Issuu on Google+

16-06-2014

GEPEST

NIUSHA ALAI NASAB & MARCELLA KONING

1


Inho ud sopga

1 Inleiding 2. Deskresearch 3. Exploratief onderzoek : wat wil je weten van je tribe? 4. Tribe 5. Actoren en Factoren 6 Netwerksamenleving 7. Advies 9. Bijlagen 2

ve

PAGINA'S 4-5 6-7 8-9 10-12 14-17 18-21 22-23


3


1 Inleiding Voor u treft u ons rapport van de keuzemodule ’Be Connected’. Dit rapport is om u inzicht te geven van de door ons gekozen tribe; gepeste kinderen. Aan de hand van een desk- en fieldresearch kunt u hierbij een beeldvorming krijgen. Uit de fieldresearch (exploratief onderzoek) zijn inzichten gekomen waardoor wij uiteindelijk antwoord konden geven op de door ons opgestelde centrale vraag die u treft in de aanleiding. Daarbij krijgt u evenals inzicht in de bijbehorende artefacten. Als volgt zijn we gaan kijken naar de netwerksamenleving van de tribe. Hoe deze tot stand komt, zich beweegt en waar deze zicht beweegt. Actoren en factoren speelde hierbij een grote rol. Deze maakte de netwerkbeweging. De actoren en factoren zijn weergegeven in een sociogram die u treft in de bijlage. In het laatste deel geven wij op basis van de relevante informatie, onderzoeken en de inzichten een advies. Alle resultaten zijn vormgegeven in een infographic die wij laten zien gedurende onze presentatie. Daarbij is er een ’cadeautje’ ontwikkeld in de vorm van een dagboek voor de betrokken partijen. Voor uitgebreide informatie over pesten verwijzen wij u graag naar de website: www.pesten.nl Pesten moet drastisch vermindert worden, daarom hopen wij op basis van onze inzichten dat u een moment stil zult staan over de gevolgen en invloeden van pesten van gepeste kinderen en hoe ernstig pesten is. Maar nog belangrijker, wat het met kinderen doet. Succes met het lezen van ons rapport en geniet van de presentatie die zal plaats vinden om 16 juni 2014.

4


1.1 Aanleiding Voor de duo opdracht van keuzemodule ’Be Connected’ hebben wij gekozen voor de ’Tribe’ gepeste kinderen. Het onderwerp pesten kreeg de laatste tijd enorm veel mediaaandacht. Dit komt met name door alle ophef die Johhny de Mol met zijn programma Project P kreeg. Scholen werden overrompeld met camera’s voor hun neus en confronterende beelden die daaruit voort kwamen. Wat ons met name interesseerde is waarom pesten nog steeds een maatschappelijk probleem is. Daarom is onze hoofdvraag ook: hoe kunnen we ervoor zorgen dat pesten in grote mate wordt afgenomen? In tribe omschrijving wordt uitgebreid aandacht geschonken aan de omschrijving. Verder in dit rapport vindt je het exploratief onderzoek die wij hebben uitgevoerd om de artefacten (attributen, handelingen en betekenissen) die betrekking hebben op onze tribe te achterhalen en tot verdere inzichten te komen. Daarvoor hebben we gekeken waar de tribe samenkomt. Oftewel de netwerksamenleving. Daarna volgen de actoren en factoren van de direct betrokken partijen die zorgen voor een duidelijke beeldvorming met betrekking tot de tribe. Door alle betrokken partijen en verkregen inzichten kan er zowel een beeldvorming als visie ontstaan van de tribe die communicatieprofessionals, maatschappelijk werkers, scholen, ouders, et cetera kunnen gebruiken voor in de toekomst.

1.2 Tribe omschrijving Gepeste scholieren, studerende op de middelbare school. Dat is wat wij hebben gekozen voor onze tribe. Wij weten dat pesten al op de basisschool begint. Echter moesten wij wel toegang hebben tot onze tribe en hebben daarom gekozen voor de middelbare school. Daar waar pesten het meeste voorkomt. 1.3 Schrijfwijzer Het rapport is als volgt opgebouwd: allereerst treft u de deskresearch. Hierin treft u alle basisinformatie die er bekend was over het onderwerp pesten. Om tot (nieuwe) inzichten te komen moesten we hiervoor het veld in. Oftwel er moest een exploratief onderzoek worden uitgevoerd. Deze geeft relevante informatie over wat wij wilde weten van onze tribe, waar deze zich samenkomen en/of te vinden zijn en welke onderzoekstechnieken wij daarvoor hebben gebruikt. Daarbij leest u welke uitkomsten eruit zijn gekomen. Op basis van deze relevante informatie zullen diverse beeldvormingen en inzichten belicht worden. Hierdoor konden we de artefacten volledig invullen en wederom tot nieuwe inzichten komen. Als volgt worden de actoren en factoren beschreven die betrekking hebben tot de tribe. Door bovenstaande informatie zal er duidelijkheid worden geschept met betrekking tot de beeldvorming en inzichten over de tribe en hoe nuttig gebruikt kunnen worden door communicatieprofessionals en alle betrokken partijen.

