Issuu on Google+

Provincie Groningen

Verkiezingsprogramma

Provinciale Staten 2011-2015


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015

Inhoudsopgave Inleiding .......................................................................................................................................... 3 Overheid en middenbestuur .................................................................................................... 4 Jeugdzorg ....................................................................................................................................... 6 Sociaal beleid ................................................................................................................................ 8 Zorg en welzijn………………………………………………………………………………………………………. Kunst en cultuur......................................................................................................................... 10 Sport............................................................................................................................................... 11 Landelijk gebied, landbouw en natuurbescherming...................................................... 12 Waterbeheer ................................................................................................................................ 14 Veiligheid ...................................................................................................................................... 15 Milieu, duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid ...................................................... 16 Energie .......................................................................................................................................... 17 Economie, kenniseconomie en onderwijs ......................................................................... 19 Toerisme ....................................................................................................................................... 21 Verkeer en vervoer (infrastructuur en mobiliteit) ......................................................... 22 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ........................................................................ 23 Europa ........................................................................................................................................... 25 Financiën ....................................................................................................................................... 27

2


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 Inleiding De ChristenUnie bedrijft politiek bij een open Bijbel en wij als leden daarvan en volksvertegenwoordigers willen onze politieke keuzes maken als navolgers van Jezus Christus. Dat leidt tot een politiek van dienstbaarheid aan de samenleving, verdediging van onze geestelijke en politieke vrijheden, opkomen voor het gezin, voor kwetsbaren, eerbied voor het leven en een keus voor duurzaamheid. De ChristenUnie laat zich inspireren door de Bijbel om inzicht en richting te verkrijgen voor de vraagstukken van overheid en samenleving van vandaag. Daarbij laten we het niet bij woorden alleen. In de afgelopen jaren heeft de ChristenUnie laten zien vanuit christelijk-sociale uitgangspunten verantwoordelijkheid te kunnen dragen voor het bestuur van de provincie Groningen, door een actieve en betrokken Statenfractie en ook door deelname aan het college van Gedeputeerde Staten. De ChristenUnie wil zich ook de komende periode inzetten voor het bestuur van de provincie. De ChristenUnie ziet de overheid als dienares van God. Zij zorgt binnen haar mogelijkheden voor goede randvoorwaarden voor een samenleving, waarin mensen tot hun recht komen en in vrede met elkaar leven. De ChristenUnie wil zich daarbij dienstbaar opstellen als een stabiele en betrokken christelijk-sociale partij met een boodschap die hoop geeft en waarop mensen kunnen vertrouwen. Die boodschap houdt in dat wij in de politiek gelovig gehoorzaam willen zijn aan God en aan wat Hij met de samenleving voor heeft. Het gaat om het dienen van God en het liefhebben van mensen. Wij geloven dat in de dienst aan God en de dienst aan de naaste iets opbloeit van het goede leven. De mens staat niet op zichzelf en kan niet alles zelf bepalen. Het is juist andersom: mensen komen pas tot bloei wanneer zij zich verantwoordelijk voelen, zorg dragen voor elkaar en respectvol met elkaar omgaan. Vanuit het besef dat mensen in de samenleving aan elkaar gegeven zijn, mogen we samen werken aan een gezond en bloeiend leefklimaat. De ChristenUnie wil dat de provincie betrokken is bij de samenleving. Daarom verwachten wij van het provinciale bestuur dat zij slagvaardig, transparant, open en klantgericht opereert en haar partners (bevolking, besturen, kennisinstellingen, bedrijfsleven etc.) in een heel vroeg stadium betrekt bij besluitvormingsprocessen. De gevolgen van de economische recessie gaan ook de provincie niet voorbij. De ChristenUnie loopt niet weg voor zijn verantwoordelijkheid om ook in moeilijke tijden mee te besturen. Ook niet als er pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden. Wij zullen dat steeds met een warm hart voor mens en samenleving doen, omdat het onze overtuiging is dat omzien naar elkaar de basis moet zijn voor ons handelen. Wij gaan voor een dienstbare overheid, die betrokken is op de leefomgeving en voor een bloeiende samenleving waarin iedereen kan meedoen! De ChristenUnie heeft een warm christelijk-sociaal hart voor de provincie Groningen!

3


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 Overheid en middenbestuur De samenleving wordt niet primair gevormd door overheid of door overheidsbestuurders, maar door de burgers zelf. Zij nemen verantwoordelijkheden, gaan verplichtingen aan en maken de samenleving leefbaar in hun onderlinge relaties. Een vrije samenleving in een democratische rechtsstaat kan alleen bloeien als voldoende mensen er vertrouwen in hebben en hun gedrag richten naar de kernwaarden waar het in de rechtsstaat om draait. Het in stand houden van de rechtsstaat vergt inspanningen van overheid en burger. De ChristenUnie is niet tegen marktwerking, maar wel tegen scheefgroei. De ChristenUnie is terughoudend in het toestaan van marktwerking in sectoren waar publieke belangen in het geding zijn. Om kapitaal, techniek en ondernemerschap dienstbaar te doen zijn aan de samenleving en aan de schepping horen werknemers, milieu, consumenten en onderwijs voldoende invloed te hebben. In die context laat de overheid de markt zijn werk doen, maar voorkomt dat we in een samenleving komen waarin het recht van de sterkste geldt. De ChristenUnie streeft zo naar sterke sociale verbanden, waarbij de markteconomie faciliterend is. Burgers kunnen een beroep doen op de overheid als hun veiligheid of bestaanszekerheid in het geding is. De overheid doet wat de burger zelf niet tot stand kan brengen, terwijl het toch noodzakelijk is voor het goed functioneren van de samenleving. De ChristenUnie kiest dus voor een beperkte overheid, die zich opstelt als bondgenoot van burgers. Een overheid die mensen in moeilijkheden op weg helpt. Daarna komt pas de rol van de overheid als beslisser en afdwinger. De overheid heeft een aantal basistaken. De ChristenUnie vindt het allereerst belangrijk dat de overheid het recht handhaaft. Verder moet ze opkomen voor kwetsbaarheid, zowel van mens als natuur. Dit gaat niet zover dat de overheid verplicht is tot het afdekken van alle risico’s in het leven van haar burgers. Tot slot geeft de overheid kaders en geeft richting aan ontwikkeling. Omdat de overheid besluiten kan afdwingen worden er hoge eisen gesteld aan overheidshandelen. De ChristenUnie staat voor een overheid die betrouwbaar, transparant en herkenbaar is. Als goed rentmeester gaat de overheid sober en doelmatig met de publieke middelen om. Wij gaan voor een benaderbare overheid, zowel met nieuwe communicatiemiddelen als in persoonlijk contact aan de balie. De overheid neemt de burger serieus. Burgers hebben echter niet alleen rechten, ook plichten. Naast het afnemen van diensten door burgers, vraagt de overheid burgers en bedrijfsleven zich ook over een en ander uit te spreken (interactief beleid).

