Page 1

‫شۆفێر ره‌زیل ‌ه‬ ‫یان فیته‌ر ته‌ماحکاره‌؟‬

‫‪2‬‬

‫ته‌سبیح له‌زیکری پیرانه‌وه‬ ‫بۆ مۆدێلی الوان‬ ‫‪4‬‬

‫شه‌ش پێشنیاز‬ ‫بۆ هه‌ستانه‌وه‌ی یۆڤانتۆس‬

‫‪15‬‬

‫سه‌رنووسه‌ر‪ :‬شوان ئاده‌م ئه‌یڤه‌س‬

‫‪7‬‬

‫‪7‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌كى كولتوریى گشتییه‌‬

‫‪www.Nnmnm.com 19‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‌‬

‫‪2010/4/11‬‬

‫نرخ‪750 :‬دینار‬

‫‪7‬‬ ‫بو خه‌لک‬ ‫له خه‌لکه‌و ‌ه‬

‫گه‌نجان به‌رله‌وه‌ی بوخچه‌یان بکرێته‌و ‌ه لێک جیاده‌بنه‌وه‌‬ ‫قوتابیانی سه‌ره‌تایی بێئه‌وه‌ی هیچ فێربن ده‌رده‌چێنرێن‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه نم نم‬

‫ته‌نها له‌دوو مانگ ‌ی سه‌ره‌تا ‌ی ئه‌مساڵ‬ ‫دا‪ ،‬له‌ك������ۆ ‌ی ‪147‬حاڵه‌ت ‌ی ماره‌بڕین‬ ‫‪34‬حاڵه‌ت������ ‌ی جیابون������ه‌و‌ه هه‌بووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫هاوكات به‌پێ������ ‌ی ئامارێك ‌ی خان‌ه ‌‬ ‫داد ‌ی هه‌ڵه‌بج‌ه ‌ی شه‌هیدیش چه‌ند‬ ‫سكااڵیه‌ك به‌مه‌به‌ست ‌ی جیابوونه‌و‌ه‬ ‫تۆماركراون‪ ،‬به‌اڵم هێشتا یه‌كالیی‬ ‫نه‌كراونه‌ته‌وه‌و چاوه‌ڕێ ‌ی لێكۆڵینه‌وه‌و‬ ‫بڕیار ‌ی دادگان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناجی������د مه‌جی������د‪ ،‬له‌گ������ه‌ڵ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫خاوه‌ن ‌ی س ‌ێ منداڵه‌و ماو‌ه ‌ی چه‌ند‬ ‫ساڵێك‌ه له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌ك‌ه ‌ی ده‌ژی‌‪،‬‬ ‫بڕی������ار ‌ی داو‌ه لێ������ی جیابێته‌وه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫س������ێ منداڵه‌كه‌ش������ ‌ی ال ‌ی خ������ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ له‌ژێر ده‌ست ‌‬ ‫بهێڵێته‌وه‌‪« ،‬نامه‌و ‌‬ ‫ئه‌و دایك������ه‌دا په‌روه‌رده‌بن‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫هه‌س������ت به‌به‌رپرس������یارێت ‌ی ناكات‬ ‫ی‬ ‫به‌رامبه‌رم������ان»‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه نه‌بوون ‌‬ ‫هه‌س������ت ‌ی به‌رپرس������یارێت ‌ی له‌الیه‌ن‬ ‫دایك ‌ی منداڵه‌كانییه‌و‌ه وا ‌ی لێكردوو‌ه‬ ‫بڕیار ‌ی جیابوونه‌و‌ه بدات لێی‪.‬‬ ‫كۆم������ار كه‌مال‪ ،‬یه‌كێ������ك بوو له‌و‬ ‫گه‌نجان������‌ه ‌ی له‌دادگ������‌ه ‌ی هه‌ڵه‌بج‌ه‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌ڕوان������ ‌ی ئه‌نجام ‌ی لێكۆڵینه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫جیابوونه‌وه‌ك������‌ه ‌ی ده‌كرد‌و ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه ماو‌ه ‌ی س������ێ مانگ‌ه‬ ‫ژیان ‌ی هاوسه‌ری ‌ی پێكهێناوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌ئێس������تادا نایه‌وێت درێ������ژ‌ه به‌و‬ ‫ژیان‌ه بدات‪« ،‬هه‌رچه‌ند‌ه س������ه‌ره‌تا‬ ‫پێشین‌ه ‌ی خۆشه‌ویستیمان هه‌بووه‌و‬ ‫یه‌كترمان خۆشویستووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫ی‬ ‫به‌یه‌كه‌و‌ه ناگونجێین‌و به‌ڕه‌زامه‌ند ‌‬ ‫هه‌ردوالمان جیاده‌بینه‌وه‌»‪.‬‬

‫‪8‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬میترۆ گرافی‬

‫‪7‬‬

‫ژنان‬

‫له‌سه‌یراندا‬ ‫ئۆفن؟‬

‫گه‌نجان‬ ‫له‌قۆرخکردنی‬ ‫یاریگاکان نیگه‌رانن‬

‫ی كوردستان‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫حكومه‌ت ‌‬ ‫به‌شێك ‌ی زۆر ‌ی كچان‌و ژنان‪ ،‬وه‌رز ‌ی‬ ‫ی تیپه‌‬ ‫‪ 200‬یاریگا پێشكه‌ش ‌‬ ‫به‌هار به‌وه‌رز ‌ی حه‌وانه‌و‌ه ‌ی خۆیان‌و‬ ‫ی هه‌ولێر ده‌كات‌و‬ ‫میللییه‌كان ‌‬ ‫هاتن ‌ی وه‌رز ‌ی ئیشكردن‌و خواردن‬ ‫ی یه‌كێتی‌‬ ‫له‌الیه‌ن رێكخراو ‌‬ ‫‌سف‬ ‫ئاماده‌كردن له‌الیه‌ن پیاوانه‌و‌ه وه‬ ‫ی سه‌ر به‌پارتی دیموكراتی‌‬ ‫الوان ‌‬ ‫‌دا‬ ‫ه‬ ‫‌رز‬ ‫ده‌ك‌هن‌و پێیانوای‌ه ته‌نها له‌و وه‬ ‫كوردستانه‌و‌ه ده‌ستیان به‌سه‌ردا‬ ‫چه‌ند ڕۆژێك پشووده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ده‌گیرێ‪ ،‬ئه‌وه‌ش نیگه‌رانی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و‌ه ‌ی به‌شێك ‌ی زۆر ‌ی پیاوان‌و‬ ‫گه‌نجان‌و تیپ‌ه وه‌رزشییه‌كانی‌‬ ‫ئافره‌تان باس له‌ئیش ‌ی پێكه‌وه‌یی‌‌و‬ ‫ی لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌و شار‌ه ‌‬ ‫هه‌ماهه‌نگ ‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ژنان‬ ‫ی ئه‌و رێكخراو‌ه وێڕای‌‬ ‫به‌رپرسیان ‌‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫هه‌میش‌ه ئاواته‌خواز ‌ی ئه‌وه‌ن ئه‌گ‬ ‫یزانیارییه‌كان‬ ‫پشتڕاستكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ته‌نها ڕۆژێكیش بێت پیاوه‌كانیان به‌و جه‌خت له‌و‌ه ده‌كه‌نه‌و‌ه كه‌‬ ‫ی یاساییان له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫ئیشوكاران‌ه هه‌ستن ك‌ه كار ‌ی هه‌میشه‌یی رێوشوێن ‌‬ ‫خۆیانه‌‪ ،‬هاوكات پیاوانیش ژنان به‌و‌ه‬ ‫تیپانه‌دا كردوو‌ه ك‌ه به‌پێچه‌وان‌هی‌‬ ‫تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن ك‌ه له‌سه‌یرانكردندا‬ ‫رێنماییه‌كانیانه‌و‌هجواڵبێتنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ژنان ئۆفن‪.‬‬

‫ئه‌وقاف‌‬

‫ یه‌ک ملیار دینار‬ ‫داهاتیه‌تی‌‬ ‫به‌ته‌نها له‌سێ پارێزگاك‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كوردستان ‪4100‬‬ ‫هه‌رێم ‌‬ ‫مزگه‌وت هه‌یه‌‌و نزیك‌هی‌‬ ‫‪600‬هه‌زار هاوواڵتیش‬ ‫ی مزگه‌وته‌كان‌و هه‌زار‬ ‫سه‌ردان ‌‬ ‫كه‌سیش روو له‌كه‌نیسه‌كان‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬هاوكات رۆژ‬ ‫ی ئایین‌و‬ ‫ی رۆژ پێگ‌ه ‌‬ ‫له‌دوا ‌‬ ‫كه‌سایه‌تیی‌هئایینییه‌كان‬ ‫له‌نێو كورده‌وارییدا به‌هێزتر‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬هاوكات له‌ساڵی‌‬ ‫ی وه‌زاره‌تی‌‬ ‫‪2008‬ه‌و‌ه داهات ‌‬ ‫ئه‌وقاف تێكه‌ڵ به‌باجی‌‬ ‫مه‌شروبات‌و پار‌ه ‌‬ ‫ی حكومه‌ت‬ ‫ناكرێت‌و «شه‌رعی‌»یه‌‪.‬‬

‫ده‌رمان‬ ‫به‌پێ ‌ی گێچ ‌ی ویژدان‬ ‫ده‌فرۆشرێت؟‬

‫مندااڵن‬

‫کۆمه‌ڵگا‬ ‫ژنی نوسه‌ری پێ‬ ‫قبوڵ نییه‌‬

‫ی هاوواڵتیان له‌هه‌رێمی‌‬ ‫به‌وت‌ه ‌‬ ‫ی ده‌رمان‬ ‫كوردستان‪ ،‬نرخ ‌‬ ‫ی دی‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌یه‌كه‌و‌ه بۆیه‌كێك ‌‬ ‫جیاوازه‌و هه‌ر ده‌رمانخانه‌یه‌كیش‬ ‫ی نرخ له‌سه‌ر ده‌رمانێكی‌‬ ‫بۆخۆ ‌‬ ‫دیاریكراو داده‌نێ‌و به‌پێی‌‬ ‫ی ده‌یفرۆشێت‪،‬‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ویژدان ‌‬ ‫ی بۆبه‌شێك‬ ‫ئه‌وه‌ش گرفت ‌‬ ‫له‌هاوواڵتیان به‌گشتی‌‌و هه‌ژارو‬ ‫كه‌مده‌رامه‌تان به‌تایبه‌ت‬ ‫دروستكردووه‌‪ ،‬هاوكات‬ ‫به‌رپرسیانیش جگه‌ل‌ه به‌ڵێنی‌‬ ‫به‌دواداچوون هیچ هه‌نگاوێكی‌‬ ‫عه‌مه‌لیان له‌و روه‌وه‌و نه‌ناوه‌‪.‬‬

‫له‌‌نێو كۆمه‌ڵگ‌ه نه‌‌رێتپارێزو تاز‌ه‬ ‫به‌مۆدێرنبووه‌‌كان ژن بۆت‌ه مه‌‌سه‌‌له‌‌یه‌‌كی‬ ‫كۆمه‌‌اڵیه‌‌تی‪ ،‬گه‌‌رچی ئه‌‌و ژنانه‌‌ی‬ ‫له‌‌بواری راگه‌‌یاندن كارده‌‌كه‌‌ن زۆرن‌و‬ ‫زۆربه‌‌شیان ناسراون‪ ،‬به‌‌اڵم له‌‌گه‌‌ڵ‬ ‫هه‌‌موو ده‌‌ركه‌‌وتنێكیان له‌‌نێو به‌‌رنامه‌‌و‬ ‫له‌‌سه‌‌ر شاشه‌‌ی تیڤییه‌‌كان كۆمه‌‌ڵێك‬ ‫پرسیار الی كۆمه‌ڵگه‌‌ی نێرساالر‬ ‫ئه‌‌خوڵقێنن‪ ،‬گه‌‌رچی ئه‌‌و نوخبه‌‌ی‌ه‬ ‫‌ڵگه ئه‌‌كه‌‌ن له‌‌رێگه‌‌ی‬ ‫خزمه‌‌ت به‌كۆمه ‌‌‬ ‫بوارێكی گرنگدا‪ ،‬به‌‌اڵم تاوه‌‌كو ئێستا‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه ئه‌‌و ئازادییه‌‌ی پێ هه‌‌زم‬ ‫ناكرێت‪ ،‬ئه‌‌م‌ه له‌‌كاتێكدا ك‌ه كۆمه‌ڵگ‌ه‬ ‫چه‌‌پاوه‌‌كان له‌هه‌‌نگاوناندان بۆ پێشه‌وه‌‪،‬‬ ‫بێگومان راگه‌‌یاندن چه‌‌مكێكی گرنگ‌ه‬ ‫‌مۆدێرنییهت‌و‬ ‫‌‌‬ ‫بۆ گرێدانی كۆمه‌ڵگ‌ه به‬ ‫نوێخوازی جیهانییه‌‌وه‌‪.‬‬

‫‪5‬‬

‫‪7‬‬

‫‪4‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪2‬‬ ‫بۆ زانینی هه‌واڵ‌و زانیاریی زیاتر س‌هر‌دانی ماڵپه‌ڕی نم نم ‪ www.Nnmnm.com‬بکه‌ن‬

‫‪12‬‬


‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪3‬‬

‫ی ئێران له‌كوردستان حیجاب‌و په‌چ ‌ه فڕێ ده‌ده‌ن‬ ‫كچان‌و ژنان ‌‬

‫دوكاندارێك‪ :‬له‌به‌ر جوانی جله‌كان ئافره‌ت ‌ه ئێرانیه‌كان به‌هه‌ر نرخێك بوای ‌ه جلیان ده‌كڕی‬ ‫ی‬ ‫دوای‌ گه‌یشتنیان به‌هه‌رێم ‌‬ ‫كوردستان‪ ،‬ئه‌و كچ‌و ژن ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫ی سه‌ردان ‌‬ ‫ئێرانیان ‌ه ‌‬ ‫كوردستان ده‌كه‌ن په‌چه‌و‬ ‫حیجابه‌كانیان الده‌به‌ن‌و‬ ‫وه‌كو كچان‌و ژنانی‌ هه‌رێمی‬ ‫ی‬ ‫كوردستان جل‌و به‌رگ ‌‬ ‫ی‬ ‫نوێ ده‌پۆشن‪ ،‬هۆكار ‌‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌گه‌ڕێننه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫بۆئه‌و‌هی‌ سیستمی‌ ئیسالم ‌‬ ‫ی‬ ‫واڵته‌كه‌یان رێگه‌ی‌ پۆشین ‌‬ ‫ئه‌و جۆره‌ جل‌و به‌رگانه‌یان‬ ‫ی‬ ‫نادات كه‌ له‌هه‌رێم ‌‬ ‫كوردستان ده‌یپۆشن‪.‬‬ ‫تایبه‌ت‬ ‫به‌نم‌نم‬

‫له‌سه‌روبه‌ند ‌ی جه‌ژن ‌ی نه‌ورۆز ‌ی ئه‌مساڵ‬ ‫دا‪ ،‬نزیك‌ه ‌ی ‪60‬هه‌زار هاوواڵت ‌ی ئێران ‌ی‬ ‫(به‌كوردو فارسه‌وه‌)‪ ،‬سه‌ردان ‌ی هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردستانیان كردوو‪ ،‬به‌شێكی زۆری‬ ‫ئ������ه‌و كچ‌و ژنانه‌ی له‌وێ������و‌ه‌ه هاتبوون‬ ‫په‌چه‌كانیان فڕێ دابوو‪ ،‬له‌بر ‌ی پۆشین ‌ی‬ ‫حیجاب‌و مانتۆ ئ������ه‌و جلوبه‌رگانه‌یان‬ ‫ده‌پۆش������ ‌ی ك‌ه له‌هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫ده‌پۆشرێن‪.‬‬ ‫ئاشت ‌ی س������ه‌باح یه‌كێك بوو له‌و ژن‌ه‬ ‫گه‌ش������تیارانه‌ی له‌ئێران������ه‌و‌ه هاتبوو‌ه‬ ‫هه‌رێم‌و جه‌ختی ل������ه‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ئه‌و ج������ل‌و به‌رگه‌ی له‌واڵته‌ك‌ه ‌ی خۆ ‌ی‬ ‫ده‌یپۆشێ جلوبه‌رگی زیندانه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه‬ ‫"كاتێك ده‌گه‌ین‌ه كوردستان پێویست‌ه‬ ‫جله‌كانمان بگۆڕین"‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و جل‌ه ‌ی‬ ‫له‌و ‌ێ هه‌یان‌ه وایكردوو‌ه شێو‌ه ‌ی ئافره‌ت‬ ‫له‌به‌رچ������او ‌ی پیاواندا بش������ێوێنرێت‪،‬‬ ‫"هه‌رچه‌ن������د‌ه له‌ناو ماڵ������دا هه‌روه‌ك‬ ‫جله‌كان ‌ی كوردستان ده‌پۆشین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫وه‌ك������و ئه‌و‌ه نیی‌ه ك‌ه ب������ۆ ده‌ره‌و‌ه ئه‌و‬ ‫جل‌وبه‌رگان‌ه له‌به‌ربكه‌ین"‪.‬‬

‫"گه‌ر بتوانم‬ ‫هه‌رگیز ناگه‌ڕێمه‌و‌ه ئێران"‬ ‫زۆرب‌ه ‌ی ئافره‌ت‌ه ئێرانییه‌كان ئازادیی‬ ‫پۆش������ین ‌ی جل‌و ب������ه‌رگ له‌هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردس������تان به‌هه‌ل ده‌زانن بۆئه‌وه‌ی‬ ‫خۆیان به‌ئازادیی هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن‪،‬‬ ‫هاوكات ئومێد ‌ی ئ������ه‌وه‌ش ده‌خوازن‬ ‫له‌كوردس������تان بمێننه‌وه‌و نه‌گه‌ڕێنه‌و‌ه‬ ‫واڵته‌ك‌ه ‌ی خۆیان‪.‬‬ ‫مه‌عصوم‌ه محه‌مه‌د ‌ی ته‌مه‌ن ‪23‬ساڵ‪،‬‬ ‫كچێك������ی ئێرانی بوو ك‌ه له‌ش������ار ‌ی‬ ‫ش������نۆو‌ه هاتبوو‪ ،‬ئاماژ‌ه ‌ی به‌و‌ه ده‌دا‬ ‫ك‌ه له‌هه‌رێمی كوردس������تاندا هه‌ست‬ ‫به‌ئ������ازاد ‌ی ده‌كات‪ ،‬بۆی������‌ه ئه‌و جل‌و‬ ‫به‌رگان‌ه ده‌پۆشێت‪" ،‬حكومه‌ت ‌ی ئێران‬ ‫ل������ه‌ڕوو ‌ی پۆش������اكه‌و‌ه زۆر له‌گه‌ڵمان‬ ‫بێبه‌زه‌ییه‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناهێڵێت‬ ‫جگه‌له‌و پۆشاك‌ه ‌ی له‌ئێران باوه‌‪ ،‬زیاتر‬ ‫له‌به‌ركه‌ین"‪.‬‬ ‫ئه‌و خاتوون‌ه باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه هه‌ر‬ ‫چه‌ند رۆژێك له‌هه‌رێمی كوردستانن‪،‬‬ ‫جا بۆئه‌وه‌ی سه‌فه‌ره‌كه‌یان به‌خۆشی‬ ‫بكه‌ن‪" ،‬پێویست‌ه له‌هه‌موو روویه‌كه‌و‌ه‬ ‫به‌ته‌واوه‌ت������ی ئازادبی������ن‪ ،‬به‌تایب������ه‌ت‬ ‫له‌جلوبه‌رگدا"‪ ،‬هاوكات په‌رس������توو‬ ‫عه‌ل ‌ی ته‌مه‌ن ‪25‬ساڵ‪ ،‬ك‌ه دانیشتووی‬ ‫ش������ار ‌ی قه‌زوینی ئێران������ه‌‌و به‌ره‌گه‌ز‬ ‫فارس������ه‌‪ ،‬جه‌خت ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ئه‌و ش������ێواز ‌ی جل‌و به‌رگ‌ه ‌ی خه‌ڵكی‬ ‫هه‌رێمی كوردستان ده‌یپۆشێت كراوه‌و‬ ‫بێكه‌موكورتیی������ه‌‪" ،‬هه‌مان ئه‌و جل‌و‬ ‫به‌رگه‌ی‌ه ك������‌ه له‌بازاره‌كانی خۆماندا‬ ‫هه‌یه‌و ئێم‌ه بۆناوماڵ له‌به‌ری ده‌كه‌ین‪،‬‬ ‫من پێم ئاس������ایی‌ه ئه‌و جل‌و به‌رگانه‌م‬ ‫بپۆشم‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی ئافره‌تانی هه‌رێمی‬ ‫كوردستانیش هه‌موو له‌به‌ری ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫ئه‌و خانم‌ه ئێرانیی‌ه ئه‌وه‌ی نه‌شارده‌و‌ه‬ ‫ك‌ه له‌ئێراندا زۆرجار له‌بۆنه‌و ئاهه‌نگی‬ ‫بوك گواس������تنه‌وه‌دا ئه‌و جۆر‌ه جالن‌ه‬ ‫له‌به‌رده‌كه‌ن‪ ،‬چونك‌ه "ئاسایی‌ه له‌بۆنه‌و‬ ‫ئاهه‌نگه‌كاندا ئه‌و ج������ل‌و به‌رگانه‌ی‬ ‫له‌كوردستان له‌به‌ری ده‌كه‌ن بپۆشین‪،‬‬

‫کچان‌و ژنانی ئێرانی له‌ده‌ست په‌چه‌و حیجاب‪ ،‬بۆ کوردستان هه‌ڵدێن‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه منیش چه‌ند پارچ‌ه جلێكی‬ ‫جوانم به‌دی������اری كڕیو‌ه بۆخزمه‌كانم‬ ‫له‌ئێران"‪.‬‬ ‫دوكانداره‌كانیش دڵخۆش‬ ‫دوكانداره‌كانی هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫به‌تاس������ه‌و‌ه پێش������وازی له‌و ئێرانیان‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن ك‌ه جلوبه‌رگه‌كانیان ده‌گۆڕن‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی موش������ته‌رییه‌كی زۆرتری‬

‫جله‌كانیان ده‌ست ده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫س������امان خه‌لیل خاوه‌ن������ ‌ی دوكان ‌ی‬ ‫پۆشاك فرۆش������ی‌ه له‌بازاڕ ‌ی هه‌ولێر‌و‬ ‫ئام������اژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك������‌ه زۆر جۆر‌ه‬ ‫جل‌و به‌رگ هه‌بوو‌ه دانیشتوان ‌ی شار ‌ی‬ ‫هه‌ولێر به‌ده‌گمه‌ن كڕیویانه‌‌و له‌به‌ریان‬ ‫كردووه‌‪ ،‬له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی پێیان عه‌یب‬ ‫بوو‪" ،‬له‌وه‌ت‌ه ‌ی ئه‌و ئێرانیان‌ه هاتوونه‌ت‌ه‬ ‫هه‌رێ������م‪ ،‬ئه‌و جۆر‌ه جالن������ه‌م نه‌ماوه‌و‬

‫هه‌موو ‌ی به‌ر له‌یه‌ك رۆژ له‌ئاهه‌نگ‌ه ‌ی‬ ‫له‌هه‌ولێر كرا فرۆشرا به‌و نرخ‌ه ‌ی ك‌ه‬ ‫من ده‌مویست"‪.‬‬ ‫ئه‌و دوكاندار‌ه باس له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه‬ ‫هه‌ندێ������ك له‌دوكانداره‌كان ‌ی تر ئه‌و‬ ‫كاره‌یان به‌هه‌ل زانیوه‌و زۆر به‌گران‬ ‫جل‌و به‌رگیان فرۆش������تووه‌‪" ،‬له‌به‌ر‬ ‫جوانی جله‌كان ئافره‌ت‌ه ئێرانیه‌كان‬ ‫به‌هه‌ر نرخێك بوای‌ه جلیان ده‌كڕی"‪.‬‬

‫ی‬ ‫ناتوانن ئه‌و جل‌ه رووتان‌ه له‌واڵت ‌‬ ‫خۆیان له‌به‌ركه‌ن‬ ‫به‌ش������ێك له‌هاوواڵتیان������ی هه‌رێمی‬ ‫كوردستان به‌پێویست ‌ی ده‌زانن میوان‌ه‬ ‫ئێرانی������ه‌كان هه‌رجله‌كانی خۆیان‬ ‫بپۆشن‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێ هاوواڵتی دیك‌ه‬ ‫پێچه‌وانه‌ی ئه‌و بۆچون‌ه ده‌وه‌ستنه‌وه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫پێیانوای‌ه تاكه‌كان ئازادن له‌و‌ه ‌ی چ ‌‬ ‫ده‌پۆشن‌و چ ‌ی ناپۆشن‪.‬‬ ‫س������امر قاره‌مانی ته‌مه‌ن ‪37‬س������اڵ‪،‬‬ ‫ی‬ ‫هاوواڵتیه‌كی دانیش������تو ‌ی ش������ار ‌‬ ‫هه‌ولێره‌و ناڕه‌زای ‌ی خۆ ‌ی له‌گۆڕینی‬ ‫ج������ل‌و به‌رگی میوان������‌ه ئێرانیه‌كان‬ ‫ده‌ربڕی‌و ده‌ی������وت‪" :‬ئه‌وان‌ه ناتوانن‬ ‫له‌واڵت ‌ی خۆیان ئه‌و جۆر‌ه جل‌ه روتان‌ه‬ ‫له‌به‌رك������‌هن‌و لێر‌ه له‌ب������ه‌ر ‌ی ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫راس������ت‌ه ئێم‌ه ئازادیمان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫نه‌وه‌ك به‌و ش������ێوه‌یه‌‪ ،‬من ئه‌و كار‌ه ‌‬ ‫ئه‌وان به‌پێشێلكار ‌ی ئازاد ‌ی داده‌نێم‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌تایبه‌ت ك‌ه له‌كوردستان چاولێكه‌ر ‌‬ ‫زۆره‌و ڕه‌نگ‌ه خه‌ڵك ‌ی ئێمه‌ش له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و شێواز‌ه جل‌و به‌رگ‌ه ڕابێن‌و ببێت‌ه‬ ‫دیارده‌یه‌ك ‌ی خراپ"‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‪ ،‬ئه‌و هاوواڵتیی‌ه باس‬ ‫له‌و‌ه ده‌كات‪ ،‬ك‌ه هه‌موو ئافره‌ته‌كان‬ ‫به‌و ش������ێواز‌ه ج������ل‌و به‌رگه‌كانیان‬ ‫ناگۆڕن‪ ،‬به‌ڵكو هه‌ندێكیان هه‌ر هه‌مان‬ ‫ئه‌و ش������ێواز‌ه جل‌و به‌رگ‌ه ده‌پۆشن‬ ‫ك������‌ه ل‌ه ئێ������ران له‌به‌ریده‌كه‌ن‪" ،‬من‬ ‫دڵنیام له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی ل‌ه ئێران ڕێگایان‬ ‫پێنادرێت ئه‌و جل‌و به‌رگان‌ه بپۆشن‪،‬‬ ‫بۆی‌ه به‌شێكیان ده‌یانه‌وێت لێر‌ه ئه‌و‬ ‫تۆڵه‌ی‌ه بكه‌نه‌وه‌و به‌ئاره‌زوو ‌ی خۆیان‬ ‫جل بپۆشن"‪ ،‬هاوكات ئارام فه‌الحی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪30‬ساڵ جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه‬ ‫ك������‌ه هه‌موو كه‌س ئ������ازاد‌ه چ جۆر‌ه‬ ‫جلێك له‌به‌ر ده‌كات یان چۆن خۆی‬ ‫ده‌گۆڕیت‪" ،‬ئێم‌ه په‌یوه‌ندیمان به‌سه‌ر‬ ‫هیچ كه‌سێكه‌و‌ه نییه‌‪ ،‬چونك‌ه هه‌موو‬ ‫كه‌سێك ئازاد‌ه له‌هه‌رێمی كوردستان‬ ‫چۆن هه‌ڵس������وكه‌وت ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫زیان به‌ئێم‌ه نه‌گه‌یێنێت"‪.‬‬

‫ی یاریگاكان نیگه‌رانن‬ ‫گه‌نجان له‌قۆرخكردن ‌‬

‫ی تر"‬ ‫ی بلیت به‌پێنج هه‌زار وه‌رده‌گرن‌و به‌‪25‬هه‌زار ده‌یفرۆشنه‌و‌ه به‌تیپه‌كان ‌‬ ‫ی پارت ‌‬ ‫"تیپ ‌ه نزیكه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم ‌‬ ‫كوردستان ‪ 200‬یاریگا‬ ‫پێشكه‌شی‌ تیپ ‌ه‬ ‫میللییه‌كانی‌ هه‌ولێر ده‌كات‌و‬ ‫ی‬ ‫له‌الیه‌ن رێكخراوی‌ یه‌كێت ‌‬ ‫ی سه‌ر به‌پارتی‬ ‫الوان ‌‬ ‫دیموكراتی‌ كوردستانه‌و‌ه‬ ‫ده‌ستیان به‌سه‌ردا ده‌گیرێ‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش نیگه‌رانی‌ گه‌نجان‌و‬ ‫تیپه‌ وه‌رزشییه‌كانی‌ ئه‌و‬ ‫شار‌هی‌ لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌رپرسیانی‌ ئه‌و رێكخراو‌ه‬ ‫ی‬ ‫وێڕای‌ پشتڕاستكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫زانیارییه‌كان جه‌خت‬ ‫له‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫رێوشوێنی‌ یاساییان‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و تیپانه‌دا‬ ‫ی‬ ‫كردووه‌ كه‌ به‌پێچه‌وان ‌ه ‌‬ ‫رێنماییه‌كانیانه‌و‌ه‬ ‫جواڵبێتنه‌وه‌‪.‬‬

‫پارێزگا ‌ی هه‌ولێر كه‌وتوون‪ ،‬به‌اڵم به‌وت‌ه ‌ی‬ ‫به‌شێك ‌ی زۆر ‌ی تیپ‌ه میلییه‌كان ‌ی شار ‌ی‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬ئه‌و یاریگایان‌ه ‌ی له‌و شاره‌دا هه‌ن‬ ‫له‌الیه‌ن یه‌كێت ‌ی الوان ‌ی پارتییه‌و‌ه ده‌ستیان‬ ‫به‌س������ه‌ردا گیراوه‌‪ .‬بۆئه‌و‌ه ‌ی تیپێك له‌و‬ ‫یاریگایان������ه‌دا یار ‌ی بكات‪ ،‬پێویس������ت‌ه‬ ‫س������ه‌ردان ‌ی یه‌كێ������ك له‌ڕێكخراوه‌كان ‌ی‬ ‫پارت ‌ی دیموكرات ‌ی كوردس������تان بكات‌و‬ ‫بلیت ‌ی یاریكردن له‌و ‌ێ وه‌رگرێت‪.‬‬

‫جه‌ماوه‌ر بۆخۆ ‌ی په‌یدا ده‌كات‬ ‫به‌شێكله‌تیپ‌همیلییه‌كان ‌یشار ‌یهه‌ولێر‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كه‌ن‪ ،‬بۆده‌ستخستن ‌ی بلیت ‌ی‬ ‫یاریكردن پێویست‌ه سه‌ردان ‌ی نزیكترین‬ ‫ڕێكخراو ‌ی پارت ‌ی بكه‌ن له‌و ناوچه‌ی‌ه ‌ی‬ ‫یاریگاك‌ه ‌ی لێیه‌‪.‬‬ ‫خالید محه‌مه‌د‪ ،‬سه‌رۆك ‌ی یه‌كێك له‌تیپ‌ه‬ ‫میلییه‌كان ‌ی شار ‌ی هه‌ولێره‌و جه‌خت‬ ‫ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه هه‌موو جارێك بۆ‬

‫وه‌رگرتن ‌ی بلیت ‌ی یاریكردن پێویست‌ه‬ ‫بچن‌ه به‌رده‌م یه‌كێك له‌ڕێكخراوه‌كان ‌ی‬ ‫پارت������ ‌ی دیموكرات������ ‌ی كوردس������تان‪،‬‬ ‫"له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی دانیش������توان ‌ی هه‌ولێر‬ ‫نزیك‌ه ‌ی س������ه‌دا ‪‌ 80‬ی حه‌ز ‌ی له‌تۆپ ‌ی‬ ‫پێیه‌‪ ،‬پارتی ده‌یه‌وێت له‌ڕێگ‌ه ‌ی ده‌ست‬ ‫به‌سه‌رداگرتن ‌ی ئه‌و یاریگایان‌ه جه‌ماوه‌ر‬ ‫بۆخ������ۆ ‌ی په‌یدابكات‌و ئه‌گه‌ر به‌حه‌ز ‌ی‬ ‫ئه‌وانیش كار نه‌ك‌هی‌‪ ،‬ئه‌وا ناڵێم بێبه‌ش‬

‫ئاالن ساحێبقران له‌هه‌ولێر‬ ‫دوا ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی حكومه‌ت ‌ی هه‌رێم نزیك‌ه ‌ی‬ ‫هه‌ش������ت هه‌زار یاریگا ‌ی له‌كوردستان‬ ‫دروس������تكرد‪ 200 ،‬ل������ه‌و یاریگایان‌ه به‌ر گه‌نجانی هه‌ولێر‪ ،‬رێکخراوێکی الوانی پارتی ب‌ه قۆرخکردنی یاریگاکان تۆمه‌تبار ده‌که‌ن‬

‫ده‌بێت له‌بلیت‪ ،‬به‌اڵم گه‌ر هاوین بێت‬ ‫بلیت ‌ی سه‌عات س������ێ ‌ی پاش نیوه‌ڕۆت‬ ‫ده‌ده‌نێ‌‪ ،‬گه‌ر زس������تانیش بێت بلیت ‌ی‬ ‫‪‌ 10‬ی شه‌وت ده‌ده‌نی‌‪ ،‬تا نه‌توان ‌ی یار ‌ی‬ ‫بكه‌یت"‪.‬‬ ‫بۆبه‌دواداچوون ‌ی زیاتر له‌وباره‌وه‌‪ ،‬نم نم‬ ‫په‌یوه‌ندیكرد به‌شێرزاد عه‌بدولسه‌مه‌د ‌ی‬ ‫به‌رپرس������ ‌ی ناوه‌ند ‌ی ب������ااڵ ‌ی پارت ‌ی‬ ‫دیموكرات������ ‌ی كوردس������تان‌و ئه‌ویش‬ ‫ئاماژ‌ه ‌ی به‌و‌ه دا ك������‌ه ئه‌و یاریگایان‌ه‬ ‫دیار ‌ی حكومه‌ت ‌ی هه‌رێم بوو‌ه بۆ تیپ‌ه‬ ‫میلییه‌كان‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی كه‌س‬ ‫نه‌بوو‌ه سه‌رپه‌رش������ت ‌ی بكات‪ ،‬ئێس������تا‬ ‫له‌الیه‌ن ناوه‌ند ‌ی بااڵو‌ه به‌ڕێوه‌ده‌برێت‌و‬ ‫چاودێر ‌ی ده‌كرێن‪.‬‬

‫بازرگان ‌ی به‌بلیته‌كانه‌و‌ه ده‌كرێت‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی ك‌ه تیپ‌ه میلییه‌كان ‌ی ش������ار ‌ی‬ ‫هه‌ولێر ‌ی زۆرتر نیگ������ه‌ران كردوو‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ی������‌ه ك‌ه ئه‌و تیپان‌ه ‌ی ڕاس������ته‌وخۆ‬ ‫سه‌ر به‌ئۆرگانه‌كان ‌ی پارت ‌ی دیموكرات ‌ی‬ ‫كوردس������تانن‪ ،‬زۆر به‌ئاسان ‌ی بلیت ‌ی‬ ‫یاریگاكانی������ان ده‌س������ت ده‌كه‌وێت‌و‬ ‫به‌نرخێك������ ‌ی گرانتر ده‌یفرۆش������نه‌و‌ه‬ ‫به‌تیپه‌كان ‌ی تر‪.‬‬ ‫ش������ه‌یدا ئازاد‪ ،‬سه‌رۆك ‌ی تیپ ‌ی تۆپ ‌ی‬ ‫پێ ‌ی ژیانه‌و‌ه ئام������اژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات‪ ،‬ك‌ه‬ ‫به‌ش������ێك له‌تیپ‌ه میلییه‌كان بیروڕا ‌ی‬

‫جیاوازیان له‌گه‌ڵ پارت ‌ی دیموكرات ‌ی‬ ‫كوردستاندا هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر ده‌بێت‬ ‫بچ������ن له‌ڕێكخراوێك بلیت وه‌رگرن‪،‬‬ ‫"شتێك ‌ی تر ك‌ه زۆر عه‌یب‌ه بۆ پارتی‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی������‌ه ك‌ه تیپ‌ه ده‌س������ه‌اڵتداره‌كان ‌ی‬ ‫خۆیان بلیت به‌پێنج هه‌زار وه‌رده‌گرن‌و‬ ‫به‌‪25‬ه������ه‌زار به‌تیپه‌كان������ ‌ی ت������ر ‌ی‬ ‫ده‌فرۆش������نه‌وه‌‪ ،‬دی������ار‌ه یه‌كێت ‌ی الوان‬ ‫شه‌ریكن له‌فرۆشتنه‌و‌ه ‌ی ئه‌و بلیتانه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و سه‌رۆك تیپ‌ه ئه‌وه‌ش ‌ی نه‌شارده‌و‌ه‬ ‫ك‌ه هه‌موو س������اڵێك له‌ڕۆژ ‌ی ‪2/18‬دا‬ ‫مۆڵه‌ت ‌ی تیپ������ه‌كان نوێده‌كرێته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫س������اڵڕۆژ ‌ی دامه‌زراندن ‌ی ڕێكخراو ‌ی‬ ‫یه‌كێت ‌ی الوانه‌‪" ،‬له‌مۆڵه‌ته‌كه‌شدا به‌ته‌نها‬ ‫نووسراو‌ه سه‌رۆك بارزانی‌‪ ،‬من نازانم‬ ‫سه‌رۆك بارزان ‌ی چ په‌یوه‌ندیه‌ك ‌ی به‌و‬ ‫مه‌س������ه‌له‌یه‌و‌ه هه‌یه‌"‪ ،‬به‌اڵم به‌رپرس ‌ی‬ ‫ناوه‌ند ‌ی بااڵ ‌ی پارت������ ‌ی دیموكرات ‌ی‬ ‫كوردستان ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات‪ ،‬ك‌ه هه‌ر‬ ‫تیپێك ئه‌و بازرگانیی‌ه ‌ی به‌بلیته‌كانه‌و‌ه‬ ‫كردبێت ئه‌وان ڕاسته‌وخۆ ئیجرائاتیان‬ ‫كردووه‌‪" ،‬ئێم‌ه تائیس������تا ‪12‬تیپمان‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌وجۆر‌ه كار‌ه هه‌ڵوه‌شاندۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌موو تیپه‌كانیش به‌ب������ێ جیاواز ‌ی‬ ‫س������ێبلیت ‌ی خۆیان وه‌رده‌گ������رن‪ ،‬ئه‌و‬ ‫تیپه‌ش ‌ی به‌به‌ڵگه‌و‌ه بزانرێت بازرگان ‌ی‬ ‫به‌بلیته‌كان������ه‌و‌ه ده‌كات‪ ،‬ڕاس������ته‌وخۆ‬ ‫هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه‌"‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ژنانله‌سه‌یراندائۆفن؟!‬

‫"هه‌ندێك پیاو وه‌ك ئاغا لێی داده‌نیشن‌و ده‌بێت هه‌موو شتێكیان‬

‫بۆ حازركه‌یت‪ ،‬به‌س ئه‌فه‌ندییه‌كان یارمه‌تی ژنه‌كانیان ئه‌ده‌ن"‬ ‫ئاماژ‌ه ‌ی ب������ۆ ئه‌و‌ه ك������رد‪ ،‬ك‌ه ژنان‬ ‫به‌شێك ‌ی زۆری‌ كچان‌و ژنان‪ ،‬له‌س������ه‌یرانه‌كاندا ئیش������یان ته‌نه������ا‬ ‫دانیشتنه‌‪" ،‬له‌هه‌موو سه‌یرانێكدا ده‌بێت‬ ‫ی‬ ‫وه‌رزی‌ به‌هار به‌وه‌رز ‌‬ ‫حه‌وانه‌و‌هی‌ خۆیان‌و هاتن ‌ی ئێم‌ه خه‌ریكی كاركردن بین‌و ژنانیش‬ ‫وه‌رزی‌ ئیشكردن‌و خواردن ئیس������راحه‌تن"‪ ،‬به‌اڵم هاژ‌ه ‌ی خێزان ‌ی‬ ‫میران به‌پێكه‌نین������ه‌و‌ه وه‌اڵم ‌ی دایه‌و‌ه‌و‬ ‫ئاماده‌كردن له‌الیه‌ن‬ ‫وتی‌‪" :‬با له‌ساڵێكدا چه‌ند ڕۆژێكمان‬ ‫پیاوانه‌وه‌ وه‌سف ده‌كه‌ن‌و‬ ‫پێیانوایه‌ ته‌نها له‌و وه‌رزه‌دا هه‌بێت بۆ ئیس������راحه‌ت‪ ،‬باپیاوانیش‬ ‫چه‌ند ڕۆژێك پشووده‌ده‌ن‪ .‬بزانن خواردن دروس������تكردن چه‌ند‬ ‫ئه‌ركێكی گرانه‌"‪.‬‬ ‫ بارین سامان له‌چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و‌ه ‌ی به‌شێك ‌ی زۆر ‌ی پیاوان‌و‬ ‫ئافره‌تان باس له‌ئیش������ ‌ی پێكه‌وه‌ی ‌ی‌و‬ ‫هه‌ماهه‌نگ������ ‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم ژنان‬ ‫هه‌میش������‌ه ئاواته‌خواز ‌ی ئه‌وه‌ن ئه‌گه‌ر‬ ‫ته‌نها ڕۆژێكیش بێ������ت پیاوه‌كانیان‬ ‫به‌و ئیش������وكاران‌ه هه‌ستن ك‌ه كار ‌ی‬ ‫هه‌میشه‌یی خۆیانه‌‪ ،‬هاوكات پیاوانیش‬ ‫ژن������ان ب������ه‌و‌ه تۆمه‌تب������ار ده‌كه‌ن ك‌ه‬ ‫له‌سه‌یرانكردندا ژنان ئۆفن‪.‬‬ ‫پیاوان قه‌ده‌ر ‌ی عافیه‌ت ده‌زانن؟‬ ‫میران‪ ،‬خه‌ریكی گۆشتبرژاندن بوو‪،‬‬ ‫به‌د‌هم‌وچاویش������یدا دیاربوو دوكه‌ڵی‬ ‫غه‌ڵوزه‌ك‌ه بێزاری كردبوو‪ ،‬كه‌مێك‬ ‫له‌والتره‌و‌ه مه‌ریوانیش خه‌ریكی زه‌اڵت‌ه‬ ‫درووستكردن بوو‪ ،‬هاژه‌و شه‌هالش‬ ‫به‌ده‌م گڵۆبه‌رۆژ‌ه خواردنه‌و‌ه خه‌ریكی‬ ‫قسه‌و باس بوون‪ ،‬ئه‌م‌ه دیمه‌ن ‌ی یه‌كێك‬ ‫ل������ه‌و خێزانان‌ه بوو‪ ،‬ك������‌ه له‌یه‌كێك‬ ‫له‌س������ه‌یرانگاكان ‌ی كوردستان كات ‌ی‬ ‫خۆیان به‌سه‌رده‌برد‪.‬‬ ‫به‌ده‌م گۆش������ت برژاندن������ه‌وه‌‪ ،‬میران‬

‫ژنان ئۆفن‬ ‫هه‌ر یه‌ك‌ه له‌ژنان‌و پیاوان‪ ،‬ده‌یانه‌وێت‬ ‫قورس������ای ‌ی ئیش������ه‌كان ‌ی خۆی������ان بۆ‬ ‫یه‌كتر ‌ی ئاشكرا بك‌هن‌و به‌شێوازێك ‌ی‬ ‫ڕاسته‌وخۆو ناڕاسته‌وخۆ ئه‌و‌ه بخه‌نه‌ڕوو‬ ‫ك‌ه ئیش ‌ی یه‌كێكیان له‌ه ‌ی ئه‌ویتریان‬ ‫زۆرترو قورس������تره‌‪ ،‬ئه‌وه‌تا مه‌ریوان‪،‬‬ ‫ك‌ه له‌گه‌ڵ ه������اژه‌و میران������دا پێكه‌و‌ه‬ ‫له‌س������ه‌یران بوون‪ ،‬باس له‌ئه‌ركه‌كان ‌ی‬ ‫پی������اوان ده‌كات‌و ڕیزبه‌ندیان ده‌كات‪،‬‬ ‫"ئێم‌ه ده‌بێت هه‌رچی پێداویس������تیی‌ه‬ ‫بیكڕین‪ ،‬گۆش������ت برژاندن‌و تشریب‬ ‫دروستكردن‌و چالێنان له‌سه‌ر پیاوانه‌‪،‬‬ ‫ژنانیش به‌دیارمانه‌و‌ه داده‌نیشن‌و ئۆفن"‪،‬‬ ‫به‌اڵم ژنانیش له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و قسانه‌دا‬ ‫وه‌اڵمیان پێی������ه‌و ئه‌وانیش ئه‌ركه‌كان ‌ی‬ ‫خۆیان له‌به‌رچاوه‌و باس ‌ی ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫كاتێك مه‌ریوان ئه‌و قسان‌ه ‌ی ده‌كرد‪،‬‬ ‫شه‌هال ‌ی خێزان ‌ی هه‌ستیكرد مه‌ریوان‬ ‫ناهه‌قیی������ان به‌رامب������ه‌ر ده‌كات‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫به‌ده‌نگێك������ی كه‌مێك ب������ه‌رزه‌و‌ه وتی‪:‬‬ ‫"ئاخر ئێمه‌ش ك‌ه ڕۆشتینه‌و‌ه ده‌بێت‬ ‫دوو ڕۆژ خه‌ریكی پاككردنه‌وه‌ی قاپ‌و‬ ‫قاچاخ بین"‪.‬‬

‫هه‌ر ئه‌فه‌ندییه‌كان وان‬ ‫ی تر له‌پیاوان‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‪ ،‬به‌شێك ‌‬ ‫هه‌ن ته‌نانه‌ت له‌سه‌یرانه‌كانیش������دا‬ ‫ی خێزانه‌كانیان ناد‌هن‌و‬ ‫یارمه‌ت������ ‌‬ ‫هه‌ندێك له‌ژنانیش جه‌خت له‌و‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن������ه‌وه‌‪ ،‬ك‌ه هه‌م������وو پیاوێك‬ ‫له‌سه‌یران دا ئیش ناكات‪.‬‬ ‫ی‬ ‫پور‌ه ئایشێ‪ ،‬له‌كاتێكدا خه‌ریك ‌‬ ‫ی مام‌ه‬ ‫ی قبوڵییه‌ك‌ه ‌‬ ‫دروس������تكردن ‌‬ ‫قال‌ه بوو‪ ،‬وتی‌‪" :‬به‌خوا هه‌ندێك‬ ‫پیاو وه‌ك ئاغا لێی داده‌نیش������ن‌و‬ ‫ده‌بێ������ت هه‌موو ش������تێكیان بۆ‬ ‫حازركه‌یت‪ ،‬به‌س ئه‌فه‌ندییه‌كان‬ ‫یارمه‌تی ژنه‌كانیان ئه‌ده‌ن"‪.‬‬ ‫ی نه‌شارده‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ێ ئه‌وه‌ش ‌‬ ‫پور‌ه ئایش ‌‬ ‫پیاوان ته‌نها گۆشت ده‌برژێنن‌و‬ ‫ده‌ڵێن هه‌موو كارێكمان كردووه‌‪،‬‬ ‫ی پور‌ه‬ ‫ئه‌م‌ه له‌كاتێكدا به‌بۆچوون ‌‬ ‫ێ گۆشت برژاندن ئاسانترین‬ ‫ئایش ‌‬ ‫ی سه‌یرانكردنه‌‪.‬‬ ‫ئیش ‌‬ ‫پیاوان میكیاژ ناك‌هن‌و‬ ‫به‌ته‌علیقیشن‬ ‫ی‬ ‫ی تر له‌پی������اوان گله‌ی ‌‬ ‫به‌ش������ێك ‌‬ ‫ئه‌وه‌یان له‌خێزانه‌كانیان هه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫ی ڕۆیشتن‌و چوونه‌ده‌ره‌وه‌دا‬ ‫له‌كات ‌‬ ‫ئاماده‌ناب������ن‌و زۆریان پێده‌چێت‪،‬‬ ‫ه������اوكات ژنانیش ب������اس له‌و‌ه‬ ‫ده‌ك������ه‌ن ك‌ه پیاوان پێویس������تیان‬ ‫ی جل‌و به‌رگ‌و‬ ‫به‌هیچ ڕێكخستن ‌‬ ‫میكیاجكردن نییه‌‪.‬‬ ‫ی س������اڵ‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ی ته‌مه‌ن س������ ‌‬ ‫ئارام ‌‬ ‫ی ژنه‌ك‌هی‌‪،‬‬ ‫دره‌نگ حازربوون������‌ه ‌‬ ‫ی لێبڕیوه‌‪" ،‬بۆهه‌ر شوێنێك‬ ‫ئارام ‌‬ ‫بچین ناز‌ه س������ێ سه‌عاتی ده‌وێت‬

‫پیاوان‪ ،‬ژنان به‌و‌ه تۆمه‌تبار ده‌که‌ن ک‌ه له‌کاتی سه‌یراندا هه‌موو ئیش‌ه قورسه‌کان به‌وان ده‌سپێرن فۆتۆ‪ :‬سامان حه‌م‌ه غه‌ریب‬

‫بۆ خۆجوانك������ردن‪ ،‬ئه‌مڕۆ ئێم‌ه‬ ‫ی به‌یانی������ه‌و‌ه‬ ‫له‌س������ه‌عات پێنج������ ‌‬ ‫هه‌س������تاوین كه‌چ������ی س������ه‌عات‬ ‫هه‌ش������ت به‌ڕێكه‌وتووین"‪ ،‬به‌اڵم‬

‫ی‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌‪ ،‬ساكار بۆچوونێك ‌‬ ‫ی هه‌ی‌ه‌و جه‌خت‬ ‫ته‌واو پێچه‌وان������‌ه ‌‬ ‫له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه پیاوان نه‌میكیاژ‬ ‫ده‌ك������‌هن‌و نه‌ج������ل‌و به‌رگه‌كه‌یان‬

‫رێكخستن‌و ته‌نس������یقی ده‌وێت‪،‬‬ ‫"ژنی داماو ئه‌گه‌ر خۆشی جوان‬ ‫نه‌كات ئه‌وكات‌ه ه������ه‌ر پیاوه‌كه‌ی‬ ‫خۆی هه‌زار ته‌علیقی لێده‌دات"‪.‬‬

‫ه؟‬ ‫ه یان فیته‌ر ته‌ماحكار ‌‬ ‫شۆفێر ره‌زیل ‌‬

‫"زۆرجار به‌ته‌واوه‌ت ‌ی به‌سه‌یاره‌یه‌كه‌و‌ه هیالك ده‌بیت‪ ،‬كه‌چ ‌ی شۆفێر هه‌قده‌ستت نایات ‌ێ یان واناتدات ‌ێ سود ‌ی لێببینی‌"‬ ‫شۆفێرو فیته‌ر له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌و‌هی‌ به‌رده‌وام پێویستیان‬ ‫به‌یه‌كتری‌ ده‌بێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی ساردیش‬ ‫شه‌ڕێك ‌‬ ‫له‌نێوانیاندا هه‌یه‌و به‌رده‌وام‬ ‫یه‌كتری‌ تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه‌ ك ‌ه‬ ‫هیچكامیان بێ یه‌كتریان‬ ‫ی‬ ‫ناكرێ‌و ناتوانن لێكد ‌‬ ‫جیاببنه‌وه‌‪.‬‬

‫ ڕامان سه‌عید له‌سلێمانی‌‬ ‫كاتێك هه‌ر شۆفێرێك سه‌باره‌ت‬ ‫ی‌و‬ ‫به‌فیت������ه‌ره‌كان ده‌دوێنیت‪ ،‬گله‌ی ‌‬ ‫ی زۆر له‌فیته‌ره‌كان‬ ‫گازنده‌یه‌ك������ ‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬به‌تایبه‌ت گرانجانییه‌كه‌یان ‬ ‫ی شێر ‌ی به‌رده‌كه‌وێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫پشك ‌‬ ‫ئه‌وه‌شدا فیته‌ره‌كان خۆیان به‌خاوه‌ن‬ ‫هه‌ق ده‌زانن‌و باس له‌و‌ه ده‌كه‌ن كه‌‬ ‫گرانجان نی������ن‌و ئه‌وانیش خاوه‌ن‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كان به‌ڕه‌زیل ناوده‌به‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌م������ه‌ش ئه‌و ش������ه‌ڕ‌ه س������ارده‌یه‌‪،‬‬ ‫كه‌به‌رده‌وام له‌نێوان فیته‌رو شۆفێردا‬ ‫ی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫بوون ‌‬ ‫فیته‌ره‌كان به‌ته‌ماعن یان‬ ‫شۆفێره‌كان ره‌زیلن؟‬ ‫محه‌مه‌د عه‌بدواڵ شۆفێر ‌ی ته‌كسیه‌و‬

‫به‌وت‌ه ‌ی خۆ ‌ی هه‌میش‌ه دوعا ده‌كات‬ ‫ی دوو ش������وێن نه‌بێت‬ ‫ك‌ه توش������ ‌‬ ‫ئه‌وانیش‪ :‬نه‌خۆشخانه‌و فیته‌ره‌‪.‬‬ ‫ئه‌و ش������ۆفێر ‌ی ته‌كسیی‌ه باس له‌وه‌‬ ‫ده‌كات ك‌ه هه‌ركات س������ه‌یاره‌ك‌هی‌‬ ‫ی ده‌ش������كێت‪ ،‬خه‌فه‌ت‬ ‫ش������وێنێك ‌‬ ‫ی س������ه‌یاره‌ك‌ه ‌ی ناخوات‪،‬‬ ‫له‌شكان ‌‬ ‫به‌ڵكو چوون������‌ه ال ‌ی فیته‌ر ئازاری‌‬ ‫ده‌دات‪" ،‬م������ن به‌حاڵه‌حا‌ڵ بژێوی‌‬ ‫خۆم‌و خێزانه‌ك������ه‌م دابین ده‌كه‌م‪،‬‬ ‫ئینجا وه‌ر‌ه كارم بچێت‌ه ال ‌ی فیته‌رو‬ ‫ئه‌وانیش به‌ئاره‌وزو ‌ی خۆیان نرخ‬ ‫ب������ۆ چاككردنه‌و‌ه ‌ی س������ه‌یاره‌كه‌م‬ ‫دابنێن"‪ ،‬ئه‌وه‌ش وا ‌ی له‌و شۆفێره‌‬ ‫ی هیچ‬ ‫كردوو‌ه ك‌ه پێیوابێ نه‌بوون ‌‬ ‫جۆر‌ه یاس������ایه‌ك بۆ فیته‌ره‌كان‪،‬‬ ‫وایكردوو‌ه "فیته‌ره‌كان به‌ئاره‌زووی‌‬ ‫خۆیان نرخ دانێن"‪.‬‬ ‫ی كاری‌‬ ‫ی نه‌كردن ‌‬ ‫ئه‌و شوفێر‌ه ڕای ‌‬ ‫ی له‌الی������ه‌ن فیته‌ره‌وه‌‬ ‫ش������ۆفێره‌كان ‌‬ ‫ی ت������ر ‌ی به‌رچاو و‬ ‫به‌كێش������ه‌یه‌ك ‌‬ ‫گه‌ور‌ه ناوب������ردو ئاماژ‌ه ‌ی به‌و‌ه دا‬ ‫ی زۆر ‌ی فیته‌ره‌كان‬ ‫ك‌ه به‌ش������ێك ‌‬ ‫كاتێك سه‌ردانیان ده‌كه‌یت چه‌ند‬ ‫ی ڕاگرتووه‌‪" ،‬ك‌ه تۆ‬ ‫ئۆتۆمبێلێك������ ‌‬ ‫ده‌چیت هێند‌ه به‌ته‌ماح‌ه نایه‌ڵێت‬ ‫ی ده‌كه‌م‪،‬‬ ‫بڕۆیت‌و ده‌ڵێت ئێستا چاك ‌‬ ‫پاشان تۆزێك س������ه‌یر ‌ی ده‌كات‌و‬ ‫ی ده‌هێڵێت‪ ،‬ت������ا ماوه‌یه‌كی‌‬ ‫به‌جێ ‌‬ ‫زۆر نایه‌ت������ه‌و‌ه به‌الی������داو دوایش‬ ‫ی بێڵه‌‪ ،‬به‌بێئه‌و‌ه ‌ی گوێ‌‬ ‫ده‌ڵێت به‌جێ ‌‬

‫ی خۆم‌و خێزانه‌كه‌م دابین‬ ‫"من به‌حاڵه‌حا ‌ڵ بژێو ‌‬ ‫ی فیته‌رو‬ ‫ده‌كه‌م‪ ،‬ئینجا وه‌ر‌ه كارم بچێت ‌ه ال ‌‬ ‫ی خۆیان نرخ بۆ چاككردنه‌و‌هی‌‬ ‫ئه‌وانیش به‌ئاره‌وزو ‌‬ ‫سه‌یاره‌كه‌م دابنێن"‬ ‫ی ئێم‌ه له‌سه‌ر‬ ‫به‌وه‌بدات ك‌ه مه‌عیشه‌ت ‌‬ ‫ئه‌و سه‌یاره‌یه‌یه‌و پێوستمان پێیه‌تی‌"‪.‬‬ ‫فیته‌ره‌كان شاره‌زاییان نییه‌‬ ‫ی ت������ر له‌ش������ۆفێره‌كان‬ ‫به‌ش������ێك ‌‬ ‫نه‌هامه‌تییه‌كانی������ان له‌گه‌ڵ فیته‌ردا‬ ‫به‌وج������ۆر‌ه ب������اس ده‌ك������ه‌ن‪ ،‬كه‌‬ ‫ی ئه‌وتۆیان‬ ‫فیته‌ره‌كان شاره‌زاییه‌ك ‌‬ ‫له‌س������ه‌ر ئۆتۆمبێل نیی������ه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ی چاككردن یان‬ ‫زۆرجار سه‌رقاڵ ‌‬ ‫ی شتێكن له‌ئۆتۆمبێله‌كه‌دا كه‌‬ ‫گۆڕین ‌‬ ‫له‌ڕاستیدا ئه‌و شت‌ه ‌ی ئه‌و ده‌ستكاری‌‬ ‫ی نییه‌‪.‬‬ ‫ده‌كات هیچ كێشه‌یه‌ك ‌‬ ‫هی������وا عه‌بدولڕه‌حم������ان یه‌كێكی‌‬ ‫دیكه‌ب������وو له‌وش������ۆفێران‌ه ‌ی ك������ه‌‬ ‫ی له‌گ‌ه‌ڵ فیته‌ردا‬ ‫ی باش ‌‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌ك ‌‬ ‫ی خۆی‌‬ ‫نییه‌‪ ،‬ئه‌و ب‌ه به‌س������ه‌رهاتێك ‌‬ ‫ی به‌قسه‌كانی‌‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ فیته‌ردا ده‌ست ‌‬ ‫كرد‪" ،‬من بۆخۆم س������ه‌یاره‌یه‌كم‬ ‫ی گێڕ ‌ی دوو س������ێدا‬ ‫پێبوو له‌به‌ین ‌‬ ‫ی تیابوو‪300 ،‬هه‌زاریان پی‬ ‫ته‌قه‌یه‌ك ‌‬

