سه‌باره‌ت به‌خۆشه‌ویست ‌ی‌و هاوسه‌رگیری ‌ی‌و‬ ‫هاوڕێیه‌ت ‌ی له‌ئه‌نجامدا توانیمان تۆڕێك ‌ی په‌یوه‌ندی ‌ی له‌نێوانیان كه‌سایه‌تیه‌كاندا‬ ‫درووست بكه‌ین‌و پاشان په‌ر‌ه به‌و په‌یوه‌ندیی‌ه بده‌ین‪.‬‬ ‫جۆرج بالفی‌‪ ،‬له‌ساڵ ‌ی ‪ 1974‬له‌هه‌نگاریا له‌دایكبوو‌ه‌و خوێندن ‌ی ده‌رهێنان ‌ی‬ ‫سینه‌مای ‌ی له‌ئه‌كادیمیا ‌ی سینه‌ماو شانۆ له‌هه‌نگاریا ته‌واوكردووه‌و خاوه‌ن ‌ی‬ ‫چه‌ندین فیلم‌ه له‌وانه‌‪ :‬شامان له‌دژ ‌ی ئیكارۆس ـ ‪ ،2003‬وێن‌ه ‌ی ماسیه‌ك ـ ‬ ‫‪ ،1997‬شه‌پۆله‌ك‌ه تێكبشكێنه‌ ـ ‪1993‬و چه‌ندین كار ‌ی تر‪.‬‬

‫ی په‌شیمان نییه‌و‬ ‫له‌رابردوو ‌‬ ‫خوازیار ‌ه له‌گه‌ڵ تۆم كروزدا‬ ‫ی زیاتر بكات‬ ‫كار ‌‬ ‫كامیرۆن دیاز ‌ی ته‌مه‌ن ‪37‬ساڵ یه‌كێك‌ه‬ ‫له‌و خانم‌ه ئه‌كته‌ران‌ه ‌ی خاوه‌ن ‌ی بینه‌رێك ‌ی‬ ‫زۆر‌ه و كاره‌كان������ ‌ی له‌هۆلیود بایه‌خ ‌ی‬ ‫تایبه‌تیان هه‌یه‌‪ ،‬به‌پێ������ ‌ی لێدوانه‌كان ‌ی‬ ‫ئه‌مدوایی‌ه ‌ی بۆ كه‌ناڵه‌كان ‌ی راگه‌یاندن‬ ‫به‌نیاز‌ه له‌قۆناغ������ ‌ی داهاتوو ‌ی ژیانیدا‬ ‫به‌هاوكار ‌ی ئه‌كه‌ته‌ر ‌ی ناودار تۆم كروز‬ ‫بایه‌خ ‌ی زیاتر بدات‌ه كار ‌ی هونه‌ری ‌ی‌و‬ ‫بیر له‌هاوسه‌رگیری ‌ی نه‌كاته‌و‌ه ‪،‬چونك‌ه‬ ‫به‌پابه‌ندبوونێك ‌ی ره‌سم ‌ی ده‌زانێت‌و لێ ‌ی‬ ‫ده‌ترسێت‪.‬‬ ‫دوا ‌ی به‌ش������دارییكرن ‌ی له‌گ������ه‌ڵ تۆم‬ ‫ی ‪knight and day‬‬ ‫كروزدا له‌فیلم ‌‬ ‫له‌ده‌رهێنان ‌ی جێمس مانگۆلد ك‌ه هه‌ر‬ ‫له‌رۆژان������ ‌ی یه‌كه‌م ‌ی نمایش������كردنییه‌و‌ه‬ ‫س������ه‌ركه‌وتنێك ‌ی باش������ ‌ی به‌ده‌ستهێنا‬

‫ه‬ ‫مادۆنا ده‌بێت ‌‬ ‫ی ‪w.e‬‬ ‫پاڵه‌وان ‌‬ ‫گۆرانیبێژ ‌ی پ������ۆپ‌و ئه‌كته‌ر ‌ی‬ ‫سینه‌مای ‌ی مادۆنا ‌ی ته‌مه‌ن ‪52‬ساڵ‬ ‫ی‬ ‫سه‌رقاڵ ‌ی وێنه‌گرتن ‌ی دیمه‌نه‌كان ‌‬ ‫فیلم ‌ی ‪w.e‬ـ‌ه ك‌ه له‌نووس������ین‌و‬ ‫ده‌رهێنان ‌ی خۆیه‌تی‌‪ ،‬فیلمه‌ك‌ه باس‬ ‫ی‬ ‫له‌ژیان ‌ی ویلس سیمبسۆن ‌ی ژن ‌‬ ‫شا ئیدوارد ‌ی هه‌شته‌م ده‌كات‌و‬ ‫بڕیاریش������‌ه‬ ‫له‌فیلمه‌كه‌دا‬ ‫جێم������س‬ ‫ی‬ ‫فۆكس رۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫شا جۆرج ‌‬ ‫پێنج������ه ‌م‬ ‫به‌ر جه‌ست‌ه‬ ‫بكات‪.‬‬

‫‪3,8‬ملی������ۆن دۆالر‬ ‫ده‌س������كه‌وت ‌ی ب������وو‪،‬‬ ‫كامی������رۆن دیاز‬ ‫خوازیار‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ك������روز زیاتر‬ ‫كاربكات‪ .‬‬ ‫س������ه‌با ر ه‌ت‬ ‫به‌سر و و ش������ت ‌ی‬ ‫كا ر كر د نیش������ی‬ ‫له‌گه‌ڵ ت������ۆم كروز‪،‬‬ ‫له‌لێدوانێكی������دا بۆگۆڤار ‌ی هه‌له‌و دیاز‬ ‫ئام������اژ‌ه ‌ی به‌وه‌ك������رد ك������‌ه كاركردن‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌كته‌رێك������ ‌ی وه‌ك كروز ئه‌گه‌ر‬ ‫بۆته‌نها جارێكیش بێت هه‌ست ‌ی ئه‌وه‌ت‬ ‫له‌ال درووس������تده‌كات ك‌ه هاوڕێیه‌ك ‌ی‬ ‫هه‌میش������ه‌ییت به‌ده‌ستهێناوه‌‪" ،‬كاتێك‬

‫س������ینارۆ ‌ی فیلمه‌كه‌م خوێنده‌و‌ه زۆرم‬ ‫ب������ه‌دڵ بوو‪ ،‬بۆی‌ه ن������اردم بۆ كروز به‌و‬ ‫هیوای������‌ه ‌ی به‌دڵ ‌ی بێت‪ ،‬خۆش������به‌ختان‌ه‬ ‫ئه‌ویش پێ������ ‌ی قایل ب������وو"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫دیاز خۆ ‌ی به‌به‌خت������ه‌وه‌ر ده‌زانێت ك‌ه‬ ‫له‌كار ‌ی هونه‌رییدا سه‌ركه‌وتن ‌ی باش ‌ی‬ ‫به‌ده‌س������تهێناوه‌و له‌رابردوو ‌ی هونه‌ری ‌ی‬

‫خۆ ‌ی په‌شیمان نییه‌‪" ،‬باشتروای‌ه په‌شیمان‬ ‫نه‌بین له‌و‌ه ‌ی ك‌ه ئه‌نجاممان داوه‌‪ ،‬پێویست‌ه‬ ‫په‌شیمان بین له‌و‌ه ‌ی نه‌مانتوانیو‌ه بیكه‌ین‌و‬ ‫له‌كیسمان چووه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ‌ی له‌هۆلیودا باو‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر ‪14‬سیناریۆیان خست‌ه به‌رده‌ستت‬ ‫ده‌ب ‌ێ به‌دوا ‌ی س������یناریۆ ‌ی ژمار‌ه ‪15‬دا‬ ‫بگه‌ڕێیت"‪.‬‬

‫برادپیتخوێنمژترینه‌‬ ‫ئه‌كته‌ر ‌ی ناودار ‌ی ئه‌مریكا پرادپیت‬ ‫توان������ ‌ی كێبڕكێ ‌ی نێ������وان خۆ ‌ی‌و‬ ‫ئه‌ستیر‌ه ‌ی الو باتینس������ۆن ناسراو‬ ‫ی‬ ‫به‌"نه‌و‌ه ‌ی دراكۆال" له‌به‌رژه‌وه‌ندی ‌‬ ‫ی‬ ‫خ������ۆ ‌ی یه‌كالبكات������ه‌وه‌و نازن������او ‌‬ ‫خوێنمژتری������ن كه‌س������ ‌ی هۆلی������وود‬ ‫به‌ده‌ستبهێنێت‪.‬‬ ‫راپرس������ییه‌كی‌‬ ‫به‌پێ������ ‌ی‬ ‫‪ Entertainment Tonight‬ك������‌ه‬ ‫به‌رنامه‌یه‌ك ‌ی كه‌ناڵ������ ‌ی ‪MBC4‬ـه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫برادپیت به‌به‌رجه‌سته‌كردن ‌ی رۆڵ ‌‬ ‫لویس دوبوانت له‌فیلم ‌ی (دیدارێك‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵ خوێنمژێك������دا) توانیویه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫نازناوه‌ك‌ه له‌یه‌ك������ه‌م ركابه‌ر ‌ی خۆ ‌‬ ‫رۆبیرت باتینسۆن وه‌ربگرێته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫پێشتر له‌میان‌ه ‌ی زنجیر‌ه فیلمه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫‪Twilight‬دا به‌وروژێنه‌رترین پیاو ‌‬

‫خوێنمژ ناسرابوو‪.‬‬ ‫به‌گوێر‌ه ‌ی راپۆرته‌ك‌ه ئیدوارد كۆلن‬ ‫وێڕا ‌ی توانا له‌راده‌به‌ده‌ره‌كان ‌ی وه‌ك‬ ‫هه‌ڵگژان به‌س������ه‌ر دره‌خت‌و خێرایی‬ ‫ی‬ ‫زۆر ‌ی جمووجۆڵه‌كان������ ‌ی‌و جوان������ ‌‬ ‫رووخسار ‌ی‌و هه‌ست ‌ی رۆمانسیان‌هی‌‪،‬‬ ‫نه‌یتوان ‌ی به‌سه‌ر تواناكان ‌ی براد پیتدا‬ ‫سه‌ركه‌وێت‪.‬‬ ‫له‌و راپۆرته‌دا ئاماژ‌ه به‌و‌ه كراو‌ه ك‌ه‬ ‫برادپیت له‌ریزبه‌ند ‌ی وروژێنه‌رترین‬ ‫خوێنمژه‌كان������‌ه به‌درێژای ‌ی مێژووی‌ ‬ ‫هۆلیوودو پل‌ه ‌ی یه‌كه‌م ‌ی به‌ده‌ستهێناوه‌‪.‬‬ ‫ناولێنان������ ‌ی رۆبی������رت باتینس������ۆن‬ ‫به‌نه‌و‌ه ‌ی دراكۆال بۆئه‌و‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫ك‌ه به‌مدوایی‌ه زانایان ‌ی بوار ‌ی جین‬ ‫له‌بریتانی������ا ئاش������كرایانكردوو‌ه ك‌ه‬ ‫جۆر ‌ی خوێنه‌ك‌ه ‌ی باتینسۆن له‌هه‌مان‬