4


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 De provincie vormt het middenbestuur van Nederland. De provincie zorgt ervoor dat regio en gemeenten steeds de samenwerking opzoeken en elkaar niet beconcurreren (*). Concurrentie om bedrijventerreinen of woningen werkt contraproductief, zeker in krimpgebieden. Provincies moeten via het instrumentarium van de ruimtelijke ordening de regionale afweging maken. Anders wordt er gebouwd voor de leegstand of treden verrommeling en aantasting van het landschap op. Verkeer en vervoer, landschap, recreatie en natuur hebben een bovengemeentelijke functie en zijn taakgebieden op provinciale schaal. (*) In geval van gebleken tekortschietende bestuurskracht van de afzonderlijke gemeenten ter behartiging van regionale belangen stimuleert het provinciebestuur de betreffende gemeenten tot samenwerking. Als er desondanks onvoldoende bereidheid is tot samenwerking en er sprake is van aantoonbare schade voor de regio, dient het provinciebestuur zijn rol (binnen de kaders van wet- en regelgeving) dringender uit te voeren. Het Rijk heeft de afgelopen jaren veel taken aan de provincie toevertrouwd op het gebied van verkeer en vervoer en landschap en natuur. Dat is de juiste schaal voor deze onderwerpen. Bij deze extra taken hoort ook een juiste financieringssystematiek vanuit het Rijk Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), een samenwerkingsverband tussen de provincies Groningen, Drenthe en Friesland is ingesteld voor zaken die de drie provincies gezamenlijk aangaan. Intensivering van de samenwerking zal zich moeten richten op concrete zaken, dus op zaken die voor de provincies gezamenlijk van belang zijn en waar samenwerking van meerwaarde is. Dat kan zich voordoen bij indiening van gezamenlijke noordelijke projecten, samen optrekken in Brussel en Den Haag etc. De besluitvorming zal nadrukkelijk democratische gelegitimeerd dienen te worden. Incidenteel kan een gezamenlijke vergadering worden gehouden, echter niet ter vervanging van de reguliere Provinciale Statenvergaderingen. De twaalf provincies werken samen in het IPO, het interprovinciaal overleg. Het IPO heeft ten doel om vooral bij het Rijk en de gemeenten, maar ook bij andere bestuursorganen op te komen voor de belangen van de provincies. Activiteiten van het IPO mogen niet leiden tot aantasting van de bevoegdheden van de afzonderlijke provincies. Kortom, de provincie is‌ o regisserend regionaal bestuur, heeft een ontwikkeltaak voor verkeer en vervoer, landschap, recreatie en natuur; kerntaak: ruimtelijk economisch domein en regionale/streekcultuur

5


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o naast de uitvoering ook financieel decentraliseren van Brede Doel Uitkering (BDU) verkeer en vervoer en andere specifieke geldstromen o regionale uitvoeringsdiensten van het Rijk zoals Dienst Landelijk Gebied (DLG) en Rijkswaterstaat naar provincies Aandachtspunten o De provincie heeft een voldoende robuust eigen belastinggebied o Een samenvoeging van de noordelijke provincies is niet aan de orde; de ChristenUnie is wel voor samenwerking met de provincies Drenthe en Friesland o Het samenbundelen van gemeentelijke taken leidt op gemeentelijk terrein tot verregaande samenwerking; intensieve samenwerking tussen buurgemeenten dient bij gebleken noodzaak door de provincie krachtig gestimuleerd te worden. Een gemotiveerd initiatief van de provincie tot een gemeentelijke herindeling wordt niet bij voorbaat door de ChristenUnie als uitgesloten verklaard. o Gemeenten en provincies hebben een goed instrument om hun eigen functioneren onder de loep te nemen: de bestuurskrachtmeting; dit zou bij elk bestuursorgaan om de 6 jaar ingezet moeten worden o Waterschappen leggen zich toe op uitvoering en beheer o In het Europa van de regio’s zijn provincies onmisbaar: versterking van de samenwerking tussen provincies (bijvoorbeeld thematische samenwerking of op het niveau van landsdelen) is nodig om een stevige positie in Europa te kunnen innemen. Jeugdzorg Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. De ChristenUnie kan dit volmondig beamen. De zorg voor onze jeugd is allereerst een verantwoordelijkheid van de ouders. Hiervoor is een veilig en gezond opgroeiklimaat nodig. Soms redden de ouders het niet alleen, dan is er professionele hulp nodig. Die extra zorg moet zo veel mogelijk geboden worden door een toegankelijke en effectieve jeugdhulpverlening en tijdig, dichtbij en kortdurend zijn.

6


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 De ChristenUnie wil vooral dat de zorg voor de kinderen zo goed mogelijk geregeld wordt. Dit is het uitgangspunt dat gehanteerd wordt om de komende jaren tot een goede verdeling tussen gemeenten en provincies te komen. De structuur is daarbij ondergeschikt aan het doel, maar nu al is wel duidelijk dat veel ambulante zorg eenvoudiger (voor de kinderen beter) door de gemeenten kan worden aangestuurd. De combinatie van complexe en zware hulp vraagt een gemeenteoverstijgende coördinatie van zorgaanbieding. Op basis van een definiëring door het verantwoordelijke ministerie zal duidelijk zijn wat onder preventieve, lichte, zware en complexe hulpverlening wordt verstaan en welk bestuursorgaan hiervoor verantwoordelijk is. Zo lang Jeugdzorg nog onder de verantwoordelijkheid van onze provincie valt, vraagt dit van de provincie om een visionaire, inhoudelijke regie en niet alleen het stroomlijnen van processen. Vooral de beleidsterreinen onderwijs, veiligheid en volksgezondheid en zorg zullen onderling en samen met de lokale overheden afgestemd moeten worden om de zorg voor onze jongeren tot een succes te laten zijn. Aandachtspunten o Het waarborgen van keuzevrijheid voor cliënten ten aanzien van een zorgaanbieder is belangrijk, op deze manier krijgt de cliënt de zorg die bij hem of haar past, ook als deze door een specialistische zorgaanbieder wordt geleverd. Bij het vaststellen van kaders voor de zorginkoop moet dit altijd in het oog worden gehouden. o Bij het inkopen van zorg dienen voldoende plaatsen bij de landelijk werkende instellingen ingekocht te worden. o De ChristenUnie vindt het van groot belang dat preventie en vroegtijdige signalering in het beleid worden opgenomen, zodat lichte problematiek niet uitgroeit tot complexe (bevordering sterke eerstelijnszorg) o Wat de ChristenUnie betreft worden heldere afspraken over de mogelijkheden en de wijze van het (democratisch) controleren van het jeugdbeleid gemaakt o Er wordt onderscheid gemaakt tussen preventie en lichte hulpverlening en tussen zware en complexe hulp (zware hulp is niet altijd complex) o Over een goede systematiek van financiering, inclusief controleerbare ‘resultaatmetingen’ worden duidelijke afspraken gemaakt

7


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 Sociaal beleid De ChristenUnie vindt dat de samenleving gebaat is bij aandacht voor het publieke, voor het gezamenlijke, voor wat ons bindt. Wij willen vanuit de bijbelse opdracht graag meewerken aan een samenleving waarin we ‘omzien naar elkaar’. De ChristenUnie is van mening dat er in een ‘samenleving met samenhang’ geïnvesteerd moet worden. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) biedt naar onze mening mogelijkheden om met elkaar te werken aan de ‘sociale cohesie’ die voor de samenleving zo noodzakelijk is. De gemeenten zijn op dit gebied in veel gevallen het eerste aanspreekpunt. De provincie heeft een signalerende, agenderende en stimulerende taak en kan gemeenten bij elkaar brengen om expertise uit te wisselen. Als de provincie inzet op sociaal beleid, zal dit beleid gekoppeld moeten worden aan verantwoordelijkheden en doelen van lagere overheden. Hiermee wordt complementair beleid gerealiseerd ten goede van de samenleving als geheel. De provincie heeft daarom slechts een taak op het gebied van signaleren, agenderen, ondersteunen, flankeren en monitoren. De rol van de provincie Groningen in sociaal beleid moet blijven: samenbinden, regisseren en kennis delen in de taken waar de provincie het verschil kan maken. De benaming 'sociaal beleid' omvat meer dan alleen beleid. Het begrip 'zorg' doet meer recht aan een christelijk-sociale visie op zwakkeren. Daarom spreken we als ChristenUnie liever over ‘zorg' (en welzijn) dan over (de afstandelijke term) 'sociaal beleid'. Aandachtspunten o Duidelijk moet zijn met welk doel, hoe lang en welk soort ‘flankerend’ provinciaal beleid wordt opgestart en gemeentelijk beleid wordt ondersteund

Zorg en Welzijn ChristenUnie Groningen komt op voor de zwakke groepen in de samenleving. De ChristenUnie heeft naast aandacht voor jeugd nadrukkelijk aandacht voor gehandicapten, ouderen, vrijwilligers en mantelzorgers (sociale cohesie), asielzoekers, allochtonen en 'armen'. De provincie draagt zorg voor een platform waar kennis en expertise gedeeld worden (over bijvoorbeeld de Wmo), bewaakt de zorgkwaliteit en stimuleert gemeenteoverstijgende projecten zoals de voedselbank.