5


2. d es k r e s e a r

ch

Pesten is al jaren een maatschappelijk probleem in Nederland. Maar wat is pesten eigenlijk? Volgens wikipedia is ’pesten het gedrag waarbij iemand herhaald en gedurende langere tijd door anderen bejegend wordt op manieren die leiden tot fysieke verwonding en/of psychisch lijden. Dit kan variÍren van woordgrapjes tot structureel geweld en afpersing. In extreme gevallen kan het leiden tot zelfdoding van het slachtoffer. (wikipedia, 2014) Maar het is veel meer dan bovenstaand wordt vernoemd. Kunt u hier uit opmaken wat het echt met de persoon doet? En wat voor verdere gevolgen kan hebben? In grote lijnen verteld het wat pesten als zijnde onderwerp inhoud. Het belangrijkste wordt achterwegen gelaten, wat het met de gepeste personen doet. Zolang men hier geen inzicht in heeft is het lastig om het maatschappelijk probleem aan te passen. Pesten bestaan in een aantal gradaties, van gemene scheldwoorden naar geweldpleging. Gemene scheldwoorden is minder erg dan geweld toch? Nee, dat is het niet. Mentale afpersing is net zo erg. Zolang men dit blijft denken zal het pesten nooit in grote mate afnemen. Pesten komt met name voor op scholen waar er sprake is van grote klassen waar het contact met de docent afstandelijk is. Het pesten komt het meeste voor wanneer de docent de minste controle heeft. Zoals in de pauzes en speelkwartie-

6


ren, onderweg naar en tijdens excursies, voor en na schooltijd of in de gymlessen. In de ergste gevallen zijn de docenten onderdeel van de pesterijen. Bang om de klas niet in de klas te kunnen houden. Het komt zelfs voor dat het gepeste kind de straf krijgt in plaats van de pestkop wanneer hij voor zichzelf op komt. Op deze manier probeert de docent gezag te hebben. (wikipedia, 2014)

Bekende vormen van pestgedrag • Roddelen • Fysieke intimidatie, mishandeling • Verbale intimidatie • Afpersing • Beschadiging, vernieling, diefstal of kwijtmaken van eigendommen van het slachtoffer ’Grapjes’ uithalen en Cyberpesten (wikipedia, 2014) De vormen van pesten tegenwoordig niet meer te vergelijken met de situatie van vroeger. Vroeger werden vooral leerlingen met een bril, beugel, puisten, et cetera gepest. Oftewel door uiterlijke kenmerken. Tegenwoordig hebben de pesters geen reden meer nodig om iemand te pesten, deze verzinnen ze desnoods zelfs. Waarom wordt er gepest? Hier geven wij later in dit rapport antwoord op. Wij wilde zelf ervaren en achterhalen wat de redenen zouden kunnen zijn voor pesten. Enkele feiten op een rij: • 1 op de 10 leerlingen van de basisschool wordt gepest (pesten,2014). • 1 op de 11 werknemer wordt door een collega of leiding gevende gepest • 20 procent van de ouderen wordt gepest in bejaardente huizen (pesten, 20

7


3. E x p l o r a wa t

wil

j e

ti ef

w e t en

Als we antwoord willen op onze hoofdvraag moeten wij eerst onderzoeken waar het pesten vandaan komt en wat de oorzaken daarvoor zijn. Om tot inzichten te komen met betrekking tot onze tribe moesten wij het veld in. Ook wel door te exploreren. Door uit te zoeken waar de netwerksamenleving zich in bewoog konden wij onder andere in dialoog gaan met de tribe. Daarbij moesten wij vanuit een ander perspectief naar de wereld kijken. Namelijk hun ’wereld’. Dat perspectief vroeg van ons om te denken vanuit de tribe, in platformen waarop zij zich bevonden en het onderwerp ’pesten’ mede centraal te stellen. Daarnaast hielden we de media-uitingen in de gaten en bekeken wij het tv-programma project P van Johnny de Mol iedere week.

8

o n d er zo ek va n

j e

:

tr ib e

?


Netwerksamenleving: waar bevindt de tribe zich? Middelbare scholieren waren voor ons het meeste toegankelijk. Pesten onder deze scholieren komt het meeste voor en zij maken veel gebruik van social media. We zijn hiervoor naar drie verschillende scholen in Eindhoven geweest. Met verschillende niveau’s, namelijk: vmbo, havo en vwo. Naast bezoeken aan scholen hebben wij met ruim vijf gepeste scholieren + hun ouders gesproken. We mochten bij hen thuis komen. De scholieren hadden allemaal een ’ander’ niveau. Hierdoor konden wij tot verschillende inzichten komen. Onderzoekstechnieken : Observeren: per school zijn wij ongeveer drie uur geweest. Allemaal vlak voordat de pauzes begonnen en gedurende de pauzes. Op deze manier probeerde wij glimpen op te vangen en eventueel onze tribe te herkennen. We hebben erg gekeken naar lichaamstaal. Hiervoor hebben wij een vragenlijst voor ons zelf gemaakt zodat we beide op dezelfde dingen gingen letten. Deze treft u in de bijlagen. Enquete: voor de interviews hebben we gebruik gemaakt van open vragen.Op deze manier konden wij zoveel mogelijk doorvragen. Daarbij hebben wij de tribe zo vrij mogelijk gelaten in het beantwoorden van de vragen. Voor de vragenlijst vragen wij u de bijlage te raadplegen. Uitkomsten: onderstaand treft u de inzichten die wij hebben verkregen door de plaats gevonden interviews en observaties.