‫ی‬ ‫جۆر ‌ی خوێنه‌ك‌ه ‌ی فالد ئیمبالیر ‌‬ ‫چواره‌م ‌ی حاكم ‌ی ترانس������لڤانیایه‌و‬ ‫ناس������راو‌ه به‌كۆن������ت دراك������ۆال ك‌ه‬ ‫نووس������ه‌ر ‌ی ئێرله‌ندی برام ستۆكه‌ر‬ ‫ی‬ ‫له‌س������اڵ ‌ی ‪1897‬دا‪ ،‬بۆنووس������ین ‌‬ ‫ی‬ ‫رۆمان ‌ی به‌ناوبانگ ‌ی دراكۆال سوود ‌‬ ‫له‌ژیاننامه‌ك‌ه ‌یبینیوه‌‪.‬‬

‫فیلمی به‌رد بارانكردنی سوره‌یا نمایش ده‌كرێت‬ ‫ئیس���ل��ام‌و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یه‌تی‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئا‪ :‬كاو‌ه حه‌سه‌ن‬ ‫جیهانی خۆرئاوا پێ������ی وای‌ه ك‌ه‬ ‫فیلمی (‪ )the stoning of soraya‬ده‌بێ������ت ئاینی ئیس���ل��ام میانڕه‌و‬ ‫له‌ده‌رهێنانی سایرۆس نێو راستی بێت به‌رامب������ه‌ر هاوواڵتیانی خۆی‬ ‫ـی������ه‌و س������اڵی ‪ 2008‬له‌ئه‌مه‌ری������كا‬ ‫به‌رهه‌مهێنراوه‌‪ ،‬جێمیس كۆڤیزاڵ‌و‬ ‫شوهرا ئه‌گداش������ڵۆو موژان مانۆ‬ ‫رۆڵی س������ه‌ره‌كی تێ������دا ده‌بینن‌و‬ ‫ماوه‌كه‌ی ‪111‬خوله‌كه‌‪.‬‬ ‫چه‌ند تێبینییه‌ك سه‌باره‌ت به‌م فیلمه‌‪:‬‬ ‫‪ .1‬نابێت هیچ كه‌س������ێك له‌خوار‬ ‫‪18‬سااڵنه‌و‌ه ئه‌م فیلم‌ه ببینێت‪.‬‬ ‫ی بۆ یه‌ك جار‬ ‫‪ .2‬ئه‌وه‌ی ئه‌م فیلم‌ه ‌‬ ‫ببینێت له‌ژیانیدا نایبینێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .3‬له‌زۆرب������ه‌ی واڵتاندا ئه‌م فیلم‌ه‬ ‫قه‌ده‌غه‌ك������را له‌ب������ه‌ر دڵره‌قی‌و ئه‌و‬ ‫توندووتیژییه‌ی ك������‌ه له‌فیلمه‌كه‌دا‬ ‫ده‌رده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫‪ .4‬ئه‌وه‌ی باوه‌ڕی به‌هه‌ر شۆڕشێك‬ ‫هه‌ی������ه‌‪ ،‬هه‌م������وو شۆڕش������ه‌كانی‬ ‫خۆرهه‌اڵتی ده‌ریای ناوه‌ڕاس������تی‬ ‫له‌به‌ر چاو ده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه ك‌ه ب������ڕی پێنج ملیۆن‬ ‫دۆالری تێچوو‌ه‌و پاره‌یه‌كی هێجگار‬ ‫كه‌مه‌‪ ،‬به‌اڵم گه‌وره‌ترین مشتوومڕی‬ ‫ئایین������ی‌و سیاس������ی‌و كۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫لێكه‌وته‌و‌ه له‌هه‌موو جیهان‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫له‌جیهان������ی ئیس���ل��امی‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫پێیانوای‌ه ئه‌م فیلم‌ه ناشرینكردنی‬

‫س������وره‌یایه‌ی باڵوكرده‌و‌ه له‌ساڵی‬ ‫به‌تایبه‌تی ژنان‪.‬‬ ‫كاتێك رۆژنامه‌نووس������ی ئێرانی ‪ ،1980‬بوو به‌پڕ فرۆشترین كتێب‬ ‫ـ فه‌ڕه‌نس������ی‪ ،‬فه‌ره‌یدون ساحیب له‌هه‌موو جیهان‪ ،‬چیرۆكه‌كه‌ش باس‬ ‫جه‌م‪ ،‬ئه‌م چیرۆكی به‌ردبارنكردنی له‌و كچ‌و ژنان‌ه ده‌كات ك‌ه له‌ئێران‌و‬ ‫جیهانی ئیسالمی به‌به‌ردبارانكردن‬ ‫له‌ناو ده‌برێن‌و مافی ژنان پێشێل‬ ‫ده‌كرێت‌و ون ده‌بێت ك‌ه زۆربه‌یان‬ ‫ی وه‌ك‬ ‫به‌ب������ێ ئ������ه‌وه‌ی تاوانێك������ ‌‬ ‫زینایان ئه‌نجام دابێت له‌ناوده‌برێن‪،‬‬ ‫ئه‌ویش له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندی ئایین‌و‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه‌و كولتوری پیاوساالریی‪،‬‬ ‫ژنان ده‌كرێن‌ه قوربانی ئه‌و دۆخ‌ه‬ ‫ناله‌باره‌‪ ،‬هه‌ر به‌م پاساو‌ه له‌زۆربه‌ی‬ ‫واڵتانی جیهانی ئیس���ل��امی ژنان‬ ‫رووبه‌ڕووی ئه‌م ئازار‌ه كوشنده‌ی‌ه‬ ‫ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه چوار خه‌اڵتی جیهانی‬ ‫ی‬ ‫وه‌رگرت������ووه‌‪ ،‬له‌وان������‌ه خه‌اڵت������ ‌‬ ‫فیس������تیڤاڵی گێنتی س������ینه‌مایی‪،‬‬ ‫وێنه‌گرانی ئه‌مه‌ریكا‪ ،‬فیستیڤاڵی‬ ‫ی‬ ‫مانگ������ی ده‌س������تكرد‌و خه‌اڵت������ ‌‬ ‫فیستیڤاڵی لۆس ئه‌نجڵوس‪.‬‬ ‫خوێنه‌رانی به‌ڕێزی نم نم‌و هه‌ر‬ ‫بینه‌رێكی دیك‌ه ك‌ه ده‌یه‌وێت ئه‌م‬ ‫فیلم‌ه ببینێت‪ ،‬ده‌توانن كاژێر‬ ‫ی ئێواره‌ی شه‌ممه‌ی‬ ‫‪4:30‬خوله‌ك ‌‬ ‫داهاتوو ‪ 2010/7/31‬له‌گه‌له‌ری‬ ‫سه‌رده‌م له‌سلێمانی ببینێت‪.‬‬


‫ژماره ‪34:‬‬

‫ی برژانگه‌كانت‬ ‫چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌ك بۆپڕكردنه‌وه‌و درێژكردنه‌و ‌ه ‌‬ ‫ڕه‌نگ������‌ه هه‌م������وو خانمێ������ك‬ ‫ی‬ ‫له‌بنه‌ڕه‌ته‌و‌ه خاوه‌ن ‌ی برژانگێك ‌‬ ‫پڕو درێژ نه‌بێت‪ ،‬ئاشكراش‌ه ك‌ه‬ ‫برژانگ هه‌تا پڕترو درێژتربێت‬ ‫تایب������ه‌ت‬ ‫س������یحرێك ‌ی‬ ‫ده‌به‌خشێت‌ه چاوه‌كان‪،‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر برژانگه‌كانت‬

‫هه‌فته‌ی������ه‌دا‬ ‫ل������ه‌م‬ ‫له‌كاره‌كه‌تدا پاداش������ت‬ ‫ده‌كرێیت‪،‬چاوپێكه‌وتنت‬ ‫به‌خۆشه‌ویس������ته‌كه‌ت‬ ‫هه‌ندێك وزه‌ت بۆده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌‪ ،‬له‌ڕێگ‌ه ‌ی‬ ‫چاوپێكه‌وتنێكه‌و‌ه هه‌ندێك كه‌س ‌ی نو ‌ێ‬ ‫ده‌ناسیت‌و به‌بینینیان شادمان ده‌بیت‪.‬‬ ‫گ‌هش� � ��ته‌كان ‌ی په‌یو‌هس� � ��ت‬ ‫به‌كاره‌ك‌هت � � �ه‌و‌ه جگه‌له‌و‌هی‌‬ ‫له‌الیه‌ن ‌ی داراییه‌و‌ه س� � ��ودت‬ ‫پێده‌گه‌ی‌هن� � ��ن ده‌بن‌ه هۆی‌‬ ‫ناسین ‌ی ك‌هس� � ��ان ‌ی نوێ‌‪ ،‬ده‌توان ‌ی به‌شداری‌‬ ‫له‌هه‌ندێ� � ��ك بۆن‌ه ‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی� � ��دا بكه‌یت‪،‬‬ ‫ئاگادار ‌ی خه‌رجییه‌كانت به‌‪.‬‬ ‫به‌ر له‌و‌ه ‌ی ئیمزا له‌سه‌رهیچ‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌ی������ه‌ك بكه‌ی������ت‬ ‫له‌دروس������ت ‌ی ناوه‌ڕۆكه‌ك‌هی‌‬ ‫دڵنیابه‌‪ ،‬ڕه‌نگ������‌ه ڕوبه‌ڕوی‌‬ ‫هه‌ڵوێستێك ‌ی دژوار ببیته‌و‌ه له‌به‌رئه‌و‌ه هه‌وڵبده‌‬ ‫دان به‌ڕاس������تییكاندا بنێیت‪ ،‬به‌رله‌و‌ه ‌ی هه‌موو‬ ‫شتێكت له‌ده‌ست بچێت‪.‬‬ ‫ئه‌م هه‌فته‌ی������‌ه توانات هه‌ی‌ه‬ ‫هه‌ندێ������ك گۆڕان������كار ‌ی‬ ‫ئه‌نج������ام بده‌یت‪ ،‬ئاگادار ‌ی‬ ‫هه‌ڵوێس������ت ‌ی یه‌كێ������ك‬ ‫له‌هاوڕێكان������ت ب‌ه گه‌رچ ‌ی‬ ‫مامه‌ڵه‌ت باش‌ه له‌گه‌ڵیدا‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و هه‌وڵ ده‌دات‬ ‫زیانت پێبگه‌یه‌نێت‪.‬‬ ‫ده‌كه‌ی������ت‬ ‫هه‌س������ت‬ ‫خۆشه‌ویس������ته‌كه‌ت وه‌ك‬ ‫پێویس������ت مامه‌ڵه‌ت ناكات‪،‬‬ ‫ئه‌نجامدان������ ‌ی هه‌ندێ������ك‬ ‫گه‌شت كارێك ‌ی باش������‌ه بۆدووركه‌وتنه‌و‌ه له‌و‬ ‫دۆخ‌ه ‌ی تیایدایت‪ ،‬هه‌وڵبد‌ه ئه‌و گه‌شت‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوڕێیه‌ك ‌ی نزیكتدا ئه‌نجام بده‌یت‪.‬‬ ‫ب������ا مامه‌ڵه‌كردن������ت له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌رۆك كاره‌كه‌ت هه‌ندێك‬ ‫نه‌رم������ ‌ی به‌خۆی������ه‌و‌ه ببینێت‬ ‫نه‌بادا كاره‌كه‌ت له‌ده‌س������ت‬ ‫بده‌یت‪ ،‬له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ت‬ ‫ڕووبه‌ڕوو ‌ی هه‌ندێك كێش‌ه ‌ی سۆزدار ‌ی ده‌بیته‌وه‬ ‫هه‌وڵبد‌ه‌ ئه‌م هه‌فته‌ی‌ه ته‌رخان‬ ‫بكه‌یت بۆبه‌سه‌ربردن ‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌ندامان������ ‌ی خێزانه‌كه‌تدا‪،‬‬ ‫پرۆژه‌یه‌ك ‌ی تاز‌ه دێت‌ه پێشه‌وه‌‬ ‫قازانج������ ‌ی دارای ‌ی باش������ی‌‬ ‫ده‌بێت‌و ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ناس������ین ‌ی كه‌سانێك كه‌‬ ‫دواتر سودیان ده‌بێت بۆت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر كاره‌كانت به‌باشی‌‌و‬ ‫له‌كات ‌ی خۆی������دا جێبه‌جێ‌‬ ‫بكه‌یت خ������ه‌اڵت ده‌كرێیت‪،‬‬ ‫هه‌ن������د ‌ێ كات له‌گ������ه‌ڵ‬ ‫هاوڕێكانتدا به‌سه‌رده‌به‌یت‌و‬ ‫چه‌ندین گه‌ش������ت ئه‌نج������ام ده‌ده‌یت‪ ،‬چاالكییه‌‬ ‫ڕۆشنبیرییه‌كان سود ‌ی زۆرت پێده‌گه‌یه‌نن‪.‬‬ ‫پێویس������ت‌ه هه‌ندێ������ك‬ ‫به‌ڵگه‌نام������‌ه ‌ی یاس������ای ‌ی‬ ‫بگۆڕیت بۆئه‌و‌ه ‌ی دوچار ‌ی‬ ‫كێش������‌ه نه‌بیته‌وه‌‪ ،‬بار ‌ی‬ ‫سۆزداریت باشترده‌بێت‬ ‫كاتێك له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویسته‌كه‌ت هه‌ندێك‬ ‫كات به‌سه‌رده‌به‌ن‪.‬‬ ‫ش������ێواز ‌ی كاركردن������ت‬ ‫به‌دڵس������ۆزان‌ه ده‌بێت‌ه هۆی‌‬ ‫ڕاكێش������ان ‌ی س������ه‌رنجی‌‬ ‫س������ه‌رۆك كاره‌ك������ه‌ت‪،‬‬ ‫ئه‌نجامدان������ ‌ی هه‌ندێ������ك‬ ‫گۆڕانكار ‌ی له‌شێواز ‌ی ماڵه‌كه‌تدا ئاسوده‌ییت‬ ‫پێده‌به‌خش������ێت‪ ،‬ب������ه‌اڵم هه‌وڵب������د‌ه باری‌‬ ‫ته‌ندروستیت فه‌رامۆش نه‌كه‌یت‪.‬‬ ‫زۆرو‬ ‫ماندوبوون������ ‌ی‬ ‫تێوه‌گالن������ت به‌هه‌ندێك‬ ‫كێش‌ه ‌ی كتوپڕه‌و‌ه بار ‌ی‬ ‫ته‌ندروس������تیت ب������ه‌ره‌و‬ ‫خراپبوون ده‌به‌ن‪ ،‬ئه‌وان‌ه ‌ی‬ ‫ب������ه‌دوا ‌ی كاردا ده‌گه‌ڕێ������ن ئ������ه‌م هه‌فته‌ی‌ه‬ ‫فرسه‌تێك ‌ی باش ده‌بێت بۆیان‪.‬‬ ‫ڕه‌نگ������‌ه ل������ه‌م هه‌فته‌یه‌دا‬ ‫گۆڕانكار ‌ی له‌ش������وێن ‌ی‬ ‫نیشته‌ج ‌ێ بونتاندا بكه‌ن‬ ‫ئه‌م������ه‌ش ده‌بێت������‌ه هۆ ‌ی‬ ‫ماندوبون������ ‌ی ئه‌ندامان ‌ی‬ ‫خێزانه‌ك������ه‌ت‪ ،‬ماندوی ‌ی زۆرت چه‌ش������ت‬ ‫له‌كاره‌كه‌تدا ئیس������تاش كات ‌ی ئه‌وه‌ی‌ه به‌ر ‌ی‬ ‫ئه‌وماندوبون‌ه بخۆیت‪.‬‬

