Issuu on Google+

Inhoudsopgave: tijdlijn kunstgeschiedenis Pointillisme en postimpressionisme Symbolisme Jugendstil Art Deco Expressionisme Kubisme Futurisme De stijl Constructivisme Functionalisme Bauhaus Dada Surrealisme 21 Vragen

2 t/m 4 5, 6 7, 8 9 10, 11 12 13 14 15, 16 17 18 19 20 21 t/m 30


Pointillisme en postimpressionisme Pointillisme algemeen - Frankrijk - Licht - Kleuren - Primaire kleuren - Secundaire kleur waargenomen Pointillisme kenmerken - Ongemengde stippen - Van veraf gezien mengen de stippen zichzelf - Geen snelle impressies, meer aandacht voor vorm - Wiskundige vormen - Evenwicht koele en warme kleuren - Olieverf Pointillisme schildertechniek

Sunday in the park

- Kleine stippen - Een geheel - Verschillende kleuren - Contrast

Signac - Kleurcontrast - Primaire kleuren - Schaduw


Seurat

Postimpressionisme algemeen - Neoimpressionisme - 1884 tot 1905 - Natuurwetenschappen - Diverse kleurtheorieĂŤn Postimpressionisme kenmerken - Emotie - Nadruk op structuur en vorm - Nadruk op kleurimpressie - Compositie - Symboliek - Minder vluchtig dan impressionisme - Georges Seurat 1882

Postimpressionisme schildertechniek

- Van Gogh - Trois-Quarts - Emotie - Fel kleurgebruik - Contrast


Van Gogh - Intense kleuren - Emotie - Veel vaart

Van Gogh

Yellow House

Paul Cezanne

- Geometrische figuren - Niet precies

Paul Gaugin

- Bewoners en omgeving - Kleuren - Gevoel

Invloed op latere stromingen

De expressionisten uit 1905 tot 1920 zijn ge誰nspireerd door het felle emotionele kleurgebruik, en de expressieve toetsen en vormen in de schilderijen van Van Gogh.


Symbolisme Algemeen Aan het eind van de negentiende eeuw waren er Franse dichters en schrijvers die zich afzetten tegen het realisme. Ze stelden fantasie en intuĂŻtie centraal, en richten zich op het onderbewuste en onverklaarbare. Ze wilden door middel van symolen de diepere betekenis van de zichtbare dingen duidelijk maken. Hun inspiratiebronnen waren vaak de literaire verhalen, poĂŤzie, dromen en visioenen.

Schilderkunst Schilders gebruiken nadrukkelijke kleuren om hum emoties mee uit te drukken. De lijnen en vormen hoefden niet meer realistisch te zijn. De schreeuw: De Schreeuw is een psychisch zelfportret van Edvard Munch. Het is een schilderij gebaseerd op een eigen traumatische ervaring. Op een avond wandelde Munch met vrienden terug naar de stad Oslo. Ze bleven staan op een brug. Terwijl zijn vrienden doorliepen bleef Edvard staan, aangegrepen door het landschap en de lucht met de ondergaande zon. Hij hoorde en voelde het landschap rondom hem schreeuwen. Hij kreeg een onmachtig en depressief gevoel. Deze gebeurtenis maakte zo veel indruk op hem dat hij deze gebeurtenis later vastlegde op doek. Vaak wordt gedacht dat de figuur op de voorgrond schreeuwt maar in werkelijkheid schreeuwt het landschap naar hem en bedekt het figuur als reactie zijn oren.


Odilon Redon Cyclopen zijn woeste reuzen met maar één oog. Ze woonden bij elkaar op de hellingen van de vulkaan Etna op Sicilië, ver weg van de beschaafde wereld. Cyclopen zouden leven van de landbouw, veeteelt en hadden veel schapen. Volgens Homeros aten ze ook kinderen. In zijn werk speelt ‘het oog’ een grote rol. Deze lijkt vaak naar binnen te kijken. Op dit schilderij zie je de cycloop Polyphemus, met zijn dromerige oog.