Pestkoppen Wij zijn tot inzicht gekomen dat bij pesters een bepaalde mindsetting plaats vind. Wij denken namelijk dat de pesters in de veronderstelling zijn dat als zij iemand, zij zelf niet gepest worden. Ze zijn zelf dus erg bang om getreiterd te worden. Dit geldt overigens ook voor de meelopers. Zij stellen zichzelf de keuze of niet mee te pesten en de kansen ’vergroten’ om zelf gepest te worden of te ’verkleinen’ en maar mee te doen. Oftewel er is sprake van een bepaalde angst. Die met name voorkomt onder de eerste jaars. Niveau Niveau speelt een grote rol. De meeste pesterijen vinden plaats op het VMBO. Daar heerst een hele andere denkwijze. Daarbij is status belangrijk bij VMBO’ers en de drang om ergens bij te horen. Op het VWO is status niet zo belangrijk en wordt er meer ’grijzer’ en dus rationeler gedacht. Zij zien het nut niet zo van pesten in. Thuissituatie Opvoeding speelt een grote rol bij opgroeiende scholieren. In principe wanneer er men opgroeit met de ’algemene’ normen en waarden zullen zij minder snel geneigd zijn om iemand te pesten. Iemands thuissituatie speelt namelijk mee in je ontwikkeling. Als pesten niet gestraft wordt thuis, zal het iemand niet weerhouden het te doen of het te blijven doen.

9


4

tr ib e

Een tribe is een netwerk dat bestaat uit heterogene personen die passie en/of emotie delen. Zij kunnen collectief in actie komen. De door ons gekozen tribe delen een soortgelijke emotie, maar hebben ieder hun eigen passie. De emotie die zij delen zorgen ervoor dat zij overeenkomsten vertonen. Ze voelen zich over het algemeen buitengesloten, gekwetst, eenzaam, verdrietig en boos. Daarbij kwam er uit onze inzichten naar voren dat zij allemaal ergens een passie voor hebben. Er is binnen de tribe niet per definitie een initiator-leider. Deze is per individu verschillend. Zo ook de desbetreffende initiator-leider. Voorbeeld: zo was er een (gepeste) scholier die een passie had voor fotografie. Haar voorbeeld (initiator-leider) was dan een bekende fotograaf tegen wie zij opkeek.

10


11


4.1 Artefacten, handelingen en betekenissen De gepeste kinderen bestaan voornamelijk uit creatieven personen. De ’’outsiders’’ van de klas. Creatieven vallen op diverse manieren op, in zowel uiterlijke als innerlijke kenmerken. Attributen: hebben ze altijd bij zich, wat gebruiken/dragen zij juist wel of niet, et cetera. Er kwam naar aanleiding van onze observatie en gesprekken niet expliciet naar voren dat de gepeste scholieren hun kleding gingen aanpassen om bijvoorbeeld minder op te vallen. Met betrekking tot uiterlijke kenmerken is er weinig overeenkomst. Wat zij gebruiken aan attributen is afhankelijk van de soort ambitie waar zij naar streven. Bijvoorbeeld, een gepeste scholier had een passie voor fotografie. Zij droeg altijd een camera bij haar. Handelingen: wat doen ze? Een van onze belangrijkste inzichten is dat onze tribe allemaal een passie hebben. Dit houdt hen op de been en geeft hen motivatie en energie om ondanks de pesterijen toch door te gaan. In hun passie kunnen ze hun emotie kwijt. Oftewel, de passie die zij hebben is hun houvast. Uiteindelijk zonderen zij zich af van de menigte. De menigte die bestaan uit de pestkoppen. Wanneer onze tribe zich actief op het internet bevindt (dit kan zijn op Social Media, forums, online games, et cetera), creëren zij een geheel andere identiteit. Een identiteit die geen of amper overeenkomsten toont met hun werkelijke identiteit. Omdat de realiteit alles behalve de gewenste realiteit is van de tribe bedenken ze een omgeving waar zich ’veilig’ in voelen.