‫ی‬ ‫ته‌نك‌وكورت بوون ده‌توان ‌‬ ‫به‌م ڕێگایان‌ه ‌ی خواره‌و‌ه‬ ‫چاره‌س������ه‌ر ‌ی ئه‌و حاڵه‌ت‌ه‬

‫بكه‌یت‪:‬‬ ‫‪ .1‬ڕۆن گه‌رچ������ه‌ك باش������ترین‬ ‫ی‬ ‫مادده‌ی‌ه بۆپڕكردن‌و خۆراك پێدان ‌‬ ‫برژانگه‌كان‪ ،‬بۆئه‌م مه‌به‌سته‌ش هه‌موو‬ ‫ی‬ ‫شه‌وێك پێش نوس������تن به‌فڵچه‌یه‌ك ‌‬ ‫ماس������كارا ك‌ه بۆئ������ه‌م كار‌ه ته‌رخان‬

‫كرابێت برژانگه‌كانت دابهێنه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌كات ‌ی ئارایشتكردندا‬ ‫پێش ئ������ه‌و‌ه ‌ی ماس������كارا بده‌یت له‌برژانگه‌كانت باش������تروای‌ه‬ ‫به‌كلینێكسێك فڵچ‌ه ‌ی ماس������كاراك‌ه پاك بكه‌یته‌وه‌‪ ،‬كاتێكیش‬ ‫ی‬ ‫ماسكارات له‌سه‌ر برژانگه‌كانت دانا به‌فڵچ‌ه ‌ی ماسكاراك‌ه كۆتای ‌‬ ‫ی‬ ‫برژانگه‌كان بۆچه‌ند چركه‌یه‌ك له‌ف بك‌ه هه‌روه‌ك چۆن كات ‌‬ ‫ی‬ ‫سشواركردن ‌ی قژه‌كه‌ت ئه‌وكاره‌ئه‌نجام ده‌ده‌یت‪ ،‬دوا ‌ی ئه‌م‌ه چین ‌‬ ‫ی‬ ‫دووه‌م له‌ماس������كارا دابنێ‌‪ ،‬به‌اڵم ئاگادارب‌ه به‌ر له‌وشكبونه‌و‌ه ‌‬ ‫چین ‌ی یه‌كه‌م ئه‌وكار‌ه ئه‌نجام بده‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ دانان ‌ی چین ‌ی دووه‌میش‬ ‫بۆجیاكردنه‌وه‌یان له‌یه‌كتر به‌فڵچه‌یه‌ك ‌ی تایبه‌ت برژانگه‌كان شان‌ه‬ ‫بكه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬بۆپاراستن ‌ی ته‌ندروست ‌ی چاوه‌كانت پێش نوستن چاوه‌كانت‬ ‫ی‬ ‫له‌ئارایشت‌و به‌تایبه‌تیش له‌ماسكارا پاك بكه‌ره‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه مانه‌و‌ه ‌‬ ‫ماسكارا به‌برژانگه‌كانه‌و‌ه زیانیان پێده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬هه‌روه‌ها زوو‬ ‫ی‬ ‫زوو ماس������كاراكه‌ت بگۆڕ‌ه تا نه‌بێت‌ه ژینگه‌یه‌ك بۆكۆبونه‌و‌ه ‌‬ ‫میكرۆب‬ ‫‪ .3‬پێویست‌ه كات ‌ی داخستنه‌و‌ه ‌ی ماسكارا به‌توند ‌ی پاڵ به‌فڵچه‌كه‌‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫نه‌نێیت‪ ،‬چونك‌ه هه‌وا ده‌چێت‌ه ناو قوتو ‌ی ماسكاراكه‌وه‌و وشك ‌‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬باشتروای‌ه به‌هێمن ‌ی ئه‌و كار‌ه بكه‌یت‪.‬‬

‫ی جوانكاری‌!‬ ‫ی چا وه‌ك هۆیه‌ك ‌‬ ‫ی كیس ‌‬ ‫به‌كارهێنان ‌‬ ‫ئایا پ������اش ئه‌و‌ه ‌ی چاكه‌ت خ������وارده‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ێ ئه‌ده‌یت‌ه ناو س������ه‌تڵ ‌‬ ‫كیس������ه‌ك‌ه ف������ڕ ‌‬ ‫خۆڵه‌كه‌وه‌؟ ئه‌گ������ه‌ر وه‌اڵمه‌كه‌ت به‌ڵێیه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه بزان‌ه ئه‌توان ‌ی سوود ‌ی ل ‌ێ ببینیت‬ ‫بۆجوانكاریت پێش ئ������ه‌و‌ه ‌ی ئه‌و كار‌ه‬ ‫بكه‌یت‪:‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .1‬كیس������ ‌ی چا ‌ی ڕه‌ش پ������اش ئه‌و‌ه ‌‬ ‫له‌نێو ئاو ‌ی گه‌رمدا داتناوه‌‪ ،‬ده‌ریبهێنه‌و‬

‫بۆماو‌ه ‌ی س ‌ێ خوله‌ك له‌سه‌ر لێوه‌كانت‬ ‫دایبنێ‌‪ ،‬چونك‌ه ترشه‌ك‌ه ‌ی ناو ‌ی ده‌بێت‌ه‬ ‫هۆ ‌ی شێداركردنه‌و‌ه ‌ی لێوه‌كانت‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئه‌گ������ه‌ر ژێرچاوه‌كان������ت زوو زوو‬ ‫ی‬ ‫ده‌ئاوس������ێن؟ چه‌ند كیس������‌ه چایه‌ك ‌‬ ‫به‌كارهێن������راو بهێن������ه‌و بیك������ه‌ر‌ه ناو‬ ‫به‌فرگره‌كه‌و‌ه پاش ساردبونییان له‌سه‌ر‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌كانت دایان بن ‌ێ ئاوس������اوییه‌ك‌ه ‌‬