8


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 In de provincie Groningen zijn verschillende zorgvraagstukken. Drie daarvan zijn: toegenomen werkloosheid en armoede, bewaken zorgkwaliteit en -aanbod in krimpgebieden en de stijgende zorgvraag door toenemende vergrijzing. Bij het formuleren van programmapunten op het gebied van zorg houden we rekening met de beperkte taak en financiĂŤle middelen die de provincie heeft op dit beleidsgebied en uiteraard met onze eigen visie op de rol van de overheid. Aandachtspunten Gehandicapten o

De provincie ziet erop toe dat er voldoende mogelijkheden zijn van opleiding, arbeid, ontspanning en goede woonomstandigheden voor (verstandelijk) gehandicapten.

o

De provincie bevordert, zo veel mogelijk in samenwerking met gemeenten en gehandicaptenorganisaties, provinciaal overleg over (arbeids)participatie van arbeidsgehandicapten en andere speciale personengroepen.

Ouderen o

De ChristenUnie maakt zich sterk voor extra aandacht voor de huisvesting van en zorgverlening aan ouderen. Waar mogelijk moet de provincie projecten ondersteunen en stimuleren waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen; te denken valt aan aanpasbaar bouwen als norm, multifunctionele zorgcentra en een netwerk van ouderensteunpunten.

o

Initiatieven vanuit onze samenleving om te komen tot het oprichten van (identiteitsgebonden) hospices worden door de ChristenUnie van harte ondersteund.

o

Gelet op de toenemende vergrijzing ontwikkelt de provincie in goede afstemming met de gemeenten een toekomstgericht integraal ouderenbeleid.

Vrijwilligerswerk, mantelzorg en Wmo o

Ondersteuning van vrijwilligersorganisaties en deskundigheidsbevordering van vrijwilligers verdienen aandacht van de provincie. Projecten voor vrijwilligers kunnen aanspraak maken op een financiĂŤle bijdrage van de provincie.

o

De mantelzorger moet een plek krijgen waar begrip is voor zijn/haar omstandigheden in de werksituatie. Speciale aandacht moet er zijn voor de jonge mantelzorger (met een zieke ouder). Projecten om alle

9


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 problemen van deze jongeren in kaart te brengen en oplossingen te zoeken ondersteunen wij. o

De ChristenUnie vindt dat de provincie moet beschikken over expertise om ondersteuning te bieden aan gemeenten die vragen hebben over de uitvoering van de Wmo (niet om verantwoordelijkheden over te nemen).

Participatie o

Het bestrijden van armoede en sociale uitsluiting, bijvoorbeeld door het ondersteunen van zelfhulporganisaties

o

De provincie blijft toezicht houden op gemeenten voor wat betreft hun taakstelling inzake de huisvesting van asielzoekers

o

Het steunen van projecten gericht op het volwaardig deelnemen van asielzoekers aan de samenleving, met extra aandacht voor jeugdige asielzoekers (ex-ama’s)

o

Het steunen van arbeidsbemiddelings- en scholingsprojecten die gericht zijn op langdurig werklozen

o

Het steunen van projecten gericht op het creĂŤren van werkervaring- en stageplaatsen

Armoede o

Armoedebeleid moet onderdeel blijven van de sociale agenda

o

In het kader van armoedebestrijding krijgen initiatieven van bijvoorbeeld Stichting Leergeld en Voedselbanken (zo lang die nodig zijn) provinciale ondersteuning Overige aandachtspunten

o

Identiteitsgebonden hulpverleningsorganisaties faciliteiten houden / krijgen als andere organisaties

moeten

dezelfde

Kunst en cultuur Kunst en cultuur zijn vensters van onze beschaving. Kunst en cultuur weerspiegelen onze waarden en normen, onze identiteit als mens, als dorp, stad, provincie of land. Het omvat onder meer beeldende kunst, literatuur, podiumkunst, muziek, monumenten, architectuur en landschapsinrichting. Juist kunst en cultuur zijn niet waardenvrij. Artistieke kwaliteiten zijn een gave van de Schepper en mogen tot Zijn eer worden ontplooid. Kunsten kunnen het leven en

10


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 de samenleving verrijken. De provinciale overheid heeft als kerntaak het behoud van het culturele erfgoed. Daarnaast kan de provincie een bijdrage aan het culturele klimaat in haar provincie leveren door gemeentegrenzenoverstijgende culturele activiteiten financieel of anderszins te ondersteunen. Onze provincie heeft een rijke cultuurhistorie waar we zuinig op moeten zijn. Immers: kennis van onze geschiedenis geeft zicht op de toekomst. Kunst en cultuur verdienen een grote uitingsvrijheid, maar de ChristenUnie is van mening dat als kunst oproept tot discriminatie, geweld, godslastering of onzedelijkheid, dit mensen uit elkaar drijft en niet met publieke middelen bekostigd mag worden. Aandachtspunten o Participatie van brede lagen in de aandachtspunt bij subsidieverstrekking

samenleving

is een belangrijk

o Kunst en cultuur in de openbare ruimte worden gestimuleerd; ze moeten verrassen en het debat erover in de samenleving op gang brengen o Groninger kunst en cultuur worden in het bijzonder gestimuleerd o Kunst en cultuur moeten voor iedereen toegankelijk en bereikbaar zijn (ook in financiĂŤle zin) o Projectsubsidies zullen altijd het karakter van stimulering van kunst en cultuur moeten hebben o Culturele instellingen zullen hun basis (financieel, organisatorisch, levensvatbaarheid) op orde moeten hebben, voordat er provinciale subsidies gegeven worden; een gedegen verantwoording van ontvangen middelen is een voorwaarde voor een blijvende subsidierelatie

Sport Sport is een praktische manier om respectvol met elkaar te leren omgaan. Sport geeft een mooie manier om de van God gegeven talenten te ontwikkelen en de volksgezondheid te bevorderen. De provincie kan een stimulerende en faciliterende rol op het terrein van de (breedte)sport en gehandicaptensport hebben. Deze rol komt tot uitdrukking in het samenbrengen van gemeentelijk beleid. Hierbij gaat het bijv. om het afstemmen van accommodaties en het stellen van prioriteiten bij subsidiĂŤring van sportactiviteiten. Voor het faciliteren van de profsport ziet de ChristenUnie geen bijdrage weggelegd voor de provinciale overheid. De ChristenUnie wil geen provinciegeld inzetten bij het

11


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 (financieel of anderszins) deelnemen aan grootschalige sportevenementen die qua uitstraling het niveau van de provincie overstijgen. Dit is hooguit een taak van de rijksoverheid. Aandachtspunten o De provincie stimuleert lokale overheden om zich (gezamenlijk) actief in te zetten voor gehandicaptensport o De provincie ontwikkelt goede recreatieve buitensportvoorzieningen, zoals ruiterpaden en kanoroutes met faciliteiten en voorzieningen voor de gebruikers

