Page 1

หัวข้ อวิทยานิพนธ์ นักศึกษา รหัสประจำาตัว ปริญญา สาขาวิชา พ.ศ. อาจารย์ ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

ำ ้ง การตรวจสอบความบริ บรู ณ์ของส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ โดยวิธีแบบไม่ทาำ ลาย ด้วยเทคนิค Near Infrared Spectroscopy นายจรู ญพงศ์ เทียมประทีป 49061253 วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต วิศวกรรมเกษตร 2552 รศ.ดร. ปานมนัส ศิริสมบูรณ์

บทคัดย่ อ งานวิจยั นี้มีวตั ถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็ นไปได้ในการตรวจสอบความบริ บูรณ์ ำ ้ งโดยวิธีแบบไม่ทาำ ลาย ด้วยเทคนิค Near Infrared Spectroscopy ที่ ของส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ ความยาวคลื่นระหว่าง 633-961 นาโนเมตร ด้วยเครื่ อง FQA NIR GUN ในการตรวจวัดสเปกตรัม ำ ้ ง ที่ 5 อายุการเก็บเกี่ยว ได้แก่ 180 190 200 210 และ 220 วัน จากผิวผล และเนื้อส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ หลังจากดอกบาน นอกจากนี้ยงั ทำานายสมบัติทางกายภาพ และชีวเคมีจากผล และเนื้อส้มโอพันธุ์ ำ ้ งเปรี ยบเทียบกับค่าที่ได้จากการวัดในห้องปฏิบตั ิการ ขาวน้าผึ ำ ้ งที่อายุการเก็บเกี่ยวแตกต่างกัน การศึกษาลักษณะทางกายภาพของผลส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ ำ ก และปริ มาตรของผลส้มโอ มีค่าเพิ่มขึ้น พบว่า ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยเชิงเรขาคณิ ต น้าหนั ตามอายุการเก็บเกี่ยว แต่ค่าความหนาแน่นของผลส้มโอมีค่อนข้างคงที่ ส่ วนการเปลี่ยนแปลงของสี ผิวผลส้มโอ ค่า L* หรื อความสว่างเพิ่มขึ้น ค่า a* มีสีเขียวจางลง และ b*มีสีเหลืองเพิ่มขึ้นส่ วนการ ตรวจวัดเนื้อสัมผัสแบบ Puncture test เฉพาะตรงจุดที่ตรวจวัด พบว่าค่า Initial firmness Average firmness Strength of membrane และ Penetrating energy in Albedo มีแนวโน้มลดลง ต่างกับค่า Bioyield distance Rupture distance Bioyield force Toughness และ Penetrating energy in flesh มี แนวโน้มเพิ่มขึ้น ในขณะที่ค่า Rupture force, Penetrating force in Albedo และ Penetrating force in flesh มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ส่ วนการตรวจวัดเนื้อสัมผัสแบบ Plate Compression test ค่า Initial firmness และ Average firmness มีแนวโน้มค่อยๆลดลง ตามอายุการเก็บเกี่ยว ต่างกับค่า Energy absorption และ Deformation ratio มีแนวโน้มค่อยๆเพิ่มขึ้น ในขณะที่ค่า Degree of elasticity และ Relaxation ratio มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย การวิเคราะห์ภาพถ่ายของเปลือกส้มโอค่า Percentage of area of oil gland และ Average area of one oil gland มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ Density of oil glands มีแนวโน้มค่อยๆลดลง ำ ้ งตามอายุ การวัดการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางกายภาพและชีวเคมีของเนื้อส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ การเก็บเกี่ยวต่างๆ พบผลดังต่อไปนี้ เนื้อส้มโอมีสีชมพูค่อยๆเข้มขึ้นตามอายุการเก็บเกี่ยวโดยค่า L* I