‫قاپقاپ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬

‫خانمان پاش ته‌مه‌نی‌‬ ‫ی چیان‬ ‫ی ساڵ ‌‬ ‫س‌‬ ‫به‌سه‌ردێت؟‬

‫شاره‌زا كۆنه‌كان‌و توێژینه‌و‌ه زانستییه‌كان پاش‬ ‫ئه‌نجامدان ‌ی چه‌ندین توێژینه‌و‌ه زۆر ڕاس������ت ‌ی‬ ‫زانستیان سه‌لماندوو‌ه سه‌باره‌ت به‌گۆڕانكارییه‌‬ ‫جه‌سته‌ییه‌كان ‌ی له‌ش ‌ی خانمان له‌پاش ته‌مه‌ن ‌ی سی‌‬ ‫ساڵییه‌وه‌‪ ،‬له‌وان‌ه له‌پاش ته‌مه‌ن ‌ی س ‌ی ساڵ ‌ی ئافره‌ت‬ ‫جوانییه‌ك������‌ه ‌ی زیادده‌كات ب������ه‌راورد به‌ته‌مه‌نی‌‬ ‫بیسته‌كان‪ ،‬هه‌رچه‌ندێك له‌ته‌مه‌ندا به‌ره‌و پێش‬ ‫بچێت جوانی‌‌و مێینه‌ی������ ‌ی زیاترده‌بێت ته‌نانه‌ت‬ ‫دوا ‌ی ته‌مه‌ن ‌ی س������ ‌ی ساڵیش‪ ،‬چونك‌ه سروشتی‌‬ ‫له‌ش������ ‌ی ئافره‌ت وای‌ه له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێش چوونی‌‬ ‫ته‌مه‌نیدا جه‌س������ت‌ه ‌ی پڕترو دامه‌زراوترده‌بێت‪،‬‬ ‫به‌مه‌ش ئه‌و به‌شان‌ه ‌ی له‌ش ‌ی ك‌ه مێینه‌ی ‌ی ده‌رده‌خه‌ن‬ ‫زیاتر ده‌رده‌كه‌ون‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی دیكه‌و‌ه توانا ‌ی سێكس ‌ی زیاد ده‌كات‌و‬ ‫یه‌كس������ان ده‌بێت به‌و توانای������‌ه ‌ی له‌پیاودا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫چونك‌ه ل������ه‌و ته‌مه‌ن������ه‌دا ده‌ردراوه‌كان ‌ی ناوچ‌هی‌‬ ‫ز ‌ێ زیادده‌كه‌ن‪ ،‬سۆزیش ‌ی زیاترده‌بێت به‌راورد‬ ‫به‌ساڵه‌كان ‌ی پێشوتری‌‪ ،‬هاوكات الیه‌ن ‌ی ژیریشی‌‬ ‫به‌ره‌وپێ������ش ده‌چێت‌و باش������تر له‌پیاو تێده‌گات‬ ‫به‌تایبه‌ت له‌الیه‌ن ‌ی سێكسی‌و سۆزدارییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ڕووی������دا ئافره‌ت تائ������ه‌م ته‌مه‌ن‌ه ژیانی‌‬ ‫هاوسه‌رگیر ‌ی دروست نه‌كردبوو ئه‌وا به‌وپه‌ڕی‌‬ ‫بایه‌خ������ه‌و‌ه هاوبه‌ش������ ‌ی ژیان������ ‌ی هه‌ڵده‌بژێرێت‪،‬‬ ‫به‌پێچه‌وان������‌ه ‌ی ئ������ه‌و كچان������ه‌و‌ه ك������‌ه له‌ته‌مه‌نی‌‬ ‫بیسته‌كاندان‪ ،‬چونك‌ه ئه‌وان پیاوێك هه‌ڵده‌بژێرن‬ ‫س������ۆزیان بجوڵێنێت‪ ،‬له‌پاش ته‌مه‌ن ‌ی بیس������ت‬ ‫س������اڵ ‌ی بیركردنه‌وه‌ی ده‌گۆڕێ������ت له‌والیه‌نه‌وه‌‬ ‫به‌جۆرێك پێ ‌ی باش������تر‌ه به‌ته‌نها بژ ‌ی نه‌وه‌ك‬ ‫له‌گه‌ڵ كه‌سێكدابێت بێزار ‌ی بكات‪ .‬ئه‌وئاره‌زوو‬ ‫ده‌كات هاوبه‌شێك ‌ی ڕۆمانس ‌ی هه‌بێت‌و كێش‌هی‌‬ ‫بۆدروست نه‌كات‪ .‬به‌گشت ‌ی خانمان له‌م ته‌مه‌نه‌دا‬ ‫ژیرترن‪ ،‬كه‌س������ایه‌تیان به‌هێزت������ره‌‪ ،‬جوانترن‪،‬‬ ‫زووتر كاریگه‌ر ‌ی ده‌كه‌ن‌ه س������ه‌ر چوارده‌وریان‪،‬‬ ‫الیه‌ن ‌ی ده‌روونیان جێگیرترده‌بێت‪ ،‬شاره‌زاییان‬ ‫زیاترده‌بێت له‌چاره‌س������ه‌ركردن ‌ی كێشه‌كاندا‪،‬‬ ‫ده‌توانن چاره‌نوس ‌ی خۆیان دیار ‌ی بكه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫شاره‌زایانه‌ترو وردتر پۆشاكه‌كانیان هه‌ڵده‌بژێرن‪.‬‬

‫یه‌كێك له‌نمایشه‌كان ‌ی كارل الگرفیلد‪-‬‬ ‫دار شانیل بۆ به‌هارو هاوین ‌ی ئه‌مساڵ‬ ‫س������ه‌رله‌نو ‌ێ زیندوكردنه‌و‌ه ‌ی مۆدێل ‌ی‬ ‫قاپقاپ بوو ك‌ه وه‌ك ش������ۆكێك وابوو‬ ‫به‌نیس������به‌ت جیهان ‌ی نمایش������ ‌ی جل‌و‬ ‫به‌رگه‌وه‌‪ ،‬مش������تومڕێك ‌ی زۆر ‌ی نایه‌و‌ه‬ ‫له‌نێوه‌ن������د ‌ی جیهان������ ‌ی مۆدێالت‌و ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌شدا ك‌ه هه‌میش������‌ه به‌په‌رۆشه‌و‌ه‬ ‫چاوه‌ڕوان������ ‌ی داهێنانه‌كان ‌ی الگه‌رفیڵد‬ ‫ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫له‌ڕاس������تیدا ئاماده‌ب������ووان به‌وپ������ه‌ڕ ‌ی‬ ‫سه‌رسامیه‌و‌ه له‌نمایش������ه‌كه‌یان ده‌ڕوان ‌ی‬ ‫كاتێك بینیان به‌ش������ێك ‌ی نمایش������ه‌ك‌ه‬ ‫پێكهاتب������وو له‌گه‌ڕان������ه‌و‌ه ‌ی زه‌مه‌ن������ ‌ی‬

‫خاوه‌ن ئیمتیاز‪:‬‬

‫سه‌رنوسه‌ر‪:‬‬

‫کۆمپانیای رووداو‬

‫شوان ئاده‌م ئه‌یڤه‌س‬

‫خێزانی نم‌نم‬ ‫به‌رزان عه‌لی‌ حه‌مه‬

‫چاره‌سه‌ر ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ .3‬پاشماو‌ه ‌ی چا ‌ی ڕه‌ش بێنه‌و بیكه‌ر‌ه‬ ‫ناو ده‌فرێكه‌و‌ه ك‌ه ئاو ‌ی تێدابێت‪ ،‬پاشان‬ ‫قاچه‌كانت ‌ی تیادابنێ‌‪ ،‬ده‌بینیت قاچه‌كانت‬ ‫نه‌رمده‌كاته‌وه‌و بۆنیان خۆش ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ .4‬كیس‌ه چا ‌ی س������اردبوه‌و‌ه به‌كاردێت‬ ‫ی‬ ‫بۆ البردن ‌ی هێڵ‌و خاڵ ‌ی ڕه‌ش ‌ی ده‌ور ‌‬ ‫چاوه‌كان‪.‬‬

‫سه‌روه‌ر که‌ریم سه‌عید‬

‫پێاڵو ‌ی قاپقاپ‪ ،‬به‌اڵم به‌وپه‌ڕ ‌ی شیكی‌و‬ ‫قه‌شه‌نگییه‌وه‌‪.‬‬ ‫قاپقاپ‪ ،‬مۆدێل ‌ی س������ااڵن ‌ی حه‌فتاكان‬ ‫بوو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مڕۆ له‌الیه‌ن دار ش������انیل‬ ‫گه‌ڕایه‌و‌ه بۆ پێشانگا جیهانییه‌كان‪ ،‬ئیتر‬ ‫به‌هۆ ‌ی دروستكردن ‌ی بێت ل‌ه دار یان‬ ‫الساییكردنه‌و‌ه له‌ڕازاندنه‌و‌ه ‌ی به‌بابه‌ت ‌ی‬ ‫ئه‌نتیك‌ه تا بۆچونه‌ده‌ره‌و‌ه ‌ی ڕۆژو شه‌ویش‬ ‫بتوان ‌ی سود ‌ی ل ‌ێ ببینیت‪.‬‬ ‫زۆر كه‌س������ایه‌ت ‌ی به‌ناوبانگ������ ‌ی وه‌ك‬ ‫الكساشنگ‪ ،‬راشیل بیلسۆن‪ ،‬جینیگه‌ر‬ ‫گارن‌هر‌و هتد به‌قاپقاپه‌و‌ه ده‌ركه‌وتوون‪،‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر تۆش ئه‌ته‌وێ������ت بچیت‌ه ڕیز ‌ی‬ ‫ئه‌وانه‌و‌ه ئه‌م هاوین‌ه قاپقاپ له‌پێ بكه‌‪.‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7/25‬‬

‫‪19‬‬

‫كۆندۆلیزا رایس‌و‬ ‫چیرۆكی‌‬ ‫سه‌ركه‌وتنی‬

‫نوسینی‌‪ :‬ئه‌نتۆنیا فیلیكس‬ ‫ی بۆ عه‌ره‌بی‌‪ :‬سه‌عید ئه‌لحسنیه‌‬ ‫وه‌رگێڕان ‌‬ ‫ی بۆ كوردی‌‪ :‬رێباز زه‌نگه‌نه‌‬ ‫وه‌رگێڕان ‌‬

