Page 1

Μία πόλη όμορφη Μία πόλη αγαπημένη Μία πόλη πρότυπο

Η πόλη που θέλουμε…

Ένωση Καταναλωτών Βόλου

Εργασία ‐ επιμέλεια: Δημήτρης Καραμπερόπουλος


Περιεχόμενα

2 1.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

9. 10. 11. 12. 13.

Εισαγωγή Πεζοδρόμια α. Σε στενό δρόμο β. Προεξοχές στις γωνίες γ. Εμπόδια δ. Κάγκελα ‐ κολωνάκια ε. Λανθασμένα νέα έργα στ. Νέα κτήρια ‐ Νέα λάθη ζ. Στοές Πεζόδρομοι Γραμμικά πάρκα Διαβάσεις πεζών Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου α. Αναξιοκρατία στην παροχή του δημόσιου χώρου β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων Πάρκινγκ για δίτροχα Δημοτικά ποδήλατα Ποδηλατόδρομοι α. Βόλος ‐ Κακοτεχνίες δίχως μελέτη β. Ευρώπη γ. Ευρώπη ‐ Διαβάσεις δ. Ευρώπη ‐ Μπροστά από γκαράζ αυτοκινήτων ε. Ευρώπη ‐ Προσωρινή διακοπή στ. Η.Π.Α. ζ. Η.Π.Α. ‐ Κόμβοι η. Η.Π.Α. ‐ Κόμβοι με στροφή δεξιά αυτοκινήτων θ. Η.Π.Α. ‐ New York, NY ι. Η.Π.Α. ‐ San Francisco, CA ια. Η.Π.Α. ‐ Portland, OR ιβ. Η.Π.Α. ‐ Bend, OR ιγ. Η.Π.Α. ‐ Σημάνσεις για ποδηλάτες Κτήρια Σημεία αναφοράς ‐ Τέχνες Αστικές συγκοινωνίες Πράσινο Η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης Παράρτημα ‐ «Ο πλούτος των πόλεων»

3 10 11 12 16 22 23 25 26 27 32 34 37 38 40 46 49 51 52 53 56 58 59 60 67 68 69 72 74 75 76 77 79 82 84 86 92


Εισαγωγή

3

Κάθε πόλη είναι μία δομημένη κοινωνία η οποία πρέπει να εξυπηρετεί, να αγαπάει και να σέβεται όλες τις κατηγορίες των πολιτών της. Πρέπει να σέβεται και να δίνει “χώρο” : •

στους πεζούς,

στα ποδήλατα,

στις μοτοσικλέτες,

στα αυτοκίνητα.

Καθώς επίσης και: •

Σε εστίες πρασίνου (λουλούδια, δέντρα κ.λ.π.)

Σε κυψέλες ξεκούρασης και αναψυχής (παγκάκια, τραπεζάκια, ακόμα και όμορφες καρέκλες)

Όλος ο δημόσιος χώρος της πόλης πρέπει να καταμερίζεται σε αυτές τις κατηγορίες αναγκών χωρίς να υπάρχει σύγχυση ή αλληλοεπικάλυψη. Για να συμβεί αυτό πρέπει να μελετάται πολύ σοβαρά κάθε σημείο της πόλης και κυριολεκτικά κάθε κοινόχρηστο τετραγωνικό μέτρο της, έτσι ώστε να ορισθεί σε ποια από τις παραπάνω κατηγορίες θα “παραχωρηθεί”.


Εισαγωγή

4

Πρέπει λοιπόν να διερευνήσουμε πολύ καλά το κάθε σημείο του δημόσιου χώρου και ανάλογα με τις ανάγκες του να το αποδώσουμε σε αυτόν που το χρειάζεται. Για παράδειγμα: ƒ

Εάν δούμε πεζούς να κυκλοφορούν μέσα στον δρόμο σημαίνει πως δεν έχουν χώρο στο πεζοδρόμιο. Απαιτείται διαπλάτυνση του πεζοδρομίου.

ƒ

Εάν έχουμε ένα δρόμο πλάτους 20 μέτρων και λόγω κακής και “χαοτικής” διαγράμμισης έχει πρακτικά μόνο δύο λωρίδες κυκλοφορίας τότε: 1. Υπολογίζουμε τις ανάγκες της κίνησης και πόσες λωρίδες χρειάζονται,  2. Επανασχεδιάζουμε τις διαγραμμίσεις με σωστά πλάτη,  σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, και αποδίδουμε στο αυτοκίνητο όσες λωρίδες υπολογίσαμε, 3. Αποδίδουμε τον υπόλοιπο χώρο στον πεζό.  Δηλαδή διαπλάτυνση πεζοδρομίου.  Και πάνω σε αυτό λουλούδια, πράσινο, δέντρα, παγκάκια, ποδηλατόδρομος.


Εισαγωγή

5

Πρέπει να ξέρουμε ότι όσο πιο πολύ χώρο δώσεις στον πεζό, τόσο σιγά‐σιγά θα αρχίσει να τον αξιοποιεί. 

Οι χώροι parking σε δρόμους στο κέντρο της πόλης πρέπει να επανεξεταστούν με την φιλοσοφία του σεβασμού στον περιπατητή.

Στην πόλη δεν κατοικούν αυτοκίνητα. Κατοικούν Άνθρωποι ! 

Ο πεζός πρέπει να ανασάνει. Θέλει και απαιτεί χώρο να κινηθεί, να ζήσει.

Το κέντρο της πόλης πρέπει να αποδοθεί στον πεζό. Τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα μπορούν να “ζήσουν” σε υπόγεια ή πολυώροφα γκαράζ. Ο άνθρωπος όχι!  Οι ανοιχτοί χώροι, ο ήλιος, ο αέρας πρέπει να ανήκουν στον πεζό και στις δραστηριότητές του.


Εισαγωγή

6

Πρέπει λοιπόν ότι έργο γίνεται μέσα στην πόλη να είναι προϊόν άριστης και ώριμης μελέτης. Στην λογική του “δεν είχαμε τα χρήματα να το κάνουμε σωστά” απαντάμε ότι: Να κάνουμε το μισό έργο αλλά σωστό. Αργότερα που θα βρεθούν χρήματα γίνεται και το υπόλοιπο. Είναι θέμα προγραμματισμού.

Δυστυχώς εμείς είμαστε της φιλοσοφίας, ένα μπάλωμα εδώ,  ένα εκεί.  Έπειτα κάτι φτιάχνουμε αλλά δεν είναι όπως το θέλαμε και θα το ξηλώσουμε αργότερα να το κάνουμε καλύτερο! Αποτέλεσμα: Να μην υπάρχει σχεδόν κανένα σημείο στην πόλη που να είναι λειτουργικό. Όλοι οι δρόμοι έχουν “μπαλώματα”,  ο πεζός και το ποδήλατο μπορούν ενδεχομένως να κινηθούν για 10  μέτρα αλλά μετά θα βρεθούν μπροστά σε κάθε λογής εμπόδιο.  Για σκεφτείτε να συνέβαινε αυτό στα αυτοκίνητα! Επιτέλους θέλουμε σωστά και ολοκληρωμένα έργα


Εισαγωγή

7

Πρέπει να αντιμετωπίζουμε την πόλη μας σαν κομμάτι του ίδιου μας του σπιτιού.

Άραγε στο σπίτι μας: •

Έχουμε στο σαλόνι μας τα πράγματα άνω‐κάτω με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να κινηθούμε;

Δεν έχουμε καρέκλες να καθίσουμε ή μήπως δεν έχουμε τουαλέτα;

Έχουμε καθιστικά δωμάτια με ένα τεράστιο κάδο σκουπιδιών στη μέση ώστε για να πας στην άλλη πλευρά του δωματίου να πρέπει να βγεις στο μπαλκόνι και να ξαναμπείς πιο κάτω;

Έχουμε σπασμένα πλακάκια;

Μερικά πλακάκια μάλιστα λείπουν και έχουν τρύπα‐παγίδα από κάτω;

Τελικά αυτό που λείπει είναι αγάπη για την πόλη μας.