Landelijk gebied, landbouw en natuurbescherming Voor het platteland is de land- en tuinbouw de belangrijkste economische motor en sociale drager. Daarnaast speelt het landelijk gebied een essentiĂŤle rol als recreatiegebied en als leefgebied. Gevarieerde natuurgebieden en aantrekkelijke landschappen zijn belangrijk voor de recreatie en om iets te herkennen van de manier waarop God de wereld heeft geschapen. Daarom vindt de ChristenUnie het belangrijk om zorgvuldig om te gaan met de inrichting van het landelijk gebied. De identiteit van een gebied en de bijbehorende biodiversiteit zijn voor de ChristenUnie leidend bij het maken van afwegingen. De provincie speelt een grote en actieve regisseursrol in het landelijk gebied. Het Rijk en de provincies maken werk van de integrale aanpak van het landelijk gebied. Het beleid rond natuur en landschap is gericht op de verbetering van de leefomgeving van mensen, planten en dieren. De instandhouding van de biodiversiteit is een verplichting, die we in internationaal verband zijn aangegaan en waaraan we ook op provinciaal en lokaal niveau een steentje moeten bijdragen. Landbouw blijft in de provincie Groningen een economische factor van betekenis. De sector heeft bovendien steeds meer oog voor het belang van duurzaamheid en is ook bereid een bijdrage te leveren aan een kwalitatief goed beheer van het buitengebied. De provincie zet in op verdieping en verbreding van de landbouw. Om de agrarische sector als (sociaal-economische) drager en hoeder van het landelijk gebied te steunen, investeert de provincie in een economisch en ecologisch duurzame land- en tuinbouw. Nevenactiviteiten van agrariĂŤrs worden door de provincie gestimuleerd. Wij geven prioriteit aan zorglandbouw, plattelandstoerisme, groene diensten, streekproducten en innovatieve projecten. In nauw overleg met de rijksoverheid moet de betaling van groene en blauwe diensten snel worden geregeld. De

12


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 provincie draagt bij aan landschapsfondsen, waaruit de eigenaren worden betaald die het onderhoud en de verfraaiing van het landschapsbeheer oppakken. De provincie stimuleert het particulier en agrarisch natuurbeheer, door er een redelijke vergoeding tegenover te stellen. De kwaliteit van het beheer moet daarbij voorop staan. Inzet van de provincie is om het beleid voor natuurontwikkeling te realiseren op basis van draagvlak. Dat begint met een goede communicatie met de betrokkenen, veelal agrariĂŤrs. In situaties waarin men niet tot overeenstemming komt moet duidelijkheid geboden worden. Herbegrenzen moet dan tot de mogelijkheden behoren. Aandachtspunten o Wees zuinig op goede landbouwgrond o De provincie legt keuzemogelijkheden en alternatieven voor om te komen tot een balans tussen landbouw en natuur(ontwikkeling). o Stedelingen en agrariĂŤrs hebben vanuit verschillende achtergronden een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het landelijk gebied. o De provincie nodigt de stad Groningen en de stedelijke gebieden uit financieel bij te dragen aan het in stand houden van het landelijk gebied ten behoeve van de recreatie van stedelingen. o De provincie zorgt voor een goede ontsluiting van het landelijk gebied door het bevorderen en aanleggen van een netwerk van kerkenpaden, fietspaden etc. o De provincie onderzoekt de komende periode welke bijdrage het landelijk gebied kan leveren aan de energievoorziening (biovergisting, windmolenparken etc.). o De ruimtelijke kwaliteit van het platteland moet goed in het oog worden gehouden; verrommeling van het platteland wordt tegengegaan. o Bij het plaatsen van nieuwe en / of vervanging van verouderde hoogspanningsmasten zal gekozen moeten worden voor een type dat zo weinig mogelijk inbreuk maakt op het landschap. o Duisternis is een te waarderen en te beschermen kwaliteit in onze provincie. De ChristenUnie vindt het dan ook goed om hieraan extra aandacht te besteden. In de agrarische sector valt hier ook heel wat winst te behalen. Maatregelen om lichtemissie in het buitengebied te beperken zullen moeten worden genomen in overleg met de sector.

13


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o Overwogen zal moeten worden beperkingen te stellen aan uitbreiding van megastallen voor de intensieve veehouderij.

Waterbeheer Leven met water is vanzelfsprekend. Veilig en duurzaam leven met water vraagt voortdurende aandacht en veel extra geld. Wij willen een veilig en bewoonbaar land hebben, met dijken die voldoen aan de normen en een goede waterzuivering. Goed rentmeesterschap en verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en voor toekomstige generaties betekent ook op verantwoorde wijze omgaan met het water. Wij streven naar gezonde en veerkrachtige watersystemen en naar een duurzaam gebruik ervan. Klimaatverandering en bodemdaling zetten de waterhuishouding onder grote druk. Klimaatverandering merken we o.a. aan een versnelde stijging van de zeespiegel, heviger regenbuien, meer neerslag in de winter en meer verdamping in de zomer. Dit heeft gevolgen voor veiligheid, geeft wateroverlast, maar eveneens watertekort, verdroging. Ook zijn er gevolgen voor de waterkwaliteit. In 2015 moet het watersysteem volgens de Kaderrichtlijn Water op orde zijn en daarna op orde worden gehouden, rekening houdend met de veranderende omstandigheden. Duurzaam en doelmatig waterbeheer betekent dat eventuele knelpunten niet worden afgewenteld op volgende generaties, op andere milieucompartimenten of op andere regio's. De waterschappen zullen hierin een belangrijke rol moeten spelen. De ChristenUnie streeft naar een natuurlijk beheer van water, dat minder afhankelijk is van technische maatregelen. Daarom is het nodig dat water een uiterst belangrijk gegeven is voor ruimtelijke ontwikkelingen (een 'ordenend principe') en dat het een grote rol krijgt in de integrale beleidsontwikkeling. In laaggelegen gebieden moet extra ruimte worden gemaakt voor wateropvang, terwijl er bij voorkeur in hooggelegen gebieden gebouwd zou moeten worden. Het automatisme van 'peil volgt functie' wordt vervangen door het streven naar grote peilvakken, waarin het uitgangspunt 'functie volgt peil' geldt. Aandachtspunten o Het waterbeheer zo effectief en efficiĂŤnt mogelijk organiseren en hierbij de omvang en rol van de waterschappen tegen het licht houden o Provincies hebben de regie in het ruimtelijk gebied en laten de taken van het waterbeheer over aan de waterschappen

14


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o De dijken en keringen worden aangepast aan de wettelijke normen, waarbij geanticipeerd wordt op de gevolgen van klimaatverandering o De Kaderrichtlijn Water (KRW) wordt volgens de voorschriften en afspraken geĂŻmplementeerd o Bijzondere aandacht wordt besteed aan een nieuw gemaal Lauwersoog (o.a. capaciteit, kosten en kostenverdeling)