‫سه‌رفكردم‌و هه‌ر چاك نه‌بوو‪ ،‬بردم‬ ‫ی ئه‌م‌ه‬ ‫ی ت������رو وت ‌‬ ‫بۆال ‌ی فیته‌رێك ‌‬ ‫ی خۆی‌‬ ‫ی تیای‌ه ك‌ه وه‌خت ‌‬ ‫قواڵغێك ‌‬ ‫ی كردووه‌و خوار به‌سراوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌عم ‌‬ ‫كردی������ه‌وه‌و به‌‪25‬ه������ه‌زار ب������ۆی‌‬ ‫چاككردم له‌كاتێكدا ‪300‬هه‌زاریان‬ ‫به‌ب ‌ێ هۆ به‌من سه‌رفكرد"‪.‬‬ ‫ی نه‌شارده‌وه‌‬ ‫ئه‌و شۆفێر‌ه ئه‌وه‌ش������ ‌‬ ‫ك������‌ه له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی فیت������ه‌ره‌كان‬ ‫هیچ چاودێرییه‌كی������ان ناكرێت‪،‬‬ ‫ی خۆیان‬ ‫"بۆی������‌ه ته‌نها ویژدان������ ‌‬ ‫ده‌ورده‌بینێت"‪.‬‬

‫ی له‌وه‌‬ ‫هه‌بوو له‌كانێسكان‪ ،‬جه‌خت ‌‬ ‫ی ‪1987‬ه‌و‌ه‬ ‫ده‌كرده‌و‌ه ك‌ه له‌س������اڵ ‌‬ ‫ی ده‌كات‌و ئاماژه‌‬ ‫ی فیت������ه‌ر ‌‬ ‫كار ‌‬ ‫ی نرخی‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات ك������‌ه گران ‌‬ ‫ی ئۆتۆمبێله‌كان‬ ‫چاككردن������ه‌و‌ه ‌‬ ‫كه‌وتووه‌ت������‌ه س������ه‌ر ویژدان������ی‌‬ ‫ی شت‬ ‫فیته‌ره‌كان‪ ،‬به‌اڵم "به‌گشت ‌‬ ‫ی ك‌ه جاران‬ ‫گرانه‌‪ ،‬ئه‌و ته‌كسی‌ه ‌‬ ‫ی پێده‌كردی‌‪،‬‬ ‫به‌د‌ه دینار هاتوچۆ ‌‬ ‫ئێستا بۆت‌ه س������ێ هه‌زارو دوقات‬ ‫ی كردووه‌‪ ،‬بۆی‌ه ئێمه‌ش له‌گ‌هڵ‌‬ ‫زیا ‌‬ ‫عامداین‌و هی������چ چاودێریه‌كیش‬ ‫ی وژدانی‌‬ ‫نییه‌و هه‌ركه‌س������ه‌و په‌پێ ‌‬ ‫ی نرخ داده‌نێت"‪.‬‬ ‫خۆ ‌‬ ‫ئ������ه‌و فیته‌ر‌ه وه‌ك ش������ۆفێره‌كان‬ ‫ی باس كرد‌و وتی‌‪:‬‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫گرفته‌كان ‌‬ ‫"من له‌مانگێكدا سێ وه‌ره‌ق‌ه كرێ‬ ‫ی دوو‬ ‫دوكان ده‌ده‌م‪ ،‬جگ‌ه له‌موچ‌ه ‌‬ ‫ی لێده‌كات‬ ‫ش������اگرد"‪ ،‬ئه‌وه‌ش وا ‌‬ ‫هه‌ندێجار به‌گران ئوتومبێله‌كان‬ ‫چاك بكات������ه‌و‌ه هاوكات جه‌خت‬ ‫ل������ه‌وه‌ش ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه به‌ش������ێكی‌‬ ‫ی ئیش������ه‌كه‌‬ ‫ی ئه‌و فیته‌ران‌ه ‌‬ ‫زۆر ‌‬ ‫نازانن به‌ه������ه‌رزان ئیش ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫"ده‌بێت شۆفێره‌كانیش ئاگایان‬ ‫ی بكه‌ن"‪.‬‬ ‫له‌و بابه‌ت‌ه بێت‌و جیاواز ‌‬

‫ی نه‌زان به‌هه‌رزان ئیش‬ ‫فیته‌ر ‌‬ ‫ده‌كات‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ قس������ه‌و گله‌یی‌ه زۆره‌كانی‌‬ ‫شۆفێران دا‪ ،‬فیته‌ره‌كانیش وه‌اڵم‌و‬ ‫ی خۆیان هه‌یه‌و پێیانوای‌ه كه‌‬ ‫قس‌ه ‌‬ ‫هه‌قده‌ست ناده‌ن‬ ‫بێت‬ ‫‌وان‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌جێگ‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫‌سێك‬ ‫ه‬ ‫هه‌رك‬ ‫ی پیشه‌س������ازیش له‌شاری‌‬ ‫ناوچ‌ه ‌‬ ‫‌كات‪.‬‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫كار‬ ‫‌مان‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫هه‌ر‬ ‫ی چوار هه‌زار‬ ‫ی ك‌ه نزیك‌ه ‌‬ ‫سلێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫فیت‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫دوكان‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫عوم‬ ‫‌ریم‬ ‫كه‬ ‫ی لێیه‌‪،‬‬ ‫ی ئوتۆمبێل ‌‬ ‫فیته‌رو پیشه‌وه‌ر ‌‬

‫ی ملمالنێی‌‬ ‫ی دیك‌ه ‌‬ ‫بۆت‌ه جێگه‌یه‌ك ‌‬ ‫شۆفێرو فیته‌ر‪.‬‬ ‫ی ئه‌حم������ه‌د یه‌كێ������ك بوو‬ ‫عه‌ل������ ‌‬ ‫له‌فیته‌ره‌كان������ی‌ ناوچ������‌هی‌‬ ‫ی نرخه‌وه‌‬ ‫ی گران ‌‬ ‫ی‌وله‌بار‌ه ‌‬ ‫پیشه‌ساز ‌‬ ‫ی پێناسراو‌ه ئاماژ‌ه به‌وه‌‬ ‫ك‌ه فیته‌ر ‌‬ ‫ی فیته‌ر‬ ‫ده‌دات ك������‌ه ئه‌و نرخ������‌ه ‌‬ ‫وه‌ریده‌گرێت زۆر نییه‌‪" ،‬زۆرجار‬ ‫ی به‌س������ه‌یاره‌یه‌كه‌وه‌‬ ‫به‌ته‌واوه‌ت������ ‌‬ ‫ی شۆفێر‬ ‫هیالك ده‌بیت‪ ،‬كه‌چـــــ ‌‬ ‫هه‌قده‌س������تت نایات������ێ‌‪ ،‬واتا له‌ده‌‬ ‫ی قه‌رزه‌و چواری‌‬ ‫سه‌یاره‌یا چوار ‌‬ ‫ی تریش واناتداتێ‌‬ ‫نایداو ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی لێببینی‌"‪.‬‬ ‫سود ‌‬ ‫ی ته‌ماح له‌ناو‬ ‫س������ه‌باره‌ت به‌هه‌بون ‌‬ ‫فیته‌راو هه‌وڵ������دان بۆگلدانه‌و‌هی‌‬ ‫زۆرترین س������ه‌یار‌ه وه‌ستا عه‌لی‌‪،‬‬ ‫ی ژیانی‌‬ ‫ی بژێو ‌‬ ‫ی په‌یداكردن ‌‬ ‫قورسی ‌‬ ‫ی ئه‌و قه‌ره‌باڵغیی‌هی‌‬ ‫كرد‌ه هۆكار ‌‬ ‫ی فیته‌ره‌كان ده‌بینرێت‪" ،‬ئه‌مڕۆ‬ ‫ال ‌‬ ‫ژی������ان به‌جۆرێك������‌ه ناتوانیت كه‌‬ ‫له‌به‌یانی������ه‌و‌ه تائێوار‌ه ته‌نها خۆت‬ ‫به‌س������ه‌یاره‌یه‌كه‌و‌ه س������ه‌رقاڵك‌هی‌‪،‬‬ ‫ئه‌گینا منیش حه‌زده‌كه‌م مه‌عیشه‌تم‬ ‫باش������بێت‌و دوو س������ه‌یار‌ه چاك‬ ‫بك������‌هم‌و زوو بڕۆمه‌وه‌‪ ،‬له‌ویاش������ا‬ ‫ی ده‌توانێت‬ ‫به‌ده‌ست شۆفێر خۆیه‌ت ‌‬ ‫ی به‌ته‌ماحی‌‬ ‫نه‌وه‌ستێت‪ ،‬په‌یوه‌ند ‌‬ ‫فیته‌ره‌و‌ه نییه‌‪ ،‬چونك‌ه فیته‌ر هه‌وڵی‌‬ ‫ی كه‌م مه‌عیشه‌تێكی‌‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌دات الن ‌‬ ‫ساد‌ه بۆخۆ ‌ی دابین بكات"‪.‬‬


‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪5‬‬

‫ی ویژدان ده‌فرۆشرێت؟‬ ‫ی گێچ ‌‬ ‫ده‌رمان له‌ده‌رمانخانه‌كاندا به‌پێ ‌‬ ‫"ده‌رمانخان ‌ه هه‌ی ‌ه ‪ 50‬ـ ‪ %100‬ده‌خات ‌ه سه‌ر نرخه‌كه‌و كه‌سیش لێ ‌ی ناپرسێته‌وه‌"‬ ‫به‌وت ‌هی‌ هاوواڵتیان‬ ‫ی‬ ‫ی كوردستان‪ ،‬نرخ ‌‬ ‫له‌هه‌رێم ‌‬ ‫ده‌رمان له‌ده‌رمانخانه‌یه‌كه‌و‌ه‬ ‫ی دی جیاوازه‌و هه‌ر‬ ‫بۆیه‌كێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌رمانخانه‌یه‌كیش بۆخۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫نرخ له‌سه‌ر ده‌رمانێك ‌‬ ‫ی‬ ‫دیاریكراو داده‌نێ‌و به‌پێ ‌‬ ‫ی خۆی‌ ده‌یفرۆشێت‪،‬‬ ‫ویژدان ‌‬ ‫ئه‌وه‌ش گرفتی‌ بۆبه‌شێك‬ ‫له‌هاوواڵتیان به‌گشتی‌‌و‬ ‫هه‌ژارو كه‌مده‌رامه‌تان‬ ‫به‌تایبه‌ت دروستكردووه‌‪،‬‬ ‫هاوكات به‌رپرسیانیش‬ ‫جگه‌له‌ به‌ڵێنی‌ به‌دواداچوون‬ ‫هیچ هه‌نگاوێكی‌ عه‌مه‌لیان‬ ‫له‌و روه‌وه‌و نه‌ناوه‌‪.‬‬

‫پێشه‌وا محه‌مه‌د له‌سلێمانی‌‬ ‫هه‌مووكاتێ������ك‌و به‌به‌رده‌وام������ ‌ی ده‌رمان‬ ‫پێویستییه‌ك ‌ی سه‌ره‌ك ‌ی نه‌خۆشه‌و به‌ب ‌ێ‬ ‫دابڕان به‌كار ‌ی ده‌هێنن‪ ،‬ئه‌وه‌ش وایكردووه‌‬ ‫ب������ازاڕ ‌ی ده‌رمان هێنان‌و فرۆش������تنی‌‬ ‫گه‌رم بێت‌و ب������ه‌رده‌وام له‌بازرگانه‌كانی‌‬ ‫ده‌رمانه‌و‌ه بۆكۆگاكان ‌ی ده‌رمان‌و له‌وێشه‌وه‌‬ ‫ب������ۆ ده‌رمانخانه‌كان ده‌رم������ان هاتووچۆ‬ ‫بكات‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‌ه ‌ی جێگ‌ه ‌ی س������ه‌رنجی‌‬ ‫هاوواڵتیان‌ه له‌ئێس������تادا بازاڕ ‌ی ده‌رمان‬ ‫فرۆش ‌ی چاودێریه‌ك ‌ی ئه‌وتۆ ‌ی له‌سه‌ر نییه‌و‬ ‫بازرگانه‌كان‌و خاوه‌ن كۆگاكان ‌ی ده‌رمان‌و‬ ‫خ������اوه‌ن ده‌رمانخانه‌كان به‌ئ������اره‌زووی‌‬ ‫خۆیان نرخ ‌ی ده‌رمان داده‌نێن‪ ،‬هاوكات‬ ‫الیه‌ن������‌ه په‌یوه‌ندیداره‌كانی������ش وێ������ڕای‌‬ ‫پشتڕاس������تكردنه‌و‌ه ‌ی ئه‌و دیارده‌ی‌ه به‌ڵێن‬ ‫ده‌ده‌ن به‌دواداچوون ‌ی بۆ بكه‌ن‪.‬‬ ‫حساب بۆ گیرفان ‌ی هه‌ژاران ناكه‌ن‬

‫گوڵچین عه‌ل ‌ی ته‌مه‌ن ‪68‬س������ا‌ڵ كاتێك‬ ‫بۆ كڕین������ ‌ی پاكه‌تێك حه‌ب������ ‌ی تایبه‌ت‬ ‫به‌نه‌خۆش ‌ی ش������ه‌كره‌ك‌ه ‌ی چۆت‌ه یه‌كێك‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌كان ‌ی ش������ار ‌ی س������لێمانی‌‪،‬‬ ‫پاكه‌تێك ده‌رمانیان به‌پانز‌ه هه‌زار دینار‬ ‫پێداوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌دوایدا بۆ ‌ی ده‌ركه‌وتووه‌‬ ‫ك‌ه له‌هه‌ندێك ده‌رمانخان‌ه ‌ی دیكه‌دا هه‌مان‬ ‫ده‌رمان به‌هه‌شت هه‌زاره‌‪.‬‬ ‫ناوب������راو‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه س������ێ‌‬ ‫نه‌خۆش������ی له‌گه‌ڵدای������ه‌و هه‌رچ ‌ی پار‌هی‌‬ ‫هه‌ی������‌ه ده‌ی������دا به‌ده‌رمان‪ ،‬ب������ه‌اڵم "ئه‌م‬ ‫ده‌رمانخانان‌ه هیچ حس������اب بۆ گیرفانی‌‬ ‫ئه‌و خه‌ڵك������‌ه فه‌قیر‌ه ناك‌هن‌و هه‌ر له‌بیری‌‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندكردن ‌ی خۆیاندان‪ ،‬ئاخر چۆن‬ ‫ده‌بێت ده‌رم������ان له‌هه‌ر ده‌رمانخانه‌یه‌كدا‬ ‫نرخ������ ‌ی جیاوازبێ������ت‌و نه‌زانیت نرخه‌‬ ‫ئه‌سڵییه‌ك‌ه ‌ی چه‌نده‌"‪.‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر گه‌ش������تێك ‌ی س������اد‌ه به‌ن������او‬ ‫ده‌رمانخانه‌كان ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس������تان‬ ‫دا بكه‌یت‪ ،‬ده‌بینیت س������ه‌رجه‌م خاوه‌ن‬ ‫ده‌رمانخانه‌كان جی������اواز ‌ی نرخه‌كانی‌‬ ‫ده‌رمان دووپات ده‌كه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وانیش‬ ‫به‌هه‌موو جۆرێك هۆكاره‌ك‌ه له‌سه‌ر خۆیان‬ ‫الده‌ب‌هن‌و ده‌یگه‌ڕێنن������ه‌و‌ه بۆ كۆگاكانی‌‬ ‫ده‌رمان‪.‬‬ ‫شه‌قام ‌ی گۆران له‌شار ‌ی سلێمان ‌ی به‌شێكی‌‬ ‫زۆر ‌ی ده‌رمانخانه‌كان ‌ی ئه‌و شار‌ه ‌ی لێیه‌و‬ ‫یه‌كێك ل‌ه خ������اوه‌ن ده‌رمانخانه‌كان ‌ی ئه‌و‬ ‫ش������ه‌قامه‌ش ك‌ه نه‌یویس������ت ناو ‌ی خۆی‌‬ ‫ئاش������كرابكات له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی به‌قس������‌هی‌‬ ‫خ������ۆ ‌ی جارێك لێدوان������ ‌ی بۆ یه‌كێك‬ ‫له‌ڕۆژنام������ه‌كان داوه‌‪ ،‬له‌الیه‌ن وه‌زاره‌تی‌‬ ‫ته‌ندروستیه‌و‌ه ئیجرائات ‌ی له‌گه‌ڵدا كراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه ئاماژ‌ه ‌ی ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه بازاڕی‌‬ ‫ده‌رمان ئاس������انترین ڕێگ������‌ه ‌ی هه‌ندێك‬ ‫له‌بازرگانه‌كان������‌ه بۆخۆده‌وڵه‌مه‌ندكردن‪،‬‬ ‫"چونك‌ه هیچ چاودێریه‌ك ‌ی له‌سه‌ر نییه‌و‬ ‫هه‌ركه‌س������ه‌و به‌ئ������اره‌زوو ‌ی خۆ ‌ی نرخی‌‬ ‫له‌س������ه‌ر داده‌نێت‪ ،‬ده‌رمان به‌ناو ‌ی ئه‌وه‌وه‌‬

‫دێنن ك������‌ه له‌یابان یاخ������ود له‌ئه‌ڵمانیاو‌ه‬ ‫هاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم خانو‌ه قوره‌كان ‌ی سلێمانیشی‌‬ ‫نه‌بینیوه‌‪ ،‬هه‌ركه‌س������ه‌و به‌ئاره‌زوو ‌ی خۆی‌‬ ‫ده‌رمان ده‌فرۆشێت‌و له‌م به‌ینه‌شدا هه‌ر‬ ‫خه‌ڵك زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بن"‪.‬‬

‫چه‌ندین كۆمپانیا ده‌رمان ده‌هێنن‬ ‫له‌گه‌ڵ ئ������ه‌و‌ه ‌ی زۆرب‌ه ‌ی ده‌رمانخانه‌كان‬ ‫هۆكار ‌ی جی������اواز ‌ی نرخ ‌ی ده‌رمانیان‬ ‫ده‌گه‌ڕان������ده‌و‌ه بۆكۆگاكان������ ‌ی ده‌رمان‪،‬‬ ‫به‌اڵم خاوه‌ن ‌ی كۆگا ‌ی ده‌رمان ‌ی زه‌یتونه‌‪،‬‬ ‫گ������ۆران ڕه‌مه‌زان ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫له‌ئێس������تادا كۆمپانیایه‌ك ‌ی زۆر ده‌رمان‬ ‫ده‌هێنن‌و هه‌ر ده‌رمانێك له‌الیه‌ن چه‌ند‬ ‫كۆمپانیایه‌ك ‌ی جی������اوازه‌و‌ه ده‌هێنرێت‪،‬‬ ‫بۆی‌ه نرخه‌كه‌ش������ی‌ گۆڕان ‌ی به‌س������ه‌ردا‬ ‫دێت‪" ،‬له‌كۆگاكان������ ‌ی ده‌رماندا به‌هۆ ‌ی‬ ‫ئه‌و منافه‌س‌ه زۆر‌ه ‌ی له‌نێوان كۆگاكان ‌ی‬ ‫ده‌رماندا هه‌یه‌‪ ،‬پاره‌یه‌ك ‌ی زۆر ناخرێت‌ه‬ ‫س������ه‌ر نرخ ‌ی ده‌رمانه‌كه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها هیچ‬ ‫چاودێریه‌ك له‌س������ه‌ر بازاڕه‌كان نییه‌‪،‬‬ ‫ئێستا هه‌ركه‌سه‌و به‌ئاره‌زو ‌ی خۆ ‌ی نرخ‬ ‫داده‌نێت‪ ،‬ده‌رمانخان‌ه هه‌ی‌ه ‪ %25‬ده‌خات‌ه‬ ‫سه‌ر نرخه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌رمانخان‌ه ‌ی تر هه‌ی‌ه‬ ‫‪ %50‬و ‪‌ %100‬ی ده‌خات‌ه سه‌روو كه‌سیش‬ ‫لێ ‌ی ناپرسێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م‌ه جگه‌له‌كۆگاكان ‌ی‬ ‫ده‌رم������ان ك������‌ه ده‌رمان هه‌ی������‌ه ال ‌ی من‬ ‫هه‌رزان������ه‌و ال ‌ی كۆگایه‌ك ‌ی دیك‌ه گرانه‌‪،‬‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌ش������ه‌و‌ه ده‌رمان هه‌ی‌ه ال ‌ی من‬ ‫گرانه‌و ال ‌ی كۆگایه‌ك ‌ی دیك‌ه هه‌رزانتره‌"‪.‬‬ ‫خاوه‌ن ‌ی كۆگا ‌ی زه‌یتوونه‌‪ ،‬یاریكردن ‌ی‬ ‫نرخ ‌ی ده‌رمان������ ‌ی له‌ده‌رمانخانه‌یه‌كه‌و‌ه‬ ‫بۆ یه‌كێك ‌ی تر گه‌ڕان������ده‌و‌ه بۆ زۆر ‌ی‬ ‫كۆگاكان ‌ی ده‌رمان‌و باس������ ‌ی له‌وه‌شكرد‬ ‫ك������‌ه ج������اران ته‌نه������ا دوو ك������ۆگا ‌ی‬ ‫ده‌رمان هه‌بووه‌‪ ،‬ك������‌ه له‌الیه‌ن وه‌زاره‌ت ‌ی‬ ‫ته‌ندروس������تیه‌و‌ه ده‌رمانی������ان بۆدابین‬ ‫كراوه‌و نرخیشیان بۆدیاریكراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێس������تا چه‌ندین كۆگا ‌ی ده‌رمان هه‌یه‌و‬ ‫له‌چه‌نده‌ها كۆمیانیا ‌ی جیاوازه‌و‌ه ده‌رمان‬ ‫ده‌هێنن‪.‬‬

‫ده‌رمانفرۆشه‌كان نایانه‌وێت‬ ‫ناویان باڵوبكرێته‌وه‌‬ ‫نم نم له‌رێی به‌دواداچوونێك ‌ی مه‌یدانییه‌وه‌‬ ‫تێبین ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی كرد ك������‌ه زۆرب‌ه ‌ی خاوه‌ن‬ ‫ده‌رمانخانه‌كان به‌ئاسان ‌ی له‌سه‌ر ته‌وه‌ره‌كه‌‬ ‫قس������ه‌یان ده‌كرد‪ ،‬به‌اڵم هیچكامیش������یان‬ ‫ئاماده‌نه‌بوون ن������او ‌ی خۆیان باڵوبكه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر له‌وباره‌ی������ه‌و‌ه خاوه‌ن ‌ی یه‌كێك ‌ی دیكه‌‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌كان������ ‌ی ش������ار ‌ی س������لێمانی‌‪،‬‬ ‫س������ه‌باره‌ت به‌جیاواز ‌ی نرخ������ ‌ی ده‌رمان‬ ‫له‌ده‌رمانخانه‌كاندا‪ ،‬باس������ ‌ی له‌وه‌كرد كه‌‬ ‫جیاواز ‌ی نرخ ‌ی ده‌رم������ان به‌پل‌ه ‌ی یه‌كه‌م‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆكۆگاكان ‌ی ده‌رمان‪ ،‬ك‌ه به‌پێی‌‬ ‫ئ������اره‌زوو ‌ی خۆیان نرخ داده‌نێن‪ ،‬هاوكات‬ ‫ئه‌وه‌ش������ ‌ی وت ك‌ه كۆگاكانیش له‌چه‌ندین‬ ‫كۆمپانیا ‌ی جی������اوازه‌و‌ه ده‌رمان ده‌هێن‌و‬ ‫هه‌ریه‌كه‌و به‌نرخێك ‌ی جیاواز هه‌مان ده‌رمان‬ ‫ده‌فرۆش������ن‪" ،‬هه‌ندێك له‌ده‌رمانخانه‌كان‬ ‫بۆخۆی������ان نرخ زیاد ده‌ك������ه‌ن‪ ،‬بۆنموونه‌‬ ‫ده‌رمانخانه‌یه‌ك پێنج وه‌ره‌ق‌ه ده‌دات به‌كرێ‌‪،‬‬ ‫ئه‌و پار‌ه ‌ی كرێی‌ه ده‌خاته‌و‌ه سه‌ر ده‌رمانه‌كه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌رمانخانه‌یه‌ك ‌ی تر دووس������ه‌دهه‌زار‬ ‫ده‌یات به‌كر ‌ێ‌و ده‌رمانه‌ك������‌ه به‌هه‌رزانتر‬ ‫ده‌فرۆشێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و ده‌رمانفرۆش������‌ه تیشك ‌ی خست‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ش كه‌ جی������اواز ‌ی ئه‌و واڵتان‌ه ‌ی كه‌‬ ‫ده‌رمانه‌ك‌ه ‌ی لێ������و‌ه ده‌هێنرێت جیاوازی‌‬ ‫نرخ درووست ده‌كات‪" ،‬هه‌ندێك كه‌س‬ ‫ده‌چێ������ت له‌ئوردنه‌و‌ه ده‌رم������ان ه‌هێنێت‌و‬ ‫ك������رێ‌و خه‌رج ‌ی ڕێگاش ده‌خات‌ه س������ه‌ر‬ ‫ده‌رمانه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم كه‌س������ێك ‌ی دیك‌ه هه‌مان‬ ‫ده‌بێت حكومه‌ت نرخ ‌ی ده‌رمان‬ ‫ده‌رمان له‌سوریاو‌ه به‌هه‌رزانتر ده‌هێنێت‌و‬ ‫دیار ‌ی بكات‬ ‫لێره‌ش به‌هه‌رزانتر ده‌یفرۆشێت"‪.‬‬ ‫كۆمپانیایه‌ك ‌ی بوار ‌ی ده‌رمانساز ‌ی باس‬

‫له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه پێویس������ت‌ه حكومه‌ت‬ ‫له‌م ب������واره‌دا‬ ‫هه‌ن������گا و ‌ی‬ ‫جدد ‌ی بنێت‌و‬ ‫چا و د ێ������ر ‌ی‬ ‫نرخ������ ‌ی ده‌رم������ان‬ ‫له‌با ز ا ڕ ه‌كا ن������د ا‬ ‫كۆنتڕۆڵ بكات‪.‬‬ ‫د ‪ .‬عبد و لفت������ا ح‬ ‫هه‌ورام ‌ی به‌رپرس������ ‌ی‬ ‫به‌ش������ ‌ی ڕاگه‌یاندن ‌ی‬ ‫ی ‪T&D‬‬ ‫كۆمپانیا ‌‬ ‫‌ی ئه‌ڵمانی‌‪ ،‬ك‌ه‬ ‫كۆمپانیایه‌ك ‌ی‬ ‫ب������و ا ر ‌ی‬ ‫به‌رهه‌مهێنان ‌ی‬ ‫د ه‌ر ما ن������‌ه‬ ‫ئاماژ‌ه ب������ه‌و‌ه ده‌دات‬ ‫ك������‌ه ه������ۆكار ‌ی‬ ‫ب������ه‌رز ‌ی نرخ������ ‌ی‬ ‫ده‌رم������ان په‌یوه‌ند ‌ی‬ ‫به‌حكومه‌ت������ه‌و‌ه هه‌یه‌و‬ ‫ده‌بێت له‌الیه‌ن ئه‌وانه‌و‌ه چاودێر ‌ی‬ ‫بكرێت‌و نرخ دیار ‌ی بكرێت‪" ،‬ئێم‌ه‬ ‫پاكه‌ت������ ‌ی ده‌رمانمان هه‌ی������‌ه به‌حه‌وت‬ ‫دۆالر ده‌یده‌ین به‌ده‌رمانخانه‌كان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وان به‌‪25000‬ه������ه‌زار دینار ده‌یده‌ن‬ ‫به‌خه‌ڵكی‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش نرخێك ‌ی زۆر گرانه‌‪،‬‬ ‫هۆكاره‌كه‌ش������ ‌ی نه‌بون������ ‌ی چاودێریه‌‪،‬‬ ‫كه‌ئێستا دیاریكردن ‌ی نرخ ‌ی ده‌رمان‬ ‫له‌سه‌ر گێچ ‌ی ویژدان ‌ی كۆمپانیاكان ‌ی‬ ‫ده‌رمان‌و خاوه‌ن ده‌رمانخانه‌كان به‌نده‌‪،‬‬ ‫ك‌ه ئه‌م بابه‌ته‌ش په‌یوه‌ند ‌ی ڕاسته‌وخۆ ‌ی‬ ‫به‌حكومه‌ته‌و‌ه هه‌ی������ه‌و ده‌بێت لیژن‌ه ‌ی‬ ‫تایبه‌تی������ان هه‌بێ������ت‌و به‌دواداچوون ‌ی‬ ‫ب������ۆ بك������‌هن‌و س������ه‌رچاو‌ه ‌ی هێنان ‌ی‬ ‫ده‌رمانه‌ك������ه‌ش دیارو ناس������راو بێت‪،‬‬ ‫چونك‌ه لێره‌دا ئه‌و‌ه ‌ی زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێت‬ ‫ته‌نها هاوواڵتیانن"‪.‬‬

‫خۆش������یه‌وه‌‪ ،‬ه������اوڕاز‬ ‫ال ‌ی‬ ‫ئه‌حمه‌د‪ ،‬جێگر ‌ی س������ه‌رۆك ‌ی لیژن‌ه ‌ی‬ ‫كاروب������ار ‌ی ته‌ندروس������ت ‌ی‌و ژینگ‌ه‬ ‫له‌په‌رله‌مان ‌ی كوردس������تان‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات‪ ،‬ك������‌ه ئه‌و حاڵه‌ت‌ه بوون ‌ی هه‌یه‌و‬ ‫ئه‌وانی������ش و‌هك‌و په‌رله‌م������ان له‌گه‌ڵ‬ ‫وه‌زاره‌ت������ ‌ی ته‌ندروس������ت ‌ی به‌رنام‌ه ‌ی‬ ‫به‌دواداچوونیان بۆنه‌هێشتن ‌ی ئه‌و حاڵه‌ت‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪" ،‬ئێم‌ه به‌ه������اوكار ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی‬ ‫ته‌ندروست ‌ی بڕیار ‌ی به‌دواداچوونێك ‌ی‬ ‫وردمان بۆحاڵه‌ت ‌ی نه‌هێش������تن ‌ی یار ‌ی‬ ‫پێكردن ‌ی نرخ ‌ی ده‌رمان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تا ئه‌نجام ‌ی لیژنه‌كانمان به‌ده‌س������ت‬ ‫ده‌گات������ه‌وه‌و بڕیارێ������ك ده‌رده‌كه‌ین‬ ‫هه‌ندێك كاتمان پێویسته‌"‪.‬‬

‫ی بكه‌ن بۆ‬ ‫ژنان چ ‌‬ ‫ی كچان‌و ژنان ده‌یكه‌ن‬ ‫ئه‌و هه‌ڵ ‌ه گه‌وران ‌ه ‌‬ ‫ده‌كه‌ین ك‌ه س������اردو گه‌رمیش بین‪ ،‬به‌اڵم كاتێك هه‌ڵبژاردن‬ ‫ بروسك‌ه مه‌حمود‬ ‫ی سكیان رێك بێت؟‬ ‫‌گونجێت‪‌.‬ی ڕه‌نگێك ك‌ه له‌گ‌ه‌ڵ پێستتدا به‌باش ‌ی ئه‌و ‌ه ‌‬ ‫دێین‌ه سه‌ر ڕه‌نگ ‌ی قژ‪ ،‬گرنگ‌ه بزانین ك‌ه چۆنیت ده‬ ‫كاتێك قژ ‌ی خۆت بۆی‌ه ده‌كه‌یت‪ ،‬پله‌و ڕه‌نگێك ‌ی‬ ‫ته‌واو نو ‌ێ هه‌ڵبژێر‌ه ك‌ه سه‌رنجڕاكێش بێت‪ .‬لێره‌دا‬ ‫چه‌ند زانیاریه‌ك هه‌ی‌ه بۆ ئه‌و‌ه ‌ی ئه‌م كار‌ه ئاسانتر‬ ‫بكات‪:‬‬ ‫•خۆت ئه‌نجام ‌ی ده‌ده‌یت؟ زیاتر له‌دوو پل‌ه ‌ی ڕوونتر‬ ‫یان تاریكرتر له‌ڕه‌نگ ‌ی قژ ‌ی خۆت تێمه‌په‌ڕه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌ته‌وێت ڕه‌نگ ‌ی قژت له‌قاوه‌ی ‌ی تاریكه‌و‌ه بگۆڕێت‬ ‫بۆزه‌رد ‌ی كا‌ڵ بڕۆ بۆ ئارایشتگا‪ .‬هه‌رگیز له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫خۆت ئه‌نجام ‌ی مه‌ده‌‪ .‬زۆرب‌ه ‌ی ئافره‌تان پرسیاریان‬ ‫كردو‌ه ك‌ه چ������ۆن ده‌توانن كار ‌ی هه‌ڵ‌ه بۆیه‌كردن‬ ‫چاره‌س������ه‌ر بك������ه‌ن‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه با ئ������ه‌و پله‌ی‌ه ‌ی ك‌ه‬ ‫هه‌ڵیده‌بژێریت نزیك بێت له‌پل‌ه ‌ی ڕه‌نگ ‌ی قژته‌وه‌‪.‬‬ ‫•كه‌س������ێك ‌ی گه‌رم‌ه یان س������ارد‪ .‬زۆربه‌مان حه‌ز‬

‫(ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ند ‌ی به‌كه‌س������ایه‌تیته‌و‌ه نییه‌)‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫پێستێك ‌ی ئاڵتونی‌‪ ،‬زه‌یتون ‌ی یان تاریك‌و چاوێك ‌ی‬ ‫ڕه‌ش یان قاوه‌ی ‌ی هه‌بێت ئه‌وا كه‌سێك ‌ی گه‌رمیت‬ ‫(زۆرب‌ه ‌ی التینیه‌كان‌و ئاسیاییه‌كان‌و ئه‌مریكیه‌كان‬ ‫ئه‌م ش������ێوازه‌یان هه‌یه‌)‪ .‬كه‌سان ‌ی گه‌رم به‌ئاسان ‌ی‬ ‫به‌هۆ ‌ی خۆره‌و‌ه ڕه‌نگیان قاوه‌ی ‌ی باو ده‌بێت‌و بۆر ‌ی‬ ‫خوێنیشیان له‌مه‌چه‌كیاندا سه‌وزه‌‪.‬‬ ‫•ئه‌گه‌ر پێس������تێك ‌ی ئاسای ‌ی‌و چاوێك ‌ی سه‌وز یان‬ ‫شینت هه‌بێت ئه‌وا كه‌سێك ‌ی ساردیت‪ ،‬پێش ئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫به‌خۆر ڕه‌نگت قاوه‌ی ‌ی باو بێت ده‌سوتێت‌و ڕه‌نگ ‌ی‬ ‫ده‌مار ‌ی خوێنیش له‌مه‌چه‌كدا شینه‌‪ .‬كاتێك زانیت‬ ‫ك‌ه كه‌سێك ‌ی ساردیت یان گه‌رم باشتر ده‌زانیت‬ ‫ك‌ه پل‌ه ‌ی چ ڕه‌نگێگ له‌گ‌ه‌ڵ ش������ێواز ‌ی پێس������تتدا‬ ‫ده‌گونجێت‌و جوانه‌‪.‬‬ ‫•چۆن شێواز ‌ی ڕه‌نگێك ‌ی گونجاو هه‌ڵده‌بژێریت؟‬ ‫ئه‌گه‌ر پێس������تێك ‌ی گه‌رمت هه‌ی‌ه پل‌ه ئاڵتونیه‌كان ‌ی‬ ‫وه‌ك برۆنز به‌پل‌ه ‌ی تاریكتر له‌پێستت‪ ،‬هه‌ڵبژێره‌‪.‬‬ ‫ڕه‌نگ ‌ی ڕه‌ش ب������ه‌كار مه‌هێنه‌‪ ،‬چونك‌ه ده‌ركه‌وتن ‌ی‬ ‫پێستت تێك ده‌دات‪ .‬كاتێك ڕه‌نگ‌ه ئاڵتونیه‌كان‬ ‫هه‌ڵده‌بژێریت زۆر كاڵ������ه‌كان هه‌ڵمه‌بژێره‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕه‌نگێك ‌ی زه‌ردیشت هه‌ڵبژارد هه‌وڵبد‌ه بچیت بۆ‬ ‫ئارایش������تگاو خۆت له‌ماڵه‌و‌ه ئه‌نجام ‌ی مه‌ده‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕه‌نگ س������ارد‌ه ڕه‌گ ‌ی ئاڵتون ‌ی‌و قاوه‌ی ‌ی س������ورباو‬ ‫به‌كارمه‌هێن������ه‌‪ ،‬چونك‌ه ته‌نها س������ور ‌ی پێس������تت‬ ‫ده‌رده‌خات‪ .‬زه‌ردێك ‌ی تاریك‌و قاوه‌ییه‌ك ‌ی س������ارد‬ ‫جوانتر ده‌رده‌چێت‪ .‬كاتێك ده‌چیت بۆ ئارایشتگا‪،‬‬ ‫داوا له‌خاوه‌نه‌ك������‌ه ‌ی بك������‌ه ك������‌ه نمونه‌كانت بۆ‬ ‫بهێنێت‪ ،‬سه‌ره‌تا ئه‌و ڕه‌نگان‌ه ده‌ستنیشان بك‌ه‬ ‫ك‌ه س������ه‌رنجت ڕاده‌كێشێت پاش������ان به‌ڕوو ‌ی‬ ‫ده‌موچاوت������ه‌و‌ه له‌نزی������ك په‌نجه‌ره‌یه‌كه‌و‌ه ك‌ه‬ ‫تیشك ‌ی سروست ‌ی لێی دێت‌ه ناوه‌و‌ه بیگره‌و داوا‬ ‫له‌خاوه‌ن ئارایشتگاك‌ه بك‌ه یارمه‌تیت بدات بۆ‬

‫•چۆن پله‌یه‌ك ‌ی گونجاو ‌ی كا‌ڵ ده‌ستنیشان ده‌كه‌یت؟‬ ‫ڕه‌نگ ‌ی زه‌رد ‌ی كا‌ڵ بۆ كه‌سێك ك‌ه ڕه‌نگ ‌ی پێست ‌ی‬ ‫گه‌رم بێت جوان ده‌رناچێت‪ .‬له‌جیات ‌ی ئه‌و‌ه هه‌و ‌ڵ‬ ‫بد‌ه ڕه‌نگ ‌ی گه‌رمتر هه‌ڵبژێریت‪ .‬ئه‌گه‌ر قژت ڕه‌نگ ‌ی‬ ‫قاوه‌ییه‌و بته‌وێت كاڵ ‌ی بكه‌یته‌و‌ه نابێت زۆر پل‌ه ‌ی‬ ‫كا‌ڵ یاخود ڕوون هه‌ڵبژێریت ئه‌گینا لێت نایه‌ت‪.‬‬ ‫له‌یادت نه‌چێت ك‌ه قژ‌ه تاریه‌كه‌كان له‌گ‌ه‌ڵ چاو ‌ی‬ ‫قاوه‌ی ‌ی‌و س������ه‌وزدا زیاتر ده‌گونجێت وه‌ك له‌قژ ‌ی‬ ‫كاڵ‌‪.‬‬ ‫•ده‌ته‌وێت قژت س������ور بكه‌یت‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌گه‌ڵیدا‬ ‫ناگونجێت؟ مژده‌یه‌ك ‌ی خۆش! هه‌موو كه‌س������ێك‬ ‫ده‌توانێت قژ ‌ی سور بكات‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‌ه ‌ی ك‌ه گرنگ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه پله‌یه‌ك ‌ی گونجاو بۆ پێستت بدۆزینه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ت ویست‪ ،‬پێشنیاز ‌ی ئه‌و‌ه ده‌كه‌م ك‌ه له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫ئه‌نجام ‌ی نه‌ده‌یت‪ .‬بچۆر‌ه ال ‌ی كه‌سێك ‌ی شاره‌زا‪.‬‬ ‫• قژت شین مه‌كه‌‪ ،‬ده‌توانیت ڕه‌نگ ‌ی خۆڵه‌مێش ‌ی‬ ‫بشاریته‌وه‌‪ .‬قژ ‌ی خۆڵه‌مێش������ ‌ی به‌زه‌حمه‌ت ڕه‌نگ‬ ‫ده‌كرێت‪ ،‬چونك������‌ه پێكهاته‌یه‌ك ‌ی زب������ر ‌ی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫زۆرب‌ه ‌ی ئافره‌تان ڕه‌نگ‌ه خۆڵه‌مێش������یه‌ك‌ه ‌ی قژیان‬ ‫به‌ڕه‌نگ ‌ی كا‌ڵ داده‌پۆشن‪ .‬ئه‌گه‌ر قژت یه‌ك له‌سه‌ر‬ ‫سێی خۆڵه‌مێش������یه‌و بته‌وێت قژ‌ه سروشتییه‌كه‌ت‬ ‫بهێڵێته‌و‌ه ئه‌وا ڕه‌نگێك ‌ی كاڵتر له‌ڕه‌نگ ‌ی سروشت ‌ی‬ ‫قژت هه‌ڵبژێره‌‪.‬‬ ‫•یارمه‌تی‌! قژم بۆی‌ه كردوه‌و ناشرین ده‌رده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫ئه‌م‌ه له‌كاتێك������دا ڕوو ده‌دات ك‌ه دوو پل‌ه زیاتر‪،‬‬ ‫كاڵتر یان تۆختر‪ ،‬له‌ڕه‌نگ ‌ی سروشت ‌ی قژ ‌ی خۆت‬ ‫هه‌ڵده‌بژێریت‪ .‬ئه‌گه‌ر ئه‌م‌ه ڕویدا شاره‌زاكان ده‌توانن‬ ‫له‌چه‌ند خوله‌كێكدا چاره‌سه‌ر ‌ی بكه‌ن‪ .‬هه‌و‌ڵ مه‌د‌ه‬ ‫خۆت ئه‌نجام ‌ی بده‌ی������ت‪ .‬چاككردنه‌و‌ه ‌ی كارێك ‌ی‬ ‫خراپ بۆیه‌كردن‪ ،‬سه‌ركه‌ش������یه‌ك ‌ی زانس������تییه‌و‬ ‫شاره‌زایان ده‌زانن به‌ته‌واوه‌ت ‌ی چیده‌كه‌ن‪ ،‬نه‌ك تۆ‪.‬‬

‫به‌نیگه‌ران ‌ی بكه‌ن‪ .‬بۆدابینكردن ‌ی سودیۆم ‌ی‬ ‫ ئا‪ :‬باران‬ ‫له‌شتان ك‌ه رۆژان‌ه پێویست ‌ی پێیه‌تی‌‪ ،‬هه‌و ‌ڵ‬ ‫ئه‌و ژنان‌ه ‌ی ده‌یانه‌و ‌ێ س������كیان رێك بێت‌و بده‌ن ش������ت ‌ی دیك‌ه بخۆن‪ ،‬به‌تایبه‌ت سوس ‌ی‬ ‫له‌باكردن ‌ی سك رزگاریان بێت‪ ،‬پێویست‌ه سۆیا‌و سوس ‌ی كه‌چه‌پ‪.‬‬ ‫س������ه‌رنج بده‌ن‌ه ئه‌م چه‌ند خاڵ‌ه ‌ی خواره‌وه‌و‬ ‫جووڵه‌كردن به‌سك موعجیز‌ه ده‌كات‬ ‫پێڕه‌و ‌ی رێنماییه‌كان ‌ی بكه‌ن‪:‬‬ ‫وه‌رزشكردن به‌س������ك به‌شێو‌ه ‌ی هه‌ستان‌و‬ ‫دانیشتن ئه‌ویش به‌ش������ێوازێك ‌ی ستاندارد‪،‬‬ ‫زۆر شیرین ‌ی مه‌خۆن‬ ‫د‪ .‬لێزل ‌ی بۆنسی‌‪ ،‬له‌به‌ش ‌ی پزیشك ‌ی زانكۆ ‌ی لێخۆرین ‌ی پاسكیل‪ ،‬وه‌رزشكردن به‌هه‌ردوو‬ ‫پیترزب������ۆرگ ده‌ڵێ‌‪ :‬زۆرب������‌ه ‌ی جۆره‌كان ‌ی الیه‌ن ‌ی له‌ش‪.‬‬ ‫ش������وكوالت ك‌ه ش������ه‌كرێك ‌ی زۆریان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫پیتاسیۆمبه‌كاربێنن‬ ‫له‌مه‌عیده‌دا به‌ته‌واوه‌ت������ ‌ی ناتوێنه‌و‌ه‌و ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی سكتان با بكات‌و قه‌ڵه‌و ئه‌م مادد‌ه سروش������تیی‌ه ده‌بێت������‌ه هۆ ‌ی زوو‬ ‫پیشان بدرێن‪ ،‬به‌تایبه‌ت رێكی ‌ی ل‌هش‌و الر ‌ی هاتن ‌ی میز‌و كاریگه‌ر ‌ی باكردن ‌ی خو ‌ێ له‌نێو‬ ‫ده‌بات‪ ،‬ده‌توانن ئه‌م مادد‌ه باش‌ه له‌ته‌ماته‌‪ ،‬مۆز‪،‬‬ ‫ژنان تێك ده‌دات‪.‬‬ ‫گێالس‪ ،‬ماس ‌ی قزل ئاالو بادام په‌یدا بكه‌ن‪.‬‬ ‫دوو كیلۆمه‌تر راكه‌ن‬ ‫ئاو ‌ی زۆرتر بخۆن‬ ‫د‪.‬دیان������ا تیل������وور له‌به‌ش������ ‌ی پاراس������تن ‌ی‬ ‫ته‌ندرووس������ت ‌ی له‌زانك������ۆ ‌ی كالیفۆرنیا ‌ی خواردن ‌ی ئاو به‌رێژ‌ه ‌ی پێویست‪ ،‬ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی‬ ‫ئه‌مری������كا‪ ،‬ل������ه‌و بڕوایه‌دای‌ه ك‌ه وه‌رزش������‌ه ئه‌و‌ه ‌ی ئه‌و ئاو‌ه ‌ی به‌هۆ ‌ی خوێ له‌له‌ش������تان‬ ‫قورسه‌كان‪ ،‬گرژییه‌ك ‌ی فراوان دێنێت‌ه سه‌ر كۆبووته‌وه‌‪ ،‬به‌ئاسان ‌ی بێته‌ده‌ره‌و‌ه‌و باكردن ‌ی‬ ‫له‌شتان‌و ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی ماسولكه‌كانتان س������كتان له‌نێو بچێت‪ .‬بۆ وه‌رزش������كردن‪،‬‬ ‫بۆماوه‌یه‌ك ‌ی درێژ نه‌رم‌و سس������ت بمێننه‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت جووڵه‌كردن به‌سك‪ ،‬پێویست‌ه ته‌نیا‬ ‫به‌اڵم وه‌رزش ‌ی نه‌رم‌و ئارام‪ ،‬به‌تایبه‌ت پیاسه‌و درووستیان ئه‌نجام بد‌هن‌و به‌شێو‌ه ‌ی رێك‌و‬ ‫به‌رێگادا رۆیش������تن زیات������ر چه‌ورییه‌كان ‌ی پێك‌و به‌رده‌اوم ئه‌و كار‌ه بكه‌ن‪.‬‬ ‫له‌ش������تان ده‌توێنێته‌و‌ه‌و له‌ماوه‌یه‌ك ‌ی كورتدا ژنان ده‌ب ‌ێ سه‌رنج بده‌ن‪ ،‬به‌ئه‌نجامدان ‌ی ئه‌م‬ ‫چه‌ند كار‌ه س������ه‌ره‌تاییه‌‪ ،‬بێگومان كێش‌ه ‌ی‬ ‫كێشه‌انتان چاره‌سه‌ر ده‌كات‪.‬‬ ‫باكردن ‌ی سكیان چاره‌سه‌ر ده‌ب ‌ێ‌و له‌شیان‬ ‫رێك ده‌ب������ێ‌‪ ،‬به‌مه‌رجێ������ك رێك‌وپێك‌و‬ ‫زۆر خو ‌ێ‌و هه‌زوێل‌ه مه‌خۆن‬ ‫به‌كارهێنان ‌ی ب ‌ێ راد‌ه ‌ی هه‌زوێله‌كان‌و خو ‌ێ درووست جوڵه‌كان ئه‌نجام بده‌ن‪.‬‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی سكتان با بكات‌و هه‌ست‬


‫‪4‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫عه‌نكاوه‌‬ ‫ماڵه‌‬ ‫مێژووییه‌ك ‌هی‌‬ ‫مه‌سیحیه‌كانی‌‬ ‫كوردستان‬ ‫ لڤین نێروه‌یی‬ ‫عه‌نكاو‌ه به‌چوار كیلۆمه‌تر له‌ش������ار ‌ی‬ ‫هه‌ولێ������ره‌و‌ه دوور‌ه‌و ژم������ار‌ه ‌ی‬ ‫دانیشتووه‌ك‌ه ‌ی ده‌گات‌ه ‪20‬هه‌زار كه‌س‪،‬‬ ‫زۆرینه‌یان سه‌ر به‌كه‌نیس‌ه ‌ی كلدان ‌ی‌و‬ ‫كاسۆلیكین‪.‬‬ ‫شارۆچك‌ه ‌ی كلدانییه‌كان ناوچه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫بچووكه‌و ده‌كه‌وێت‌ه باكور ‌ی خۆرئاوا ‌ی‬ ‫پارێ������زگا ‌ی هه‌ولێر‪ .‬ئ������ه‌و‌ه ‌ی بۆته‌نها‬ ‫جارێكیش سه‌ردان ‌ی ئه‌و پارێزگای‌ه ‌ی‬ ‫كردبێ ئاره‌زوو ‌ی بینین ‌ی عه‌نكاو‌ه ‌ی‬ ‫ل������ه‌ال دروس������ت ده‌بێ������ت‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫بۆئه‌وان‌ه ‌ی مه‌س������یح ‌ی نین‌و شاره‌زا ‌ی‬ ‫سروت‌و رێوره‌سمه‌كانیان نین‪.‬‬ ‫س������ه‌رچاو‌ه مێژوویی������ه‌كان باس له‌وه‌‬ ‫ده‌كه‌ن ك‌ه عه‌ن������كاو‌ه به‌عه‌مكا ئابادو‬ ‫دواتر به‌عه‌مكوو عه‌كاوه‌و پاش������تریش‬ ‫به‌عه‌نكاو‌ه ناسراوه‌‪.‬‬ ‫ناو ‌ی عه‌نكاو‌ه له‌چه‌ندین سه‌رچاو‌ه ‌ی‬ ‫مێژووییدا هاتووه‌‪ ،‬كتێبی‌ ـ مختصر‬ ‫تأری������خ البلدان ـ ‌ی ئیب������ن ئه‌لعبر ‌ی‬ ‫ئاماژ‌ه ‌ی پێداوه‌و ب������اس له‌و‌ه ده‌كات‬ ‫ك������‌ه هێزه‌كان������ ‌ی مه‌نغول ‌ی له‌س������الی‌‬ ‫‪1258‬هێرشیان كردۆت‌ه سه‌ر ناوچ‌ه ‌ی‬ ‫عه‌ن������كاوه‌و چه‌ندین به‌ش������یان داگیر‬ ‫كردووه‌‪ ،‬جگه‌له‌وه‌ش دانیشتووان ‌ی ئه‌و‬ ‫ناوچه‌ی‌ه به‌ڵگه‌ی مێژووی ‌ی تر سه‌باره‌ت‬ ‫به‌عه‌نكاو‌ه باسده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫نینوس زه‌یا یه‌كێك‌ه له‌دانیش������تووان ‌ی‬ ‫ناوچ‌ه ‌ی عه‌ن������كاو‌ه‌و باس له‌و‌ه ده‌كات‬ ‫زۆر به‌ڵگ‌ه ‌ی مێژووی ‌ی له‌س������ه‌ر كۆنی ‌ی‬ ‫عه‌نكاو‌ه هه‌ی������ه‌‪ ،‬له‌وان������ه‌ش ئه‌و دوو‬ ‫به‌رد‌ه ‌ی ك‌ه له‌ساڵ ‌ی ‪ 1955‬له‌كه‌نیس‌ه ‌ی‬ ‫مارگورگی������س دۆزراونه‌ت������ه‌و‌ه ك������‌ه‬ ‫به‌نووسین ‌ی س������ریان ‌ی نه‌خشكراون‌و‬ ‫هه‌ندێك زانیار ‌ی له‌سه‌ر ئه‌و نه‌خشان‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌رد ‌ی یه‌ك������ه‌م‪ ،‬به‌ردێك������ ‌ی زه‌رده‌و‬ ‫فراوانییه‌ك‌ه ‌ی ‪40‬س������م‌و درێژییه‌ك‌ه ‌ی‬ ‫‪80‬س������م‪ ،‬تێكست له‌س������ه‌ر ئه‌و به‌رد‌ه‬ ‫نووس������راوه‌و تیێدا هاتوو‌ه كه‌نیس‌ه ‌ی‬ ‫مارگورگیس له‌س������اڵ ‌ی ‪816‬زایین ‌ی‬ ‫نۆژه‌نكراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ب������ه‌رد ‌ی دووه‌می������ش‪ ،‬تێكس������تێك ‌ی‬ ‫نه‌خشكراو به‌زمان ‌ی سریان ‌ی له‌سه‌ر ‌ی‬ ‫نووس������راوه‌و تیێدا مێ������ژوو ‌ی مردن ‌ی‬ ‫قه‌ش‌ه هورمز ‌ی له‌س������ه‌ره‌‪ ،‬ك‌ه له‌ساڵ ‌ی‬ ‫‪917‬زایین ‌ی مردووه‌‪.‬‬ ‫عه‌نكاو‌ه به‌ده‌ر له‌و‌ه ‌ی ناوچه‌یه‌ك ‌ی ئایینی‌‬ ‫دیاریكراو ‌ی مه‌س������یحییه‌كان‌ه هاوكات‬ ‫پێگ‌ه ‌ی چه‌ندین ئاسه‌وار ‌ی مێژووییشه‌‪،‬‬ ‫ك‌ه ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه‌ك ‌ی دیك‌ه ‌ی دێرینی‌‬ ‫ناوچ‌ه ‌ی عه‌نكاوه‌یه‌‪.‬‬ ‫مه‌قدونیا دنخا‪ ،‬كچێك ‌ی رۆش������نبیره‌و‬ ‫دانیش������توو ‌ی عه‌نكاوه‌ی‌ه‌و جه‌خت له‌وه‌‬ ‫ده‌كات������ه‌وه‌‪ ،‬ك‌ه له‌به‌رئ������ه‌و‌ه ‌ی ناوچ‌هی‌‬ ‫عه‌ن������كاو‌ه زۆر دێرینه‌‪ ،‬زۆر ش������وێنی‌‬ ‫ئاسه‌وارییش������ ‌ی تیێدایه‌‪ ،‬له‌وان‌ه گری‌‬ ‫مارعودا‪.‬‬ ‫گر ‌ی مارع������ودا ده‌كه‌وێت������‌ه باكوری‌‬ ‫خۆرئاوا ‌ی عه‌نكاو‌ه ب������ه‌دوور ‌ی چوار‬ ‫كیلۆمه‌تر‪" ،‬له‌س������ال ‌ی ‪1945‬ه‌وه‌‪ ،‬گری‌‬ ‫مارعودا چووه‌ت‌ه ناو شوێن‌ه ئاسه‌واره‌كانی‌‬ ‫ئێراق‌و ئایین ‌ی مه‌سیحیش له‌سه‌ده‌كانی‌‬ ‫یه‌كه‌م گه‌یشتۆت‌ه ناوچ‌ه ‌ی عه‌نكاوه‌"‪.‬‬ ‫گورگی������س ب������اس ل������ه‌و‌ه ده‌كات كه‌‬ ‫ناوچه‌یه‌ك له‌عه‌ن������كاو‌ه هه‌ی‌ه پێیده‌ڵێن‬ ‫قه‌سر‪ ،‬هه‌ر كه‌سێت بمردایا له‌و شوێنه‌‬ ‫ده‌شاردرایه‌و‌ه‌و ئێس������تا به‌گۆڕستانی‌‬ ‫عه‌ن������كاو‌ه ناس������راوه‌‪ ،‬ه������اوكات دوو‬ ‫كه‌نیسه‌ش له‌عه‌نكاو‌ه هه‌ی‌ه به‌ناوه‌كانی‌‬ ‫كه‌نیس������‌ه ‌ی مارگورگیس ك‌ه له‌ساڵی‌‬ ‫‪816‬زایین������ ‌ی دروس������تكراو‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫كه‌نیس‌ه ‌ی ماریوسف ك‌ه له‌ساڵ ‌ی ‪1978‬‬ ‫دروستكراوه‌‪.‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ب ناكرێت‬ ‫ی مه‌شرو ‌‬ ‫ی ئه‌وقاف تێكه‌ڵ به‌باج ‌‬ ‫ته‌نها دووساڵ ‌ه داهات ‌‬ ‫"داهاتمان نزیك ‌ه ‌ی یه‌ك ملیار دیناره‌و ‪18‬دوكان‌و ئوتێلێكیشمان پێدروستكردووه‌"‬ ‫ی‬ ‫به‌ته‌نها له‌سێ پارێزگاك ‌ه ‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان ‪4100‬‬ ‫ی‬ ‫مزگه‌وت هه‌یه‌‌و نزیك ‌ه ‌‬ ‫‪600‬هه‌زار هاوواڵتییش‬ ‫ی مزگه‌وته‌كان‌و‬ ‫سه‌ردان ‌‬ ‫هه‌زار كه‌سیش روو‬ ‫له‌كه‌نیسه‌كان ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ی رۆژ‬ ‫هاوكات رۆژ له‌دوا ‌‬ ‫پێگ ‌هی‌ ئایین‌و كه‌سایه‌تیی ‌ه‬ ‫ئایینییه‌كان له‌نێو‬ ‫كورده‌وارییدا به‌هێزتر‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬هاوكات له‌ساڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫‪2008‬ه‌وه‌ داهاتی‌ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وقاف تێكه‌ڵ به‌باج ‌‬ ‫ی حكومه‌ت‬ ‫مه‌شروبات‌و پار‌ه ‌‬ ‫ناكرێت‌و "شه‌رعی‌"یه‌‪.‬‬