Εισαγωγή

8

Πρέπει να ζητήσουμε την βοήθεια ειδικών επιστημόνων (πολεοδόμων, συγκοινωνιολόγων,  αρχιτεκτόνων κ.α.) ώστε να δούμε κάποτε την πόλη μας όπως πραγματικά της αξίζει. Εκπαίδευση της τεχνικής υπηρεσίας του δήμου από ειδικούς επιστήμονες. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας είναι ένα πραγματικό εργαλείο που δυστυχώς ποτέ μέχρι σήμερα δεν αξιοποιήθηκε. Γιατί;  Πρέπει να υπάρξει μία ολοκληρωμένη μελέτη για όλο τον ιστό της πόλης έτσι ώστε σιγά‐ σιγά να υλοποιείται σωστά και με πρόγραμμα από κάθε δημοτική αρχή.  Δεν υπάρχει περιθώριο για άλλα λάθη. Όλος ο κόσμος κινείται μπροστά και εμείς δυστυχώς προς τα πίσω. Όχι άλλες προχειρότητες. Η πόλη δεν το αξίζει. Ας μην την καταστρέψουμε άλλο. Υπάρχουν προδιαγραφές για όλα. Πεζοδρόμια, δρόμοι, ποδηλατόδρομοι. Οι αιρετοί δεν μπορούν να τα γνωρίζουν όλα. Ούτε οι έμποροι, οι ταξιτζήδες, οι αστυνομικοί. Πρέπει να αποκτήσουμε ολοκληρωμένη μελέτη από ειδικούς επιστήμονες.


Εισαγωγή

9

Παρακάτω δίνουμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα “ασέβειας” στην πόλη και στους πολίτες της και ταυτόχρονα παρουσιάζουμε αντίστοιχα σημεία από πόλεις του εξωτερικού.

Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό ξανά! Τον ανακαλύψανε άλλοι πριν από εμάς

Μπορούμε να δούμε άλλες πόλεις πως λειτουργούν, να πάρουμε στοιχεία από την κουλτούρα και τον πολιτισμό τους και να δούμε πρακτικά πως καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν σε όλα τα προηγούμενα θέματα που αναφέραμε.


‐πεζοδρόμια‐

1

Μιλάμε συχνά για την νοοτροπία των πολιτών που κατεβαίνουν στο κέντρο με το αυτοκίνητο. Αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο.  Στην πόλη μας δυστυχώς μόνο με το αυτοκίνητο μπορείς να κινηθείς. Μητέρες και άτομα με ειδικές ανάγκες δε μπορούν να κυκλοφορήσουν στα πεζοδρόμια και τους πεζόδρομους της πόλης μας.  Που είναι ο σεβασμός μας απέναντί τους; Πως ζητάμε από τους πολίτες να κυκλοφορήσουν πεζοί ενώ δεν τους έχουμε δώσει το χώρο τους μέσα στην πόλη;

Ο σεβασμός στον πεζό δείχνει και απαιτεί πολιτισμό. Τον έχουμε;

10


1. Πεζοδρόμια

Α. Σε στενό δρόμο

11

Η λύση; Μερική ή ολική απομάκρυνση των παρκαρισμένων

Βόλος

Ο πεζός έχει δικαίωμα να μπορεί να κινηθεί μέσα στην πόλη σε δικές του “διαδρομές” άνετα και ελεύθερα χωρίς εμπόδια Μαδρίτη


1. Πεζοδρόμια

Β. Προεξοχές στις γωνίες

12

Στις γωνίες των οδών διαπλατύνουμε το πεζοδρόμιο και αφήνουμε στον δρόμο όσο ακριβώς πλάτος χρειάζεται ένα αυτοκίνητο Μετά Μαδρίτη

Πριν

Curb extensions


1. Πεζοδρόμια

Β. Προεξοχές στις γωνίες

13

Βόλος

ƒ

Η ράμπα του πεζοδρομίου είναι τελείως λανθασμένη (ίσως και παράνομη), διότι αφενός είναι πολύ απότομη και αφετέρου οδηγεί τους πεζούς εκτός διάβασης!

ƒ

Εάν δούμε πεζούς να στέκονται στην άσφαλτο δίπλα στο πεζοδρόμιο για να περάσουν απέναντι, σημαίνει πως εκείνο το σημείο το χρειάζονται και πρέπει να τους ανήκει!  Άρα δεν χρειάζεται άσφαλτος, χρειάζεται προέκταση του πεζοδρομίου. 


1. Πεζοδρόμια

Β. Προεξοχές στις γωνίες

14

Τα στενά πεζοδρόμια στις γωνίες μπορούν με κατάλληλες προεξοχές να δώσουν χώρο στον πεζό. Βόλος

Βόλος

Μαδρίτη – Κατασκευή πεζοδρομίου

Μαδρίτη


1. Πεζοδρόμια

Β. Προεξοχές στις γωνίες

15

Τα στενά πεζοδρόμια στις γωνίες μπορούν με κατάλληλες προεξοχές να δώσουν χώρο στον πεζό. Βόλος

Βόλος

Μαδρίτη

Άμστερνταμ


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

16

Πεζοδρόμια αδιαπέραστα. Η πόλη μας δυστυχώς είναι φτιαγμένη μόνο για αυτοκίνητα. Βόλος

Βόλος

Άμστερνταμ

Μαδρίτη


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

17

Στην πόλη μας για να κινηθεί μητέρα στο κέντρο με καροτσάκι, πρέπει να κυκλοφορεί στην άσφαλτο. Βόλος

Βόλος

Αλικάντε ‐ Ισπανίας

Τουλούζ


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

18

Προτεραιότητα δεν έχει το παρκαρισμένο αυτοκίνητο αλλά ο πεζός και το πράσινο. Βόλος

Αλικάντε ‐ Ισπανίας

Βόλος

Βαρκελώνη


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

19

Στους στενούς δρόμους του Βόλου εάν θέλουμε πεζούς στο κέντρο πρέπει να τους δώσουμε χώρο. Βόλος

Βόλος

Βαρκελώνη

Ποντγορίτσα ‐ Μαυροβούνιο


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

20

Ο πεζός έχει δικαίωμα να μπορεί να κινηθεί με άνεση και ασφάλεια σε όλη την πόλη. Βόλος

Βόλος

Βόλος

Βόλος

Ποτάμι!!!

Πεζοί


1. Πεζοδρόμια

Γ. Εμπόδια

21 Βόλος

Οι κάδοι σωστά τοποθετηθήκανε. Οι πεζοί και τα καροτσάκια από πού θα πάνε; Βόλος

Βόλος

Βόλος

Ποτέ καμία δημοτική αρχή δεν μελέτησε σωστά και δεν πήρε στα σοβαρά το θέμα της ελεύθερης και απρόσκοπτης κίνησης των πεζών.

Γιατί;


1. Πεζοδρόμια

Δ. Κάγκελα ‐ κολωνάκια

22

Πεζοδρόμια ελεύθερα, με καγκελάκια ή κολωνάκια, για προστασία των πεζών και αποτροπή παρκαρίσματος. Παρίσι

Παρίσι

Η πόλη πρέπει να είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο, ώστε κανένας να μην μπορεί, να μην του δίνεται το δικαίωμα και τελικά να μην “καταφέρνει” να παρανομεί!

Ταραγόνα ‐ Ισπανία

Μαδρίτη


1. Πεζοδρόμια

Ε. Λανθασμένα Βόλος νέα έργα

23 Βόλος

Καινούρια πεζοδρόμια στο Βόλο. Ο σχεδιασμός ξεπερνάει κάθε προσδοκία! Βόλος

Βόλος

Βόλος

Βόλος


1. Πεζοδρόμια

Ε. Λανθασμένα νέα έργα

24 Βόλος

Καινούρια πεζοδρόμια στο Βόλο. Ο σχεδιασμός ξεπερνάει κάθε προσδοκία! Βόλος

Βόλος

Επίσης καινούρια πλακόστρωση Βόλος

Εφόσον δεν θέλουμε παρκαρισμένα αυτοκίνητα απλά αυξάνουμε το πλάτος του πεζοδρομίου και αποδίδουμε τον χώρο στον πεζό. Τοποθετώντας τα κολωνάκια το μόνο που καταφέρνουμε είναι να χάσουμε τον χώρο από εκεί και μέχρι το πεζοδρόμιο και να δείχνουμε πιο τριτοκοσμικοί!