Veiligheid De ChristenUnie wil zich inzetten voor de bloei van de samenleving. Niemand leeft daarin voor zichzelf, maar iedereen is op elkaar aangewezen. Gezinnen, ondernemers, verenigingen, bedrijven, kerken en vrijwilligersorganisaties. Samen willen we leven in verbondenheid, verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Geweld, onveiligheid, discriminatie, criminaliteit, onleefbaarheid en verpaupering moeten krachtig worden bestreden. De ChristenUnie wil een bondgenoot zijn van alle burgers en is tegen een gedoogcultuur, omdat het voor iedereen van belang is dat er duidelijke regels bestaan en dat die ook gehandhaafd worden. Burgers, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties zullen zich samen eveneens verantwoordelijk moeten weten voor de bevordering van de veiligheid. Een leefbare samenleving vraagt om een sterk normbesef: bij overheid, bedrijfsleven en bij burgers. Onverdraagzaamheden en geweld, overlast en onveilige buurten manifesteren zich in de huidige samenleving steeds duidelijker. Ook de provinciale volksvertegenwoordiging moet zich dit aantrekken en kan een coÜrdinerende en zo nodig leidinggevende rol vervullen in het zoeken naar antwoorden op de fundamentele vragen over de oorzaken en mogelijke oplossingen. De samenleving wordt daarbij nadrukkelijk betrokken. Om inzicht te geven in de externe veiligheid van de leefomgeving worden digitale risicokaarten op de provinciale website ter beschikking gesteld. Hiermee kan iedereen de risico’s uit de onmiddellijke leefomgeving controleren. Deze risicokaarten worden actueel gehouden. Aandachtspunten o

Persoonlijke veiligheid en zich voldoende veilig voelen

o

Provinciale en gemeentelijke rampenplannen worden minimaal 1 x per jaar getoetst op actualiteit en doeltreffendheid; de plannen dienen meer en meer op elkaar te worden afgestemd

15


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o

Het provinciebestuur maakt een plan waarin en waarmee de paraatheid en geoefendheid jaarlijks aantoonbaar worden getoetst

o

Het voor de burger beschikbaar blijven van de actuele digitale risicokaart via voorlichtingsmateriaal en op de provinciale website

Milieu, duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid Er is een samenhang tussen crises op financieel vlak, op het gebied van voedsel, klimaat en natuurlijke hulpbronnen. Die samenhang is dat de westerse wereld te kampen heeft met een fundamentele waardencrisis. In het christelijk-sociale denken staan verantwoordelijk beheer van de schepping en onderlinge solidariteit centraal. De mens leeft niet voor zichzelf. Economische groei is geen doel op zich, maar een middel. De handhaving van verleende milieuvergunningen verdient een hoge prioriteit. Bij een geloofwaardig provinciaal bestuur past geen gedogen. Lik-op-stukbeleid draagt bij aan het naleven van de regelgeving. Aandachtspunten o Doorgaan met voorbeeldfunctie provincie, zoals: provinciale gebouwen energiezuinig maken, wagenpark op aardgas als overgang naar groen gas, respectievelijk elektrisch. o De provincie ondersteunt zo mogelijk lokale klimaatinitiatieven zoals het plaatsen van windmolens in windmolenparken (op geschikte locaties die worden aangewezen in het POP) of het benutten van aardwarmte. o De provincie bevordert energiebesparing voor zover mogelijk en in overleg met het bedrijfsleven en het midden- en kleinbedrijf. o In de komende periode moeten controle-instrumenten voor Provinciale Staten worden gerealiseerd over de wijze waarop milieubeleid wordt vormgegeven en uitgevoerd. o In het milieubeleidsplan (als onderdeel van het provinciaal omgevingsplan) moet de rol van de provincie duidelijk worden vastgelegd op terreinen van gezondheid en milieu (stapeling geluid, fijnstof, geur, veiligheid) en landbouw en milieu. o Integrale afweging milieubeleid met andere beleidsterreinen maken, waaronder ruimtelijke ordening, economie, verkeer en vervoer.

16


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o Gebleken is dat de Regiovisie Groningen-Assen 2030 nog steeds een goed instrument is om het grote aantal bestaande plannen gezamenlijk uit te voeren. Wel is het van groot belang dat er een voortdurende communicatie is met alle betrokkenen om zodoende ook voldoende draagvlak te houden voor de ontwikkeling in de komende jaren. Energie Nederland heeft nieuwe energie nodig. Onze huidige (fossiele) energiebronnen zullen steeds minder goed kunnen voorzien in de stijgende wereldvraag naar betaalbare energie. Dit leidt tot prijsstijgingen, recessies, armoede, sociale onrust en geopolitieke spanningen. Daarnaast draagt onze huidige energiemix bij aan een versterkte klimaatverandering met grote ecologische en economische schade. Onderzoek toont aan dat omvangrijke energiebesparing rendabel is en een versnelde omschakeling naar volledig hernieuwbare energie technisch mogelijk is. De uitdaging is om de juiste maatschappelijke en economische voorwaarden voor deze omslag te creĂŤren die veel van ons land zal vergen, maar ook belangrijke opbrengsten biedt door ontkoppeling van de olieprijs, verbetering van onze internationale concurrentiepositie, nieuwe innovatieve werkgelegenheid en een gezonder leefmilieu. De ChristenUnie wil de bio-energie sterk bevorderen. De afvang en opslag van CO2 in onze provincie ziet de ChristenUnie als het leveren van een bijdrage aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Dat is voor ons een van de belangrijkste redenen om de afvang en opslag van CO2 in onze provincie te ondersteunen. In dit traject vindt de ChristenUnie het heel belangrijk dat er veel aandacht wordt besteed aan de maatschappelijke acceptatie van de opslag van CO2 onder de grond. De informatievoorziening naar de inwoners moet goed en adequaat verlopen. Hierin kan de provincie een rol spelen. Opslag van CO2 kan ondergronds plaatsvinden met inachtneming van strenge veiligheidsnormen en breed lokaal draagvlak. En er overtuigend bewijs is dat het transport en de opslag van CO2 ten minste even veilig is als het transport en de opslag van aardgas. Aandachtspunten o De provincie formuleert als prioriteit energievoorziening in 2050 door:

een

volledig

hernieuwbare



een jaarlijkse energiebesparing van 2% tot 2015, daarna 3% besparing



een jaarlijkse groei in hernieuwbare energie van 20% in 2020

17


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o De ChristenUnie ondersteunt een Provinciaal Energie Investeringsfonds om de financiering van energiebesparende maatregelen en investeringen in opwekking van hernieuwbare energie laagdrempelig te maken. o De door het Rijk aangekondigde nieuwe 380kv verbinding dient zo snel mogelijk te worden aangelegd om zodoende voldoende capaciteit te bieden voor de afvoer van stroom en daarmee de ontwikkeling van de Eemshaven. o De infrastructuur dient op een zodanige wijze te worden geïmplementeerd in het landschap dat dit zo weinig mogelijk visuele verontreiniging met zich meebrengt. o De provincie investeert zo snel mogelijk in een slimme energieinfrastructuur, waarmee het variabele hernieuwbare energieaanbod en de vraag goed op elkaar afgestemd kunnen worden. o De opwekking van duurzame bio-energie wordt in samenwerking met de land- en tuinbouworganisaties (LTO) bevorderd. o Vanwege het strategisch belang voor heel Nederland ondersteunt de provincie het project biomethanol in Delfzijl daadwerkelijk op allerlei wijze. o De provincie geeft waar mogelijk voorschriften om de bestaande woningvoorraad duurzaam en energiezuinig te maken; zo mogelijk in 2015 moeten nieuwe woningen (vrijwel) klimaatneutraal gebouwd worden. o De ChristenUnie vindt het van belang dat de provincie in zijn milieubeleid een visie heeft of ontwikkelt voor wat betreft duurzame energie en milieubewust produceren, waarbij rekening wordt gehouden met de volgende uitgangs- en aandachtspunten: 

geen kerncentrales zo lang geen duurzame en betrouwbare oplossing gevonden is voor de problemen van veiligheid en afval