‫‪11‬‬

‫رایس زۆر توندو ره‌ق ‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌وان ‌ه ‌ی‬ ‫سنوور ‌ی خۆیان ده‌به‌زێنن‬ ‫رۆژێكیان به‌یه‌كێك له‌وان‌ه ‌ی چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵیدا كرد‬ ‫وتی‌‪" :‬هه‌ركه‌سێك به‌باش ‌ی بمناسێت تێده‌گات ئه‌و قسه‌یه‌م‬ ‫زۆر به‌ڕاسته‌‪ ،‬ئه‌وه‌یش تێده‌گات ك‌ه ئه‌گه‌ر ئه‌و كاره‌م بۆپیشنیاز‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬ئه‌وا ده‌ستبه‌ردار ‌ی كاركردن له‌گه‌ڵ حاكم ده‌بم"‪.‬‬ ‫باوك ‌ی كۆن������د ‌ی راهێنه‌ر ‌ی یاری ‌ی تۆپ ‌ی پ������ ‌ێ بوو‪ ،‬به‌هۆی‌‬ ‫ئه‌ویشه‌و‌ه كۆند ‌ی له‌ته‌مه‌ن ‌ی د‌ه ساڵیدا ئاشنا ‌ی زۆر شت ‌ی ئه‌و‬ ‫یاریی‌ه بوو‪ ،‬ره‌نگ‌ه ئه‌وه‌ند‌ه ‌ی له‌بار‌ه ‌ی ئه‌و یارییه‌و‌ه زانیبێت كه‌‬ ‫هیچ شه‌یدایه‌ك ‌ی یارییه‌ك‌ه به‌درێژای ‌ی ژیان ‌ی ئه‌وه‌ند‌ه شاره‌زا‬ ‫نه‌بووبێت‪ .‬هه‌میش‌ه كۆند ‌ی حه‌زیده‌كرد له‌بار‌ه ‌ی تۆپ ‌ی پێوه‌‬ ‫قس������‌ه بكات‌و گرنگ ‌ی ئه‌و یاریی‌ه ‌ی وه‌ك به‌شێك ‌ی زیندووی‌‬ ‫رۆش������نبیر ‌ی واڵت راڤ‌ه ده‌كرد‌و ده‌ی������وت‪" :‬له‌گه‌ڵ رێزی‌‬ ‫زۆرم بۆیاری بایسبۆڵ‪ ،‬پێموای‌ه به‌ڕاست ‌ی تۆپ ‌ی پ ‌ێ جۆرێك‬ ‫له‌به‌سه‌ربردن ‌ی كات ‌ی خۆش‌و رابواردن ‌ی نه‌ته‌وه‌یی‌ه ك‌ه خه‌ڵك‬ ‫به‌جیاوازی ‌ی بار ‌ی كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و ره‌گه‌زییه‌و‌ه پێكه‌و‌ه ده‌به‌ستێت‌و‬ ‫بڕوام وای‌ه ك‌ه دامه‌زراوه‌ییه‌ك ‌ی نه‌ته‌وه‌ی ‌ی گرنگه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك������ ‌ی تره‌و‌ه كۆند ‌ی هۆگر ‌ی به‌راوردكردن بوو له‌نێوان‬ ‫مێژوو ‌ی س������ه‌ربازی ‌ی واڵت‌و مێژوو ‌ی تۆپ ‌ی پێ‌‪ ،‬ئه‌و ش������ت‌هی‌‬ ‫كاتێك روونكرده‌و‌ه ك‌ه وتی‌‪" :‬مێژوو ‌ی س������ه‌رباز ‌ی له‌نێوان‬ ‫قازانج‌و س������ووده‌كان ‌ی هێرش‌و به‌رگریدا ده‌له‌رێته‌وه‌‪ ،‬تۆپی‌‬ ‫پێیش له‌وجۆره‌یه‌"‪.‬‬ ‫كۆند ‌ی كه‌سایه‌تییه‌ك ‌ی به‌هێز ‌ی ئه‌وتۆ ‌ی هه‌ی‌ه ك‌ه وایلێكردووه‌‬ ‫له‌نێو كایه‌یه‌ك ‌ی پاوانكراو بۆپیاواندا ده‌ست به‌خه‌سڵه‌ته‌كانی‌‬ ‫خۆیه‌و‌ه بگرێت‪ .‬له‌وه‌یشدا هاوشێو‌ه ‌ی چه‌ند ژنێك ‌ی دیك‌هی‌‬ ‫بازن‌ه سیاسیی‌ه نێوخۆییه‌ك‌ه ‌ی بوش ـه‌‪ ،‬ك‌ه خاتوو كارین هۆگز‬ ‫یه‌كێكیانه‌‪ ،‬ك‌ه ماوه‌یه‌ك ‌ی زۆر راوێژكار ‌ی بوش بوو‪ .‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫كۆڵن پاوڵ ده‌ربار‌ه ‌ی كۆند ‌ی ده‌ڵێت‪" :‬ئه‌و یه‌كه‌مجار‌و پێش‬ ‫هه‌موو ش������تێك بۆئه‌و‌ه درووست بوو‌ه ببێت به‌خانم"‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كۆند ‌ی ناتوانێت ئه‌و ژن‌ه ش������ۆخ‌و شه‌نگ‌ه باشووریی‌ه خاوه‌ن‬ ‫بۆت‌ه دیاریكراو‌ه بێت ك‌ه پشت به‌جیاوازیی‌ه باشوورییه‌ك‌هی‌‬ ‫ببه‌ستێت بۆسه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر هه‌ڵوێست‌ه قورسه‌كاندا‪.‬‬ ‫له‌وتارێك ‌ی خاتوو ئیالین سكیۆلینۆدا له‌رۆژنام‌ه ‌ی نیویۆرك‬ ‫تایم������ز باس له‌وه‌ك������را ك‌ه له‌هه‌فته‌كان������ ‌ی كۆتای ‌ی هه‌ڵمه‌تی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن‌ه س������ه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌دا ده‌رك������ه‌وت ك‌ه ئه‌ندامانی‌‬ ‫سیاسه‌ت ‌ی ده‌ره‌و‌ه له‌هه‌ڵمه‌ته‌كه‌‪ ،‬ب ‌ێ مۆڵه‌ت ‌ی كۆند ‌ی نه‌یانده‌وێرا‬ ‫یه‌ك وش‌ه بۆرۆژنامه‌كان بدوێن‪ ،‬هه‌روه‌ك له‌وتاره‌كه‌دا هاتووه‌‪:‬‬ ‫"به‌ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ند ‌ی پێوه‌كردم‌و پێیوتم تۆ وام لێده‌ك‌ه ‌ی وه‌كو‬ ‫سته‌مكار ده‌ربكه‌وم!‪ ،‬به‌اڵم به‌پێكه‌نینه‌و‌ه وت ‌ی ئێم‌ه رێكوپێكین‪،‬‬ ‫ئێم‌ه رێكوپێكین"‪.‬‬ ‫برنت سكۆكرۆفت س������ه‌رۆك ‌ی پێشوو ‌ی كۆند ‌ی ئاماژ‌ه به‌وه‌‬ ‫ده‌كات كۆند ‌ی به‌گش������ت ‌ی كه‌سایه‌تییه‌ك ‌ی جوان ‌ی هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫الیه‌نێك ‌ی ر‌هق‌و تیژیش له‌كه‌سایه‌تییه‌كه‌یدا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫"ئه‌و له‌س������ه‌رخۆیه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ركه‌س������ێك وابزانێت ده‌توانێت‬ ‫س������نووره‌ك‌ه ‌ی خۆ ‌ی ببه‌زێنێت‪ ،‬ئه‌وا زوو بۆ ‌ی ده‌رده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫ته‌نه������ا یه‌ك جار ئه‌توانێت ئه‌و كار‌ه بكات‪ ،‬ئه‌و وه‌كو بزمار‬ ‫به‌هێزه‌"‪.‬‬ ‫رۆبه‌رت گیتس س������ه‌رۆك ‌ی پێش������وو ‌ی ئاژانس ‌ی هه‌واڵگریی‌‬ ‫ناوه‌ندی ‌ی باس له‌چركه‌س������اتێك ‌ی گرنگ ده‌كات ك‌ه له‌كاتی‌‬ ‫وه‌رگرتن ‌ی یه‌كه‌م پۆس������ت له‌كۆشك ‌ی سپ ‌ی وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ری‌‬ ‫فه‌رمانبه‌ران ‌ی ئاسایش ‌ی نه‌ته‌وه‌ی ‌ی له‌الیه‌ن كۆند ‌ی روویدا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫رۆژ‌ه ك‌ه فه‌رمانبه‌رێك ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی خه‌زێن‌ه هه‌وڵ ‌ی الوازكردنی‌‬ ‫ده‌سه‌اڵت ‌ی كۆند ‌ی دا‪" ،‬كۆندی‌‪-‬یش بێئه‌و‌ه ‌ی بز‌ه له‌سه‌ر لێوی‌‬ ‫البچێت‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك پشتگوێیخست ك‌ه پیاوه‌ك‌ه وه‌كو كه‌سێكی‌‬ ‫ب ‌ێ گیان ‌ی لێهات"‪ ،‬هه‌روه‌كو گیتس ده‌ڵێت‪.‬‬ ‫پۆڵ پرست‪‌ -‬ی هاوڕێ ‌ی ك‌ه راگر ‌ی په‌یمانگا ‌ی مافه‌كان بوو‬ ‫له‌ستانفۆرد‪ ،‬كاتێك كۆند ‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی زانكۆك‌ه بوو‪ ،‬ئاوا‬ ‫باس������ ‌ی ده‌كات "زۆر گه‌شبین‌و ئاسانكاره‌‌و هه‌ستێك ‌ی وای‌‬ ‫هه‌ی‌ه ك‌ه چیژ له‌كاره‌ك‌ه ‌ی وه‌رده‌گرێت‪ ،‬تا ئه‌و كات‌ه ‌ی ئه‌وان‌هی‌‬ ‫ده‌وروب������ه‌ر ‌ی به‌چاك ‌ی ره‌فتار ‌ی له‌گه‌ڵدا بكه‌ن‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه زۆر‬ ‫رووخۆش������ه‌‪ ،‬بۆی‌ه ته‌نها جارێك ك‌ه بینیم به‌زبری ‌ی ره‌فتار‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌وكات‌ه بوو ك‌ه یه‌كێ������ك خراپ ره‌فتار ‌ی له‌گه‌ڵدا‬ ‫كرد‪ ،‬یاخود ده‌ركه‌وت ك‌ه سنوور ‌ی خۆ ‌ی به‌زاندووه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫كۆند ‌ی دواناكه‌وێت له‌وه‌اڵمدانه‌و‌ه ‌ی ئه‌و كه‌س������‌ه ‌ی سنووری‌‬ ‫خۆ ‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌به‌زێنێت"‪.‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری نوسین‪:‬‬

‫شاخه‌وان مه‌حمود‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری کارگێڕی‪:‬‬

‫دابان عیزه‌ت‬

‫ناونیشان‪ :‬سلێمانى شاڕێی سالم ته‌الرى سلێمانی مۆڵ ‪ -‬نهۆ‌می دووه‌م‬ ‫بۆ په‌یوه‌ندی‪3186176 - 07480151705 - 07710268004 :‬‬ ‫‪Nmnmpress@yahoo.com‬‬


‫‪18‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /7 /25‬‬

‫ژماره ‪34‌:‬‬

‫ی باڵوده‌كرێته‌وه‌‬ ‫ی لوبنان ‌‬ ‫ی زه‌ین ئه‌تات ‌‬ ‫ئه‌م الپه‌ڕه‌ی ‌ه به‌سپۆنسه‌ر ‌‬