Για να παρκάρουν 5‐10 αυτοκίνητα σε αυτό το κεντρικό σημείο, ταλαιπωρούνται και στριμώχνονται καθημερινά εκατοντάδες πολίτες στο στενό πεζοδρόμιο.

Μπορούμε επίσης να βάλουμε όμορφα καγκελάκια για να αποτρέψουμε το παρκάρισμα


1. Πεζοδρόμια

κτήρια – Νέα λάθη Στ. Νέα Βόλος

25 Βόλος

Δυστυχώς στο Βόλο δίνονται νέες άδειες σε γωνιακά κομβικά κτήρια με αποτέλεσμα τα πεζοδρόμια να πνίγονται κυριολεκτικά. Βόλος

Παρίσι

Βόλος

Βαρκελώνη


1. Πεζοδρόμια

Ζ. Στοές

Οι στοές των κτηρίων είναι επέκταση του πεζοδρομίου και πρέπει να βρίσκονται στο ίδιο ύψος με αυτό.

26


27

2 ‐ Πεζόδρομοι ‐

Πρέπει να τολμήσουμε να “κλέψουμε” χώρο από τα αυτοκίνητα και να τον χαρίσουμε στους περιπατητές


2. Πεζόδρομοι

Βόλος

28 Βόλος

Τολμηρή και επιτυχημένη κίνηση.

Πριν

Μετά

Στην Ανκόνα της Ιταλίας (μία πόλη σαν τον Βόλο) τόλμησαν και πεζοδρόμησαν κεντρικότατο δρόμο (κ.Καρτάλη, Ιωλκού) από την παραλία μέχρι την κεντρική τους πλατεία.


2. Πεζόδρομοι

29 Βόλος Τολμηρή και επιτυχημένη κίνηση.

Από την κεντρική τους πλατεία και μέχρι την άλλη άκρη της πόλης υπάρχει ένα υπέροχο καταπράσινο γραμμικό πάρκο με όμορφα κτήρια εκατέρωθεν.


2. Πεζόδρομοι

30 Βόλος Οι πεζόδρομοι πρέπει να επιτρέπουν ελεύθερη και άνετη κίνηση των πεζών. Βόλος

Βαρκελώνη

Βόλος

Μαδρίτη


2. Πεζόδρομοι

31

Θα μπορούσαμε, σε κάποιους κάθετους και οριζόντιους δρόμους, να καταργήσουμε τους χώρους στάθμευσης, δίνοντάς τους στο πεζοδρόμιο και πάνω σε αυτό να φυτευτούν λουλούδια και δέντρα, να τοποθετηθούν παγκάκια, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα δίκτυο πεζοδρόμων σε όλη την πόλη! Αυτό θα μπορούσε να γίνει π.χ. σε κάθε 5 οικοδομικά τετράγωνα!  Βόλος

Παρίσι

Αντωνοπούλου – Θα μπορούσε να γίνει!       Βαρκελώνη

Ταραγόνα ‐ Ισπανίας


32

‐ γραμμικά πάρκα ‐

3 Το παραπάνω πάρκο βρίσκεται στη Βαλένθια και δημιουργήθηκε πάνω σε χείμαρρο – ποτάμι. Είναι μήκους 8 χιλιομέτρων και η “φιδίσια” του διαδρομή διαπερνά όλη την πόλη. Σε όλο του το μήκος υπάρχουν δεκάδες θεματολογίες χλωρίδας,  από δάση και μεσογειακά οπορωφόρα μέχρι κήπους λουλουδιών,  καθώς και λιμνούλες,  σιντριβάνια,  γλυπτά,  γήπεδα,  παιδικές χαρές.

Τον Βόλο διαπερνούν 2‐3 χείμαρροι που ίσως θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και να δημιουργηθούν διαδρομές και δράσεις κατά μήκος τους, δίχως την ύπαρξη αυτοκινήτου.


3. Γραμμικά πάρκα

Βόλος

33 Βόλος

Τα γραμμικά πάρκα δίνουν αέρα και ζωή στην πόλη. Βγάζουν τον πολίτη από το σπίτι του και του χαρίζουν όμορφες στιγμές. Για να σταματήσουν οι πολίτες να περπατούν στο πεζοδρόμιο του μολυσμένου περιφερειακού δίπλα στα αυτοκίνητα! Βαλένθια

Ρ. Φεραίου – Θα μπορούσε να γίνει!       Λεμεσός

Νέα Υόρκη

Νέα Υόρκη


34

‐ Διαβάσεις πεζών ‐

4 Οι διαβάσεις δεν είναι διακοσμητικές!   Είναι οδοί‐περάσματα πεζών και πρέπει να είναι έντονα βαμμένες, ομαλές και χωρίς εμπόδια.


4. Διαβάσεις πεζών

ΚακόςΒόλος σχεδιασμός και εμπόδια 35 Βόλος Οι διαβάσεις δεν είναι διακοσμητικές!   Είναι οδοί πεζών και πρέπει να είναι έντονα βαμμένες, ομαλές και χωρίς εμπόδια. Βόλος

Βόλος

Παρίσι

Γενεύη


4. Διαβάσεις πεζών

Κακός σχεδιασμός και εμπόδια 36 Βόλος Οι διαβάσεις είναι για τους πεζούς ότι ο δρόμος για τα αυτοκίνητα. Πρέπει να μην υπάρχει κανένα εμπόδιο στην διαδρομή τους. Βόλος

Βόλος Βερολίνο

Βαρκελώνη


‐ Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου ‐

5 ƒ

Η πόλη μας δυστυχώς δεν έχει περιθώρια για σπατάλη δημόσιου χώρου.

Πρέπει να αποδίδουμε στο αυτοκίνητο αυστηρά μόνο τον χώρο που χρειάζεται.

ƒ

Όλος ο υπόλοιπος χώρος πρέπει να αποδίδεται σε πεζοδρόμια, παγκάκια, λουλούδια,  δέντρα, ποδηλατόδρομους…

37


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Α. Αναξιοκρατία Βόλος στην παροχή του δημόσιου χώρου

38 Βόλος

Το αυτοκίνητο παίρνει μόνο τον χώρο που χρειάζεται και όλος ο υπόλοιπος δίνεται σε πεζούς, παγκάκια, λουλούδια, δέντρα. Παρίσι

Ταραγόνα ‐ Ισπανίας

Μαδρίτη 5.

Βαρκελώνη


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Α. Αναξιοκρατία στην παροχή του δημόσιου χώρου

39 Βόλος

Το αυτοκίνητο παίρνει μόνο τον χώρο που χρειάζεται και όλος ο υπόλοιπος δίνεται σε πεζούς, παγκάκια, λουλούδια, δέντρα. Βαρκελώνη

Ταραγόνα ‐ Ισπανίας Βαρκελώνη

Κατασκευή πεζοδρομίων.

3 στενές λωρίδες κυκλοφορίας και το υπόλοιπο γίνεται πεζοδρόμιο,  με πρόβλεψη για μερικά παρκαρισμένα αυτοκίνητα

Άμστερνταμ


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

40 Βόλος

Κάθε δρόμος πρέπει να έχει πολύ σαφείς λωρίδες κυκλοφορίας με τα ελάχιστα δυνατά πλάτη. Βόλος

Βόλος Ο δρόμος έχει πρακτικά 1 λωρίδα κυκλοφορίας

Γιατί τόσο μεγάλη λωρίδα;    Θα έπρεπε να έχει το ελάχιστο πλάτος και το υπόλοιπο πεζοδρόμιο, δέντρα, πάρκινγκ μηχανών, ή ακόμα και ποδηλατόδρομο Ιάσονος

Βαρκελώνη

Μπορούμε να δώσουμε δύο λωρίδες εάν φύγουν τα παρκαρισμένα, μεγαλώσουμε τα πεζοδρόμια και αφήσουμε χώρο για πάρκινγκ μόνο στα σημεία που τα κτήρια είναι πιο μέσα Κ.Καρτάλη (πάνω από Αναλήψεως)

Μαδρίτη


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

41

Κάθε δρόμος πρέπει να έχει πολύ σαφείς λωρίδες κυκλοφορίας με τα ελάχιστα δυνατά πλάτη.