Beeldhouwkunst

De beeldhouwkunst in het symbolisme kenmerkt zich door de raadselachtige houdingen waarin de personen zich bevinden. Je kunt niet goed zien wat ze denken of voelen. Zijn beroemdste werk De Knapenfontein of De fontein der geknielden, van marmer werd in 1898 als concept reeds uitgedacht, maar pas in 1900 uitgewerkt[1]. In 1905 werd het beeldhouwwerk aangekocht voor het Folkwang Museum te Hagen. In 1922 werd het naar Essen in het gelijknamige Museum Folkwang overgebracht. Ter hoogte van het Belfort te Gent juist naast Klokke Roeland staat sinds 1930 een bronzen versie van de beeldengroep De fontein der geknielden opgesteld. Het originele gipsmodel bevindt zich in het Museum voor schone kunsten te Gent. Fontein der geknielden (ook wel ‘knapenfontein’)

-

George Minne Gent, België 1900 Marmer De mensfiguren hebben raadselachtige houdingen


Jugendstil Jugendstilkunstenaars worden door de ideeën van Morris beïnvloed. Jugendstil wordt ook wel Art Nouveaux genoemd. Kenmerken jugendstil: -

Plantmotieven Natuurlijke elementen Kostbare materialen Ambachtelijk Decoratief Inspiratie uit middeleeuwen en Japanse kunst

De architectuur van de spaande architect Gaudi neemt een eigen plaats in de bouwkunst van de jugendstil in. Bekende architectonische gebouwen zijn onder andere verschillende woonblokken, Park Güell en de beroemde Sagrada Familia. Sagrada Familia De Sagrada Familia in Barcelona is een immens nog niet voltooid bouwproject dat al in 1882 is gestart. De bouw van deze basiliek neemt zoveel tijd in beslag om verschillende redenen. Het ontwerp is erg ingewikkeld en de details en versieringen erg precies, maar ook de financiële situatie is een moeilijk punt. De plattegrond van de in natuursteen uitgevoerde kathedraal heeft naar gotisch voorbeeld de vorm van een kruis. De prachtig gekleurde mozaïeken zorgen voor afwisseling ritme en dynamiek.


Schilderkunst Ontwerpen in de jugendstil schilderijen zijn afgeleid van de natuur: planten, bloemen, vogels en mensfiguren. De natuurlijke elementen komen goed naar voren in de affiche van Alfons Mucha. Hij heeft veel aandacht besteed aan het decoratieve element van de Affiche. Hij maakt vooral gebruik van lichte pasteltinten.

De functie van de jugendstilkunst verschilt per voorwerp. De affiches van bijvoorbeeld Mucha zijn bedoeld als productreclame. Alle decoratieve elementen hebben ook een symbolische functie. Woonhuis van de fabrikant Tassel Gebogen, verspringende muurvlakken, asymmetrie, golvende ornamenten en welvende plafonds kenmerken het jugendstilinterieur. Wanden, zuilen, trapleuningen, deuren, ramen en plafonds zijn rijkelijk versierd met slingerende, organische plantmotieven.


Art Deco De vernieuwende invloeden van onder andere de Wiener Sezesion en jugendstil op het gebied van de toegepaste kunst leiden tot het ontstaan van een geheel nieuwe decoratieve stijl: Art Deco Kenmerken van Art Deco zijn -

Toegepaste kunst Geometrische vormen Primaire kleuren Ambacht en luxe materialen

Tijdens de jaren zestig en tachtig van de twintigste eeuw laten postmoderne architecten en vormgevers van onder andere Alchimia en Memphis zich inspireren door Art Deco.


Expressionisme Expressionisme richt zich op subjectiviteit, het innerlijk van de kunstenaar zelf en zijn specifieke wereldvisie. Het expressionisme is een reactie op het impressionisme en de academische kunsttradities. Voor impressionisten is het oog belangrijk, voor de expressionisten het gevoel. De expressionistische architect moet bij het uitdrukken van zijn emoties en gevoelens rekening houden met de functionaliteit, het materiaal en de constructie van een gebouw. Het gebouw is gedeeltelijk in de aarde verzonken, het interieur is met beeldhouwwerk en muurschilderingen versierd. Aan de buitenzijde maakt het gebouw door de grote betonnen muuroppervlakken en relatief kleine ramen een tamelijk massieve indruk. Rechthoekige vormen zijn in dit gebouw zoveel mogelijk vermeden: ramen en muren hebben een gebogen of onregelmatige geometrische vorm. Het Goetheanum is bedoeld als wereld-lichttempel van de antroposofie, waarvan Steiner grondlegger is.

