Issuu on Google+

malen gesteld bij andere bijen. Ook sommige wespen hebben een vergelijkbare lichaamsbouw. De antwoorden kwamen al zoekend binnen. Daarbij waren mijn opgebouwde contacten met bepaalde experts ook van belang. Daar heb ik veel van geleerd, want van huis uit ben ik geen entomoloog. Bijen en heel veel andere insecten hebben een lichaam dat uit 3 delen bestaat: het middendeel (thorax als verzamelnaam;

details te zien. Voor een deel zijn het onderdelen die geen andere functie lijken te hebben dan een stukje van het geheel te zijn als verbindingsstuk of stabiliteitsondersteuning. De buitenkant van een insect bestaat voor een groot deel uit een chitinepantser. Het is de stabiliteitgevende constructie van het dier, vergelijkbaar met het skelet van vogels en zoogdieren.

Figuur 2: honingbij op heelblaadje (Pulicaria dysenterica)

Sommige insecten zijn kaal, maar vele hebben een flinke beharing en de honingbij behoort bij die laatste. Op figuur 2 is dat duidelijk te zien. Ook de onderdelen van het lijf zijn enigszins zichtbaar. De kop en het achterlijf zijn beide met de thorax verbonden door slechts een smal verbindingsstukje. Bij het achterlijf is dat zo smal dat het voor een wespentaille niet onderdoet. De beharing op het lijf heeft voor de honingbij duidelijke functies. In de vacht blijft stuifmeel gemakkelijk zitten en het kan dan dienen als bestuivingsmiddel als de bij een volgende bloem van dezelfde soort bezoekt. De dikke beharing, vooral die van darren, heeft ook een isolatiefunctie in het broednest. De speciale beharing van de achterpoten van de werksters (korfharen) is een belangrijk instrument om pollen op de schenen en metatarsus op te slaan. Ik kom daar later op terug. De beharing op de ogen is ook bijzonder en dat fenomeen bespreek ik hierna bij de ‘ogen‘.

De kern van bijenhouden en de basiscursus

1

zondag 23 januari 2011


Wat houdt de cursus in? * Het doorgeven van kennis en praktische ervaring op een eenvoudige manier. * Aanleren, hoe op een diervriendelijke manier en voor de omgeving zo weinig mogelijk belastende wijze, bijen te houden.

zondag 23 januari 2011


Beschrijving basiscursus Opleiding tot een beginnend imker * Een behandelmethode om een bijenvolk zijn jaarlijkse natuurlijke ontwikkeling te laten doorlopen * In de praktijk kennismaken met de bij en het proces van bijenhouden * De verschillende materialen en gereedschappen leren gebruiken en onderhouden * Een methode leren die een beginpunt vormt voor het omgaan met bijen zondag 23 januari 2011


Resultaat van de cursus De cursist is als beginnend imker in staat: * zelfstandig bijen te houden en in de bijen te werken * onderscheid kunnen maken tussen koningin, werkster en dar * te zien wanneer gevoerd moet worden * te zien wanneer extra ruimte nodig is * zwermen te voorkomen

zondag 23 januari 2011


Resultaat van de cursus De cursist is als beginnend imker in staat: * afleggers te maken (kunstzwerm maken) * volken te verenigen * te werken met biologische bestrijdingsmiddelen tegen varroa mijten * enthousiast over bijenhouden te vertellen * contacten aan te gaan en te onderhouden met anderen in de vereniging zondag 23 januari 2011


Wat willen we bereiken met de basiscursus? De cursus is een voorbereiding op het zelfstandig bijenhouden op een verantwoordelijke manier (net zoals autorijlessen voor het zelfstandig deelnemen in het verkeer op een maatschappelijk aanvaardbare wijze)

zondag 23 januari 2011


Doelstelling:

• verwerven van een aantal vaardigheden, zonder problemen omgaan met een bijenvolk • kennis verwerven van, en inzicht verkrijgen in het functioneren van het bijenvolk • ontwikkelen van een bepaalde instelling, bijen zijn levende wezens en moeten respectvol behandeld worden zondag 23 januari 2011


DVD “De bij en wij”

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Groep: insecten Kenmerk: 6 poten Sociale insecten => leven in groepen met eigen functie binnen de groep: bijv. * voedselvoorziening * voederen van de larven * verdedigen van het nest * temperatuur huishouding