‫مه‌ریوان نه‌قشبه‌ند ‌ی وته‌بێژ ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی‬ ‫ئه‌وقاف‌و كاروب������ار ‌ی ئایین ‌ی هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردس������تان له‌میان������ ‌ی دیمانه‌یه‌كییدا‬ ‫له‌گه‌ڵ نم نم‪ ،‬وێڕا ‌ی پشتڕاستكردنه‌و‌ه ‌ی‬ ‫زانیارییه‌كان جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه‬ ‫ئه‌و پابه‌ندبون‌ه ‌ی خه‌ڵك ‌ی كوردس������تان‬ ‫هه‌یه‌ت ‌ی به‌ئایینه‌و‌ه له‌هیچ ش������وێنێك ‌ی‬ ‫دیك‌ه ‌ی دنیا نییه‌‪" ،‬من بۆخۆم چه‌نده‌ها‬ ‫واڵت ‌ی وه‌ك س������عودیه‌‪ ،‬میسرو توركیا‬ ‫گه‌ڕاوم هیچی������ان وه‌ك ئێم‌ه پابه‌ند ‌ی‬ ‫ئایین ‌ی ئس���ل��ام نین"‪ ،‬به‌اڵم نیگه‌ران‌ه‬ ‫له‌و‌ه ‌ی ئایی������ن بۆبه‌هێزكردن ‌ی پێگ‌ه ‌ی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی نه‌خراوه‌ته‌گه‌ڕ‪.‬‬ ‫ئاالن‪ :‬ده‌وترێ قوتابخان‌ه ئیسالمییه‌كان‬ ‫وه‌ك پێویست نین‌و بایه‌خیان‬ ‫پێنادرێت‪ ،‬بۆ؟‬

‫ناچارده‌بن هه‌ندێجار قورئان خوێنه‌كان‬ ‫بچن‌ه تازییه‌كان قورئان بخوێنن‌و پار‌ه ‌ی‬ ‫زیاد وه‌رگرن‪ ،‬یان مامۆستاكان ژنێك‬ ‫ماره‌ك‌هن‌و له‌به‌رامبه‌ردا ش������تێك پار‌ه‬ ‫وه‌رگرن‪.‬‬ ‫ئاالن‪ :‬كوردستان زۆرترین مزگه‌وتی‌‬ ‫تیایه‌‪ ،‬ئه‌وان‌ه وه‌زاره‌ت ‌ی ئه‌وقاف‬ ‫درووستیان ده‌كات یان خه‌ڵكی‌‬ ‫خێرخواز؟‬ ‫مه‌ری������وان‪ :‬زۆرتری������ن مزگ������ه‌وت كه‌‬ ‫دروس������تكرابێت له‌كابین‌ه ‌ی چواره‌می‌‬ ‫حكومه‌ت ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس������تان بوو‪،‬‬ ‫ئه‌وكات ش������ێخ عه‌دنان نه‌قش������به‌ندی‌‬ ‫وه‌زیرب������وو و دوو وه‌زاره‌تیش هه‌بوو‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی لێره‌ب������وو زیاتر ل‌ه ‪600‬مزگه‌وتی‌‬ ‫له‌سه‌رحساب ‌ی حكومه‌ت دروستكرد‪ ،‬كه‌‬ ‫ڕه‌نگ‌ه به‌درێژای ‌ی هیچ كابینه‌یه‌ك ‌ی تر ئه‌و‬ ‫پاره‌ی‌ه بۆ مزگه‌وت خه‌رج نه‌كرێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌كابین‌ه ‌ی پێنجدا زیاتر دروستكراوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌‪‌ %95‬ی پاره‌ك‌ه ‌ی خه‌ڵك ‌ی خێرخواز‬ ‫دابینیكرد‪ ،‬ئه‌ویش سیاسه‌تێك ‌ی ژیرانه‌‬ ‫بوو ك‌ه حكومه‌ت گرتییه‌به‌ر‪ ،‬بۆی‌ه ئێمه‌‬ ‫پاره‌یه‌ك ‌ی زۆرمان له‌و كابینه‌ی‌ه گه‌ڕانده‌وه‌‬ ‫بۆ حكومه‌ت بۆئه‌و‌ه ‌ی حكومه‌ت له‌جیاتی‌‬ ‫مزگ������ه‌وت نه‌خۆش������خانه‌و قوتابخان‌هی‌‬ ‫لێبكاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم تاچه‌ند ئه‌و كار‌ه كرا‬ ‫ده‌بێ له‌هه‌ردوو وه‌زاره‌ت ‌ی ته‌ندروست ‌ی‌و‬ ‫په‌روه‌رد‌ه بپرس������ی‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ش مانای‌‬ ‫ئه‌و‌ه نیی‌ه ك‌ه وه‌زاره‌ت هیچ ‌ی نه‌كردبێت‪،‬‬ ‫ئێم‌ه له‌كفر ‌ی مزگ������ه‌وت‌و خانه‌قایه‌كی‌‬ ‫گه‌وره‌مان دروس������تكرد ك‌ه نیو ملیاری‌‬ ‫تێچوو‪ ،‬ئه‌و خانه‌قای‌ه چه‌نده‌ها دوكانیش‬ ‫له‌خۆ ‌ی ده‌گرێت‪.‬‬

‫مه‌ریوان نه‌قشبه‌ندی‌‬ ‫مه‌ری������وان‪ :‬خواس������ت ‌ی خه‌ڵك������ ‌ی كه‌م‌ه‬ ‫له‌كاركردن له‌بوار ‌ی ئایینی‌‪ ،‬به‌تایبه‌تیش‬ ‫ئێم‌ه چه‌ندین قوتابخان������‌ه ‌ی دینییمان‬ ‫هه‌ی‌ه له‌كوردستان‪ ،‬پێكهاتوون له‌قۆناغ‌ه‬ ‫جیاجیاكان‪ ،‬له‌حوجره‌و‌ه تا په‌یمانگا ‌ی‬ ‫پێگه‌یاندن ‌ی وتارخوێن‌و پێش������نوێژ ‌ی‬ ‫تیایه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه جگه‌ل������ه‌و‌ه ‌ی ك‌ه په‌یمانگا ‌ی‬ ‫ئه‌زهه‌ریش له‌كوردس������تان كراوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێم‌ه هێشتا ناڕه‌حه‌تی گه‌وره‌مان‬ ‫هه‌ی‌ه بۆ دامه‌زراندنی ده‌رچووه‌كانیان‬ ‫له‌مزگه‌وته‌كاندا‪ ،‬ئ������ه‌وه‌ش مانا ‌ی ئه‌و‌ه‬ ‫نیی������‌ه وه‌زاره‌ت مه‌به‌س������ت ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی نیی‌ه‬ ‫دایان بمه‌زرێنێت‪ ،‬چونك‌ه كه‌س������ێك‬ ‫نه‌ماو‌ه دام������ان نه‌مه‌زراندب������ێ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وان‌ه ‌ی دانامه‌زرێ������ن‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫حكومه‌ت كار ‌ی بۆ باشكردن ‌ی موچه‌یان‬ ‫نه‌كردووه‌‪ ،‬ی������ان ده‌رماڵه‌یان نییه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫موچه‌ی������‌ه ‌ی وه‌ریده‌گ������رن زۆركه‌م������ه‌‪،‬‬ ‫مامۆس������تا ‌ی ئایینش وه‌ك ك‌ه سان ‌ی تر ئاالن‪ :‬كه‌وات‌ه ئێستا وه‌زاره‌ت ‌ی ئه‌وقاف‬ ‫نیی‌ه بتوانێت پاش ده‌وام كاربكات‪ ،‬بۆی‌ه خاوه‌ن داهات ‌ی خۆیه‌تی‌‪ ،‬ئه‌و داهاته‌‬ ‫چه‌نده‌؟‬

‫مه‌ریوان‪ :‬داهات ‌ی ئێم‌ه نزیك‌ه ‌ی یه‌ك ملیار‬ ‫دیناره‌‪ ،‬سااڵن‌ه به‌و داهاته‌ش كارده‌كه‌ین‌و‬ ‫چه‌ندین پڕۆژ‌ه ‌ی خێرخواز ‌ی خۆشمان‬ ‫نوێكرده‌و‌ه به‌جۆرێك������ ‌ی وا ك‌ه داهات‬ ‫زیاد بكات‪ ،‬بۆنموون‌ه دروس������تكردنی‌‬ ‫‪18‬دوكان له‌س������لێمان ‌ی‌و دروستكردنی‌‬ ‫ئوتێلێك له‌دهۆك‪.‬‬

‫له‌نێ������وان وه‌زیر ‌ی ئه‌وقاف‌و ئه‌وان هه‌یه‌‬ ‫ك������‌ه چه‌نده‌ها قوتاب ‌ی ئێم‌ه له‌ئاس������ت‌ه‬ ‫به‌رزه‌كان ‌ی ئه‌زه������ه‌ر وه‌ربگرن‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫س������عودیه‌ش په‌یوه‌ند ‌ی باشمان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫داوایان لێكردین ك‌ه قورئان ‌ی پیرۆزیش‬ ‫وه‌رگێڕین بۆ كورد ‌ی بۆ ئه‌و كه‌سان‌هی‌‬ ‫عه‌ره‌ب ‌ی نازانن‪.‬‬

‫ئاالن‪ :‬ئه‌و داهات‌ه ‌ی ده‌ستان ده‌كه‌وێت‬ ‫حكومه‌ت لێتان وه‌رده‌گرێت یان‬ ‫له‌بودجه‌كه‌تان ده‌بڕێت؟‬ ‫مه‌ریوان‪ :‬له‌س������اڵ ‌ی ‪2008‬و‌ه ڕه‌زامه‌ندی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌ی وه‌زیرانم������ان وه‌رگرت كه‌‬ ‫ئه‌و پاره‌ی‌ه نه‌گه‌ڕێت������ه‌و‌ه ناو خه‌زێن‌هی‌‬ ‫حكوم������ه‌ت‪ ،‬ئه‌وه‌ب������وو حس������ابێك بۆ‬ ‫وه‌زاره‌ت كرایه‌وه‌و ئێستا وه‌زاره‌ت خۆی‌‬ ‫سه‌رف ‌ی ده‌كات‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌بوو كه‌‬ ‫مامۆستایان ‌ی ئایین ‌ی نیگه‌ران بوون ئه‌و‬ ‫پاره‌ی‌ه تێكه‌ڵ به‌پار‌ه ‌ی حكومه‌ت بێت‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی حكومه‌ت باج ‌ی مه‌شروب‌و‬ ‫شت ‌ی تر وه‌رده‌گرێت‌و تێكه‌اڵو ده‌بێت‬ ‫بۆی‌ه وتمان به‌وجۆر‌ه شه‌رع ‌ی ده‌بێت‪.‬‬

‫ئاالن‪ :‬ئه‌و كاره‌یان جۆرێك‌ه‬ ‫له‌بانگخواز ‌ی یان به‌چ مه‌به‌ستێك ئه‌و‬ ‫داوایه‌یان لێكردن؟‬ ‫مه‌ری������وان‪ :‬پێموانیی������‌ه بۆمه‌به‌س������تی‌‬ ‫بانگخ������واز ‌ی بێ������ت‪ ،‬له‌به‌رئ������ه‌و‌هی‌‬ ‫ئ������ه‌وان بۆزۆرب������‌ه ‌ی زمانه‌كان ‌ی دونیا‬ ‫وه‌ریده‌گێ������ڕن‪ ،‬بۆئ������ه‌و‌ه ‌ی ده‌چێت������ه‌‬ ‫سعودی‌ه به‌ئاس������ان ‌ی بیخوێنێته‌و‌ه یان‬ ‫ئه‌وان له‌زۆرب‌ه ‌ی دوكان‌و شوێنه‌كانیان‬ ‫ڕێنمای������ ‌ی كوردیان نووس������یوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫وه‌رگێڕان ‌ی قورئانیش پێویست ‌ی به‌یه‌ك‬ ‫ده‌نگ ‌ی زانایان هه‌ی������ه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌وه‌‬ ‫زانایانمان یه‌كده‌نگ نین‌و یه‌كیشیان‬ ‫نه‌گرتۆت������ه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هیوادارم دوا ‌ی ئه‌و‬ ‫كۆنگره‌ی‌ه ‌ی به‌ستیان ك‌ه ماو‌ه ‌ی مانگێكه‌‬ ‫هیچیان نه‌كردووه‌‪ ،‬ببن‌ه یه‌كده‌نگ بۆ‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی وه‌زاره‌تیش هاوكار ‌ی ئه‌و پرۆژه‌یه‌‬ ‫بكات‪.‬‬

‫ئاالن‪ :‬په‌یوه‌ند ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی ئه‌وقاف‌و‬ ‫ده‌ره‌و‌ه ‌ی خۆ ‌ی له‌چ ئاستێكدایه‌؟‬ ‫مه‌ریوان‪ :‬له‌م چه‌ند س������اڵ‌ه ‌ی دواییدا‪،‬‬ ‫وه‌زاره‌ت������ ‌ی ئه‌وقاف له‌س������ ‌ێ كابین‌هی‌‬ ‫حكومه‌ت������دا توان������ ‌ی په‌یوه‌ندیی������ه‌ك‬ ‫له‌گه‌ڵ جیهان ‌ی ده‌ره‌و‌ه دروس������تبكات‪،‬‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كانی������ش له‌چوارچێ������و‌هی‌‬ ‫شه‌ریع‌ه یان ئه‌ته‌كێتێك ‌ی رۆتین ‌ی بووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێس������تا قۆناغێك ‌ی تاز‌ه ‌ی بڕیوه‌‪،‬‬ ‫ئێستا په‌یمانگا ‌ی ئه‌زهه‌ر له‌كوردستان‬ ‫كراوه‌ت������ه‌وه‌‪ ،‬ئ������ه‌وه‌ش كارێك ‌ی زۆر‬ ‫به‌رچ������اوو ش������ازه‌‪ ،‬چونك������‌ه ئه‌زهه‌ر‬ ‫ڕێگه‌نادات لق ‌ی خۆ ‌ی بكاته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌‬ ‫ته‌نها لق ‌ی له‌فه‌ڵه‌ستین‌و مالیزیا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش كارێك ‌ی گرنگ‌ه پڕۆتۆكۆلێكیش‬

‫ئاالن‪ :‬كه‌وات‌ه ئێو‌ه یه‌كێت ‌ی زانایان‬ ‫به‌كه‌مته‌رخه‌م ده‌زانن له‌و بوارانه‌دا؟‬ ‫مه‌ری������وان‪ :‬كار ‌ی ئێم������‌ه نیی������ه‌‬ ‫به‌كه‌مته‌رخه‌می������ان دابنێین‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌‬ ‫كار ‌ی خۆیان������ه‌‪ ،‬خه‌ڵكیش گله‌ی ‌ی له‌وه‌‬ ‫ده‌كات ك‌ه تائێس������تا یه‌ك مه‌رجه‌عی‌‬ ‫فه‌توا نیی‌ه له‌كوردستان‪ ،‬بۆنمون‌ه له‌كاتی‌‬ ‫فه‌توادان ‌ی سه‌رفتر‌ه له‌هه‌ولێر جۆرێك‬ ‫بوو له‌سلێمانیش به‌جۆرێك ‌ی تر‪ ،‬بۆئه‌و‬ ‫مه‌به‌س������ته‌ش خه‌ڵك گله‌ی ‌ی له‌ئه‌وقاف‬ ‫ناكات‪ ،‬به‌ڵكو له‌یه‌كێت ‌ی زانایان ‌ی ده‌كات‪.‬‬

‫ته‌سبیح ‪ ...‬له‌زیكری پیرانه‌و ‌ه بۆ مۆدێلی الوان‬ ‫"ئه‌گ ‌ه رۆژان ‌ه زكر ب ‌ه ته‌سبیح بكرێت‪ ،‬مرۆڤ له‌گوناح ده‌پارێزێت "‬ ‫ژنان‌و پیاوانی‌ به‌سااڵچوو‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن ك ‌ه‬ ‫ته‌سبیح له‌كۆندا ته‌نها‬ ‫بۆ زیكركردنی ئایینی‬ ‫به‌كارهێنراوه‌ به‌تایبه‌ت‬ ‫له‌بۆنه‌ ئایینیه‌كاندا‪،‬‬ ‫به‌اڵم گه‌نجان پێیانوای ‌ه‬ ‫ته‌سبیح بۆ كاتبه‌سه‌ربردن‬ ‫به‌كارده‌هێنرێت‌و له‌ئێستاشدا‬ ‫زۆرینه‌یان پێیانه‌و به‌ده‌م‬ ‫خستنه‌ڕووی‌ كێشه‌و باس‌و‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌رده‌م ‌‬ ‫خواسه‌كان ‌‬ ‫گه‌نجێتیان ته‌سبیحه‌كانیان‬ ‫هه‌ڵده‌سیوڕێنن‪.‬‬

‫ته‌مه‌ن������ی منداڵ������ی هاتوچۆی الی‬ ‫باوكی كردووه‌و دوكانی ته‌س������بیح‬ ‫دروس������تكردن‌و فرۆشتنی هه‌بووه‌‪،‬‬ ‫"هه‌موو موش������ته‌رییه‌كانی باوكم‪،‬‬ ‫پیاوی ئایینی‌و ئه‌و پی������او‌ه پیران‌ه‬ ‫بون ك‌ه ته‌سبیحیان بۆ زیكركردنی‬ ‫ئایینی به‌كارده‌هێنا‪ ،‬به‌اڵم ئێستا بوو‌ه‬ ‫به‌مۆدێل‌و به‌ده‌ست گه‌نجانه‌وه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ته‌سبیح‌و ئاماژه‌كانی‌‬ ‫محه‌مه‌د عارف یه‌كێك������ی تر‌ه له‌و‬ ‫ته‌سبیح فرۆش������ان‌ه ‌ی ك‌ه له‌به‌رده‌م‬ ‫مزگه‌وت ‌ی گه‌ور‌ه دانیشتووه‌و ته‌سبیح‬

‫ده‌فرۆشێت‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه‬ ‫ته‌سبیح له‌ژماره‌دا جیاواز ‌ی هه‌یه‌و‬ ‫جۆراوجۆریش������ن‪" ،‬ته‌سبیح به‌پێی‬ ‫ناوی پێغه‌مبه‌ران‌و خودا داده‌نرێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫هه‌ی������‌ه ‪33‬دانه‌یه‌و ئاماژه‌ی‌ه بۆته‌مه‌ن ‌‬ ‫عیس������ا‪ ،‬ته‌س������بیح هه‌ی‌ه ‪63‬دانه‌یه‌و‬ ‫ی‬ ‫ئاماژه‌ی������‌ه بۆته‌مه‌ن������ ‌ی پێغه‌مبه‌ر ‌‬ ‫ئیسالم‪ ،‬ته‌س������بیح هه‌ی‌ه سه‌دو یه‌ك‬ ‫دانه‌ی‌ه‌و به‌ناو ‌ی خوداو‌ه دانراوه‌"‪.‬‬ ‫ناوبراو جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه هه‌ر‬ ‫ی‬ ‫ئایین‌و مه‌زهه‌بێك به‌پێ ‌ی شه‌ریعه‌ت ‌‬ ‫خۆیان ته‌سبیح بۆ سزیكرو سروت‌ه‬ ‫ئایینییه‌كانی������ان به‌كاردێنن‪" ،‬هه‌ر‬

‫ كه‌تایۆن محه‌مه‌د‬ ‫به‌پێ ‌ی سه‌رچاو‌ه مێژوویه‌كان له‌كۆندا‬ ‫به‌رد یان خورما بۆدانه‌كان ‌ی ته‌سبیح‬ ‫ی‬ ‫به‌كارهێن������راو‌ه‌و دواتر به‌الس������ك ‌‬ ‫گژوگیا پێكیانه‌و‌ه به‌ستووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وان‌ه ‌یسااڵنێك‌هته‌سبیحفرۆشییان‬ ‫كردوه‌ت‌ه پیشه‌‪ ،‬باس له‌و‌ه ده‌كه‌ن ك‌ه‬ ‫ته‌سبیح كه‌ره‌سته‌یه‌ك ‌ی میژوویی زۆر‬ ‫كۆنه‌و له‌دێرزه‌مانه‌و‌ه به‌كارهێنراوه‌‪،‬‬ ‫زۆرتر پیاوانی ئایینی‌و به‌سااڵچووان‬ ‫به‌ده‌ستیانه‌و‌ه گرتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫به‌ده‌ست گه‌نجانه‌و‌ه هه‌ڵده‌سوڕێنرێ‪.‬‬ ‫س������اڵح ره‌حمانی ته‌مه‌ن ‪69‬س������اڵ‬ ‫یه‌كێك������‌ه له‌وانه‌ی ماوه‌ی ‪40‬س������اڵ‌ه‬ ‫ته‌سبیح ده‌فرۆشێت‪ ،‬به‌وته‌ی خۆی‬ ‫له‌باوكییه‌و‌ه كاری ته‌سبیح فرۆشتنی‬ ‫بۆماوه‌ت������ه‌وه‌‪ .‬ناوب������راو جه‌خ������ت‬ ‫ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك������‌ه به‌درێژاریی‬

‫گه‌نجان به‌ پێچه‌وانه‌ی پیره‌کانه‌وه‌ ته‌سبیح به‌کار دێنن‬

‫ئاینێك بۆ زك������ری تایبه‌تی خۆی‬ ‫به‌كاری ده‌هێنێت‪ ،‬ئاینی ئیسالم بۆ‬ ‫ی‬ ‫ویردخوێندن به‌كاری ده‌هێنن‪ ،‬به‌اڵم ئاگام له‌خ������ۆم بووبێت‪ ،‬له‌به‌رچاو ‌‬ ‫گه‌نجانی ئێستا بۆ كاتبه‌سه‌ربردن‌و مامۆس������تا ته‌س������بیحم گرت������وو‌ه‬ ‫جوانی به‌ده‌ستیانه‌و‌ه ده‌یگرن"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫به‌ده‌ستمه‌وه‌و مامۆس������تا ئاگادار ‌‬ ‫كردومه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌میش‌ه ته‌سبیح‬ ‫گه‌نجان‌و پیران كۆك نین‬ ‫له‌گیرفانمدایه‌"‪.‬‬ ‫زۆرب������‌ه ‌ی هاوواڵتی������ان ته‌س������بیح ناوب������راو پێیوای‌ه ته‌س������بیح هه‌ر بۆ‬ ‫به‌كارده‌هێنن‌و بۆت‌ه خوی رۆژانه‌یان‪ ،‬كات به‌س������ه‌ر بردنه‌و ل������ه‌و‌ه زیاتر‬ ‫به‌اڵم پیره‌كان جه‌خت له‌و‌ه ده‌كه‌نه‌و‌ه ش������تی تری پێناكرێت‪" ،‬ته‌سبیح‬ ‫ك‌ه بۆ زیكركردن به‌كاری ده‌هێنن‪ ،‬بۆخۆسه‌رقاڵكردنه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت له‌پرسه‌و‬ ‫گه‌نجانیش بۆ جوانی‌و كات به‌سه‌ر هه‌ندێ شوێنی تردا"‪.‬‬ ‫بردن‪.‬‬ ‫ته‌سبیح بۆ زیكره‌‬ ‫كه‌م������ال ره‌ئوف ‌ی ته‌مه‌ن ‪53‬س������اڵ‪ ،‬مامۆستایه‌كی ئایینی پێیوای‌ه ته‌سیبح‬ ‫ماوه‌یه‌ك ‌ی زۆر‌ه ته‌سبیح به‌ده‌سته‌و‌ه گه‌ر بۆ زیكری خودا به‌كاربهێنرێت‬ ‫ده‌گرێت‌و بۆت‌ه خویه‌ك الی‌‪" ،‬ئه‌گه‌ر خێره‌‪ ،‬نه‌ك ته‌نها بۆخۆسه‌رقاڵكردن‪.‬‬ ‫پیاوێك فێر ‌ی ته‌سبیح بێت‪ ،‬ناتوانێت مامۆس������تا محه‌مه‌د ئه‌می������ن ئاماژ‌ه‬ ‫به‌ب ‌ێ ته‌سبیح بچێت‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬جائیتر به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه له‌كۆنه‌و‌ه ته‌س������بیح‬ ‫ئه‌و ته‌س������بیح‌ه بۆ زیكركردن بێت بۆ زیكری ئایین������ی‌و ته‌وبه‌كردن‌و‬ ‫یاخود بۆخۆ سه‌رقاڵكردن بێت"‪.‬‬ ‫ناوهێنان������ی خ������وداو دوعاكردن‬ ‫ئه‌حم������ه‌د فه‌تاحی ته‌مه‌ن ‪71‬س������اڵ به‌كارهاتووه‌‪" ،‬به‌هۆی ته‌س������یبحه‌و‌ه‬ ‫ته‌سبیحێكی ‪101‬ده‌نكی به‌ده‌سته‌و‌ه چه‌ندین رێوره‌سم‌و سروتی ئایینی‬ ‫ب������وو‪ ،‬دان������‌ه دان������‌ه به‌په‌نجه‌كانی ده‌خوێنرێت‌و مرۆڤی موس������وڵمان‬ ‫هه‌ڵده‌گرد‌و باس������ ‌ی له‌و‌ه ده‌كرد ك‌ه خێرو چاكه‌ی ده‌ستده‌كه‌وێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫"رۆژان‌ه ‪60 -50‬جار ئه‌و ته‌سبیح‌ه ئه‌گه‌ر بۆ كات به‌سه‌ربردن بێت ئه‌وا‬ ‫به‌وش‌ه پیرۆزه‌كان خوداو پێغه‌مبه‌رو گوناهی ده‌گات‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و كاته‌ی‬ ‫شوكران‌ه بژێری ده‌كه‌م"‪ ،‬هاوكات هه‌یه‌تی بۆكارێك������ی باش به‌كاری‬ ‫جه‌ختیشی له‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه ك‌ه ته‌نها ناهێنێت به‌ڵكو به‌فیڕۆی ده‌دات"‪،‬‬ ‫ته‌سبیح بۆ زیكركردن كراو‌ه نه‌ك هه‌ربۆی‌ه جه‌خت ‌ی ل������ه‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه‬ ‫بۆ خۆنواندنی گه‌نجان‪.‬‬ ‫ك‌ه پێویست‌ه به‌كارهێنانی ته‌سبیح‬ ‫كاروان جه‌الل������ی ته‌مه‌ن ‪23‬س������اڵ‪ ،‬ب������ۆكاری ئایینی بێ������ت‌و زیكری‬ ‫خوێندكار ‌ی زانكۆیه‌و به‌به‌رده‌وام ‌‬ ‫ی پێبكرێت نه‌ك ش������ت ‌ی تر‪" ،‬ئه‌گ‌ه‬ ‫ته‌س������بیحێك ‌ی پێی������ه‌‪ ،‬به‌قس������‌ه ‌‬ ‫ی رۆژان������‌ه زكر به‌ته‌س������بیح بكرێت‪،‬‬ ‫خۆ ‌ی هه‌میش������‌ه بۆده‌ره‌وه‌ی زانكۆ مرۆڤ له‌گون������اح ده‌پارێزێت‌و بیر‬ ‫ته‌سبیحه‌كه‌ی به‌ده‌ستیه‌و‌ه ده‌گرێت‪ ،‬له‌گوناح ناكاته‌وه‌و له‌خوداو‌ه نزیك‬ ‫"له‌زانكۆ چه‌ندینجار به‌ب ‌ێ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ده‌بێت"‪.‬‬


‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ی بوخچه‌یان بكرێته‌و ‌ه جیاده‌بنه‌وه‌!!‬ ‫گه‌نجان ‪ ...‬به‌ر له‌و ‌ه ‌‬

‫"هه‌رگیز نامه‌وێت قس ‌ه له‌سه‌ر كه‌سێك بكه‌م ك ‌ه بڕیارم دابوو ببێت ‌ه باوك ‌ی منداڵه‌كانم"‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌ره‌تا ‌‬ ‫ته‌نها له‌دوو مانگ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مساڵ دا‪ ،‬له‌كۆ ‌‬ ‫ی ماره‌بڕین‬ ‫‪147‬حاڵه‌ت ‌‬ ‫‪34‬حاڵه‌تی‌ جیابونه‌وه‌ هه‌بووه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئامارێك ‌‬ ‫هاوكات به‌پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫خان ‌هی‌ دادی‌ هه‌ڵه‌بج ‌ه ‌‬ ‫شه‌هیدیش چه‌ند سكااڵیه‌ك‬ ‫به‌مه‌به‌ستی‌ جیابوونه‌و‌ه‬ ‫تۆماركراون‪ ،‬به‌اڵم هێشتا‬ ‫یه‌كالیی نه‌كراونه‌ته‌وه‌و‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌ڕێی‌ لێكۆڵینه‌وه‌و بڕیار ‌‬ ‫دادگان‪.‬‬

‫ میهره‌بان سه‌الم له‌هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و‌ه ‌ی له‌ئێس������تادا پڕۆس‌ه ‌‬ ‫ی به‌رباڵو‬ ‫هاوسه‌رگیر ‌ی به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫له‌ن������او گه‌نجان������دا به‌دیده‌كرێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌اڵم جیابوونه‌وه‌و هه‌ڵوه‌ش������انه‌و‌ه ‌‬ ‫گرێبه‌ست‌ه هاوس������ه‌رگیرییه‌كانیش‬ ‫كه‌م نین‌و له‌زۆربووندان‪ ،‬هاوكات‬ ‫ی كۆمه‌اڵیه‌تیش ئاماژ‌ه‬ ‫توێژه‌رێك������ ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه گه‌نجان له‌ڕۆس������‌ه ‌‬ ‫هاوسه‌ریی دا‪ ،‬ته‌نها پشت به‌الیه‌ن‌ه‬ ‫سۆزدارییه‌كانیان ده‌به‌ستن‪.‬‬ ‫س ‌ێ منداڵیان هه‌یه‌و جیاده‌بنه‌وه‌‬ ‫ی به‌ئه‌زموون هه‌ندێ‬ ‫به‌وت‌ه ‌ی كه‌سان ‌‬ ‫ی هاوسه‌رییان‬ ‫له‌و گه‌نجان‌ه ‌ی تاز‌ه ژیان ‌‬ ‫ی‬ ‫پێكهێناو‌ه له‌گ������ه‌ڵ روبه‌ڕوبونه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‌و گرفتێك ك‌ه دێت‌ه‬ ‫هه‌ر ناخۆش ‌‬ ‫ی‬ ‫رێیان‪ ،‬یه‌كه‌م ش������تێك ك‌ه بیر ‌‬ ‫لێده‌كه‌نه‌و‌ه داب������ڕان‌و جیابونه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌بێئه‌و‌ه ‌ی بی������ر له‌ده‌رئه‌نجامه‌كان ‌‬ ‫بڕیاره‌كانیان بكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناجید مه‌جی������د‪ ،‬له‌گ������ه‌ڵ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی س ‌ێ منداڵه‌و ماو‌ه ‌ی چه‌ند‬ ‫خاوه‌ن ‌‬ ‫ساڵێك‌ه له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌ك‌ه ‌ی ده‌ژی‌‪،‬‬ ‫بڕی������ار ‌ی داو‌ه لێ������ی جیابێته‌و‌ه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ال ‌ی خ������ۆ ‌‬ ‫س������ێ منداڵه‌كه‌ش������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ له‌ژێر ده‌ست ‌‬ ‫بهێڵێته‌وه‌‪" ،‬نامه‌و ‌‬

‫ئه‌و دایك������ه‌دا په‌روه‌رده‌بن‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫ی ناكات ‬ ‫هه‌ست به‌به‌رپرس������یارێت ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رامبه‌رم������ان"‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه نه‌بوون ‌‬ ‫ی له‌الیه‌ن‬ ‫ی به‌رپرس������یارێت ‌‬ ‫هه‌س������ت ‌‬ ‫ی منداڵه‌كانییه‌و‌ه وا ‌ی لێكردوو‌ه‬ ‫دایك ‌‬ ‫بڕیار ‌ی جیابوونه‌و‌ه بدات لێی‪.‬‬ ‫پێشتر یه‌كتریان خۆشویستووه‌و‬ ‫ئێستا جیاده‌بنه‌وه‌‬ ‫ئه‌گه‌رچ������ ‌ی به‌ش������ێك له‌گه‌نج������ان‬ ‫به‌"خۆشه‌ویستی" ژیان ‌ی هاوسه‌ریی‬ ‫پێكدێن������ن‪ ،‬ب������ه‌اڵم دوا ‌ی ماوه‌یه‌ك‬ ‫له‌ژیان ‌ی هاوسه‌ریی به‌پێداگرییه‌ك ‌ی‬ ‫زۆره‌و‌ه ئاماده‌ی������ی خۆی������ان‬ ‫ده‌رده‌بڕن ب������ۆ ده‌س������تبه‌رداربوون‬ ‫له‌"خۆشه‌ویست"ه‌كانیان‌و جیابونه‌و‌ه‬ ‫لێیان‪.‬‬ ‫كۆمار كه‌م������ال‪ ،‬یه‌كێك ب������وو له‌و‬ ‫گه‌نجان������‌ه ‌ی له‌دادگ������‌ه ‌ی هه‌ڵه‌بج������‌ه‬ ‫چاوه‌ڕوان ‌ی ئه‌نجام������ ‌ی لێكۆڵینه‌و‌ه ‌ی‬ ‫جیابوونه‌وه‌ك‌ه ‌ی ده‌ك������رد‌و ئاماژ‌ه ‌ی‬

‫ب������ه‌و‌ه ده‌دا ك‌ه ماو‌ه ‌ی س������ێ مانگ‌ه‬ ‫ژیان ‌ی هاوس������ه‌ری ‌ی پێكهێناوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌ئێس������تادا نایه‌وێت درێژ‌ه به‌و ژیان‌ه‬ ‫بدات‪"،‬هه‌رچه‌ند‌ه س������ه‌ره‌تا پێشین‌ه ‌ی‬ ‫خۆشه‌ویستییمان هه‌بووه‌و یه‌كترمان‬ ‫خۆشویستووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا به‌یه‌كه‌و‌ه‬ ‫ناگونجێین‌و به‌ڕه‌زامه‌ند ‌ی هه‌ردوالمان‬ ‫جیاده‌بینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك ‌ی دیكه‌و‌ه به‌ش������ێك ‌ی تر له‌و‬ ‫گه‌نجان‌ه ‌ی ك‌ه جیاده‌بنه‌وه‌‪ ،‬هێش������تا‬ ‫به‌ته‌واوه‌ت ‌ی نه‌چوونه‌ت‌ه ناو پڕۆس������‌ه ‌ی‬ ‫هاوس������ه‌رگیرییه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵك������و ه������ه‌ر‬ ‫له‌ژیان������ ‌ی ده‌زگیرانداریاندا كۆتای ‌ی‬ ‫به‌په‌یوه‌ندییه‌كان ‌ی نێوانیان ده‌هێنن‌و‬ ‫لێك جیاده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ژیان خالید‪ ،‬هێشتا ده‌زگیرانداره‌و‬ ‫ده‌یه‌وێت له‌ده‌زگیرانه‌ك‌ه ‌ی جیاببێته‌و‌ه‌و‬ ‫به‌هیچ جۆرێكیش ئاماده‌نه‌بوو هۆكار ‌ی‬ ‫جیابوونه‌وه‌ك‌ه ‌ی بدركێنێت‪" ،‬هه‌رگیز‬ ‫نامه‌وێت قس‌ه له‌سه‌ر كه‌سێك بكه‌م ك‌ه‬ ‫بڕیارم دابوو ببێت‌ه باوك ‌ی منداڵه‌كانم"‪.‬‬

‫ی غه‌ریز‌ه جنسییه‌كان‬ ‫دوا ‌‬ ‫كه‌وتوون‬ ‫ی كۆمه‌اڵیه‌تیی‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه توێژه‌ران ‌‬ ‫ی‬ ‫چه‌ند هۆكار ده‌كه‌ن‌ه پێشمه‌رج ‌‬ ‫ی ده‌زگیراندارو تاز‌ه‬ ‫جیابون������ه‌و‌ه ‌‬ ‫هاوسه‌ران‪ ،‬به‌اڵم زۆربه‌یان كۆكن‬ ‫ی‬ ‫ی ك‌ه گه‌نجان له‌كات ‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ژنهێنان‌و شوكردندا ته‌نها بیر‬ ‫له‌الیه‌ن‌ه جنسییه‌كان ده‌كه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫جه‌مال مه‌حێدین وه‌ك توێژه‌رێك ‌‬ ‫ی ب‌ه نم نم ناساندو‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌وه‌كرد ك‌ه پرۆس������‌ه ‌‬ ‫باس������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌ئێستادا‪ ،‬پڕۆسه‌یه‌ك ‌‬ ‫هاوسه‌ری ‌‬ ‫ته‌ندروست نییه‌‪ ،‬چونكه‌‪" ،‬ئێستا‬ ‫ی گه‌نجان‬ ‫ی س������ه‌ره‌ك ‌‬ ‫بڕی������ارده‌ر ‌‬ ‫خۆیانن‌و ئه‌وه‌ند‌ه پش������ت به‌بنه‌ما‬ ‫س������ۆزدارییه‌كان ده‌به‌ستن گوێ‬ ‫ی‬ ‫ی دوا ‌‬ ‫به‌ش������ت‌ه بنیادنه‌ره‌كان������ ‌‬ ‫ی ناده‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها بیر‬ ‫هاوسه‌رگیر ‌‬ ‫له‌و كێش������ه‌و گرفتانه‌ش ناكه‌نه‌و‌ه‬ ‫ی هاوسه‌رگیریدا دێت‌ه‬ ‫ك‌ه له‌ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‌و‬ ‫پێش������یان‪ ،‬و‌هك‌و به‌رپرسیارێت ‌‬ ‫ی خێزان‌و‬ ‫ی‌و ئه‌رك ‌‬ ‫ی ئابوور ‌‬ ‫الیه‌ن ‌‬ ‫دواتریش منداڵ"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی خۆش������ییه‌وه‌‪ ،‬تریف‌ه له‌تیف ‌‬ ‫ال ‌‬ ‫ی ل������ه‌و‌ه كرده‌و‌ه‬ ‫پارێزه‌ر‪ ،‬جه‌خت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سكااڵ ‌‬ ‫ی تۆماركردن ‌‬ ‫ك‌ه له‌كات ‌‬ ‫جیابوونه‌و‌ه له‌الیه‌ن كه‌س������ێكه‌وه‌‪،‬‬ ‫دادگا چه‌ندی������ن ڕێوش������وێن‬ ‫ده‌گرێته‌ب������ه‌ر تا كێش������ه‌كه‌یان بۆ‬ ‫ی‬ ‫چاره‌س������ه‌ركات‌و نه‌گات‌ه حاڵه‌ت ‌‬ ‫جیابوونه‌وه‌‪ ،‬بۆنمون‌ه سه‌ره‌تا دادگا‬ ‫ی هه‌ردوو هاوسه‌ره‌ك‌ه ده‌كات‌و‬ ‫بانگ ‌‬ ‫ئیفاده‌یان لێوه‌رده‌گرێت‪ ،‬پاشان بۆ‬ ‫ی دووهه‌فت‌ه مۆڵه‌تیان پێده‌دات‬ ‫ماو‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫بیر له‌كێشه‌كه‌یان بكه‌نه‌وه‌‪ ،‬دوا ‌‬ ‫دوو هه‌فته‌ك‌ه ئه‌گه‌ر نه‌گه‌یش������تن‌ه‬ ‫ی‬ ‫چاره‌س������ه‌ر‪ ،‬دادوه‌ر شه‌ش مانگ ‌‬ ‫تریان بۆ ت������از‌ه ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ی ئه‌و شه‌ش‬ ‫ی له‌ماو‌ه ‌‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫"دوا ‌‬ ‫مانگه‌دا ئ������ه‌و دوو كه‌س������‌ه هه‌ر‬ ‫ی جیابوونه‌وه‌یان دا‪ ،‬ئه‌وكات‬ ‫بڕیار ‌‬ ‫دادوه‌ریش بڕیاره‌كه‌یان په‌س������ه‌ند‬ ‫ده‌كات"‪.‬‬

‫‪Ï‬‬

‫ژن ‌ه نووس ‌ه‌ر‌ه‌كان‬ ‫ل ‌ه‌بیر‌ه‌و‌ه‌ری كۆمه‌ڵگ ‌ه‌دا‬ ‫ كه‌ژاڵ ئیسماعیل له‌هۆڵه‌ندا‬ ‫ل‌ه‌نێ������و كۆمه‌ڵگ������‌ه ن‌ه‌رێتپارێ������زو تازه‌‬ ‫به‌مۆدێرنبوو‌ه‌كان ژن بۆت‌ه م‌ه‌س‌ه‌ل‌ه‌ی‌ه‌كی‬ ‫كۆم‌ه‌اڵی‌ه‌ت������ی‪ ،‬گ‌ه‌رچ������ی ئ������‌ه‌و ژنان‌ه‌ی‬ ‫ل‌ه‌ب������واری راگ‌ه‌یاندن كارد‌ه‌ك‌ه‌ن زۆرن‌و‬ ‫زۆرب‌ه‌شیان ناسراون‪ ،‬ب‌ه‌اڵم ل‌ه‌گ‌ه‌ڵ ه‌ه‌موو‬ ‫د‌ه‌رك‌ه‌وتنێكیان ل‌ه‌نێو ب‌ه‌رنام‌ه‌و ل‌ه‌س������‌ه‌ر‬ ‫شاش‌ه‌ی تیڤیی‌ه‌كان كۆم‌ه‌ڵێك پرسیار الی‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه‌ی نێرساالر ئ‌ه‌خوڵقێنن‪ ،‬گ‌ه‌رچی‬ ‫ئ‌ه‌و نوخب‌ه‌ی‌ه خزم‌ه‌ت به‌كۆمه‌ڵگ‌ه ئ‌ه‌ك‌ه‌ن‬ ‫ل‌ه‌رێگ‌ه‌ی بوارێكی گرنگدا‪ ،‬ب‌ه‌اڵم تاو‌ه‌كو‬ ‫ئێستا كۆمه‌ڵگ‌ه ئ‌ه‌و ئازادیی‌ه‌ی پێ ه‌ه‌زم‬ ‫ناكرێت‪ ،‬ئ‌ه‌م������‌ه ل‌ه‌كاتێكدا ك‌ه كۆمه‌ڵگه‌‬ ‫چ‌ه‌پاو‌ه‌كان له‌ه‌ه‌نگاوناندان بۆ پێشه‌وه‌‪،‬‬ ‫بێگومان راگ‌ه‌یاندن چ‌ه‌مكێكی گرنگه‌‬ ‫بۆ گرێدان������ی كۆمه‌ڵگ‌ه به‌مۆدێرنیی‌هت‌و‬ ‫نوێخوازی جیهانیی‌ه‌وه‌‪ ،‬ه‌ه‌ر ل‌ه‌پش������ت‬ ‫ئ‌ه‌و نوخب‌ه ژن‌ه‌ی ل������‌ه‌و بوار‌ه‌دا چاالكن‬ ‫كۆم‌ه‌ڵێك ژنی دیك������‌ه ل‌ه‌بواری ئ‌ه‌د‌ه‌بدا‬ ‫س������‌ه‌رقاڵی نووس������ین‌و باڵوكردن‌ه‌و‌ه‌ن‪،‬‬ ‫ب‌ه‌اڵم ئ‌ه‌م نوخب‌ه رۆشنبیر‌ه و‌ه‌ك ئ‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه بیری لێن‌ه‌كات‌ه‌و‌ه یان بای‌ه‌خی‬ ‫پێن‌ه‌دات ل‌ه‌پ‌ه‌راوێزدان‪.‬‬ ‫ئه‌گ‌ه‌ر ه‌ه‌رد‌ه‌رك‌ه‌وتنی ژن‌ه پ‌ه‌رل‌ه‌مانتارێك‬ ‫یان ئ‌ه‌كادیمیی������‌ه‌ك له‌بوارێكی تایب‌ه‌تدا‬ ‫غ‌ه‌ری������ز‌ه‌ی پیاو به‌ئاقارێك������ی چ‌ه‌وتدا‬ ‫ببزوێنێت ئاخۆ ئ‌ه‌بێ ژنانی نووس������‌ه‌ر‬ ‫ل‌ه‌كوێی هۆش������یاری ئ‌ه‌و پیاوان‌ه‌دا بن كه‌‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه ب‌ه‌ڕێو‌ه ئ‌ه‌ب‌ه‌ن‪ .‬كاریس‌ه‌ك‌ه ل‌ه‌و‌ه‌دایه‌‪،‬‬ ‫ئ‌ه‌و نوخب‌ه رۆشنبیر‌ه ك‌ه ب‌ه‌رد‌ه‌وام كێشه‌‬ ‫كۆم‌ه‌اڵی‌ه‌تی‌و ه‌ه‌نوك‌ه‌یی‌ه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگه‌‬ ‫ئ‌ه‌وروژێنن ه‌ه‌میش‌ه ل‌ه‌تاریكیدان‪ ،‬بۆنمونه‌‬ ‫گ‌ه‌ر س‌ه‌ر به‌ه‌ه‌رماڵێكدا بك‌ه‌ی كۆم‌ه‌ڵێك‬ ‫وێن‌ه‌ی س������‌ه‌یرو بزوێن������‌ه‌ر ئ‌ه‌بینی و‌ه‌ك‬ ‫وێن‌ه‌ی گۆرانیبێژو ئ‌ه‌كت‌ه‌ر‌ه‌كان‪ ،‬ژووری‬ ‫ه‌ه‌ر گ‌ه‌نجێك د‌ه‌ی������ان وێن‌ه‌ی ئ‌ه‌كت‌ه‌رو‬ ‫راپ‌ه‌ر‌ه بیانیی‌ه‌كانی پێدا ه‌ه‌ڵواس������راوه‌‪،‬‬ ‫له‌ه‌ه‌ر منداڵێك بپرسی گۆرانیی‌ه‌ك بڵێت‬ ‫خێرا گۆرانیی‌ه‌كی نانسی یان ه‌ه‌یفا یان‬

‫ش‌ه‌كیرا ئ‌ه‌ڵێت‌ه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه‌اڵم گ‌ه‌ر له‌گ‌ه‌نجێك‬ ‫یان رۆشنبیرێك بپرس������ی ناوی ژن‌ه‬ ‫نووس������‌ه‌رێك بڵێت و‌ه‌ك ئ‌ه‌و‌ه‌ی بینێیته‌‬ ‫نێو گێژاوێكی قووڵ������‌ه‌و‌ه لێوی ن‌ه‌زانی‬ ‫ئ‌ه‌گ‌ه‌زێت‪ ،‬ئاخر ئ‌ه‌م‌ه كاریس‌ه‌ی‌ه ك‌ه ژنانی ‬ ‫نووس������‌ه‌ر ب‌ه‌و ش������ێو‌ه‌ی‌ه ل‌ه‌پ‌ه‌راوێزدابن‪،‬‬ ‫ئ‌ه‌بێت تاوانی كێ بێت كه‌ ئ‌ه‌و ژنان‌ه‌ی ‬ ‫شار‌ه‌زاییان ه‌ه‌ی‌ه له‌ناسین‌و خوێندن‌ه‌و‌ه‌ی‬ ‫وتارو شیعرو ریپۆرتاژی ر‌ه‌گ‌ه‌زی مێدا‬ ‫له‌ژێر هێڵ������ی ه‌ه‌ژماركردن‌ه‌و‌ه بن؟ ئایا‬ ‫ژنان ناخوێنن‌ه‌وه‌؟ گ‌ه‌نجان ب‌ه‌دواچونیان‬ ‫نیی‌ه بۆ باب‌ه‌ت������‌ه كۆم‌ه‌اڵی‌ه‌تیی‌ه‌كان؟ یان‬ ‫كۆمه‌ڵگ‌ه بوونی ژنی نووس‌ه‌ری پێ ق‌ه‌بوڵ‬ ‫نییه‌؟‬ ‫بۆ گ‌ه‌ڕان ب������‌ه‌دوای دۆزین‌ه‌و‌ه‌ی و‌ه‌اڵمدا‬ ‫پێویس������تمان ب‌ه‌چوون‌ه نێو ناخی ه‌ه‌ر‬ ‫تاكێكی نێو كۆمه‌ڵگ‌ه‌یه‌‪ ،‬ك‌ه‌وات‌ه گ‌ه‌یشتن‬ ‫به‌و‌ه‌اڵم لێدان‌ه له‌د‌ه‌رگای‌ه‌كی داخراو‪.‬‬ ‫باڵوكردن‌ه‌و‌ه‌ی وێن‌ه‌ی ژنانی نووس������‌ه‌ر‬ ‫له‌نێو رۆژنام‌ه‌و‌ه گۆڤار‌ه‌كاندا ت‌ه‌نها بۆ‬ ‫ت‌ه‌ماشاكردنه‌‪ ،‬بڕیاردان‌ه ل‌ه‌س‌ه‌ر چ‌ه‌ندێتی‌و‬ ‫چۆنێتیت‌ه‌م‌هن‌وه‌ه‌ڵس‌ه‌نگاندنیرووخسار‪،‬‬ ‫كام تاك ل‌ه‌نێ������و كۆمه‌ڵگ‌ه‌دا بیری ل‌ه‌وه‌‬ ‫كردۆت‌ه‌و‌ه وێن‌ه‌ی ژن‌ه نووس‌ه‌رێكی ب‌ه‌توانا‬ ‫له‌ژوور‌ه‌ك‌ه‌ی ه‌ه‌ڵواسێت‪ ،‬كام مامۆستا‪،‬‬ ‫دایك‪ ،‬باوك‪ ،‬خێزان‪ ،‬ه‌ه‌وڵی داو‌ه ت‌ه‌نها‬ ‫ژنێكی نووس‌ه‌ر به‌منداڵ‌ه‌ك‌ه‌ی بناسێنێت‪،‬‬ ‫تاو‌ه‌ك������و و‌ه‌ك كۆمه‌ڵگ������‌ه خۆرئاوایی‌و‬ ‫پێشك‌ه‌توخواز‌ه‌كان ژنانی نووس‌ه‌ر بێنه‌‬ ‫ب‌ه‌ر رۆش������نایی‌و ر‌ه‌نج‌و ماندووبونیان‬ ‫به‌خ‌ه‌سار‌ه‌ت ن‌ه‌چێت‌و و‌ه‌ك ئینسانێكی‬ ‫چاالك بناسرێن !!؟‬ ‫ئاخ������ر ئ‌ه‌م‌ه كاریس������‌ه‌ی‌ه ه‌ه‌ر تاكێكی‬ ‫نێو كۆمه‌ڵگ������‌ه ه‌ه‌موو بای‌ه‌خێكی گ‌ه‌ڕان‬ ‫بێت ب������‌ه‌دوای نوێترین كلیپی بێماناو‬ ‫نوێترین فیلمی س������ین‌ه‌مایی‪ ،‬ل‌ه‌كاتێكدا‬ ‫ت‌ه‌نها ژنێكی نووس‌ه‌ری نێو كۆمه‌ڵگ‌ه‌ی‬ ‫خۆی ن‌ه‌ناسێت‪ ،‬بۆ ئ‌ه‌بێت تێڕوانینی ژن‬ ‫ت‌ه‌نها له‌گۆش‌ه‌نیگای ت‌ه‌سلی‌ه و تێركردنی‬ ‫غ‌ه‌ریز‌ه‌كانی ئینسان بێت؟ ‬

‫ئه‌و ‌ه بك ‌ه ك ‌ه هاوسه‌ره‌كه‌ت ده‌یخوازێ‬

‫ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت له‌ژیان ‌ی هاوس������ه‌رییت‬ ‫سه‌ركه‌وتووبیت‌و به‌سه‌ر كێشه‌و گرفت‌ه‬ ‫سۆزدارییه‌كاندا زاڵ بیت‪ ،‬پێڕه‌و ‌ی ئه‌م‬ ‫چه‌ند خاڵ‌ه ‌ی خواره‌و‌ه بكه‌‪:‬‬

‫خاڵی یه‌كه‌م‪:‬‬ ‫ژن������ان پێویس������ت‌ه بزانن چ ش������تێك‬ ‫هاوسه‌ره‌كانیان ده‌بزوێنێت‪ .‬ئه‌و خااڵنه‌‬ ‫بدۆزنه‌و‌ه‌و له‌هه‌مان كاتدا كه‌ڵكی لێوه‌ر‬ ‫بگرن‪ .‬هه‌ڵبه‌ت گرنگی به‌راده‌ی كات‌و‬ ‫كه‌ڵك وه‌رگرتن بده‌ن‪ ،‬بۆنموونه‌‪ :‬ئه‌گه‌ر‬ ‫پیاوێك له‌ش������ێوه‌یه‌كی ئارایشتكردنی‬ ‫خاتوونه‌ك������ه‌ی چێ������ژ وه‌رده‌گرێ������ت‌و‬ ‫خاتوونه‌كه‌ش به‌به‌رده‌وامی له‌و ئارایشته‌‬ ‫كه‌ڵك وه‌ربگرێ������ت‪ ،‬ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌وه‌‬ ‫ك‌ه كاریگه‌ری‌و سه‌رنجڕاكێش������انی ئه‌و‬ ‫ئارایشت‌ه له‌ناو بچێت‪.‬‬ ‫خاتوونه‌كان ده‌بێ هه‌وڵبده‌ن هۆكاره‌كانی‬ ‫تری بزواندنی هاوسه‌ره‌كانیان بناسن‪.‬‬ ‫گرنگی به‌جل‌و ره‌نگی جله‌كانتان بده‌ن‪.‬‬ ‫سه‌رنجی ئه‌و‌ه بده‌ن ك‌ه جلی خه‌وتنتان‬ ‫چ مۆدێ������ل‌و چ ره‌نگێك������ی هه‌بێت تا‬ ‫هاوسه‌ره‌كه‌تان ببزوێنێت‪ .‬داوای لێبكه‌ن‬ ‫بزان‌ه چ مۆدێل‌و ره‌نگێگی به‌الو‌ه جوانه‌‪.‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ده‌رف������ه‌ت به‌مێرده‌كه‌تان بده‌ن‬ ‫بزان‌ه حه‌زی ل������ه‌چ جلێك‌ه ئێو‌ه له‌به‌ری‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬با بۆتانی بكڕێ������ت‪ .‬یان بزانن‬ ‫پێویس������ت‌ه چ گۆره‌ویی������ه‌ك له‌پێ بكه‌ن‬ ‫سه‌رنجی مێرده‌كه‌تان رابكێشێت‪ .‬ئایا‬ ‫ده‌توانن به‌پێ‌و پووزتان هێزی سێكسی‬ ‫مێرده‌كانتان ببزوێنن‪ .‬ئایا مێرده‌كه‌تان‬

‫پێیخۆش‌ه پێ‌و پووزتان به‌رووتی ببێنێت‪.‬‬ ‫هه‌موو ئه‌م خااڵن������‌ه بدۆزنه‌و‌ه‌و كه‌ڵكی‬ ‫لێ������وه‌ر بگ������رن‪ .‬س������ه‌رنجدانی هه‌موو‬ ‫ئه‌م خاڵ������‌ه وردان‌ه كاریگ������ه‌ری زۆری‬ ‫له‌بزواندن������ی مێرده‌كانت������ان دا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ره‌نگ‌ه مێرده‌كه‌تان ئ������ه‌م خااڵنه‌تان بۆ‬ ‫باس ن������ه‌كات‪ ،‬ده‌بێ خۆتان ئه‌و خااڵنه‌‬ ‫بدۆزنه‌وه‌‪ .‬ره‌نگی ته‌وقه‌ی قژتان‪ ،‬جۆری‬ ‫زیو‌و ئاڵتۆنه‌كه‌تان ده‌توانێ هۆكارێك بێ‬ ‫بۆ بزواندنی مێرده‌كه‌تان‪ .‬له‌م خااڵن‌ه بۆ‬ ‫بزواندنی مێرده‌كه‌تان كه‌ڵك وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫له‌وڕوه‌و‌ه خاتوون������ه‌كان ده‌بێ گرنگی‬ ‫بده‌ن به‌جۆری ئارایش������تی روخسار‌و‬ ‫جله‌كانی������ان‪ ،‬عه‌ت������ر‌و كولۆنیا‌و بۆنی‬ ‫خۆش‪ ،‬ئاڵتۆن‌و هه‌ڵسوكه‌وتی ژنانه‌‪ ،‬ناز‌و‬ ‫شێوه‌ی قسه‌كردن‪ ،‬قسه‌خۆش‌و زمانی‬ ‫شیرین‪ ،‬به‌م كاران‌ه ببن‌ه ژنێكی جوان‌و‬ ‫سه‌رنجڕاكێش بۆ مێرده‌كانتان‪.‬‬

‫خاڵی دووه‌م‪:‬‬ ‫ئه‌و ژنان������ه‌ی نایانه‌وێ منداڵیان ببێت‪،‬‬ ‫پێویست‌ه كه‌ڵك له‌و ئامێر‌و كه‌ره‌ستانه‌‬ ‫وه‌ربگرن ك������‌ه به‌رگ������ری منداڵبوون‬ ‫ده‌كات‪ ،‬بۆی‌ه ل������ه‌و‌ه دڵنیان ببن ك‌ه له‌‬ ‫كاتی سێكس������كردن تووشی دڵه‌ڕاوكێ‬ ‫نه‌بن‪ ،‬چونك‌ه ئه‌گه‌ر هاوسه‌ره‌كان له‌كاتی‬ ‫سێكسكردندا بیر له‌و‌ه بكه‌نه‌و‌ه توخمیان‬ ‫تێك‌ه‌ڵ نه‌بێ������ت‪ ،‬له‌و حاڵ������ه‌دا ناتوانن‬ ‫ته‌ركیزیان كۆ بكه‌نه‌و‌ه بۆ چێژوه‌رگرتنی‬ ‫سێكسی‪.‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر مێرده‌ك‌ه پێش ئ������ه‌وه‌ی ژنه‌كه‌‬