Fauvisten laten zich vooral inspireren door landschappen, stadsgezichten, interieurs en mensfiguren. Het circus van de Belgische fauvist De Vlaminck is kenmerkend voor het fauvisme. De kleuren van het circus zijn fel en niet natuurgetrouw. De primaire en secundaire kleuren vormen met elkaar een complementair kleurcontrast. De verf is in krachtige toetsen aangebracht.


Uit sociale betrokkenheid schilderen de leden van Die Brücke de misère in grote steden. Daarnaast komen thema’s als seksualiteit, corruptie en de mysterieuze verbondenheid van de mens met de natuur in het werk van de Brücke schilders aan de orde. Op het schilderij straat met voorbijgangers bij nachtelijke belichting van brucke schilder Kirchner is een groep mensen in een straat bij nacht afgebeeld. De personen en het gebouw op de achtergrond zijn globaal vormgegeven. De gezichten van de mensen in de verte zijn anoniem weergegeven: ogen, neus en mond zijn schematisch aangebracht. Het Geel Centrum is geschilderd door Kandinsky. In dit schilderij van kleurvlekken en –vegen is geen herkenbare voorstelling te ontdekken. Kandinsky, die erg onder de indruk is van de muziek van de avant-gardecomponist Schönberg, heeft zich bij het maken van dit schilderij laten inspireren door muziek. De herhaling van vormen en kleuren in geel centrum en de overheersende diagonale richting van linksonder naar rechtsboven waarin de gebogen en slingerende vlakken zich in de compositie lijken te bewegen, zorgt voor een dynamisch en ritmisch effect. Onder invloed van het fauvisme heeft Kandinsky voornamelijk primaire en secundaire kleuren gebruikt. De Duitse expressionistische beeldhouwer Barlach heeft een zingende man in uiterste concentratie uitgebeeld. De houding, de gestrekte armen, de rechte lijn van de rug en de gezichtsuitdrukking van de man drukken zijn toewijding en concentratie tijdens het zingen uit.

Kenmerken expressionistische kunst: Uitdrukken van gevoel Sociale betrokkenheid Abstrahering Organische vormgeving


Kubisme Kenmerken van kubistische kunst:

-

Geometrische vormen Geabstraheerde beelden Verschillende aanzichten worden tegelijkertijd weergegeven Collage Assemblage

In het schilderij stilleven met viool en kan van George Braque is een stilleven met een viool en een melkkan afgebeeld. Sommige gedeeltes van de voorstelling zijn herkenbaar, zoals de snaren end e krul van de viool, de tuit en het handvat van de kan. De overige vormen op het schilderij zijn nagenoeg onherkenbaar. Het schilderij is kenmerkend voor het analytische kubisme. De kubistische schilders hebben in deze periode een voorkeur voor stillevens en mensfiguren.

Het beeld matroos en gitaar van Jacques Lipchitz stelt een matroos met gitaar voor. Het hoofd, de ledematen de kraag en de handen van de matroos zijn herkenbaar weergegeven, maar het geheel is niet waarheidsgetrouw. Het is een eigen interpretatie van Lipchitz. De figuur is samengesteld uit afwisselende holle en bolle vormen. De hoog liggende lichte gedeeltes en de dieper liggende donkere partijen zorgen voor een levendige, ritmische dynamiek. De geabstraheerde vormelementen zijn afgeleid van de ruimtelijke geometrische basisvormen: kubus, cilinder, bol en balk.


Futurisme Kenmerken futuristische kunst: -Beweging en herhaling -Kubistische fragmentering -Snelheid -Moderniteit Het zakelijke vormgegeven futuristische gebouw ‘ontwerp voor de Citta Nuova’ is door de Italiaanse architect Antonio Sant Elia ontworpen. Het ontwerp maakt deel uit van een project voor een ideale stad. De structuur van de gebouwen is overzichtelijk. De futuristische architectuur staat in directe verbinding met de aan en afvoerwegen die zich op verschillende niveaus bevinden.