‫ی به‌كارهێنان تازه‌گه‌ریی‌ه‬ ‫ێ ڕێجیم‌و ده‌رز ‌‬ ‫بااڵبه‌رزكردن به‌ب ‌‬ ‫بۆكوردوستان‪ ،‬ئێم‌ه له‌سه‌نته‌ره‌كه‌ماندا هه‌وڵمان داو‌ه به‌هه‌موو‬ ‫ێ هیچ‬ ‫توانایه‌كمانه‌و‌ه باشترین چاره‌سه‌ر به‌ب ‌‬ ‫زیانگه‌یاندنێك دابین بكه‌ین‪ ،‬چونك‌ه ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫ی گیای ‌‬ ‫ی سروشت ‌‬ ‫ده‌رمانان‌ه له‌كه‌ره‌س‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ماد‌ه ‌‬ ‫دروست ده‌كرێن‌و دوور‌ه له‌بوون ‌‬ ‫ی‬ ‫ی واڵت ‌‬ ‫ی پزیشكی ‌‬ ‫كحول‌و كیمیایی‌‌و مۆڵه‌ت ‌‬ ‫لوبنانمان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫یه‌كێك‌ه له‌وكاران‌ه ‌‬ ‫بااڵبه‌رزكردن‬ ‫ی‬ ‫ی له‌سه‌ره‌و مه‌رجه‌كان ‌‬ ‫ی زۆر ‌‬ ‫خواستێك ‌‬ ‫بۆبه‌كارهێنان ئاسانه‌‪ ،‬ته‌نیا ده‌بێ چه‌ند خاڵێك‬ ‫ڕه‌چاوبكه‌ین له‌وانه‌‪:‬‬ ‫ی له‌نێوان ‪30 -3‬سااڵن بێت‪.‬‬ ‫ی ته‌مه‌ن ‌‬ ‫‪ .1‬ئاست ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ چاره‌ك وه‌رزش ‌‬ ‫‪ .2‬ڕۆژان‌ه ته‌نها س ‌‬ ‫خۆهه‌ڵواسین ئه‌نجام بدات تا ڤیتامیناته‌كان‬ ‫ی كه‌سه‌كه‌دا‌و‬ ‫ی باڵوببێته‌و‌ه له‌ناو له‌ش ‌‬ ‫به‌یه‌كسان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌م ده‌رمانه‌ش بۆبه‌رزكردن ‌‬ ‫ئه‌نجامه‌كان ‌‬ ‫ی ‪16 – 3‬ساڵ‪،‬‬ ‫بااڵبریتین له‌و‌ه ك‌ه بۆته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی باش‌و زیاتر له‌‪11‬سم هه‌روه‌ها‬ ‫گه‌شه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی ‪45‬ڕۆژدا‬ ‫ی له‌ماو‌ه ‌‬ ‫ی ‪30-16‬ساڵ ‌‬ ‫بۆته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆماوه‌یه‌ك ‌‬ ‫‪7-3‬سم زیادده‌كات‌و به‌به‌كارهێنان ‌‬ ‫زیاتر تا ‪11‬سم گه‌ش‌ه ده‌كات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی له‌سه‌رئاست ‌‬ ‫ی لوبنان ‌‬ ‫ی زین ئه‌تات ‌‬ ‫سه‌نته‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی جیهاندا ناسراو‌ه بۆپێداویستیه‌كان ‌‬ ‫واڵتان ‌‬ ‫ی قه‌ڵه‌وی‌و هه‌موو‬ ‫خانمان‌و كێشه‌كانیان له‌بوار ‌‬ ‫ی جه‌سته‌و ڕوخساردا‬ ‫ی تر ‌‬ ‫كێشه‌كان ‌‬ ‫وه‌ك‪:‬‬ ‫البردنی‌‬ ‫‌•‬ ‫ی زیبكه‌‪.‬‬ ‫په‌ڵه‌و ماڵه‌و شوێنه‌وار ‌‬ ‫ی ته‌مه‌ن‪.‬‬ ‫ی چرچی‌‌و خه‌ت ‌‬ ‫• البردن ‌‬ ‫ی له‌ش‪.‬‬ ‫ی په‌ڵه‌و زیبك‌ه ‌‬ ‫• البردن ‌‬ ‫ی به‌رچاو‪.‬‬ ‫ی ره‌ش ‌‬ ‫• البردن ‌‬ ‫ی سنگ‌و ورگ‪.‬‬ ‫• توندكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی سنگ‪.‬‬ ‫• گه‌وره‌كردن ‌‬ ‫ی برژانگ‌و برۆ‪.‬‬ ‫• به‌هێزكردن ‌‬ ‫ی نینۆك‪.‬‬ ‫• به‌هێزكردن ‌‬ ‫ێ لێزه‌ر‪.‬‬ ‫ی موو به‌ب ‌‬ ‫• بنه‌بڕكردن ‌‬ ‫ی زیبك‌ه به‌شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫• بنه‌بڕكردن ‌‬ ‫هه‌میشه‌یی‌‪.‬‬ ‫ی بنباڵ‌و قاچ‌و‬ ‫ی بۆن ‌‬ ‫• بنه‌بڕكردن ‌‬ ‫ده‌م‪.‬‬ ‫ی رومه‌ت‪.‬‬ ‫• به‌رزكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی لێو‪.‬‬ ‫گه‌وره‌كردن ‌‬ ‫ی بااڵ‪ 7_3 /‬سم‬ ‫• به‌رزكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫له‌‪ 45‬رۆژدا‪.‬‬ ‫ی كێش‪ 15_7 /‬كغم‬ ‫• به‌زاندن ‌‬ ‫له‌‪ 30‬رۆژدا‪.‬‬ ‫ی كێش‪ 4 _2 /‬كغم‬ ‫• زیادكردن ‌‬ ‫له‌‪ 30‬رۆژدا‪.‬‬ ‫ی قژوه‌رین‌و‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫به‌هێزكردنی‌‪.‬‬ ‫ی صدفیه‌‪،‬‬ ‫ی نه‌خۆش ‌‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫به‌ڵه‌كی‌‪ ،‬ئه‌كزیما‪.‬‬ ‫ی نه‌خۆش‌ه قۆڵۆن‪.‬‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی قاچ‌و‬ ‫ی قڵیشان ‌‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ورگ‌و ران‪.‬‬ ‫ی ئافره‌تان‌و‬ ‫ی نه‌زۆك ‌‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫پیاوان‪.‬‬ ‫ی پرۆستات‪.‬‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی مایه‌سیری‌‪.‬‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی (دار‬ ‫ی نه‌خۆش ‌‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ثعلب) ده‌رده‌ڕێوی‌‪.‬‬ ‫ی هۆرمۆن‌و سوڕی‌‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫مانگانه‌‌و كه‌م خوێنی‌‪.‬‬ ‫ی رۆماتیزمه‌‪.‬‬ ‫• چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی لێو بۆ هه‌میشه‌یی‌‪.‬‬ ‫• سوركردن ‌‬ ‫ی سوتان‌و‬ ‫ی ئاسه‌وار ‌‬ ‫• البردن ‌‬ ‫نه‌شته‌رگه‌ری‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‬ ‫ی تر‪.‬‬ ‫كێشه‌یه‌ك ‌‬

‫چه‌ند‬

‫• ازالة البقع والشامات وأثار حب‬ ‫الشباب‪.‬‬ ‫• ازالة التجاعيد والخطوط الناتجة‬ ‫عن التقدم فى السن‪.‬‬ ‫• ازالة البقع وحب الشباب‬ ‫الموجودة على الجسم‪.‬‬ ‫• ازالة السود حول العينين‪.‬‬ ‫• شد الصدر والبطن‪.‬‬ ‫• تكبير الثدى‪.‬‬ ‫• تقوية الرموش والحواجب‪.‬‬ ‫• تقوية األظافر‪.‬‬ ‫• ازالة الشعر دون استعمال‬ ‫الليزر‪.‬‬ ‫• ازالة حب الشباب بصورة‬ ‫دائيمة‪.‬‬ ‫• ازالة روائح األبطن والقدمين‬ ‫والفم‪.‬‬ ‫• تكبير الخدين‪.‬‬ ‫• تكبير الشفتين‪.‬‬ ‫• اطالة القامة من ‪ 7_2‬سم ‪45‬‬ ‫يوما‪.‬‬ ‫• تخفيف الوزن الزائد من ‪15_7‬‬ ‫كغم خالل ‪ 30‬يوما‪.‬‬ ‫• زيادة الوزن من ‪ 4_2‬كغم‬ ‫خالل ‪ 30‬يو‌ما‪.‬‬ ‫• عالج تساقط وتقوية الشعر‪.‬‬ ‫• عالج أمراض الصدفية والبهاق‬ ‫واألكزيما‪.‬‬ ‫• عالج الدولى وظهور شرايين‪.‬‬ ‫• عالج مرض قولون‪.‬‬ ‫• عالج تشقق القدمين والبطن‬ ‫والفخذ‪.‬‬ ‫• عالج العقم لدى النساء‬ ‫والرجال‪.‬‬ ‫• عالج البروستات‪.‬‬ ‫• عالج البواسير‪.‬‬ ‫• عالج دار ثعلب‪.‬‬ ‫• عالج األختالل الهورمونى‬ ‫والعادة الشهرية وفقر الدم‪.‬‬ ‫• عالج الروماتيزم‪.‬‬ ‫• صبغ الشفتين باللون األ حمر‬ ‫وبصورة دائيمة‪.‬‬ ‫•ازالة أثار الحروق والعمليات‬ ‫الجراحية‪.‬‬ ‫• مع عالج مجموعة أخرى من‬ ‫األمراض‪.‬‬

‫ی تۆفیق‬ ‫سه‌نگه‌ر عه‌ل ‌‬ ‫ی خانمان‬ ‫ی جوانكار ‌‬ ‫ی شاره‌زا له‌بوار ‌‬ ‫ی پسپۆڕ ‌‬ ‫خاوه‌ن ‌‬ ‫ی لوبنانی‬ ‫ی زه‌ین ئه‌تات ‌‬ ‫له‌سه‌نته‌ر ‌‬

‫ی ویستراو ده‌گۆڕیت؟‬ ‫چۆن ك ‌هم‌و كوڕییه‌كانت بۆسیفات ‌‬ ‫له‌ب������ه‌رده‌م ئاوێنه‌یه‌ك������دا بوه‌س������ته‌و‬ ‫به‌نیگایه‌ك ‌یبێالیه‌نپشكنینێكبۆخۆت‬ ‫ئه‌نجام بده‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ‌ی لێ������ت داواكراو‌ه‬ ‫بینین ‌ی ك‌هم‌و كوڕ ‌ی جه‌سته‌یی‌‌و سود‬ ‫لێوه‌رگرتنیان‌ه به‌ب ‌ێ ئه‌و‌ه ‌ی كات به‌فیڕۆ‬ ‫بده‌یت بۆشاردنه‌وه‌یان‪ ،‬بۆنمونه‌‪:‬‬ ‫‪ .1‬ئه‌گه‌ر بااڵیه‌ك ‌ی زۆر به‌رزو به‌ژنێك ‌ی‬ ‫كه‌مێك الوازت هه‌یه‌‪:‬‬ ‫ئاگادار ‌ی ڕ ‌ێ ڕۆشتنت به‌‪ ،‬به‌هه‌نگاو ‌ی‬ ‫فراوان به‌ڕێدا مه‌ڕۆو ده‌سته‌كانیشت‬ ‫به‌جۆرێ������ك مه‌جوڵێن������‌ه وه‌ك ئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫نمایش ‌ی س������ه‌رباز ‌ی ئه‌نجام بده‌یت‪.‬‬

‫به‌نه‌رمی‌‌و ڕێك ‌ی به‌ڕێدا بڕۆ‪ ،‬قه‌ید ‌ی‬ ‫نیی‌ه ئه‌گه‌ر كه‌مێ������ك هه‌نگاوه‌كانت‬ ‫ف������راوان بكه‌ی������ت‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌كات ‌ی‬ ‫ڕێڕۆش������تندا پاژن������‌ه ‌ی پێاڵوه‌كانت‬ ‫مه‌كێش‌ه به‌زه‌ویه‌كه‌دا‪.‬‬ ‫پش������تت با ڕێك‌و راست‪ ،‬به‌اڵم ڕه‌ق‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬پۆشاكه‌كانیشت له‌گه‌ڵ ل‌هش‌و‬ ‫الرتدا بگونجێنه‌‪ ،‬چاویلك‌ه ‌ی خۆر ‌ی‬ ‫داهێنه‌ر به‌كاربهێن������ه‌‪ ،‬به‌رز ‌ی بااڵت‬ ‫به‌كاربهێن‌ه بۆپۆشین ‌ی هه‌موو ئه‌وان‌ه ‌ی‬ ‫ناوازه‌و تاكن‌و له‌چوارچێو‌ه ‌ی گشت ‌ی‬ ‫ناچن‌ه ده‌ره‌وه‌‪.‬‬

‫ی به‌ژن‌و‬ ‫ڕاهێنانێك بۆڕێككردن ‌‬ ‫ی ورگ‬ ‫البردن ‌‬ ‫خانمان هه‌میش������‌ه بای������ه‌خ ب‌ه به‌ژن‬ ‫ڕێكیان ده‌د‌هن‌و به‌په‌رۆش������ه‌و‌ه به‌دوا ‌ی‬ ‫ئه‌و هۆیانه‌دا ده‌گه‌ڕێن ك‌ه پارێزگار ‌ی‬ ‫له‌به‌ژن ڕێكی������ان ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم زیاتر‬ ‫له‌رێی ڕێجیمكردن������ه‌و‌ه هه‌وڵ ‌ی به‌ژن‬ ‫رێك������ ‌ی ده‌ده‌ن‪ ،‬ئ������ه‌و‌ه له‌كاتێكدا ك‌ه‬ ‫ئه‌نجامدان������ ‌ی هه‌ندێ������ك ڕاهێنان ‌ی‬ ‫وه‌رزش ‌ی به‌ش������ێوه‌یه‌ك ‌ی ڕێك‌و پێك‬ ‫ده‌بێت‌ه ه������ۆ ‌ی ڕێككردن ‌ی به‌ژن ‌ی به‌و‬ ‫ش������ێوه‌ی‌ه ‌ی ئه‌و ئاره‌زوو ‌ی ده‌كات‪ ،‬له‌و‬ ‫میانه‌یه‌شدا ڕاهێنان ‌ی وه‌رزش ‌ی تایبه‌ت‬ ‫به‌ناوچ‌ه ‌ی كه‌مه‌ر به‌باشترین ڕاهێنان‬ ‫داده‌نرێت‪ ,‬ك‌ه به‌مشێوه‌ی‌ه ‌ی خواره‌و‌ه‬

