Page 11

Opinie

Innovatielandgoed Mulligen biedt duurzaam Veluws alternatief tekst Ben Jeroense en Beerd Flier, foto Hans Dijkstra/gaw.nl

Na een internationale carrière als agroconsultant keerde Beerd Flier terug op de familieboerderij op Mulligen, gemeente Oldebroek. Hij zette een ‘gewoon’ biologisch rundveebedrijf op, maar had dit relatief kleinschalige bedrijf aan de rand van de Ecologische Hoofdstructuur wel perspectief? In plaats van het spanningsveld tussen bedrijfsuitbreiding, milieu­normen en flora en fauna op te zoeken, leek het hem lucratiever om een landgoed met een aantal riante woningen te ontwikkelen. Voormalig dorpsgenoot en projectontwikkelaar Gerrit Berends hielp met het plan. De overheden werden er niet warm van en het plan belandde in het archief. Wat nu? Flier las in die tijd het boek Cradle-to-Cradle: Remaking the Way We Make Things van Braungart en McDonough. Het drong tot hem door dat hij op deze eeuwenoude gronden maar een tijdelijke voorbijganger is die zijn eigentijdse rol als agrarisch ondernemer moet bepalen. De wereldbevolking groeit en al die monden moeten worden gevoed. Ondertussen put het huidige productiesysteem de natuurlijke bronnen uit en veroorzaakt het afval. Flier kwam tot de conclusie dat zijn bedrijf bij nul moest beginnen: ontwerp een gezond systeem, dat gebruikmaakt van het ecosysteem maar dit ook beschermt en verrijkt. Transformeren dus en graag met inbreng van andere ‘voorbijgangers’. Dat werden naast Gerrit Berends landschapsarchitect Harm Post, innovatiemakelaar Ben Jeroense en reclamemaker Albert Hoekers­ wever. Voor het gezamenlijke gezicht naar buiten werd Stichting Landgoed Mulligen, of Innovatielandgoed Mulligen, opgericht.

Ontwerp gezonde systemen: Koeland Het ontwerpen van een integraal, duurzaam veehouderijbedrijf was de primaire focus met zelfvoorziening voor voer, energie en water, en een nutriëntenkringloop als uitgangspunt. Kernvraag was echter hoe een rundveebedrijf kan groeien en tegelijkertijd de ammoniak­ emissies naar de omgeving tot een minimum kan terugbrengen zonder te vervallen in kostbare end-of-pipe-oplossingen. Ook werd gezocht naar een houderijsysteem waarin het vee zich zo natuurlijk mogelijk kan gedragen. We zijn ons in allerlei circuits gaan mengen om onze ideeën en uitgangspunten uit te venten én om innovaties te zoeken die we konden inpassen in het bedrijfsconcept. We onderzochten concepten zoals de vrijloopstal, innovatieve stalvloeren, benutting van mestfracties voor vergisting, teelt van eendenkroos en mogelijkheden om dierziektes te voor­ komen. Aldus stelden we een pakket samen en noemden dat Koeland (impressie zie pagina 12), met het doel om dat uiterlijk in 2015 in de praktijk bewezen te hebben. We wilden zoveel mogelijk partijen betrekken en vervolgens, als zaken inhoudelijk zouden uitkristalliseren, de ontwikkeling en uitvoering aan een consortium van marktpartijen overdragen. Het bedrijf van Flier kon als experimenteer­ bedrijf en -locatie dienstdoen. Innovatieprijs En zo ging het ook. In eerste instantie verwierven we met een aantal partners een innovatieprijs in het Small Business Innovation Research-programma van het voormalige ministerie van LNV. Vervolgens ontwikkelden

partners afzonderlijke delen van Koeland door. Centraal hierin stond de mestscheidende stalvloer waar de urine doorheen sijpelt en de vaste mest blijft liggen voor afvoer met een mestrobot. Dit vermindert de ammoniakvorming en -uitstoot naar de natuur drastisch. De scheiding tussen stal en weide verdwijnt: de vrijloopstal gaat via de loop- en vreet­ ruimte en het erf met walnotenboomgaard over in de omringende agrarische gronden met weiden, akkers en houtwallen. Vorig jaar vonden de partners de tijd rijp om een demonstratieproject op praktijkschaal op te zetten. Alles is er sindsdien op gericht om Koeland in de loop van 2013 op Mulligen te realiseren. Het project heeft een proeftuin­ status in de regio Noord-Veluwe en wordt toegankelijk voor bezoekers die zich willen oriënteren op duurzame veehouderij. Beleving versterken Terwijl Koeland op stoom raakte, kwam langzamerhand de consument in beeld: hoe kun je de afstand tussen boer en consument verminderen, de betrokkenheid bij het boeren­ bedrijf vergroten en daarmee wellicht ook de bereidheid om een hogere prijs te betalen als dat nodig is om gezonde systemen rendabel te krijgen? Dat zou kunnen door de opbouw van een community van bewust consumerende burgers rondom het veebedrijf: mensen die kwaliteitsproducten waarderen, het bedrijf virtueel via de website of echt bezoeken en betrokken raken, en die als ambassadeurs vrienden, familie en kennissen enthousiast maken om de producten te kopen of zelfs mee te financieren in bedrijfsinvesteringen.

nieuwe Veluwe 1/13

11

Profile for GAW ontwerp + communicatie

Nv1 2013 issuu  

Nieuwe Veluwe gaat over natuur en landschap, kunst en cultuur en biedt een platform voor discussie en opinie. Nieuwe Veluwe beoogt een inhou...

Nv1 2013 issuu  

Nieuwe Veluwe gaat over natuur en landschap, kunst en cultuur en biedt een platform voor discussie en opinie. Nieuwe Veluwe beoogt een inhou...

Advertisement