Giacomo Balla maakt het schilderij hond aan de lijn. Hier is een hondje weergegeven dat naast zijn bazin over straat loopt. Het schilderij geeft een straattafereel van de futurist Boccioni weer. Balla heeft in zijn schilderij de dynamiek en het ritme van het lopen vastgelegd. Dit heeft hij gedaan door de verschillende fasen in de bewegingen tegelijkertijd vast te leggen. De voorstelling van de hondenpootjes en van de voeten van de vrouw zijn vervaagd door bewegingsontscherpte, een fotografisch aspect dat de schilder in zijn schilderij heeft weergegeven. De beeldhouwwerken Unieke vormen van continuïteit in een ruimte en Ontwikkeling van een fles inde ruimte zijn beide afkomstig van futuristisch kunstenaar Boccioni. De vormen van de mensfiguur in unieke vormen van continuïteit in de ruimte zijn geabstraheerd. De asymmetrische compositie bestaat uit gebogen holle ne bolle vormen en uitsteeksels, die alle kanten op wijzen. De vloeiende vormen van de uitsteeksels wekken de suggestie dat het om wapperende kleding gaat. De futuristische beeldhouwer heeft gebruikt gemaakt van traditionele beeldhouwmaterialen. Het beeldhouwwerk is een bronzen afgietsel van een in was geboetseerde, gestileerde mensfiguur. Het bronzen beeld is bevestigd op twee stenen sokkels: elke voet heeft een eigen sokkel. De holle en bolle vormen van het stilleven vormen samen een bijna symmetrische compositie in de vorm van een piramide.


De stijl Het bekendste gebouw van de stijl is het rietveldSchröderhuis. Het gebouw bestaat uit verschillende vlakken die elkaar snijden en overlappen, om een zwevend effect te bewerkstelligen. Doordat de vlakken ten opzichte van elkaar verspringen, ontstaat er een reliëfwerking waardoor het gebouw een open karakter krijgt. De grote raampartijen versterken het effect van openheid en schijnbare gewichtloosheid. De lineaire elementen zorgen met de asymmetrische geplaatste vlakken voor een zekere spanning. Mondriaan is niet begonnen als abstract schilder, in zijn vroege carrière schilderde hij figuratieve voorstellingen, voornamelijk van landschappen. Langzaam maar zeker veranderd zijn schilderstijl en grijpt Mondriaan steeds meer naar de abstractie. De titel van het schilderij landschap met bomen laat zien dat dit schilderij is afgeleid aan elementen uit de natuur. Deze elementen zijn echter volledig geabstraheerd en niet meer herkenbaar weergegeven.

Het model voor het abstracte beeldhouwwerk van George van Tongerloo is geen enkele relatie met de zichtbare werkelijkheid te ontdekken. Het beeldhouwwerk is opgebouwd uit ruimtelijke geometrische basisvormen: blokken en balken. De op elkaar gestapelde houten blokken zijn beschilderd met primaire kleuren. Het geheel is op een met wit en zwart beschilderde houten voet geplaatst.de rechthoekige blokken zijn zodanig aan elkaar bevestigd dat de grote platte kanten van de vormen evenwijdig aan elkaar lopen.

Het bekendste meubel van De stijl is de rietveldstoel, genoemd naar de ontwerper Gerrit Rietveld. De vormgeving is kenmerkend voor de meubelkunst van De stijl. De constructie bestaat uit haaks op elkaar bevestigde latten en twee schuin geplaatste platen. De onderdelen zijn grotendeels door pen en gat verbindingen aan elkaar bevestigd. De tegengestelde richtingen van de latten en de aangebrachte kleurcontrasten zorgen voor spanning en een zeker evenwicht.


Constructivisme Kenmerken constructivistische kunst: -Kunstenaars beperken zich tot geometrische basisvormen - Streven naar een objectieve benadering - Abstrahering - Gebruik van grafische en fotografische middelen - Affiches - OfficiĂŤle kunstvorm van de Russische revolutie

De revolutionaire ideeĂŤn van het futurisme vinden ingang bij verschillende jonge Russische kunstenaars vlak voor de eerste wereldoorlog. Gedreven door het geloof in vernieuwing en de behoefte om te breken met de academische en historische tradities geven zij een manifest uit waarin ze pleiten voor een nieuwe kunststijl in een nieuwe maatschappij. De constructivistische kunst dient niet als decoratie maar moest het dagelijks leven helpen vormgeven en op een hoger plan brengen. Kunst en leven moeten een eenheid vormen.