‫ده‌بێت‪:‬‬ ‫‪ .1‬له‌سه‌ر پشت پاڵكه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئه‌ژنۆكانت بنوشتێنه‌ره‌و‌ه نێوان ‌ی‬ ‫قاچه‌كانت كه‌مێك بكه‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .3‬ده‌سته‌كانت بنوشتێنه‌ره‌و‌ه بیخه‌ر‌ه‬ ‫ژێر س������ه‌رت‪ ,‬ئیستا س������ه‌رو به‌ش ‌ی‬ ‫سه‌ره‌و‌ه ‌ی پشتت بجوڵێنه‌‪.‬‬ ‫‪ .4‬له‌بر ‌ی ده‌سته‌كانت ماسولكه‌كان ‌ی‬ ‫سكت به‌كاربهێن‌ه بۆبه‌رزكردنه‌وه‌ت‪.‬‬ ‫‪ .5‬پش������تت كه‌مێك به‌ره‌و خواره‌و‌ه‬ ‫نزم بك������ه‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم با به‌ر زه‌وییه‌ك‌ه‬ ‫نه‌كه‌وێت‪ ,‬ئه‌م ڕاهێنان‌ه ‪20‬جار دووبار‌ه‬ ‫بكه‌ره‌وه‌‪.‬‬

‫ئایس كرێم به‌قه‌یسی‌‬

‫كه‌ره‌سته‌كان‬ ‫ س������ ‌ێ كوپ قه‌یس ‌ی به‌س������توو (ده‌توان ‌ی‬‫قه‌یس������ ‌ی بكڕیت‌و بیخه‌یت‌ه فرێزه‌ره‌كه‌و‌ه تا‬ ‫ده‌یبه‌ست ‌ێ پاشان ده‌ر ‌ی بهێنیت)‪.‬‬ ‫ یه‌ك كیس‌ه جه‌التین‪.‬‬‫ یه‌ك پاكه‌ت شیر ‌ی گه‌وره‌‪.‬‬‫ نیو كوپ شه‌كر‪.‬‬‫ نیو كه‌وچك ڤانێلال‪.‬‬‫چۆنێت ‌ی ئاماده‌كردنی‌‬ ‫ڤانێلالكه‌و ش������یره‌كه‌و ش������ه‌كره‌ك‌ه تێكه‌ڵ‬ ‫ده‌كه‌ی������ن‌و ده‌یكه‌ین‌ه ن������او تێكه‌ڵكه‌رێك ‌ی‬ ‫كاره‌بای������ی‌‪ ,‬جه‌لالتینه‌ك‌ه له‌نیو كوپ ئاودا‬ ‫ده‌توێنینه‌و‌ه پاشان ده‌یكه‌ین‌ه سه‌ر گیراوه‌كه‌‪,‬‬ ‫ئیستاقه‌یسییه‌ك‌ه ‌یده‌كه‌ینه‌س‌هر‌وتێكه‌ڵكه‌ره‌ك‌ه‬ ‫داده‌گیرس������ێنین تا به‌باش ‌ی تێكه‌ڵ به‌یه‌ك‬ ‫ده‌بن‪ ,‬ئیستا هه‌موویان ده‌كه‌ین‌ه ناو ئامێر ‌ی‬ ‫دروستكردن ‌ی ئایس كرێمه‌كه‌وه‌و بۆماو‌ه ‌ی‬ ‫‪15‬خوله‌ك لێی ده‌گه‌رێین‌و دواتر پێشكه‌ش ‌ی‬ ‫ده‌كه‌ین‪.‬‬

‫‪ .2‬ئه‌گه‌ر بااڵیه‌ك ‌ی ك‌هم‌و به‌ژنێك ‌ی پڕت‬ ‫هه‌یه‌‪:‬‬ ‫ل������ه‌م باره‌دا ناگونجێت پۆش������اكێك ‌ی‬ ‫ته‌سك بپۆش������یت تاقه‌ڵه‌و ‌ی جه‌سته‌ت‬ ‫ده‌رنه‌كه‌وێت‪ ،‬پۆش������اك ‌ی ف������راوان‌و‬ ‫خه‌ت������دار ‌ی س������تونی‌‌و بڕین ‌ی ڕێك‬ ‫هه‌ڵبژێر‌ه بۆ ئ������ه‌و‌ه ‌ی نه‌رمی‌‌و ڕێك ‌ی‬ ‫به‌به‌ژنت ببه‌خشیت‪ .‬هه‌وڵبد‌ه له‌كات ‌ی‬ ‫ڕێڕۆش������تندا ش������انه‌كانت ڕێ������ك‌و‬ ‫سه‌رت كه‌مێك به‌رز بگریت‪ .‬له‌ڕێ ‌ی‬ ‫ڕێجیمه‌و‌ه هه‌میش‌ه پاریزگار ‌ی له‌به‌ژن‬ ‫ڕێكیت بكه‌‪ ،‬سه‌رنجڕاكێش ‌ی له‌شه‌وو‬

‫ڕۆژێكدا ڕوونادات‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه پێویست‌ه‬ ‫به‌هۆ ‌ی ئه‌نجامدان ‌ی ڕاهێنان ‌ی تایبه‌ته‌و‌ه‬ ‫گۆڕانكار ‌ی له‌جوڵ‌ه ‌ی له‌شتدا بكه‌یت‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ندێكی������ش ت������وڕه‌و بێزاربیت‬ ‫هه‌وڵبد‌ه ئه‌م‌ه له‌س������ه‌ر ڕووخس������ارت‬ ‫ده‌رنه‌كه‌وێت‪ ،‬هه‌ركاتێك به‌پێپلیكانه‌دا‬ ‫س������ه‌ركه‌وتیت خۆت به‌ره‌و پێش������ه‌و‌ه‬ ‫مه‌نوش������تێنه‌ره‌وه‌‪ ،‬چونك‌ه ئه‌م جوڵه‌ی‌ه‬ ‫ڕووكه‌شت ده‌شێوێنێت‪ ،‬با جه‌سته‌ت‬ ‫ڕێك بێت‌و بیرت له‌سه‌ر قاچه‌كانت‬ ‫چڕبكه‌ره‌و‌ه نه‌ك به‌ته‌نها له‌سه‌ر نوك ‌ی‬ ‫پێیه‌كانت‪.‬‬

‫ی ئاڵی‌‬ ‫ی لێوێك ‌‬ ‫بۆبه‌ده‌ستهێنان ‌‬ ‫ی پێویسته‌؟‬ ‫وه‌ك شیلك چ ‌‬

‫ئا‪ :‬سه‌وسه‌ن جه‌الل‬ ‫بۆئه‌و‌ه ‌ی هه‌میش‌ه ڕه‌نگ ‌ی لێوه‌كانت‬ ‫سوربێت به‌ب ‌ێ ئه‌و‌ه ‌ی قه‌ڵه‌م لێو‬ ‫به‌كاربهێنی‌‪ ،‬ئه‌توان ‌ی هه‌ر له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫ئاماده‌كراوێك ‌ی چاك دروس������ت‬ ‫ی‬ ‫بكه‌یت ك‌ه جگه‌ل������ه‌و‌ه ‌ی ڕه‌نگ ‌‬ ‫لێوه‌كان������ت ئ������اڵ ده‌كات نه‌رم‌و‬ ‫شێداریشیانپێده‌به‌خشێت‪.‬‬ ‫كه‌ره‌سته‌كان‬ ‫* ی������ه‌ك كه‌وچك������ ‌ی بچووك‬ ‫ڤازلین‪.‬‬ ‫* چاره‌ك‌ه كه‌وچكێك ‌ی بچووك‬ ‫گلیسۆلید‪.‬‬ ‫ی‬ ‫* یه‌ك كه‌وچك ‌ی بچووك زه‌یت ‌‬ ‫گه‌نم‪.‬‬ ‫ی‬ ‫* یه‌ك كه‌وچك ‌ی بچووك گوڵ ‌‬ ‫ئه‌رخه‌وان ‌ی شێلدراو‪.‬‬ ‫چۆنێت ‌ی دروستكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫پیاڵه‌ی������ه‌ك بهێن������ه‌‌و كه‌مێك‬ ‫ی‬ ‫له‌ڤازلینه‌ك‌ه ‌ی تێبكه‌و له‌شوێنێك ‌‬

‫گه‌رم������دا دایبن������ ‌ێ تاده‌توێته‌وه‌‪،‬‬ ‫پاشان گلیس������ۆلیده‌ك‌ه ‌ی تێبكه‌و‬ ‫ج������وان تێك ‌ی ب������ده‌‪ ،‬ئه‌رخه‌وان‌ه‬ ‫ی‬ ‫شێلدراوه‌ك‌ه بهێنه‌و له‌هێڵه‌ك ‌‬ ‫بد‌ه بۆده‌س������تكه‌وتن ‌ی بۆدره‌یه‌ك‬ ‫ی‬ ‫لێو‌هی‌‪ ،‬له‌م بۆدره‌ی‌ه كه‌وچكێك ‌‬ ‫ی‬ ‫بچوك بكه‌ر‌ه س������ه‌رگیراوه‌ك‌ه ‌‬ ‫پێشوو به‌باش������ ‌ی تێكیان بد‌ه تا‬ ‫یه‌كده‌گرن‪.‬‬ ‫ئیتر كه‌مێك ڤازلین ‌ی تر بكه‌ر‌ه‬ ‫سه‌ری‌‌و بۆماو‌ه ‌ی حه‌وت خوله‌ك‬ ‫له‌سه‌ر ئاگر دایبنێ‌‪ ،‬له‌وكاته‌شدا‬ ‫چه‌ند جارێك گیراوه‌ك‌ه تێك‬ ‫بده‌‪ ،‬دواتر له‌س������ه‌ر ئاگره‌كه‌دا‬ ‫دایبگ������ره‌و دایبن ‌ێ تا س������ارد‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬پێش ئه‌و‌ه ‌ی به‌ته‌واو ‌‬ ‫توند ببێته‌و‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌رخه‌وانه‌ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫تێكه‌ڵ ‌ی ده‌كه‌ین‌و ئیتر زه‌یته‌ك‌ه ‌‬ ‫ده‌كه‌ین‌ه سه‌رو باش تێك ‌ی ده‌ده‌ین‬ ‫تا ش������ێو‌ه ‌ی كرێم وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫هه‌موو شه‌وێك به‌كار ‌ی بهێنه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئاگادارب������‌ه هه‌رگیز له‌به‌ر‬ ‫تیشك ‌ی خۆردا به‌كار ‌ی مه‌هێنه‌‪.‬‬