Όλος ο υπόλοιπος χώρος να αποδίδεται: •

Στον πεζό

Στο ποδήλατο

Σε εστίες πρασίνου

Σε κυψέλες ξεκούρασης και αναψυχής (παγκάκια, τραπεζάκια, ακόμα και όμορφες καρέκλες. 

Σε parking ποδηλάτων, μοτοσικλετών, αυτοκινήτων. (Οι χώροι parking αυτοκινήτων σε δρόμους στο κέντρο της πόλης πρέπει να είναι ελεγχόμενης στάθμευσης μικρής διάρκειας, και μόνο εκεί που έχουν καλυφθεί οι παραπάνω κατηγορίες).


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

42 Βόλος

Μπορούμε να μεγαλώσουμε τα πεζοδρόμια και να τα γεμίσουμε με λουλούδια, μεγάλα δέντρα και πεζούς! Πόσες λωρίδες κυκλοφορίας έχουμε;                                Μία τεράστια! Πάντως δύο δεν είναι.

Βόλος

Το ίδιο φαινόμενο πάλι. Χάνεται πολύτιμος χώρος και οι πεζοί στριμώχνονται!

Βόλος

Αναλήψεως Παγασών Λύση: Δίνουμε 2 λωρίδες κυκλοφορίας οι οποίες είναι πιο στενές από τις υπάρχουσες.  Δηλαδή ακριβώς όσο πλάτος απαιτείται. Έπειτα αυξάνουμε τα πεζοδρόμια και δημιουργούμε εγκοπές για πάρκινγκ μόνο στα σημεία που τα κτήρια είναι πιο μέσα οπότε και το πεζοδρόμιο είναι πιο μεγάλο.

Μαδρίτη

Μαδρίτη


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

43

Σπαταλάμε τον δημόσιο χώρο σε δρόμους με ασαφείς λωρίδες και με λανθασμένα πλάτη οδοστρώματος. Αποτέλεσμα: • Χάνει χώρο το αυτοκίνητο διότι θα μπορούσε να έχει περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας. • Χάνει χώρο το ποδήλατο διότι συνήθως δεν υπάρχει χώρος για αυτό. • Χάνει χώρο ο πεζός διότι θα έπρεπε ότι χώρος περίσσευε να του είχε αποδοθεί. • Χάνουν τα λουλούδια, τα δέντρα, ακόμα και οι μικρές εστίες πρασίνου. 

Τελικά όλοι χάνουν!

Και μην ξεχνάμε βέβαια ότι ο ίδιος πολίτης συνήθως είναι αυτός που αλλάζει ιδιότητες κατά την διάρκεια της ημέρας. Το πρωί οδηγός, έπειτα πεζός μετά πάλι οδηγός και το απόγευμα ίσως ποδηλάτης.


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

44 Βόλος

2η λωρίδα

1η λ

το ήλα

Κ.Καρτάλη (πάνω από Αναλήψεως)

Πο δ

ωρίδ α

Δίνοντας χώρο στον πεζό να κινηθεί με άνεση, σταδιακά του αλλάζουμε την συνήθεια του αυτοκινήτου.

Βόλος

Κ.Καρτάλη (κάτω από Αναλήψεως)

Βόλος

Δίνουμε στις 2 λωρίδες κυκλοφορίας τα ελάχιστα πλάτη που απαιτούνται και τον υπόλοιπο χώρο τον δίνουμε σε πεζοδρόμιο,  ίσως και σε ποδηλατόδρομο.

Παρίσι

Βαρκελώνη


5. Βέλτιστη αξιοποίηση δημόσιου χώρου

Β. Σωστά πλάτη λωρίδων κυκλοφορίας αυτοκινήτων

45 Η κατάσταση με τις λωρίδες κυκλοφορίας στους δρόμου του Βόλου είναι τραγική. Δεν έχουν τα σωστά πλάτη, δεν έχουν συνέχεια και δεν βρίσκονται σωστά τοποθετημένες.  Ως αποτέλεσμα, όταν ένα αυτοκίνητο κινείται κανονικά, να πατάει πάνω τους και να αλλάζει λωρίδες, χωρίς όμως να ευθύνεται ο οδηγός αλλά οι σχεδίαση των λωρίδων! Βόλος

Βόλος

1 λωρίδα! Οι οδηγοί κινούνται τυχαία!

Χαοτικό! Πάνω στις λωρίδες κυκλοφορίας διπλο‐ τριπλο‐παρκαρισμένα σε κάθε πλευρά!  Από τις 4 σχεδιασμένες για κίνηση, οι 2 είναι ενεργές! Δημητριάδος

Δημητριάδος Βόλος

Η λανθασμένες διαγραμμίσεις προκαλούν σύγχυση στους οδηγούς, άτσαλο οδήγημα και μικροατυχήματα.  Λ. Λαμπράκη

Βαρκελώνη


46

6

‐ παρκινγκ για δίτροχα ‐ ƒ

Εάν δούμε μηχανάκια παρκαρισμένα πάνω σε πεζοδρόμια είναι προφανές ότι απαιτείται η ύπαρξη χώρων στάθμευσης τους. Δεν είναι λύση να πάμε να βάλουμε πρόστιμο.

Τα μηχανάκια τις περισσότερες φορές όπου και να παρκάρουν είναι παράνομα! Πως μπορεί κάποιος να βάλει πρόστιμο σε όποιον δεν έχει δυνατότητα να φερθεί νόμιμα και αναγκάζεται να παρανομήσει.


6. Πάρκινγκ για δίτροχα

47

Μιλάμε συχνά για καλύτερη αστυνόμευση ώστε να αντιμετωπιστεί η κατάσταση της κατάχρησης χώρου από τον ισχυρότερο πάνω στον πιο αδύναμο. Π.χ. ƒ Αυτοκίνητα και μηχανάκια πάνω σε πεζοδρόμια και διαβάσεις,  ƒ Παρκαρισμένα αυτοκίνητα σε δρόμους που δεν επιτρέπεται κ.λ.π. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η λύση δεν είναι να γεμίσουμε την πόλη ένστολους.  Πουθενά στον κόσμο δεν συμβαίνει αυτό.    Πρέπει να οριοθετήσουμε τους χώρους του καθενός και να βρεθούν τρόποι και εμπόδια ώστε ο ένας να μην μπορεί να καταχράται τον χώρο του άλλου.


6. Πάρκινγκ για δίτροχα

Βόλος

48 Βόλος

Απαιτούνται πάρκινγκ για μηχανές και ποδήλατα ώστε να μην γεμίζουν τα πεζοδρόμια και οι πεζόδρομοι. Ρώμη

Βόλος Παρίσι

Ποδήλατα

Μηχανές

Βαρκελώνη


49

‐ Δημοτικά ποδήλατα ‐

7

Τα «δημοτικά» ποδήλατα κατακτούν την Ευρώπη. Δύο είναι τα κλειδιά της επιτυχίας: ƒ

Πληθώρα διαθέσιμων ποδηλάτων, σε σταθμούς διάσπαρτους στην πόλη. (το Παρίσι διαθέτει 20.000 ποδήλατα και 1.450 σταθμούς ενοικίασης,  η Βαρκελώνη 6.000 ποδήλατα και 375 σταθμούς) 

ƒ

Εύκολη χρήση ‐ με τη βοήθεια ηλεκτρονικών καρτών που χορηγούνται στους χρήστες και των αυτοματοποιημένων «σταθμών», ο καθένας μπορεί να πάρει και να αφήσει κάποιο ποδήλατο μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα. 


7. Δημοτικά ποδήλατα

50 Βόλος Ρώμη

Παρίσι

Βαρκελώνη

Λυών


51

‐ ποδηλατόδρομοι ‐

Πρέπει να σχεδιαστεί πολύ προσεκτικά ένα ολοκληρωμένο δίκτυο σωστών ποδηλατόδρομων μέσα στην πόλη (από τις συνοικίες μέχρι το κέντρο), ώστε οι πολίτες να μπορούν να κινούνται παντού με άνεση και ασφάλεια.