Vladimir Tatlin maakte het ontwerp voor het monument op de onderstaande afbeelding. Dit gebouw had zo’n 400 meter hoog moeten worden. Zoals de meeste ontwerpen is ook dit ontwerp niet uitgevoerd, vanwege de slechte economische omstandigheden in Rusland. Het bij vijf meter hoge ontwerp is bedoeld als monument voor het socialisme. In de drie geometrische glazen vormen binnen de spiraalvormige constructie, moeten vergaderzalen en een conferentieruimte voor de communistische internationale komen.


De vorstelling in de abstracte compositie van de constructivist el Lissitsky biedt slechts enkele herkenbare aanknopingspunten zoals balkjes, letters en een spitse piramide. De rode puntige vormen en zwart-witcontrasten verbeelden een sfeer van agressie. De asymmetrische compositie is opgebouwd uit geometrische basisvormen. De driehoeken, rechthoeken, balken en cirkels variĂŤren in grootte en zijn geplaatst tegen een uit een zwart/witte achtergrond. De schuin geplaatste rode pijl en het schuin aflopende witte en zwarte vlak zorgen voor een dynamisch effect.

Het beeld van Naum Gabo is een van de weinige ruimtelijke kunstwerken van het constructivisme met een herkenbare voorstelling. De meeste constructivistische beelden bestaand uit abstracte vormen. Gabo heeft voor dit beeld mensfiguur als uitgangspunt genomen. Het hoofd, de mond, een oog, de neus, een oor, de nek, rug en de schouders zijn herkenbaar. Het beeldhouwwerk is opgebouwd uit vlakken of platen die haaks op elkaar bevestigd zijn. De constructie is helder en overal duidelijk zichtbaar. De onderdelen zijn geometrisch van vorm. Door dat de objecten uit dunne platen bestaan, valt de aandacht op de omtreklijnen van de platen. De lichtval en de schaduwwerking spelen daarbij een belangrijke rol.


Functionalisme Sinds de industriĂŤle revolutie wordt in de architectuur op grote schaal glas en gietijzer toegepast. In de loop van de 19e eeuw maken de meeste architecten dankbaar gebruik van nieuwe bouwmaterialen zoals gewapend beton. De constructie van deze gebouwen wordt echter volledig gecamoufleerd door in baksteen of pleister uitgevoerde versieringen in de meest uiteenlopende neostijlen. In geen enkel opzicht herinnert de villa Robie House van frank Loyd Wright aan de neostijlen uit het verleden. Aan de buitenzijde is elke versiering weggelaten. Daardoor komen de opvattingen van het functionalisme duidelijk tot uitdrukking. In deze villa draait alles om functionalisme, de vorm is ondergeschikt gemaakt aan de functie van het gebouw

De openluchtschool van architect Johannes Duiker met zijn witte kleur en strakke vormgeving zonder enige opsmuk is een duidelijk voorbeeld van het functionalisme in de Nederlandse architectuur van de jaren ‘20

Uitgangspunten die Le Corbusier wilde realiseren zijn: In plaats van dragende uren maakt hij gebruik van pilots onder de betonnen vloerplaten De interieurs dienen flexibel te zijn, de muren kunnen gemakkelijk verplaatst worden. Veel daglicht is een vereiste.Toevoeging van een dakterras voor gezamenlijk gebruik, waar men kan genieten van de zon en frisse lucht.


Bauhaus Kenmerken Bauhaus kunst:      

Industriële vervaardiging van kunstnijverheid producten Samensmelting kunst, ambacht en techniek Invloeden van de stijl en het constructivisme Gladde zakelijke vormgeving in de architectuur Gebruik van vliesgevels Strakke vormen, heldere constructies en functionele vormgeving

Op de onderstaande afbeelding is een gedeelte zichtbaar van het gebouw waarin het Bauhaus vanaf 1926 gehuisvest was. De directeur van het Bauhaus, Walter Gropius is de architect van dit gebouw. Het gebouwencomplex bestaat uit grote blokken. De vormgeving van de gebouwen is geometrisch en functioneel. De constructie van het gebouw is niet verhuld. De gebouwen ontworpen door Bauhaus architecten staan voor functionaliteit en eenvoud. De gehele vormgeving is aangepast om te voldoen aan de praktische eisen van de gebruikers van het gebouw.

De ontwerper van dit affiche is Joost Schmidt, docent typografie aan het Bauhaus. Invloeden van de stijl en het constructivisme zijn terug te vinden in dit affiche. De grafische vormgeving is helder en overzichtelijk de asymmetrische en dynamische compositie van het affiche is kenmerkend voor de vormgeving van het Bauhaus.