‫ره‌ح������ه‌ت بێت‪ ،‬خ������ۆی ره‌حه‌ت بكات‌و‬ ‫له‌ژنه‌كه‌ی دوور بكه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا ده‌بێت‌ه‬ ‫هۆی ناڕازیبوونی ژنه‌كه‌ی‪ ،‬چونك‌ه ژنان‬ ‫دره‌نگتر له‌پیاوان ره‌حه‌ت ده‌بن‪ .‬زۆربه‌ی‬ ‫ژنان له‌و حاڵه‌ته‌دا هیچ به‌مێرده‌كانیان‬ ‫ناڵێن‪ ،‬ئه‌وه‌ش زه‌ربه‌یه‌كی ده‌روونیی‌ه بۆ‬ ‫ژنان ك‌ه مه‌ترسی به‌دواوه‌ی‌ه‌و ده‌بێته‌‬ ‫هۆی ئه‌و‌ه له‌ش������وێنێكی تردا تۆڵه‌‬ ‫له‌مێرده‌كه‌ی بكاته‌وه‌‪ .‬ئه‌و ژنه‌ی‬ ‫ك������‌ه له‌بواری سێكس������ییه‌وه‌‬ ‫له‌مێرده‌كه‌ی رازی نه‌بێت‪،‬‬ ‫لێی نابوورێت‪.‬‬

‫خاڵی سێیه‌م‪:‬‬ ‫ئه‌و ژن‌و مێ������رده‌ی ك‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیی سێكس������ی‬ ‫به‌الیان������ه‌و‌ه وه‌ك‬ ‫خوویه‌ك وایه‌‪ ،‬یان‬ ‫وه‌كجێبه‌جێكردنی‬ ‫پێویستیه‌ك كه‌ڵكی‬ ‫لێوه‌رده‌گ������رن‪ ،‬نابێ‬ ‫چاوه‌ڕێداهاتوویه‌كی‬ ‫وروژاوه‌یان له‌یه‌كتر‬ ‫هه‌بێت‪ .‬زۆربه‌ی‬ ‫هاوس������ه‌ره‌كان‬ ‫گوێ به‌كات‌و‬ ‫شوێن‌وبارودۆخ‬ ‫ناده‌ن‪.‬گوێنه‌دان‬ ‫ب������ه‌م خااڵنه‌‬ ‫ده‌بێت������‌ه هۆی‬ ‫كه‌مبوونه‌وه‌ی‬

‫وروژاوه‌ی سێكس������ی‌و دڵس������اردی‬ ‫هاوس������ه‌ره‌كان له‌ته‌مه‌نی س������ه‌رووتردا‪.‬‬ ‫س������ه‌رنجی ئه‌و‌ه بده‌ن هه‌رچه‌ند ته‌مه‌ن‬ ‫ده‌ڕوات‌ه سه‌ره‌وه‌‪ ،‬هێزی تێگه‌یشتن زیاتر‬

‫‪7‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫ده‌بێت‪ ،‬ده‌ره‌نجام هاوس������ه‌ره‌كان زیاتر‬ ‫چاوه‌ڕوانی له‌یه‌كتر ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫پێویس������ت‌ه گرنگی به‌جۆری سێكسكردن‬ ‫بدرێت‪ ،‬هه‌ر جاره‌و به‌شێوه‌یه‌ك سێكس‬ ‫بك������ه‌ن‪ ،‬چونكه‌‬

‫هاوس������ه‌ره‌كان به‌ره‌و كامڵبوون ده‌ڕۆن‪.‬‬ ‫ئه‌و ژن‌و مێردانه‌ی ته‌مه‌نی گه‌نجێتیان‬ ‫تێپه‌ڕاندووه‌‪ ،‬پێیانخۆش������‌ه له‌په‌یوه‌ندییه‌‬ ‫سێكس������یه‌كانیاندا چێژێك������ی ته‌واو‬ ‫وه‌ربگ������رن نه‌ك ه������ه‌ر وروژاوه‌ییه‌كی‬ ‫س������اده‌یان هه‌بێت‪ .‬به‌چوون‌ه سه‌ره‌وه‌ی‬ ‫ته‌مه‌ن‪ ،‬ئه‌ركی هاوس������ه‌ره‌كان به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌یه‌كت������ر زیاتر ده‌بێ������ت‌و خوازیاری‬ ‫چێژی سێكسی زیاترن‪ ،‬چونك‌ه باشتر‬ ‫پێداویس������تیه‌كانی خۆی ده‌ناس������ێت‪.‬‬ ‫كه‌وات‌ه هه‌وڵبده‌ن به‌به‌رده‌وامی تواناتان‬ ‫له‌كاروباری سێكسكردندا بپارێزن‪،‬‬ ‫چونك‌ه ئ������ه‌و ژن‌و مێردانه‌ی‬ ‫نه‌توانن له‌بواری سێكسه‌وه‌‬ ‫یه‌كت������ر تێ������ر بك������ه‌ن‪،‬‬ ‫ئیت������ر ژیانێك������ی‬ ‫سه‌رنجڕاكێشان‬ ‫نابێت‪.‬‬


‫‪6‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ی ژنان پێیان خۆش ‌ه پیاوان چۆن بن؟‬ ‫ده‌زان ‌‬ ‫و‪ :‬تانیا‬ ‫هه‌رچه‌ند ژنان واده‌نوێنن ك‌ه حه‌زیان‬ ‫له‌پی������اوی رێك‌و پێك‌و كه‌ش������خه‌ی‌ه‬ ‫ك‌ه ج������ل‌و به‌رگی جوان له‌به‌ر بكات‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌ندێجار ئه‌گه‌ر پیاوان ب‌ه جلی‬ ‫وه‌رزش������ییه‌و‌ه ببینن پێیان خۆش������ه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها هه‌ندێجار پیانخۆش‌ه پیاوان‬ ‫ئه‌وه‌ن������د‌ه ر‌هق‌و ته‌ق له‌س������ه‌ر مێزی‬ ‫نان خواردن دانه‌نیش������ن‪ ،‬پێیانخۆش‌ه‬ ‫هه‌ندێجار پیاوان به‌جلی وه‌رزشیه‌و‌ه‬ ‫ببینن‪ ،‬هه‌روه‌ها دڵیان خۆش������‌ه به‌وه‌ی‬ ‫پیاوان له‌گ‌ه‌ڵ مندااڵندا یاری بكه‌ن‪،‬‬ ‫به‌مشێوه‌ی‌ه له‌به‌ر چاوی خاتوونه‌كان‬ ‫سه‌رنجڕاكێشتر ده‌رده‌كه‌ون‪.‬‬ ‫ژنان پێیانخۆش������‌ه هه‌ندێجار پیاوان‬ ‫یارمه‌تیده‌ریان بن‌و دڵیش������یان به‌و‌ه‬ ‫خۆش������‌ه پیاوان بتوانن كاری ماڵه‌و‌ه‬ ‫بك‌هن‌و كه‌ره‌س������ه‌ی تێكچ������وو چاك‬ ‫بكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫هیچ كات ژنێك له‌گ‌ه‌ڵ پیاوێكدا ژوان‬ ‫دانانێت ك‌ه باس له‌س������ه‌ر ئه‌و‌ه بكه‌ن‬ ‫كامیان پێاڵوه‌كانی������ان جوانتره‌‪ ،‬یان‬ ‫مۆدێلی قژی كامیان قه‌شه‌نگتره‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫هه‌ر ئه‌م جیاوازی پێاڵو‌و مۆدێلی قژ‌ه‬ ‫واده‌كات زیاتر له‌یه‌ك نزیك ببنه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌تان لێده‌كات كاتێك‬ ‫بۆس������ینه‌ما یان بینینی شانۆ ده‌ڕۆن‪،‬‬ ‫جلی كه‌شخه‌تان له‌به‌ردا بێت‪ ،‬پێیخۆش‌ه‬ ‫هه‌س������تی پیاوانه‌تان بۆی ده‌رببڕن‪،‬‬

‫داراوزارا‪ :‬بڕیارمانداو‌ه‬ ‫هه‌ركاتێك پرسیارێكمان هه‌بوو‬ ‫له‌بار‌ه ‌ی ئه‌ركه‌‪ :‬بایۆلۆژیی‪،‬‬ ‫ده‌روونیی‌و سێكسییه‌كان ‌ی‬ ‫خۆمان‪ ،‬به‌بێ هیچ ترس‌و‬ ‫شه‌رم‌و خۆخواردنه‌وه‌یه‌ك‬ ‫بیخه‌ین‌ه به‌رده‌م كلینیك ‌ی نم‬ ‫نم‪ ،‬تاوه‌كو به‌ڕاوێژ له‌گه‌ڵ‬ ‫كه‌سان ‌ی پسپۆڕ‌و پشتبه‌ست‬ ‫به‌سه‌رچاو‌ه ‌ی زانستیی‪ ،‬وه‌اڵم ‌ی‬ ‫پرسیاره‌كان وه‌رگرینه‌وه‌‌و‬ ‫گومانه‌كانمان نه‌هێڵین‌و ببین‌ه‬ ‫خاوه‌ن ‌ی رۆشنبیرییه‌ك ‌ی زانستیی‬ ‫دروست له‌بار‌ه ‌ی رۆح‌و جه‌ست‌ه ‌ی‬ ‫خۆمان‪ ،‬ئێو‌ه ‌ی خوێنه‌ریش‬ ‫ده‌توانن به‌شدار‌و هاوكارمان‬ ‫بن له‌رێی ناونیشانه‌كانی‬ ‫رۆژنامه‌كه‌مانه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪nmnmpress@yahoo..com‬‬

‫زارا‪ :‬ماو‌ه‌ی مانگێك ‌ه شووم‬ ‫كردوو‌ه هێشتا مێرد‌ه‌ك ‌ه‌م كاری‬ ‫خۆی ت ‌ه‌واو ن ‌ه‌كردووه‌‪ ،‬ماڵ ‌ه‌و‌ه‌مان‬ ‫داوای رووسوریم لێئ ‌ه‌ك ‌ه‌ن‪ ،‬تكای ‌ه‬ ‫چار‌ه‌ی‌ه‌ك؟‬ ‫نم نم‪ :‬پێموانیی������‌ه مه‌‌رجی بوون به‌‌زاوا‬ ‫كاتێك������ی دیاریكراوی ب������ۆ دانرابێت‬ ‫وه‌‌ك ئه‌‌وه‌‌ی له‌كۆمه‌‌ڵگه‌‌ی ئێمه‌‌دا په‌‌یڕه‌‌و‬ ‫ئه‌‌كرێت‪ ،‬هه‌‌ندێ هۆكار هه‌‌ن ئه‌‌بن‌ه هۆی‬ ‫ئه‌‌وه‌‌ی پی������او نه‌‌توانێت ببێت‌ه زاوا‪ ،‬وات‌ه‬ ‫س������ێكس له‌گه‌‌ڵ ژنه‌‌كه‌‌ی بكات‪ ،‬وه‌‌ك‪:‬‬ ‫ترس له‌شه‌‌وی په‌‌رده‌و بوون به‌‌زاوا به‌‌و‬ ‫مه‌‌فهومه‌‌ی كۆمه‌‌ڵگ‌ه باسی لێو‌ه‌ئه‌‌كات‪،‬‬ ‫ش������ه‌‌رمكردن‪ ،‬قه‌‌له‌‌قی‌و ‪..‬تد‪ ،‬هه‌‌ندێجار‬ ‫ژن ه������ۆكار‌ه له‌‌وه‌‌ی س������ه‌‌ره‌‌تا له‌‌ترس‬ ‫�����هر‌مدا خۆی نادات به‌‌ده‌‌سته‌‌وه‌و‬ ‫یان ش� ‌‌‬ ‫پیاو وای لێدێت پاشه‌‌كشێ بكات یان‬ ‫ئاره‌‌زووی نه‌‌مێنێت‪ ،‬ئه‌و‌ه جگه‌له‌بوونی‬ ‫تایبهت‌و بیركردنه‌‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌‌ندێ كێشه‌‌ی ‌‌‬

‫هه‌رچه‌ند ئه‌م ئه‌گه‌ر‌ه له‌ئارادایه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هیچ كات دان به‌م مه‌سه‌له‌یه‌دا نانێت‬ ‫ك‌ه پێتان بڵێت پێمخۆش������‌ه هه‌ستی‬ ‫پیاوانه‌تم بۆده‌رببڕیت‪ .‬پێویست ناكات‬ ‫به‌به‌رده‌وامی كه‌ش������خه‌ترین جل له‌به‌ر‬ ‫بك‌هن‌و هه‌موو ده‌ركاگانی بۆ بكه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫جگه‌له‌و‌ه له‌به‌ر چاو ‌ی ژنه‌كان قرقێن‌ه‬ ‫مه‌كه‌ن‪ ،‬به‌ڵكو قرقێنه‌كه‌تان هه‌ڵگرن بۆ‬ ‫كاتی خۆی‪.‬‬ ‫ئ������ه‌و بڕیارانه‌ی به‌مێش������كتاندا دێت‬ ‫جێبه‌جێی بك‌هن‌و به‌گوێره‌ی ژیرییتان‬ ‫بجووڵێنه‌وه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و كار‌ه‬ ‫ببێت‌ه هۆی تووڕه‌بوونی خاتوونه‌كه‌تان‪.‬‬ ‫پیاوان پێیانوای‌ه كچ������ان به‌دوای ئه‌و‬ ‫پیاوان������ه‌دا ده‌گه‌ڕێن هاوس������ه‌رێتیان‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ بكه‌ن ك‌ه پیاوه‌ك‌ه له‌سه‌ر یه‌ك‬ ‫په‌نجه‌ی بخوڵێنێت������ه‌وه‌‌و هه‌رچییه‌ك‬ ‫ده‌ڵێ������ت جێبه‌جێی بك������ه‌ن‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫بتانه‌وێ به‌به‌رده‌وامی له‌سه‌ر ئه‌و ره‌وت‌ه‬ ‫بجووڵێنه‌و‌ه ك������‌ه خاتوونه‌كه‌تان هه‌ر‬ ‫ش������تێكتان پێده‌ڵێت به‌بێ ده‌ربڕینی‬ ‫بیروڕا جێبه‌جێی بكه‌ن‪ ،‬ئه‌وا به‌الیه‌و‌ه‬ ‫جوان نییه‌‌و په‌یوه‌ندییه‌كی گه‌رم‌و گوڕ‬ ‫نایه‌ت‌ه ئارا‪.‬‬ ‫خاتوونه‌كان به‌دوای ئه‌و ش������ته‌ن ك‌ه‬ ‫بیرۆكه‌‌و بڕیارێكیان بۆخستنه‌ڕووی‬ ‫ش������ته‌كان هه‌بێت‌و بتوان������ن بیر‌وڕا‌و‬ ‫تێبینییه‌كانی تایبه‌ت به‌خۆیان باس‬ ‫بك������ه‌ن‪ .‬كچان ب������ه‌دوای پیاوێكن ك‌ه‬ ‫كه‌سایه‌تیه‌كی تایبه‌تی هه‌بێت‪ .‬ئه‌گه‌ر‬

‫هه‌‌ن������دێ جۆر خواردن ه������ه‌‌ن توانای‬ ‫سێكس������ی زیاد ئه‌‌كه‌‌ن وه‌‌ك شیرینی‌و‬ ‫توونی پێویس������ت‌ه بخورێ������ن‪ ،‬خۆدان‌ه‬ ‫به‌‌رئاوی سارد‪ ،‬دووركه‌‌وتنه‌‌و‌ه له‌ترس‌و‬ ‫شه‌‌رم‌و قه‌‌له‌‌قی‪ ،‬دروستكردنی دۆخێك ‌ی‬ ‫ئارام‌و رۆمانس������ی‪ .‬مه‌‌رج نیی‌ه به‌ته‌‌نها‬ ‫پیاو ده‌‌ستپێش������خه‌‌ر بێ������ت‪ ،‬به‌‌ڵكو ژن‬ ‫توانای وروژاندن‌و ده‌‌ستپێشخه‌‌ری هه‌‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌‌ر هه‌‌ر سوودی نه‌‌بوو ئه‌‌وا پێویست‌ه‬ ‫‌سه‌‌ردانی پزیشكی پسپۆڕ ب‌كات‪.‬‬ ‫دارا‪ :‬ژن ‌ه‌ك ‌ه‌م زۆر سارد‌ه ل ‌ه‌كاتی‬ ‫جووتبوندا‪ ،‬چۆن وای لێبك ‌ه‌م ح ‌ه‌زی‬ ‫لێبێت؟‬ ‫نم نم‪ :‬س������اردی سێكس������ی كێشه‌‌یه‌‌ك‌ه‬ ‫رووبه‌‌روی هه‌‌ریه‌‌ك له‌ژن‌و پیاو ئه‌‌بێته‌‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌‌اڵم به‌هۆی ئ������ه‌‌و كولتورو په‌‌روه‌‌رده‌‌‌ی‬ ‫نێو خێزان‌و كۆمه‌‌ڵگ‌ه ژن زیاتر تووشی‬ ‫ئه‌‌بێت‪ ،‬وات‌ه ئاره‌‌زوی سێكس������كردنی‬ ‫نابێ������ت‪ ،‬به‌هۆی تۆقاندن������ی كچ هه‌‌ر‬ ‫له‌‌منداڵییه‌‌وه‌‪ ،‬شه‌‌رم‌و عه‌‌یبه‌‪ ،‬هه‌‌ندێجار‬ ‫خ������ودی پیاو ه������ۆكاره‌‪ ،‬چونك‌ه ته‌‌نها‬ ‫مه‌‌به‌‌س������تی ئه‌‌نجامدانی سێكسه‌‌و بایه‌‌خ‬ ‫به‌ئاره‌‌زوی ژن نادات ئه‌‌ویش ئه‌‌بێت‌ه هۆی‬ ‫نه‌‌مانی حه‌‌زو ئاره‌‌زوو الی ژن‪.‬‬ ‫خه‌‌‌ته‌‌نه‌‌ك������ردن هۆكارێك������ی دیكه‌‌ی‬ ‫گرنگ‌ه ك‌ه ئه‌‌بێت‌ه ه������ۆی وه‌‌رنه‌گرتنی‬ ‫چێ������ژوو نه‌گه‌‌یش������تن به‌ئۆرگازیما‪ ،‬بۆ‬ ‫چاره‌‌سه‌‌ركردن پێویست‌ه هه‌‌ریه‌‌ك له‌ژن‌و‬ ‫پیاو س������ێكس نه‌‌كه‌‌ن‌ه ئامانج‪ ،‬به‌‌ڵكو با‬ ‫وه‌‌سیله‌‌یه‌‌ك بێت بۆ گه‌‌یشتن به‌‌ئامانجی‬ ‫به‌هێزكردن������ی په‌‌یوه‌‌ندی س������ۆزداری‪،‬‬ ‫وێڕای ئ������ه‌‌وه‌‌ی دیاری نه‌‌كردنی كات‌و‬ ‫شوێن‪ ،‬دروس������تكردنی جه‌‌وێكی له‌‌بار‪،‬‬ ‫بایه‌‌خدان به‌‌ژن له‌رێگه‌‌ی كڕینی دیاری‌و‬ ‫زمانی شیرین‪ ،‬هه‌‌ڵبه‌‌ت ساردی سێكسی‬ ‫الی هه‌‌ن������دێ ژن حاڵه‌‌تێكی كاتییه‌و‬ ‫به‌كۆتایهاتنی هۆكاره‌‌كه‌‌ی كۆتایی دێت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌‌ر هۆكاره‌‌ك‌ه تایبه‌‌ت بێت به‌الیه‌‌نی‬ ‫جه‌‌س������ته‌‌یی یان ده‌‌روونی‪ ،‬جگه‌‌له‌‌وه‌‌ی‬ ‫به‌‌زۆر به‌‌شودان یان ژنهێنان‌و نه‌‌بوونی‬ ‫خۆشه‌‌ویستی هۆكارێكی دیكه‌‌یه‌‪ ،‬چوون‬ ‫هه‌‌ریه‌‌ك له‌‌ژن‌و پی������او ئاره‌‌زوویان بۆ‬ ‫كه‌‌س������ێك نابێت ك‌ه خۆشه‌‌ویس������تی‬ ‫له‌‌نێوانیاندا نه‌‌بێت‪.‬‬

‫هه‌موو ژیانی پیاوێك ته‌نها له‌ژنه‌كه‌ی‬ ‫پێك بێت‪ ،‬ئه‌وس������ا ئیتر ش������تێكی‬ ‫بۆ وتن نیی������ه‌‌و ئیتر موفاجه‌ئ‌ه ‌ی وا ‌ی‬ ‫له‌به‌رده‌ستدا نامێنێته‌و‌ه ك‌ه بتوانێت‬ ‫له‌كاتی پێویستدا بیخاته‌ڕوو‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ئه‌گه‌ر هاوس������ه‌ره‌كه‌تان ل������ه‌و ژنانه‌ی‌ه‬ ‫ك‌ه بی������ه‌وێ كونتڕۆڵی ماڵه‌و‌ه بگرێت‌ه‬ ‫ده‌ست‪ ،‬دیسانه‌و‌ه پێیخۆش‌ه هه‌ندێجار‬ ‫بۆئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه له‌ماڵه‌و‌ه ملمالنی بكات‪.‬‬ ‫له‌وڕوه‌و‌ه ئه‌گه‌ر تا ئێس������تا وا بیرتان‬ ‫كردووه‌ته‌و‌ه ك‌ه هه‌موو به‌رپرسیارێتی‬ ‫ماڵه‌وه‌‪ ،‬یان كونتڕۆڵی ماڵه‌وه‌ی بده‌ن‌ه‬ ‫ده‌س������ت‪ ،‬باش������تروای‌ه له‌م‌ه ب������ه‌دواو‌ه‬ ‫به‌مه‌به‌س������تی پاراس������تنی په‌یوه‌ندی‌و‬ ‫راگرتنی هاوس������ه‌نگی خێزانی‪ ،‬نابێ‬ ‫سه‌داسه‌د خۆتان بكه‌ن‌ه خزمه‌تكاری‬ ‫ماڵه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر په‌یوه‌ندی خێزانی ته‌نها له‌سه‌ر‬ ‫په‌یوه‌ندی سێكس������ی دابنرێت‌و له‌و‬ ‫چوارچێوه‌یه‌دا س������نوردار بكرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫الیه‌نی به‌رامبه‌ر وا هه‌س������ت ده‌كات‬ ‫كه‌ڵكی خراپی لێ������وه‌ر گیراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌الیه‌كی تر پێویست‌ه ئه‌م كار‌ه له‌به‌رچاو‬ ‫بگیردرێ������ت كاتێ������ك خاتوونێك‬ ‫ده‌بینێت مێرده‌ك������ه‌ی له‌به‌رامبه‌ریدا‬ ‫كونتڕۆڵی له‌ده‌س������ت ده‌دات‌و حه‌زی‬ ‫خۆی بۆی ده‌رده‌بڕێت‪ ،‬ئه‌و خاتوون‌ه وا‬ ‫هه‌ست ده‌كات هه‌موو دنیای پێدراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر هاوس������ه‌ره‌كه‌تان پیش������ه‌یه‌كی‬ ‫هه‌یه‌‌و له‌ده‌ره‌وه‌ی م������اڵ كارده‌كات‌و‬ ‫دێته‌و‌ه ماڵه‌وه‌‪ ،‬ته‌نه������ا ده‌ربڕینی‬ ‫خۆشه‌ویستی دڵخۆش������ی ده‌كات‪،‬‬ ‫ئ������ه‌م كار‌ه ده‌بێت‌ه ه������ۆی ئه‌و‌ه ك‌ه‬ ‫خۆی له‌س������ه‌رووی دڵخۆشییه‌كانی‬ ‫جیهان ببینێت‪ .‬ئه‌گه‌ر پیشه‌یه‌كی‬ ‫هه‌س������تیار‌و به‌ه������اداری هه‌ی������ه‌‌و‬ ‫له‌پۆستێكی گرنگدایه‌‪ ،‬باشتروای‌ه‬ ‫ئێ������و‌ه ده‌سپێش������خه‌ری په‌یوه‌ندی‬ ‫سێكسی بن‪ ،‬ئه‌م كار‌ه ئه‌و هه‌له‌ی بۆ‬ ‫ده‌ڕه‌خسێنێت ك‌ه به‌ئاسووده‌یی چێژ‬ ‫له‌په‌یوه‌ندییه‌كه‌یانوه‌ربگرێت‪.‬‬ ‫ره‌نگ‌ه خاتوون������ه‌كان له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‬ ‫هاوس������ه‌ره‌كانیان پێداگرن له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی له‌راده‌به‌ده‌ر سه‌رقاڵی ئیش‌و‬ ‫كارن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ی������‌ه ك‌ه به‌راده‌ی‬ ‫پێویست گرنگیان پێنادرێت‪ ،‬یان‬ ‫ژنان وا بیر ده‌كه‌نه‌و‌ه كاتێك پیاوان‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ هاوڕێكانیاندا خوشگوزه‌رانی‬ ‫ده‌ك‌هن‌و به‌سه‌ر ده‌به‌ن‪ ،‬له‌و بواره‌و‌ه‬ ‫نیگه‌رانن‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێ هاوس������ه‌ره‌كه‌تان‬ ‫به‌به‌رده‌وامی ئێوه‌ی خۆش������بوێت‌و‬ ‫له‌گه‌ڵتان بمێنێته‌وه‌‪ ،‬وه‌ك شازاده‌یه‌ك‬ ‫چاوی لێبك‌هن‌و به‌باشی هه‌ڵسوكه‌وتی‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ بكه‌ن‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌الیه‌كی تر‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌هه‌مان كاتدا س������ه‌رقاڵی‌و‬ ‫كارێكی ترتان نی‌ه بۆجێبه‌جێكردنی‬ ‫كاره‌كانتان‪ ،‬ئه‌گه‌ری هه‌ی‌ه وا هه‌ست‬ ‫بكات خه‌ریك‌ه ل������ه‌و په‌یوه‌ندییه‌دا‬ ‫ده‌خنكێ������ن‪ .‬ب������ه‌و راده‌ی������ه‌ش ك‌ه‬ ‫پێویس������تتان به‌كات‌و شوێن هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ژنانیش ب������ه‌و راد‌ه چێژ له‌ئازادی‬ ‫وه‌رده‌گرن‌و زۆر پێویس������تیان به‌و‬ ‫په‌یوه‌ندیی‌ه هه‌یه‌‪ .‬پیاوێكی سه‌ربه‌خۆ‌و‬ ‫متمان‌ه به‌خۆ زیاتر به‌الی ژنانه‌و‌ه‬ ‫سه‌رنجڕاكێشتره‌‪ .‬پیاوێك ك‌ه هیچ‬ ‫ئاره‌زوویه‌كی گه‌وره‌ی نییه‌‪ ،‬به‌الی‬ ‫زۆربه‌ی ژنانه‌و‌ه سه‌رنجڕاكێش نییه‌‪.‬‬ ‫به‌خیل������ی یه‌كێك������‌ه له‌به‌هێزترین‬ ‫هه‌س������ته‌كانی م������رۆڤ‪ .‬هه‌رچه‌ند‬ ‫مرۆڤه‌كان ناتوانن راده‌ی به‌خیلیان‬ ‫كونتڕۆ‌ڵ بكه‌ن‪ ،‬به‌اڵم راده‌یه‌كی زۆر‬ ‫كه‌م به‌خیلی به‌شێوه‌ی جارناجار‌و‬ ‫به‌ڕێك������ه‌وت‪ ،‬به‌ئاس������انی ده‌توانێ‬ ‫له‌به‌ر چاوی ئه‌و سه‌رنجڕاكێشتان‬ ‫بكات‪ .‬ئه‌گه‌ر پی������اوان هیچ جۆر‌ه‬ ‫كاردانه‌وه‌یه‌ك له‌خۆیان پیش������ان‬ ‫نه‌ده‌ن له‌هه‌مبه‌ر ئه‌و پیاوانه‌ی له‌گ‌ه ‌ڵ‬ ‫ژنه‌كانتان قس‌ه ده‌كه‌ن‪ ،‬ژنه‌كه‌تان وا‬ ‫بیر ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه هیچ به‌هایه‌كی بۆ‬ ‫دانانێن‪ ،‬له‌وڕوه‌و‌ه به‌دوای كه‌سێكدا‬

‫به‌و جۆر‌ه ره‌فتار له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌که‌ت بک‌ه ک‌ه پێی خۆشه‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێت ك‌ه ئه‌م بۆش������اییه‌ی بۆ پڕ‬ ‫بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر له‌به‌ر چاوی ه������اوكار‪ ،‬یان‬ ‫راهێنه‌ری ژنه‌كه‌تان لێپرس������ینه‌وه‌ی‬ ‫له‌گ‌ه‌ڵ بكه‌ن‪ ،‬ره‌نگ‌ه به‌رواڵه‌ت بۆڵ‌ه بۆ ‌ڵ‬ ‫بكات‪ ،‬به‌اڵم له‌ناخه‌و‌ه زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌ك‬ ‫دێت‌ه س������ه‌ر لێوه‌كانی‪ .‬كچان عاشق ‌ی‬ ‫پیاوێ������ك ده‌ب������ن ك‌ه پارێ������زگاری‬ ‫له‌سه‌رو‌هت‌و سامانه‌كه‌ی بكات‪.‬‬ ‫هه‌موو مرۆڤێك پێیخۆش‌ه وا هه‌ست‬ ‫بكات كه‌سانی تر پێویستیان پێیه‌تی‪،‬‬ ‫هه‌ندێجار ده‌رفه‌ت به‌ژنه‌كه‌تان بده‌ن‬ ‫تا پارێزگاریتان لێبكات‪ ،‬بۆنمونه‌‪ :‬ئه‌و‬ ‫ده‌رفه‌ته‌ی پێبده‌ن به‌بیرتان بێنێته‌و‌ه‬ ‫ك‌ه چه‌تره‌كه‌ی له‌گ‌ه‌ڵ خۆت به‌ره‌‪ ،‬یان‬ ‫جله‌كان بب‌ه بۆ دوكانی ئوتو‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫بۆینباخه‌كه‌تان با ئه‌و بیبه‌ستێت‪ ،‬ره‌نگ‌ه‬ ‫ئه‌م‌ه به‌كارێكی س������اده‌‌و ساكار بێت‌ه‬ ‫به‌رچاو‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێجار هه‌ر ئه‌م بوار‌ه‬ ‫س������ادان‌ه ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌و‌ه هه‌ستێكی‬ ‫باشی به‌رامبه‌ر به‌خۆی هه‌بێت‌و زیاتر‬ ‫له‌جاران س������ه‌رنجتان بدات‪ .‬هه‌ڵبه‌ت‬ ‫ئ������ه‌م كاره‌ش به‌و واتای������‌ه نیی‌ه وه‌ك‬ ‫دایك س������ه‌یری بكه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م كار‌ه‬ ‫س������ادان‌ه له‌ریزی ئه‌و كارانه‌دای‌ه ك‌ه‬ ‫لێتان چاوه‌ڕێ ده‌كات‪ ،‬ته‌نها كاتێك‬ ‫پێویس������تتان به‌یارمه‌ت������ی هه‌بوو‪ ،‬یان‬ ‫هه‌ستتان كرد ئه‌و ده‌توانێ یارمه‌تیتان‬ ‫ب������دات‪ ،‬داوای هاوكاری لێبكه‌ن‪ ،‬به‌م‬ ‫كاره‌ش ده‌بن‌ه هۆی ئه‌و‌ه هه‌ست بكات‬ ‫توانا‌و هێزی هه‌یه‌‌و كه‌سێكی به‌سوود‌و‬ ‫گرنگه‌‪.‬‬ ‫زۆرجار پیاوان وا بیرده‌كه‌نه‌و‌ه ك‌ه بۆ‬ ‫سه‌رنجڕاكێشانی خاتوونه‌كان بۆالی‬ ‫خۆیان ده‌بێ خۆیان بكه‌ن‌ه قاره‌مانێكی‬ ‫نایاب‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م كار‌ه راس������ت نییه‌‪.‬‬ ‫راده‌ی پێویس������تی‌و یارمه‌تی ویستن‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌و‌ه ئێو‌ه له‌به‌رچاوی ببن‌ه‬ ‫كه‌س������ێك ك‌ه خه‌ریك‌ه زیانێكی به‌ر‬ ‫ده‌كه‌وێت‪ ،‬له‌و كاته‌دای‌ه ك‌ه خاتوونه‌كان‬

‫ئاماده‌ن بێن‌ه ناو په‌یوه‌ندییه‌كه‌تان‌و‬ ‫یارمه‌تیدان بده‌ن‪.‬‬ ‫ره‌نگ‌ه خاتوونه‌كه‌ت������ان ناڕه‌زایه‌تی‬ ‫به‌رامبه‌ر ئه‌و‌ه ده‌رببڕێت ك‌ه بۆچی‬ ‫نابێ بزانێت ئێو‌ه خه‌ریكن بیر له‌چی‬ ‫ده‌كه‌ن������ه‌وه‌‪ .‬ره‌نگ‌ه حه‌ز بكه‌ن به‌وه‌ی‬ ‫بزانن له‌كاتی ده‌وام‌و به‌درێژایی رۆژ‬ ‫چیمان به‌سه‌ر دێت‪ ،‬ره‌نگ‌ه هه‌میش‌ه‬ ‫داواتان لێبكات س������ه‌باره‌ت به‌هه‌موو‬ ‫ش������ت له‌گه‌ڵیدا قس������‌ه بكه‌ن‪ .‬وات‌ه‬ ‫سفره‌ی دڵتانی بۆ بكه‌نه‌و‌ه تا بتوانێ‬ ‫بێت‌ه قوواڵی دڵتانه‌وه‌‪ .‬له‌و‌ه ئاگادارین‬ ‫ك‌ه ژنان سه‌باره‌ت به‌ورده‌كارییه‌كانی‬ ‫ژیانیان له‌گ������‌ه‌ڵ ژنانی هاوڕێیاندا‬ ‫قس������‌ه ده‌كه‌ن به‌تایبه‌ت������ی له‌باره‌ی‬ ‫نیگه‌رانیه‌كانی������ان‪ .‬له‌وه‌ڕوه‌و‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫هه‌سته‌كانتان بۆ ده‌رببڕن به‌ئاسانی‬ ‫نمره‌تان پێده‌دات‪.‬‬ ‫هه‌ندێجار ئه‌گه‌ر نه‌ختێ لێی دوور‬ ‫بكه‌ون������ه‌وه‌‌و خۆتان نهێنی ئاس������ا‬ ‫ده‌ربخه‌ن‪ ،‬حه‌زێك������ی زیاترتان بۆ‬ ‫ده‌رده‌بڕێت‪ .‬خاڵی گرنگ له‌مه‌دای‌ه‬ ‫ك‌ه خۆی به‌ته‌نهایی بۆ دۆزینه‌وه‌ی‬ ‫راس������تییه‌كان تێده‌كۆش������ێت‪.‬‬ ‫خاتوونه‌كان چێژ ل������ه‌و‌ه وه‌ده‌گرن‬ ‫به‌ته‌نهایی به‌دوای نهێنیه‌كانی ئێوه‌دا‬ ‫بگه‌ڕێن به‌بێئه‌وه‌ی خۆتان پێیان بڵێن‪.‬‬ ‫ژنان به‌ق������ه‌د پیاوان پێیانخۆش������‌ه‬ ‫خه‌ڵك به‌هۆی تواناییه‌كانی مێشك‌و‬ ‫توانایی‌ه پراكتیكیه‌كانیان ئافه‌رینیان‬ ‫لێبك������ه‌ن‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌و كاتانه‌ی ك‌ه‬ ‫كارێك به‌جوانی ئه‌نج������ام ده‌ده‌ن‪،‬‬ ‫پێیانخۆش������‌ه هان بدرێن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫له‌كاتێكی وادا پێیانخۆش‌ه پاداشت‌و‬ ‫پله‌یان پێبدرێت‪ .‬ئه‌گه‌ر خاتوونێك‬ ‫به‌شێوه‌ی سه‌رنجڕاكێش قس‌ه ده‌كات‪،‬‬ ‫پێیخۆش‌ه سه‌رنجی بدرێت‪ .‬هه‌ڵبه‌ت‬ ‫ئه‌م كاره‌ش به‌ند‌ه به‌و شوێنه‌ی كاری‬ ‫تێدا ده‌كات‌و به‌ند‌ه به‌و كه‌س������انه‌ی‬ ‫ك‌ه گرنگی پێده‌ده‌ن‪ ،‬به‌اڵم كاتێك‬

‫پیاوێك ده‌یه‌وێ ژنه‌كه‌ی خۆشبوێت‪،‬‬ ‫به‌خۆش������حاڵییه‌و‌ه ده‌رفه‌تی پێده‌دات‬ ‫ك������‌ه هه‌م������وو تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبس������ه‌نگێنێت‪ .‬خاتوونه‌كان هه‌ر‬ ‫وه‌ك پی������اوان چێژ له‌س������ه‌رنجدان‬ ‫وه‌رده‌گرن‪ .‬ئه‌گه‌ر س������ه‌رنجی بده‌ن‬ ‫به‌دڵنیاییه‌و‌ه دڵخ������ۆش ده‌بێت‌و ئه‌م‬ ‫دڵخۆشیه‌ش ده‌توانێ پیاوان بگه‌یه‌نێت‌ه‬ ‫ئاستێكی زۆر له‌الیه‌ن ئه‌وانه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند زۆرجار ك‌ه خاتوونه‌كان‬ ‫ده‌س������ت به‌ناڕه‌زایه‌تی ده‌كه‌ن‪ ،‬زۆر‬ ‫سوورن له‌س������ه‌ر ناڕه‌زایه‌تیه‌كه‌یان‬ ‫(به‌تایب������ه‌ت كاتێ������ك پاش������ماوه‌ی‬ ‫خواردنه‌ك‌ه له‌س������ه‌ر مێ������زی نان‬ ‫خواردنه‌ك������‌ه به‌جێ بهێڵ������ن‪ ،‬یان‬ ‫گۆڕه‌ویه‌كه‌تان له‌ن������او ماڵه‌ك‌ه فڕێ‬ ‫بده‌ن)‪ ،‬به‌اڵم با ئه‌وه‌شمان له‌بیر بێت‬ ‫ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ به‌به‌رده‌وامی له‌گه‌ڵیدا‬ ‫رێكه‌وت بی������ن‌و ه������ه‌ر به‌دڵی ئه‌و‬ ‫بجووڵێینه‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویش له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و‬ ‫كاره‌دا پێیخۆش‌ه وا نه‌بین‌و خودی‬ ‫راسته‌قینه‌مان ده‌ربخه‌ین‪ ،‬ئه‌م شێو‌ه‬ ‫هه‌ڵسوكه‌وتانه‌ش ده‌بن‌ه دوو به‌شه‌وه‌‪:‬‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌ی ك‌ه خودی راسته‌قینه‌تان‬ ‫ده‌رده‌خ‌هن‌و ئه‌و كه‌سانه‌ش ك‌ه ئێوه‌ی‬ ‫پێده‌ناسێنێت‪.‬‬ ‫له‌به‌رئ������ه‌وه‌ی ل������ه‌و‌ه دڵنیای������ن ك‌ه‬ ‫خاتوون������ه‌كان پێویس������تیان به‌وه‌ی‌ه‬ ‫س������ه‌رنجیان بده‌ی������ن‪ ،‬ه������ه‌ر ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫س������ه‌رنجدان‌ه ده‌بێت‌ه ه������ۆی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫خاتوون������ه‌كان س������ه‌رنجیان بۆ الی‬ ‫پیاوان رابكێش������رێت‪ ،‬ئه‌م ئه‌گه‌ر‌ه‬ ‫له‌ئارادای‌ه ك‌ه هه‌ندێ هه‌ڵسوكه‌وتی‬ ‫ی‬ ‫تایبه‌ت به‌خۆمان ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫تا گوڵی زه‌رده‌خه‌ن‌ه له‌سه‌ر لێوه‌كانی‬ ‫بپشكوێت‌و زیاتر به‌ره‌و الی پیاوی‬ ‫دڵخوازی خۆی بڕوات‪ .‬له‌مڕوه‌و‌ه نابێ‬ ‫هیچ كات سه‌رنجی رواڵه‌تیان بده‌ن‪،‬‬ ‫چونك‌ه زۆرج������ار ژنان ته‌نها له‌به‌ر‬ ‫بوونی خودی پیاو خۆشیده‌وێت‪.‬‬


‫رۆژنام‌ه ‌ی نم نم ئه‌و مێرمندااڵنه‌ی خۆشده‌وێت ک‌ه‬ ‫به‌جوانی مامه‌ڵ‌ه له‌گه‌ڵ هاوڕێکانیان ده‌ک‌هن‌و ئازاریان ناده‌ن‬ ‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ستاندارد چییه‌؟‬ ‫له‌وانه‌ی‌ه به‌ده‌یان جار بیستبێتمان ك‌ه ئه‌م كه‌ره‌سه‌ی‌ه‬ ‫ستاندارد بوو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌ویتریان ستاندارد نه‌بوو بۆی‌ه‬ ‫رووداوێكی ناخۆش روویدا‪.‬‬ ‫هیچ كات بیرتان له‌و‌ه كردۆته‌و‌ه ك‌ه ستاندارد چییه‌؟‬ ‫س������تاندارد یانی یاساو رێس������ا‪ ،‬هه‌ر كارێك ك‌ه‬ ‫به‌پێی یاساو رێسایه‌كی رێك‌و پێك ئه‌نجام بدرێ‬ ‫پێیده‌وترێ ستاندارده‌و مۆری ستانداردی لێده‌ده‌ن‪،‬‬ ‫بۆ وێن‌ه كاتێك خوارده‌مه‌نییه‌ك ده‌كڕن‌و ده‌بینن ك‌ه‬ ‫مۆركی ستانداردی پێوه‌یه‌‪ ،‬له‌وه‌ی ك‌ه ئه‌و خوارده‌مه‌نیی‌ه‬ ‫ستاندارده‌و پشكنینی بۆكراوه‌و جێگه‌ی مه‌ترسی‬ ‫نیی‌ه خۆشحاڵ ده‌بن‌و به‌خه‌یاڵی ئاسووده‌و‌ه ده‌یخۆن‪.‬‬ ‫ستاندار ته‌نها بۆ خوارده‌مه‌نییه‌كان نه‌كراوه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫هه‌موو كااڵیه‌ك ده‌بێ مۆركی ستانداردی پێوه‌بێ‪.‬‬ ‫به‌رهه‌مهێن������ه‌ری كااڵكان ده‌بێ بۆ به‌رهه‌مهێنانی‬ ‫كااڵكانیان كۆمه‌ڵێك یاس������او رێساو تایبه‌تمه‌ندیی‬ ‫به‌رهه‌مهێنانی دروس������ت له‌به‌رچاو بگرن بۆئه‌وه‌ی‬ ‫به‌رهه‌مه‌كانیان ئه‌نجامی ناخۆش������ی لێ نه‌كه‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب������ۆ وێن‌ه ئه‌و پریزان������ه‌ی ده‌یانكڕن ده‌بێ جۆرێك‬ ‫دروستكرابێتن ك‌ه ئه‌گه‌ر منداڵێك نه‌یزانی‌و شتێكی‬ ‫نووك تیژی خست‌ه كونه‌كه‌یه‌و‌ه نه‌توانێ به‌ئاسانی‌و‬ ‫به‌هێزێك������ی كه‌م ئه‌و كار‌ه ب������كات‪ ،‬هه‌ر بۆی‌ه ده‌بێ‬ ‫پریزێكی س������تاندار به‌وه‌دا بناسینه‌و‌ه ك‌ه موحافز‬ ‫(شووره‌)ی هه‌یه‌!‬ ‫له‌زۆربه‌ی واڵتانی دنیا ش������وێنێك بۆ لێكۆڵینه‌وه‌و‬ ‫دیاریكردن������ی تایبه‌تمه‌ندی������ی كااڵكان له‌الی������ه‌ن‬ ‫كه‌سانی پسپۆڕه‌و‌ه ته‌رخان كراوه‌و ئه‌و پسپۆڕان‌ه‬ ‫به‌به‌رهه‌مهێنه‌ره‌كان ده‌ڵێن ده‌بێ كااڵكانتان به‌پێی‬

‫ خۆمانه‌‬

‫ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییان‌ه به‌رهه‌م‬ ‫بهێنن‪ ،‬ئ������ه‌وكات ئه‌گه‌ر‬ ‫ئ������ه‌وان له‌به‌رچاویان گرت‬ ‫ئه‌و‌ه مۆركی ستانداردی بۆ‬ ‫لێده‌د‌هن‌و رێی پێده‌ده‌ن ك‌ه‬ ‫كااڵكانی بخات‌ه بازاڕه‌وه‌‪.‬‬ ‫هیوادارین له‌كوردستانیش‬ ‫ئه‌م بابه‌ت‌ه گرنگی پێبدرێ‌و‬ ‫مۆركێك������ی دیاریك������راو‬ ‫به‌ناوێك������ی دیاریك������راو‬ ‫بۆس������تانداردی كوردی‬ ‫دروس������ت بك������رێ‪ ،‬رێگ‌ه‬ ‫به‌هه‌م������وو ك������ه‌س نه‌درێ‬ ‫به‌حه‌زی دڵ������ی خۆی‌و به‌بێ‬ ‫له‌به‌رچاوگرتنی یاساكان خوارده‌مه‌نی‌و كااڵ به‌رهه‌م‬ ‫بهێنێ‪ .‬ئه‌و مۆركه‌ش به‌جۆرێك بێ‪ ،‬هه‌ركه‌س بینی‬ ‫بزانێ ك‌ه ئه‌و كااڵ یان خواردمه‌نه‌یی‌ه ستاندارده‌‪.‬‬ ‫پرسیار‪ :‬ئایا كوردستان بۆت‌ه ئه‌ندامی رێكخراوی‬ ‫نێونه‌ته‌وه‌یی ستاندارد؟‬ ‫ئه‌گه‌ر س������تاندار هه‌بێ ئێم‌ه به‌دڵنیاییه‌و‌ه كااڵكان‌و‬ ‫پێداویستییه‌كانمان ده‌كڕین‌و به‌ئاسووده‌یی‌و به‌بێ‬ ‫ترس له‌كاریان ده‌كه‌ین‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر وانه‌بێ ژیانمان‬ ‫ده‌كه‌وێت‌ه مه‌ترسییه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪22‬ی یه‌كه‌م مانگی پاییزی هه‌موو ساڵێك‪ ،‬رۆژی‬ ‫جیهانیی ستاندارده‌‪.‬‬ ‫ئه‌و شتانه‌ی ك‌ه پێویست‌ه ستانداردیان هه‌بێ بریتین‬ ‫له‌‪:‬‬

‫كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت‬ ‫بناسه‌‬ ‫وانه‌ی چواره‌م‪:‬‬ ‫چ بكه‌ین ك ‌ه تووشی ڤایرۆس نه‌بین؟‬ ‫وای دابنێن ك‌ه كۆمپیوته‌ر منداڵێكی س������اوای‌ه ك‌ه چاودێرییكردنی ئه‌و به‌ئێوه‌‬ ‫سپاردراوه‌‪ .‬ئایا هیچ كات میوه‌ی نه‌شۆراو به‌و منداڵ‌ه ده‌ده‌ن؟‬ ‫وای دابنێن ده‌تانه‌وێ خوارده‌مه‌نییه‌كی بۆ بكڕن‪ ،‬ئایا له‌ده‌ستگێڕێكی نه‌ناس‬ ‫خوارده‌مه‌نی بێ رێكه‌وت‌و جێی گومانی بۆ ده‌كڕن؟ یان له‌سۆپه‌ڕماركێتێكی‬ ‫خاوێن‌و به‌رێكه‌وت‌و جێمتمان‌ه ش������تی بۆده‌ك������ڕن؟ كۆمپیوته‌ریش رێك وه‌ك‬ ‫جه‌سته‌ی مرۆڤ پێویستیی به‌چاودێریكردنه‌‪ ،‬ئاگاداربن چ فایلێك ده‌خه‌ن‌ه ناو‬ ‫زگی كۆمپیوته‌ره‌كه‌تانه‌وه‌‪.‬‬ ‫هیچ كات له‌كه‌سانێكی ك‌ه نایان ناسن هیچ فایلێك وه‌رمه‌گرن‪.‬‬ ‫به‌ڵێ‪ ،‬كه‌س������انی نه‌ناس له‌ئینته‌رنێت دا وه‌ك ئه‌و ده‌ستگێڕان‌ه وان ك‌ه له‌وانه‌یه‌‬ ‫خوارده‌مه‌نییه‌كانیان به‌س������ه‌ر چووبێ و بۆگه‌ن بووبێت‪ ،‬ك‌ه ئه‌گه‌ر ش������تێكی‬ ‫خراپیان پێفرۆشتن تاز‌ه زه‌حمه‌ت‌ه بیاندۆزنه‌وه‌‪ ،‬كه‌وات‌ه ئاگاداربن هه‌ر فایلێك‬ ‫ك‌ه له‌رێگای كه‌سانی نه‌ناسه‌و‌ه به‌ده‌ستان ده‌گات له‌وانه‌یه ڤایرۆساوی بێت‪ .‬فایلی‬ ‫وێنه‌‪ ،‬فیلم‪ ،‬نووسراو‪ ،‬یاری‌و هه‌رشتێكی تر ك‌ه بۆ ئێو‌ه ده‌نێردرێ ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی‬ ‫هه‌ی‌ه هه‌ڵگری ڤایرۆس بووبێت له‌گه‌ڵ خۆی‪.‬‬ ‫ب������ه‌ر له‌وه‌ی فایلێك بكه‌ن به‌قوڕگی كۆمپیوته‌ره‌كه‌تاندا به‌ر له‌هه‌مووش������تێك‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪ . 1‬خوارده‌مه‌نییه‌كان‌و كه‌ره‌سه‌كانی پاك‌و خاوێنی‪،‬‬ ‫پزیشكی‌و ده‌رمانه‌كان‪.‬‬ ‫‪ . 2‬كه‌ره‌س‌ه كیمیاییه‌كان‌و سلۆلۆزییه‌كان‪.‬‬ ‫‪ . 3‬ئاسن‌و هاوشێوه‌كانی‪.‬‬ ‫‪ . 4‬مه‌كینه‌كان‌و هه‌موو كه‌ره‌س‌ه كاره‌بایی‌و نه‌وتی‌و‬ ‫گازی‌و به‌نزینی‌و‪ ...‬تد‪.‬‬ ‫‪ . 5‬ماد‌ه كانزاییه‌كان‌و غه‌ی������ری ئالییه‌كان‪ ،‬وه‌ك‬ ‫خوێ‪.‬‬ ‫‪ .6‬پێوه‌ندیی������ه‌كان‪ ،‬ئه‌له‌كترۆنیی������ه‌كان‌و‬ ‫ئه‌له‌كتریكییه‌كان‪.‬‬ ‫‪ . 7‬كه‌ره‌سه‌كانی گواستنه‌و‌ه كه‌وا مه‌كینه‌یان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪ . 8‬رستن‌و چنین‌و چه‌رم‌و پۆشاك‪.‬‬ ‫‪ . 9‬كه‌ره‌س‌ه موهه‌ندیسییه‌كان‪.‬‬

‫بیشۆرن (ئانتی ڤایرۆسی لێ بده‌ن)‪.‬‬ ‫پێتان س������ه‌یر نه‌بێ‪ ،‬ئه‌و به‌رنامانه‌ی دژ‌ه ڤایرۆسن كاتێك شتێك‬ ‫ده‌یه‌وێ بێت‌ه ناو كۆمپیوته‌ره‌كه‌ته‌و‌ه جوان ده‌یپشكنێ‪ ،‬ئه‌گه‌ر تووش‌و‬ ‫نه‌خۆشی ڤایرۆسیش بوون ئه‌و‌ه هه‌وڵ ده‌ده‌ن بیانشۆنه‌وه‌و له‌ڤایرۆس‬ ‫پاكی������ان بكه‌نه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر فایله‌كه‌ش ئه‌وه‌ند‌ه ڤایرۆس������ه‌كه‌ی به‌هێزو‬ ‫پڕ مه‌ترسی بێت‪ ،‬ئانتی ڤایرۆسه‌كان ناهێڵن به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ئه‌و‬ ‫ڤایرۆس‌ه بێت‌ه ناو كۆمپیوتێره‌كه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌رنامه‌یه‌ك������ی ئانتی ڤای������رۆس یان هه‌مان دژ‌ه ڤایرۆس له‌س������ه‌ر‬ ‫كۆمپیوته‌ره‌كه‌تان داببه‌زێنن‌و هه‌میش‌ه نوێی بكه‌نه‌وه‌و ئاگاتان لێی‬ ‫بێت‌و چاالكی بكه‌ن‪.‬‬

‫خۆشمده‌وێی‪ .‬به‌قوربانت بم‪ .‬چاوه‌كانت‬ ‫ماچ ده‌كه‌م‪ .‬زۆر به‌ڕێ������زی‪ .‬چاوه‌كه‌می‪.‬‬ ‫گیانه‌كه‌می‪ .‬حه‌یاته‌كه‌می‪ .‬دڵی منی‪ .‬گوڵی‬ ‫منی‪ .‬ئازیزی منی‌و ‪ ...‬ئه‌مان‌ه هه‌موویان‬ ‫جوانن‪ ،‬زۆر زۆریش جوانن!‬ ‫بیهێنن������‌ه پێش چاوی خۆت������ان ئه‌گه‌ر‬ ‫هه‌مووم������ان ب������ه‌م زمان‌ه پڕ له‌س������ۆزو‬ ‫خۆشه‌ویستیی‌ه له‌گه‌ڵ یه‌كتر بدوێین‌و شه‌رم‬ ‫نه‌كه‌ین له‌وه‌ی به‌كه‌سی به‌رامبه‌رمان بڵێین‪:‬‬ ‫خۆش������مده‌وێی! چ دنیایه‌كی ره‌نگاڵه‌یی‌و‬ ‫جوان‌و رازاوه‌مان ده‌بێ! بارته‌قای هه‌موو‬ ‫وشه‌و رست‌ه جوانه‌كان وشه‌ی ناشیرن‌و‬ ‫دزێ������و بوونی هه‌یه‌‪ ،‬ده‌توانم به‌وره‌و‌ه بڵێم‬ ‫وشه‌ی ناشیرین‌و دزێو ژماره‌یان له‌وش‌ه‬ ‫جوان‌و رێك‌و پێكه‌كان زۆر زیاتره‌! به‌اڵم‬ ‫كه‌چی؟ به‌كه‌ڵكی چیدێن؟ چ به‌هایه‌كیان‬ ‫هه‌ی������ه‌؟ ئاخر بۆچ������ی؟! بۆچی كاتێك‬ ‫ده‌توانین به‌كه‌سێك بڵێن‪ :‬چاوه‌كانت ماچ‬ ‫ده‌ك������ه‌م‪ ،‬چاوه‌كه‌می‪ ،‬پێی نه‌ڵێن؟ چیمان‬ ‫ل������ێ كه‌م ده‌بێته‌و‌ه ك‌ه ئه‌گه‌ر به‌راس������تی‬ ‫كه‌سێكمان خۆشویست لێی نه‌شارینه‌وه‌و‬ ‫به‌زمان پێیبڵێین ك‌ه خۆشمانده‌وێ؟‬ ‫من به‌قوربانی هه‌موو ئه‌و كه‌س������ان‌ه ده‌بم‬ ‫ك‌ه خوێن������ه‌ری الپه‌ڕه‌كان������ی مندااڵن‌و‬ ‫مێرمندااڵنن‌و پێیان خۆش������‌ه گۆش������ه‌ی‬ ‫خۆمانه‌شیان خۆش������ده‌وێ! چاویان ماچ‬ ‫ده‌ك‌هم‌و پێیانده‌ڵێم‪ :‬شانازیتان پێوه‌ده‌كه‌م‬ ‫ك‌ه له‌م ته‌مه‌ن‌ه پڕ جم‌وجۆڵ‌و پڕ وزه‌یه‌تان‬ ‫دا له‌خوێندن‌و خوێندنه‌و‌ه نه‌كشاونه‌ته‌وه‌و‬ ‫هێش������تاش هه‌ر خه‌ریكن! چه‌ند‌ه خۆش‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی كه‌سێك له‌ده‌ورووبه‌ری‬ ‫ئێم‌ه بوونی هه‌بێت‌و جێی شانازی بێت‪،‬‬ ‫پێیبڵێین‪ :‬شانازیت پێو‌ه ده‌كه‌م؟!‬ ‫خۆشه‌ویس������تانی گۆش������ه‌ی خۆمان������‌ه‬ ‫ئه‌مجاره‌یان من زۆر هاوڕێیان‌ه داوایه‌كتان‬ ‫لێده‌كه‌م‪ ،‬دیار‌ه ئه‌م‌ه یه‌كه‌م داواو دوایین‬ ‫داوای م������ن نابێ‪ ،‬ب������ه‌اڵم بۆئه‌مجاره‌ی‬ ‫گۆشه‌كه‌مان داوایه‌كتان لێده‌كه‌م ئه‌ویش‬ ‫ئه‌وه‌یه‌‪ :‬له‌وتنی خۆشمده‌وێ‌و به‌قوربانت‬ ‫بم‌و‪...‬هتد‪ ،‬سڵ مه‌كه‌نه‌وه‌! مه‌ترسن له‌وه‌ی‬ ‫به‌كه‌سێك بڵێن خۆشتان ده‌وێ! مه‌به‌ستم‬ ‫ته‌نها خۆشه‌ویستی كوڕو كچێك نیی‌ه‬ ‫ك‌ه ده‌یانه‌وێ به‌یه‌كه‌و‌ه دڵداری بكه‌ن‪ ،‬نا‬ ‫مه‌به‌ستم ئه‌وه‌ی‌ه هه‌رچی ك‌هس‌و دارو به‌ردو‬ ‫ئاژ‌هڵ‌و شتی له‌و دنیایه‌دای‌ه ئه‌گه‌ر هه‌ستان‬ ‫كرد خۆش������تان ده‌وێ لێی مه‌شارنه‌وه‌و‬ ‫به‌زمان پێیبڵێن ك‌ه خۆشتان ده‌وێ‪.‬‬ ‫دیار‌ه شتێكی گرنگی دیكه‌ش ك‌ه زۆر‬ ‫باش������‌ه بیزانن ئه‌وه‌ی‌ه ده‌بێ خۆتان فێری‬ ‫هونه‌ری خۆشه‌ویستن بكه‌ن‪ ،‬یانی خۆتان‬ ‫فێربكه‌ن ك‌ه زۆر ش������تتان خۆش بوێ‪،‬‬ ‫چونك‌ه له‌وانه‌ی‌ه تائێس������تا له‌م شت‌ه خافڵ‬ ‫بووبێتین‪ ،‬چاو بگێ������ڕن‪ ،‬گوێ هه‌ڵخه‌ن‪،‬‬ ‫بۆن بكه‌ن‪ ،‬ده‌س������ت بگێڕن بزانن چی‬ ‫ش������ایانی خۆشه‌ویستییه‌‪ ،‬ك‌ه دۆزیتانه‌وه‌‪،‬‬ ‫خۆشتان بوێ! مرۆڤ به‌خۆشه‌ویستییه‌و‌ه‬ ‫جوانییه‌كانی بوون‌و ناخی خۆی نمایش‬ ‫ده‌كات‌و ه������ه‌ر له‌م رێگایه‌ش������ه‌وه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫ده‌کات به‌وپ������ه‌ڕی به‌خته‌وه‌ری‌و ئازادی‌و‬ ‫ئاسووده‌یی‌و ته‌ندروستی‌و شادی!‬ ‫خۆشمده‌وێن!‬ ‫منتان خۆش بوێ! !‬ ‫یه‌كترتان خۆش بوێ!!!‬