หรื อความสว่างลดลง ค่า a* มีสีแดงเพิ่มขึ้น และ b*มีสีเหลืองจางลง ส่ วนการเปลี่ยนแปลงเนื้อ สัมผัสโดยการทดสอบแบบ Puncture test พบว่า Initial firmness, Max force, Average force และ Toughness มีแนวโน้มลดลง ส่ วนค่าปริ มาณของแข็งที่ละลายได้มีค่าลดลงในช่วง 4 อายุการเก็บ เกี่ยวแรก และเพิม่ ขึ้นในช่วงอายุการเก็บเกี่ยวที่ 5 ส่ วนปริ มาณกรดมีค่าลดลงตามอายุการเก็บเกี่ยว ำ ้ งทั้ง 5 อายุการ จากการสังเกตสเปกตรัมที่เกิดจากการดูดกลืนแสงของส้มโอพันธุ์ขาวน้าผึ เก็บเกี่ยว พบว่า สเปกตรัมของผิวผลส้มโอมีความยาวคลื่นที่มีการดูดซับคลื่นมากที่ 970 นาโนเมตร และหลังจากจัดการสเปกตรัมด้วยวิธีอนุพนั ธ์อนั ดับที่สองพบช่วงคลื่นที่มีการดูดซับคลื่นมากที่ 960- 965 นาโนเมตร ส่ วนลักษณะสเปกตรัมของเนื้อผลส้มโอมีช่วงคลื่นที่มีการดูดซับคลื่นมาก ได้แก่ 680 และ 970 นาโนเมตร และหลังจากจัดการสเปกตรัม ด้วยวิธีอนุพนั ธ์อนั ดับที่สองพบช่วง คลื่นที่มีการดูดซับคลื่นมากได้แก่ 652 738 832 956 และ 990 nm ำ ้ งด้วยเทคนิคเนียร์ อินฟราเรดสเปกโต จากผลการคัดแยกอายุการเก็บเกี่ยวของส้มโอขาวน้าผึ รสโคปี (Near Infrared Spectroscopy) พบว่าในการคัดแยกอายุการเก็บเกี่ยวด้วยสเปกตรัมผิวเปลือก ส้มโอที่ความยาวคลื่น 633-961 นาโนเมตร ให้ผลดีกว่าช่วง 400-700 นาโนเมตร และควรใช้แบบ จำาลองทุกอายุการเก็บเกี่ยวที่ความยาวคลื่น 633-961 นาโนเมตร ในการคัดแยก โดยใช้วธิ ี SIMCA ในการคัดแยกกลุ่มเดียวกันกับแบบจำาลอง ซึ่งให้เปอร์ เซ็นต์ความถูกต้องสู งกว่า 98.33 % และวิธี PLS-DA ในการคัดแยกต่างกลุ่มกันกับแบบจำาลอง ซึ่งให้เปอร์ เซ็นต์ความถูกต้องสู งกว่า 100 % ผลการสร้างสมการทำานายค่าความสัมพันธ์ ระหว่างค่าการดูดกลืนแสงกับเปอร์ เซ็นต์พ้นื ำ น ค่าความหนาแน่นของต่อมน้ามั ำ น ค่าปริ มาณกรดที่ไตเตรทได้ แรงที่แทงทะลุเยือ่ ผิวของต่อมน้ามั หุ ม้ เนื้อ ค่าแรงที่แทงทะลุเยือ่ หุ ม้ เนื้อเฉลี่ย และค่าความเหนียวของเยือ่ หุ ม้ เนื้อนอกพบว่าวิธีการ ทำานายที่ใช้ไม่สามารถทำานายได้แม่นยำา (r = (-0.05)-0.70) ส่ วนการทำานายค่าของค่าปริ มาณ ของแข็งที่ละลายได้ พบว่าแบบจำาลองที่พฒั นามาจากสเปกตรัมของ Multiplicative Scatter Correction (MSC) สามารถใช้ประมาณค่าปริ มาณของแข็งที่ละลายได้ได้ โดย ได้ค่า r=0.87 SEP=0.35 และ Bias=-0.051

II

บทคัดย่อ_.  

I หัวข้ อวิทยานิพนธ์ II