Page 65

GPS IN HET KORT

Instellen Voordat je aan de slag kunt met de gps is het belangrijk hem in te stellen op jouw situatie en de kaart die je gebruikt. De meeste opties spreken voor zich; nieuw zijn wellicht:

• Positieformaat

Kaart, kompas en gps; de kaartmeter is een handig hulpmiddel om de coördinaten af te lezen.

Een gps geeft coördinaten weer. Deze moeten corresponderen met het coördinatenstelsel op de kaart die je gebruikt. Veel toeristische en de oude OeAV-kaarten zijn niet voorzien van een vierkante-kilometergrid maar van een geografisch coördinatenstelsel. Veel landen hebben hun eigen vierkantekilometernet of raster. Wereldwijd zijn er tientallen mogelijkheden. De meeste stelsels zijn in de ontvanger voorgeprogrammeerd. Je kunt dus kiezen. Zo gebruiken de Zwitsers op hun topografische kaarten het Zwitsers grid. De lijnen ervan zijn ingetekend op de kaarten. De nieuwe Oostenrijkse Alpenvereinskarten en Franse blauwe IGN-kaarten maken gebruik van het internationaal dekkende coördinatenstelsel UTM UPS met een zoneveld (bijvoorbeeld 33T). Informatie hierover staat op de kaart, vaak bij de legenda, maar ook wel onderaan de kaart.

• Kaartdatum De kaartdatum verwijst niet, zoals veel mensen denken, naar de datum waarop hij is gemaakt. Het is een cartografisch begrip dat juist moet worden ingesteld. Welke kaartdatum je moet instellen, staat ook in de algemene informatie van de kaart. Als je een bepaald grid kiest, wordt de kaartdatum automatisch aangepast. Bij het UTMcoördinatenstelsel hoort veelal de kaartdatum WGS84.

Coördinaten aflezen In de marges van een topografische kaart staan getallen (meestal in de kleur van de lijnen die het grid vormen). Ze corresponderen met het positieformaat dat je hebt ingevoerd. Om de coördinaten van een plek af te lezen, gebruik je een kaarthoekmeter of centimeter (of je schat de waarden). Leg de hoek van de x- en de y-as met de juiste schaal exact op het punt waarvan je de coördinaten wilt aflezen. Noteer eerst de x-coördinaat: lees onder- of bovenaan de kaart het getal af van de verticale lijn die links van het punt staat. Met behulp van de kaartmeter kun je de cijfers ‘achter de komma’ eenvoudig aflezen. De y-coördinaat, die altijd als tweede wordt genoemd, bepaal je op dezelfde manier. Je leest dus van links naar rechts en dan van onder naar boven.

Coördinaten terugvinden op de kaart De gps geeft altijd de actuele coördinaten van je positie. Deze kun je op dezelfde manier terugzoeken als bij ‘Coördinaten aflezen’. Zo kun je de context van jouw locatie zien (Je moet nog twee bergruggen over voordat je bij de hut bent, om maar wat te noemen).

Waypoint maken

Navigeren

Een waypoint is een plek waarvan je de exacte locatie invoert in je gps. Bijvoorbeeld de plek waar je naartoe wilt. Met markeer waypoint markeer je de plek waar je staat door eenvoudig op OK of enter te drukken. Wil je in je gps een punt aanmaken waar je heen wilt, lees dan op de kaart zo exact mogelijk de coördinaten af en voer ze in.

Volg je een route of ben je op weg naar een waypoint: de pijl in de display wijst hemelsbreed naar je bestemming. Hij houdt geen rekening met obstakels onderweg, zoals rivieren of loodrechte rotswanden. Kijk op de kaart hoe je zo’n obstakel het best kunt omzeilen. De pijl blijft naar de bestemming wijzen. Je ‘omwegen’ kun je met extra waypoints in je routeschets verwerken.

De coördinaten van de oude Capanna Bovarina kun je met de kaartmeter op de Zwitserse kaart aflezen als 711.200/157.510.

56-HL408-r8-GPS.indd 61

Links de OeAV-kaart en rechts de IGN-kaart, beide met coördinatenstelsel UTM UPS (in rood en blauw).

01-09-2008 16:52:34

Hoogtelijn september 2008  

Hoogtelijn is het enige allround klim- en bergsporttijdschrift van Nederland, van en voor leden! Hoogtelijn verschijnt 5 keer per jaar en bi...