12

Sociale activiteiten ondernemen zij voornamelijk met personen uit eigen kring of ze beoefenen een bepaalde sport, hobby en/of deelname bij een conventie. Activiteiten die onderling met klasgenoten worden gedaan en georganiseerd vermijden zij het liefste. Betekenissen: waarom? En hoe bewegen zij zich in de omgeving? De passie die de tribe heeft geeft hen de mogelijkheid om hun (negatieve) gedachten om te zetten in iets positiefs. Hierdoor hoeven zij even niet meer aan de situatie te denken. Het ambitie niveau en talenten die zij hebben worden vaak nooit opgemerkt. Dit komt omdat zij dit op een plek doen waar ze zich veilig voelen. Maar omdat het vaak niet wordt opgemerkt en zij een vaak een negatieve houding hebben, kunnen docenten, ouders, et cetera dit interpreteren als ’ongemotiveerd’. Zeker wanneer ze ook nog eens slecht presteren op school. Wanneer de tribe zich afzondert van de pestkoppen, lijken ze ’onzichtbaar’. Wanneer de gepeste kinderen uit het gezichtsveld zijn van de pestkoppen kunnen zij niet treiteren. Daarom zullen zij ook zelden deelnemen aan sociale activiteiten met klasgenoten. Ook zonder reden.. Wanneer gepeste kinderen op geen enkele manier specifieke uiterlijke en/of innerlijke kenmerken vertonen, zoeken de pestkoppen wel een reden of ze creëren er zelf een. Zelfs als het niet specifiek over de scholieren zelf gaan, maar een persoon uit het gezin waar ze vandaan komen. Daarbij valt te denken aan geldproblemen binnen het gezin of om gezinsleden die kampen met fysieke -en/of mentale problemen.


13


5. a c t o r e n e n f a c t o r

en

De actoren en factoren zijn afgeleid van de sociogram die u treft in de bijlagen. Omdat wij naar aanleiding van het exploratief onderzoek nieuwe inzichten hebben gegenereerd zijn de actoren en factoren later in het rapport te vinden. 5.1 Actoren De actoren zijn de personen en partijen die duidelijkheid zullen scheppen die direct/indirect betrokken zijn met de tribe en wat ze met elkaar verbindt. Er wordt evenals toelichting gegeven over de rol van de betrokkenen. 5.1.1 Belangrijke actoren 5.1.2 Ouders (van de tribe) De ouders hebben de meeste betrokkenheid met de gepeste scholier. Zij zien hun kind iedere dag. Door het exploratief onderzoek zijn wij namelijk tot inzicht gekomen dat opvoed-

14

ing een grote rol speelt. De omgang hierin is van cruciaal belang. Ondersteunen zij hun kind door te helpen, docenten in te lichten, te praten met de pestkoppen, et cetera. Daarbij hebben ouders de grootste invloed op hun (nog opgroeiende) kinderen en om tot actie over te gaan. 5.1.3. Docenten Pesten gebeurt met name buitenschool om. Gedurende de les worden zij in de gaten gehouden door de docenten. Pestkoppen heb het idee dat na de les niemand op hen let. Ondanks dat de docenten de studenten iedere dag zien hebben zij toch het minste in de gaten. Mits het ter plekke in de les gebeurt. Echter kunnen zij wel de grootste invloed uitoefenen. Zij bepalen de omgang in de klas en op school zelf. Wanneer ouders het pesten aan willen pakken, raadplegen ze vaak de docenten. Ze kunnen gaan samenwerken a.d.h.v.


gebeurde situaties en de ervaringen van de tribe. Samenwerking tussen docenten en ouders zijn effectiever dan wanneer beide actoren ’alleen’ overgaan tot actie. 5.1.4 Vrienden Dat je gepest wordt betekent niet dat je geen vrienden hebt. Wat men regelmatig denkt. Vrienden van de tribe hebben (vaak) de meeste invloed op de tribe. Op de middelbare school, met name VMBO scholieren, vinden status belangrijk en zijn ze het meeste beïnvloedbaar. Wat vrienden doen, doe jij ook. Daarbij vormen zij de steun voor de tribe. Omdat je vrienden met elkaar bent heb je het gevoel dat je er niet alleen voor staat. 5.2 Minder belangrijke actoren Actoren die niet direct met de tribe verbonden zijn, maar wel van grote invloed kunnen zijn.

5.2.1 Eerder gepeste personen De (inmiddels) volwassenen zijn ook in het verleden gepest. En dragen deze negatieve ervaring (nog) met zich mee. Zij weten dus wat de tribe moeten doorstaan en zij kunnen zich daardoor het beste in de tribe verplaatsen. Tevens zouden zij de tribe kunnen adviseren hoe ze er mee om zouden kunnen gaan en/of wat je kunt doen om het ’tegen’ te gaan. Misschien hebben zij ooit om hulp gevraagd of weten ze inmiddels waar en aan wie je hulp kunt vragen. 5.2.2 Maatschappelijke werkers (bv jeugdzorg) Hulpschieters. Wanneer het bekend is dat een kind gepest wordt en hulp wilt kunnen ze bij maatschappelijke werkers terecht. Zij zullen de kinderen helpen door ze te adviseren hoe met de situatie om te gaan. Wellicht kunnen zij de tribe voorzien in activiteiten om de aandacht van het pesten af te leiden. Maatschappelijke werkers bevinden zich in een grote