8


8. Ποδηλατόδρομοι

– Κακοτεχνίες δίχως μελέτη Α. Βόλος Βόλος

52 Βόλος

Δεν υπήρξε καμία μελέτη. Έγινε με πρωτοφανή προχειρότητα ένα μη λειτουργικό αλλά συνάμα και πολύ επικίνδυνο για τους πολίτες έργο. Απαιτείται “ξήλωμα” και υλοποίησή του από την αρχή, έπειτα από σοβαρή και λεπτομερειακή μελέτη. Βόλος

Βόλος

Βόλος

Βόλος

Τέλος;

Οι πεζοί;


8. Ποδηλατόδρομοι

Β. Ευρώπη Βόλος

53 Βόλος

Σωστές προδιαγραφές δίχως εμπόδια και άψογο τάπητα. Παρίσι

Βερολίνο

Παρίσι

Βαρκελώνη


8. Ποδηλατόδρομοι

Β. Ευρώπη

54 Βόλος

Σωστές προδιαγραφές δίχως εμπόδια και άψογο τάπητα. Βερολίνο

Βερολίνο

Άμστερνταμ

Άμστερνταμ


8. Ποδηλατόδρομοι

Β. Ευρώπη Βόλος

55 Βόλος

Σωστές προδιαγραφές δίχως εμπόδια και άψογο τάπητα. Βαλένθια

Ρώμη

Ρώμη

Ρώμη


8. Ποδηλατόδρομοι

‐ Διαβάσεις Γ. Ευρώπη Βόλος

56 Βόλος

Διαβάσεις σωστές και προσεγμένες με καλή σήμανση. Παρίσι

Παρίσι

Ρώμη

Ρώμη


8. Ποδηλατόδρομοι

‐ Διαβάσεις Γ. Ευρώπη Βόλος

57 Βόλος

Διαβάσεις σωστές και προσεγμένες με καλή σήμανση. Παρίσι

Παρίσι

Παρίσι

Άμστερνταμ


8. Ποδηλατόδρομοι

Δ. Ευρώπη ‐ Μπροστά από γκαράζ αυτοκινήτων

58 Βόλος

Το κάθε σημείο της διαδρομής μελετάται και αντιμετωπίζεται ιδιαίτερα. Ρώμη

Παρίσι

Παρίσι

Παρίσι


8. Ποδηλατόδρομοι

‐ Προσωρινή διακοπή Ε. Ευρώπη Βόλος

59 Βόλος

Εάν για οποιοδήποτε λόγο δεν υπάρχει ο απαιτούμενος χώρος, τότε με κατάλληλη σήμανση ενημερώνουμε τους ποδηλάτες (1),  τους κατεβάζουμε στο οδόστρωμα (2), τους δίνουμε χώρο μαζί με τα αυτοκίνητα ενημερώνοντας τους οδηγούς με στάμπες στο οδόστρωμα (3) και τέλος μόλις είναι δυνατό συνεχίζουμε τον ποδηλατόδρομο (4). ΠΟΤΕ δεν αφήνουμε ποδηλάτη σε αδιέξοδο.

51 Ευρώπη –

Παρίσι


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Βόλος Πολιτείες Αμερικής

60 Βόλος

Υπάρχουν πολύ ακριβής Εθνικές κατασκευαστικές προδιαγραφές που ακολουθούνται από όλες τις πόλεις της χώρας. Σε πολλές περιπτώσεις είναι “δανεισμένες” από ευρωπαϊκά πρότυπα (π.χ. Του Λονδίνου, Της Ολλανδίας) 

52

Βaldwin park , CA

New York, NY


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Βόλος Πολιτείες Αμερικής

61 Βόλος

Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο ποδηλατόδρομος δεν κατασκευάζεται πάνω στο πεζοδρόμιο. Καταλαμβάνει χώρο στην άσφαλτο, σε απόλυτα δικό του χώρο και μερικές φορές σε δικό του χρωματιστό τάπητα.

Kansas City, KS

San Marcos, TX

Στο Cambridge έγινε μελέτη από το M.I.T. Olympia, WA

Chapel Hill, NC

Delmar, CA

Cambridge, MA

Madison, WI

Austin, TX

Washington, DC

Austin, TX

Στο Austin έγινε μελέτη από το University of Texas

Portland, OR


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

62 Βόλος

Ακολουθούνται προδιαγραφές που καλύπτουν κάθε περίπτωση.

Austin, TX

Brooklyn, NY

Brooklyn, NY

Portland, OR

Στο Portland έγινε μελέτη από το University of North Carolina ‐ Highway Research Center

San Rafael, CA

New York, NY

Portland, OR


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

63 Βόλος

Κάθε σημείο της διαδρομής μελετάται ιδιαίτερα ώστε να είναι πάντα λειτουργικό.

Washington, DC

Chicago, IL

Washington, DC Naples, FL

Portland, OR

Portland, OR

Chicago, IL


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

64 Βόλος

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρωματίζεται ώστε να κάνει έντονη την παρουσία του. Και πάντα με σωστές διαγραμμίσεις.

Boston, MA 

New York, NY


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

65 Βόλος

Χρωματιστοί τάπητες σε σημεία όπου απαιτείται προσοχή των αυτοκινητιστών. Austin, TX

Austin, TX

Seattle, WA

Boston, MA

Long Beach, CA Petersburg, FL Chicago, IL

Στο Petersburg έγινε μελέτη από το University of North Carolina ‐ Highway Research Center

Chicago, IL

Petersburg, FL

Petersburg, FL


8. Ποδηλατόδρομοι

Στ. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

66 Βόλος

Πρέπει πάντα να υπάρχει ομαλή συνέχεια του ποδηλατόδρομου.

Cape Coral, FL

Austin, TX

New York, NY

Portland, OR

Indianapolis, IN

Corvallis, OR Portland, OR

Portland, OR

Portland, OR

Austin, TX


8. Ποδηλατόδρομοι

.Α. ‐ Κόμβοι Ζ. Η.ΠΒόλος Μέθοδοι διαγράμμισης.

67 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

Η. Η.Π.Α. ‐ Κόμβοι με στροφή δεξιά αυτοκινήτων Λύσεις και διαγραμμίσεις.

Στην Eugene έγινε μελέτη από το University of North Carolina ‐ Highway Research Center Eugene, OR

Portland, OR

68 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

Π.Α. ‐ New York ‐ NY Θ. Η.Βόλος Φιλόδοξο καλά μελετημένο σχέδιο για κίνηση σε όλη την πόλη.

New York, NY

69 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

Π.Α. ‐ New York ‐ NY Θ. Η.Βόλος Τολμηρές αλλαγές και μεγάλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

70 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

Π.Α. ‐ New York, Brooklyn ‐ NY Θ. Η.Βόλος Μεγάλοι και αυτόνομοι δρόμοι για ποδήλατα !

Transport for London. (2005).  London Cycling Design  Standards.

71 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

.Α. ‐ San Francisco ‐ CA Ι. Η.ΠΒόλος

72 Βόλος

Όταν χρωματίσανε τους ποδηλατόδρομους (green preformed thermoplastic) μειώθηκε κάθετα η κατάληψή τους από τα αυτοκίνητα και αυξήθηκε αισθητά η ασφάλεια των ποδηλάτων.


8. Ποδηλατόδρομοι

.Α. ‐ San Francisco ‐ CA Ι. Η.ΠΒόλος

73 Βόλος

100 μίλια ποδηλατόδρομοι ! Διαδραστικός δικτυακός ιστότοπος με χιλιάδες χρήστες‐ποδηλάτες που συμμετέχουν και προτείνουν ιδέες και λύσεις. Κάτω, ένα δικτυακό εργαλείο εύρεσης διαδρομών με υπολογισμό αποστάσεων, χρόνων, εξοικονόμηση εκπομπών άνθρακα,  καθώς και κατανάλωση θερμίδων του ποδηλάτη!