‫‪8‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ی‬ ‫ئاماره‌ك‌ه جارێك ‌ی تر س������ه‌ركه‌وتن ‌‬ ‫پرۆسه‌ك‌ه ده‌سه‌لمێنێ"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی س������لێمان ‌‬ ‫ئاماژ‌ه ب������ه‌وه‌ش ده‌دات ك‌ه ئه‌وان‌ه ‌ی‬ ‫ڕه‌خن‌ه له‌م پرۆگرام‌ه نوێی‌ه ده‌گرن‪،‬‬ ‫ڕه‌خن‌ه له‌خود ‌ی پرۆگرامه‌كان ناگرن‪،‬‬ ‫هێن������د‌ه ‌ی ڕه‌خن‌ه له‌كه‌می������ ‌ی بینا‌و‬ ‫شێواز ‌ی دروستكردن ‌ی قوتابخانه‌كان‌و‬ ‫ڕانه‌هێنان ‌ی مامۆس������تا له‌س������ه‌ر ئه‌م‬ ‫پرۆگرام‌ه ده‌گرن‌و پێیانوای‌ه ده‌بێت‬ ‫گۆڕانكاری ‌ی په‌روه‌رده‌ی ‌ی س������ه‌ره‌تا‬ ‫له‌گۆڕین ‌ی قوتابخانه‌دا بكرێت‪ ،‬پاشان‬ ‫مامۆستا‪ ،‬ئینجا له‌دواییدا پڕۆگرام‪.‬‬

‫ێ ساڵ به‌سه‌ر‬ ‫زیاتر له‌س ‌‬ ‫ی‬ ‫‌سیستمی‌ نوێی‌ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی حكومه‌تی‌ هه‌رێم ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌ ‌‬ ‫كوردستان تێده‌په‌ڕێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌اڵم هێشتا به‌ته‌واوه‌ت ‌‬ ‫نه‌كه‌وتوه‌ت ‌ه سه‌رپێ‌و لێره‌و‬ ‫له‌وێ‌ هه‌ندێ‌ له‌پسپۆڕ‌ه‬ ‫په‌روه‌رده‌ییه‌كان‪ ،‬نه‌گونجاویی‬ ‫به‌شێك له‌گۆڕانكارییه‌كانی‌ ئه‌و‬ ‫سیستمه‌ دوپات ده‌كه‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫‌‬

‫ ڕامان سه‌عید له‌سلێمانی‬ ‫به‌شێك له‌پسپۆڕان ‌ی په‌روه‌رده‌ی ‌ی ئه‌و‌ه‬ ‫دوپات ده‌كه‌نه‌و‌ه ك‌ه ئه‌و گۆڕانكاریان‌ه ‌ی‬ ‫له‌سیس������تم ‌ی په‌روه‌رده‌ی������ ‌ی هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردس������تاندا ك������راون‪ ،‬كۆپییه‌ك ‌ی‬ ‫ته‌واوه‌ت ‌ی سیس������تم ‌ی هه‌ندێ له‌واڵت‌ه‬ ‫ئه‌وروپییه‌كانه‌و بۆ هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫ناش������ێت‪ ،‬هاوكات ئام������اژ‌ه به‌وه‌ش‬ ‫ده‌ده‌ن ك‌ه ئه‌و سیس������تم‌ه نوێی‌ه ته‌نها‬ ‫بۆقوتابخان‌ه نموونه‌ییه‌كان گونجاوه‌‪.‬‬ ‫سیستم ‌ی نوێی په‌روه‌رد‌ه هاورد‌ه‬ ‫كراوه‌‬ ‫یه‌كێك له‌خاڵ‌ه گرنگه‌كان ‌ی سیستم ‌ی‬ ‫نوێ ‌ی خوێن������دن له‌كوردس������تاندا‪،‬‬ ‫نه‌كه‌وتن ‌ی خوێندكاران ‌ی پۆل ‌ی ی‌هك‌و‬ ‫دوو و س������ێ ‌ی بنه‌ڕه‌تیی������ه‌‪ ،‬ك������‌ه ئه‌م‬ ‫شێوازه‌ش كاردانه‌و‌ه ‌ی جۆراوجۆر ‌ی‬ ‫لێكه‌وته‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌رپه‌رش������تیارێك ‌ی په‌روه‌رده‌یی‌ ك‌ه‬ ‫نه‌یویس������ت ناو ‌ی ئاش������كرابكرێت‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كات‪ ،‬ك‌ه ئه‌م سیس������تم‌ه‬ ‫پڕۆگرامه‌كان ‌ی نه‌گۆڕیوه‌‪ ،‬به‌ڵكو جگه‌ل‌ه‬ ‫هێنان ‌ی كۆپییه‌ك ‌ی واڵت‌ه ئه‌وروپییه‌كان‬ ‫هیچیت������ر نییه‌‪ ،‬ده‌ش������ێ له‌قوتابخانه‌‬ ‫نموونه‌یی������ه‌كا ‌ن جێبه‌ج������ێ بكرێت‪،‬‬ ‫چونك‌ه ژمار‌ه ‌ی قوتابیانی له‌‪ 20‬قوتاب ‌ی‬ ‫بۆهه‌ر پۆلێك تێپه‌ڕ ناكات‌و سه‌رجه‌م‬ ‫قوتابییه‌كانیش ی������ه‌ك ده‌وام ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه سه‌ره‌ڕا ‌ی درێژكردنه‌و‌ه ‌ی كات ‌ی‬ ‫ده‌وامكردن‪ ،‬چونك‌ه "ئێس������تا به‌ال ‌ی‬ ‫زۆره‌و‌ه چ������وار كاتژمێر له‌قوتابخان‌ه‬ ‫ده‌مێنن������ه‌وه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا ئه‌م پرۆگرام‌ه‬ ‫نوێی‌ه پێویس������ت ‌ی به‌هه‌شت كاتژمێر‬ ‫مانه‌و‌ه هه‌ی‌ه له‌قوتابخانه‌"‪ ،‬ئه‌وه‌ش وا ‌ی‬ ‫له‌و سه‌رپه‌رشتیار‌ه كردوو‌ه سیستم ‌ی‬ ‫نوێی په‌روه‌رد‌ه به‌نه‌گونجاو بزانێ بۆ‬ ‫ئێستا ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردستان‪" ،‬له‌به‌ر‬

‫ڕێژ‌ه ‌ی وازهێنان له‌ناوه‌نده‌كان ‌ی خوێندن بۆكه‌متر ‪ %3‬داده‌به‌زێت‬

‫ی هیچ فێربن"‬ ‫ی ده‌رده‌چن بێئه‌و ‌ه ‌‬ ‫ی سه‌ره‌تای ‌‬ ‫"قوتابیان ‌‬

‫قه‌ره‌باڵغ ‌ی پۆله‌كان مامۆستا ناتوانێت‬ ‫په‌یامه‌ك������‌ه ‌ی بگه‌یه‌نێ������ت‌و هه‌فتان������‌ه‬ ‫تاقیكردنه‌و‌ه به‌خوێندكاره‌كان ‌ی بكات‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ده‌بینین قوتابییه‌ك له‌پۆل ‌ی ی‌هك‌و‬ ‫دوو و سێ ‌ی بنه‌ڕه‌ت ‌ی ده‌ریشده‌چێت‌و‬ ‫هیچیش فێرنه‌بووه‌"‪.‬‬ ‫سیستم ‌ی نو ‌ێ له‌سه‌ره‌تاو‌ه قورسه‌‬ ‫حه‌وێ������ز محه‌مه‌د‪ ،‬سه‌رپه‌رش������تیار ‌ی‬ ‫یه‌كه‌م ‌ی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی‌‪ ،‬جه‌خت‬ ‫ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه كه‌بڕیاردان له‌س������ه‌ر‬ ‫گۆڕین������ ‌ی پرۆگرامه‌كان ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی‬ ‫هه‌رێم ‌ی كوردس������تان پاش به‌ستن ‌ی‬ ‫كۆنگر‌ه ‌ی پ������ه‌روه‌رد‌ه هات������ووه‌‪ ،‬ك‌ه‬ ‫ژماره‌یه‌ك ‌ی به‌رچاو له‌ش������اره‌زایان ‌ی‬ ‫بوار ‌ی په‌روه‌رد‌ه‌و فێركردن له‌ناوه‌وه‌و‬ ‫ده‌ره‌و‌ه ‌ی هه‌رێم به‌شداریان تێداكرد‪،‬‬ ‫"ئه‌و‌ه ‌ی ده‌وترێت ئه‌م پرۆگرام‌ه نوێیان‌ه‬ ‫كۆپیكراو ‌ی سیستم ‌ی نوێ ‌ی واڵتان ‌ی‬ ‫ئه‌وروپییه‌‪ ،‬ڕاست نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو سودمان‬ ‫له‌پرۆگ������رام‌و ئه‌زموون ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی‬ ‫واڵتان وه‌رگرتووه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت سویدو‬

‫ئه‌ڵمانیا‌و چه‌ند واڵتێك ‌ی تر‪ .‬ڕاس������ت‌ه له‌ئاینده‌دا زیان ‌ی لێده‌دات‌و چه‌ندین‬ ‫ڕه‌نگ‌ه له‌س������ه‌ره‌تاو‌ه ئ������ه‌م پرۆگرام‌ه ساڵ دواده‌كه‌وێت"‪.‬‬ ‫بۆمامۆستا‌و قوتابیان قورس بووبێ‌‪،‬‬ ‫سیستم ‌ی نو ‌ێ سه‌ركه‌وتوو بووه‌‬ ‫به‌اڵم له‌م������او‌ه ‌ی ئه‌م چه‌ند س������اڵه‌دا‬ ‫توانراو‌ه مامۆستاو قوتابییه‌كان له‌سه‌ر له‌الیه‌ك������ی ت������ره‌و‌ه به‌ڕێوه‌ب������ه‌ر ‌ی‬ ‫ی‬ ‫بابه‌ته‌كان ڕابهێنرێن"‪ .‬ناوبراو‪ ،‬ئاماژ‌ه پ������ه‌روه‌رد‌ه ‌ی س������لێمانی‌‪ ،‬ك‌ه ڕۆڵ ‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه له‌ڕابردوودا گه‌لێك به‌رچ������او ‌ی بینی������و‌ه له‌گۆڕین ‌ی ئه‌م‬ ‫ئاس������ته‌نگ له‌به‌رده‌م ئه‌م سیستمه‌دا سیس������تمه‌دا‌و هه‌وڵ ‌ی زۆریشی داو‌ه‬ ‫هه‌ب������ووه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم ئێس������تا زۆرێك ت������ا س������ه‌ركه‌وتن به‌ده‌س������تبهێنێ‌‪،‬‬ ‫له‌ئاس������ته‌نگه‌كان الب������راون‪ ،‬چونك‌ه جه‌خت له‌س������ه‌ركه‌وتوی ‌ی كاره‌كه‌یان‬ ‫له‌ئێس������تادا قوتاب ‌ی له‌قۆناغ ‌ی یه‌ك‌هم‌و ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬به‌و‌ه ‌ی ئه‌م سیستم‌ه ڕێژ‌ه ‌ی‬ ‫ی‬ ‫دوو‌ه‌م‌و س������ێیه‌می بنه‌ڕه‌ت ‌ی كه‌وتن ‌ی قوتابیان ‌ی زیادكردووه‌و هه‌ڵهاتووان ‌‬ ‫نییه‌‪" ،‬ئه‌مه‌ش واده‌كات ئه‌گه‌ر قوتاب ‌ی قوتابخانه‌ش ‌ی كه‌مكردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌پۆل ‌ی یه‌كه‌م ش������ت فێرنه‌بێ‌‪ ،‬له‌دوو كه‌مال نور ‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی په‌روه‌رد‌ه ‌ی‬ ‫فێرده‌بێ‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌دووشدا فێرنه‌بوو‪ ،‬مه‌ڵبه‌ند ‌ی سلێمانی ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات‬ ‫ئه‌وا له‌پۆل ‌ی س������ێیه‌م هه‌ر فێرده‌بێ"‪ ،‬ك‌ه ئه‌م سیستم‌ه توانیویه‌ت ‌ی گه‌لێك‬ ‫هه‌ربۆی������‌ه ئه‌و ش������ێواز ‌ی ده‌رچوون‌ه ده‌ستكه‌وت ‌ی گرنگ به‌ده‌ستبهێنێ‪،‬‬ ‫ئومێدێك به‌خوێندكار ده‌به‌خشێت له‌وان‌ه خۆشكردن ‌ی په‌یوه‌ندی ‌ی نێوان‬ ‫ك‌ه س ‌ێ س������اڵ به‌ب ‌ێ كه‌وتن پۆله‌كان قوتاب ‌ی‌و مامۆس������تا به‌شێوه‌یه‌ك‪ ،‬ك‌ه‬ ‫ببڕێت‪" ،‬ئه‌گه‌ر له‌و قۆناغه‌دا قوتاب ‌ی جاران ته‌نها مامۆستا چ‌هق‌و ته‌وه‌ر ‌ی‬ ‫ده‌رنه‌چێت‪ ،‬له‌خوێندن بێزار ده‌بێت‌و پ������ۆل بوو‪ ،‬به‌اڵم ئێس������تا پێچه‌وانه‌ی‌ه‬ ‫ی‬ ‫بێئه‌و‌ه ‌ی هه‌س������ت به‌خۆش������ ‌ی بكات قوتاب������ ‌ی زۆرتری������ن به‌ش������داری ‌‬

‫ه ‌ه‌موومنداڵێكز‌ه‌ینتیژ‌هب ‌ه‌م ‌ه‌رجێك‪...‬‬

‫وان������‌ه ‌ی هه‌یه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها مامۆس������تا‌و‬ ‫كه‌سوكار ‌ی قوتاب ‌ی پێكه‌و‌ه ئایند‌ه ‌ی‬ ‫قوتاب ‌ی دیاریده‌ك������ه‌ن‪ ،‬ئه‌و‌ه جگه‌له‌و‬ ‫هه‌م������وو یه‌كتربینینان������‌ه ‌ی هه‌فتان‌ه‌و‬ ‫مانگان‌ه مامۆس������تا‌و كه‌س������وكار ‌ی‬ ‫ی‬ ‫قوتاب ‌ی ڕاگۆڕینه‌و‌ه له‌س������ه‌ر ڕه‌وش ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌ی ‌ی‌و زانست ‌ی قوتاب ‌ی ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫ی‬ ‫سیستم ‌ی نو ‌ێ ڕیژ‌ه ‌ی وازهێنان ‌‬ ‫كه‌مكردۆته‌وه‌‬ ‫كه‌مال نور ‌ی جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌و‌ه‬ ‫ك‌ه به‌هۆ ‌ی ئه‌م سیس������تم‌ه نوێیه‌وه‌و‬ ‫به‌پێ ‌ی ئامارێك ‌ی په‌روه‌رده‌یی‌‪ ،‬ڕێژ‌ه ‌ی‬ ‫وازهێنان له‌ناوه‌نده‌كان ‌ی خوێندندا‬ ‫له‌چه‌ند ساڵ ‌ی ڕابردوودا كه‌متر‌ه ل‌ه‬ ‫‪ ،%3‬له‌كاتێكدا جاران زۆر زیاتربوو‬ ‫له‌و ژماره‌یه‌‪" ،‬له‌س������ه‌رده‌م ‌ی زوودا‬ ‫به‌هۆ ‌ی خراپ ‌ی پرۆگرامه‌كانه‌و‌ه ده‌بوو‬ ‫قوتاب������ ‌ی ته‌نها گ������وێ بگرێ‌و بۆ ‌ی‬ ‫نه‌بوو زۆر قس������‌ه بكا ‌ت‌و هه‌ندێجار‬ ‫پرسیاریش بكات‪ ،‬ئه‌مه‌ش كۆمه‌ڵگ‌ه ‌ی‬ ‫ب������ۆ قه‌راغ ‌ی مه‌ترس������ ‌ی ده‌برد‪ ،‬بۆی‌ه‬

‫كه‌م ‌ی بینا‪ ،‬كێش‌ه گه‌وره‌ك‌ه ‌ی‬ ‫سیستم ‌ی نوێ‌‬ ‫كاوان محه‌م������ه‌د ك‌ه حه‌وت س������اڵ‌ه‬ ‫مامۆس������تایه‌‪ ،‬ب������اس ل������ه‌و‌ه ده‌كات‬ ‫ك������‌ه له‌كوردس������تاندا گه‌وره‌ترین‬ ‫كێش������‌ه ‌ی پ������ه‌روه‌رده‌‪ ،‬كه‌می ‌ی بیناو‬ ‫ی‬ ‫ش������ێوازه‌كه‌یه‌ت ‌ی‌‪ ،‬چونك‌ه به‌كه‌ڵك ‌‬ ‫وتنه‌و‌ه ‌ی ئ������ه‌و پرۆگرامان������‌ه نایه‌ن‬ ‫ی‬ ‫ك‌ه ئێس������تا ده‌خوێندرێت‌‪" ،‬ئاست ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌ی ‌ی خێزانیش له‌كوردستان‬ ‫ی‬ ‫زۆر الوازه‌و خێزانه‌كان زۆر گرنگ ‌‬ ‫به‌منداڵه‌كانیان ناده‌ن‪ ،‬تائێس������تایش‬ ‫ئه‌قڵییه‌ت ‌ی گۆش������ته‌ك‌ه ‌ی بۆمامۆستاو‬ ‫ئێس������قانه‌ك‌ه ‌ی ب������ۆ خێ������زان پیاد‌ه‬ ‫ده‌كرێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و مامۆستای‌ه ئه‌وه‌ش ‌ی نه‌شارده‌و‌ه ك‌ه‬ ‫كتێبه‌كان زۆر گه‌ور‌هن‌و خوێندكار‬ ‫به‌ده‌س������ت قورس������ی ‌ی جانتاكه‌یه‌و‌ه‬ ‫ده‌ناڵێنێت‪ ،‬ب������ه‌ده‌ر له‌وه‌ش زۆرجار‬ ‫ی‬ ‫ده‌رچواندن������ ‌ی قوتابیان������ ‌ی قۆناغ ‌‬ ‫یه‌ك‌هم‌و دوو‌هم‌و س������ێیه‌م زیان ‌ی هه‌یه‌‪،‬‬ ‫چونك‌ه "له‌و قۆناغه‌دا قوتاب ‌ی فێر ‌ی‬ ‫نوس������ین‌و خوێندنه‌و‌ه ده‌بێت‌و گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫به‌هه‌ڵ‌ه فێربوو بۆهه‌موو قۆناغه‌كان ‌‬ ‫دیكه‌ش كاریگه‌ر ‌ی خراپ ‌ی ده‌بێت"‪،‬‬ ‫به‌اڵم خونچ‌ه جه‌الل ك‌ه دایك ‌ی دوو‬ ‫خوێندكاره‌‪ ،‬پێ ‌ی باش‌ه خوێندكاره‌كان‬ ‫له‌قۆناغ������ ‌ی س������ه‌ره‌تای ‌ی خوێندنداو‬ ‫تا پۆل ‌ی س������ێ ‌ی بنه‌ڕه‌ت������ ‌ی ناكه‌ون‪،‬‬ ‫چونك‌ه له‌و ته‌مه‌نه‌دا خوێندكار هیچ‬ ‫نازانێت‪ ،‬كاتێك ك‌ه ده‌كه‌وێت به‌ب ‌ێ‬ ‫هۆ ساڵێك له‌خوێندن دواده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ن������د‌ه له‌و س������ه‌ره‌تایه‌دا ره‌نگ‌ه‬ ‫منداڵه‌ك‌ه هه‌س������ت به‌خۆ ‌ی نه‌كات‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌داهاتودا هه‌س������ت ‌ی پێده‌كات‪،‬‬ ‫هه‌ربۆی‌ه "من زۆر به‌المه‌و‌ه باش‌ه ك‌ه‬ ‫ی‬ ‫خوێندكار له‌و س������ه‌ره‌تایه‌دا كه‌وتن ‌‬ ‫نییه‌"‪.‬‬ ‫ئاماده‌كردنی‪ :‬ناسر ف‌ه‌تحی‬

‫‪18 17 16 15 14 13 12‬‬

‫گه‌شه‌ی زه‌ینی ساوا تا هه‌فته‌ی شه‌شه‌م‬ ‫هه‌فته‌ی یه‌كه‌م‪:‬‬ ‫له‌س������ه‌ره‌تای‬ ‫منداڵه‌كه‌ت������ان‬ ‫له‌دایكبوونییه‌و‌ه ده‌س������ت ده‌كات‬ ‫به‌تێگه‌یش������تن‪ .‬رۆژی یه‌ك������ه‌م‬ ‫گوێ ده‌داتێ‌و وش������یاره‌‪ ،‬رۆژی‬ ‫س������ێیه‌م كاتێك قس������ه‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌ڵوێست‬ ‫د ه‌كه‌ن‬

‫ده‌گرێ‌و سه‌یركردنه‌كانی ویستی فێربووه‌و كاتێك دایكی قسه‌ده‌كات نیش������ان بده‌ن بۆئ������ه‌وه‌ی بتوانێ‬ ‫له‌پش������ته‌‪ ،‬رۆژی نۆیه‌م چاوه‌كانی د‌هم‌و زاری ده‌جووڵێنێ‪.‬‬ ‫بیانبینێ‪.‬‬ ‫ب������ه‌ره‌و ده‌ن������گ وه‌رده‌گێ������ڕێ‪،‬‬ ‫هه‌فته‌ی چواره‌م‪:‬‬ ‫رۆژی چوارده‌ی������ه‌م دایكی خۆی به‌كورتی‪:‬‬ ‫"ده‌ناس������ێ"‪ ،‬رۆژی هه‌ژده‌ی������ه‌م ‪ .1‬واڵم������ی هه‌م������وو ك������رده‌وه‌و منداڵه‌كه‌ت������ان له‌هه‌فته‌ی چواره‌م‬ ‫ده‌نگ له‌خۆی ده‌ردێنێ‌و سه‌ری ده‌نگه‌كانی منداڵه‌كه‌تان بده‌نه‌وه‌‪ .‬دا له‌جووڵه‌كانی زارو قسه‌كانتان‬ ‫بۆالی ده‌نگه‌كان وه‌رده‌سووڕێنێ‪ ،‬رێگه‌بده‌ن جووڵه‌ی د‌هم‌و زارتان تێ������ده‌گات‌و زاری به‌چاولێكه‌ری‬ ‫رۆژی بیس������ت‌و چواره‌م منداڵ ببینێ‪ ،‬س������ه‌رو جه‌سته‌ی خۆتان له‌ئێو‌ه ده‌كاته‌و‌ه‌و دای ده‌خاته‌وه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫كۆمه‌ڵێك پیتی وه‌ك س���ڵ��اوو یاریك������ردن زۆر كرده‌وه‌كانی به‌پێی مۆسیقاو تۆن‌و‬ ‫ئاس������تی ده‌نگی ئێو‌ه هاوئاهه‌نگ‬ ‫د ه‌نگ������ی بجووڵێنن‪.‬‬ ‫‪ .2‬منداڵ م������ه‌ودای نێوان ‪ 20‬تا ده‌كات‪ ،‬ئه‌گ������ه‌ر به‌ده‌نگی به‌رزو‬ ‫‪ 25‬سانتیمه‌تری به‌باشی ده‌بینێ‪ ،‬توور‌ه قسه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌ن تووشی‬ ‫هه‌ربۆی������‌ه د‌هم‌وچاو و كه‌ره‌س������‌ه دڵه‌ڕاوكێ ده‌بێ‪.‬‬ ‫ره‌نگاڵه‌یی������ه‌كان‌و په‌نجه‌كانت������ان‬ ‫له‌كاتی جووڵ‌ه با له‌و مه‌ودایه‌دا بۆ به‌كورتی‪:‬‬ ‫منداڵه‌كه‌تان هه‌ڵبكه‌وێ‪.‬‬ ‫‪ .1‬حه‌زه‌كان������ی منداڵه‌كه‌تان بۆ‬ ‫جمووجۆڵ‌ه یه‌ك مۆسیقاییه‌كان‪،‬‬ ‫به‌قس������ه‌كردنی خ������ۆش ریتم‌و‬ ‫هه‌سته‌كانی بورووژێنن‪:‬‬ ‫له‌گه‌ڵ منداڵه‌كه‌تان قس‌ه بك‌هن‌و ئاوازشێوه‌‪ ،‬دابمركێنن‪.‬‬ ‫گۆرانی‌و ئاوازی بۆبڵێن‪ ،‬له‌خۆتانی ‪ .2‬الی������‌ه الیه‌ی بۆ بڵێ������ن‌و زۆر‬ ‫نزیك رابگ������رن‌و بیجووڵێننه‌وه‌‪ ،‬پێبكه‌نن‪.‬‬ ‫كه‌ره‌س������ه‌كان له‌مه‌ودایه‌كی ته‌واو ‪ .3‬وێك كه‌وتنی جه‌س������ته‌ییتان به‌كورتی‪:‬‬ ‫ت������ه‌واو نزیك������ه‌و‌ه به‌منداڵه‌كه‌تان له‌گه‌ڵ������ی هه‌بێ‪ ،‬تون������د بیگرن‌و ‪ .1‬من������داڵ لێت������ان راده‌مێنێ‌و‬

‫بیجووڵێننه‌وه‌‪ ،‬جۆالنه‌ی پێبكه‌ن‪،‬‬ ‫هه‌ڵیس������ووڕێنن‪ ،‬له‌كورسی یان‬ ‫النك‌ه یان هه‌رشتێك ك‌ه ده‌كرێ‬ ‫منداڵه‌كه‌تانی پێ وه‌جۆالن‌ه بخه‌ن‬ ‫كه‌ڵك وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫ل������‌ه حه‌زه‌كان������ی بۆجووڵ������ه‌‬ ‫مۆسیقاییه‌كان كه‌ڵك وه‌ربگرن‪:‬‬ ‫به‌ده‌نگ������ی مۆس������یقایی له‌گه‌ڵ‬ ‫منداڵه‌كه‌ت������ان قس������‌ه بك������ه‌ن‪،‬‬ ‫بیالوێنن������ه‌وه‌و الی������‌ه الی������ه‌ی بۆ‬ ‫بڵێن‪ ،‬كاتێك له‌باوه‌ش������تان دایه‌‬ ‫بیجووڵێننه‌وه‌و جۆالنه‌ی پێبكه‌ن‪.‬‬ ‫هه‌فته‌ی شه‌شه‌م‪:‬‬ ‫له‌هه‌فت������ه‌ی شه‌ش������ه‌م دا كاتێك‬ ‫قس������‌ه له‌گه‌ڵ منداڵه‌كه‌تان ده‌كه‌ن‬ ‫بزه‌تان بۆ لێده‌دات‌و سه‌رتان بۆ‬ ‫ده‌له‌قێنێ‪ ،‬كاتێك قسه‌ی بۆ ده‌كه‌ن‬ ‫كۆمه‌ڵێ������ك ده‌نگی كورت‌و ورده‌‬ ‫ده‌نگ به‌گه‌رووی له‌خۆی ده‌داته‌‬ ‫ده‌رێ‪.‬‬

‫له‌سه‌رتان راوه‌ست‌ه ده‌كات‪ ،‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫تا ئه‌و جێگایه‌ی ده‌توانن به‌شێوه‌ی‬ ‫راس������ته‌خۆو زیندوو د‌هم‌و چاوو‬ ‫روخس������اری خۆتان‌و پێوه‌ندی‬ ‫چاوه‌كی‌و چ������او له‌چاوانه‌كانی‬ ‫خۆتان بپارێزن‪.‬‬ ‫‪ .2‬بۆراكێش������انی س������ه‌رنجی‬ ‫منداڵه‌كه‌تانبووكه‌ڵه‌كانیله‌مه‌ودای‬ ‫بینین‌و نه‌بینین������ی منداڵه‌كه‌تان‬ ‫دا بێنن������‌ه ژوورێ‌و ببه‌ن‌ه ده‌رێ‪،‬‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام له‌هه‌ردووك‬ ‫ب‌هش‌و الی روخساری قس‌ه بكه‌ن‪.‬‬ ‫هۆگرییه‌كانی گه‌ش‌ه پێبده‌ن‪:‬‬ ‫له‌كاتی قس������ه‌كردن دا پێوه‌ندیی‬ ‫چاوه‌كی������ی خۆتان‌و منداڵه‌كه‌تان‬ ‫روخس������ارێكی‬ ‫بپارێ������زن‌و‬ ‫جێس������ه‌رنج بۆخۆتان درووست‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬منداڵه‌كه‌تان له‌هه‌ردووك‬ ‫الی د‌هم‌و چاویی������ه‌و‌ه قس������ه‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵ بك������ه‌ن بۆئه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان‬ ‫له‌ش������وێن‌ه جیاجیاكان‌و سووچه‌‬ ‫جیاجیاكانه‌و‌هببیستێ‪.‬‬


‫ئه‌و مندااڵنه‌ی ناهێڵن ئاو به‌زایه‌ بڕوات‌و به‌لوع‌ه‬ ‫كراوه‌كانی ئێره‌و ئه‌وێ ده‌گرنه‌وه‌ كه‌سانێكن ك‌ه‬ ‫خه‌ڵكیان خۆشده‌وێ‌و خه‌ڵكیش ئه‌وانی خۆشده‌وێ‬ ‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫‪8‬‬ ‫كه‌ره‌سه‌ی پێویست‪:‬‬

‫كرمی كاغه‌زی‬

‫‪ . 1‬كاغه‌زی ره‌نگی له‌دوو ره‌نگ‪.‬‬ ‫‪ . 2‬مقه‌ست‪.‬‬ ‫‪ . 3‬چه‌سپ‪.‬‬ ‫‪ . 4‬الكێشه‌‪.‬‬ ‫چۆنێتی درووستكردنی‌‪:‬‬ ‫‪ . 5‬ماجیك یان قه‌ڵه‌م‪.‬‬ ‫‪3‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪1‬‬

‫دوو پارچ‌ه كاغه‌ز به‌درێژایی ‪30‬سانتیمه‌ترو پانی‬ ‫‪2‬سانتیمه‌تر ببڕن‪ .‬له‌هه‌ر ره‌نگێك ته‌نها یه‌ك دانه‌‪،‬‬ ‫ئێ������و‌ه ده‌توانن درێژاییه‌كه‌ی زیاتریش بكه‌ن‪ ،‬دیار‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر حه‌زتان لێبوو ك‌ه كرمه‌كه‌تان درێژتر بێ‪.‬‬ ‫‪2‬‬

‫دوو پارچ‌ه كاغه‌ز به‌ش������ێوه‌ی س������توونی‬ ‫له‌سه‌ر یه‌ك دابنێن‌و سه‌ره‌كانیان به‌چه‌سپ‬ ‫به‌یه‌كه‌و‌ه بچه‌سپێنن‪.‬‬ ‫‪4‬‬

‫له‌دواید‌ا كاغه‌زی یه‌كه‌م ك‌ه‬ ‫كه‌وتۆت‌ه بنه‌و‌ه به‌سه‌ر كاغه‌زی‬ ‫سه‌ره‌وه‌دا بنووشتێننه‌وه‌‪.‬‬

‫كاغه‌زی دووه‌م بۆ الی سه‌ره‌و‌ه‬ ‫به‌س������ه‌ر كاغ������ه‌زی یه‌كه‌مدا‬ ‫بنووشتێننه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪5‬‬

‫بیره‌وه‌ری‬ ‫بیره‌وه‌ری‬

‫ئه‌م دوو قۆناخ‌ه ئه‌وه‌ند‌ه دووپات بكه‌ن������ه‌و‌ه تا هه‌ردووك كاغه‌زه‌كانتان به‌ته‌واوی‬ ‫ده‌نووشتێننه‌وه‌و هیچیان لێ نامێنێته‌و‌ه بۆنووشتاندنه‌وه‌‪ .‬بۆ چاو و زاری كرمه‌كه‌شتان‬ ‫ده‌توانن له‌ماجیك یان قه‌ڵم كه‌ڵك وه‌ربگرن‪ .‬جوان سه‌یری وێنه‌كان بكه‌ن با هه‌ڵ‌ه‬ ‫نه‌كه‌ن‪.‬‬

‫من سه‌گێكم هه‌ی‌ه ناوی "تانی"یه‌‪ .‬رۆژێك‬ ‫كاتێك ك‌ه له‌خه‌ودابووم هه‌ستمكرد كه‌سێك‬ ‫ده‌ملێسێته‌وه‌‪ ،‬ك‌ه له‌خه‌و هه‌ستام‌و چاوه‌كانم‬ ‫كرده‌وه‌‪ ،‬بینیم زمانێكی په‌مه‌یی له‌به‌ر چاومه‌‪.‬‬ ‫زوو به‌سه‌ر سوڕماوی هه‌ستام‌و پاڵم به‌شتێكه‌و‌ه‬ ‫ناو فڕێمدا ئه‌وال‪ ،‬وتم‪ :‬وه‌ی! ئه‌وه‌چییه‌!‬ ‫ك‌ه جوان سه‌یرمكرد بینیم تانی بوو‪ ،‬ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫پێكه‌نیم نه‌بێته‌وه‌‪ ،‬من پێده‌كه‌نیم‌و ده‌موت‪ :‬ها‬ ‫ها ها ها ها‪ ...‬تانیش وایده‌زانی ده‌وه‌ڕێم‬ ‫هه‌ربۆی‌ه ئه‌ویش ده‌ستیكرد به‌وه‌ڕین‪ :‬حه‌و حه‌و‬ ‫حه‌و حه‌و حه‌و‪!...‬‬ ‫گوڵێ له‌هه‌ولێر‬

‫ر‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫گ‬ ‫بك م‬ ‫‌هن‬


‫ئه‌و مندااڵنه‌ی وانه‌كانیان دوا ناخه‌ن‌و به‌زووترین كات‬ ‫ده‌ینووسنه‌وه‌و حازری ده‌كه‌ن هه‌میش‌ه‬ ‫نمره‌ی باش وه‌رده‌گرن‬ ‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫یاری‌و گۆرانی‬ ‫‪ . 1‬به‌سه‌ت برا مێزه‌رێك؟‬ ‫‪ . 2‬ئه‌وه‌چیی‌ه گیز‌ه گیزێتی‪،‬‬ ‫عال������ه‌م به‌ته‌مای خوش������ه‌ی‬ ‫میزێتی؟‬ ‫‪ . 3‬چوار مامم هه‌ن‌ه له‌چۆمێ‪،‬‬ ‫تیران داوێن‌ه گۆمێ؟‬

‫واڵمی مه‌ته‌ڵه‌كانی پێشوو‪:‬‬ ‫‪ .1‬كراس‬ ‫‪ .2‬چه‌ك‬ ‫‪ .3‬ره‌شماڵ‬

‫ژیال ئاسۆ‪ 3 ،‬ساڵ ل ‌ه سلێمانی‬

‫منداڵینه‌ ده‌س������تی یه‌ك بگرن‪ ،‬بازنه‌یه‌ك دروست‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬هه‌ڵس������ووڕێن‌و یه‌كتان ئه‌م به‌ندو گۆرانیی‌ه‬ ‫بڵێت‌و ئه‌وانیتریش له‌دووی بڵێنه‌وه‌‪:‬‬

‫هه‌ی بۆقه‌ بۆق‌ه‬ ‫هه‌ی بۆقه‌ بۆقه‌ بۆقه‌‬ ‫ئه‌سپی كاكم بۆ زین كه‌‬ ‫كاك������م چوو‌ه ژن‬ ‫بێنێ‬ ‫ژنی شابه‌گوڵ بێنێ‬ ‫ئاور به‌گڕ‌ه گڕ بێنێ‬ ‫سوپاس بۆ ئه‌م‬ ‫مه‌نجه‌ڵ به‌كوڵ‌ه كوڵ بێنێ‬ ‫خۆشه‌ویستان‌ه ك‌ه واڵمی‬ ‫خارا بۆ باجی بێنێ‬ ‫درووستیان بۆ ناردبووینه‌وه‌‪ :‬سه‌ول‌ه بۆ تاجی بێنێ‬ ‫بۆق بۆقیله‌ی نێو ئاوێ‬ ‫بۆم وه‌ره‌ به‌ر ته‌نكاوێ‬ ‫چراخان له‌هه‌ولێر‬ ‫ماچ كه‌م خاڵی ال چاوێ‬

‫كانیاو ئاكام له‌چۆمان‬ ‫دلێر شێرزاد له‌سلێمانی‬ ‫ده‌وه‌ن دڵزار له‌هه‌ڵه‌بجه‌‬

‫مه‌حموود شكاك نژاد‬

‫کانیاو فه‌ره‌یدون ‪ 15‬مانگ له‌سوید‬


‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪ 30‬رۆژ چێژوه‌رگرت ‌ن له‌كاركردن‬ ‫ی سه‌ركه‌وتنته‌‬ ‫ی ئامانجه‌كانت فاكته‌ر ‌‬ ‫دیاریكردن ‌‬ ‫‪2‬‬

‫دیاریكردنی ئامانج به‌وێناكردن‌و ئه‌و‬ ‫ئاره‌زووه‌ی ده‌مانه‌وێت ده‌ستپێده‌كات‪.‬‬ ‫داڕش������تنی به‌رنام‌ه نه‌خشه‌ی رێگای‌ه‬ ‫بۆگه‌ش������تن به‌ئامانجه‌كان‌و هانده‌ری‬ ‫س������ووته‌مه‌نیه‌ك‌ه ك������‌ه ده‌مانگه‌یه‌نێت‌ه‬ ‫ئه‌و ش������وێنه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێ له‌سه‌ره‌تادا‬ ‫ئامانجێكم������ان هه‌بووبێ������ت‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌زانین بۆ كوێ ده‌ڕۆین ئه‌وسا‬ ‫هه‌ر رێگایه‌ك به‌ره‌و خۆیمان ده‌بات‪.‬‬ ‫ل������ه‌و كاته‌دا ئیتر گرنگ نیی‌ه له‌گ‌ه ‌ڵ‬ ‫ژیانماندا چیده‌كه‌ین‪ .‬له‌راس������تیدا‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌زانین له‌ژیانماندا به‌ره‌و كوێ‬ ‫ده‌ڕۆین كاتێك ده‌گه‌ین‌ه ئه‌و شوێنه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وێ ناناسین‪.‬‬

‫ئامانجه‌كانمان ده‌بێ دوور بێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم نه‌ك دوور ل‌ه روانین‬ ‫سیستمێكیهانده‌رله‌ناخیهه‌مووماندا‬ ‫هه‌یه‌‌و به‌رده‌وام به‌ره‌و پێشمان ده‌بات‌و‬ ‫ده‌توانین وزه‌كانمان له‌سه‌رلێشێواوی‌و‬ ‫بێ ئامانج������ی دا به‌فێڕۆ بده‌ین یان‬ ‫هه‌وڵه‌كانمان بخه‌ین‌ه سه‌ر هه‌ندێ كاری‬ ‫به‌بایه‌خ‪ .‬كاره‌كه‌مان چ س������كرتێری‬ ‫ی������ان ئه‌ندازیاری یان مامۆس������تایی‬ ‫بێت‪ ،‬هه‌ڵبژاردنی هوشیارانه‌مان‌ه ك‌ه‬ ‫وزه‌كانمان به‌ره‌و ئامانجێك ئاراست‌ه‬ ‫ده‌كات‌و ده‌توانێت هه‌موو جیاوازییه‌ك‬ ‫ل‌ه ژیانماندا دابین بكات‪.‬‬

‫‪6‬‬

‫هه‌ی������ه‌‌و ئامانجه‌ك������ه‌ی له‌به‌رامبه‌ردا‬ ‫ده‌بینێت‪.‬‬ ‫یه‌كه‌م هه‌نگاو بۆ گه‌یشتن به‌سه‌ركه‌وتن‬ ‫له‌به‌رچاوگرتن������ی ئامانجێك������ی‬ ‫دیاریكراو‌و پاشان ئاراسته‌پێكردنی‬ ‫هه‌موو ئه‌و كارانه‌ی‌ه ك‌ه به‌به‌رده‌وامی‬ ‫له‌و ئاراسته‌یه‌دایه‌‪.‬‬

‫له‌فارسییه‌وه‌‪ :‬هه‌میش‌ه شوان‬

‫به‌رنامه‌یه‌كی ئاڵتۆنی بۆسه‌ركه‌وتن‬ ‫ده‌كرێ مێش������كی م������رۆڤ له‌گ‌ه ‌ڵ‬ ‫سیستمی كونتڕۆڵكردنی موشه‌كی‬ ‫ئاراسته‌كراودا پێوان‌ه بكرێت‪ .‬كاتێك‬ ‫ئامانج دیاری كرا‪ ،‬سیس������تمی خۆ‬ ‫رێكخ‌هر‌و په‌رچدانه‌وه‌ی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ر‬ ‫به‌به‌رده‌وامی ئاڕاس������ته‌ی رۆیشتنی‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌ئامانجه‌كان چاكس������ازی‬ ‫تێ������داده‌كات‪ ،‬كاتێ������ك ئامان������ج‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی دیاریكراو ده‌ستنیشان‬ ‫نه‌كرێت‪ ،‬ی������ان زۆر له‌و‌ه دوور بێت‪،‬‬ ‫موش������ه‌ك به‌ش������ێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ‬ ‫ده‌ڕوات‌ه پێش������ه‌و‌ه تا سووته‌مه‌نیه‌كه‌ی‬ ‫ته‌واو بێت یان له‌رێگای سیس������تمی‬ ‫خۆرێكخ������ه‌ر ئاگ������ر بفیش������كێت‪،‬‬ ‫مرۆڤه‌كانیش به‌شێوه‌یه‌كی هاوشێو‌ه‬ ‫هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫‪3‬‬

‫‪4‬‬

‫‪5‬‬

‫ده‌ستنیشانکردنی ئامانجه‌کانمان هه‌وێنی سه‌رکه‌وتنمانه‌‬ ‫رێگاكانی گه‌یشتن ب‌ه سه‌ركه‌وتن‬ ‫‪ .1‬خه‌ونێك هه‌ڵبژێرن‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئ������ه‌و خه‌ون‌ه له‌گ������‌ه‌ڵ هاندان ‪+‬‬ ‫جێبه‌جێكردن دا تێكه‌ڵی بكه‌ن‪.‬‬ ‫‪ .3‬بۆماوه‌یه‌كی درێژخایه‌ن راهێنان ‪+‬‬ ‫رێكخستنی پێ زباد بكه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌نجامه‌ك‌ه بۆ ئێمه‌‪ :‬گه‌یشتن به‌ئامانج‪،‬‬ ‫هه‌ر ئامانجێك ك‌ه دیاری كرابێت‪.‬‬ ‫چێژوه‌رگرتن له‌كار له‌هه‌ستی ئاسایش‬ ‫سه‌رچاو‌ه ده‌گرێت ك‌ه ده‌زانین به‌شی‬ ‫پێویستی بۆسه‌ركه‌وتنی ناخی خۆی‬ ‫هه‌ی‌ه به‌ده‌ست دێت‪.‬‬ ‫زه‌حمه‌تكێشانبه‌بێئامانج‪،‬كه‌شتیه‌كی‬ ‫بێ سوكانه‌‪ .‬زۆربه‌ی خه‌ڵك له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫بیرۆكه‌ی ده‌ستنیشانكردنی ئامانج دا‬ ‫خۆڕاگری ده‌ك‌هن‌و به‌بۆچوونی ئه‌وان‬ ‫وشك‌و ناخوڵقێنه‌ره‌‪.‬‬ ‫ئه‌و وێنای‌ه ك‌ه ده‌ره‌نجام هه‌موو شتێك‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌بێت‌و "هه‌ر چێ ئه‌بێت‬ ‫باببێ������ت" وادیار‌ه كارێك س������اد‌ه‬ ‫دێت‌ه به‌رچ������او‪ ،‬بۆی‌ه زۆربه‌ی خه‌ڵك‬

‫هیچ ئامانجێكیان نیی������ه‌‪ .‬ده‌فته‌ری‬ ‫سه‌رژمێریه‌كانیان به‌گه‌شت‌و سه‌یران‬ ‫پڕده‌كه‌نه‌و‌ه تا زه‌ینیان به‌سه‌ر هه‌ندێ‬ ‫چاالكی‌و پرۆسه‌دا ته‌ركیز بكه‌ن ك‌ه‬ ‫ده‌توانێت ئه‌وان‌ه به‌ئامانج بگه‌یه‌نێت‪.‬‬ ‫ئه‌وان‌ه ته‌نها ئومێدیان به‌باشترینه‌كانه‌‌و‬ ‫خۆیان ده‌خه‌ن‌ه ناو رووداوی ژیان‪.‬‬ ‫كاتێك كه‌شتی مه‌به‌ستێكی نه‌بێت‪،‬‬ ‫هیچ بایه‌كی به‌هه‌ڵكه‌وت نایه‌ت‬ ‫ره‌نگ������‌ه له‌كاركردنی به‌بێ ئامانجدا‬ ‫نه‌ختێ چێژ ش������اردرابێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئ������ه‌وه‌ش نائومێدك������ه‌ره‌‪ .‬روانگ������ه‌‌و‬ ‫شێوه‌ی هه‌ڵسوكه‌وتی نێگه‌تیڤ‌و رێز‬ ‫له‌خۆنانی الواز له‌دۆڕاندن‌و زه‌حمه‌تی‬ ‫به‌بێهود وه‌كو گه‌شتكردن له‌كه‌شتی‬ ‫بێ س������وكاندایه‌‪ .‬ئه‌و كه‌سان‌ه به‌هۆی‬ ‫بێتوانای������ی ك‌ه ناتوانن كه‌ش������تیه‌ك‌ه‬ ‫ئاراس������ت‌ه بده‌ن ب������ه‌ره‌و به‌نده‌رێكی‬ ‫نادیار ده‌ڕوات‪ ،‬چونك‌ه هیچ شتێك‬ ‫له‌جیهاندا ناتوانێت ببێت‌ه به‌ربه‌ستی‬ ‫تاكه‌كه‌س������ی ك‌ه روانگه‌ی پۆزه‌تیڤی‬

‫دیاریكردنی ئامانجێك له‌ژیاندا‬ ‫زۆربه‌م������ان ئامانجمان هه‌ی‌ه ـ چ لێی‬ ‫به‌ئاگابین یان نا‪ ،‬هه‌ندێ واتا له‌ژیاندا‬ ‫وه‌كو ئارامی‪ ،‬سامان‌و ده‌وڵه‌مه‌ندی‪،‬‬ ‫ژیان‪ ،‬په‌س������ه‌ندبوون‪ ،‬ته‌ندروستی‌و‬ ‫س������ه‌ركه‌وتن ئه‌مان������‌ه وه‌ك������و چه‌ند‬ ‫ئامانجێكی بێ لێك������ده‌ر ده‌مێننه‌وه‌‪.‬‬ ‫ره‌نگ‌ه زۆر س������ه‌رقا‌ڵ بی������ن‪ ،‬له‌وانه‌ی‌ه‬ ‫له‌و پرۆژه‌‌و لێپرسراوێتانه‌ی له‌هه‌موو‬ ‫بواره‌كانی ژیاندا باڵوبوونه‌ته‌و‌ه لێی‬ ‫قوو‌ڵ ببینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌رگیز به‌ئامانج‬ ‫نه‌گه‌ین‪ ،‬چونك‌ه ئامانجێكمان به‌ده‌ست‬ ‫نه‌هێناوه‌‪.‬‬ ‫ده‌ستنیش������انكردنی باشی كاره‌كان‬ ‫بۆگه‌یش������تن به‌ئامانج كاریگه‌ر‌ه ك‌ه‬ ‫ئامانجێك������ی راش������كاو‌و دیاریكراو‬ ‫ده‌ستنیشان بكه‌ین‪ .‬ئه‌و‌ه بنووسین‌و‬ ‫هه‌موو رۆژێك بۆ چه‌ندین جار له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و وشه‌‌و وێنا‌و سۆزان‌ه ته‌ركیز بكه‌ین‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك وه‌ك وابێت ئێستاك‌ه پێی‬ ‫گه‌یش������تبێتین‪ .‬به‌خته‌وه‌ری‪ ،‬سامان‌و‬ ‫سه‌ركه‌وتن دووه‌م به‌ره‌هم‌و ده‌ره‌نجامی‬ ‫دیاریكردن������ی ئامانجه‌‌و ناتوانن ببن‌ه‬ ‫خودی ئامانجه‌كه‌‪.‬‬ ‫به‌چ شێوه‌یه‌ك ئامانجه‌كانمان‬ ‫ده‌ستنیشان بكه‌ین؟‬ ‫له‌سه‌ر الپه‌ڕه‌یه‌كی كاغه‌ز ئه‌و شته‌ی‬ ‫ك������‌ه بۆئێو‌ه ده‌بێت‌ه ه������ۆی زیاترین‬ ‫ش������ادومانی‌و خوش������حاڵی له‌ژیان‌و‬ ‫له‌كاردا بینووسن‪ .‬هه‌ر چه‌ند پێمان‬ ‫خۆش‌ه پێڕستێك له‌ئامانج‌و خه‌ون‌و‬ ‫ئامانجه‌كانمان ده‌ستنیشان بكه‌ین‪.‬‬ ‫ئه‌مان‌ه هه‌رچه‌ن������د دیاریكراوتر بن‪،‬‬ ‫ئامانجه‌كان روونتر‌و ته‌ركیزی زه‌ین‬ ‫به‌س������ه‌ر ئه‌وانه‌دا باش������تر ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌س������ه‌رووی الپه‌ڕه‌كه‌و‌ه بینووسین‬ ‫"ده‌مه‌وێت"‪ .‬ئه‌م كار‌ه ده‌بێت‌ه هۆی‬ ‫رێگ������ری له‌ب������ه‌رده‌م خه‌یاڵكردنی‬ ‫بێهوود‌ه ك‌ه به‌پاش هه‌ندێ وش������‌ه‬ ‫وه‌كو "خۆزگ‌ه ‪ "...‬به‌مێشكدا دێت‌و‬

‫چۆن په‌یوه‌ندییه‌كانت گه‌ش ‌ه پێده‌ده‌یت؟‬ ‫میشێل لی‌و ئیزاین ئارنیكلس‬ ‫فێربون ‌ی چۆنیه‌ت ‌ی گه‌شه‌پێدان ‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان زۆرگرنگه‌‪.‬‬ ‫ته‌نها بۆژیان ‌ی پیشه‌ی ‌ی نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆژیان ‌ی تاكه‌كه‌سیشت‬ ‫سود ‌ی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫چه‌ندینجار هاوڕێكان پێكه‌و‌ه شه‌ڕیان بو‌ه له‌سه‌ر ئه‌و‌هی‌‬ ‫نه‌یان زانیو‌ه په‌یوه‌ند ‌ی ببه‌ستن‪ .‬به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌‪ ،‬چه‌ندین‬ ‫كارمه‌ند گه‌ش������ه‌یان س������ه‌ندوه‌‪ ،‬چونك‌ه كه‌سێك بوون‬ ‫توانیویان‌ه په‌یوه‌ند ‌ی باش له‌گه‌ڵ هاواڵتیاندا دروست بكه‌ن‪.‬‬ ‫ئێستا باس له‌چه‌ند ڕێگایه‌ك ده‌كه‌ین ك‌ه فێرت بكات به‌چ‬ ‫شێوازێك گه‌ش‌ه به‌په‌یوه‌ندیه‌كانت بده‌یت ك‌ه كاریگه‌ری‌‬ ‫له‌سه‌ر ژیانت هه‌بێت‪:‬‬ ‫ڕێگای یه‌كه‌م‪ :‬باوه‌ڕ به‌خۆت بكه‌‬ ‫متمانه‌كردن به‌خ������ۆت گرنگه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر دڵنیا نیت له‌خۆت‪،‬‬ ‫چۆن كه‌س������ان ‌ی تر ده‌توانن پشتت پێببه‌ستن‪ ،‬فێربونی‌‬ ‫گه‌ش������ه‌پێدان ‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان متمان‌ه به‌خۆبون به‌هێزتر‬ ‫ده‌كات‪ .‬ئاسانترین ڕێگا ئه‌وه‌ی‌ه ك‌ه له‌به‌رده‌م ئاوێنه‌یه‌كدا‬ ‫بوه‌ستیت‌و بۆخۆت بڵێیت ك‌ه چۆن ده‌توانیت هه‌مو شته‌‬ ‫باش������ه‌كان ‌ی خۆت‌و ئه‌وان‌ه ‌ی ك‌ه به‌رامبه‌ره‌كه‌ت به‌دڵیه‌تی‌‬ ‫بڵێیت‌و جه‌خت ‌ی له‌سه‌ر بكه‌یته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش یاریده‌ده‌ر ده‌بێت‬ ‫بۆمه‌شقكردن ‌ی قسه‌كردن له‌به‌رده‌م ئاوێنه‌یه‌كدا‪ .‬هه‌ندێك‬ ‫كه‌س هه‌رگیز مه‌شقیان له‌وتووێژدا نه‌كردوو‌ه بۆی‌ه ده‌نگی‌‬

‫خۆیان به‌نامۆ دێت‌ه به‌رگوێ‌‪ ،‬زۆر قس������‌ه بكه‌‪ ،‬ئه‌و كاته‌‬ ‫متمان‌ه ‌ی زیادت به‌خۆت ده‌بێت‪.‬‬ ‫ڕێگا ‌ی دووه‌م‪ :‬له‌هه‌واڵه‌كان ئاگادارب‌ه‬ ‫ڕێگایه‌ك������ ‌ی كاریگه‌رتر ب������ۆ چۆنیه‌ت ‌ی گه‌ش������ه‌پێدانی‌‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌كان ئه‌وه‌ی‌ه ك‌ه به‌ئاگا بیت له‌ڕوداو‌ه نوێكان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫چۆن ئه‌م‌ه ده‌كه‌یت؟ زانین ‌ی ڕوداوه‌كان هێز ‌ی زانیاریت‬ ‫پێده‌به‌خشێت‪ .‬هه‌ركاتێك كه‌س������ێك باس له‌بابه‌تێكی‌‬ ‫گرنگ بكات‪ ،‬تۆ شتێك ‌ی تازه‌ترت پێیه‌‪.‬‬ ‫ڕێگا ‌ی سێیه‌م‪ :‬له‌زمان ‌ی جه‌ست‌ه ئاگادار به‌‬ ‫فێرب������ون ده‌ربار‌ه ‌ی زمان ‌ی جه‌س������ت‌ه س������ودێك ‌ی زۆرت‬ ‫پێده‌به‌خش������ێت‪ .‬چیتر خه‌ڵك هه‌و‌ڵ نادات به‌س������ه‌رتدا‬ ‫تێپه‌ڕبێت‪ ،‬چونك‌ه زمان ‌ی جه‌سته‌ت له‌یادناكرێت‪،‬‬ ‫بۆنمونه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ویس������تت وه‌ك هاوڕێیه‌ك وابیت‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫هاوڕێیان‌ه ده‌ربكه‌وی������ت‪ ،‬پێویس������ت‌ه له‌كاردانه‌وه‌كانتدا‬ ‫به‌ئاگابیت‪.‬‬ ‫شتێك ‌ی گرنگ‌ه ك‌ه فێرببیت چۆن گه‌ش‌ه به‌په‌یوه‌ندیه‌كانت‬ ‫ده‌ده‌یت‪ .‬ئه‌و كه‌سان‌ه ‌ی په‌یوه‌ند ‌ی به‌باش ‌ی ده‌به‌ستن‪ ،‬هه‌میشه‌‬ ‫چ له‌ماڵه‌وه‌و چ له‌س������ه‌ر كار واده‌رده‌كه‌ون ك‌ه پش������تیان‬ ‫پێببه‌سترێت‌و ڕێبه‌ربن‪ ،‬ئه‌مه‌ش شتێك ‌ی گرنگ‌ه ك‌ه بتوانیت‬ ‫ئه‌و جۆر‌ه بیروبۆچون‌ه له‌كه‌س������ان ‌ی به‌رامبه‌رتدا بۆخۆت‬ ‫دروست بكه‌یت‪.‬‬