15


netwerksamenleving waarbij meerdere ’hulpschieters’ een rol zouden kunnen spelen voor de tribe. 5.2.3 Psychologen Zij kunnen de tribe een luisterent oor bieden. Praten hoe ze met de gevoelens om zouden kunnen gaan en hierin adviseren. Omdat ze onder andere patiënten hebben (gehad) met ’dezelfde’ ervaringen weten de psychologen aan de hand van de eerder plaatsgevonden gebeurtenissen hoe ze hiermee om zouden kunnen gaan. Omdat de mate in pesten per kind verschilt, gebeurd het regelmatig dat de ouders geen raad meer weten met de situatie een raadpleegt dan vaak de hulp van psychologen (of maatschappelijke werkers). 5.3 Factoren De factoren zullen inzicht geven hoe de actoren en plaatsgevonden gebeurtenissen van invloed zijn geweest of in de toekomst (kunnen) zijn op de tribe. De factoren zijn ook wel eigenschappen waarom of waardoor de actoren van invloed (kunnen) zijn. 5.3.1 Media Neem als voorbeeld Project P van Johhny de Mol (RTL 5,2014), hij helpt kinderen door het pesten echt aan te pakken. Hij laat de gepeste scholieren undercover hun situatie filmen en confronteert de pestkoppen, ouders en docenten hier vervolgens mee. Ondanks dat het programma diverse keren is aangeklaagd en niet alle scholen Johnny met open armen ontvingen, kreeg het onderwerp enorm veel media-aandacht. Het tv-programma kreeg aandacht van diverse talkshows (RTL Late Night en RTL Boulevard, 2014), social media, kranten, et cetera. Oftewel media kan een grote hulp zijn voor de tribe en de betrokkenen. Je verwacht in de eerste instantie misschien niet dat media invloed heeft op bijvoorbeeld middelbare scholieren, maar middelbare scholieren zijn het meeste beïnvloedbaar.

16

Ze zijn niet fysiek verbonden met de tribe, echter wel mentaal. De media creëert een ideaalbeeld waar veel kinderen naar toe streven. In deze fase wordt er ook het meeste tv gekeken en muziek geluisterd. De desbetreffende artiesten kunnen dienen als een rolmodel. Wanneer er via media aandacht wordt besteedt aan het onderwerp pesten kunnen zij zowel de tribe als de pestkoppen beïnvloeden. 5.3.2 Onderwijs De aanpak door docenten worden door pestkoppen zelden tot niet serieus genomen. Omdat docenten van grote invloed kunnen zijn door onder andere de door hen bepaalde (gedrag) regels, moet hier verandering in komen. Op een zodanige manier dat de pestkoppen de docenten wel serieus nemen. Uit inzichten is gebleken dat de motivatie van de gepeste scholieren aanzienlijk was gedaald. Dit door de pestkoppen. Dit was negatief van invloed op de prestaties van de scholieren. Docenten die het niet door hebben dat scholieren gepest worden zullen dit ervaren als ongemotiveerd. 5.3.3 Overheid Maatschappelijke werkers en psychologen hebben dagelijks te maken met personen die gepest zijn. Zij herkennen de signalen a.d.h.v. houding en gedrag wat het met de personen kan doen. Zij proberen hier oplossingen voor te bedenken. Zeker wanneer een scholier een angst heeft gecreëerd om naar school te gaan en/of gebrek aan motivatie heeft. Om te voorkomen dat ze op het ’verkeerde’ pad terecht komen proberen zij met behulp van gesprekken en activiteiten de motivatie weer terug te vinden en over de angst heen te komen. Onze tribe vindt het over het algemeen prettiger om het onderwerp te bespreken met maatschappelijke werkers en/of psychologen dan met hun ouders. Uit angst om hun ouders verdriet te doen. Dit is uit ons exploratief onderzoek gebleken.


Omdat er uit ons exploratief onderzoek evenals is gebleken dat onze tribe allemaal een passie hebben (allemaal uiteenlopend), maar daar vaak niemand van op de hoogte is, omdat er simpelweg niet door hen over gesproken wordt, is het goed als zij steun vinden. De desbetreffende passie houdt de tribe ’overend’. Daarom is het belangrijk dat ze dit voortzetten. Een maatschappelijke werker en/of psycholoog zou hen hierin kunnen helpen door ondersteuning, tips en sturing te bieden. Hierdoor kan de tribe zijn/haar passie gemakkelijker uitvoeren. De jeugd van tegenwoordig 2014 (YOLO) Er is hoop. De jeugd anno 2014 is in verhouding met voorafgaande jaren steeds positiever in het leven gaan staan. Oude symbolen als geld en macht is steeds meer aan het vervagen. Deze worden steeds meer vervangen door ambitie. De jeugd anno nu is namelijk ambitieus en gelooft sterk in zichzelf. Ouders hebben ze namelijk opgevoed met zelfvertrouwen: álles kan, als je maar je best doet. Door deze ’vrijheid’ wordt er hoge druk uitgeoefend op jongeren. De jongeren willen hun eigen geluk creëeren door middel van studie, werk, vriendschap, familie en liefde. Om dit te kunnen bereiken gaan ze op zoek naar zichzelf. De verwachte nieuwe status van jongeren zullen in de toekomst als volgt eruit komen te zien: zelfbewust, eigenzinnig en authenticiteit zijn. Diepgaande ambities en idealen boten met de oppervlakkige verleidingen. YOLO (you only live once), zoals de jeugd van tegenwoordig zou zeggen. Met de zelfbewuste en ambitieuze jongeren in het verschiet is er hoop voor de toekomstige middelbare scholier. De geld en macht status zal verdwijnen en de ambitieuze tribe zal overheersen. (blog.youngworks.nl,2014)