8. Ποδηλατόδρομοι

.Π.Α. ‐ Portland ‐ OR ΙΑ. ΗΒόλος Εναλλακτικές μέθοδοι.

74 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

.Π.Α. ‐ Bend ‐ OR ΙΒ. ΗΒόλος Εναλλακτικές μέθοδοι.

75 Βόλος


8. Ποδηλατόδρομοι

Π.Α. – Σημάνσεις για ποδηλάτες ΙΓ. Η.Βόλος

76 Βόλος

Περιλαμβάνουν μέχρι και χρόνο οδήγησης ως τον προορισμό !

San Luis Obispo, CA

New York, NY


9

77

‐ Κτήρια ‐

Τα ημιτελή ή παρατημένα κτήρια και οικόπεδα θα πρέπει με κάθε τρόπο να εξωραΐζονται με κανόνες που ορίζει ο Δήμος.   

Θα μπορούσε επίσης, να δίνεται ετήσιο βραβείο στο πιο όμορφο νέο κτήριο της πόλης.


9. Κτήρια

78 Τα ημιτελή και παρατημένα κτήρια σε κεντρικά σημεία θα πρέπει να καλλωπίζονται με κάθε τρόπο ή να καλύπτονται με μεγάλες αφίσες αποπερατωμένων κτηρίων.

Απέναντι ακριβώς από το Δημαρχιακό μέγαρο!

Επί δεκαετίες σε αυτή την κατάσταση!

The Crooked House (Sopot, Poland) 

Dancing Building (Prague, Czech Republic) 

Kansas City Public Library (Missouri, USA) 


79

‐ Σημεία αναφοράς Τέχνες ‐

10 Πρέπει να ενεργοποιήσουμε τους ντόπιους καλλιτέχνες και όχι μόνο, να εκφραστούν και να δημιουργήσουν μέσα στην πόλη.


10. Σημεία αναφοράς ‐ Τέχνες

80


10. Σημεία αναφοράς ‐ Τέχνες

81

Πρέπει να δημιουργηθούν σημεία αναφοράς μέσα στην πόλη και θεματικά πάρκα με ιστορικά στοιχεία του τόπου μας. Πάρκο Γκιούλιβερ, Βαλένθια

Πάρκο μινιατούρας, Κωνσταντινούπολη

Όλη η πόλη σε ένα πάρκο !


82

‐ Αστικές συγκοινωνίες ‐

11 Στους στενούς δρόμους του κέντρου του Βόλου θα πρέπει να δρομολογηθούν “κυκλικές” συχνές γραμμές μικρών λεωφορείων με φθηνό εισιτήριο.


11. Αστικές συγκοινωνίες

83 Βόλος

Είναι απαραίτητο τα αστικά λεωφορεία να αποτελέσουν το βασικό μέσο μετακίνησης. Για να γίνει αυτό απαιτείται μείωση τιμών εισιτηρίων,  μηνιαίες κάρτες απεριορίστων διαδρομών,  πύκνωση δρομολογίων,  σταθερές ώρες διέλευσης, επέκταση ηλεκτρονικού συστήματος χρόνου αναμονής.  Μετά την υλοποίηση αυτών των μέτρων πρέπει να γίνει κοινή εκστρατεία (Δήμος, Αστικό ΚΤΕΛ, ΕΝ. ΚΑ. ΒΟΛΟΥ) ενημέρωσης των πολιτών. 

Ρώμη


84

12 ‐ πράσινο ‐ Πρέπει να αγαπήσουμε, να φροντίζουμε και να δημιουργούμε στον δημόσιο χώρο όπως κάνουμε και στην αυλή ή το μπαλκόνι μας. 


12. Πράσινο

Βόλος

85 Βόλος

Δύο πόλεις ιδίου μεγέθους. Βόλος – Ανκόνα (Ιταλίας)   Οι φωτογραφίες είναι από ύψος 3 χιλιομέτρων.

Ο Βόλος από ψηλά δείχνει να ασφυκτιά. Και όντως έτσι είναι ! Μόνο κτήρια. Ελάχιστο πράσινο και χώροι αναψυχής.

Ανκόνα Βόλος

Πρέπει να δημιουργήσουμε δρόμους με ψηλά δέντρα όπως π.χ. η Ζάχου στον Κραυσίδωνα.

Πρέπει να βρεθεί τρόπος και χώρος μέσα στην πόλη να φυτευτούν μεγάλα δέντρα και να δημιουργηθούν πολλές και μικρές εστίες πρασίνου και αναψυχής.


13

86

‐ η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης ‐

Εάν οι πράξεις και τα έργα μας είναι προϊόντα αγάπης για την πόλη και συγκροτημένης μελέτης μπορούμε να πετύχουμε. Αν προσθέσουμε λίγο “μεράκι” και φαντασία σίγουρα θα πάμε ακόμα καλύτερα.


13. Η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης

Λάρισα Βόλος

87 Βόλος

Πεζοδρόμια με κυψέλες πρασίνου ‐ μεγάλα δέντρα – όμορφοι μεγάλοι πεζόδρομοι γεμάτοι παγκάκια. Φωτογραφίες από Google Panoramio Πολλά μικρά καταπράσινα πάρκα. Χρήστης: Larissacity


13. Η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης

Λάρισα Βόλος

88 Βόλος

Φαρδιά ελεύθερα πεζοδρόμια (απομακρυνθήκανε τα παρκαρισμένα οχήματα) – ελεύθερες διαβάσεις – παγκάκια. Ο πεζός μπορεί να κινηθεί άνετα σε όλο το κέντρο της πόλης.

Διαπλάτυνση πεζοδρομίων στις γωνίες

Παγκάκια

Νέες υπόγειες διαβάσεις στις γραμμές του τρένου Φωτεινές σημάνσεις

Λουλούδια Ελεύθερες όμορφες διαβάσεις


13. Η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης

Λάρισα 89 Βόλος Πολλά καταπράσινα προσεγμένα πάρκα με μεγάλα δέντρα και διαδρομές περιπάτου στο κέντρο και στις συνοικίες.


13. Η προσπάθεια μιας Ελληνικής πόλης

Λάρισα Βόλος

90 Βόλος

Σιντριβάνια παντού! Η πόλη προσπαθεί να είναι ζωντανή και όμορφη με πολλές διακοσμήσεις και σημεία αναφοράς.


91

να αγαπήσουμε περισσότερο την πόλη μας να την κάνουμε πιο ευχάριστη και ανθρώπινη να κινούμαστε σε αυτή και να την απολαμβάνουμε κάθε μέρα να της δώσουμε δράση και πνοή να ζούμε μαζί

Επιτέλους ! Να ξυπνήσουμε και να δημιουργήσουμε … Ένωση Καταναλωτών Βόλου

www.enkavolou.gr grammikatanaloti@gmail.com

Δημήτρης Καραμπερόπουλος

dkarabero@uth.gr


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

Αποσπάσματα από την ομιλία του Μίμη Ανδρουλάκη με τίτλο «Ο πλούτος των πόλεων», που πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών την 29/03/2006

92

οικονοµία κλίµακας και ξαναγίνεται ατµοµηχανή της παγκόσµιας οικονοµίας. Παγκοσµιόπολις,  Glocal,  Globοcity, Glurbanisation είναι φράσεις ‐ κλειδιά που

Η Πόλις επιστρέφει ως πρωταγωνιστής στη µοντέρνα

θα ακούγονται πιο συχνά.

