Page 1


3

Redactioneel Uw wil geschiede: geschonden vertrouwen in de internationale

5

Sproolcje uit (twintig)duizend

rechtsorde.

en één nacht,

'.

Dertig jaar werken aan het herstel van hoogveengebieden in Duitsland heeft geleid tot een natuurgebied van roS.ooo hectare. Desondanks volkomen onverwacht bezochten eind vorig jaar grote aantallen kraanvogels het gebied.

9

'>,.

Koude oorlog voor Russische natuur in Alaslca

Door Russen achtergelaten huisrunderen begonnen maar voor zichzelf. Zonder enige menselijke bemoeienis overleefden de dieren meer dàh honderd jaar de ijskoude . wildernis van Alaska. Totdat de mens er weer zijn intrede deed... '

De vos: de gebeten

hond

Op slechte voet met onze laatste wilde hondachtige. "'; __\15

Ruïnering

als basis voor natuurbeheer

Column van Tom Bade.

",

. ,"I'

,

·.1,

Dierentuinen

en natuurbescherming

Een opsteker voor de dierentuinen.

:

t

Het is nog niet perfect, maar het gaat de goede-~nt

op.

De bingo moet naar de rand De Veluwe herbergt meer campings dan heel Zwitserland. De moderne burger is echter al lang uitgekeken op de stacaravan met tuinkabouter. Bungalows zijn er nodig, recreatiebungalows, nee luxe recreatiebungalows moeten er komen. Gaat dat wel goed?

Snippers Rubriek met boeken en berichten.

Omslagfoto's Omslag Een volwassen lynx in de sneeuw. Het betreft een ondersoort (Lynx lynx melinus (Ken, 1792)), de noordelijke lynx van Noordoost-Europa (Noord-Scandinavië en Noord-Rusland). Met uitzondering van Noorwegen gaat het in Scandinavië weer relatief goed met de gewone Europese lynx. In Zweden en Finland werken de striktere beschermingsmaatregelen kennelijk goed. Vooral in Duitsland zijn er vorderingen door tal van herintroducties. Ernstige problemen zijn er daarentegen met de pardellynx: een ondersoort in Spanje en Portugal. Buitenboel Baard- en korstmossen

in een oerbosreservaat in Midden-Scandinavië.

Colofon Ruige weegbree en tweestijlige meidoorn. Inhoudsopgave Een zeer sterke dichtbij opname van rendiermos. beslaat misschien slechts 1 tot 2 centimeter. Foto's: Ruud Lardinois.

,'~ Het opnameveld


--

KRAANBEZOEK

UIT

HET

HOGE

NOORDEN

NATUURBESCHERMINGSWERK

VAN

KROON

ONZE

OP

NOESTE

OOSTERBUREN.

~!!-=:~~~ \

Tekst B[foto's: Ruud Lardincis

De pa~r restanten 'die we nog hebben zijn door winning van turf eh ontwateringen ernstig beschadigd. D9~r/terdroging mineraliseren d7-plantem:efteri' waaruit veen is opgebouwd enVerruigén de gebieden en gaan de bijzondere kenmerken van de vochtige en zeer schrale milieus verloren. Dan is het met de bijbehorende soorten als zonnedauw, waterdrieblad, korhoen, ortolaan, grauwe klauwier, wulp, kraanvogel, enzovoort, ook snel gedaan. Natuurlijk hebben versnippering en eutrofiëring (verzuring) tevens niet te onderschatten negatieve effecten. In Nederland is dus functioneel gezien niets meer van die oude hoogvenen over. In België resteert er nog een vleugje van de oude glorie in de vorm van de Hoge Venen ten zuiden van Maastricht, dat tegenwoordig echter schaamteloos is ingeslo-

Van nature bevatte Noord-Europa enorme arealen hoogvenen. Nederland was ooit voor bijna tweederde met veen bedekt. Daarvan is echter door menselijk toedoen vrijwel niets meer overgebleven. Alleen Scandinavië

t?:'

en Rusland beschikken nog over

r'" .~

flinke arealen die niet door de f;~. r - ..-

<,.•..•.

mens zijn aangetast. In onze

#~

~.

streken zijn deze gebieden gena-

behoeve van de landbouw.

BUN~PIOjekt

Overzichtskaartje van de diverse hoogvenen in de Diephoizet Moorniederung. Kijk ook eens op de volgende website: www.bundniedersachsen.de] diepnotzetmoorniederung.

N

E

UWE

ten door treurige sparrenaanplanten en mede daardoor eveneens staat weg te kwijnen.