17


6

n e t w er k s a m en l e vin g

De netwerksamenleving is omschreven, waar ze samenkomen en wat de kenmerken ervan zijn, maar wat nu? Wat betekent deze opkomst voor bijvoorbeeld een communicatieprofessional, wat kunnen we met deze informatie, et cetera. Onderstaand wordt dit uitgebreid omschreven en zult u daar inzicht in krijgen. Als communicatieprofessional moet je op de hoogte zijn van de maatschappij waarin wij leven, wat de ontwikkelingen hiervan zijn, wat er speelt, et cetera. Pesten is al jaren een van de problemen die spelen in de maatschappij. Maar ondanks alle hulplijnen, jeugdzorg, voorlichtingen en de media-aandacht blijft het veelvuldig voorkomen. We bevinden ons momenteel in een netwerksamenleving waarbinnen digitalisering een primaire vorm is geworden. (Davied.dds, 2014) Dit heeft pesten digitaal gemaakt. Oftewel het probleem wordt steeds erger. Het is nu 2014, pesterijen worden steeds harder aangepakt. Mede dankzij TV-programma’s als Project P van Johnny de Mol. Hierdoor wordt het steeds inzichtelijker waar pesterijen mee beginnen, waar het voorkomt en de mate waarin. Omdat pesten trauma’s met zich meebrengen en mensen hier nog steeds last van kunnen hebben, is goed dat mensen hiervan op de

18

hoogte hiervan zijn. Er wordt nog steeds heel mild gedacht over pesterijen terwijl je dat niet moet onderschatten. Een communicatieprofessional anno nu moet goed kunnen luisteren. En luisteren is iets anders dan monitoren. Echt luisteren betekent dat je iets doet met wat je hoort. Daarin is het wel heel belangrijk onderscheid te kunnen maken in wat wel en niet belangrijk is, in wat wel en niet echt is en waar je als professional kansen ziet liggen. (Dncp, 2014) Met betrekking tot de soort informatie wat belangrijk is met name dat een professional weet wat er speelt en dat het speelt. Hiervoor hoef je eigenlijk alleen maar het internet te raadplegen. Onze tribe bevindt zich op persoonlijk- en maatschappelijk niveau. Dat houdt in dat binnen deze netwerksamenleving ’iets’ georganiseerd moet worden. Dus wanneer je inhoudelijke informatie wilt weten zou je dit kunnen aanvragen bij maatschappelijke werkers en/of de jeugdzorg. Het is afhankelijk van de professional wat ze exact willen weten en ermee willen doen. Wanneer je een campagne wilt maken over pesten dan is het belangrijk dat je je net als ons het veld in gaat. Inzichten gaat genereren door te praten met gepeste kinderen, scholen, maatschappelijke werkers en de jeugdzorg.


19


6.1 Afstemming van informatie Vaak wordt pesten gezien als iets onschuldigs door de omgeving van de middelbare scholieren die gepest worden. Maar het maakt meer kapot dan je lief is. Het begint vaak met een grapje, wanneer het gepeste kind laat zien dat het onderwerp waar het grapje mee begon zijn/haar zwakker plek is geraakt, vindt het pesten pas echt plaats. Het is daarom ook van belang dat de slachtoffers van pesterijen serieus worden genomen. Kinderen die worden gepest, worden vaak niet gehoord of ze laten zich niet horen. Door de informatie die wij geven aan de hand van onze onderzoek. Willen wij ouders, maatschappelijke werkers, psychologen ect. op de hoogte brengen hoe en waar pesten ontstaat en hoe je zulke situaties het beste kan aanpakken. Het is van belang dat het pesten in grote mate afneemt. Dit kan alleen als de actoren zich kunnen verplaatsen in de schoenen van middelbare scholieren die gepest worden. Wanneer er sprake van begrip zullen de gepeste kinderen zich ook vertrouwd voelen in hun omgeving, waardoor er eerder gesproken wordt over de situatie waar zij in zijn belandt. Openheid van de huidige middelbare scholieren die gepest worden, kan ervoor zorgen dat pesten in de toekomst minder voorkomt. Wat wij willen laten zien, is hoe erg het pesten is en in welke mate het voorkomt. Dit doen wij door verhalen te bundelen en de redenen waarom onze doelgroep gepest wordt. Wanneer wij die verhalen hebben verzameld willen wij een dagboek maken. Dit dagboek is belangrijk voor de belanghebbende, op deze manier kunnen ze zien waarom kinderen