Het atelier van Scherrebeck heeft belangrijke invloed uitgeoefend op de textielactiviteiten binnen het Bauhaus in Duitsland. In de weefateliers van Bauhaus waren vooral vrouwen werkzaam, die les kregen van de kunsenaars Schlemmer, Kandinsky en Klee. Hun inbreng zorgde voor een omwenteling in de tapijtweefkunst. Kenmerkend voor de textielproducten uit het Bauhaus atelier is de abstracte voorstelling. De voorkeur voor abstracte voorstellingen houdt verband met het accent dat tijdens de opleiding van de weefsters gelegd wordt op het experimenteren met de beeldende aspecten.


Dada Kenmerken Dada: - Antikunst - Geen kunstvorm maar een leefstijl - Afwijzing van schoonheid en ordening - Collages - Foto montages - Assemblages - Objets trouves - Readymade - Absurde voorstellingen, chaotische vormgeving en onconventionele technieken In het schilderij van Kurt Schwitters is het profiel van het gezicht van een man afgebeeld. Daaronder zijn de nek en de schouder van de man zichtbaar. Diverse voorwerpen zoals een sigaret, muntjes, en stukken metaal zijn op willekeurige plaatsen in het schilderij opgeplakt. Deze toegevoegde voorwerpen worden objets trouves genoemd. De vormgeving van het schilderij van Schwitters is kenmerkend voor de schilderkunst van Dada. Het kleurgebruik is niet realistisch. De compositie is druk en chaotisch. Er zijn zoveel verschillende toevallige vormen in het schilderij toegepast dat er nauwelijks sprake is van enige vormeenheid.

De assemblage lesprit notre temps bestaat uit een houten kop waar allerlei technische attributen, zoals een duimstok, meetlint, metalen onderdelen van een machine en mechaniek, aan zijn bevestigt. De assemblage l esprit notre temps bestaat grotendeels uit onderdelen die de kunstenaar gevonden heeft. Het gebruik van toevallig gevonden voorwerpen en massaproducten is typerend voor de beeldhouwkunst van Dada.


Surrealisme Kenmerken surrealisme: - Het absurde en onwerkelijke - Dromen en visioenen worden vertaald in figuratieve schilderijen - abstracte schilderijen zijn gebaseerd op associaties - toeval speelt een grote rol bij de vormgeving van objecten - vervreemding De verzoeking van de heilige Antonius van de Spaanse schilder Dali is een prachtig voorbeeld van de droom en beelden uit het onderbewuste in het surrealisme. Het schilderij van Dali is heel precies en gedetailleerd geschilderd. Door de toepassing van lijn –en atmosferisch perspectief is er sprake van duidelijke ruimtesuggestie in het tafereel. Het lage standpunt duidelijke ruimtesuggestie in het tafereel. Het lage standpunt zorgt voor de reusachtige afmetingen van de dieren.

Het fantasierijke schilderij is van de Spaanse kunstenaar Miro. Juan Miro behoort tot de surrealisten die de beelden spontaan uit hun onderbewuste laten opborrelen. De vormen in het schilderij zijn spontaan tot stand gekomen. Miro weet van te voren niet hoe het schilderij zal worden. Hij zet ergens willekeurig op het doek een punt of een streepje neer en laat de ene vorm na de andere in het schilderij ontstaan. Kleur en compositie van de figuurtjes zijn echter zorgvuldig gekozen.

Net als de surrealistische schilder probeert de beeldhouwer bij het maken van zijn werk het logisch denken uit te schakelen en zich te laten leiden door willekeurige ingevingen. Een voor beeld van een vervreemdend object is de lobster telephone van Dali. Dali heeft op een ouderwetse telefoon ede hoorn vervangen door een kreeft. De combinatie van de kreeft en de telefoon is niet bepaald alledaags te noemen. Toeval, onbewuste ingevingen, readymades en objets trouves bepalen de vormgeving van de surrealistische ruimtelijke objecten.