duurzame biomassa en biogas als meestook bij energiecentrales

inzetten op duurzame energie zoals wind- en zonne-energie, biomassa en energie uit water(getijden), aardwarmte en warmtekoudeopslag

stimuleren van mogelijkheden voor repowering en participatie bij het opwekken van windenergie

ambities formuleren voor algenproductie onder meer in relatie tot duurzame energieproductie en nieuwe grondstoffen

beperking geluidsoverlast

18


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 

uitstralende (isolatie)

verlichting

kassen

en

stallencomplexen

onnodige verlichting tegengaan

provinciale wegen duurzamer en spaarzamer verkeersveiligheid en sociale veiligheid dit toelaten

tegengaan

verlichten

als

Economie, kenniseconomie en onderwijs Nederland begint uit een stevige recessie op te krabbelen. Hoe de economische ontwikkelingen in de komende jaren zullen zijn, valt nu nog onmogelijk te voorspellen. Naast bedreigingen, zoals afnemende bedrijvigheid en toenemende werkloosheid biedt deze situatie ook kansen om tot een duurzamere economie te komen. Het christelijk-sociale denken gaat uit van een bredere verantwoordelijkheid. De mens leeft niet voor zichzelf. Economische groei is geen doel op zich, maar een middel. Een middel tot het in de volle breedte ontwikkelen van de samenleving. Economie staat in dienst van gerechtigheid, solidariteit, duurzaamheid en menselijk welzijn, waarbij economische prestaties evenwichtiger en met een breder welvaartsbegrip dan het BNP (Bruto Nationaal Product) uitgedrukt moeten worden. Mede door de toegenomen scholingsgraad van de beroepsbevolking en de stijging van de kosten van arbeid wordt de Groningse economie steeds meer een kenniseconomie. Forse investeringen zijn nodig om koploper te blijven op het gebied van innovaties (blijven vernieuwen!) en industrie. Hogeschool en universiteit van Groningen delen hun voortrekkersrol hierin met bedrijfsleven en industrie. Tussen deze partijen dient meer interactie (bijv. uitwisseling van informatie) te komen. De omslag naar kenniseconomie leidt tot een verschuiving van industriële bedrijvigheid naar dienstverlening. Dat heeft zijn weerslag op locaties en inrichting van bedrijventerreinen. Op veel bedrijventerreinen heeft parkmanagement zijn intrede gedaan, vooral met het doel de veiligheid te vergroten. De detailhandel is grootschaliger geworden. Vaak zijn (oude) bedrijventerreinen niet meer effectief en efficiënt ingericht. In de loop van de jaren is verrommeling ontstaan. Herstructurering kan een beter grondgebruik en daarmee een betere bedrijfsvoering voor de ondernemers opleveren. Bij de aanleg van bedrijventerreinen is de regio het uitgangspunt, dus niet meer elke gemeente zijn eigen (uitbreiding) bedrijventerrein. De provincie heeft hier een belangrijke regierol.

19


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 Ondernemingen creëren toegevoegde waarde, werkgelegenheid en daarmee inkomen. Zij vormen de motor van de economie. Het spectrum van ondernemingen loopt van mondiaal opererende multinationals tot de kleine zelfstandige ‘op de hoek’. Dit vraagt specifiek beleid dat rekening houdt met de diversiteit aan ondernemers en ondernemingsvormen. Ondernemers stellen hoge eisen aan het vestigingsklimaat. Een belangrijk element daarin is de fysieke en digitale bereikbaarheid van de locatie. Infrastructuur zonder files en de beschikbaarheid van een breedband internetaansluiting zijn belangrijke trekkers van bedrijven geworden. Net als de beschikbaarheid van een goed gekwalificeerde beroepsbevolking. Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is de motor van onze economie. Zes op de tien werknemers is daar werkzaam. Daarmee vormt het de basis van het ondernemerschap in Nederland. De regelingen op het gebied van MKB worden toegankelijker en eenvoudiger, waarbij succesvol ondernemen door provinciale invloeden niet geremd maar beloond wordt. Economische ontwikkeling is geen grootheid op zich: immers zij heeft gevolgen voor het ruimtegebruik, voor de infrastructuur, woningbouw en voor zaken als mens en milieu (rentmeesterschap). Economie moet daarom altijd in samenhang met andere beleidsvelden beoordeeld worden. De ChristenUnie bevordert dat vestiging van industrie en dienstverlening plaatsvindt binnen randvoorwaarden die een goede ontwikkeling mogelijk maken en die tevens recht doet aan de belangen van milieu, natuur en landschap. Scholing en werk biedt mensen de mogelijkheid om hun talenten te ontplooien. Het biedt zingeving en draagt bij aan de opbouw van een samenleving. Vanuit het christelijk-sociaal perspectief streeft de ChristenUnie naar een samenleving waarin iedereen kan meedoen; het liefst via betaald werk en zorgtaken, anders via vrijwilligerswerk of maatschappelijke participatie. Werkeloosheid onder bepaalde groepen blijft een aandachtspunt. Vooral de jonge, de allochtone en de langdurig werklozen verdienen bijzondere aandacht, onder meer door middel van gebruikmaking van provinciale fondsen. De taken van de provincie op sociaal-economisch gebied behelzen slechts het scheppen van voorwaarden voor een optimale ontwikkeling op het gebied van werkgelegenheid, arbeidsmarkt en bedrijfsleven. De provincie moet daarbij initiërend, stimulerend en coördinerend optreden.

20


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 Aandachtspunten o

Het bevorderen van kansen voor duurzame economie door innovaties te stimuleren

o

Kennisuitwisseling en inzetten op samenwerking tussen onderwijs, overheden, ondernemers en onderzoeksinstituten; braindrain zo veel en zo goed mogelijk voorkomen

o

Het provinciale beleid is niet uitsluitend gefocust op hogeropgeleiden, maar geeft ook ruim aandacht aan lageropgeleiden (vakonderwijs)

o

De provincie beziet (herziet zo nodig) zijn regelgeving voor het bedrijfsleven en gaat na of vergunningen en aanvragen vereenvoudigd kunnen worden door het bedrijfsleven medeverantwoordelijk te maken voor het nakomen van de aanvraag i.p.v. voor het nakomen van de vergunning (toetsen op hoofdlijnen, controle en bijstelling waar nodig achteraf) en schrapt eventuele tegenstrijdige regels

o

De provincie bevordert met voortvarendheid de ontwikkeling van de Eemshaven als mainport van Noord-Nederland

Toerisme Toerisme is een niet onbelangrijke economische pijler, ook voor het platteland. De provincie stimuleert (de infrastructuur van) het agrotoerisme, ook om burgers het belang van een goed ontwikkeld platteland te laten ervaren. Toeristische activiteiten mogen geen bedreiging voor de conditie van bijzonder cultureel en natuurlijk erfgoed vormen (duurzaam toerisme). De aanleg van een goed netwerk van vaarroutes (o.a. kanoroutes), fiets,- wandel- en klompenpaden met een goede bewegwijzering draagt zeker bij aan de aantrekkelijkheid van het landelijk gebied. Informatievoorziening voor de toerist is van groot belang. Het internet is daarbij een belangrijk medium. Hierin dient te worden ge誰nvesteerd, zowel door Marketing Groningen als door ondernemingen binnen de toeristische sector. Aandachtspunten o

Toerismepromotie is in de eerste plaats een zaak van het bedrijfsleven

o

Toeristische infrastructuur is een provinciale taak; met andere overheden (gemeenten en waterschappen) wordt samenwerking gezocht