‫یه‌كه‌مین نه‌شته‌رگه‌ری گورچیل ‌ه‬ ‫به‌رۆبۆت له‌ئه‌وروپا ئه‌نجامدرا‬

‫‪9‬‬

‫به‌رهه‌مهێنانی‌ ڤاكسینێكی‌‬ ‫نوێ‌ دژ به‌شێرپه‌نجه‌‬

‫چۆن ك ‌هم‌و كوڕییه‌كانت‬ ‫بۆسیفاتی‌ ویستراو ده‌گۆڕیت؟ ‪18‬‬

‫‪12‬‬

‫ی هاتوچۆ‬ ‫ی ئوردن‌و ‪ 67‬سه‌رپێچ ‌‬ ‫وه‌زیره‌كان ‌‬ ‫فه‌رمانگ‌ه ‌ی چاودێریكردن ‌ی هاتوچۆ له‌ئوردن ‪ 67‬سه‌رپێچی هاتوچۆ ‌ی له‌سه‌ر وه‌زیره‌كان ‌ی حكومه‌ت ‌ی ئوردن تۆماركرد ك‌ه سه‌میر‬ ‫ره‌فاع ‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانیش ‌ی له‌خۆگرتووه‌! ئه‌و سه‌رپێچیانه‌ش بواره‌كان ‌ی تێپه‌ڕاندن ‌ی خێرایی رێگه‌پێدراوو راوه‌ستان ‌ی هه‌ڵ‌ه بوون‪.‬‬ ‫به‌گوێر‌ه ‌ی هه‌واڵ‪ ،‬رێژ‌ه ‌ی غه‌رام‌ه ‌ی كۆ ‌ی ئه‌و سه‌رپیچییان‌ه ‌ی گه‌یشتووه‌ت‌ه ‪ 1735‬دینار ‌ی ئوردن ‌ی ك‌ه ده‌كات‌ه ‪2450‬دۆالر‪.‬‬ ‫به‌هۆ ‌ی تێپه‌ڕاندن ‌ی خێرایی رێگه‌پێدراوه‌و‌ه دووجار ئۆتۆمبیل‌ه تایبه‌ته‌ك‌ه ‌ی سه‌رۆك وه‌زیران سه‌رپێچی كردووه‌‪ ،‬هاوكات ئۆتۆمبیله‌‬ ‫تایبه‌ته‌ك‌ه ‌ی جێگر ‌ی سه‌رۆك وه‌زیران‌و وه‌زیر ‌ی ناوخۆ حه‌وت سه‌رپێچی جۆراوجۆر ‌ی كردوو‌ه له‌ڕوو ‌ی خێرایی لێخوڕینه‌وه‌‪.‬‬

‫‪7‬‬

‫‪7‬‬

‫‪7‬‬ ‫بو خه‌لک‬ ‫له خه‌لکه‌و ‌ه‬

‫‪www.Nnmnm.com‬‬

‫‪34‬‬

‫ی‬ ‫میالدیچ سوكایه‌ت ‌‬ ‫به‌وه‌زیره‌كانیش كردووه‌‬

‫مه‌مش������لۆ ماندچ وه‌زیر ‌ی داد ‌ی حكومه‌ت ‌ی س������ربه‌كان ‌ی بۆسنه‌‬ ‫له‌س������ه‌روبه‌ند ‌ی جه‌نگدا‪ ،‬كۆمه‌ڵیك ره‌فتار ‌ی سه‌یر ‌ی ژه‌نه‌راڵ‬ ‫راتكۆ میالدیچ ‌ی فه‌رماند‌ه ‌ی ئه‌وكات‌ه ‌ی هێزه‌كان ‌ی سربیا ‌ی ئاشكراكرد‪.‬‬ ‫ماندیچ له‌به‌رده‌م دادگا ‌ی نێوده‌وڵه‌ت ‌ی تایبه‌ت به‌یۆگس���ل��اڤیا ‌ی جاراندا‬ ‫ئاش������كرایكرد ك‌ه ژنه‌راڵ میالدیچ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك رێز ‌ی له‌حكومه‌تی‌‬ ‫مه‌ده‌ن ‌ی سربیا نه‌ده‌گرت‪ ،‬ب‌ه رادۆڤان كه‌رازیچ ‌ی سه‌ركرده‌یشه‌وه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫كه‌س نه‌یده‌توان ‌ی له‌كاره‌ك‌ه ‌ی الیببات‪.‬‬ ‫میالدیچ سه‌ركرد‌ه ‌ی سه‌ربازیی سربه‌كان ‌ی بۆسن‌ه بوو له‌شه‌ر ‌ی یۆگسالڤیادا‌و‬ ‫تائێستا نه‌كه‌وتووه‌ت‌ه چنگ ‌ی دادگا ك‌ه تۆمه‌ت ‌ی جینۆساید‌و تاوان ‌ی جه‌نگ‌و‬ ‫دژ به‌مرۆڤایه‌ت ‌ی داوه‌ت‌ه پاڵ‪.‬‬ ‫له‌میان‌ه ‌ی دانیشتنه‌كان ‌ی هه‌فت‌ه ‌ی رابردوودا بۆ دادگاییكردن ‌ی كه‌رازیچ‪،‬‬ ‫وه‌زیر‌ه سربییه‌ك‌ه روونیكرده‌و‌ه ك‌ه میالدیچ به‌جۆرێك خۆ ‌ی زاڵ كردبوو‬ ‫له‌كات ‌ی جه‌نگدا‪ ،‬س������اڵ ‌ی ‪ 1993‬نزیك‌ه ‌ی ‪ 10‬وه‌زیر ‌ی حكومه‌ت ‌ی قۆڵبه‌ست‬ ‫كرد له‌نێویشیاندا نمیشۆ نینكۆڤیچ ك‌ه میالدیچ نارد ‌ی بۆ هان بیاسكا‬ ‫له‌خۆرهه‌اڵت ‌ی بۆس������نه‌‌و له‌و ‌ێ ناچاریكرد بۆماو‌ه ‌ی ‪ 10‬رۆژ ئالیك بداته‌‬ ‫به‌رازه‌كانی‌‌و پاشانیش پاشه‌ڕۆكانیان پاك بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌بار‌ه ‌ی سه‌رچاو‌ه ‌ی ئه‌و زاڵبوون‌ه ‌ی میالدیچه‌وه‌‪ ،‬ماندیچ رایگه‌یاند ك‌ه دوای‌‬ ‫ده‌ستپێكردن ‌ی جه‌نگ‪ ،‬ژه‌نه‌راڵ میالدیچ هه‌موو ده‌سه‌اڵت‌ه مه‌ده‌نییه‌كانی‌‬ ‫هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌‌و به‌وه‌ش س������وپا به‌سه‌ر ده‌سه‌اڵتدا زاڵبوو‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه كه‌س‬ ‫نه‌یده‌توان ‌ی نه‌بیگۆڕێت‌و ن‌ه له‌كاره‌ك‌ه ‌ی دووریبخاته‌وه‌‪.‬‬

‫شاژن له‌به‌ر قه‌رزاری‌‪ ،‬ماڵه‌كه‌ی‌ فرۆشت!‬ ‫كاتێك پار‌ه ‌ی پێویستت له‌به‌رده‌ستدا نیی‌ه وامه‌زان‌ه ك‌ه قه‌یرانی‌‬ ‫دارایی ته‌نها تۆ ‌ی گرتووه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌تا شاژن‌ه ئه‌لیزابێس ‌ی دووه‌م‬ ‫شاژن ‌ی به‌ریتانیاش ئه‌و به‌اڵی‌ه روو ‌ی تێكردووه‌!‬ ‫شاژن ‌ی به‌ریتانیا ناچاربوو هه‌ندێك له‌خانووبه‌ره‌‌و ماڵه‌ك‌ه ‌ی له‌گونددا‬ ‫بفرۆشێت بۆبه‌ده‌ستهێنان ‌ی بڕی ملیۆنێك‌و ‪500‬هه‌زار دۆالر تا ئه‌و‬ ‫قه‌رزان������‌ه ‌ی پێبداته‌و‌ه ك‌ه به‌هۆ ‌ی خه‌رج������ ‌ی فه‌رمانبه‌ره‌كانی‌‌و قه‌رزه‌‬ ‫گشتییه‌كانه‌و‌ه له‌سه‌ر ‌ی كه‌ڵه‌ك‌ه بوون‪.‬‬ ‫ئه‌م‌ه یه‌كه‌مجار‌ه ش������اژن ‌ی به‌ریتانیا به‌ناچار ‌ی سامان ‌ی تایبه‌ت ‌ی خۆی‌‬ ‫ده‌فرۆشێت بۆئه‌و‌ه ‌ی قه‌رزه‌كان ‌ی پێبداته‌وه‌‪.‬‬

‫ی داهاتووی‌ روسیا‬ ‫ئه‌خته‌بووته‌كه‌‌و سه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫رۆژنام������‌ه ‌ی پراڤدا ‌ی روس������ ‌ی په‌نا ‌ی برده‌ب������ه‌ر ئه‌خته‌بوته‌ك‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌ڵمانیا ك‌ه ب‌ه «پۆڵ» ناسراو‌ه بۆپێشبنیكردن له‌بار‌ه ‌ی براو‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان ‌ی سه‌رۆكایه‌ت ‌ی روسیا له‌ساڵ ‌ی ‪2012‬دا‪.‬‬ ‫ئاژانس������ ‌ی نۆڤۆس������ت ‌ی باڵویكرده‌و‌ه رۆژنامه‌نووس������ێك ‌ی رۆژنامه‌ك‌ه دوو‬ ‫ی‬ ‫كاغه‌ز ‌ی به‌ناوه‌كان ‌ی دیمتر ‌ی میدڤیدیڤ سه‌رۆك ‌ی ئێستا‌و ڤالدیمێر پۆتن ‌‬ ‫ی‬ ‫س������ه‌رۆك وه‌زیران ‌ی روس������یا لكاندووه‌ت‌ه ئه‌و حه‌وز‌ه شوشه‌یی‌ه ‌ی ك‌ه پۆڵ ‌‬ ‫تێدا ده‌ژیت‪ .‬به‌وت‌ه ‌ی رۆژنامه‌نووسه‌كه‌ش ئه‌خته‌بوته‌ك‌ه پێیه‌ك ‌ی گه‌یاندووه‌ت‌ه‬

‫یه‌كێك له‌كاغه‌زه‌كان‌و س������ه‌رۆك ‌ی داهاتوو ‌ی روسیا ‌ی دیاریكردووه‌! به‌اڵم‬ ‫ناو ‌ی براوه‌ك‌ه ‌ی ئاش������كرانه‌كرد‌و وتی‌‪« :‬ئه‌و كاغه‌ز‌ه ‌ی ك‌ه ئه‌خته‌بوته‌ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵیبژاردووه‌‪ ،‬خستووه‌ت‌ه زه‌رفێكه‌وه‌و نایكه‌مه‌و‌ه تا دوا ‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌ی له‌ساڵ ‌ی ‪2012‬دا بۆئه‌و‌ه ‌ی ئه‌وكات‌ه پێشبین ‌ی پۆڵم بۆده‌ربكه‌وێت»‪.‬‬ ‫پۆڵ له‌میان‌ه ‌ی یارییه‌كان ‌ی مۆندیال������ ‌ی ‪2010‬دا به‌و‌ه ناوبانگ ‌ی ده‌ركرد ك‌ه‬ ‫پێشبینییه‌كان ‌ی راستن‌و هه‌روایش بوو‪ ،‬پێشبین ‌ی بۆ هه‌شت یاری كرد هه‌ر‬ ‫هه‌موویان راست ده‌رچوون!!‬

‫سێش ‌‬ ‫همم ‌‬ ‫هی داهاتوو‬ ‫چاوه‌ڕوانی رۆژنام ‌‬ ‫هی نم نم بن‬

‫هه‌موو سێشه‌ممه‌یه‌ک‬ ‫چاوه‌ڕوان بن‬

nmnm34  

rozhnamaya nmnm