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Sociale insecten - leven in staten of kolonies Bij bijen spreekt men van een “volk� Er zijn mannelijke en vrouwelijke bijen: Dar Werkster en koningin

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Koningin en werksters * * * * * * *

koningin kan zich voortplanten legt wel tot 2000 eitjes per dag zowel bevruchte als onbevruchte eitjes darren hebben geen vader, dit noemt men parthenogenese alle bijen in een volk zijn nakomelingen van de moer produceert meerdere geurstoffen, feromonen genaamd functie - onderdrukken ontwikkeling eierstokken werksters - remt bouw koninginnencellen - aantrekken werksters voor hofstaat (verzorging moer) - zorgt voor instandhouding van volk

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Koningin en werksters * * * * * * * * * *

worden ongeveer 6 weken oud winterbijen 6 - 8 maanden verschillende taken afhankelijk van leeftijd Taken - voedsterbij, voeden van de larven - bouwbij, was zweten en hiermee raten bouwen - wachtbij, nest beschermen tegen indringers - haalbij, nectar, stuifmeel, propolis of water kunnen steken kunnen “communiceren� bezitten verschillende klieren

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Darren * * * * * * * *

bezitten geen angel aanwezigheid => voortplanting niet hele jaar aanwezig in najaar worden geen darren in volk geduld => darreslacht alleen zeer sterke volken houden `s winters darren aan belangrijk voor warmte huishouding, schil om volk worden in elk volk toegelaten (imkersterm = vervliegen) ca. 5% van de totale bevolking

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Algemeen * bezitten een aantal waarnemingsorganen, receptoren genaamd * die prikkels uit buitenwereld opvangen * mechanische, chemische, thermische en licht prikkels,

zondag 23 januari 2011


De honingbij (Apis mellifera) Algemeen * bezitten een aantal waarnemingsorganen, receptoren genaamd * die prikkels uit buitenwereld opvangen * mechanische, chemische, thermische en licht prikkels, * deze begrijpen is belangrijk in leren omgaan met bijen * bijvoorbeeld: bijen kunnen uitstekend ruiken, na ĂŠĂŠn steek blijft alarm feromoon achter dat andere bijen uitnodigt om ook hun leven te offeren....

zondag 23 januari 2011


Het bijenjaar in vogelvlucht

Leven van een bijenvolk = milieuomstandigheden * voldoende voedsel, imkersterm is dracht * klimaat (temperatuur, regen) * daglengte

zondag 23 januari 2011


Het bijenjaar in vogelvlucht

* * * * * * * * *

als laatste broed is uitgelopen... vormt wintertros zich in najaar bijen klitten in bolvormige tros winterrust = winterzit 1 koningin + 15 à 20.000 bijen voedsel wordt doorgegeven van bij tot bij nauwelijks merkbare beweging van de bijen in de tros temperatuur rond 15º C in de tros reinigingsvlucht bij T > 8ºC - bijen legen hun endeldarm

zondag 23 januari 2011


Het bijenjaar in vogelvlucht

* * * * * * *

medio-eind januari eerste eitjes nesttemperatuur naar 35ยบC voedselopname stijgt als T > 8ยบC vliegen bijen uit halen vooral water en stuifmeel winterbijen verdwijnen.... april en mei, enorme toename volksgrootte

zondag 23 januari 2011


Het bijenjaar in vogelvlucht

* zwermperiode eind april - mei - juni * volksgrootte maximaal in mei- juni * zwermdrift na langste dag meestal voorbij... * volken groeien uit tot wintersterkte * tegelijkertijd wintervoorraad aanleggen * voedselaanbod zeer belangrijk!! * weersomstandigheden van grote invloed op vitaliteit volk zondag 23 januari 2011


Kleding en gereedschap

* * * * * * *

bijenkap of sluier imkerjack beroker brandstof voor beroker (tabak, vermolmd hout, fluweelboom) raampjesbijtel bijenveger laarzen

NB: Het dragen van een rok of een pluizige trui is beslist af te raden zondag 23 januari 2011


Doel van deze les Kennismaken met het imkeren zondag 23 januari 2011


Huiswerk: voor volgende week • Hoofdstuk: De biologie van de honingbij (blz 7 t/m 18) bestuderen

zondag 23 januari 2011


/les_1_kennismaken_klein