‫‪13‬‬

‫سه‌رقاڵی ده‌كات‪ ،‬بۆنموون‌ه سه‌یر الی‬ ‫خواره‌و‌ه بكه‌ین‪:‬‬ ‫ده‌مه‌وێت‪ ،‬به‌خته‌وه‌ر بم‪( .‬چ شتێك‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆی شادومانی‌و به‌خته‌وه‌ریم؟)‬ ‫پاره‌یه‌كی زۆرم هه‌بێت‪( .‬ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫چ خزمه‌تگوزارییه‌كدا؟)‬ ‫ناوبانگ ده‌رك‌هم‪ (.‬ل‌ه چ بوارێكدا؟)‬ ‫ببم‌ه به‌ڕێوه‌به‌ری گشت كۆمپانیاكه‌‪.‬‬ ‫به‌هه‌ڵهێنانی چ هه‌نگاوێك؟‬ ‫ببم‌ه خاوه‌ن������ی كاری خۆم‪( .‬ل‌ه چ‬ ‫بوارێكدا؟)‬ ‫له‌بواری ماڵییه‌و‌ه بیرم ئاسوود‌ه بێت‪.‬‬ ‫(ب‌ه چ بڕ‌ه پاره‌یه‌ك؟)‬ ‫له‌ته‌مه‌نی ‪60‬ساڵیدا خانه‌نشین بكرێم‪.‬‬ ‫(ب‌ه چ موچه‌یه‌ك؟)‬ ‫گه‌شتی زۆر بك‌هم‪(.‬بۆ كوێ‪ ،‬كه‌ی؟)‬ ‫له‌نزیك ماڵی خۆمدا كاربك‌هم‪(.‬مافی‬ ‫هه‌ڵبژاردنم كامانه‌ن؟)‬ ‫كاتێكی زۆر بۆ خێزانه‌كه‌م ته‌رخان‬ ‫بكه‌م‪( .‬چ������ۆن ده‌توانم كاتی به‌تاڵی‬ ‫زیاترم له‌به‌رده‌ستدا بێت؟)‬ ‫ئه‌م ئامانجان‌ه ده‌بێ ببن‌ه په‌رچدانه‌وه‌‌و‬ ‫خواست‌و پێویستیه‌كانمان‪ ،‬نه‌ك ئه‌و‬ ‫ش������تانه‌ی ك‌ه پێمانوای‌ه ده‌بێ هه‌مان‬ ‫بێت یان ئه‌وه‌ی كه‌سانی تر لێمان‬ ‫چاوه‌ڕوانی ده‌ك������ه‌ن‪ .‬ئێم‌ه به‌دوای‬ ‫شادومانی‌و خوشحاڵی خۆمانین نه‌ك‬ ‫ره‌زامه‌ندی‌و خوشحاڵی كه‌سانی تر‪.‬‬ ‫پێڕس������ته‌كه‌مان به‌دڵ������ی خۆم������ان‬ ‫هه‌رچه‌ن������د الپه‌ڕه‌ی پێویس������ت‌ه با‬ ‫بنووسرێت‪ .‬له‌كاتێكدا پێرسته‌كه‌مان‬ ‫ئام������اد‌ه ده‌كه‌ین ه������ه‌ر ئامانجێكی‬ ‫تر به‌مێش������كماندا دێت بینووسین‪.‬‬ ‫ئامانجه‌كانمان بژمێرین‌و هه‌وڵبده‌ین‬ ‫له‌د‌ه دان‌ه زیاتر نه‌بێت‪ .‬ریزیان بكه‌ین‪.‬‬ ‫له‌حاڵێكدا ته‌ركیزمان خستۆت‌ه سه‌ر‬ ‫یه‌كێك له‌وان‌ه له‌یه‌كه‌مین تا ده‌یه‌مین‪،‬‬ ‫ره‌نگ‌ه پێویس������ت بكات دیس������انه‌و‌ه‬ ‫پێڕس������ته‌كه‌مان رێك‌وپێك بكه‌ین‪.‬‬ ‫هه‌ر راده‌یه‌ك كاتی پێویس������ت بێت‬ ‫كاتی ب������ۆ ته‌رخان بك������ه‌ن‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫پێشتر كارێكی وه‌هاتان نه‌كردوو‌ه‬ ‫پێتان وانه‌بێت چه‌ن������د هه‌فت‌ه یان‬ ‫ته‌نان������ه‌ت چه‌ند مان������گ ماوه‌یه‌كی‬ ‫زۆره‌‪ .‬ده‌ره‌نج������ام ئامانجی گرنگی‬ ‫ژیانمان ك‌ه به‌المانه‌و‌ه گرنگن لێیان‬ ‫تێده‌گه‌ین‪.‬‬ ‫كاتێك ئامانجه‌كانمان ده‌ستنیشان‬ ‫كرد به‌ژێر س������ێ ئامانجی گرنگ‌و‬

‫سه‌ره‌كیماندا هێڵێك بێنین‪ ،‬ئه‌مان‌ه‬ ‫هه‌مان ئه‌و ئامانجانه‌ن ك‌ه له‌چێژه‌كانی‬ ‫كاردا كاریگه‌ریه‌كی زۆریان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر كاغه‌زێك به‌ئه‌ندازه‌ی ‪ 8‬بۆ‬ ‫‪ 12‬دیسانه‌و‌ه ئه‌م ئامانجان‌ه بنووسین‪.‬‬ ‫به‌رده‌وام ئه‌م كاغه‌زه‌مان له‌گه‌ڵدا بێت‌و‬ ‫هه‌رچه‌ند جارێك سه‌یرێكی بكه‌ین‪.‬‬ ‫كاتێك رووب������ه‌ڕووی بڕیاردانێك‬ ‫ده‌بینه‌و‌ه پرس������یار له‌خۆمان بكه‌ین‬ ‫ئایا بڕیاره‌كه‌م������ان ئێم‌ه به‌ئامانج‌ه‬ ‫گه‌وره‌كانی ژیانمان نزیكتر ده‌كاته‌و‌ه‬ ‫یان دوورت������ر ‌ی ده‌خاته‌وه‌؟ له‌م كات‌ه‬ ‫به‌دواو‌ه ته‌نها ئ������ه‌و كاران‌ه ئه‌نجام‬ ‫بده‌ین ك‌ه به‌ئامانجه‌كانمان نزیكمان‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬

‫ده‌ستنیشانكردنیئامانج‬ ‫له‌جێبه‌جێكردندا‬ ‫‪ .1‬چه‌ند ئامانجێك دیاری بكه‌ین‬ ‫ك������‌ه به‌المانه‌و‌ه گرنگ������ن‪ ،‬كاتێك‬ ‫بۆباش������تركردنی ژیان������ی خۆمان‌و‬ ‫خێزان‌و بنه‌ماڵه‌كه‌مان ته‌رخان بكه‌ین‬ ‫به‌و ش������ێوه‌ی‌ه له‌كاری رۆژانه‌ماندا‬ ‫چێژێكی زیاتر وه‌رده‌گرین‪.‬‬ ‫‪ .2‬له‌گ‌ه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌دا هه‌ڵسوكه‌وت‬ ‫بكه‌ین ك‌ه له‌ژیانیاندا به‌ئامانجه‌كانیان‬ ‫گه‌یشتوونیانخۆیانیانبۆئامانجێك‬ ‫ته‌رخ������ان ك������ردوو‌ه ك������‌ه ئێمه‌ش‬ ‫هه‌مان ئامانجی ئه‌و كه‌سه‌مان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌هه‌ڵسوكه‌وت له‌گ‌ه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی‬ ‫ك‌ه مه‌س������ه‌له‌ی چاره‌س������ه‌رنه‌كراوی‬ ‫هاوش������ێوه‌یان هه‌ی‌ه ی������ان به‌هۆی‬ ‫به‌ده‌س������ت نه‌هێنانی ئامانجه‌كانمان‬ ‫تووشی دۆڕان بووین دوور بگرین‪.‬‬ ‫‪ .3‬ئامانج������ی گه‌ور‌ه ب������ۆ خۆمان‬ ‫ده‌ستنیشان بكه‌ین‪ .‬ره‌نگ‌ه نه‌توانین‬ ‫به‌خه‌ونه‌كانمان بگه‌ی������ن‪ ،‬به‌اڵم له‌و‬ ‫كاته‌دا به‌خته‌وه‌ری‌و س������ه‌ركه‌وتنی‬ ‫زیاتر به‌ده‌ست دێنین‪.‬‬ ‫‪ .4‬جارێ������ك ك������‌ه ئامانجه‌كانمان‬ ‫ده‌ستنیش������ان بكه‌ین به‌شێلگێران‌ه‬ ‫به‌دوای������دا بچین‌و به‌ش������ێوه‌یه‌كی‬ ‫بۆنزیكبوون������‌ه‬ ‫پێداگران������‌ه‬ ‫به‌خه‌ونه‌كانمان چاالكی پیش������ان‬ ‫بده‌ین‪.‬‬ ‫ئه‌و كه‌س������انه‌ی چێژ له‌كاره‌كانیان‬ ‫وه‌رده‌گرن‪ ،‬ئه‌م راستی‌ه ده‌ده‌ن‌ه مێشك‬ ‫كه‌‪ :‬ناسینی مه‌به‌ست‌و ئامانج‪ ،‬نیوه‌ی‬ ‫پێوان‌و بڕینی رێگاكه‌یه‌‪.‬‬


‫شه‌وێك مشكێك به‌مارێك ده‌ڵێ‪ :‬تكای‌ه ده‌كرێ‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه له‌وشه‌ی "ش" كه‌ڵك وه‌رنه‌گری؟‬ ‫ماره‌ك‌ه ده‌ڵێ‪ :‬باش‌ه مشك‌ه شه‌وشاد رۆیشتم ش ش ش‪!..‬‬ ‫په‌رگاڵێك مێشكی ده‌شڵه‌قێ الكێش‌ه ده‌كێشێته‌وه‌!!!‬ ‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫له‌باوكێكی پیر ده‌پرسن‪ :‬ئه‌رێ خاڵ‌ه چه‌ند منداڵت‬ ‫هه‌یه‌؟‬ ‫ده‌ڵێ‪ :‬وه‌اڵ نازانم یه‌ك منداڵی ‪50‬ساڵه‌م هه‌ی‌ه یان‬ ‫پێنج منداڵی ‪10‬ساڵه‌م هه‌یه‌!‬

‫رۆژنامه‌‪ :‬خواردنی ماسی ده‌بێت‌ه هۆی ئه‌وه‌ی‬ ‫منداڵه‌كانتان زوو فێر ‌ی قسه‌كردن ببن‪.‬‬ ‫پشیل‌ه روو به‌خاوه‌ن ماڵ‪ :‬وه‌اڵ ئه‌م ماسییه‌م‬ ‫بۆ خۆم ناوێ‪ ،‬پێشنیازی دكتۆره‌‪ ،‬ئاخر‬ ‫بێچووه‌كه‌م وه‌قه‌س‌ه نایه‌!!!‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ب ‌ه‌س ‌ه‌رهات ‌ه‌كانی دوورگه‌‬ ‫به‌سه‌رهاتی پێنجه‌م‪:‬‬ ‫دوورگ‌ه ل‌ه ناو پۆل دانیشتووه‌‪.‬‬ ‫مامۆستاكه‌یان خه‌ریك‌ه وانه‌ی بیركارییان‬ ‫پێده‌ڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫س������یروان وه‌ك هه‌میش������‌ه له‌دواو دواوه‌ی‬ ‫پۆله‌كه‌یان دانیشتووه‌‪ .‬س������یروان به‌كاغه‌ز‬ ‫فرۆكه‌یه‌كی سازكردووه‌‪ .‬سیروان چاوه‌ڕوانه‌‬ ‫مامۆستاكه‌یان رووبكات‌ه ته‌خته‌ره‌شه‌كه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا رووی كرد‌ه ته‌خته‌ره‌شه‌كه‌‪.‬‬ ‫س������یروان فڕۆكه‌كه‌ی فڕێدا بۆ پێش������ێ‪.‬‬ ‫فرۆكه‌ك‌ه له‌پشته‌سه‌ری هیوا كه‌وت و به‌ربۆوه‌‬ ‫به‌رده‌می رۆژان‪ .‬س������یروان خۆی ل‌ه گێلی‬ ‫دا‪ .‬س������یروان به‌و خۆگێلكردنه‌‪ ،‬ده‌یه‌ویست‬ ‫وا نیش������ان بدات كه‌‪ ،‬یانی ئه‌من ئه‌و كاره‌م‬ ‫نه‌كردووه‌‪.‬‬ ‫هیوا زانی ك‌ه سیروان فرۆكه‌كه‌ی فڕێداوه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا هێشتا ئاگای ل‌ه هیچ نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫هیوا ده‌ستی به‌رزكرده‌وه‌‪ ،‬هه‌ر ك‌ه ویستی‬ ‫قس������ه‌بكا‪ ،‬رۆژان پێش ده‌می هیوای گرت‬ ‫و گوت������ی‪ :‬نا‪ ..‬نا‪ ..‬بێده‌نگ به‌! جارێ هیچ‬ ‫مه‌ڵێ! با مامۆس������تا نه‌زان������ێ! دوای‌ه بۆخۆم‬ ‫چاری ده‌كه‌م!‬ ‫هیوا زۆر ده‌رس������خوێنه‌‪ ،‬هه‌میش������‌ه له‌پێش‬ ‫پێشه‌وه‌ی پۆل داده‌نیشێ! به‌اڵم حه‌یفه‌كه‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه بڕێك قسه‌گێڕه‌وه‌یه‌!‬ ‫رۆژانیش زۆر ده‌رسخوێنه‌‪ ،‬ئه‌ویش هه‌میشه‌‬ ‫له‌سه‌ر كورس������ییه‌كانی پێشه‌و‌ه داده‌نیشێ‪،‬‬ ‫ب������ه‌اڵم رۆژان زۆر ژیره‌‪ ،‬ئ������ه‌و هیچ كات‬ ‫حه‌ز ل‌ه ئاژاوه‌و قسه‌گێڕانه‌و‌ه ناكات‪ .‬رۆژان‬ ‫هه‌میش‌ه هه‌وڵ ده‌دات‪ ،‬كێشه‌كان به‌قسه‌كردن‬ ‫چاره‌س������ه‌ر بكات‪ .‬ئه‌و ئیزن به‌خۆی نادات‬ ‫له‌خۆڕا شكایه‌ت له‌خه‌ڵك بكات‪.‬‬ ‫دوورگ‌ه هه‌میش������‌ه له‌ناوه‌ن������دی پۆله‌كه‌یان‬ ‫داده‌نیشێ‪.‬‬ ‫هه‌میش������‌ه بۆ پل������ه‌ی یه‌ك������ه‌م و دووهه‌م و‬ ‫س������ێیه‌م‪ ،‬له‌نێوان رۆژان و دوورگ‌ه و هیوا‬ ‫ركه‌به‌رایه‌تی هه‌یه‪ ،‬به‌اڵم زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆری‬ ‫كاته‌كان هیوا نه‌فه‌ری یه‌كه‌مه‌‪.‬‬ ‫ب������ۆ پله‌ی دووه‌م و س������ێیه‌میش‪ ،‬هه‌میش������ه‌‬ ‫دوورگه‌و رۆژان له‌نێو خۆیاندا كێبه‌ركێیانه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا گوێی له‌ده‌نگێك بوو‪ .‬ئاوڕیدایه‌وه‬ ‫و گوتی‪ :‬ئه‌و سرت‌ه سرته‌تان له چییه‌؟!‬ ‫هاوڕێ نزیكه‌كه‌ی س������یراوان‪ ،‬ك‌ه ئه‌ویش‬ ‫هه‌میش������‌ه ل������ه‌دوای دواوه‌ی پۆله‌كه‌ی������ان‬ ‫داده‌نیشێ‪ ،‬ده‌ستی هه‌ڵێنا و گوتی‪ :‬مامۆستا‪..‬‬ ‫مامۆستا‪ !...‬سیراوان فڕۆكه‌یه‌كی ب‌ه كاغه‌ز‬ ‫دروستكردو هاویشتیی‌ه پێشه‌وه‌‪ ،‬رۆژانیش‬ ‫ل‌ه ژێر كورسییه‌كه‌ی خۆیدا شاردییه‌وه‌!‬ ‫مامۆستاكه‌ی دوورگه‌و ئه‌وان مامۆستایه‌كی‬ ‫تازه‌یه‌‪ .‬ئه‌و مامۆس������تایه‌ی پێش������وویان كه‌‬ ‫گوێچك������ه‌ی س������یروانی راده‌كێش������ا‪ ،‬له‌و‬ ‫قوتابخانه‌ی‌ه نه‌ماوه‌‪ .‬به‌رێوه‌به‌ری قوتابخانه‌كه‌‬ ‫له‌س������ه‌ر ئ������ه‌و گ������وێ راكێش������انانه‌ی‪ ،‬له‌‬ ‫قوتابخانه‌كه‌یانی ده‌ركردووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م مامۆس������تایه‌ی ئێستای دوورگه‌و ئه‌وان‪،‬‬ ‫زۆر مامۆستای چاكه‌‪ ،‬ئه‌ویش وه‌ك رۆژان‬ ‫هه‌میش������‌ه حه‌زده‌كا به‌قسه‌كردن كێشه‌كان‬ ‫چاره‌سه‌ر بكات‪ .‬هه‌ر بۆی‌ه ب‌ه كوڕ‌ه فزووله‌كه‌ی‬

‫گوت‪ :‬ئه‌و كاره‌ی سیروان پێوه‌ندی به‌تۆوه‌‬ ‫نییه‌! ت������ۆ بۆت نیی‌ه جارێكی دیك‌ه فزوولی‬ ‫بكه‌ی‪ ،‬سیروان ئه‌گه‌ر كارێكی خراپ بكا‪،‬‬ ‫ده‌بێ بۆخۆی ش������ه‌رم له‌خۆی بكات‪ ،‬نه‌ك‬ ‫ئه‌وه‌ی ئێو‌ه شكایه‌تی لێ بكه‌ن!‬ ‫دوورگ‌ه زۆری ئه‌و وه‌اڵمه‌ی مامۆستاكه‌یان‬ ‫به‌دڵ بوو‪.‬‬ ‫كوڕ‌ه فزووله‌ك‌ه س������ه‌ری داخس������ت و وه‌ك‬ ‫سیروان له‌شه‌رمان بێده‌نگ بوو‪.‬‬ ‫مامۆس������تا وانه‌كه‌ی ته‌واوكرد و وتی‪ :‬ئیتر‬ ‫بۆئه‌مڕۆ به‌سه‌‪ ،‬من ده‌چم‌ه ژووری به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫قوتابخان������ه‌‪ ،‬ئێوه‌ش ئ������ه‌و ‪ 10‬خوله‌كه‌ی كه‌‬ ‫له‌كاته‌كه‌مان ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئازادن‪ ،‬هه‌رچییه‌ك‬ ‫ده‌یكه‌ن بیكه‌ن‪ ،‬كه‌یفی خۆتانه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا رووی كرد‌ه سیروان و وتی‪ :‬سیروان‬ ‫گیان‪ ،‬ئێس������تا ك‌ه ده‌رس������ه‌كه‌ی ئه‌مڕۆمان‬ ‫كۆتایی پێهاتووه‌‪ ،‬ده‌توانی به‌كه‌یفی خۆت‬ ‫فرۆك‌ه س������ازبكه‌ی و منداڵه‌كانی دیكه‌ش‬ ‫فێربكه‌ی‪ ،‬به‌اڵم ئ������اگات له‌الپه‌ڕه‌كانت بێ‪،‬‬ ‫حه‌یفه‌‪ ،‬زۆریان خه‌سار نه‌كه‌ی!‬ ‫س������یروان ئه‌وه‌ن������ده‌ی دیك‌ه به‌و قس������ه‌یه‌ی‬ ‫مامۆستاكه‌مان ش������ه‌رمی له‌كاره‌كه‌ی خۆی‬ ‫كرده‌وه‌‪.‬‬ ‫من پێم وانیی‌ه تاز‌ه سیروان قه‌ت ئه‌و كاره‌‬ ‫دووپات بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫مامۆس������تا ماندوونه‌بوونیی ل‌ه منداڵه‌كان‬ ‫كردو له‌پۆل چوو‌ه ده‌رێ‪.‬‬ ‫دوورگ‌ه چوو بۆالی سیروان و وتی‪ :‬ئه‌ه‪...‬‬ ‫س������یروان! هیوا و رۆژان كار‌ه خراپه‌كه‌ی‬ ‫تۆیان به‌مامۆس������تا ن������ه‌وت‪ ،‬كه‌چی هاوڕێ‬ ‫نزیكه‌كه‌ی خۆت شكایه‌تی لێ كردی! ئه‌گه‌ر‬ ‫ته‌مبێ بووبێتی‪ ،‬جارێكی دیك‌ه هاوڕێیه‌تی‬ ‫كه‌سانی قسه‌گێڕه‌و‌ه ناكه‌ی!‬ ‫رۆژانیش هات‌ه پێش������ێ و وت������ی‪ :‬دوورگه‌‬ ‫راست ده‌كات‪ ،‬هاوڕێی باش ئه‌و كه‌سانه‌ن‬ ‫ك‌ه یه‌كتری ئامۆژگاری ده‌كه‌ن‪ ،‬نه‌ك ئه‌وه‌ی‬ ‫فزوولی له‌یه‌كتر بكه‌ن!‬ ‫س������یروان عاده‌تێك������ی زۆر خراپی هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وی������ش ئه‌وه‌ی‌ه ك‌ه زۆر زوو ئامۆژگاری و‬ ‫نسیحه‌تی له‌بیر ده‌چێته‌وه‌‪ .‬یانی له‌راستیدا‬ ‫خۆی ل‌ه ئامۆژگارییه‌كان گێل ده‌كا‪.‬‬ ‫من ده‌زانم س������یروان باش ل‌ه قس������ه‌كانی‬ ‫دوورگ������‌ه و مامۆس������تاكه‌یان و رۆژان تێ‬ ‫گه‌یشتووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه بۆ سبه‌ی هه‌موو‬ ‫ئه‌و ئامۆژگارییان������ه‌ی له‌بیر ده‌چێته‌و‌ه و‬ ‫دیسان له‌گه‌ڵ ئه‌و كوڕ‌ه فزوول‌ه ده‌بێته‌وه‌‬ ‫ب‌ه هاوڕێ و ده‌ستده‌كه‌نه‌و‌ه به‌ئازاردانی‬ ‫منداڵه‌كانی دیك������ه‌ی قوتابخانه‌كه‌یان‪.‬‬ ‫ئاخ������ر س������یروان زۆر هاروهاج������‌ه و‬ ‫هاروهاجتر له‌و كوڕه‌شی بۆ هاوڕێیه‌تی‬ ‫‌ده‌ستناكه‌وێ!‬ ‫خۆزگ‌ه س������یوان ئه‌و عاده‌ت������‌ه خراپانه‌ی‬ ‫نه‌بوایه‌!‬ ‫من ده‌زانم سیروان چاك ده‌بێ‪ ،‬به‌اڵم زۆری‬ ‫پێده‌چێ!‬ ‫به‌ئاوات������ی ئه‌و رۆژه‌ی س������یروان هیچكات‬ ‫قسه‌ی باشی له‌بیر نه‌چێته‌وه‌‪ .‬به‌و هیوایه‌!‬ ‫دوورگ‌ه به‌سه‌رهاتی ئه‌مڕۆشی‪ ،‬له‌ده‌فته‌ری‬ ‫بیره‌وه‌رییه‌كانی دا نووسییه‌وه‌‪.‬‬

‫په‌یامی ئێم ‌ه بۆ ئێوه‌‬ ‫په‌یامی چوارده‌یه‌م‪:‬‬ ‫مندااڵنی هه‌ر ئایینێك مافی ئه‌وه‌یان‬ ‫هه‌یه‌ كه‌ رێوره‌سمه‌ ئاینییه‌كانی خۆیان‬ ‫به‌ئازادانه‌ به‌ڕێوه‌بب������ه‌ن‪ ،‬ئێمه‌ مافی‬ ‫ئه‌وه‌مان هه‌یه‌ ك������ه‌ له‌رێنوێنییه‌كانی‬ ‫دایك‌و باوكمان كه‌ڵك وه‌ربگرین‌و‬ ‫ده‌س������ه‌اڵتیش ده‌بێ رێ������ز له‌م بابه‌ته‌‬ ‫بگرێ‪.‬‬

‫په‌یامی پانزه‌یه‌م‪:‬‬ ‫من������دااڵن بۆیان هه‌یه‌و مافی خۆیان‌ه‬ ‫كه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ پێوه‌ندی‌و هاوڕێیه‌تییان‬ ‫هه‌بێ‌و به‌یه‌كه‌وه‌ گرووپ پێك بێنن‪.‬‬

‫ئه‌رێ ده‌زانن بۆچی سه‌ری سیسارك ‌ه‬ ‫كه‌چه‌ڵه‌كان تووكی پێو‌ه نییه‌؟‬

‫سیساركه‌ كه‌چه‌ڵه‌كان یان هه‌مان كه‌الك خۆره‌كان به‌هۆی ئه‌وه‌ی مردارو كه‌الكی ئاژه‌ڵه‌‬ ‫مردوو و تۆپیوه‌كان ده‌خۆن تووك‌و په‌ڕوپۆیان به‌سه‌ره‌وه‌ نییه‌‪.‬‬ ‫رواڵه‌تی سیس������اركه‌ كه‌چه‌ڵه‌ هه‌ندێك به‌هه‌ڵۆو باز ده‌چێ به‌و جیاوازییه‌ی س������ه‌رو ملی‬ ‫تۆزێك درێژتره‌و تووكیش������یان پێوه‌ نییه‌‪ ،‬سیس������اركه‌ كه‌چه‌ڵه‌ له‌و باڵندانه‌ن كه‌ له‌ناو‬ ‫چیرۆك‌و به‌س������ه‌رهاته‌كاندا زۆرتر رۆڵی بوونه‌وه‌رگه‌لی بێنرخ‌و گه‌نده‌خۆرو بێبه‌هایان‬ ‫پێیه‌‪.‬‬ ‫كاتێك كه‌الك دووسێ رۆژ ده‌مێنێته‌وه‌ به‌هۆی گه‌نینه‌وه‌ پڕ پڕ ده‌بێ له‌میكرۆب‪ .‬با وای‬ ‫دابنێین كه‌ سیس������اركه‌ كه‌چه‌ڵه‌ پێشتر سه‌ری تووك‌و‬ ‫په‌ڕی پێوه‌ بووه‌‪ ،‬به‌اڵم كاتێك كه‌ به‌دندووكی خه‌ریك‬ ‫بووه‌ كه‌الكه‌كانی خواردووه‌ میكرۆبه‌كان‬ ‫هاتوونه‌ته‌ ناو سه‌رییه‌وه‌و هه‌ر له‌وێ‬ ‫گه‌ش������ه‌یان ك������ردووه‌‌و بوونه‌ته‌‬ ‫هۆی له‌ناوچوونی تووك‌و‬ ‫مووی سه‌ری‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌‬ ‫راستییه‌ نه‌ك گریمانه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم بێ تووكی سه‌ری‬ ‫سیساركه‌ كه‌چه‌ڵه‌كان‬ ‫ده‌بێته‌ ه������ۆی ئه‌وه‌ی‬ ‫س������ه‌ری ئ������ه‌م باڵنده‌یه‌‬ ‫تیشكی راس������ته‌وخۆی‬ ‫خ������ۆری ل������ێ بك������ه‌وێ‌و‬ ‫له‌ئه‌نجام������دا میكرۆبه‌كانی‬ ‫بان سه‌ری له‌ناوبچن‪.‬‬ ‫چ سیس������تمێكی به‌رگری������ی‬ ‫س������ه‌یرو س������ه‌مه‌ره‌ی هه‌یه‌‬ ‫سیساركه‌ كه‌چه‌ڵه‌كان؟!!!‬


‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫ی یۆڤانتۆس‬ ‫ی یان ‌ه ‌‬ ‫شه‌ش پێشنیاز بۆ به‌هێزكردن‌و زیندووكردنه‌و ‌ه ‌‬

‫له‌ئێستادا یانه‌ی‌ یۆڤانتۆسی‌ ئیتاڵی‌ به‌خراپترین‬ ‫وه‌رزیدا تێپ������ه‌ڕ ده‌بێت‌و به‌ڕای‌ پس������پۆڕان ‌ی‬ ‫وه‌رزش������یش له‌سه‌ره‌تای‌ دروس������تبوونیه‌وه‌ ئه‌م‬ ‫یانه‌یه‌وه‌ تائێس������تا به‌م شێوه‌یه‌ تووشی‌ قه‌یرانی‌‬ ‫له‌م جۆره‌ نه‌بووه‌ به‌و ش������ێوه‌ خراپ‌هی‌ ئێس������تا‬ ‫نه‌بینراوه‌و هۆكاره‌كه‌ش������ی‌ ته‌نها كێش������ه‌یه‌ك‬ ‫یاخود لێپرسراوانی‌ یانه‌كه‌ به‌ته‌نها یان راهێنه‌ر‬ ‫یان زۆری‌ ژماره‌ی‌ ئه‌و یاریزانانه‌ نیه‌ كه‌ به‌هۆی‌‬ ‫پیكانه‌وه‌ ناتوانن به‌پێی‌ پێویس������ت له‌یاریه‌كانی‌‬ ‫یانه‌كه‌یاندا به‌ش������داری‌ بكه‌ن‪ ،‬بۆیه‌ پێویس������ته‌‬ ‫سه‌رجه‌م ئه‌و كێشانه‌ له‌ماوه‌یه‌كی‌ دیاریكراودا‬ ‫چاره‌س������ه‌ر بكرێت‪ ،‬له‌هه‌مووش������یان گرنگتر‬ ‫به‌ده‌س������تهێنانه‌وه‌ی‌ متمانه‌ی‌ یانه‌كه‌یه‌ كه‌ ئێستا‬ ‫ئه‌و متمانه‌یه‌ الی‌ هانده‌رانی‌ یانه‌كه‌ نه‌ماوه‌‪ ،‬كه‌‬ ‫چاره‌سه‌ركردنی‌ هه‌موو ئه‌و كێشانه‌و ده‌رچوون‬ ‫له‌و قه‌یران‌هی‌ ئێستا پێویستی‌ به‌ته‌رخانكردنی‌‬ ‫النیكه‌م ‪80‬ملیۆن یۆرۆ هه‌یه‌‪.‬‬

‫پێشنیازی‌ یه‌كه‌م‪:‬‬ ‫گۆڕانكاری‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ ئیداری‌ یانه‌ك‌ه‬ ‫له‌ئێستادا بێتمانه‌ییه‌كی‌ زۆر له‌نێوان هانده‌ران‌و‬ ‫لێپرس������راوانی‌ یانه‌كه‌دا دروست بووه‌ كه‌ هیچ‬ ‫كاتێك هانده‌ران ئه‌و ئاسته‌ خراپ‌هی‌ ئێستای‌‬ ‫یانه‌كه‌یان پ������ێ قبوڵ ناكرێت‌و متمانه‌ش������یان‬ ‫به‌زۆرب‌هی‌ یاریزانان‌و راهێنه‌رو لێپرس������راوانی‌‬ ‫یانه‌كه‌ نه‌ماوه‌‪ ،‬چونكه‌ تائێس������تا چه‌ند جارێك‬ ‫به‌ڵێن������ی‌ ئه‌وه‌یان به‌هانده‌ران������ی‌ یانه‌كه‌داوه‌ كه‌‬ ‫ته‌واوی‌ ئه‌و كێش������انه‌ چاره‌س������ه‌رده‌كه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌ڵێنه‌كانیان جێبه‌جێ نه‌كردووه‌‪ ،‬بۆیه‌ پێویسته‌‬ ‫ئیداره‌یه‌كی‌ نوێ‌ بۆ یۆڤانتۆس پێكبهێنرێت‌و‬ ‫لێپرسراوانی‌ بااڵی‌ یانه‌كه‌ به‌تایبه‌ت جان كلود‬ ‫بالن سه‌رۆك‌و ئه‌لیس������ۆ به‌ڕێوه‌به‌ری‌ وه‌رزشی‌‬ ‫یانه‌كه‌ ده‌س������ت له‌كاربكێش������نه‌وه‌‪ ،‬كه‌ ده‌بێت‬ ‫یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ی‌ ئه‌م یانه‌یه‌ له‌به‌ش������ێكی‌‬ ‫كێشه‌كانی‌ ڕزگاری‌ ببێت‪.‬‬ ‫پێشنیازی‌ دووه‌م‪:‬‬

‫گۆڕینی‌ ئه‌و یاریگایان‌هی‌ مه‌شق‌و راهێنانی‌‬ ‫یانه‌ك‌هی‌ تیادا به‌ڕێوه‌ده‌چێت‬ ‫ل������ه‌وه‌رزی‌ راب������ردوودا یان������‌هی‌ یۆڤانت������ۆس‬ ‫ژماره‌یه‌كی‌ پێوانه‌یی‌ تۆماركرد له‌زۆری‌ پێكانی‌‬ ‫یاریزانه‌كانی‌‪ ،‬كه‌ زۆربه‌یان له‌كاتی‌ راهێنان‌و‬ ‫له‌ناویاریگادا تووش������ی‌ پێكان بوون‪ ،‬رۆژنامه‌‬ ‫وه‌رزش������یه‌كانی‌ ئیتاڵی������اش له‌ڕێگ������ه‌ی‌ چه‌ند‬ ‫راپۆرتێكه‌وه‌ ئه‌و راس������تیه‌یان سه‌لماندووه‌ كه‌‬ ‫ئه‌و یاریگایه‌ی‌ یارزانانی‌ یۆڤانتۆس راهێنانی‌‬ ‫تی������ادا ده‌كه‌ن هی������چ تایبه‌تمه‌ندیه‌كی‌ یاریگای‌‬ ‫تیای������دا نه‌ماوه‌‪ ،‬بۆی������ه‌ پێویس������ته‌ به‌زووترین‬ ‫كات ئه‌و یاریگایه‌ نوێ بكرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش������یان‬ ‫باڵوكردۆته‌وه‌ كه‌ نوێكردنه‌وه‌ی‌ یاریگای‌ یانه‌ی‌‬ ‫یۆڤانت������ۆس پاره‌یه‌كی‌ زۆری‌ ده‌وێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‬ ‫كاره‌س������ات‌هی‌ روبه‌ڕووی‌ یانه‌كه‌ بۆته‌وه‌ زۆر له‌و‬ ‫پاره‌یه‌ زیاتره‌و به‌پاره‌ش پێوانه‌ ناكرێت‪.‬‬ ‫به‌شێكی‌ دیكه‌ی‌ رۆژنامه‌ وه‌رزشیه‌كانی‌ ئیتاڵیا‬ ‫ه������ۆكاری‌ زۆری‌ پێكان������ی‌ یاریزان������ه‌كان بۆ‬ ‫راهێنه‌رانی‌ توانای‌ جه‌سته‌یی‌ ده‌گێڕنه‌وه‌و دوای‌‬ ‫گۆڕینی‌ ئه‌و راهێنه‌رانه‌ش ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫پێشنیازی‌ سێیه‌م‪:‬‬ ‫یه‌كالییكردنه‌وه‌ی‌ چاره‌نووسی‌ ئه‌و یاریزانانه‌ ‌ی‬ ‫به‌ش������داری‌ یاریه‌كانی‌ یانه‌ك������ه‌ ناكه‌ن یاخود‬ ‫له‌كاتی‌ به‌شداری كردندا كاریگه‌ری‌ خراپیان‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی‌ یانه‌كه‌ ده‌بێت‪ ،‬یان زۆربه‌ی‌ كات‬ ‫تووشی‌ پێكان ده‌بن‪.‬‬ ‫لێره‌دا زیاتر قس������ه‌ له‌س������ه‌ر چه‌ند یاریزانێكه‌‬ ‫ك������ه‌ به‌یه‌كالییكردن������ه‌وه‌ی‌ چاره‌نووس������یان‌و‬ ‫هه‌ڵوه‌ش������اندنه‌وه‌ی‌ بۆنده‌كانی������ان تاڕاده‌یه‌ك‬ ‫كێش������‌هی‌ دارایی‌ یانه‌كه‌ چاره‌س������ه‌ر ده‌كات‌و‬ ‫نزیكه‌ی‌ ‪25‬ملیۆن یۆرۆ ب������ۆ ئیداره‌ی‌ یانه‌كه‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌و ده‌توانێت به‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ به‌شێك‬ ‫له‌قه‌یرانه‌كه‌ی‌ چاره‌سه‌ر بكات‪ ،‬ئه‌وانیش بریتین‬ ‫له‌ مۆلینارۆ‪ ،‬تیاگ������ۆ‪ ،‬پاولۆچی‌‪ ،‬تریزیگه‌‪ ،‬دی‌‬ ‫چیلی‌‪ ،‬كامۆرانیزی‌ ‪ ،‬كریستیان پۆڵسن‪.‬‬

‫ئه‌لتیدۆر‪ :‬هه‌ڵبژارد‌ه ‌ی ئه‌مریكا‬ ‫له‌روبه‌ڕووبه‌ڕوبوونه‌و‌ه ‌ی ئینگلته‌را ناترسێت‬ ‫هینری������ك الرس������ن‬ ‫ی‬ ‫ی پێشوو ‌‬ ‫هێرش������به‌ر ‌‬ ‫ی س������وید‬ ‫هه‌ڵب������ژارد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ڕایگه‌یاند‪ :‬له‌مۆندیال ‌‬ ‫ی‬ ‫داهات������وودا هه‌لێك������ ‌‬ ‫ی‬ ‫گه‌ور‌ه ب������ۆ هه‌ڵبژارد‌ه ‌‬ ‫نه‌یجیریا ره‌خساو‌ه ك‌ه‬ ‫ده‌توان������ن له‌گه‌ڵ الرس‬ ‫ی راهێنه‌ریاندا‬ ‫لجیرباك ‌‬ ‫ی‬ ‫س������ه ‌ر كه ‌و تن ‌‬ ‫گ������ه‌ور‌ه بۆواڵته‌كه‌ی������ان‬ ‫به‌ده‌س������تبهێنن‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫یه‌كێك������‌ه له‌باش������ترین‬ ‫ی جیهان‪،‬‬ ‫راهێنه‌ران������ ‌‬ ‫ی‬ ‫"نابێ������ت یاریزانان������ ‌‬ ‫نه‌یجیری������ا له‌ئه‌س������تێر‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ڵبژارد‌ه ‌‬ ‫ناوداره‌كان ‌‬ ‫ئه‌رژه‌نتین بترس������ن ك‌ه‬ ‫له‌ی������ه‌ك كۆمه‌ڵه‌دا یاری‬ ‫ده‌كه‌ن"‪.‬‬

‫پێشنیازی‌ چواره‌م‪:‬‬ ‫ده‌ركردنی‌ بڕیارێكی‌ روون‌و ئاشكرا تایبه‌ت‬ ‫به‌جیۆفینكۆو دیگۆ‬ ‫جیۆفینكۆ ماوه‌ی‌ دوو ساڵه‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌یان‌هی‌‬ ‫یۆڤانتۆس������ه‌وه‌ كردووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆی‌ الوازای‌‬ ‫توانای‌ جه‌س������ته‌یی‌ به‌رده‌وام تووش������ی‌ پێكان‬ ‫بووه‌و له‌ماوه‌ ‌ی ئه‌و دووساڵه‌دا چه‌ند یارییه‌كی‌‬ ‫كه‌م نه‌بێت به‌شداری‌ یاریه‌كانی‌ تری‌ یانه‌كه‌ی‌‬ ‫نه‌كردووه‌و نه‌یتوانیووه‌ له‌پێكهاته‌ی‌ سه‌ره‌كییدا‬ ‫جێگ������‌هی‌ خ������ۆی‌ بكاته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش پێویس������تی‌‬ ‫به‌بڕیارێكی‌ روون هه‌ی������ه‌ بۆیه‌كالییكردنه‌و‌هی‌‬ ‫چاره‌نووس������ی‌ ئه‌م یاریزانه‌‪ ،‬ك������ه‌ ده‌توانرێت‬ ‫به‌یانه‌یه‌كی‌ تر بفرۆش������رێت یاخ������ود له‌گه‌ڵ‬ ‫یاریزانێكی‌ دیكه‌دا بگۆڕدرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم دیگۆ‬ ‫كه‌ته‌نه������ا یه‌ك وه‌رزه‌ له‌یان‌هی‌ یۆڤانتۆس یاری‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬هه‌رچه‌ن������ده‌ یانه‌ك������ه‌ له‌بارودۆخێكی‌‬ ‫خراپدایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئاس������تی‌ ئه‌م یاریزانه‌ خراپ‬ ‫نه‌بووه‌ به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ خراپی‌ ئاستی‌ یانه‌كه‌‬ ‫له‌زۆرب������‌هی‌ یاریه‌كانیدا‪ ،‬بۆی������ه‌ هه‌ر كاتێك‬ ‫دیگۆ داوایكرد یانه‌كه‌ به‌جێبهێڵێت‪ ،‬پێویسته‌‬ ‫لێپرسراوانی‌ یۆڤانتۆس داواك‌هی‌ قبوڵ بكه‌ن‪،‬‬ ‫تا ئاس������تی‌ ئه‌و یاریزانه‌ به‌هۆی‌ خراپی‌ ئاستی‌‬ ‫یانه‌ك������ه‌وه‌ دانه‌به‌زێ������ت‌و به‌و ب������ڕه‌ پاره‌یه‌ش‬ ‫كه‌ده‌یفرۆشێت چه‌ند یاریزانێكی‌ الو و به‌توانا‬ ‫بهێنێته‌ ریزه‌كانیه‌وه‌‪.‬‬ ‫پێشنیازی‌ پێنجه‌م‪:‬‬ ‫دیاریكردنی‌ پالنێك بۆ شێوازی‌ یاریكردن‬ ‫ل������ه‌م وه‌رزه‌دا یانه‌ی‌ یۆڤانتۆس له‌ش������یوازێ‬ ‫یاریكردن������دا پالنێكی‌ دیاریك������راوی‌ نه‌بوو‪،‬‬ ‫زۆربه‌ی‌ پالنه‌كان������ی‌ یاریكردنی‌ تاقیكرده‌وه‌و‬ ‫س������ه‌ركه‌وتوو نه‌ب������وو‪ ،‬كه‌ ئ������ه‌وه‌ش هۆكاری‌‬ ‫س������ه‌ره‌كی‌ بووه‌ كه‌ نه‌توانراوه‌ به‌پێی‌ پێویست‌و‬ ‫كه‌موكوڕیه‌كانی‌ ناو ریزه‌كانی‌ یانه‌كه‌ یاریزان‬ ‫بكڕدرێت‪ ،‬بۆیه‌ پێویس������ته‌ بیر له‌وه‌ بكرێته‌وه‌‬ ‫كه‌ هاوش������ێوه‌ی‌ یانه‌ گ������ه‌وره‌كان یه‌ك پالنی‌‬ ‫یاریكردنی‌ هه‌بێت‪ ،‬بۆنمونه‌ ش������ێوازی‌ (چوار‬

‫بایرن میونخ زارات ‌ی ده‌وێت‬

‫ژماره‌یه‌ك له‌ڕۆژنامه‌ وه‌رزش������یه‌كانی‌ ئه‌ڵمانیا باڵویانكرده‌وه‌‪:‬‬ ‫ب������ۆ وه‌رزی‌ داهاتوو یانه‌ی‌ بای������رن میونخی‌ ئه‌ڵمانی‌ ته‌واو ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌وڵه‌كان������ی‌ ده‌خاته‌ گه‌ڕ بۆ ئه‌نجامدانی‌ گرێبه‌س������ت له‌گه‌ڵ‬ ‫ماورۆ زاراتی‌ ته‌مه‌ن ‪23‬ساڵی‌ ئه‌رجه‌نتینی‌‌و هێرشبه‌ری‌‬ ‫یانه‌ی‌ الزی������ۆی‌ ئیتاڵی‌‪ ،‬چونكه‌ له‌م������ا و ه‌ی‌‬ ‫دووس������اڵی‌ ڕابردوودا‬ ‫ئاس������تێكی‌ ب������ه‌رزی‌‬ ‫پێشكه‌ش������كردووه‌و‬ ‫ڕۆڵێك������ی‌ دی������اری‌‬ ‫هه‌ب������ووه‌ له‌زۆربه‌ی‌‬ ‫س������ه‌ر كه‌و تنه‌كا نی‌‬ ‫یانه‌ی‌ الزی������ۆو وه‌ك‬ ‫یه‌كێك له‌ئه‌ستێره‌كانی‌‬ ‫ئه‌و یانه‌ی������ه‌ ده‌ركه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ا مبه‌ر یش������د ا‬ ‫لێپرس������راوانی‌ یانه‌ی‌ الزیۆ‬ ‫بڕی‌ ‪17‬ملیۆن یۆرۆیان له‌س������ه‌ر‬ ‫زارات������ی‌ داناوه‌ بۆس������ه‌رجه‌م ئه‌و‬ ‫یانانه‌ی‌ ده‌یانه‌وێ‌ ئه‌و یاریزانه‌ ببه‌نه‌ ریزه‌كانیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫رۆژنامه‌كان������ی‌ ئه‌ڵمانیا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ ئه‌م هه‌وڵ‌هی‌‬ ‫یان������ه‌ی‌ بایرن میونخ دوای‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كرێت‬ ‫له‌وه‌رزی‌ داهاتوودا فرانك ریبیری‌ فه‌ره‌نسی‌ ریزه‌كانی‌‬ ‫یانه‌ی‌ بایرن به‌جێ‌ بهێڵێت‪.‬‬

‫چوار دوو) كه‌ ئاسانكاری‌ ته‌واویش ده‌كات تا‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ كه‌موكوڕیه‌كان ده‌ستنیشان‬ ‫بكرێ������ت‌و یاریزان������ی‌ تایبه‌ت به‌و ش������وێنانه‌‬ ‫بهێندرێت������ه‌ ریزه‌كانی‌ یانه‌ك������ه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫شتوانێت هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ ئه‌و یاریزانانه‌‬ ‫دی������اری بكات كه‌ هیچ رۆڵێكی������ان له‌یانه‌كه‌دا‬ ‫نییه‌و بیانفرۆشێت‪.‬‬

‫پێشنیازی‌ شه‌شه‌م‪:‬‬ ‫كڕینی‌ سێ‌ یاریزانی‌ هێڵی‌ به‌رگری‌‌و‬ ‫یاریزانێكی‌ به‌توانا بۆ هێڵی‌ هێرشبردن‬ ‫له‌ئێس������تادا هێڵی به‌رگری‌ یان������ه‌ی‌ یۆڤانتۆس‬ ‫زۆر الوازه‌و ته‌نه������ا جۆرجیۆ كیلینی‌ نه‌بێت‬ ‫ناتوانرێ������ت پش������ت به‌یاریزانه‌كان������ی‌ دیكه‌‬ ‫ببه‌س������ترێت‪ ،‬بۆی������ه‌ پێویس������تی‌ به‌یاریزانێكی‌‬ ‫خێرای������ه‌ تا له‌ناوه‌ڕاس������تی‌ هێڵ������ی‌ به‌رگریدا‬ ‫یارمه‌تی‌ كیلینی‌ بدات‌و دوو یاریزانی‌ دیكه‌ش‬ ‫كه‌ له‌هه‌ردوو الی‌ چه‌پ‌و ڕاسته‌وه‌ بتوانن هێڵی‌‬ ‫به‌رگری‌ یانه‌كه‌ به‌هێ������ز بكه‌ن‌و بتوانن جگه‌له‌‬ ‫یارمه‌تیدانی‌ هێڵی‌ ناوه‌ڕاس������ت‌و هێرشبردن‪،‬‬ ‫ببنه‌ دیوارێكی‌ به‌هێز به‌رامبه‌ر یاریزانی‌ خێرا‬ ‫له‌هێرشبردندا له‌كاتی‌ هێرشی‌ پێچه‌وانه‌ بۆسه‌ر‬ ‫گۆڵی‌ یۆڤانتۆس‪.‬‬ ‫بۆبه‌هێزكردنی‌ هێڵی‌ هێرشبردنیش‪ ،‬پێویسته‌‬ ‫لێپرس������راوانی‌ یانه‌كه‌ بی������ر له‌كڕینی‌ چه‌ند‬ ‫یاریزانێكی‌ الوی‌ هێڵی‌ هێرشبردن بكه‌نه‌وه‌ كه‌‬ ‫له‌ئێستادا له‌دیارترین یاریزانه‌ هێرشبه‌ره‌كانن‪،‬‬ ‫وه‌ك هه‌ردوو یاریزانی‌ هه‌ڵبژارده‌ی‌ ئه‌رژه‌نتین‬ ‫(ئه‌گوێرۆو كارل������ۆس تێڤز) یاخود یاریزانی‌‬ ‫مه‌غریبی‌‌و یانه‌ی‌ بۆردۆی‌ فه‌ره‌نس������ی‌ مه‌روان‬ ‫شه‌ماخ یان كاسانۆی‌ ئیتاڵی‌‪.‬‬ ‫ماڵپه‌ری‌‬

‫سه‌رچاوه‌‪:‬‬

‫‪Goal.com‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫‪15‬‬

‫پاتۆ به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی‬ ‫كاره‌كان ‌ی ده‌گۆڕێت‌و‬ ‫چڵسی‌‌و ریاڵیش‬ ‫چاودێر ‌ی ده‌كه‌ن‬ ‫ئه‌لیكس������انده‌ر پات������ۆی‌ به‌رازیل������ی‌‌و‬ ‫هێرش������به‌ری‌ یانه‌ی‌ ئه‌ی‌ سی‌ میالنی‌‬ ‫ئیتاڵی‌ كه‌ ئێس������تا به‌ه������ۆی‌ پێكانه‌وه‌‬ ‫له‌یارگاكان دووركه‌وتۆته‌وه‌ بڕیاریدا‬ ‫جیلمار فیلوزی‌ به‌ڕێوه‌به‌ری‌ كاره‌كانی‌‬ ‫دوور بخات������ه‌وه‌و سه‌رپه‌رش������تیكردنی‌‬ ‫كاره‌كانی‌ به‌مینۆ رایۆال بسپێرێت‪.‬‬ ‫له‌لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامه‌ وه‌رزشیه‌كانی‌‬ ‫ئیتاڵیا‪ ،‬پاتۆ ئه‌و هه‌واڵه‌ی‌ پشتڕاس������ت‬ ‫ك������رده‌وه‌و ڕایگه‌یاند‪ :‬مین������ۆ رایۆال‬ ‫كه‌سێكی‌ به‌تواناو لێهاتووه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫ك������ه‌ ش������اره‌زاییه‌كی‌ زۆری‌ له‌بواری‌‬ ‫گواس������تنه‌وه‌ی‌ یارزان������ان‌و به‌س������تنی‌‬ ‫گرێبه‌س������ته‌كاندا هه‌یه‌‪ .‬به‌پێی‌ ڕۆژنامه‌‬ ‫وه‌رزش������یه‌كانی‌ ئیتاڵیا هه‌ردوو یانه‌ی‌‬ ‫ریاڵ مه‌دریدی‌ ئیس������پانی‌‌و چیڵس������ی‌‬ ‫ئینگلیزی‌ له‌نزیك������ه‌وه‌ چاودێری‌ پاتۆ‬ ‫ده‌كه‌ن‌و ده‌یانه‌وێ������ت دووركه‌وتنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئ������ه‌و یاریزانه‌ له‌پێكهاته‌ی‌ س������ه‌ره‌كی‌‬ ‫یانه‌ی‌ میالن‌و زۆری‌ پێكانه‌كانی‌ بكه‌نه‌‬ ‫هه‌لێ������ك تا ئه‌و یاریزانه‌ بۆ ریزه‌كانی‌‬ ‫خۆیان بگوازنه‌وه‌‪.‬‬ ‫راپۆرته‌ وه‌رزش������یه‌كانیش باسی‌ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌كه‌ن ك������ه‌ پێده‌چێت رایۆال رۆڵێكی‌‬ ‫گرنگ������ی‌ هه‌بێت بۆدورخس������تنه‌وه‌ی‌‬ ‫پاتۆ له‌یانه‌ی‌ میالن‌و گواس������تنه‌و‌هی‌ بۆ‬ ‫یانه‌یه‌كی‌ تر‪ ،‬به‌تایبه‌ت بۆ یان‌هی‌ ریاڵ‬ ‫مه‌دریدی‌ ئیسپانی‌‪.‬‬

‫فیدره‌ر له‌پله‌ ‌ی‬ ‫یه‌كه‌مدا مایه‌وه‌‬ ‫رۆجیه‌ فیدره‌ری‌ پاڵه‌وانی‌ سویس������را‬ ‫پارێزگاری‌ له‌پله‌ی‌ یه‌كه‌می‌ ریزبه‌ندیی‬ ‫یاریزانانی‌ تێنسی‌ سه‌ر زه‌وی‌ جیهان‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫یه‌كێتی‌ تێنسی‌ سه‌ر زه‌وی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌‪،‬‬ ‫ك������ه‌ مانگانه‌ ریزبه‌ندی������ی یاریزانانی‌‬ ‫تێنس������ی‌ سه‌ر زه‌وی‌ له‌س������ه‌ر هه‌ردوو‬ ‫ئاستی‌ كچان‌و كوڕان باڵوده‌كاته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌ریزبه‌ندی‌ ئه‌م مانگه‌شدا له‌سه‌ر‬ ‫ئاستی‌ كوڕان رۆجیه‌ فیدره‌ری‌‬ ‫پاڵه‌وانی‌ سویس������ری‌ بۆ یاری‌‬ ‫تێنس������ی‌ س������ه‌ر زه‌وی‌‪ ،‬توانی‌‬ ‫به‌كۆكردنه‌وه‌ی‌ ‪10765‬خاڵ‬ ‫پارێ������زگاری‌ له‌نازناوه‌كه‌ی‌‬ ‫ب������كات‌و له‌پل������ه‌ی‌ یه‌كه‌می‌‬ ‫باش������ترین یاریزانان������ی‌‬ ‫تێنسدا بمێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫نۆڤ������اك دیۆكۆڤیچ������ی‌‬ ‫س������ربیش به‌كۆكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫‪7630‬خ������اڵ به‌پله‌ی‌ دووه‌م‬ ‫هات������ووه‌و رافائی������ل نادال������ی‌‬ ‫ئیسپانیش له‌پله‌ی‌ سیێه‌مدا ده‌بینرێت‪،‬‬ ‫دوای‌ ئ������ه‌وه‌ی‌ توان������ی‌ ‪6980‬خ������اڵ‬ ‫كۆبكاته‌وه‌‪.‬‬


‫‪14‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫كێشه‌كان ‌ی ئێران‌و‬ ‫فیفا ئاڵۆزتر‬ ‫ده‌بێت‬ ‫دوا ‌ی ئ������ه‌وه‌ ‌ی یه‌كێت������ی‌ تۆپ ‌ی پێ ‌ی‬ ‫نێوده‌وڵه‌ت������ ‌ی (فیف������ا) بڕیاری������دا‬ ‫هه‌ڵب������ژارده‌ ‌ی تۆپی‌ پێ������ی‌ ئافره‌تان ‌ی‬ ‫ئێران بێبه‌ش بكات له‌به‌شداریكردن‬ ‫له‌یاریه‌كان������ ‌ی ئۆڵۆمپیادی‌ الوان ك‌ه‬ ‫بڕیار‌ه ‪‌ 14‬ی مانگ������ ‌ی ئابی‌ داهاتوو‬ ‫له‌واڵتی‌ س������ه‌نگافور‌ه ده‌ست پێبكات‌و‬ ‫ت������ا ‪‌ 26‬ی هه‌مان مان������گ بخایه‌نێت‪،‬‬ ‫رۆژنام������‌ه وه‌زش������یه‌كان ‌ی ئێ������ران‬ ‫باڵویانك������رده‌وه‌‪ :‬لیژن������ه‌ ‌ی ئۆلۆمپی‌‌و‬ ‫یه‌كێتی‌ تۆپ ‌ی پێ������ ‌ی ئێران نامه‌یه‌كی‬ ‫ناڕه‌زاییان ئاراسته‌ ‌ی فیفا كردووه‌و‬ ‫تیای������دا ره‌خنه‌ ‌ی توندیان له‌و بڕیار‌ه‬ ‫گرت������ووه‌و به‌بڕیارێكی‌ نه‌ش������یاویان‬ ‫وه‌سفكردووه‌و دوا ‌ی ئاشكراكردن ‌ی‬ ‫هۆكاره‌كانی‌ بڕیاره‌كه‌شیان كردووه‌‪.‬‬ ‫به‌پێ سه‌رچاو‌ه وه‌رزشیه‌كان ‌ی ئێران‪،‬‬ ‫لیژن������ه‌ ‌ی ئۆڵۆمپ������ی‌‌و یه‌كێت ‌ی تۆپ ‌ی‬ ‫پێ ‌ی ئێران هۆكاری‌ بێبه‌ش������كردن ‌ی‬ ‫هه‌ڵب������ژارده‌ ‌ی تۆپی‌ پێ������ ‌ی ئافره‌تان ‌ی‬ ‫واڵته‌كه‌ی������ان ته‌نها بۆئه‌وه‌ ده‌گێڕنه‌و‌ه‬ ‫كه‌ یاریزانه‌كانیان حیجاب ده‌پۆشن‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ی������ان به‌وه‌ش������كردووه‌‪ :‬جگه‌ل‌ه‬ ‫فیفا‪ ،‬نام������‌هی‌ ناڕه‌زای ‌ی ئاراس������ته‌ ‌ی‬ ‫ژماره‌یه‌كی‌ زۆر له‌رێكخراو و یه‌كێتی‌ه‬ ‫وه‌رزشیه‌كانی‌ دیكه‌ ‌ی جیهان كراوه‌‪.‬‬ ‫له‌و نامه‌یه‌دا یه‌كێت ‌ی تۆپ ‌ی پێ ‌ی ئێران‬ ‫دوا ‌ی له‌فیفا كردوو‌ه پێداچوونه‌وه‌ ‌ی‬ ‫ورد ب������ۆ ئه‌و بڕیار‌ه ب������كات‌و ئه‌گه‌ر‬ ‫هۆكاره‌كه‌ش ‌ی پۆشینی‌ حیجاب بێت‪،‬‬ ‫ئه‌وا یاریزانی‌ ئێران هه‌ر به‌و شێوه‌ی‌ه‬ ‫ده‌مێنن������ه‌وه‌و ه������ه‌ر به‌حیجابیش������ه‌و‌ه‬ ‫به‌ش������دار ‌ی هه‌م������وو پاڵه‌وانێتیه‌كان ‌ی‬ ‫دیكه‌ ‌ی جیهان ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫ئه‌و تیپانه‌ ‌ی‬ ‫زۆرترین موچ ‌ه‬ ‫به‌یاریزانان ده‌ده‌ن‬ ‫پێگه‌ی‌ ئه‌لكترۆن ‌ی یاهوو سااڵنه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئاس������تی‌ جیهان له‌ڕاپۆرتێكدا ناو ‌ی‬ ‫چه‌ند تیپ‌و یانه‌یه‌ك ئاشكرا ده‌كات‬ ‫ك������ه‌ زۆرترین پ������اره‌ وه‌ك مووچ‌ه ‌ی‬ ‫سااڵن‌ه به‌یاریزانان ده‌ده‌ن‪ ،‬له‌ڕاپۆرت ‌ی‬ ‫ئه‌مساڵیشدا تیپ ‌ی نیویۆرك یانكیز ‌ی‬ ‫ئه‌مریك������ ‌ی بۆی������اری‌ به‌یس������بۆڵ ك‌ه‬ ‫به‌یه‌كێك له‌یان‌ه به‌هێزه‌كان ‌ی جیهان‬ ‫داده‌نرێت له‌پله‌ ‌ی یه‌كمدا هاتوو‌ه ك‌ه‬ ‫س������ااڵن‌ه حه‌وت ملیۆن دۆالر وه‌ك‬ ‫مووچ‌ه ده‌دات به‌هه‌ر یاریزانانێك‪.‬‬ ‫ه������ه‌ردوو یان������ه‌ ‌ی ری������اڵ مه‌دریدو‬ ‫به‌رشه‌لۆن‌هی‌ ئبس������پانیش له‌پله‌كان ‌ی‬ ‫دووه‌م‌و سێیه‌مدا هاتوون‪ ،‬ك‌ه سااڵن‌ه‬ ‫شه‌ش ملیۆنئ ‪800‬هه‌زار دۆالر وه‌ك‬ ‫مووچ‌ه به‌یاریزانه‌كانیان ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫یانه‌ی‌ چێڵس ‌ی ئینگلیزیش به‌پله‌ ‌ی‬ ‫چ������واره‌م‌و له‌پێش������ه‌نگی‌ ئه‌و یان‌ه‬ ‫ئینگلیزیانه‌ش������‌ه ك������‌ه زۆرترین‬ ‫مووچ‌ه به‌یاریزانان ده‌ده‌ن‪ ،‬ك‌ه‬ ‫پێنج ملیۆن‌و ‪300‬هه‌زار دۆالر‌ه‬ ‫بۆهه‌ر یاریزانێك‪.‬‬ ‫له‌پل������ه‌ی‌ پێنجه‌میش������دا‪ ،‬تیپ ‌ی‬ ‫باسكه‌ی‌ دااڵس مافرێكسی‌ ئه‌مریك ‌ی‬ ‫دێت كه‌ س������ااڵنه‌ ب������ڕی‌ پێنج ملیۆن‬ ‫دۆالر ‌ی بۆمووچ������ه‌ ‌ی یاریزانه‌كان ‌ی‬ ‫ته‌رخانك������ردووه‌‪ .‬تیپه‌كان������ی‌ لۆس‬ ‫ئه‌نجلس لیكه‌رزو دیترۆیت پیستۆنزو‬ ‫بۆس������تن س������ه‌ڵتیكس‌و نیوی������ۆرك‬ ‫ناگێتسیش‪ ،‬سااڵنه‌ بڕ ‌ی چوار ملیۆن‬ ‫دۆالر به‌به‌یاریزانه‌كانیان ده‌ده‌ن‪.‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫هینریك الرسن‪:‬‬ ‫پێویست ‌ه نه‌یجیریا له‌گه‌ڵ لجیرباك سه‌ركه‌وتووبێت‌‬ ‫هینریك الرس������ن هێرشبه‌ری‌ پێشووی‌ هه‌ڵبژارد‌هی‌‬ ‫س������وید ڕایگه‌یاند‪ :‬له‌مۆندیال������ی‌ داهاتوودا هه‌لێك ‌ی‬ ‫گ������ه‌وره‌ بۆ هه‌ڵب������ژارد‌هی‌ نه‌یجیریا ره‌خس������اوه‌ كه‌‬ ‫ده‌توانن له‌گ������ه‌ڵ الرس لجیرباك������ی‌ راهێنه‌ریاندا‬ ‫س������ه‌ركه‌وتنی‌ گه‌وره‌ بۆواڵته‌كه‌یان به‌ده‌س������تبهێنن‪،‬‬ ‫چونكه‌ یه‌كێك������ه‌ له‌باش������ترین راهێنه‌رانی‌ جیهان‪،‬‬ ‫"نابێت یاریزانانی‌ نه‌یجیریا له‌ئه‌ستێره‌ ناوداره‌كانی‌‬ ‫هه‌ڵژارده‌ی‌ ئه‌رژه‌نتین بترس������ن كه‌ له‌یه‌ك كۆمه‌ڵه‌دا‬ ‫یاری ده‌كه‌ن"‪.‬‬