οικονοµία. Γνωρίσαµε την πόλη ‐ κράτος των Ελλήνων,  την πόλη της Αναγέννησης,  τις πόλεις ‐ λιµάνια του ανερχόμενου

εµπορικού

καπιταλισµού

και

της

πρώιµης παγκόσµιας αγοράς. Πρώτα τη Γένοβα και τη Βενετία, µετά τη Βαρκελώνη, τη Σεβίλη, τη Λισαβόνα,  την Αµβέρσα,  ύστερα το Άµστερνταµ και το Λονδίνο.  Όµως

η

πόλις, µήτρα

της

αγοράς

και

του

καπιταλισμού, απορροφάται κατά τον 19ο αιώνα στην εθνική

αγορά,

στο

παγκοσμιοποίηση

και

έθνος‐κράτος. την

Με

αποκέντρωση,

την την

Ευρωπαϊκή Ένωση και τη χαλάρωση των συνόρων, µε την

αποβιοµηχάνηση

και

τη

δηµιουργία

µιας

“Επιχειρηµατική” πόλη; “Επιχειρηματική”

πόλη; Ναι,  οι

∆ήµαρχοι, τα

δηµοτικά συµβούλια πρέπει να υπερβαίνουν την αποξένωσή

τους

από

την

οικονοµία

και

να

λειτουργούν σαν µια “επιχειρηµατική” µονάδα η οποία κινητοποιεί το ανθρώπινο και υλικό κεφάλαιο της πόλης‐περιφέρειας για να επιτύχουν το µέγιστο δυνατό αποτέλεσµα σε προστιθέµενη κοινωνική αξία, σε νέο κοινωνικό πλούτο,  σε εισοδήµατα και απασχόληση, σε ποιότητα ζωής για τους πολίτες τους.

οικονοµίας της γνώσης και των νέων υπηρεσιών, µε τη

Μπορούµε να συνεχίσουµε να µιλάµε για την πόλη

δηµιουργία πόλεων‐αστερισµών µε άµεση παγκόσµια

µε όρους πολιτικής οικονοµίας;

δικτύωση,

Ναι, µπορούµε να αξιολογήσουµε ακόµα και να

αεροπορική

και

ψηφιακή,

η

πόλις‐περιφέρεια ξεπερνά το µειονέκτηµα της µικρής

µετρήσουµε

αγοράς και την αδυναµία να αξιοποιήσει την

ανταγωνιστικότητα µια πόλης.

την

παραγωγικότητα

και

την


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

Ανταγωνιστική πόλη ; ƒ Ανταγωνιστική πόλη‐περιφέρεια είναι εκείνη στην οποία

οι

άνθρωποι

αγαπούν

να

ζουν, να

σπουδάζουν, να εργάζονται,  να μεγαλώνουν τα παιδιά τους, να επενδύουν, να κάνουν business, να καινοτομούν,  να ψωνίζουν,  να διασκεδάζουν,  να απολαμβάνουν τη νυχτερινή ζωή,  να αγοράζουν σπίτια,  να δημιουργούν βιώσιμες κοινότητες,  να κάνουν τουρισμό ƒ Ανταγωνιστική πόλη είναι αυτή που αφηγείται την ιστορία της,  τον μύθο της,  ενισχύει την ταυτότητα,  τη φήμη της, το διεθνές προφίλ της, ζει το δικό της όνειρο,  βιώνει το δικό της παρελθόν – παρόν – μέλλον,  δίνει ένα κοινό νόημα στον φαντασιακό κόσμο των κατοίκων της,  κεφαλαιοποιεί την αρχιτεκτονική,  τα μνημεία,  την κουλτούρα,  τη μουσική της,  ακόμα και τη «μεταφυσική» της.  Ανταγωνιστική πόλη είναι αυτή που πιστεύει στον εαυτό της. Αν οι Βολιώτες δεν πιστεύουν στην πόλη τους, γιατί να πιστέψουν οι άλλοι σ’ αυτήν;

93

ƒ Ανταγωνιστική πόλη είναι η πόλη η οποία με την ποιότητα ζωής της, το περιβάλλον της,  την ανοιχτότητα,  ανεκτικότητα και ελευθεριότητά της γίνεται πόλη‐μαγνήτης για τα ταλέντα,  τους δημιουργικούς ανθρώπους της γνώσης,  της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας, της τέχνης και της ψυχαγωγίας.  Στην Ευρώπη,  οι ελκυστικές πόλεις στους επενδυτές‐επιχειρηματίες πάνε πολύ καλύτερα σ’ όλους τους δείκτες που αναφέρονται στα εισοδήματα, στην απασχόληση, στο περιβάλλον, στην ποιότητα ζωής.  Γιατί φεύγουν τα ταλέντα από τη Θεσσαλονίκη; ƒ Ανταγωνιστική πόλη είναι η έξυπνη πόλη. Smart  city και Ideopolis του 21ου αιώνα είναι το σλόγκαν από το Δουβλίνο και το Ελσίνκι μέχρι τη Βαρκελώνη,  τη Σαγκάη,  τη Σιγκαπούρη,  το Σαν Φρανσίσκο.  Συγκέντρωση πανεπιστημίων με υψηλά στάνταρτ,  ερευνητικών κέντρων, καινοτόμων επιχειρήσεων, δια βίου εκπαίδευση,  νέες ιδέες,  πατέντες,  εξωστρέφεια και περιρρέουσα ατμόσφαιρα δημιουργίας και πρωτοβουλίας. Αυτά κάνουν τη διαφορά και εξηγούν κατά 40%  τις κατά κεφαλήν αποκλίσεις εισοδήματος ανάµεσα στις πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

ƒ Ανταγωνιστική πόλη δεν υπάρχει χωρίς οικονομική διαφοροποίηση. Η εξαρτημένη πόλη από έναν και μόνο τομέα είναι ευάλωτη.  Το Τορίνο,  η πόλη των αυτοκινήτων,  επέζησε και άνθισε γιατί απέκτησε εξειδίκευση και ποικιλία.  Το Ηράκλειο,  η εξωστρεφής Κρήτη γενικότερα,  μπορεί να συνδυάσει ένα θύλακα γνώσης,  τεχνολογικής και ιατρικής καινοτομίας,  μια μικρή εξειδικευμένη Medicon Valley,  με τον τουρισμό,  την παραθεριστική κατοικία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με τη παραγωγή τροφίμων ποιότητας. Αεροδρόμιο,  λιµάνι,  σιδηρόδροµος,  µεγάλοι οδικοί άξονες,  η Θεσσαλονίκη µπορεί να γίνει εκτός των άλλων διεθνές κέντρο logistics για σύγχρονες εµπορευµατοµεταφορές στα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη. ƒ Οι πιο ανταγωνιστικές πόλεις δηµιουργούν τις βιώσιµες δυναµικές κοινότητες ανθρώπων.  Αντίθετα η ανταγωνιστική πόλη δεν έχει διάρκεια δίχως τη διάχυση της ευηµερίας και την κοινωνική συνοχή.  Πάση θυσία πρέπει να σηκώσουµε,  να κρατήσουµε στη ζωή µια περιοχή της που πάει να

94

βυθιστεί στην φτώχεια, την εγκατάλειψη και την εγκληµατικότητα.  Έχουµε δει όµως από το Μπρόνξ µέχρι τα µπανλιέ του Παρισιού πως ο πόλεµος εναντίον της φτώχειας κατέληξε σε παγίδα στη φτώχεια.  Όχι λοιπόν στη γκετοποιηµένη δηµοτική εργατική κατοικία,  όχι σε εγγυηµένα εισοδήµατα δίχως προϋποθέσεις που δηµιουργούν αντικίνητρα στην κατάρτιση και απασχόληση,  θεσµοθετούν την εξάρτηση,  γενικεύουν το πτωχοκοµείο.  ∆εν πετάµε λεφτά δεξιά και αριστερά σε λάθος χέρια.  Γνώση,  ασφάλιση,  δουλειά σ’ όσους µπορούν,  ισχυρή εξατοµικευµένη υποστήριξη σ’ όσους πράγµατι δεν µπορούν.  Ενισχύουµε µε αποτελεσµατικές παρεµβάσεις όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα µιας υποβαθµισµένης περιοχής (χαµηλές τιµές ακινήτων, υποδοµές,  ελεύθερους χώρους,  άφθονη εργασία,  τοπική ζήτηση κ.λ.π)  και τα µετατρέπουµε σε πραγµατικές ευκαιρίες για βιώσιµες δουλειές,  επικερδείς επιχειρήσεις που δίνουν απασχόληση και φορολογικά έσοδα και σε κίνητρα για να επιστρέψουν οι ιδιοκτήτες των κατοικιών και να δηµιουργηθούν νέοι.  Να µην ξεχνούµε ποτέ σ’ αυτή τη θεµατολογία το ελληνικό θαύµα της γενικευµένης ιδιόκτητης κατοικίας. 