21


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o

De provincie zorgt (mede) voor een goede toeristische infrastructuur voor wandelaars, fietsers en vaarders en voor de toegankelijkheid van (nieuwe) natuurgebieden

o

De provincie bevordert de vaarrecreatie; daar waar mogelijk wordt in de infrastructuur rekening gehouden met vaarrecreatie (ook staande mastroutes)

o

Het eigen karakter van onze provincie moet gewaarborgd blijven. Het uitbouwen van onze toeristisch sterke punten verdient de nodige aandacht

o

De door de UNESCO tot werelderfgoed uitgeroepen Waddenzee geeft de provincie in principe toeristische allure van formaat. De provincie moet deze kans optimaal benutten door mede uitwerking te (blijven) geven aan de toeristische ontwikkeling ervan

Verkeer en vervoer (infrastructuur en mobiliteit) De ChristenUnie laat zich leiden door drie criteria: veiligheid (o.a. verkeersveiligheid), milieu (bescherming van Gods schepping: mensen, dieren, groen) en leefbaarheid (lawaai, CO2, hoeveelheid groen etc.). De overheid heeft ten aanzien van het openbaar vervoer nog steeds een groeidoelstelling; bereikbaarheid van kleine kernen zal steeds aandacht nodig hebben. Het scheiden van verkeersstromen (bijvoorbeeld auto’s en fietsen) vindt steeds meer ingang. Het verder invulling geven aan de Fietsroutes plus is erg belangrijk. De baanverlenging van Groningen airport Eelde zal een economische impuls voor de regio betekenen, de komende Statenperiode zal dit moeten worden gerealiseerd. De bereikbaarheid van de stad Groningen als economische motor van het Noorden is van groot belang; we zullen alles op alles moeten zetten om de aanpassing van de Zuidelijke Ringweg en het Julianaplein zo snel mogelijk gerealiseerd te krijgen. Aandachtspunten o

De provincie stimuleert (voor zover de werksoort dit toelaat) binnen de eigen organisatie Het Nieuwe Werken (plaats- en tijdonafhankelijk werken), waardoor een (weliswaar) kleine bijdrage wordt geleverd aan de

22


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 afname van het woonwerkverkeer en dientengevolge de druk op de wegen (voorbeeldfunctie) o

De RegioTram zal - indien financieel haalbaar- in de nieuwe Statenperiode gerealiseerd moeten worden; er moet wel een garantie liggen op de uitrol in de regio na 2020

o

Behalve de verkeersveiligheid is ook de sociale veiligheid op en langs provinciale wegen van groot belang voor de gebruikers (gescheiden fietspaden; fietstunnels); verkeersveiligheid voorop

o

Landelijk gebied: daar waar mogelijk passeerstroken landbouwverkeer (cofinanciering met gemeenten)

o

Het ruimtelijk beleid sluit integraal aan op het infrastructurele beleid 

afstemming met gemeenten

afstemming wonen en werken met wegen en openbaar vervoer (aandacht voor bereikbaarheid kernen)

de opwaardering van het Van Starkenborgkanaal moet voortvarend ter hand worden genomen

aanpassing zeesluizen Delfzijl

verdubbeling spoortraject Groningen-Leeuwarden

realisatie Zuidelijke Ringweg

realisatie rondweg Leek

snelle wegverbinding Delfzijl-Groningen

verdubbeling N33, traject Zuidbroek-Appingedam/Delfzijl

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Het zwaartepunt van het ruimtelijk beleid ligt bij de provincies. De provincie moet die rol op een zelfbewuste en sterk regisserende manier invullen. De provincie zorgt ervoor dat regio en gemeenten steeds de samenwerking opzoeken en elkaar niet beconcurreren. Er wordt samengewerkt aan integrale gebiedsvisies en woonvisies. Open landschappen moeten (ook aan de randen) open gehouden blijven. Steeds wat afsnoepen kan via provinciaal beleid worden voorkomen. Verrommeling en

23


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 versnippering moeten worden tegengegaan. Bedrijfsterreinen, agrarische bebouwing en andere gebouwen moeten zoveel mogelijk met kwalitatieve streekeigen beplanting landschappelijk worden ingepast. In delen van Groningen is de komende jaren geen sprake van bevolkingsgroei, maar van bevolkingskrimp, met name in de regio Eemsmond, De Marne en OostGroningen. Dit heeft erg grote gevolgen voor de leefbaarheid: voorzieningen komen onder druk te staan, de bedrijvigheid loopt gevaar. Als er niets wordt ondernomen komen er in deze gebieden meer dan 8000 woningen leeg te staan met verpaupering als gevolg. Deze problematiek is dermate urgent en omvangrijk dat gezamenlijke aanpak van gemeenten, Rijk, maatschappelijke organisaties, woningcorporaties en provincie noodzakelijk is. Gezamenlijk zullen we het hoofd moeten bieden aan deze ingrijpende demografische ontwikkelingen. Met minder inwoners zal de kwaliteit van leven, wonen en werken op peil moeten blijven, ook als er minder inwoners zijn. Dit vraagt grote financiële inspanningen, waarbij niet alleen gemeenten, provincies en woningcorporaties een verantwoordelijkheid hebben, maar ook het Rijk die heeft. Evenals het Rijk jarenlang grote steden financieel heeft ondersteund, ziet de ChristenUnie nu een belangrijke rol weggelegd voor het Rijk om de oplossing van de krimpproblematiek te financieren. Daarnaast zullen bestaande financiële middelen en subsidies van alle partners omgebogen moeten worden ten behoeve van de krimpproblematiek. Kleinschalige uitbreidingen van kleinere kernen in de provincie moeten in het kader van de vitaliteit en de leefbaarheid gerealiseerd kunnen worden. Bij de opstelling van plannen daartoe wordt extra rekening gehouden met de landschappelijke inpassing van deze nieuwbouw. Eerst benutten van mogelijkheden van inbreiding (bijvoorbeeld door herinrichting van een industriegebied of binnen de bestaande kernen) en vervolgens pas uitbreiden. Aandachtspunten krimpproblematiek 

alleen gemeenten die samenwerken in regionale woon- en leefbaarheidsplannen krijgen maximale steun van de provincie bij het bestrijden van krimpproblematiek

de provincie zorgt voor goede afstemming tussen het interbestuurlijk actieplan, het provinciaal actieplan en de regionale woon- en leefbaarheidsplannen

de provinciale reserve Leefbaarheid krimpgebieden wordt ingezet voor leefbaarheid en bestrijding van leegstand

stel een transitiefonds in voor de sloop, sanering en verbetering van koopwoningen

24


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 

buig bestaande financiële stromen als ISV (investeringsbudget stedelijke vernieuwing), PLG (programma landelijk gebied) en Waddenfonds om door deze uitsluitend in te zetten voor krimpgebieden

bestrijding van leegstand krijgt afzonderlijke aandacht in de aanpak van krimp

er wordt gezocht naar mogelijkheden om bij de bouw van nieuwe woningen sloop elders in de provincie te financieren

woningcorporaties voegen geen woningen woningvoorraad in of nabij krimpgebieden

instellingen voor onderwijs, zorg en gezondheid zoeken naar verregaande vormen van samenwerking, die erop gericht zijn om het voorzieningenniveau in krimpgebieden te handhaven en houden bij het toepassen van opheffingsnormen daarmee rekening