‫شه‌ماخ له‌ئارسناڵ نزیك ده‌بێته‌وه‌‬

‫به‌گوێر‌ه ‌ی هه‌وڵێك������ی‌ رۆژنام‌هی‌ ده‌یلی‌ میلی‌ ئینگلیزی‌‬ ‫ئارس������ن فینگه‌ری‌ راهێنه‌ری‌ یانه‌ی‌ ئارس������ناڵ یه‌كه‌م‬ ‫گرێبه‌س������تی‌ وه‌رزی‌ داهاتووی‌ مس������ۆگه‌ر كردووه‌ كه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ مه‌روان شه‌ماخی‌ مه‌غربی‌‌و یاریزانی‌ هێرشبه‌ری‌‬ ‫یان‌هی‌ بۆردۆی‌ فه‌ره‌سی‌ ئیمزا كراوه‌و ده‌توانێت جێگه‌ی‌‬ ‫یاریزانانی‌ هێرش������به‌ری‌ یانه‌كه‌ بگرێته‌وه‌‪ ،‬كه‌ به‌رده‌وام‬ ‫به‌ه������ۆی‌ زۆری‌ پێكانه‌كانیان������ه‌وه‌ كێش������ه‌یان بۆ هێڵی‌‬

‫تۆتی‌‪:‬‬ ‫هێشتا بڕیار ‌ی‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌م‬ ‫نه‌داوه‌‬

‫هێرشبردنی‌ یان‌هی‌ ئارسناڵ دروستكردووه‌‪.‬‬ ‫رۆژنامه‌كه‌ ئه‌وه‌شی‌ باڵوكردۆته‌وه‌ كه‌ ئه‌و گرێبه‌سته‌ بۆ‬ ‫ماوه‌ی‌ چوار ساڵ‌و به‌بڕی‌ ‪12‬ملیۆن یۆرۆ ئیمزا كراوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم تائێستا به‌شێوه‌یه‌كی‌ ره‌سمی‌‌و هیچ لێپرسراوێكی‌‬ ‫هه‌ردوو یان‌هی‌ ئارس������ناڵ‌و بۆردۆ باسیان له‌و گرێبه‌سته‌‬ ‫نه‌كردووه‌و یاریزانی‌ ناوبراویش ئاماده‌ نییه‌ له‌وباره‌یه‌وه‌‬ ‫هیچ لێدوانێك بدات‪.‬‬

‫له‌لێدوانێك ‌ی رۆژنامه‌وانیدا‬ ‫ی‬ ‫فرانچیسكۆ تۆت ‌ی كاپتن ‌‬ ‫ی‬ ‫یان‌ه ‌ی رۆم������ا ‌ی ئیتاڵ ‌‬ ‫رایگه‌یان������د‪ :‬تائێس������تا‬ ‫بڕی������ار ‌ی ن������ه‌داو‌ه ك������‌ه‬ ‫به‌مه‌ست ‌ی به‌شداریكردن‬ ‫ی‬ ‫له‌جام������ ‌ی جیهان������ ‌‬ ‫‪ 2010‬بگه‌ڕێته‌و‌ه ڕیز ‌ی‬ ‫هه‌ڵب������ژارد‌ه ‌ی ئیتاڵی������ا‪،‬‬ ‫له‌ئێستاش������دا نایه‌وێت‬ ‫ب������اس له‌و‌ه بكات ك‌ه تا چه‌ند‬ ‫ئاره‌زوو ‌ی گه‌ڕانه‌و‌ه ده‌كات بۆ نێو‬ ‫یاریزانان ‌ی هه‌ڵبژارد‌ه ‌ی واڵته‌ك‌هی‌‪،‬‬ ‫تۆت������ ‌ی ئاماژ‌ه ‌ی به‌وه‌ك������ردوو‌ه ك‌ه‬ ‫تائێستا به‌ته‌واو ‌ی له‌پێكانه‌ك‌ه ‌ی‬ ‫چ������اك نه‌بۆته‌وه‌و به‌هیچ‬ ‫ش������ێو ه ‌یه ‌كیش‬ ‫له‌وباره‌یه‌و‌ه قس‌ه ‌ی‬ ‫له‌گ������ه‌ڵ مارچیلۆ‬ ‫لیپ ‌ی راهێنه‌ر ‌ی‬ ‫هه‌ڵب������ژ ا ر د ه‌ ‌ی‬ ‫ڵی������ا‬ ‫ئیتا‬ ‫نه‌كردووه‌‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫جار ‌ێ بڕیار ‌ی‬ ‫كۆتای ‌ی نادات‪.‬‬

‫ی پێكان‬ ‫ئه‌گه‌ر كاكا تووش ‌‬ ‫بوو به‌رازیل چیده‌كات؟‬ ‫له‌لێدوانێك������دا ب������ۆ رۆژنامه‌‬ ‫به‌رازی������ل‬ ‫ی‬ ‫وه‌رزش������یه‌كان ‌‬ ‫كارل������ۆس ئه‌لبێرت������ۆ پێرێرا‬ ‫ی هه‌ڵبژارد‌هی‌‬ ‫ی پێشوو ‌‬ ‫راهێنه‌ر ‌‬ ‫ی یاریزان������ی‌‬ ‫به‌رازی������ل كاكا ‌‬ ‫ی هه‌ڵبژارد‌هی‌‬ ‫ی ناوه‌ڕاس������ت ‌‬ ‫هێڵ ‌‬ ‫ی ری������اڵ‬ ‫ی یان������‌ه ‌‬ ‫واڵته‌ك������‌ه ‌‬ ‫ی به‌یه‌كێك‬ ‫ی ئیس������پان ‌‬ ‫مه‌درید ‌‬ ‫ی جیهان‬ ‫له‌باشترین یاریزانه‌كان ‌‬ ‫وه‌سفكردو رایگه‌یاند‪ :‬سه‌ره‌ڕای‌‬

‫ی ك������‌ه كاكا یه‌كێك������‌ه‬ ‫ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی هێڵی‌‬ ‫له‌باشترین یاریزانه‌كان ‌‬ ‫ناوه‌ڕاست‪ ،‬پێویست‌ه ئه‌وه‌شمان‬ ‫بیرنه‌چێ������ت ك‌ه هه‌ڵب������ژارد‌هی‌‬ ‫به‌رازیل له‌مۆندیالدا ته‌نها پشت‬ ‫به‌كاكا ده‌به‌س������تێت ك‌ه ئه‌وه‌ش‬ ‫ی مه‌ترسی‌‌و ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌بێت‌ه جێگ‌ه ‌‬ ‫ی پێكان بوو‬ ‫ئه‌و یاریزان‌ه تووش ‌‬ ‫به‌رازیل چیده‌كات‌و پشت به‌كێ‌‬ ‫ده‌به‌ستێت؟‬

‫ئینته‌ر میالن بێتاوان بوو‬ ‫ی میالن له‌س������ه‌ر ت������ۆڕی‌ ئینته‌رنێت‬ ‫ی ده‌زگاكان������ ‌‬ ‫دوای‌ ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی دادگا‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫راگه‌یان������دن‪ ،‬به‌تایب������ه‌ت رۆژنام‌ه باڵویك������رده‌وه‌‪ :‬دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تایبه‌ت������ ‌‬ ‫وه‌رزشیه‌كانی‌ ئیتاڵیا یان‌هی‌ ئینته‌ر چه‌ن������د دانیش������تنێك ‌‬ ‫ی دراوه‌ت‌ه‬ ‫میالنی‌ واڵته‌كه‌ی������ان به‌و‌ه تۆمه‌تبار بۆلێكۆڵینه‌و‌ه له‌و تۆمه‌تان‌ه ‌‬ ‫ی ده‌ركه‌وت‬ ‫ی پاڵ یانه‌ك‌ه ئه‌نجامدا‪ ،‬بۆ ‌‬ ‫كرد ك‌ه به‌ش������ێوه‌یه‌كی‌ نایاس������ای ‌‬ ‫ی س������ه‌رجه‌م تۆمه‌ت������ه‌كان دوورن‬ ‫ده‌یه‌وێت چه‌ند ڕێكه‌وتنێكی‌ نهێن ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ له‌ڕاس������تیه‌وه‌و هیچ لێپرسراوێك ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك یاریزان‌و هه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یانه‌ك������‌ه هه‌وڵ������ی‌ ئیمزاكردن������ ‌‬ ‫یان‌هی‌ دیكه‌دا ئیمزا بكات‪ ،‬دادگا ‌‬ ‫ی نه‌داوه‌‪ ،‬بۆی‌ه‬ ‫ی نایاس������ای ‌‬ ‫ی ئه‌و رێكه‌وتن ‌‬ ‫تایبه‌ت به‌تاوان‌ه وه‌رزشیه‌كان ‌‬ ‫ی یانه‌ك‌هی‌ ل������ه‌و تۆمه‌تان‌ه‬ ‫ی بێتاوان������ ‌‬ ‫ی چه‌ند دانیش������تنێك ‌‬ ‫واڵت������ه‌ دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ڕاگه‌یاندو چه‌ند رۆژنامه‌یه‌كیش������ ‌‬ ‫تایب������ه‌ت به‌و دۆس������یه‌یه‌ن بێتاوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌واڵ ‌‬ ‫به‌تۆمه‌تی‌ باڵوكردن������ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ڕاگه‌یاند‪.‬‬ ‫یانه‌ی‌ ئینته‌ر میالن ‌‬ ‫ی سزادا‪.‬‬ ‫پێگ������‌هی‌ تایبه‌ت������ی‌ یان������‌هی‌ ئینته‌ر دوور له‌ڕاست ‌‬

‫تریزیگه‌و بیرۆك ‌ه ‌ی چوون به‌ره‌و‬ ‫كۆره‌نتسیانز ‌ی به‌رازیل‬ ‫ڕ ۆ ژ نا م������‌ه‬ ‫و ه‌ر ز ش������یه‌كا ن‬ ‫ی ربێرتۆ‬ ‫ل������ه‌زار ‌‬ ‫ی‬ ‫كا ر لۆ س������ ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رازیلی‌‌و یاریزان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یان‌ه ‌‬ ‫ی به‌رگر ‌‬ ‫هێڵ ‌‬ ‫ی هه‌م������ان واڵته‌و‌ه‬ ‫كۆره‌نتیس������انز ‌‬ ‫باڵویانكرده‌وه‌‪ :‬له‌ئێس������تادا داڤید‬ ‫ی فه‌ره‌نس������ی‌‌و یاریزانی‌‬ ‫تریزیگ������‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یۆڤانتۆسی‌ ئیتاڵ ‌‬ ‫هێرشبه‌ری‌ یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ب������ه‌وردی‌ س������ه‌رقاڵی‌ تاوتوێكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫بیرۆكه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ كردن‌ه به‌یانه‌ ‌‬ ‫ی به‌رازیلی������ه‌وه‌ تا‬ ‫كۆره‌نتیس������انز ‌‬ ‫ی تر له‌و یانه‌ی‌ه درێژ‌ه‬ ‫چه‌ند ساڵێك ‌‬ ‫ی بدات‪،‬‬ ‫ی وه‌رزش������ی‌ خ������ۆ ‌‬ ‫به‌ژیان ‌‬ ‫كارلۆس ئاماژ‌هی‌ به‌وه‌ش������كردووه‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫دوای‌ ئ������ه‌و‌هی‌ تریزیگ‌ه ئاره‌زوو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یۆڤانتۆس ‌‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫به‌جێهێش������تن ‌‬ ‫ی‬ ‫راگه‌یاند‪ ،‬چه‌ندین یانه‌ به‌مه‌به‌ست ‌‬

‫ئه‌نجامدانی‌ گرێبه‌ست په‌یوه‌ندیان‬ ‫ی‬ ‫پێوه‌ ك������ردووه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت یانه‌كان ‌‬ ‫ئه‌مریكا‪ ،‬به‌اڵم له‌ئێس������تادا تریزیگه‌‬ ‫ی‬ ‫بیر ل������ه‌و‌ه ده‌كاته‌وه‌ ك������‌ه له‌یان‌ه ‌‬ ‫ی بكات‪.‬‬ ‫كۆره‌نتسیانز یار ‌‬


‫جینراڵ مۆتۆرز‬ ‫ئۆتۆمبێلێكی‬

‫كاره‌بایی – به‌نزینی ‬

‫به‌رهه‌م دێنێت‬

‫كۆمپانی������ای ئۆتۆمبێلس������ازی جین������راڵ‬ ‫مۆت������ۆرزی ئه‌مری������كا رایگه‌یاند یه‌كه‌مین‬ ‫هێڵی به‌رهه‌مهێنانی ئۆتۆمبێلی كاره‌بایی ـ‬ ‫به‌نزینی (هایبریدی) خۆی ناسراو به‌چیڤی‬ ‫ڤۆڵت (‪ )chevy volt‬وه‌رێخست‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫له‌كاتێكدای‌ه ك‌ه به‌رپرس������انی كۆمپانیای‬ ‫ئۆتۆمبێلی جینراڵ مۆتۆرز رایانگه‌یاندو‌ه‬ ‫ك‌ه ئه‌و كۆمپانیای‌ه به‌هیوای‌ه به‌رهه‌مهێنانی‬ ‫زۆری ئۆتۆمبێلی ڤۆڵت تا كۆتایی ئه‌مساڵ‬ ‫له‌كارگه‌یه‌ك له‌شاری دیترۆیدی میچیگان‬ ‫ده‌ست پێبكات‪.‬‬ ‫مه‌كینه‌ی كاره‌بایی ئ������ه‌و ئۆتۆمبێل‌ه النی‬ ‫زۆر تا شه‌ست‌و چوار كیلۆمه‌تر ده‌ڕوات‌و‬ ‫مه‌كین‌ه به‌نزینییه‌كه‌ی بۆ پێوانی نزیكه‌ی‬

‫ده‌درێت‪.‬‬ ‫كۆمپانیای‬ ‫‪500‬كیلۆمه‌تر‬ ‫ئۆ تۆ مبێلسا ز ی‬ ‫دوای له‌كاركه‌وتن������ی مه‌كین‌ه كاره‌باییه‌ك‌ه به‌رهه‌مهێنان������ی‬ ‫ئاماده‌كراوه‌‪ ،‬هاوكات كۆمپانیای جینراڵ ئۆتۆمبێلی ڤۆڵت ده‌كه‌وێت‌ه ناو ئه‌و هه‌واڵنه‌و‌ه نیسانی ژاپۆنیش به‌هیوای‌ه له‌مساڵدا فرۆشی‬ ‫مۆتۆرز هێش������تا نرخی ورده‌فرۆشی ئه‌و ك‌ه له‌پیشه‌سازی ئۆتۆمبێلدا بۆبه‌رهه‌مێهنانی ئۆتۆمبێلی ته‌واو كاره‌بایی خۆی بازارگانی‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كانی كاره‌بای������ی ـ به‌نزینی یان لیف (به‌مانای گه‌اڵ) ده‌ست پێبكات‪.‬‬ ‫ئۆتۆمبێله‌ی له‌بازاڕدا رانه‌گه‌یاندووه‌‪.‬‬ ‫ئۆتۆمبێله‌كانی سازگار له‌گ‌ه‌ڵ ژینگ‌ه ئه‌نجام‬

‫نابینایه‌ك ریكۆردی‬ ‫خێرایی شكاند‬

‫هاوواڵتییه‌كه‌ی نابینای خه‌ڵكی توركیا به‌ش������ۆفێری كردن‬ ‫به‌خێرایی نزیك‌ه ‪300‬كیلۆمه‌تر له‌یه‌ك كاژێردا‪ ،‬ریكۆردی‬ ‫ئه‌و بواره‌ی شكاند‪.‬‬ ‫ئه‌و پیاو‌ه نابینای‌ه ك‌ه گۆرانیبێژێكی پۆپ‌و پێشكه‌شكارێكی‬ ‫به‌ناوبانگی ته‌له‌ڤزیۆنی توركیای‌ه به‌ته‌نیا‌و به‌ئۆتۆمبێلی فێراری‬ ‫‪‌f430‬و به‌خێرایی ‪ 293‬كیلۆمه‌تر له‌كاژێرێكدا ش������ۆفێری‬ ‫كرد‌و له‌و بواره‌دا ریكۆردێكی نوێی تۆماركرد‪.‬‬ ‫ئه‌و شۆفێر‌ه نابینای‌ه له‌و كاره‌یدا ته‌نیا به‌هۆی هانده‌كه‌یه‌وه‌‌و‬ ‫ئه‌و ئۆتۆمبێل‌ه ك‌ه له‌پشتی سه‌رییه‌و‌ه ده‌ڕۆیشت رێنوێنی ده‌كرا‪.‬‬ ‫ناوبراو له‌كۆتایی������دا هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ك‌ه پێیوابوو ئه‌و‬ ‫كاره‌ی كردوویه‌تی زۆر س������ه‌خت بووه‌‪ ،‬رایگه‌یاند ك‌ه وه‌ك‬ ‫شۆفێر‌و به‌و خێرایی‌ه له‌گ‌ه‌ڵ مه‌رگ پێشبڕكێی كردووه‌‪.‬‬

‫ئۆتۆمبێلسازانیئه‌وروپا‬ ‫له‌زیادبوونی نرخی پۆاڵ‬ ‫نیگه‌رانن‬ ‫زیادبوون������ی نرخی جیهان������ی به‌ردی‬ ‫كانزا ترس������ێكی نوێی خس������تووت‌ه دڵی‬ ‫گ������ه‌ور‌ه كۆمپانیاكانی ئۆتۆمبێلس������ازی‬ ‫ئه‌وروپی‌و زۆربه‌ی ئۆتۆمبێلساز‌ه ئه‌وروپییه‌‬ ‫گه‌وره‌كانی وه‌ك فۆلكس واگۆن‪ ،‬بیجۆ‪،‬‬ ‫سیترۆین‌و فیات نیگه‌رانن له‌زیادبوونی‬ ‫نرخی جیهانی به‌ردی كانزایی‪ ،‬چونكه‌‬ ‫دوابه‌دوای ئه‌ویش زیادبوونی نرخی پۆاڵ‬ ‫دێت‌ه ئاراوه‌‪.‬‬ ‫ماوه‌ی������ه‌ك له‌مه‌وب������ه‌ر گه‌وره‌تری������ن‬ ‫به‌رهه‌مهێن������ه‌ری به‌ردی كانزای جیهان‬ ‫هه‌واڵ������ی رێككه‌وتن������ی خ������ۆی له‌گ‌هڵ‌‬ ‫به‌رهه‌مهێنه‌ر‌ه ئاسیاییه‌كان بۆ زیادكردنی‬ ‫‪90%‬ی نرخی ب������ه‌رد‌ه كانزاییه‌كانی‬ ‫به‌رهه‌می خۆی باڵوكرده‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌پێی راپۆرتی سایتی بلۆمبه‌رگ‪ ،‬ئێستا‬ ‫كۆمپانی������ا ئۆتۆمبێلس������ازه‌كانی ئه‌وروپا‬ ‫له‌هه‌وڵدان تا به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك ك‌ه رێگه‌ی‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬رێگ‌ه له‌و زیادبوونی له‌ڕاده‌به‌ده‌ره‌ی‬ ‫نرخی پۆاڵ بگ������رن‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و رووداوه‌‬ ‫ده‌توانێت به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو تێچووه‌كانی‬ ‫به‌رهمهێنانی ئۆتۆمبێل له‌و پیشه‌سازییه‌دا‬ ‫به‌رز بكاته‌وه‌‪.‬‬

‫ی ئۆتۆمبێل له‌نیۆیۆرك ده‌ستی به‌كاركرد‬ ‫پیشانگای نێوده‌وڵه‌ت ‌‬

‫پیش������انگای نێوده‌وڵه‌ت������ی ‪2010‬ی‬ ‫ئۆتۆمبێل ل������ه‌رۆژی دووی ئه‌م مانگه‌و‌ه‬ ‫كاری خۆی له‌شاری نیۆیۆركی ئه‌مریكا‬ ‫ده‌ستپێكرد‌و بۆماوه‌ی ‪ 10‬رۆژ وات‌ه تا‬ ‫رۆژی ‪ 22‬مانگ به‌رده‌وام ده‌بێت‪.‬‬ ‫پیش������انگای نێوده‌وڵه‌ت������ی ئۆتۆمبێلی‬ ‫نیۆی������ۆرك به‌یه‌كێ������ك له‌گرنگترین‬ ‫پیشانگاكانی پیشه‌س������ازی ئۆتۆمبێل‬ ‫له‌ناوچ������ه‌ی ئه‌مریكای باش������وور دێت‌ه‬ ‫ئه‌ژمار‪ .‬له‌و پیشانگایه‌دا كۆمپانیاكانی‬ ‫بی ئێ������م ده‌بلیۆ‪ ،‬هۆن������دا‪ ،‬كه‌دیالك‪،‬‬ ‫ش������ۆڤرۆلێت‪ ،‬هیوندای‪ ،‬ئینفێنێتی‪،‬‬ ‫كیا‪ ،‬له‌كس������س‪ ،‬لینكۆڵن‪ ،‬مارسیدس‬ ‫بێنز‪ ،‬میتسۆبیش������ی مۆتۆرز‪ ،‬نیسان‬ ‫مۆتۆرز‪ ،‬س������وبارۆ‪ ،‬سوزوكی‪ ،‬فۆلكس‬ ‫واگ������ۆن‌و ڤۆڵڤۆ ك‌ه هه‌موومان له‌ڕیزی‬ ‫به‌ناوبانگتری������ن مارك‌ه جیهانییه‌كانی‬ ‫پیشه‌س������ازی ئۆتۆمبێل دان‪ ،‬نوێترین‬ ‫به‌رهه‌مه‌كانی خۆیان نمایش ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫پیش������انگای نێوده‌وڵه‌ت������ی ئۆتۆمبێلی‬ ‫نیۆیۆرك هه‌موو س������اڵێ له‌م كاتانه‌دا‬ ‫له‌ئه‌مری������كا به‌ڕێوه‌ده‌چێت‪ .‬ئه‌مس������اڵ‬ ‫گرنگی ئه‌و پیش������انگای‌ه به‌هۆی ئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫یه‌كج������ار زیاتر بوو‌ه ك������‌ه باردۆخی‬ ‫ب������ازاڕی ئۆتۆمبێل������ی ئه‌مریكا له‌چاو‬ ‫س������اڵی رابردوو ت������ا راده‌یه‌كی زۆر‬ ‫باشتربووه‌‌و كۆمپانیاكانی ئۆتۆمبێلی‬ ‫جیه������ان هی������وادارن تا ل������ه‌و حاڵه‌ت‌ه‬ ‫س������وودوه‌ربگرن‌و پشكێكی زیاتر له‌و‬ ‫بازاڕ بۆ به‌رهه‌مه‌كانی خۆیان به‌ده‌ست‬ ‫بهێنن‪.‬‬


‫‪16‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫ژماره ‪18‌:‬‬

‫‪2010 /4/11‬‬

‫ده‌ته‌وێت‬ ‫‪Beep‬‬ ‫البه‌ریت؟‬ ‫ره‌نگ‌ه تۆش ئه‌و ده‌نگ‌ه بچوكه‌ت‬ ‫ك‌ه هه‌ندێك كات له‌سپیكه‌ری‬ ‫ناوخۆییكێسه‌كه‌ته‌و‌هبه‌هۆكاری‬ ‫جۆراوج������ۆر وه‌ك ئی������رۆر‬ ‫باڵوده‌كرێته‌و‌ه بیستبێت‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫تۆش كێشه‌ت له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌نگ‌ه‬ ‫ك‌ه ب‌ه ‪ Beep‬ده‌ناسرێت‪ ،‬هه‌یه‌‌و‬ ‫حه‌زده‌كه‌ی ئه‌و ده‌نگ‌ه نه‌مێنێت‬ ‫ئه‌و كاره‌ی ك‌ه له‌خواره‌و‌ه باسی‬ ‫ده‌كه‌م ئه‌نجامی بده‌‪:‬‬ ‫مینۆی س������تارت بكه‌وه‌‌و له‌سه‌ر‬ ‫‪ Run‬كلیك بكه‌‪.‬‬ ‫ئێستا له‌و دایالۆگ بۆكسه‌دا ك‌ه‬ ‫ده‌كرێته‌و‌ه بنوس������‌ه ‪‌regedit‬و‬ ‫ئینته‌ر لێبده‌‪.‬‬ ‫دوای ئ������ه‌و په‌نجه‌ره‌ی������ه‌ك‬ ‫ده‌كرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و ئه‌ده‌ره‌س������ه‌ی‬ ‫خواره‌و‌ه بدۆزه‌وه‌‪:‬‬ ‫‪Hkey_current_user/‬‬ ‫‪control panel/sound‬‬ ‫له‌الی راس������تی ئه‌و ش������وێنه‌دا‬ ‫رێژه‌ی بژارده‌ی ‪ Beep‬له‌‪yes‬‬ ‫ه‌و‌ه بك‌ه ‪ No‬بگۆره‌‪ .‬به‌و كار‌ه‬ ‫بۆهه‌میش‌ه ده‌نگی ئه‌و سیگنال‌ه‬ ‫ده‌كوژێنه‌وه‌‪.‬‬

‫ئایفۆن به‌كارهێنه‌ران تووشی ئیدمان ده‌كات‬ ‫زۆربه‌ی به‌كارهێنه‌رانی هاندی هۆشمه‌ندی‬ ‫ئه‌پڵ‪ ،‬وات‌ه ئایفۆن ماوه‌یه‌كی زۆر بوو ك‌ه باسیان‬ ‫له‌و‌ه ده‌كرد ك‌ه ئ������ه‌و هاند‌ه به‌كارهێنه‌ره‌ك‌ه‬ ‫خۆی مودمین ده‌كات‪ ،‬ئێستاش راپرسییه‌ك‬ ‫ك‌ه زانكۆی ئیسته‌نفۆرد ئه‌نجامی داوه‌‪ ،‬راستی‬ ‫ئه‌و بیرۆكه‌ی‌ه ده‌سه‌لمێنێت‪.‬‬

‫فێربوونی به‌رنامه‌ی‬ ‫‪Photoshop CS‬‬ ‫ئه‌حمه‌دبه‌رزنجی‬ ‫دبلۆمی بااڵ له‌كۆمپیوته‌ر‬

‫‪1‬‬

‫ئه‌و راپرسیی‌ه له‌سه‌ر ‪ 200‬خوێندكار ئه‌نجام‬ ‫دراو‌ه ك‌ه هاندی ئایفۆنی ئه‌پڵیان به‌كارهێناوه‌‌و‬ ‫‪70%‬یان ئه‌و هاند‌ه هۆشمه‌نده‌یان كه‌متر‬ ‫له‌یه‌ك ساڵ پێشتر كڕیبوو‪.‬‬ ‫سه‌رنجڕاكێش������ترین خاڵی هاوش������ێوه‌ی ك‌ه‬ ‫له‌نێوان ئه‌و خوێندكارانه‌دا به‌رچاو ده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه بوو ك‌ه ئایفۆن خێراییه‌كی به‌رچاو بووه‌ت‌ه‬ ‫به‌شێكی سه‌ره‌كی له‌ژیانی ئه‌واندا‌و ئه‌وه‌ی ك‌ه‬ ‫ب‌ه چ ژماره‌یه‌ك له‌وان به‌ئاش������كرایی ئه‌وه‌یان‬ ‫قبوڵ كردوو‌ه ك‌ه به‌بێ ئایفۆن تووشی كێش‌ه‬ ‫ده‌بن‪.‬‬ ‫‪85%‬ی ئه‌و ئه‌و خوێندكاران‌ه له‌ئایفۆن وه‌ك‬ ‫كاژێر‪ 89% ،‬بۆهه‌س������تان له‌خه‌و له‌كاتێكی‬

‫کێ سێیه‌مین ئیكسپلۆره‌ری ئینته‌رنێته‌؟‬

‫‪Ahmedsh974@yahoo.com‬‬ ‫كرۆم������ی گ������ووگڵ له‌مانگ������ی‬ ‫دیسه‌مبه‌ردا ‪ 4.63%‬له‌بازاڕی‬ ‫به‌رنام������ه‌ی ‪ photo shop‬به‌به‌ناوبانگترین به‌رنامه‌ی به‌كارهێن������ه‌ری دیزایینی دووال ئیكسپلۆره‌ره‌كانی ئینته‌رنێتی‬ ‫(‪ )tow damnation‬داده‌نرێ������ت‪ .‬ده‌توانرێ������ت له‌رێگای ئ������ه‌م به‌رنامه‌یه‌و‌ه كۆمه‌ڵێك هه‌بووه‌‪ ،‬له‌و كاته‌دا ئیكسپلۆره‌ری‬ ‫دیزاینی پێشكه‌وتوو دروس������ت بكه‌ین‌و له‌گه‌ڵ چاككردنه‌وه‌ی وێنه‌كان‪ ،‬ئه‌و‌ه جگه‌له‌و‌هی‌ سافاری ‪ 4.66%‬به‌كارهێنه‌رانی‬ ‫وێنه‌ی ده‌س������تكه‌وتوو له‌كرداری چاپكردنی‬ ‫هه‌ب������ووه‌‪ ،‬ب������ه‌اڵم له‌نوێتری������ن‬ ‫جۆراوجۆردا به‌كاردێت‪.‬‬ ‫رێزبه‌ندی ئیكس������پلۆره‌ره‌كاندا‬ ‫ئه‌م ڤێرژن������‌ه (‪ )version CS‬له‌ڤێرژنه‌كانی‬ ‫گ������ووگڵ جێگ������ه‌ی س������افاری‬ ‫پێش������وو چاكتره‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ڵده‌س������تێ‬ ‫گرتووه‌ته‌وه‌‌و جێگه‌‌و رێژه‌كه‌یان‬ ‫به‌دابینكردن������ی ئام������رازی خێراترو وردتر‬ ‫گۆڕاوه‌‪ ،‬ئ������ه‌وه‌ش له‌كاتێكدای‌ه‬ ‫ب������ۆ جێبه‌جێكردنی ك������رداره‌كان‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫كۆمه‌ڵێك كاریگ������ه‌ری نوێی جۆراو جۆری‬ ‫هه‌ی‌ه ك‌ه هه‌ڵده‌ستی به‌زیادكردنی شێوازێكی‬ ‫جوانتر بۆدیزایینه‌كان‪.‬‬

‫چۆن به‌رنامه‌ی ‪ Photo shop‬هاته‌ئارواه‌‪:‬‬ ‫س������ه‌ره‌تا یه‌كه‌م ڤێرژنی به‌رنامه‌ی‬ ‫‪ shop‬ساڵی ‪ 1989‬به‌دیاركه‌وت‌و به‌رده‌وام‬ ‫بوو تا س������اڵی ‪ .1992‬هه‌ندێك له‌پسپۆڕانی تایبه‌ت به‌چاككردنه‌وه‌ی وێنه‌كان هه‌ڵسان‬ ‫به‌دروس������تكردنی ئه‌م به‌رنامه‌یه‌‪ ،‬یه‌كێك له‌و پسپۆڕان‌ه كاترین ئیسمان بوو ك‌ه ده‌یوت‪:‬‬ ‫كاتێك له‌به‌رده‌م ته‌له‌ڤزیۆن داده‌نیش������تم كاتی روودانی گه‌رده‌لوولی شاری ئۆكالهامای‬ ‫ئه‌مریكا دوای تێكچوونی شاره‌ك‌ه یه‌كێك له‌په‌یامنێره‌كان پرسیاری له‌خاوه‌ن خێزانێك‬ ‫كرد ك‌ه خانووه‌كه‌ی������ان تێك نه‌چووبوو‪ ،‬جگه‌له‌خانووه‌كانی تر (بۆئێو‌ه بێزارن كه‌چی‬ ‫خانووه‌كه‌تان وه‌ك خۆیه‌تی؟) له‌وه‌اڵمدا خاوه‌ن ماڵه‌كه‌‪ :‬گشت وێن‌ه تایبتیه‌كانمان ون بوو‬ ‫(منداڵیی‪ ،‬زانكۆ‪ ،‬بوك گواستنه‌وه‌‪....‬هتد)‪.‬‬ ‫دوای مانگێك رووداوی ئاگركه‌وتنه‌و‌ه له‌ش������اری نیومكسیكۆی ئه‌مریكا هه‌مان پرسیار‬ ‫ئاڕاس������ته‌ی خێزانێكی‬ ‫تركرا (بۆئیو‌ه بێزارنین‬ ‫هه‌رچه‌ند ماڵه‌كه‌تان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئاگركه‌وتنه‌و‌ه س������وتاوه‌)‬ ‫خاوه‌ن������ی ماڵه‌ك‌ه وه‌اڵمی‬ ‫دایه‌و‌ه وت������ی‪ :‬توانیمان‬ ‫وێن‌ه تایبتیه‌كانمان ده‌رباز‬ ‫بكه‌ین‪.‬‬ ‫له‌هه‌ر دوو رووداو بۆمان‬ ‫ده‌رده‌كه‌وێت ك‌ه وێنه‌كان‬ ‫هیچ نرخێك‌و به‌هایه‌ك ‌ی نیی‌ه له‌بــواری مـــــادی‪ ،‬به‌اڵم به‌های مه‌عنه‌وی هه‌یه‌‪ ،‬مه‌به‌س������ت‬ ‫له‌به‌رنامه‌ی ‪ Photo shop‬پاراستنی یادگاریی‌ه جوانه‌كانمانه‌و هاوكات چاره‌سه‌ر ‌ی وێنه‌‬ ‫كۆن‌و نوێیه‌كان ده‌كات‪ .‬بۆگه‌یشتن به‌م به‌رنام‌ه به‌سوده‌ش ئه‌م هه‌نگاوان‌ه ده‌گرینه‌به‌ر‪:‬‬ ‫‪Photo‬‬

‫‪Start == Program == Adobe Photo shop CS‬‬

‫دیاریكراودا سوودیان وه‌رگرتووه‌‪75% .‬ی ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ش به‌ئایفۆنه‌كه‌یان خه‌ویان لێكه‌وتووه‌‌و‬ ‫‪69%‬یشیان وتویان‌ه به‌یانیان له‌كاتی چوون‌ه‬ ‫ده‌رێ ئه‌گ������ه‌ری زۆرتر‌ه جزدانه‌كه‌یان له‌بیر‬ ‫بچێت تا ئایفۆنه‌كه‌یان‪.‬‬ ‫پرۆفیسۆر تانیا لۆتمه‌ن مامۆستای مرۆڤناسی‬ ‫زانك������ۆی س������ته‌نفۆرد ك‌ه چاودێ������ری ئه‌و‬ ‫لێكۆڵینه‌و‌ه بوو‌ه له‌وباره‌ی������ه‌و‌ه وتی‪ :‬یه‌كێك‬ ‫له‌سه‌رنجڕاكێش������ترین خاڵه‌كان������ی ك‌ه ئێم‌ه‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنه‌كان بۆم������ان ده‌ركه‌وتوو‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫بوو ك‌ه ئه‌و كه‌س������انه‌ی ئه‌و ئامێر‌ه به‌به‌شێك‬ ‫له‌خۆیان‌و خۆیان به‌به‌ش������ێك له‌هانده‌كه‌یان‬ ‫ده‌زانن‪.‬‬

‫نزیكه‌ی یه‌ك له‌س������ه‌ر چواری ئه‌و كه‌سانه‌ی‬ ‫له‌و راپرسییه‌دا به‌شدارییان كردووه‌‪ ،‬وتویان‌ه‬ ‫ئایفۆنه‌كه‌یان به‌شێك له‌مێشك یان له‌شیانه‌‪.‬‬ ‫هه‌ڵبه‌ت لێكۆڵه‌ران ده‌ڵێن ئه‌و حاڵه‌ت‌ه هه‌میشه‌ش‬ ‫خراپ نییه‌‪.‬‬ ‫هان������دی هۆش������مه‌ندی ئایفۆن ك������‌ه تاك‌ه‬ ‫به‌رهه‌می كۆمپانیای ئه‌پڵ‌ه له‌بازاڕ ‌ی مۆبایلدا‪،‬‬ ‫بۆیه‌كه‌مینجار له‌مانگی یه‌كی ساڵی ‪2007‬دا‬ ‫له‌پیش������انگای الس ڤێگاس������ی ئه‌مری������كادا‬ ‫نمایش������كرا‌و به‌دوای������دا گۆڕانێكی گه‌وره‌ی‬ ‫له‌جیهانی مۆبایلدا هێنایه‌ئاراوه‌و ئێس������تاش‬ ‫پڕفرۆشترین هاندی مۆبایل‌ه له‌سه‌رانسه‌ری‬ ‫جیهاندا‪.‬‬

‫ك������‌ه ‪IE‬ی مایكرۆس������ۆفت ك‌ه‬ ‫به‌رده‌وام‌ه له‌سه‌ر كه‌متربوونه‌وه‌ی‬ ‫رێ������ژه‌ی به‌كارهێنه‌رانه‌ك������ه‌ی‬ ‫جیهان������دا‪،‬‬ ‫له‌ئاس������تی‬ ‫هێش������تا پڕبه‌كارهێنه‌رتری������ن‬ ‫ئیكس������پلۆره‌ره‌ی ئینته‌رنێتییه‌‌و‬ ‫‪62.7%‬ی به‌كارهێنه‌ران������ی‬ ‫بۆخۆی دابینكردووه‌‪.‬‬ ‫كرۆمی گووگڵ له‌دیس������مبه‌ری‬ ‫س������اڵی ‪2008‬دا خراوه‌ت������‌ه‬

‫ئه‌پڵ‬ ‫ده‌ستی به‌فرۆشی ئایپه‌د كرد‬ ‫دوای ماوه‌یه‌ك������ی زۆر‌و ریكالمێكی‬ ‫زۆر بۆ ئایپ������ه‌دی كۆمپانیای ئه‌پڵ‬ ‫ك‌ه نوێترین به‌رهه‌می ئه‌و كۆمپانیای‌ه‬ ‫رۆژی شه‌ممه‌ی پێشوو له‌ئه‌مریكا كه‌وت‌ه‬ ‫به‌رده‌س������ت‪ .‬چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئه‌و‬ ‫ئامێر‌ه گۆڕانی گه‌ور‌ه به‌سه‌ر شێواز‌و‬ ‫س������تایلی گه‌ڕان له‌ناو ئینته‌رنێت‪،‬‬ ‫خوێنده‌وه‌ی كتێب‌و رۆژنامه‌كان له‌ناو‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌دا بهێنێت‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه بڕیاربوو فرۆش������ی ئه‌و‬ ‫ئامێر‌ه رۆژی شه‌مم‌ه ده‌ست پێبكات‪،‬‬ ‫به‌اڵم زۆرب������ه‌ی خه‌ڵك له‌ش������ه‌وی‬ ‫پێش������تره‌و‌ه له‌به‌رامبه‌ر فرۆشگاكانی‬ ‫ئه‌پڵ له‌نیۆیۆرك‪ ،‬واشنتۆن‪ ،‬بۆستۆن‌و‬ ‫سانفرانسیسكۆ سه‌ره‌یان گرتبوو تا‬ ‫یه‌كێك له‌یه‌كه‌مین كه‌سانێك بن ك‌ه‬ ‫ده‌توانن ئه‌و ئامێر‌ه بكڕن‪ ،‬هه‌ڵبه‌ت ئه‌و‬ ‫س������ه‌ران‌ه له‌چاو سه‌ره‌كانی ك‌ه ساڵی‬ ‫‪ 2007‬بۆكڕین������ی یه‌كه‌مین ئایفۆن‬ ‫دروست ببوو‪ ،‬زۆر بچوكتر بوو‪.‬‬ ‫ئایپ������ه‌د وه‌ك كۆمپیوته‌رێكی هه‌ڵگر‬ ‫به‌كێش������ه‌ی كه‌م������ه‌وه‌‪ ،‬تێكه‌اڵوێك‌ه‬

‫له‌باشترینتایبه‌تمه‌ندیه‌كانیهاندێكی‬ ‫هۆش������مه‌ند‌و الپ تۆپ‪ .‬شاشه‌ی ‪9.7‬‬ ‫ئینجی ئه‌و تابلێت‌ه وه‌ك ئایفۆنێكی‬ ‫زۆر گه‌وره‌یه‌‌و له‌س������ه‌ر ئۆپه‌رتینگ‬ ‫سیس������تمی هاوش������ێوه‌ی ئایف������ۆن‬ ‫كارده‌كات‪.‬‬ ‫نرخه‌كان������ی ئ������ه‌و ئامێ������ر‌ه ‪499‬‬ ‫دۆالر‌ه بۆئه‌و مۆدیل������‌ه ك‌ه وای فای‬ ‫هه‌ی������ه‌‌و ‪800‬دۆالر‌ه بۆ ئه‌و مۆدێله‌ی‬ ‫تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی نه‌وه‌ی س������ێیه‌می‬ ‫مۆبایلی له‌س������ه‌ره‌‪ .‬هه‌ڵب������ه‌ت له‌كاتی‬ ‫نمایشكردنه‌كه‌ی له‌سه‌ره‌تایی ساڵدا‬ ‫پێشوازی گه‌رمی لێكراوه‌‌و پێشبینی‬ ‫ده‌كرێت فرۆشه‌كه‌ی تا كۆتایی ساڵ‬ ‫له‌سێ ملیۆن ئامێر تێپه‌ڕ بكات‪.‬‬ ‫س������تیڤ جۆب������ز به‌ڕێوه‌ب������ه‌ری‬ ‫جێبه‌جێكاری ئه‌پ������ل له‌وكاته‌دا ك‌ه‬ ‫ئایپه‌دی له‌مانگی یه‌كی ئه‌مس������اڵدا‬ ‫بۆیه‌كه‌مینجار نمایشكرد‪ ،‬ئه‌و ئامێره‌ی‬ ‫به‌راپه‌ڕینێ������ك ناوبرد ك‌ه ئه‌زموونی‬ ‫كار به‌كۆمپیوته‌ر له‌ناو به‌كارهێنه‌راندا‬ ‫ده‌گۆڕێت‪.‬‬

‫ش������ارازایان‬ ‫به‌رده‌س������ت‌و‬ ‫له‌وبڕوایه‌دان ك‌ه ئه‌و ئیكسپلۆره‌ر‌ه‬ ‫نوێی‌ه به‌رده‌وام ده‌بێت له‌س������ه‌ر‬ ‫پێش������كه‌وتن‌و به‌ده‌س������تهێنانی‬ ‫پشكی زیاتر له‌بازاڕی جیهاندا‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت ك‌ه ڤێرژنی س������ازگار‬ ‫له‌گه‌ڵ "لینوكس"‌و "مه‌ك"یش‬ ‫خراوه‌ت‌ه به‌رده‌ست‪.‬‬ ‫پله‌ی دووه‌م������ی ئه‌و ریزبه‌ندیی‌ه‬ ‫فایه‌رفۆكس������ی‬ ‫له‌ده‌س������تی‬

‫كۆمپانی������ای موزیالدای������‌ه ك‌ه‬ ‫‪24.6%‬ی به‌كارهێنه‌ران������ی‬ ‫بۆخۆی دابینكردووه‌‪ .‬دوای ئه‌و‬ ‫چواره‌‪ ،‬ئیكس������پلۆره‌ره‌ی ئۆپێرا‬ ‫پل������ه‌ی پێنجه‌می ب������‌ه ‪2.4%‬ی‬ ‫به‌كارهێنه‌رانبه‌ده‌ستهێناوه‌‪.‬‬


‫له‌روو ‌ی س������ۆزدارییه‌و‌ه‬ ‫په‌یوندییه‌كانت به‌ره‌و‬ ‫باشتربوون ده‌چن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هێنده‌ش دلره‌ق مه‌ب‌ه له‌م‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌دا‌‪ .‬باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ‬ ‫هه‌ینییه‌‪.‬‬ ‫خۆت ب������ه‌دور بگر‌ه له‌و‬ ‫كه‌س������ان‌ه ‌ی ده‌یانه‌وێت‬ ‫به‌وت‌ه ‌ی ناخۆش ئازار ‌ی‬ ‫ده‌روون ‌ی تۆ بده‌ن‪ ،‬زیاتر‬ ‫په‌یوه‌ند ‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا ببه‌س������ت‌ه ك‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵیاندایت هه‌ست به‌ئارام ‌ی ده‌كه‌یت‪.‬‬ ‫باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ سێشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫هه‌وڵدان ‌ی تۆ ب ‌ێ س������وود‬ ‫نییه‌‪ ،‬دڵنیابه‌و هه‌وڵ ‌ی خۆت‬ ‫بده‌‪ ،‬به‌دڵنیاییه‌و‌ه سوود ‌ی‬ ‫لێده‌بینیت‌و تاڕاده‌یه‌ك ‌ی‬ ‫زیاتر گرنگ ‌ی بد‌ه به‌خیزانه‌كه‌ت‪ .‬باشترین‬ ‫رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ سێشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ئه‌م ماوه‌ی‌ه زۆر گونجاو‌ه‬ ‫ب������ۆ ئه‌نجامدان������ ‌ی ئه‌و‬ ‫كارو چاالكییان������‌ه ‌ی‬ ‫به‌نی������از ‌ی له‌داهاتوودا‬ ‫ئه‌نجام ‌ی بده‌یت‪ ،‬دوودڵ مه‌ب‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌كاره‌كانت‪ .‬باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ‬ ‫پێنجشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌م هه‌فته‌ی������ه‌دا به‌هۆ ‌ی‬ ‫ئه‌نجامدان������ ‌ی كارێك ‌ی‬ ‫به‌سوود زیاتر هه‌ست‬ ‫به‌ئاسووده‌ی ‌ی ده‌كه‌یت‌و‬ ‫زیاتر متمانه‌ت به‌خۆت ده‌بێت‪ .‬باشترین‬ ‫رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆ تۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫ی باش������ت بۆ‬ ‫هه‌لێك������ ‌‬ ‫ده‌ره‌خس������ێت له‌بواری‌‬ ‫كاركردندا‪ ،‬هه‌وڵ بده‌‬ ‫كاره‌كانت‪ ،‬به‌باش������ی‌‬ ‫ئه‌نجامی������ان بده‌ی������ت‪.‬‬ ‫باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ شه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ره‌غه‌د له‌نێو پێنج‬ ‫خراپه‌كه‌دایه‌‬ ‫ی (فۆرین پۆلیس������ی‌)‬ ‫گۆڤار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌مریكای������ی راپۆرتێك ‌‬ ‫‌‬ ‫باڵوكرده‌و‌ه له‌س������ه‌ر ئه‌و كچ‌ه‬ ‫ی ك‌ه خراپترین‬ ‫س������ه‌رۆكان‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ناوبانگی������ان هه‌ی������‌ه له‌بار‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵس������وكه‌وتیان به‌رامب������ه‌ر‬ ‫ی خۆیان‪.‬‬ ‫باوكیان‌و واڵته‌ك‌ه ‌‬ ‫ی به‌وه‌كردوو‌ه‬ ‫گۆڤاره‌ك‌ه ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ی (گلۆنۆرا كاریمۆڤا)‬ ‫ك‌ه له‌دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئیسالم كاریمۆڤا ‌‬ ‫ی كچ ‌‬ ‫‌‬ ‫ی ئۆزبه‌كس������تانه‌وه‌‪،‬‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫ی دووه‌م دێت‪.‬‬ ‫ره‌غه‌د به‌پل������‌ه ‌‬ ‫ی ئه‌وی������ش هه‌ریه‌ك������‌ه‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كچ ‌‬ ‫له‌(س������انده‌ر وی������ن) ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌رۆك وه‌زیران‌و سه‌رۆك ‌‬ ‫ی بۆرما دێت ك‌ه ئێستا‬ ‫پێشوو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌رۆك وه‌زیران ‌‬ ‫ی ‪57‬ساڵه‌‪ ،‬پاشان (بینتونگتا شیناواترا) ‌‬ ‫ته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی ‪27‬س������اڵه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها (ئیابۆ ئۆباسانكۆ بیلۆ)‬ ‫تایالند دێت ك‌ه ته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪42‬ساڵ‌ه له‌پل‌ه ‌‬ ‫ی نه‌یجیریایش ك‌ه ته‌مه‌ن ‌‬ ‫ی پێشوو ‌‬ ‫ی سه‌رۆك ‌‬ ‫ی كچ ‌‬ ‫‌‬ ‫پێنجه‌مدا دێت‪.‬‬ ‫ی سه‌دام‌ه ك‌ه‬ ‫ی ئامۆزا ‌‬ ‫ی حسێن كامل ‌‬ ‫ی باس‌ه ره‌غه‌د هاوسه‌ر ‌‬ ‫ش������ایان ‌‬ ‫ی سه‌دام به‌ره‌و ئوردن هه‌اڵت‌و پاشان له‌سه‌ر داواو‬ ‫ی ‪ 1995‬له‌ترس ‌‬ ‫ساڵ ‌‬ ‫ی عیراق كرایه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم سه‌دام كوشتی‌‪.‬‬ ‫ی ره‌وان‌ه ‌‬ ‫ی لێخۆشبوون ‌‬ ‫به‌ڵێن ‌‬ ‫ی ره‌غ‌هد‌و سه‌دام تێكچوو‪.‬‬ ‫له‌وكاته‌و‌ه نێوان ‌‬ ‫ی گرووپ‌ه‬ ‫ره‌غه‌د ئێس������تا له‌ئوردن ده‌ژی‌و تۆمه‌تب������ار‌ه به‌یارمه‌تیدان ‌‬ ‫ی (ئینته‌رپول)‬ ‫ی نێوده‌وڵه‌ت ‌‬ ‫ی ناو عیراق‌و له‌الیه‌ن پۆلیس ‌‬ ‫تیرۆریستییه‌كان ‌‬ ‫ه‌و‌ه داواكراوه‌‪.‬‬

‫ی ئه‌زهه‌ر‪:‬‬ ‫شێخ ‌‬ ‫سه‌له‌فییه‌كان ئاژاوه‌گێڕن‬

‫زیاتر گرنگ ‌ی به‌و شتان‌ه‬ ‫بد‌ه ك‌ه به‌ڕاست ‌ی شایان ‌ی‬ ‫ئ������ه‌وه‌ن‪ ،‬خۆت س������ه‌رقاڵ‬ ‫مه‌ك������‌ه به‌ئه‌نجامدان ‌ی ئه‌و‬ ‫كاران‌ه ‌ی س������وود ‌ی بۆتۆ‬ ‫نییه‌‪ .‬باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه دووشه‌مه‌یه‌‪.‬‬

‫باشتر وای‌ه له‌م ماوه‌یه‌دا‬ ‫زیات������ر ئ������اگادار ‌ی‬ ‫چۆنیه‌ت ‌ی خه‌رجكردن ‌ی‬ ‫پاره‌كان������ت بی������ت‪،‬‬ ‫تاوه‌كو تووش ‌ی گرفت ‌ی‬ ‫ماد ‌ی نه‌بیته‌وه‌‪ .‬باش������ترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه‬ ‫چوارشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫ه������ه‌وڵ ب������د‌ه زیات������رو‬ ‫باش������تر له‌كاته‌كان������ت‬ ‫س������ودوه‌ربگریت‌و زیاتر‬ ‫گرنگ������ ‌ی به‌ئه‌نجامدان ‌ی‬ ‫كاره‌كانت بد‌ه له‌جێگه‌‌و‬ ‫رێگا ‌ی خوی‌‪ ،‬نه‌ك زیاتر له‌ئاس������ت ‌ی خۆی‌‪.‬‬ ‫باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ دووشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫خو شه ‌و یس������ت ‌ی‬ ‫به‌رامبه‌ره‌ك������ه‌ت وا ‌ی‬ ‫لێكردوویت زیاتر هه‌ست‬ ‫به‌كێش������‌ه بكه‌یت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫باشتر وای‌ه هێند‌ه ئازار ‌ی‬ ‫خۆت نه‌ده‌یت‌و ترست به‌رامبه‌ر به‌داهاتوو‬ ‫نه‌بێت‪ .‬باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه یه‌كشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫هه‌ندێك كارو چاالك ‌ی‬ ‫هه‌ی‌ه ك‌ه س������وود ‌ی نیی‌ه‬ ‫بۆ تۆ باشتروای‌ه خۆت ‌ی‬ ‫ل ‌ێ به‌دور بگریت‪ ،‬هه‌وڵ‬ ‫ب������د‌ه زیات������ر گرنگ ‌ی‬ ‫به‌كه‌س������ ‌ی به‌رامبه‌رت بده‌یت‪ .‬باشترین‬ ‫رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ پێنجشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬ ‫پێویست‌ه زیاتر پابه‌ند‬ ‫بیت به‌و به‌ڵێنان‌ه ‌ی ك‌ه‬ ‫ده‌یده‌یت‪ ،‬ه������ه‌وڵ بد‌ه‬ ‫زیاتر بی������ر بكه‌یته‌و‌ه‬ ‫له‌ب������ار‌ه ‌ی ئه‌نجامدان ‌ی‬ ‫كاره‌كانت‌و ئه‌و وتان‌ه ‌ی ك‌ه ده‌یانڵێیت‪.‬‬ ‫باشترین رۆژ ‌ی هه‌فت‌ه بۆتۆ چوارشه‌ممه‌یه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫د‪.‬ئه‌حم������ه‌د ئه‌لته‌یب ش������ێخ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هێرش ‌‬ ‫نوێی ئه‌زهه‌ر به‌توند ‌‬ ‫كرد‌ه سه‌ر سه‌له‌فیه‌كان‌و وتی‌‪:‬‬ ‫ی به‌سه‌ر ئیسالمدا‬ ‫"ئه‌وان خۆ ‌‬ ‫سه‌پاندووه‌‌و هیچ نیگه‌ران نیم‬ ‫له‌باڵوبوونه‌وه‌یان له‌میس������ردا‪،‬‬ ‫چونك‌ه لێر‌ه ئه‌زهه‌ر مه‌رجه‌عه‌‌و‬ ‫ی میانڕه‌وییه‌"‪.‬‬ ‫ی پرنسیپ ‌‬ ‫هه‌ڵگر ‌‬ ‫ی هه‌ندێك له‌كه‌ناڵ‌ه‬ ‫ئه‌لته‌یب لۆم‌ه ‌‬ ‫ی كرد‬ ‫ئاسمانیی‌ه عه‌ره‌بیه‌كانیش ‌‬ ‫ی هه‌ندێك‬ ‫ك‌ه بای������ه‌خ به‌گوتار ‌‬

‫ی‬ ‫له‌"بانگخواز‌ه ئاژاوه‌گێڕه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌له‌فیه‌ت ده‌ده‌ن بۆپێگه‌یاندن ‌‬ ‫ی جی������اواز‪ .‬هه‌روه‌ك‬ ‫نه‌وه‌یه‌ك ‌‬ ‫مه‌س������ه‌ل‌ه س������ه‌ره‌كییه‌كانیان‬ ‫ێ خستووه‌"‪ ،‬هاوكات‬ ‫پشتگو ‌‬ ‫ی راگه‌یاند ك‌ه هه‌ندێك‬ ‫ئه‌وه‌ش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌له‌فییه‌كان بۆ تێكدان ‌‬ ‫فه‌توا ‌‬ ‫سه‌قامگیرییئاینی‌‌وكۆمه‌اڵیه‌تیی‬ ‫ی‬ ‫واڵته‌كه‌ی������ه‌‌و له‌چوارچێ������و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫فه‌زایه‌كدای‌ه ك‌ه به‌به‌رنام‌ه كار ‌‬ ‫له‌سه‌ر ده‌كرێت‪.‬‬