20


gepest worden en hoe zij zich eventueel hierbij voelen. 6.2 Vernieuwing Organisaties, kunnen een campagne opzetten om de doelgroep te bereiken. Wanneer de organisaties in contact komen met de doelgroep, kunnen zij een dialoog met elkaar aangaan. Aan de hand van een bijeenkomst via een platform die organisaties zowel online en offline maken, kunnen zij kijken wat het probleem is en hoe de problemen opgelost kunnen worden. Zo kunnen de slachtoffers van pesterijen hun verhaal kwijt en voelen zij zich minder eenzaam. Vertrouwen staat bij middelbare scholieren die gepest worden centraal. Door zoveel pijn en verdriet die ze is aangedaan, is hun vertrouwen beschadigd. 6.3 Relaties opbouwen Hoe kunnen organisaties binnen netwerken bouwen aan relaties en het maken van duurzame verbindingen? Wanneer er sprake is van vertrouwen is er ook sprake van openheid vanuit de doelgroep. Zo kan de organisatie een relatie bouwen aan relaties en maken van verbindingen. De doelgroep wil ook begrepen worden en gezien worden. Ze willen dat hun leed en verdriet wordt gezien. De doelgroep wilt een oplossing, een oplossing zodat het pesten ophoudt. Voor organisaties is het belangrijk om dichtbij de middelbare scholieren te staan die gepest worden, om mee te gaan in het wereldje van het gepeste kind. Wanneer het gepeste kind merkt dat hij/zij er niet alleen voor staat, zal de relatie sterker worden en organisaties meer toegang hebben en op deze manier kunnen de organisaties hier effectief op inspelen wanneer het aankomt van het opzetten van een campagne.

21


Hierin brengen wij ons advies uit naar het netwerk binnen en buiten de tribe door nieuwe manieren te laten zien in dienstverlening en productinnovatie. Op deze manieren kan er betrokkenheid worden gecreëerd. Aan de hand van onze inzichten en relevante informatie geven wij advies hoe wij denken dat pesten vermindert kan worden. Oftewel we geven antwoord op de centrale vraag: hoe kunnen wij ervoor zorgen dat pesten in grote mate wordt afgenomen? Uit onze inzichten is gebleken dat wanneer er meer openheid is vanuit de tribe en er dus gepraat wordt, pesterijen steeds sneller te herkennen zijn. En dat de pesterijen niet zo zeer gaan om uiterlijke kenmerken. Maar bijvoorbeeld wel door op te vallen (op welke manier dan ook). Zo zijn wij er evenals achter gekomen dat iedere persoon uit onze tribe enorm talentvol is en/of een passie heeft voor iets. Dit zijn wij te weten gekomen door een dialoog aan te gaan met ze. Echter zijn wij een van de weinige die dit weten. Als er meer openheid wordt getoond van zowel de eerder gepeste scholieren als de huidig gepeste scholieren, er meer aan gedaan kan worden. Wij realiseren ons ook wel dat dit geen mogelijke opgaven zal zijn. Er komt veel emotie bij kijken. Daarom moeten zij ondersteund worden. Door de zowel belangrijke als minder belangrijke actoren. We gaan dit als volgt doen: we beginnen bij de gepeste middelbare scholie-

ren die bereid zijn om erover te praten. Op basis hiervan kan er een platform gemaakt worden hen. Deze wordt zo ingericht dat de scholieren zich hier prettig bij voelt. De tribe is dan in de mogelijkheid om te praten met diverse professionals, eerder gepeste personen en eventueel bedrijven. De scholieren bepalen zelf wat ze vertellen. Omdat er nog steeds een drempel is om een psycholoog of maatschappelijke werker op te zoeken, zal deze stap makkelijker zijn om openheid te tonen. De scholier kan dit alleen of samen met de ouders doen. Het sociale platform zorgt voor co-creatie. Vervolgens kan er doormiddel van een offline bijeenkomst verder gepraat worden. Op het platform worden er kennis en ervaringen uitgewisseld, offline worden alle plaatsgevonden gebeurtenissen en uitgewisselde kennis bij elkaar gebundeld en wordt er gekeken naar een passende oplossing.