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

95

Η στρατηγική κίνηση στη γκρίζα Βαρκελώνη που έγινε

Ο μετασχηματισμός της πόλης

πόλη‐μοντέλο ήταν το άνοιγμα του μετώπου της ƒ Μπορούμε σχετικά γρήγορα να μετασχηματίσουμε,

πόλης προς τη θάλασσα. Προηγήθηκε η αναγέννηση

να αναδομήσουμε τις πόλεις μας; Από πού θα

στις γειτονιές με μεγάλες, μικρές και πολύ μικρές

ξεκινήσει το business plan μιας εμπνευσμένης

παρεμβάσεις, έτσι ώστε η πόλη να ολοκληρώνεται και

δημοτικής

να ενσωματώνει τις περιθωριακές της γειτονιές.

διακυβέρνησης;

Ποιους

βασικούς

κρίκους θα τραβήξουμε για να κινηθεί μόνη της η αλυσίδα, για να γίνει «επιδημία» η αλλαγή,  η καινοτομία; 

«Η ποιότητα του ανοιχτού χώρου είναι το παν», διακήρυσσε ο αρχιτέκτονάς της Josep Acebillo.

Ένα όνειρο για την πόλη δεν σημαίνει μια φαραωνική υπερκατασκευή, ένα ξένο κουστούμι που θα της φορέσει απ’ έξω και από πάνω ο μεγάλος αρχιτέκτονας.  Το σχέδιο αναδόμησης της πόλης πρέπει να υπολογίζει πως οι άνθρωποι κτίζουν τις ζωές τους,  δημιουργούν το περιβάλλον τους, επικοινωνούν, δουλεύουν, παίζουν. Ξεκινούμε απ’ αυτό που έχουμε,  από εκεί όπου οι ευκαιρίες είναι έτοιμες, χειροπιαστές, από εκεί που θα έχουμε το μέγιστο πολλαπλασιαστικά αποτέλεσμα,  από εκεί που θα ξεσηκώσουμε τον τοπικό ενθουσιασμό και την αγάπη των κατοίκων. 

Στο Μπέρμιγχαμ το κλειδί ήταν η αναγέννηση του εμπορικού κέντρου, το Bullring. Στο Μπρίστολ και το Λίβερπουλ ο μετασχηματισμός της πόλης ξεκίνησε από τις αποβάθρες, τα παλιά docklands. Στο Ηράκλειο το άνοιγμα της μεσαιωνικής πόλης στη θάλασσα,  η πεζοδρόμηση της παλαιάς πόλης,  οι περιφερειακοί λεωφόροι.


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

Ισχυρή Ηγεσία ‐ Νέο Μάνατζμεντ ƒ Ο νέος ρόλος της πόλης‐αστερισµός, της πόλης περιφέρεια απαιτεί ισχυρή τοπική ηγεσία σ’ ένα νέο αποκεντρωµένο πλαίσιο. Η ποιότητα της τοπικής διακυβέρνησης έκανε τη διαφορά στη Βαρκελώνη.  Ο αρχιτέκτονάς της Acebillo λέει ότι “δήµαρχος είναι η πιο δύσκολη δουλειά στον κόσµο”.  Χρειαζόµαστε σ’ όλη την Ευρώπη µια νέα γενιά ταλαντούχων,  ικανών,  αφοσιωµένων δηµάρχων,  και όχι µεσάζοντες της κεντρικής κυβέρνησης ή του κόµµατος.  Ισχυρή ηγεσία και ένα νέο δηµόσιο µανατζµεντ στην κεντρική και τοπική εξουσία.  Φθηνότερα,  περισσότερα,  καλύτερα,  γρηγορότερα!  Περισσότερα µε τα ίδια λεφτά.  Μέγιστη δυνατή απόδοση κάθε δαπάνης.  Πληρωµές µε βάση τα αποτελέσµατα σε ποσότητα και ποιότητα υπηρεσιών για τον πολίτη. Business Plan του ∆ήµου µε ανάλυση κόστους ‐ οφέλους,  µε τη βέλτιστη δυνατή ποιοτική τοποθέτηση των κεφαλαίων.  Ρυθµισµένος ανταγωνισµός και “εσωτερικές αγορές” σε χώρους δηµόσιας και κοινωνικής ευθύνης. Συµπράξεις δηµόσιου ‐ ιδιωτικού τοµέα µε

96

σωστή διαχείριση του ρίσκου και εγγυημένες αποδόσεις που θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον των επενδυτών και των Funds της ασφαλιστικής αποταµίευσης. Νέοι τύποι λογοδοσίας και κοινωνικού ελέγχου και µεταβίβαση των πόρων και των αρµοδιοτήτων στο χαµηλότερο δυνατό επίπεδο πληροφόρησης, στην πρώτη γραµµή της εξυπηρέτησης του πολίτη. Η πολιτική γραφειοκρατία έχει την τάση να συλλαµβάνει την αποκέντρωση της διοίκησης σε πλήρη ασυµµετρία µε την οικονοµική και κοινωνική δυναµική των πόλεων ‐ περιφερειών,  πολλαπλασιάζει τους ενδιάµεσους,  ιεραρχικούς κρίκους,  αυξάνει την σπατάλη και τη γραφειοκρατία. Η αποκέντρωση πρέπει να είναι µια διπλή και τριπλή διαδικασία που µεταβιβάζει την εξουσία στη δηµοτική ηγεσία και απ’ αυτήν στους πολίτες.  Χωρίς τη ζωντανή εµπλοκή των τοπικών εταίρων, των πολιτών ‐ δηµοτών, των πολιτών ‐ χρηστών των δηµοτικών υπηρεσιών,  των πολιτών ‐ ιδιοκτητών και ενοικιαστών,  το νέο δηµοτικό µάνατζµεντ θα είναι άσκοπο παιχνίδι µε χαρτιά και ντιρεκτίβες. 


Παράρτημα

“Ο πλούτος των πόλεων”

97

Στη Βαρκελώνη είκοσι και πάνω χρόνια πριν τους

«Εγώ»,

Ολυµπιακούς αγώνες υπήρχε ένα πρωτοφανές κίνηµα

«εκμεταλλεύομαι την πείρα των άλλων».

τόνιζε

ο

σιδερένιος

καγκελάριος,

στις γειτονιές της, οι Asocciones,  οι σύνδεσµοι Nou Barris (νέα γειτονιά)  που πρωταγωνίστησαν στον αντιφρανκικό αγώνα ενώ ταυτόχρονα γεννήθηκε µια

Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνουμε στην Ελλάδα για

νέα γενιά αρχιτεκτόνων, πολεοδόµων, διανοούµενων, 

τον μετασχηματισμό των πόλεών μας.

µια

κρίσιµη

µάζα

δηµιουργικών

ανθρώπων,

αφοσιωµένων στην αναγέννηση της πόλης. Η δική µας εµπειρία είναι πολύ διαφορετική.  “Πόλη φιλική στους πολίτες”,  “πόλη φιλική στις δουλειές”,  “πόλη‐αστερισµός”,  “παγκοσµιόπολις”,  “επιχειρηµατική

πόλη”,

“ανταγωνιστική

πόλη”,

“πράσινη πόλη”, όλα αυτά τα σλόγκαν εκφράζουν την επιστροφή των πόλεων στον 21ο αιώνα σαν νέων πρωταγωνιστών της παγκόσµιας οικονοµίας.  Αν ζούσε ο Άνταμ Σμιθ, αυτή τη φορά ίσως έγραφε το «Ο πλούτος των πόλεων» αντί για το «Ο πλούτος των εθνών».  «Οι ηλίθιοι μόνο βασίζονται αποκλειστικά στην δική τους εμπειρία», έλεγε ο Βίσμαρκ. 

volos  

Εργασία - μελέτη του μέλους της Δ. Καραμπερόπουλου με φωτογραφίες από το Βόλο και τα προβλήματα της πόλης και φωτογραφίες από αντίστοιχες πό...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you