OV-dienstregelingen spelen in op en houden rekening met de gevolgen van krimp

toe

aan

de

Aandachtspunten algemeen o

Regionale afstemming kantoren- en bedrijvenlocaties aan de hand van een behoeftenonderzoek (aanpak overcapaciteit)

o

De ombouw van oude, leegstaande kantoren in woonkernen tot woningen wordt onderzocht en gestimuleerd

o

Bedrijventerreinen met leegstaande kantoren worden door middel van sloop en herinrichting geherstructureerd

o

Kleinschalige uitbreiding van kleine kernen is toegestaan volgens bepaalde toetsingsregels, zoals leefbaarheid en de mate van aanslag op het landschap; inbreidingsmogelijkheden worden benut

o

De bouw van starterswoningen wordt gestimuleerd

o In gebieden waar sprake is van bevolkingsdaling (krimp) wordt de kwaliteit van de woonomgeving gestimuleerd; dit geldt ook voor de voorzieningen

Europa De Europese samenwerking van de afgelopen zestig jaar bracht vrede, stabiliteit en welvaart. De gezamenlijke aanpak van grensoverschrijdende problemen stelt de lidstaten beter in staat hun verantwoordelijkheid waar te maken. De

25


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 economische crisis heeft de meerwaarde samenwerking weer aangetoond.

en

noodzaak

van

Europese

De ChristenUnie wil dat Nederland een van de meest duurzame en innovatieve economieĂŤn van Europa wordt. Dat vergt o.a. aanhoudende inzet voor een gunstig vestigings- en investeringsklimaat, positionering van Nederland als internationaal logistiek centrum en investeren in onderwijs en duurzame innovatie. De provincies kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren. De ruimtelijk-economische infrastructuur en het regionale ondernemingsklimaat behoren tot de kerntaken van de provincie. De ChristenUnie erkent het belang van Europa en de Europese fondsen voor het regionale beleid. In Nederland is met behulp van Europese fondsen een belangrijke impuls gegeven aan bijvoorbeeld plattelandsontwikkeling. Ook in de provincie Groningen is met behulp van deze fondsen veel van de grond gekomen, denk hierbij aan Blauwestad, healthy ageing, de aanleg van fietspaden en provinciale wegen. Zolang de Europese fondsen beschikbaar zijn, bieden zij de provincies een stimulans voortvarend invulling te geven aan vraagstukken op het gebied van energie en klimaat, demografische ontwikkelingen en arbeidsmarktparticipatie. Decentrale overheden en regio's (al dan niet grensoverschrijdend) zijn steeds meer van belang voor Europa. Enerzijds om de kloof tussen Europa en de burger te verkleinen omdat lokale en provinciale overheden dichter bij de burger staan, anderzijds voor het toetsen van de kwaliteit en praktische uitvoerbaarheid van regelgeving uit Brussel. Steeds meer regelgeving uit Brussel werkt rechtstreeks door naar provincies en heeft gevolgen voor de uitvoering van het provinciale beleid. Voor provincies is het daarom belangrijk invloed uit te oefenen op de totstandkoming van Europese regelgeving, zowel in Brussel zelf als in Den Haag, waar de Europese richtlijnen omgezet worden in nationale wetgeving als bijvoorbeeld de Natuurbeschermingswet en de Waterwet. De ChristenUnie zet zich in voor sterke regio's. Regio's die op een bepaald terrein excelleren kunnen zo ook een (meer)waarde bieden voor andere regio's binnen Europa. Noord-Nederland is hier op een goede manier mee bezig. Aandachtspunten o

Noord-Nederland zal zich binnen Europa sterk moeten profileren op thema's als energie en vergrijzing.

o

Provincies en gemeenten moeten, naast de rijksoverheid, meer invloed kunnen uitoefenen bij de totstandkoming van Europese regelgeving, zowel richting Brussel als richting Den Haag.

26


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 o

Onderzoek de mogelijkheden die er zijn voor de provincies om een rol te spelen bij het verkleinen van de afstand tussen Europa en de burger.

Financiën De provinciale inkomsten en uitgaven staan – mede door de economische crisis onder grote druk. De komende jaren wordt vanuit het Provinciefonds minder bijgedragen aan de provinciale begroting. Gelijktijdig is er op landelijk niveau een beweging gaande om de opcenten op de motorrijtuigenbelasting te laten vervallen en dit te vervangen door een ander systeem. Als de provincie deze inkomsten niet meer heeft, wordt één van de belangrijke en autonome (financiële) pijlers ontnomen. De ChristenUnie vindt dat de provincie moet blijven beschikken over een eigen robuust belastinggebied omdat dit een voorwaarde is voor het goed functioneren van een democratisch gekozen bestuur. De ChristenUnie vindt dat het provinciebestuur zich erg terughoudend moet opstellen waar het gaat om het verhogen van de lastendruk voor de inwoners. Efficiëntieverbetering moet een voortdurend proces zijn, onder andere om de lastendruk binnen de perken te houden. Maar ook het aangaan van een kerntakendiscussie maakt hiervan onderdeel uit. Om een sluitende begroting te verkrijgen zal het provinciebestuur inzichtelijk moeten maken op welke wijze volgens onderstaande trap gewerkt is:      

Welke besparing door efficiencyverbetering mogelijk is. Welke taken tot de kerntaken van de provincie behoren en welke niet (of niet meer). Welke voornemens uitgesteld of geschrapt kunnen worden en wat de consequenties daarvan zijn. Welke taken afgestoten kunnen worden en wat daarvan de consequenties voor de inwoners zijn. Welke taken / tarieven kostendekkend zijn of kostendekkend gemaakt kunnen worden. Op welke wijze de lasten voor de burgers zo laag mogelijk gehouden kunnen worden.

De opcenten op de motorrijtuigenbelasting mogen geen sluitpost van de begroting vormen waarmee naar believen tekorten kunnen worden gedekt. De jaarlijkse aanpassing van de opcenten en andere tarieven moet plaatsvinden op basis van heldere beslisregels. De ChristenUnie wil bij aanvang van de nieuwe Staten- en collegeperiode de manier van omgang met de motorrijtuigenbelasting in beleidsuitgangspunten vaststellen. De (meerjaren)begroting zal jaarlijks sluitend moeten zijn. De begroting dient materieel in evenwicht te zijn, zowel bij

27


Verkiezingsprogramma Provinciale Staten Groningen 2011-2015 de structurele gelden als bij de ‘eenmalige’ gelden. Helderheid moet gegeven zijn over het ‘meerjarenperspectief’, waarbij gemaakte keuzes in beginsel als taakstellend moeten worden beschouwd. Structurele lasten moeten met ‘structurele middelen’ worden gefinancierd. De ChristenUnie geeft veel aandacht aan de langetermijnaspecten van de begroting, zoals goede planning van onderhoudbudgetten en degelijke investeringsramingen. In beleidsnota’s moet helder worden vastgelegd wat de bedoeling is van provinciale financiële ondersteuning en welke effecten van de subsidie verwacht worden. Aandachtspunten o Een sluitende (meerjaren)begroting die materieel in evenwicht is o Het sluitend maken van de begroting volgens vastgestelde normen o Een erg terughoudend beleid ten aanzien van lastenverhoging o Bij nieuw beleid eerst ruimte zoeken in oud beleid, voordat structureel extra middelen beschikbaar worden gesteld o Een inzichtelijke begroting (informatiewaarde en leesbaarheid) voor burger en Provinciale Staten o Het benoemen van heldere en na te rekenen (kern)doelen in de begroting o Het vooraf vaststellen van te verwachten effecten bij subsidieverstrekking o Het driejaarlijks herijken van structurele subsidies op nut en noodzaak voor de samenleving o In het geval er teveel is begroot of dat er om een andere reden geld op een post overblijft, gaat dat geld terug naar de algemene middelen; bij behandeling van de eerstvolgende begroting komt dit geld weer beschikbaar en kan het zijn plaats krijgen in een integrale afweging

28


ChristenUnie Provincie Groningen 2011-2015