__MAIN_TEXT__

Page 19

Natuurbeheer Waarom liggen er dode takken en bomen in het bos en hoe beschermen we de jeneverbes? In de serie Natuurbeheer brengt Nieuwe Veluwe achtergronden van natuurbeheer in beeld. Deze deze tiende aflevering behandelt de herintroductie van de raaf en wat je daarvoor moet doenl.

veel groter: de spanwijdte is wel 120 centimeter. Meestal zie je de raaf alleen of in een koppel. Met een beetje meer geluk tref je een clubje rondzwervende vogels. Het zijn sociale en speelse dieren: in groepsverband zie je ze soms hoog in de lucht de meest fantastische capriolen uithalen: duikelen, draaien, zweven en weer kantelen – onderwijl maken ze vrolijke klokkende geluiden, heel muzikaal en verrassend anders dan het schorre gekras, dat ze doorgaans laten horen. In het voorjaar doen de broedende vogels moeite om zo weinig mogelijk de aandacht van mensen te trekken. Daar hebben ze alle reden toe.

‘Aaarch, aaarch’, klinkt het luid en klagend vanuit een hoge douglasspar. Een zwarte schim verdwijnt tussen de boomkronen. Crruckcrruck-crruck. De schorre kreten worden in de verte beantwoord. Nog lager klinkt het, nog weemoediger. Dan is het weer stil. Een typische ontmoeting met misschien wel de meest Veluwse vogel. Nee, dit is niet de zwarte specht, die maakt een hoger en vrolijker geluid; het is de raaf. Deze grote zangvogel lijkt wel wat op zijn familielid zwarte kraai, maar is toch echt heel

Heksenjacht De afgelopen eeuwen hadden mensen in WestEuropa het niet zo op de raaf. De reden? Waarschijnlijk was hij te groot en te zwart. Men schold de vogel uit voor rover. Velen associeerden de aaseter met de dood en ‘natuurlijk’ was het ook een brenger van de pest. De langdurige en fanatieke vervolging in Nederland werd de dieren fataal. Het uithalen van nesten, het doodschieten van de vogels en vooral het vergiftigen met behandeld aas bleek uiterst effectief. De eens algemene vogel was rond 1925 uitgeroeid. Natuurbeschermers voelden al snel het gemis. In 1936 werden in Hagenau op de Veluwezoom 19 in Litouwen gevangen raven losgelaten. Van deze dieren werd al gauw niets meer vernomen. Dertig jaar later, in 1966, startte het Wereld Natuur Fonds samen met het Rijksinstituut voor Natuuronderzoek met een goed doordacht project. Uitgehorste raven ‘Het viel nog niet mee om in de omringende landen aan raven te komen, want ook daar was de stand uitgedund’, zegt onderzoeker Rob Vogel van Sovon Vogelonderzoek, dé deskundige voor de raaf in Nederland en goed op de hoogte van de historie van de herintroductie. Toch lukte het in 1966 om de eerste dieren in te voeren.’ Het ging om jonge raven die in de Duitse deelstaten

Mecklenburg Vorpommern en Sleeswijk Holstein uit nesten waren gehaald. ‘Uitgehorst’, zegt Vogel. ‘De biologen daar waren kritisch en vroegen zich af of het wel verantwoord was, maar uiteindelijk gaven de Nederlandse guldens toch de doorslag.’ Voor de jonge vogels waren tien grote vliegkooien gebouwd. Steeds in uitgestrekte natuurgebieden, waarvan deskundigen inschatten dat ze bij de raven in de smaak zouden vallen. Dus met voldoende rust en minimaal risico dat ze zouden worden vervolgd. Omdat de beschikbaarheid van het juiste voedsel – vooral aas – een belangrijke factor leek, werden de kooien steeds gelokaliseerd op plekken waar veel konijnen leefden of waar veel dierlijk afval afkomstig van de jacht werd gedeponeerd. De meeste kooien stonden op de Veluwe, enkele op de Utrechtse Heuvelrug en verder nog een enkele kooi in de Hollandse duinen en in Drenthe. Het idee was dat de vogels zich in de kooien zouden voortplanten en dat hun vrijgelaten nakomelingen zich in de directe omgeving buiten de kooien zouden vestigen en voortplanten. (Raven zijn standvogels: ze blijven het hele jaar in hetzelfde gebied zonder dat ze grote afstanden afleggen.) Zo gezegd, zo gedaan. In totaal zijn enkele honderden vogels in de vrije natuur gebracht. Eenvoudig ging dat echter niet. Project van 23 jaar In 1969 ging het juichende bericht uit dat de eerste vijf in gevangenschap geboren raven uit waren gevlogen. Ze waren drieënhalve maand oud. Aan het eind van het bericht deed het Wereld Natuur Fonds een dringende oproep aan jagers en jachtopzichters om het ravenexperiment niet tegen te werken en zeker geen gif­ eieren uit te leggen in de omgeving van de vliegkooien. Voor de leek mag het traag lijken dat pas na drie jaar de eerste dieren vrij in de natuur vertoeven, deskundige Vogel noemt het ‘keurig op schema’. Want het is bij langlevende dieren als de raaf – de vogel kan wel 30 jaar oud worden –

nieuwe Veluwe 2/13

19

Profile for GAW ontwerp + communicatie

Nv2 2013 issuu  

Nieuwe Veluwe gaat over natuur en landschap, kunst en cultuur en biedt een platform voor discussie en opinie. Nieuwe Veluwe beoogt een inhou...

Nv2 2013 issuu  

Nieuwe Veluwe gaat over natuur en landschap, kunst en cultuur en biedt een platform voor discussie en opinie. Nieuwe Veluwe beoogt een inhou...

Advertisement