K

deloos te grande gericht ten

De slechte staat van de hoogvenen wordt door veel beheerders onderkent. Op kansrijk geachte plekken worden maatregelen genomen om de negatieve spiraal te doorbreken. Twee van de belangrijkste te nemen maatregelen zijn het weer natter maken en het vergroten van de gebieden. Het wegnemen van ontwateringssloten en dergelijke is namelijk vaak niet meer toereikend als de omliggende gebieden door waterschap en boeren keurig worden drooggehouden. Dan grijpt men weliswaar noodgedwongen naar damwanden en zeiltjes, maar zeker als .het betreffende gebied ook nog eens relatief klein is, kunnen moeilijk nog spectaculaire hersteleffecten verwacht worden. Willen hoogveengebieden in ecologische zin weer een beetje naar behoren functioneren,

Diepholzer Moomiedervng

,

,t

!.~'\~;,.~;,>':' ';';.·:'l':'·:,~~TC:,'i:'(ttr

:'

ç::. •• ~.~.'

c-: '~:""r.<."

"' ..

,.,,, ..,.

w

L

0

E

R

N

NUMMER

2

7

2

8

5


((

r--.

-r

Na dertig jaar is het gebied weer 105.000 hectare groot, bevattende ongeveer 24.000 hectare hoogveen, 15.000 hectare wetlands, 15.000 hectare andere natuurgebied met beschermde status (NSG) en 30.000 natuurterrein met beschermwaardig karakter.

.,~

.r: ~

In november van afgelopen najaar (2002) is het gebied tot ieders verrassing bezocht door 20.000 tot 25.000 kraanvogels, Kraanvogels hebben ze daar sinds mensenheugenis niet meer gezien. Broeden doet de soort er uiteraard ook al niet meer, maar dat zou in de nabije toekomst wel eens kunnen veranderen. Om een indicatie te geven van de rijkdom van het gebied hierbij een beperkt overzichtje van de vogelsoorten die men er kan aantreffen: rode wouw, korhoen, patrijs, kwartel, nachtzwaluw, grauwe klauwier, klapekster, ortolaan, raaf, grutto, watersnip, gele kwikstaart, roodborsttapuit, paapje, tureluur, goudplevier, wulp en natuurlijk weer de kraanvogeL

~~xr:F-<

Kraanzorg

dan is een flinke schaal nodig (reken liefst in duizenden hectaren). En natuurlijk zal een dergelijke schaal er in Nederland en België niet meer zo eenvoudig inzitten, Daarom nemen we een kijkje over de grens. Onze interesse werd daarbij gewekt door de Diepholzer Moorniederung. Dit ligt in Noordwest-Duitsland, iets ten zuidwesten van de stad Bremen, ongeveer halverwege Bremen en Osnabrück,

Kraanbezoek In de Diepholzer Moorniederung lijkt men er redelijk in geslaagd om de meest vitale herstelmaatregelen samen door te voeren. Door het wegnemen van aangelegde drainages zijn

N

E

UWE

w

L

DER

De processen die leiden tot hoogveenvorrning, met name de hydrologische processen, zijn door de zeer tegenstrij dige belangen uiterst moeilijk in samenhang te brengen met onze moderne industriële landschappen. Op onze cultuurgronden wordt immers met ingrijpende technische maatregelen gestreefd naar beheersing van watersystemen. Woongebieden moeten droge voeten houden en landbouwers wensen al vroeg in het voorjaar op het land te kunnen werken, desnoods met behulp van kunstmatige beregeningsinstallaties in het drogere zomerhalfjaar. Dat het herstel van hoogveengebieden echter wel degelijk mogelijk is, zij het niet in één nacht, bewijst het Diepholzer Moor. Er gingen dertig jaar noeste arbeid aan vooraf. En toen stonden er eind vorig jaar opeens twintigduizend kraanvogels in het gebied. Nee, sprookjes bestaan ook in het natuurbeheer niet, wèl duidelijke doelstellingen en het maken van heldere keuzen. .

de gebieden al zodanig natter geworden dat het proces van hoogveenvorming weer opgang kwam. Op sommige plekken is daardoor de verruiging gestopt, vaak in de vorm van bos waarbij berken een dominante rol spelen (zachte berk - Moorbirke). Dat levert vaak prachtige beelden op van stervende berkenbossen. Verder zijn er grootschalige aankopen gedaan, natuurlijk om het beschermde natuurgebied te vergroten, maar tevens om de invloeden van landbouwers te verminderen en waar mogelijk ook om te ontsnipperen (natuurgebieden zoveel mogelijk laten aaneensluiten). Deze zogenaamde "Renaturierung" is in de Diepholzer Moorniederung al in 1972 gestart.

N

NUMMER

lil

2

7

&

2

8

6

Nieuwe Wildernis 27-28  

cover, inhoud en 1 artikel

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you