‫‪19‬‬

‫ئه‌نجلینا جولی‬ ‫ئه‌نانی‌‌و دووڕووه‌‬ ‫یه‌كێك له‌بۆد ‌ی گارده‌كان ‌ی پێش������وو ‌ی ئه‌نجلینا‬ ‫ی‬ ‫جول ‌ی رایگه‌یاند ك‌ه خۆشحاڵ‌ه ئێستا له‌گه‌ڵ جول ‌‬ ‫برادبیت ‌ی هاوس������ه‌ریدا كارناكات "چونك‌ه‬ ‫ئه‌وان شێتن"‪.‬‬ ‫سه‌ربار ‌ی ئه‌و ناوبانگ‌ه زۆر‌ه ‌ی جولی‌‌و‬ ‫بیت له‌ڕێ ‌ی كار‌ه خێرخوازییه‌كان‌و‬ ‫هه‌ڵوێس������ت ‌ی مرۆڤانه‌ی������ان له‌گه‌ڵ‬ ‫ی‬ ‫واڵت������‌ه هه‌ژاره‌كان������دا‪ ،‬كه‌چ ‌‬ ‫بی������ل بۆگۆڤار ‌ی "ئی������ن تاچ"‬ ‫ی‬ ‫په‌رد‌ه ‌ی له‌س������ه‌ر ئه‌و‌ه هه‌ڵماڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ك‌ه "ئه‌نجلینا وه‌ك كه‌س������ێك ‌‬ ‫به‌س������ۆز خۆ ‌ی نیش������ان ده‌دات‬ ‫كه‌چ ‌ی پێچه‌وانه‌ك‌ه ‌ی راس������ته‌‪،‬‬ ‫كه‌س������ێك ‌ی ت������ووڕه‌‌و ئه‌نانی‌‌و‬ ‫دووڕووه‌‪ ،‬حه‌زده‌كات به‌سه‌ر‬ ‫به‌رامبه‌ره‌كه‌یدا بخوڕێت"‪.‬‬ ‫سه‌باره‌تبه‌منداڵه‌كانیشی‌‪،‬‬ ‫رایگه‌یاند ك‌ه ئه‌جلینا‬ ‫كه‌سێك ‌ی میزاجییه‌‌و‬ ‫بای������ه‌خ به‌گریانیان‬ ‫ن������ادات‪ .‬ك������‌ه لێیان‬ ‫تووڕ‌ه ده‌بێت ده‌چێت‌ه‬ ‫ژوورێك������ه‌وه‌‌و قس������ه‌یان‬ ‫ی‬ ‫له‌گه‌ڵدا ن������اكات‪" ،‬ژنێك ‌‬ ‫تووڕه‌یه‌‌و به‌رده‌وام به‌سه‌ر بیت‬ ‫ـدا هاوارده‌كات"‪.‬‬

‫هی‌تۆنی بلێر‬ ‫ماڵه‌ك ‌‬ ‫ی گرت‬ ‫گڕ ‌‬ ‫به‌هۆ ‌ی گڕگرتن������ ‌ی پارچ‌ه نانێك‬ ‫له‌ناو فڕنێك������ ‌ی كاره‌بایی له‌و ماڵ‌ه‬ ‫دێرین‌ه ‌ی ك‌ه تۆن ‌ی بلێر ‌ی س������ه‌رۆك‬ ‫وه‌زیران ‌ی پێشوو ‌ی به‌ریتانیا ‌ی تێدا‬ ‫ده‌ژی‌‪ ،‬ئاگرێ������ك كه‌وته‌وه‌‌و پیاوان ‌ی‬ ‫ئاگركوژێنه‌و‌ه به‌په‌ل������‌ه روویانكرد‌ه‬ ‫شوێنه‌ك‌ه بۆ كوژاندنه‌و‌هی‌‪ .‬كاتێك‬ ‫گه‌یشتن‌ه شوێن ‌ی ئاگره‌كه‌ش هه‌ریه‌ك‬ ‫له‌بلێر‌و "شیری‌" ‌ی هاوسه‌ریان بین ‌ی‬ ‫ك‌ه په‌شۆكابوون‪.‬‬ ‫ئه‌و خانوو‌ه دێرین‌ه له‌س������ه‌د‌ه ‌ی ‪17‬دا‬ ‫دروس������تكراوه‌‌و له‌س������اڵ ‌ی ‪2000‬دا‬ ‫ئه‌كته‌ر ‌ی به‌ناوبانگ ‌ی كۆچكردوو ‌ی‬ ‫به‌ریتان ‌ی (ج������ۆن گیلگۆد) ‌ی تێدا‬ ‫نیش������ته‌جێ ب������ووه‌‪ .‬له‌ب������ه‌ر بایه‌خ‌ه‬ ‫شوێنه‌واری‌‌و مێژووییه‌ك‌ه ‌ی خراوه‌ت‌ه‬ ‫ری������ز ‌ی خان������وو‌ه پارێزراوه‌كانه‌وه‌‌و‬ ‫راسته‌وخۆ به‌ستراو‌ه به‌خزمه‌تگوزار ‌ی‬ ‫ئاگركوژێنه‌وه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌كاتێكیش������دا بلێر‌و هاوسه‌ره‌ك‌ه ‌ی‬ ‫خه‌ریك������ ‌ی نانخ������واردن ب������وون‪،‬‬ ‫ئاگره‌ك������‌ه كه‌وتووه‌ته‌وه‌‌و ش������ووت ‌ی‬

‫ی رۆژنامه‌كه‌تان زۆر‬ ‫دابه‌شكردن ‌‬ ‫ی پێشووتان‬ ‫زۆر خراپه‌‪ ،‬ژم��ار‌ه ‌‬ ‫ی چوارشه‌ممه‌دا ده‌ستم‬ ‫ل���ه‌رۆژ ‌‬ ‫ی بیر‬ ‫ك�ه‌وت��ووه‌‪ ،‬واچاك‌ه به‌جد ‌‬ ‫له‌دابه‌شكردن بكه‌نه‌وه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ك��ه‌ت��ان چ �ه‌ن��د‌ه ب��اش‬ ‫بێت ك‌ه نه‌گات‌ه خوێنه‌ران‪ ،‬هیچ‬ ‫ی نابێت‪.‬‬ ‫سودێك ‌‬ ‫ئه‌میر محه‌مه‌د له‌دهۆك‬

‫بیناك������‌ه‬

‫ئاگاداركردن������ه‌و‌ه ‌ی‬ ‫كه‌وتووه‌ته‌كار‪.‬‬ ‫به‌وت‌ه ‌ی كه‌س������ێك ‌ی نزیك له‌بلێر‪،‬‬ ‫شیر ‌ی هه‌ست ‌ی به‌شه‌رمه‌زار ‌ی كردوو‌ه‬ ‫كاتێك پیاوان ‌ی ئاگركوژێنه‌و‌ه به‌هۆ ‌ی‬ ‫هه‌ڵه‌‌و كه‌مته‌رخه‌میی ئه‌وانه‌و‌ه به‌په‌ل‌ه‬ ‫گه‌یشتووه‌نه‌ت‌هشوێنه‌كه‌!دواییشچه‌ند‬ ‫رێنماییه‌كیان داوه‌ت‌ه خانه‌واده‌ك‌ه ‌ی‬ ‫بلێ������ر س������ه‌باره‌ت به‌رێگرتن له‌هه‌ر‬ ‫حاڵه‌تێك ‌یئاگركه‌وتنه‌وه‌‪.‬‬

‫ی سه‌ره‌ڕۆیه‌‬ ‫ی قه‌زاف ‌‬ ‫ه‌‬ ‫كوڕه‌ك ‌‬ ‫ی لیس������تێك ك������‌ه‬ ‫به‌گوێ������ر‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆخراپترین كوڕ‌ه سه‌رۆكه‌كان ‌‬ ‫جیهان رێكخ������راوه‌‪ ،‬هانیپاڵ‬ ‫ی‬ ‫ی موعه‌م������ه‌ر قه‌زاف������ ‌‬ ‫ك������وڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سێیه‌م ‌‬ ‫ی لیبیا پل‌ه ‌‬ ‫س������ه‌رۆك ‌‬ ‫ی سه‌ر‬ ‫گرتووه‌‪ ،‬چونك‌ه كه‌سێك ‌‬ ‫به‌گۆب‌هن‌و سه‌ره‌ڕۆیه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و لیس������ت‌ه دیارترین ره‌فتار‌و‬ ‫ی‬ ‫یهانیپاڵ ‌‬ ‫هه‌ڵسوكه‌وت‌هخراپه‌كان ‌‬ ‫له‌خۆگرتووه‌‪ ،‬ك‌ه گرنگترینیان‬ ‫ئه‌مانه‌ن‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ی پار له‌الیه‌ن پۆلیس ‌‬ ‫‪ .1‬س������اڵ ‌‬ ‫پاریس������ه‌و‌ه ده‌س������تگیركرا‬ ‫ی ك������‌ه به‌خێرایی‬ ‫ی ئه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫‪135‬كیلۆمه‌تر‌و له‌ش������ه‌قامێك ‌‬

‫ی پاریس������دا به‌رۆنگ‬ ‫قه‌ره‌باڵغ ‌‬ ‫ی لێخوڕیبوو‪.‬‬ ‫ساید ئۆتۆمبیل ‌‬ ‫ی دوو مان������گ‪ ،‬پۆلیس‬ ‫‪ .2‬دوا ‌‬ ‫ی ده‌س������تگیركرده‌و‌ه‬ ‫هانیپاڵ������ ‌‬ ‫ی له‌هۆتێلێكدا‬ ‫ی ئ������ه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌ه������ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫له‌كچ������‌ه هاوڕێیه‌ك������ ‌‬ ‫ی لێ‬ ‫دابوو‪ ،‬پاشانیش ده‌مانچ‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵكێشابوو‪.‬‬ ‫ی‬ ‫‪ .3‬پێش������تر كۆمپانیایه‌ك������ ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆگواس������تنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫لیب������ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نه‌وت ‌‬ ‫ده‌ریای������ی ره‌وانه‌كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆسویس������را راگ������رت‪ ،‬به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ك‌ه سویس������را هانیپاڵ ‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌س������ه‌ر كۆمه‌ڵێك سه‌رپێچ ‌‬ ‫ده‌ستگیركردبوو‪.‬‬

‫ی مندااڵن‌و‬ ‫ئه‌و چوار الپه‌ڕه‌یه‌ی‌ه ‌‬ ‫م��ێ��رم��ن��دااڵن زۆر ج��وان �ه‌‪ ،‬من‬ ‫هه‌موو جارێك پێش الپه‌ڕه‌كانی‌‬ ‫دیك‌ه ده‌یانخوێنمه‌وه‌‪ ،‬خۆزگه‌‬ ‫زیاتر گرنگیتان پێده‌دا‌و وه‌ك‬ ‫پاشكۆیه‌ك ده‌وڵه‌مه‌نترتان ده‌كرد‪.‬‬ ‫چنور ره‌حیم له‌سلێمانی‌‬ ‫ی وه‌رزشتان زانیاری‬ ‫الپه‌ڕه‌كان ‌‬ ‫ئ��ام��ێ��زن‪ ،‬زۆرم ب��ه‌دڵ��‌ه ب��ه‌اڵم‬ ‫واچاكتر‌ه بیر له‌ره‌نگاوره‌نگ‬ ‫ی بكه‌نه‌و‌ه چونك‌ه به‌ر‌هش‌و‬ ‫كردن ‌‬ ‫سپی زۆر سه‌رنجڕاكێش نییه‌‪.‬‬ ‫وه‌رزشوانێك‬ ‫ی ك��ورد ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌یه‌كه‌مین ڕۆژن��ام�‌ه ‌‬ ‫داده‌ن��ێ��م ك‌ه ئ �ه‌و هه‌موو جۆره‌‬ ‫ی تیایه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌وڵ بده‌ن‬ ‫بابه‌ت‌ه ‌‬ ‫ك���ورت‌و پوخت ب��ن‪ ،‬بابه‌تێك‬ ‫ی تر‬ ‫ی پێمه‌د‌هن‌و یه‌كێك ‌‬ ‫گرنگ ‌‬ ‫ف �ه‌رام��ۆش ب��ك�ه‌ن‪ .‬ه���ه‌وڵ ب��ده‌ن‬ ‫ته‌نسیقله‌نێوانبابه‌ته‌كانداهه‌بێت‬ ‫تاكو خزمه‌تیان زۆرت���ر بێت‪،‬‬ ‫ه �ه‌وڵ ب��ده‌ن كه‌موكوڕییه‌كانی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا بخه‌نه‌ڕوو‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌هی‌‬ ‫بێالیه‌ن‌ه ئ �ه‌ت��وان��م بڵێم ح �ه‌زو‬ ‫ی ده‌س������������ه‌اڵت ب��ۆ‬ ‫خ����واس����ت���� ‌‬ ‫ی زۆره‌و ئاگادار ده‌بن‬ ‫خویندنه‌و‌ه ‌‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ركردنیان‪.‬‬ ‫چۆمان جه‌وهه‌ر‬


‫‪18‬‬

‫یه‌کشه‌ممه‬

‫‪2010 /4 /11‬‬

‫ژماره ‪19‌:‬‬

‫فیلمی دۆاڵبی‬ ‫ی به‌ده‌ر نه‌بوو‬ ‫ی ته‌وار له‌ك ‌هم‌و كورت ‌‬ ‫ئازاره‌كان ئه‌مساڵیش فیستیڤاڵ ‌‬ ‫"فیلمه‌كان فره‌ییان پێو‌ه دیارنه‌بوو ته‌نها له‌یه‌ك ڕوانگه‌و‌ه كیشه‌كان ‌ی ژن خرابوونه‌ڕوو"‬ ‫باسی‬ ‫ئازاره‌كانی‬ ‫ی نۆ خه‌اڵت‬ ‫به‌به‌خشین ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌كۆی‌ هه‌ژده‌ فیلم ‌‬ ‫نه‌كرد‬ ‫ركابه‌ر‪ ،‬سێیه‌مین‬ ‫فیستیڤاڵی‌ ته‌وار بۆ‬ ‫كورته‌ فیلم‪ ،‬كۆتاییهات‌و‬ ‫بینه‌رانیش پێیانوای ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی زۆرب ‌ه ‌‬ ‫ناوه‌ڕۆك ‌‬ ‫فیلمه‌كان له‌یه‌كه‌و‌ه نزیك‬ ‫بووه‌و له‌یه‌ك روانگه‌و‌ه‬ ‫كاریان له‌سه‌ر كراوه‌‪،‬‬ ‫هاوكات هونه‌رمه‌ندانیش‬ ‫ره‌خن ‌هی‌ ئه‌وه‌ی‌ لێده‌گرن‬ ‫كه‌ هه‌ندێ له‌فیلمه‌كان‬ ‫به‌ها كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كانیان‬ ‫پێشێل كردووه‌و‬ ‫به‌شدارانی‌ فیستیڤاڵیش‬ ‫به‌سه‌ركه‌وتوویی ده‌زانن‬ ‫ی‬ ‫له‌و‌هی‌ توانیویه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫هونه‌رمه‌ندانی‌ ناوچه‌كان ‌‬ ‫دیكه‌ به‌یه‌ك بگه‌یه‌نێت‪.‬‬

‫ ساراعومه‌ر‬

‫فیلم������ی ‬ ‫براوه‌ی خه‌اڵتی ئۆس������كاری ‪، 2010‬‬ ‫له‌ده‌رهێنانی ژن‌ه ده‌رهێنه‌ر (كاسرین‬ ‫بغیلو)‪ ،‬ب������اس له‌كاره‌كانی تیمی‬ ‫پوچه‌ڵكردنه‌وه‌ی می������ن‌و ته‌قه‌مه‌نی‬ ‫یه‌كه‌یه‌كی سه‌ربازی سوپای ئه‌مریكی‬ ‫ده‌كات له‌عیراقدا‪.‬‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه به‌ش������ێوه‌یه‌كی ته‌قلیدی‬ ‫له‌ڕووی ده‌رهێنان������ه‌و‌ه كاری تێدا‬ ‫كراو‌ه‌و بڕی تێچوه‌كه‌ی زۆر كه‌مه‌و‬ ‫بینه‌ر وه‌ك فلیمێكی زۆر ئاس������ایی‌ه‬ ‫به‌الیه‌وه‌‪ ،‬چونك������‌ه چه‌ندین فیلمی‬ ‫هاوشێوه‌ی ئه‌م فیلمه‌ی بینیوه‌‪.‬‬ ‫ك‌ه ده‌ڵێن ‪ the hurt locker‬له‌سه‌ر‬ ‫پاشهاته‌كانی جه‌نگیڕزگاری عیراق‌ه‬ ‫ئه‌وانه‌ی فیلمه‌كه‌یان نه‌بینیوو‌ه یه‌كسه‌ر‬ ‫بۆ ئه‌و‌ه ده‌چن ئه‌م فیلم‌ه ئازاره‌كانی‬ ‫هاوواڵتیانی عیراقی له‌یادنه‌كردووه‌‪،‬‬ ‫چونك������‌ه تیرۆریس������تان چه‌ند دژ‬ ‫به‌سوپای ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی‬ ‫كرده‌وه‌ی تیرۆریستیان ئه‌نجامداو‌ه‬ ‫هێنده‌ش به‌رامب������ه‌ر به‌هاوواڵتیانی‬ ‫عیراق بێبه‌زه‌ی������ی‌و دڵڕه‌قبوون بێ‬ ‫له‌به‌رچاوگرتن������ی هی������چ بنه‌مایه‌ك‬ ‫به‌ه������ه‌زاران هاوواڵتی عیراق بون‌ه‬ ‫قوربانی كاروكرده‌وه‌كانی ئه‌وان‪.‬‬ ‫فیلمی دۆاڵبی ئ������ازاره‌كان‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ئ������ازارو مه‌ینه‌تییه‌كانی س������وپای‬ ‫ئه‌مریكا ده‌گێڕێته‌و‌ه ك‌ه به‌ده‌س������ت‬ ‫تیرۆریستان‌و كرده‌وه‌ی تیرۆریستی‬ ‫گیریان خ������واردووه‌‪ ،‬نه‌ك ئازاری‬ ‫ه������ه‌زاران عیراق������ی بێ ئ������اواره‌و‬ ‫په‌ناهه‌نده‌ی واڵتانی دراوسێی عیراق‬ ‫یان ئ������ازاری ه������ه‌زاران بێوه‌ژن‌و‬ ‫منداڵی هه‌تیوو‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ی له‌فیلمه‌ك������ه‌دا ده‌یبنی جوان‬ ‫نیش������اندانی كاری س������ه‌رباز‌ه‬ ‫ئه‌مریكییه‌كان������‌ه له‌گه‌ڵ هاوواڵتیان‪،‬‬ ‫بێئ������ه‌وه‌ی به‌الی ئ������ه‌و هه‌موو كار‌ه‬ ‫خراپ‌و ناش������یرینانه‌دا بچێت ك‌ه‬ ‫س������ه‌ربازه‌كانی ئه‌مریكا له‌عیراقدا‬ ‫ئه‌نجامی������ان داوه‌‪ ،‬ه������ه‌ر له‌به‌ناهه‌ق‬ ‫كوش������تنی هاوواڵتیان ت������ا ده‌گات‌ه‬ ‫ده‌س������تدرێژی سێكس������ی بۆسه‌ر‬ ‫ئافره‌تانی عیراق‪.‬‬ ‫خاڵێك������ی تر ك������‌ه ل������ه‌م فیلمه‌دا‬ ‫فه‌رامۆش������كراو‌ه ڕۆڵ������ی هێزه‌كانی‬ ‫عیراق‌ه له‌هاوكاریك������ردن‌و پێكه‌و‌ه‬ ‫كاركردنی������ان له‌گ������ه‌ڵ هێ������زی‬ ‫هاوپه‌یمانان‪.‬‬ ‫له‌به‌ر هه‌موو ئه‌وان‌ه هه‌ركه‌س������ێك‬ ‫ئه‌گ������ه‌ر ئ������اگاداری ڕووداوه‌كانی‬ ‫عیراق بێت ئه‌وا زوو تێده‌گات ك‌ه‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه هه‌موو ڕاستییه‌كانی عیراق‬ ‫باس ن������اكات‌و دۆاڵبه‌كه‌ی جێگای‬ ‫ئازاری عیراقیه‌كانی تێدا نه‌بۆته‌وه‌‪ .‬‬ ‫‪the hurt locker‬‬

‫ سه‌ربه‌ست مه‌نم ‌ی له‌سلێمانی‌‬ ‫هه‌موو ساڵێك‌و له‌یاد ‌ی رۆژ ‌ی جیهانی‌‬ ‫ژنان ـ هه‌ش������ت ‌ی مارس ـ دا‪ ،‬یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫ژنان ‌ی كوردس������تان فیستیڤاڵ ‌ی ته‌وار‬ ‫بۆ كورت‌ه فلیم رێكده‌خات‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫له‌ڕۆژان ‌ی ‪4‬بۆ‪‌ 7‬ی ئه‌م مانگ‌ه سێیه‌مین‬ ‫فیس������تیڤاڵ ‌ی خۆ ‌ی له‌هۆڵ������ ‌ی ته‌وارو‬ ‫به‌به‌شدار ‌ی ‪25‬فیلم سازكرد‪ ،‬ك‌ه ‪18‬یان‬ ‫چوون‌ه پێشبڕكێوه‌و له‌ئه‌نجامدا نۆیان‬ ‫خه‌اڵتیان وه‌رگرت‪.‬‬ ‫یه‌كێ������ك له‌ئامانج������‌ه دیاره‌كان������ی‌‬ ‫ئه‌و فێس������تیڤاڵ‌ه پیش������اندان ‌ی خ‌هم‌و‬ ‫ناسۆره‌كان ‌ی ژنان‌و ڕۆچوون‌ه ناو كێشه‌‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كانیان‌وهۆشیاركردنه‌وه‌یانه‌‬ ‫له‌ده‌ره‌نجامه‌كان ‌ی ئه‌وه‌ی به‌سه‌ریان دا‬ ‫دێت‪.‬‬ ‫ته‌نها له‌یه‌ك روانگه‌و‌ه كێشه‌كان‬ ‫خرابوونه‌ڕوو‬ ‫به‌شێك له‌و هونه‌رمه‌ندان‌ه ‌ی به‌شداریان‬ ‫له‌فێستیڤاڵه‌كه‌دا كردووه‌‪ ،‬ڕه‌خن‌ه ‌ی ئه‌وه‌‬ ‫له‌فیلم‌ه به‌ش������داره‌كان ‌ی ناو فێستیڤاڵ‬ ‫ده‌گرن ك‌ه هه‌موویان یه‌ك ئاراسته‌یان‬ ‫گرتووه‌و فره‌ییان پێو‌ه دیارنییه‌‪.‬‬ ‫نیشتمان ‌ی كه‌ریمی‌‪ ،‬دانیشتو ‌ی شاری‌‬ ‫مهاباده‌و خوێندكار ‌ی به‌ش ‌ی مۆنتاژه‌‬

‫لیژنه‌ی داوه‌رانی ئه‌مساڵی فێستیڤاڵی ته‌وار ب‌ه بێ ئه‌زمون تۆمه‌تبار ده‌کرێن فۆتۆ‪ :‬سه‌ربه‌ست مه‌نمی‬ ‫له‌زانكۆ ‌ی تاران‪ .‬ئه‌و خاتوون‌ه به‌فیلمی‌‬ ‫كان ‌ی به‌ش������دار ‌ی فیس������تیڤاڵه‌ك‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫كردب������وو‪ ،‬وێ������ڕا ‌ی به‌س������ه‌ركه‌وتوو‬ ‫ناوبردن ‌ی فیستیڤاڵه‌ك‌ه به‌داخ بوو له‌و‌هی‌‬ ‫فیلمه‌كان فره‌ییان پێ������و‌ه دیارنه‌بووه‌‪،‬‬ ‫"هه‌موویان یه‌ك ئاڕاسته‌یان گرتبوو‬ ‫و ته‌نها له‌یه‌ك ڕوانگه‌و‌ه كیش������ه‌كانی‌‬ ‫ژن خرابوون������ه‌ڕوو"‪ ،‬هه‌ربۆی������ه‌‬ ‫به‌پێویس������ت ‌ی ده‌زانێت ده‌رهێنه‌ره‌كان‬ ‫بچن‌ه ن������او ژیان ‌ی ئه‌و كه‌س������انه‌و‌ه كه‌‬ ‫دوچار ‌ی توندوتیژی ‌ی‌وچه‌وس������اندنه‌وه‌‬ ‫بوون‪ ،‬تاوه‌كو به‌شێوه‌یه‌ك ‌ی واقیعیتر‬ ‫گوزارشتیان له‌خ‌هم‌و ئازاره‌كان ‌ی ژنان‬ ‫بكردایه‌‪.‬‬ ‫به‌هاكان ‌ی كۆمه‌ڵگه‌یان‬ ‫پێشێل كردبوو‬ ‫هونه‌رمه‌ندێك ‌ی دیار ‌ی بوار ‌ی نواندن‪،‬‬ ‫ڕه‌خن‌ه له‌به‌ش������ێك ‌ی زۆر ‌ی فیلمه‌كان‬ ‫ده‌گرێت ب������ه‌و‌ه ‌ی ناوه‌ڕۆك ‌ی فیلمه‌كان‬ ‫له‌ئاست ‌ی پێویستدا نه‌بووه‌و به‌هاكانی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگایان پێشێل كردووه‌‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ن������د ته‌ها خلی������ل پێیوابوو‬ ‫ئه‌م فیس������تیڤاڵ‌ه به‌ش������ێك‌ه له‌پڕۆس‌هی‌‬ ‫ناس������اندن ‌ی كێش������‌ه ‌ی ژنان‌و نابێت‬ ‫ئافره‌ت ‌ی كورد به‌الواز پیشان بدرێت‬

‫یان وا ده‌ربخرێت ك‌ه هه‌موو ئافره‌تان‬ ‫له‌شفرۆش������ن‪" ،‬له‌ڕوو ‌ی ناوه‌ڕۆكه‌و‌ه‬ ‫هه‌ندێ������ك له‌فیلم������ه‌كان له‌ئاس������تی‌‬ ‫پێویستدا نه‌بوون‌و زۆرێك له‌به‌هاكانی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگایان پێشێل كردبوو"‪.‬‬ ‫به‌شێك ‌ی تر له‌هونه‌رمه‌ندان ‌ی به‌شدار‬ ‫باس ل������ه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك‌ه فێس������تیڤاڵی‌‬ ‫ئه‌مساڵ به‌به‌راورد به‌سااڵن ‌ی ڕابردوو‬ ‫باشتر بووه‌‪ ،‬هاوكات هاتن ‌ی ژماره‌یه‌كی‌‬ ‫به‌رچ������او له‌هونه‌رمه‌ندان������ ‌ی ته‌واوی‌‬ ‫پارچه‌كان������ ‌ی دیك‌ه ‌ی كوردس������تان‪،‬‬ ‫به‌سه‌ره‌تایه‌ك ‌ی زۆر باش وه‌سف ده‌كه‌ن‬ ‫بۆ ناسین‌و ئاشنابوون ‌ی هونه‌رمه‌ندان‬ ‫به‌یه‌كتری‌‪ .‬ش������اخه‌وان عه‌بدواڵ قازی‌‪،‬‬ ‫ده‌رهێنه‌ر ‌ی فیلمی‌‪ ،‬ماڵ ‌ی مێرووله‌كان‪،‬‬ ‫ك‌ه خه‌اڵت������ ‌ی باش������ترین ناوه‌ڕۆكی‌‬ ‫فیلم ‌ی فیس������تیڤاڵ ‌ی پێبه‌خشرا‪ ،‬باس‬ ‫له‌و‌ه ده‌كات ك‌ه ئه‌گه‌رچ ‌ی فێستیڤاڵی‌‬ ‫ئه‌مس������اڵ س������ه‌ركه‌وتوتربووه‌‪" ،‬به‌اڵم‬ ‫فیلم ‌ی دووب������ار‌ه هه‌بوو ك������‌ه ماو‌هی‌‬ ‫س������ێ مانگ له‌مه‌وبه‌ر نمایشكرابوو‪،‬‬ ‫باش������تربوو نمایش نه‌كرێنه‌وه‌"‪،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شداریكردن ‌ی هونه‌رمه‌ندان ‌ی ناوچه‌‬ ‫جیاوازه‌كان������ ‌ی به‌س������ه‌ره‌تایه‌ك ‌ی باش‬ ‫ناوبرد بۆئاش������نابوون‌و تێكه‌اڵوبوونی‌‬ ‫كولتوری‌‪.‬‬

‫جیهان ‌ی خه‌یاڵ ‌ی فیلینی‬

‫هیوا محه‌مه‌د‬ ‫فدرییكۆ فیلن ‌ی ده‌رهێنه‌ر ‌ی به‌توانا ‌ی سینه‌ما ‌ی‬ ‫ی‬ ‫جیهان ك‌ه زیاتر ل‌ه ‪20‬فیلم ‌ی گه‌ور‌ه ‌ی جیهان ‌‬ ‫دروس������تكردوه‌‪ ،‬یه‌كه‌م ده‌رهێن������ه‌ر‌ه ك‌ه به‌ته‌نیا‬ ‫توانیویه‌ت ‌ی جیهان ‌ی سینه‌مای ‌ی خه‌یاڵ ‌ی به‌دونیا‬ ‫بناسێنێت‪.‬‬ ‫له‌س������ه‌ره‌تا ‌ی دروستبوون ‌ی سینه‌ما تاكو ئێستا‬ ‫زۆرب‌ه ‌ی ده‌رهێنه‌ره‌كان له‌س������ه‌ر ئه‌وه‌بوون ك‌ه‬ ‫بتوانن جیهان ‌ی خه‌یاڵ ‌ی مرۆڤ له‌رێی فیلمه‌و‌ه‬ ‫به‌دنیا بناس������ێنن‪ ،‬به‌اڵم له‌پێ������ش هه‌موویانه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫فدریكۆ ده‌ست ‌ی پێكرد‌و زیاتر ل‌ه ‪50‬ساڵ ‌ی ژیان ‌‬ ‫خۆ ‌ی به‌خشیی‌ه ئه‌و بواره‌و ئه‌و‌ه ‌ی سه‌لماند ك‌ه‬

‫سینه‌مای ‌ی خه‌یاڵ ‌ی هیچ شتێك ‌ی وه‌ك ئه‌م دونیای‌ه‬ ‫روون‌ه ‌ی خۆمان نییه‌و هیچ شتێك ‌ی له‌سه‌ر نه‌زم‌و‬ ‫نیزام ‌ی خۆ ‌ی نییه‌‪.‬‬ ‫فیل ‌ی جه‌خت له‌و‌ه ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه یه‌كه‌م كه‌سێك‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و ‌ی ب������ه‌ره‌و دروس������تكردن ‌ی فیلم ‌ی خه‌یاڵ ‌‬ ‫برد چارل ‌ی چاپن ب������وو ك‌ه فیلم ‌ی (ئه‌و كوڕ‌ه‬ ‫منداڵه‌) له‌س������اڵ ‌ی ‪1921‬دا پیشان ‌ی دا ك‌ه چه‌ند‬ ‫كه‌سێك خه‌ریك ‌ی باڵگرتن بوون‌و به‌ره‌و ئاسمان‬ ‫ده‌چوون‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ساڵ ‌ی ‪ 1925‬ك‌ه له‌فیلمێكدا‬ ‫چارل ‌ی خۆ ‌ی كردبوو به‌مریش������كێك ‌ی گه‌ور‌ه‬ ‫خه‌ریك ‌ی ده‌وربینین بوو‪ .‬هه‌روه‌ها ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌كات ك‌ه ده‌نگهه‌ڵگر‌و وێنه‌گره‌كان له‌سینه‌ما ‌ی‬ ‫خه‌یاڵ ‌ی دا زۆر ئیش������یان قورس������تر‌ه له‌وان‌ه ‌ی‬ ‫له‌فیلم������‌ه دراما‌و داس������تانییه‌كانیان‌و ئه‌وانیش‬ ‫باشترین یارمه‌تیده‌ر ‌ی یه‌كه‌م ‌ی ده‌رهێنه‌ر ‌ی فیلم‌ه‬ ‫خه‌یاڵییه‌كانن‪.‬‬ ‫ئێستاش له‌سینه‌ما ‌ی به‌هێز ‌ی خه‌یاڵ ‌ی ئه‌مڕۆدا‬ ‫فدریكۆ فلین ‌ی رابه‌رێك������ ‌ی به‌هێز‌ه بۆ هه‌موو‬ ‫ده‌رهێنه‌ره‌كان ‌ی تر‌و سینه‌ما ‌ی خه‌یاڵ ‌ی جیهانیش‬ ‫به‌و‌ه شاناز ‌ی ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫فدریكۆ فیلینی‌‪ ،‬له‌س������اڵ ‌ی ‪ 1920‬له‌شار ‌ی ر ‌ی‬ ‫مین ‌ی له‌ئیتاڵیا له‌دایكبوو‌ه‌ویه‌كه‌م كار ‌ی هونه‌ر ‌ی‬ ‫كێش������ان ‌ی كاریكاتێر بوو‌ه ك‌ه له‌ساڵ ‌ی ‪1938‬‬ ‫له‌رۆژنامه‌كان ‌ی ئه‌وكات باڵوی كردونه‌ته‌وه‌‪1945.‬‬ ‫ده‌ستیكردوو‌ه به‌نووسین بۆسینه‌ما‌و ‪ 1948‬یه‌كه‌م‬ ‫فیلم ‌ی خۆ ‌ی دروستكردووه‌وله‌ساڵ ‌ی ‪1993‬شدا‬ ‫گیان ‌ی له‌ده‌ست داوه‌‪.‬‬

‫هه‌ر فیلمێك‬ ‫ی ژن بووبێت نمایشكراو‌ه‬ ‫ده‌ربار‌ه ‌‬ ‫ی سێیه‌مین‬ ‫شۆخان مه‌حمود‪ ،‬وته‌بێژ ‌‬ ‫ی فیس������تیڤاڵی‌‬ ‫ی كورت‌ه فیلم ‌‬ ‫فیلم ‌‬ ‫ته‌وار‪ ،‬ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات ك‌ه هه‌موو‬ ‫ڕه‌خنه‌كان به‌هه‌ن������د وه‌رده‌گرن‌و‬ ‫ی فێستیڤاڵ سودی‌‬ ‫ی ئایند‌ه ‌‬ ‫بۆسااڵن ‌‬ ‫لێوه‌رده‌گرن‪ ،‬هاوكات جه‌خت له‌وه‌ش‬ ‫ی فێستیڤاڵه‌كه‌‬ ‫ده‌كاته‌و‌ه ك‌ه كردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ته‌وار بۆئه‌وه‌بوو‌ه میوانه‌كان‬ ‫له‌هۆڵ ‌‬ ‫ی تری‬ ‫ب������اره‌گاو كاروچاالكییه‌كان ‌‬ ‫ی كوردستان ببینن‪.‬‬ ‫ی ژنان ‌‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫ی چه‌ند‬ ‫ی دووباره‌بوونه‌و‌ه ‌‬ ‫ده‌ربار‌ه ‌‬ ‫فیلمێك ك‌ه پێش������تر له‌فێستیڤاڵی‌‬ ‫ی بۆكورت‌ه فیلم به‌ژداریان‬ ‫سلێمان ‌‬ ‫كردبوو‪ ،‬ش������ۆخان كه‌ریم جه‌ختی‌‬ ‫له‌و‌ه كرده‌و‌ه ك‌ه یه‌كه‌مین ئامانجی‌‬ ‫ئ������ه‌وان ئه‌وه‌بوو‌ه ك‌ه هه‌ر چیرۆك‌و‬ ‫ده‌قێك باس له‌پرسی ژنان بكات‪،‬‬ ‫ئ������ه‌و ده‌قانه‌یان به‌هه‌ند وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫"ڕه‌نگ������‌ه فیلم هه‌بێ������ت خه‌اڵتی‌‬ ‫ی ئێمه‌ش دووباره‌‬ ‫وه‌رگرتبێت‌و ال ‌‬ ‫بووبێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه مه‌به‌س������تمان‬ ‫بوو‌ه پێداگری بكه‌ین‌و س������وربین‬ ‫ی ئاریشه‌كانی‌‬ ‫له‌سه‌ر ده‌رخس������تن ‌‬ ‫ژنان‪".‬‬

‫لێژن‌ه ‌ی دادوه‌ریی بێئه‌زموون بوون‬ ‫هه‌ندێ������ك له‌هونه‌رمه‌ندان������ ‌ی ده‌ره‌و‌ه ‌ی‬ ‫فێس������تیڤاڵه‌ك‌ه ڕه‌خن������‌ه ‌ی ئ������ه‌و‌ه له‌فیلم‌ه‬ ‫به‌شداربووه‌كان ‌ی فێس������تیڤاڵه‌ك‌ه ده‌گرن‬ ‫كه‌ب‌هش������ێك ‌ی زۆر ‌ی فیلم������ه‌كان له‌الیه‌ن‬ ‫پیاوانه‌و‌ه دروستكرابوون‌و ده‌رهێنرابوون‪،‬‬ ‫له‌كاتێكدا وا پێویس������تبوو ژنان ده‌ور ‌ی‬ ‫كاریگه‌ریان له‌دروستكردن ‌ی فیلمه‌كاندا‬ ‫هه‌بووایه‌‪.‬‬ ‫جه‌لیل زه‌نگه‌نه‌‪ ،‬سیناریست‌و ده‌رهێنه‌ر‪،‬‬ ‫باس له‌و‌ه ده‌كات‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی فێستیڤاڵه‌ك‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن یه‌كێت������ ‌ی ژنان������ه‌و‌ه كراوه‌ته‌وه‌و‬ ‫تایب������ه‌ت ب������وو‌ه ب������ه‌و فیلمان������‌ه ‌ی باس‬ ‫له‌الیه‌نێك ‌ی ژنان ده‌كه‌ن‪ ،‬پێویستیش بوو‬ ‫ژن������ان له‌به‌رهه‌مهێنان ‌ی فیلمه‌كاندا وه‌ك‬ ‫سیناریست‌و ده‌رهێنان ڕۆڵێك ‌ی به‌رچاویان‬ ‫هه‌بووایه‌‪" ،‬ناكرێت به‌هیچكام له‌و فیلمان‌ه ‌ی‬ ‫له‌فێستیڤاڵه‌كه‌دا نمایشكران بوترێت فیلم ‌ی‬ ‫سینه‌مایی‌‪ ،‬چونك‌ه سه‌رجه‌میان به‌كامێر‌ه ‌ی‬ ‫ڤیدیۆ ‌ی ئاسای ‌ی گیرابوون"‪.‬‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه پێیوای‌ه لیژن‌ه ‌ی دادوه‌ری ‌ی‬ ‫فێستیڤاڵ ئه‌زموونیان نه‌بوو‌ه‌و به‌ئاشكرا‬ ‫خه‌ڵك ‌ی هه‌ست ‌ی به‌خراپ ‌ی لیژنه‌ك‌ه كردووه‌‪،‬‬ ‫"چونك������‌ه هیچ������كام له‌ئه‌ندامان ‌ی لیژن‌ه‬ ‫پسس������پۆڕیان له‌بواره‌كان ‌ی فیلمسازیدا‬ ‫نه‌بووه‌"‪.‬‬

‫كوكو شانێڵ نمایش ده‌كرێت‬ ‫ ئا‪ :‬كاو‌ه حه‌سه‌ن‬ ‫فیلمی ‪ Coco avant Chanel‬له‌ده‌رهێنانی‬ ‫ئان������ا فۆنتی������ن ـه‌و س������اڵی ‪ 2009‬له‌فه‌ڕه‌نس������ا‬ ‫به‌رهه‌مهێن������راوه‌‪ ،‬ئۆدری تۆتۆو ده‌یان ئه‌كته‌ری‬ ‫لێهاتوو رۆڵی تێدا ده‌بینن‌و ماوه‌كه‌ی ‪100‬خوله‌كه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م فیلم‌ه ناونراو‌ه به‌فیلم ‌ی خانمان‪ ،‬هۆكاره‌كه‌شی‬ ‫ئه‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆئه‌وه‌ی ك‌ه زۆربه‌ی خانمان كاریان‬ ‫تێدا كردووه‌و هه‌ر هه‌موش������یان خه‌ڵكی واڵتی‬ ‫فه‌ڕه‌نس������ان‪ .‬ئه‌م فیلم‌ه كوكو شانێڵ (‪-1883‬‬ ‫‪ )1971‬فیلمه‌كه‌ی له‌س������ه‌ر ده‌ركراوه‌‪ ،‬ئیدمۆند‬ ‫چارلیس (‪ )-1920‬یاده‌وه‌رییه‌كانی نوسیو‌ه‌و ئانا‬ ‫فۆنتین (‪ )-1959‬ده‌رهێنه‌ری فیلمه‌كه‌ی‌ه‌و ئۆدری‬ ‫تۆتۆ (‪ )-1976‬ئه‌كته‌ری س������ه‌ره‌كی فیلمه‌كه‌ی‌ه‬ ‫هه‌روه‌ها كاسرین لۆتریۆر (‪ )-1951‬دیزاینه‌ری‬ ‫جل‌و به‌رگی ئه‌م فیلمه‌ی داناوه‌‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تا ده‌بێت لێره‌و‌ه ده‌ستپێبكه‌ین ك‌ه وشه‌ی‬ ‫(ش������انێڵ ‪ )5‬ناوی عه‌ترێكی فه‌ڕه‌نسیه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كه‌م كه‌س ئه‌زانێت ك‌ه چۆن ئه‌م ناوه‌ی لێنراو‬ ‫بۆچی ژمار‌ه پێنجی له‌سه‌ره‌‪ ،‬ئه‌ویش ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫بۆ كوكو ش������انێڵ ك‌ه خانمێكی فه‌ڕه‌نس������ییه‌و‬ ‫له‌هه‌تیوخان������‌ه به‌خێوكراوه‌و دای������ك‌و باوكی‬ ‫نه‌بینی������وه‌و ژمار‌ه پێنجیش ئ������ه‌و ژماره‌یه‌ی‌ه ك‌ه‬ ‫له‌هه‌تیوخان‌ه كردبوویان‌ه سنگییه‌وه‌‪ ،‬وات‌ه به‌ناوی‬ ‫خۆی بانگ نه‌ئه‌كرا‪ ،‬به‌ڵكو به‌ژماره‌كه‌ی‪ .‬تاكوو‬ ‫مردیش نه‌ش������ووی كرد‌و نه‌منداڵی خس������ته‌وه‌‪،‬‬

‫چونك‌ه پێیوابوو منداڵ خستنه‌و‌ه كاری قورسه‌و‬ ‫ترسی ئه‌وه‌ی هه‌بوو ك‌ه منداڵه‌كه‌ی وه‌ك خۆی‬ ‫بێناز ده‌ربچێت‪ ،‬ئه‌م خانم‌ه له‌ژیانێكی هه‌ژاریی‌و‬ ‫نه‌داری‌و برس������ێتی توانی ببێت‌ه باش������ترین‌و‬ ‫چاكترین ژن له‌بواری جل‌و به‌رگی ئافره‌تان‪.‬‬ ‫ئۆدری تۆتۆ ك‌ه به‌لێهاتوویی‌و ئازایان‌ه رۆڵه‌كه‌ی‬ ‫خۆی به‌رجه‌س������ته‌كرد‪ ،‬له‌ساڵی ‪ 1976‬له‌واڵتی‬ ‫فه‌ره‌نس������ا له‌دایكبوو‌ه‌و خاوه‌نی هه‌شت خه‌اڵتی‬ ‫جیهانییه‌و دووج������ار پاڵێوراو‌ه بۆخه‌اڵتی بافتا‬ ‫له‌فیلمی (ئیمێلی‌و ده‌زگیراندارێكی درێژخایه‌ن)‪.‬‬ ‫تۆتۆ‪ ،‬ئه‌كته‌ر ‌ی س������ه‌ره‌ك ‌ی ئه‌م فیلمه‌یه‌و پێیوای‌ه‬ ‫ناوبان������گ ده‌ركردن كارێك������ی زۆر خراپه‌و‬ ‫ئه‌خوازێت ژیانێكی ساد‌ه بگوزه‌رێنێت‪ ،‬چونك‌ه‬ ‫رۆژێك چوو‌ه قاوه‌خانه‌ی‌هك‌و له‌پڕێكدا كوڕێك‬ ‫ه������ات‌و ماچیكرد‪ ،‬ئه‌و بۆ ماچه‌ك‌ه پێی ناخۆش‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌و‌ه ناخۆش بوو ئه‌و كوڕ‌ه گره‌وی‬ ‫كردبوو له‌گه‌ڵ براده‌ره‌كانیدا ك‌ه ئه‌توانێت ماچی‬ ‫تۆتۆ بكات‪ ،‬هه‌ر شتێك گره‌وی له‌سه‌ر بكرێت‬ ‫نابێت مرۆڤ گره‌وی له‌سه‌ر بكرێت‪.‬‬ ‫خوێنه‌رانی به‌ڕێزی نم نم‌و هه‌ر بینه‌رێكی دیك‌ه‬ ‫ئاره‌زوو ‌ی بینین ‌ی ئه‌م فیلم‌ه بكات ده‌توانێت‬ ‫كاژێر سێی ئێواره‌ی شه‌ممه‌ی داهاتوو‬ ‫‪ 2010/4/17‬له‌گه‌له‌ری سه‌رده‌م له‌سلێمان ‌ی‬ ‫ت‬ ‫بیبینێ ‪.‬‬


‫کێن ئه‌و یانانه‌ی‬ ‫زۆرترین موچ ‌ه به‌یاریزانان ده‌ده‌ن؟‬

‫‪14‬‬

‫له‌سلێمانی‬ ‫کوکو شانێڵ نمایش ده‌کرێت‬

‫نابینایه‌ک‬ ‫ریکۆردی خێرایی ده‌شکێنێت‬

‫‪17‬‬

‫‪18‬‬

‫‪7‬‬ ‫بو خه‌لک‬ ‫له خه‌لکه‌و ‌ه‬ ‫‪7‬‬

‫خاوه‌ن ‌ی ئیمتیاز‪ :‬كۆمپانیا ‌ی رووداو‬

‫ناونیشان‪ :‬سلێمانى شاڕێی سالم ته‌الرى سلێمانی مۆڵ ‪ -‬نهۆ‌می دووه‌م‬

‫بۆ په‌یوه‌ندی‪:‬‬

‫‪3186176 - 07480151705 - 07710268004‬‬

‫‪7‬‬

‫‪19‬‬

‫‪Nmnmpress@yahoo.com‬‬

‫ک ‌هش‌و هه‌وای کوردستان حیجاب‌و په‌چ ‌ه به‌ژنانی ئێرانی فڕێده‌دات‬

‫‪5‬‬

‫ئایفۆن‬

‫جه‌لیل زه‌نگه‌نه‌‪ :‬لیژنه‌ی دادوه‌ریی فیستیڤاڵ بێ ئه‌زمون بوون‬

‫جه‌لیل زه‌نگه‌نه‌‪ ،‬سیناریست‌و ده‌رهێنه‌ر‪ ،‬باس له‌و‌ه ده‌كات‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌ی فێستیڤاڵه‌ك‌ه له‌الیه‌ن یه‌كێت ‌ی ژنانه‌و‌ه كراوه‌ته‌وه‌و تایبه‌ت بوو‌ه به‌و فیلمان‌ه ‌ی باس له‌الیه‌نێك ‌ی ژنان ده‌كه‌ن‪ ،‬پێویستیش بوو ژنان له‌به‌رهه‌مهێنان ‌ی فیلمه‌كاندا‬ ‫وه‌ك سیناریست‌و ده‌رهێنان ڕۆڵێك ‌ی به‌رچاویان هه‌بووایه‌‪« ،‬ناكرێت به‌هیچكام له‌و فیلمان‌ه ‌ی له‌فێستیڤاڵه‌كه‌دا نمایشكران بوترێت فیلم ‌ی سینه‌مایی‌‪ ،‬چونك‌ه سه‌رجه‌میان به‌كامێر‌ه ‌ی ڤیدیۆ ‌ی ئاسای ‌ی گیرابوون»‪.‬‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه پێیوای‌ه لیژن‌ه ‌ی دادوه‌ری ‌ی فێستیڤاڵ ئه‌زموونیان نه‌بووه‌‌و به‌ئاشكرا خه‌ڵك ‌ی هه‌ست ‌ی به‌خراپ ‌ی لیژنه‌ك‌ه كردووه‌‪« ،‬چونك‌ه هیچكام له‌ئه‌ندامان ‌ی لیژن‌ه پسسپۆڕیان له‌بواره‌كان ‌ی فیلمسازیدا نه‌بووه‌»‪18 .‬‬

‫هاوسه‌ره‌که‌ت‬

‫ژنان‬

‫به‌کارهێنه‌ران ئالود‌ه نایانه‌وێت قه‌ڵه‌و بن‬ ‫د‪ .‬لێزل ‌ی بۆنسی‌‪ ،‬له‌به‌ش ‌ی پزیشكی‌‬ ‫ده‌کات‬ ‫زانكۆ ‌ی پیترزبۆرگ ده‌ڵێ‌‪ :‬زۆرب‌هی‌‬

‫جۆره‌كان ‌ی شوكوالت ك‌ه شه‌كرێكی‌‬ ‫زۆریان هه‌یه‌‪ ،‬له‌مه‌عیده‌دا به‌ته‌واوه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ناتوێنه‌وه‌‌و ئه‌وه‌ش ده‌بێت‌ه هۆی‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌ی سكتان با بكات‌و قه‌ڵه‌و‬ ‫پیشان بدرێن‪ ،‬به‌تایبه‌ت رێكیی‌‬ ‫ل‌هش‌و الر ‌ی ژنان تێك ده‌دات‪.‬‬ ‫خواردن ‌ی ئاو به‌رێژ‌ه ‌ی پێویست‪،‬‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆ ‌ی ئه‌و‌ه ‌ی ئه‌و ئاو‌هی‌‬ ‫به‌هۆ ‌ی خوێ له‌له‌شتان كۆبووته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ئاسان ‌ی بێته‌ده‌ره‌وه‌‌و باكردنی‌‬ ‫سكتان له‌نێو بچێت‪ .‬بۆ‬ ‫وه‌رزشكردن‪ ،‬به‌تایبه‌ت جووڵه‌كردن‬ ‫به‌سك‪ ،‬پێویست‌ه ته‌نیا درووستیان‬ ‫ئه‌نجام بد‌هن‌‪.‬‬

‫‪16‬‬

‫‪5‬‬

‫چۆن د‌ه‌وروژێت؟‬

‫خاتوونه‌كان ده‌بێ هه‌وڵبده‌ن‬ ‫هۆكاره‌كانی بزواندنی‬ ‫هاوسه‌ره‌كانیان بناسن‪.‬‬ ‫گرنگی به‌جل‌و ره‌نگی جله‌كانتان‬ ‫بده‌ن‪ .‬سه‌رنجی ئه‌و‌ه بده‌ن ك‌ه جلی‬ ‫خه‌وتنتان چ مۆدێل‌و چ ره‌نگێكی‬ ‫هه‌بێت تا هاوسه‌ره‌كه‌تان ببزوێنێت‪.‬‬ ‫داوای لێبكه‌ن بزان‌ه چ مۆدێل‌و‬ ‫ره‌نگێگی به‌الو‌ه جوانه‌‪ .‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ده‌رفه‌ت به‌مێرده‌كه‌تان بده‌ن بزانه‌‬ ‫حه‌زی له‌چ جلێك‌ه ئێو‌ه له‌به‌ری‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬با بۆتانی بكڕێت‪ .‬یان بزانن‬ ‫پێویست‌ه چ گۆره‌وییه‌ك له‌پێ بكه‌ن‬ ‫سه‌رنجی مێرده‌كه‌تان رابكێشێت‪.‬‬ ‫ئایا ده‌توانن به‌پێ‌و پووزتان هێزی‬ ‫سێكسی مێرده‌كانتان ببزوێنن؟‬

‫‪7‬‬

‫ستاندارد‬ ‫چییه‌؟‬

‫له‌وانه‌ی‌ه به‌ده‌یان جار بیستبێتمان‬ ‫ك‌ه ئه‌م كه‌ره‌سه‌ی‌ه ستاندارد بوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌ویتریان ستاندارد نه‌بوو‬ ‫بۆی‌ه رووداوێكی ناخۆش روویدا‪.‬‬ ‫هیچ كات بیرتان له‌و‌ه كردۆته‌وه‌‬ ‫ك‌ه ستاندارد چییه‌؟‬ ‫ستاندارد یانی یاساو رێسا‪،‬‬ ‫هه‌ر كارێك ك‌ه به‌پێی یاساو‬ ‫رێسایه‌كی رێك‌و پێك ئه‌نجام‬ ‫بدرێ پێیده‌وترێ ستاندارده‌و‬ ‫مۆری ستانداردی لێده‌ده‌ن‪ ،‬بۆ‬ ‫وێن‌ه كاتێك خوارده‌مه‌نییه‌ك‬ ‫ده‌كڕن‌و ده‌بینن ك‌ه مۆركی‬ ‫ستانداردی پێوه‌یه‌‪ ،‬له‌وه‌ی كه‌‬ ‫ئه‌و خوارده‌مه‌نیی‌ه ستاندارده‌و‬ ‫پشكنینی بۆكراوه‌و جێگه‌ی‬ ‫مه‌ترسی نیی‌ه خۆشحاڵ ده‌بن‌‪.‬‬

‫‪9‬‬

‫ئامانجه‌کانت‬

‫پێرێرا‬

‫فاکته‌ری سه‌رکه‌وتنته‌ کاکا توشی پێکان بێ‬ ‫به‌رازیل چیده‌کات؟‬ ‫دیاریكردنی ئامانج به‌وێناكردن‌و‬ ‫ئه‌و ئاره‌زووه‌ی ده‌مانه‌وێت‬ ‫ده‌ستپێده‌كات‪ .‬داڕشتنی به‌رنامه‌‬ ‫نه‌خشه‌ی رێگای‌ه بۆگه‌شتن‬ ‫به‌ئامانجه‌كان‌و هانده‌ری‬ ‫سووته‌مه‌نیه‌ك‌ه ك‌ه ده‌مانگه‌یه‌نێته‌‬ ‫ئه‌و شوێنه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێ له‌سه‌ره‌تادا‬ ‫ئامانجێكمان هه‌بووبێت‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌زانین بۆ كوێ ده‌ڕۆین‬ ‫ئه‌وسا هه‌ر رێگایه‌ك به‌ره‌و‬ ‫خۆیمان ده‌بات‪ .‬له‌و كاته‌دا ئیتر‬ ‫گرنگ نیی‌ه له‌گ‌ه‌ڵ ژیانماندا‬ ‫چیده‌كه‌ین‪ .‬له‌راستیدا ئه‌گه‌ر‬ ‫نه‌زانین له‌ژیانماندا به‌ره‌و كوێ‬ ‫ده‌ڕۆین كاتێك ده‌گه‌ین‌ه ئه‌و‬ ‫شوێنه‌‪ ،‬ئه‌وێ ناناسین‪.‬‬

‫‪13‬‬

‫‪14‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬سه‌ربه‌ست مه‌نمی‬

‫ی‬ ‫دوا ‌ی گه‌یش������تنیان به‌هه‌رێم������ ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردستان‪ ،‬ئه‌و كچ‌و ژن‌ه ئێرانیان‌ه ‌‬ ‫س������ه‌ردان ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس������تان‬ ‫ده‌ك������ه‌ن په‌چ������ه‌و حیجابه‌كانیان‬ ‫ی‬ ‫الده‌ب������‌هن‌و وه‌كو كچ������ان‌و ژنان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێمی كوردستان جل‌و به‌رگ ‌‬ ‫نوێ ده‌پۆش������ن‪ ،‬هۆكار ‌ی ئه‌وه‌ش‬ ‫ی‬ ‫ده‌گه‌ڕێننه‌و‌ه بۆئه‌و‌ه ‌ی سیس������تم ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیس���ل��ام ‌ی واڵته‌كه‌ی������ان رێگ‌ه ‌‬ ‫پۆشین ‌ی ئه‌و جۆر‌ه جل‌و به‌رگانه‌یان‬ ‫نادات ك‌ه له‌هه‌رێم ‌ی كوردس������تان‬ ‫ده‌یپۆشن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫له‌س������ه‌روبه‌ند ‌ی جه‌ژن ‌ی نه‌ورۆز ‌‬ ‫ئه‌مس������اڵ دا‪ ،‬نزیك������‌ه ‌ی ‪60‬هه‌زار‬ ‫هاوواڵت������ ‌ی ئێران������ ‌ی (به‌كوردو‬ ‫ی‬ ‫فارس������ه‌وه‌)‪ ،‬س������ه‌ردان ‌ی هه‌رێم ‌‬ ‫كوردس������تانیان كردوو‪ ،‬به‌شێكی‬ ‫زۆری ئ������ه‌و كچ‌و ژنان������ه‌ی له‌وێو‌ه‬ ‫هاتبوون په‌چه‌كانیان فڕێ دابوو‪،‬‬ ‫له‌بر ‌ی پۆش������ین ‌ی حیجاب‌و مانتۆ‬ ‫ئه‌و جلوبه‌رگانه‌یان ده‌پۆش������ ‌ی ك‌ه‬ ‫له‌هه‌رێم ‌ی كوردستان ده‌پۆشرێن‪.‬‬ ‫ئاشت ‌ی سه‌باح یه‌كێك بوو له‌و ژن‌ه‬ ‫گه‌ش������تیارانه‌ی له‌ئێرانه‌و‌ه هاتبوو‌ه‬ ‫هه‌رێم‌و جه‌ختی ل������ه‌و‌ه ده‌كرده‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ك‌ه ئه‌و جل‌و به‌رگه‌ی له‌واڵته‌ك‌ه ‌‬ ‫خ������ۆ ‌ی ده‌یپۆش������ێ جلوبه‌رگ������ی‬ ‫زیندانه‌‪ ،‬هه‌ربۆی‌ه «كاتێك ده‌گه‌ین‌ه‬ ‫كوردس������تان پێویست‌ه جله‌كانمان‬ ‫ێ‬ ‫بگۆڕین»‪ ،‬چونك‌ه ئه‌و جل‌ه ‌ی له‌و ‌‬ ‫هه‌یان‌ه وایكردوو‌ه شێو‌ه ‌ی ئافره‌ت‬ ‫له‌به‌رچاو ‌ی پیاواندا بشێوێنرێت‪،‬‬ ‫«هه‌رچه‌ند‌ه له‌ناو ماڵدا هه‌روه‌ك‬ ‫جله‌كان ‌ی كوردس������تان ده‌پۆشین‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌كو ئه‌و‌ه نیی‌ه ك‌ه بۆ ده‌ره‌و‌ه‬ ‫ئه‌و جل‌وبه‌رگان‌ه له‌به‌ربكه‌ین»‪.‬‬

nmnm19  

rozhnamay nmnm