22

7.

a d vi es

Onderwijs Met betrekking tot het afnemen van pesten, is het logisch dat dit binnen het onderwijs begint. Daarom stellen wij voor dat er op diverse plekken binnen de scholen camera’s komen te hangen. Deze houdt de studenten in de gaten. De ouders worden gevraagd om toestemming hiervoor te geven. De beelden worden uitsluitend alleen gebruikt om het doel pesten zoveel mogelijk weg te nemen. Pestkoppen Wanneer men erachter komt wie de pestkoppen zijn, zullen zij verplicht de film ’Spijt’ van Carry Slee moeten kijken. Dit wordt al gedaan door sommige scholen, en met effect. Er worden evenals foto’s gemaakt van de pestkoppen. De foto’s komen een week lang door de school te hangen. Dit zullen de pestkoppen alles behalve leuk vinden en zullen zij zich schamen. En terecht. We vragen de door hen gepeste


scholieren of ze willen vertellen hoe zich voelde toen ze gepest werden en of ze een verhaaltje erover willen schrijven. De verhalen worden naar aanleiding van goedkeuring verspreid door de school. Voorlichting Omdat pesten al op de basisschool plaatsvindt, zal er voorlichting gegeven vanaf groep 4/5 worden. De voorlichting zal gegeven worden door eerder gepeste personen en maatschappelijke werker. Leraren opleiding Wij zijn van mening dat de leerlingen die studeren voor de lerarenopleiding al moeten weten hoe ze met pesten kunnen omgaan, hoe je dit herkent (pesters en gepeste kinderen) en hoe hierin een helpende hand te kunnen zijn. Oftewel het onderwerp moet een onderdeel worden van de lesstof.

Dagboek Ons ’cadeautje’ is vormgegeven in een dagboek. Hierin staan verhalen, gedichtjes en quotes van gepeste leerlingen. Zij vertellen hierin wat pesten met hun doet of heeft gedaan. Wij denken dat je alleen op deze manier pesten echt kunt verhelpen. Je moet de tribe echt leren kennen en voelen wat het met ze doet. Er staan geen namen onder de verhalen in verband privacy. Op de eerste bladzijde van het dagboek staat het afscheidsbriefje van Tim, die een paar jaar geleden zelfmoord heeft gepleegd. Dit was een gevolg van pesten. Alle inzichten die wij hebben verkregen door ons exploratief onderzoek komen erin terug. Alle verhalen zijn waargebeurd. Het dagboek hebben wij geproduceerd voor scholen (docenten, leerlingen), ouders waarvan hun kinderen pesten, overheid (maatschappelijke werkers en pyschologen), bibliotheek en boekenwinkels. Eigenlijk is het dagboek voor iedereen bestemt.

23


7. B i j l a g e n 7.1 Bronnen

Wikipedia. (2014). Pesten (gedrag). Geraadpleegd op 14-5-2014 van http://nl.wikipedia.org/wiki/Pesten_(gedrag) Pesten. (2014). Pesten op school. Geraadpleegd op 14-5-2014 van http://www.pesten.nl/pesten-op-school/ Api ning. (2014). Wij de overheid. Geraadpleegd op 5-6-2014 van http://api.ning.com/files/1g0lPefk26gZVzede0TEc4StEDRe3DOcogBsZ3YWypzucFVCM-nosYYlU-PcnWjnvyy9SsPiWqY5AKKh2OAc85hKpNR-OIur/Wijdeoverheidsamenvatting.pdf Dncp. (2014). Chat met Aart Paardekooper. Geraadpleegd op 9-6-2014 van http://dncp.nl/chat-met-aart-paardekooper/#more-1034 blog.youngworks.nl. (2014). Jongerentrends 2014 de nieuwe status. Geraadpleegd op 11 juni van http://blog.youngworks.nl/trends/jongerentrends-2014-de-nieuwe-status

7.2 Sociogram 7.3 Interview leerlingen (enquete)

Waarover wordt je gepest? Hoelang is het pesten al gaande? Wat doet het met je? Hoe ga je ermee om? Heb je al op school aangegeven dat je wordt gepest op school en bij wie meldt je dit? Word daar iets mee gedaan? Weten je ouders dat je wordt gepest? Hoe gaan je ouders met het gepest om? Wat doen ze aan het pesten? Heb je zelf weleens gepest? Heb je buitenschool vrienden die jou accepteren voor wie bent? Wat zijn je hobby’s? Wat zou je later willen worden? Als jij andere mocht helpen om pesten tegen te gaan, hoe zou je dit dan doen? Vind je dat de campagnes tegen pesten, het pesten verminderen?

7.4 Observatie scholen 7.5 Lijst scholen die wij hebben bezocht

Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan: Gymnasium atheneum en havo Broodberglaan: Gymnasium atheneum, have en vmbo-t Olympia: Havo (1 en 2) en vmbo Stedelijk college  Le Havre: Mavo Avignonlaan: Mavo, Vmbo, LWOO Henegouwenlaan: Vwo, Havo, mavo en LWOO

24


Belissers 7.2 Sociogram

Belangrijke actoren Middelbare scholieren die gepest worden.

rb

de in

M

Docenten Ouders Eventuele vrienden Media

el ij gr an ke ac

Relatie

n re to

Eerder gepesten kinderen

Minder belangrijke actoren

Psychologen

Minder belangrijke actoren

Ervaring

Relatie Manier van omgaan met de situatie

Verzameling actoren

25


26


27


Beconnected