21 Vragen 1. Noem drie redenen waarom de schilderijen van de impressionisten werden afgewezen door de kunstkenners van die tijd. -Het hele impressionisme werd in het begin gezien als één grote grap, terwijl het alles in zich had om meteen de breed geaccepteerde stijl te worden die het vandaag de dag is. De schilderijen zijn kleurrijk, makkelijk te begrijpen en de voorstellingen die worden afgebeeld, zijn in geen enkel opzicht aanstootgevend. De hogere burgerij, rijk geworden door de industrialisatie, was zeer behoudend. Alle sociale en economische veranderingen en de angst voor ontstane socialistische en communistische bewegingen, speelden daarbij een rol. Daarom probeerde in de bourgeoisie men iedere toespeling op de economische realiteit en elke vorm van vraag naar revolutie zorgvuldig te vermijden. Zo probeerde men ook veranderingen te weren bij de kunst, die tenslotte voor de bourgeoisie bedoeld was. 2. Leg aan de hand van een zelf gekozen afbeelding uit wat het symbolisme inhoudt. Leg in dit geval ook de inhoudt van het schilderij uit. -Het symbolisme was een stroming in de beeldende kunst, muziek en literatuur die in het fin de siècle opgang maakte, in eerste instantie in Frankrijk, maar spoedig daarna ook elders in Europa. Het ontstaan van het symbolisme is te zien als een reactie op het rond 1850 dominante realisme en naturalisme in de kunst. Verbeeldingskracht, fantasie en intuïtie werden centraal gesteld. Het symbolisme kenmerkt zich door een sterke hang naar het verleden en een gerichtheid op het onderbewuste, het ongewone en het onverklaarbare. Het symbool stond daarbij centraal, en wordt een zintuiglijk waarneembaar teken dat verwijst naar een poort naar de niet-zintuiglijke wereld. De innerlijke, irrationele ervaringen worden belangrijk, met de nadruk op droombeelden en de dood. Vormen van machteloosheid, loomheid en decadentie roepen een sfeer op van onheilsverwachting en dreiging. Het visioen na de preek (Frans: La vision après le sermon), ook wel Jacob met de engel genoemd, is een schilderij van de Franse kunstschilder Paul Gauguin uit 1888, 72,2 x 91 centimeter, olie op doek. Het toont een visioen van een aantal boerenvrouwen na een preek en wordt qua stijl zowel gerekend tot het postimpressionisme als het symbolisme, met invloeden vanuit het japonisme. Het schilderij toont een aantal Bretonse boerenvrouwen in karakteristieke klederdracht bij het verlaten van de kerk. Opgeroepen door de preek krijgen ze een visioen: Jacob in gevecht met de engel, een verhaal uit Genesis. Gauguin schetst het beeld als een collectieve hallucinatie. Aan Van Gogh schreef hij: 'Het landschap en het tafereel van de worsteling


bestaan alleen in de verbeelding van de in gebed verzonken mensen, als een resultaat van de preek'. De aardse werkelijkheid en de wereld van de verbeelding worden gescheiden door een diagonaal afgebeelde boomstam. De koe linksboven staat voor de eenvoud van het landelijke leven. Ook de donkere kleren van de vrouwen symboliseren het aardse. 3. Noem minimaal 2 kenmerken van jugendstil. -Jugendstil of art nouveau is een kunststroming die tussen 1890 en 1914 op verschillende plaatsen in Europa populair was, voornamelijk als reactie op het vormvervagende impressionisme. De jugendstil manifesteerde zich vooral in gebruiksvoorwerpen (glaskunst, plateel, sieraden, meubels etc.), de architectuur en de schilderkunst. De stroming kende een korte maar hevige bloeitijd. In West-Europa was de stijl ruim voor 1910 al verleden tijd, in het oosten kon ze wat langer overleven. Kenmerken van Jugendstil zijn vooral : A-symmetrische ornamenten; Het werken met vloeiende lijnen; De contrastwerking tussen licht en donker; Veel motieven uit de planten- en dierenwereld. Hoektorens, topgevels, dakkapellen en balkons Grote kozijnen, vaak omgeven door natuursteen Tegeltableaus, smeed- en houtsnijwerk in Jugendstilornamenten Gevels in verblendsteen Veel rondingen 4. Waarom hadden futuristen een hekel aan musea? - Het Futurisme (1909-1916) verheerlijkte lawaai, beweging en snelheid. Men had bewondering voor de agressiviteit, macht en schoonheid van de machine. De futuristen riepen op tot de vernietiging van alles wat traditie was. Oude waarden en normen moesten de prullenbak in! Zij wilden zich alleen nog maar met de toekomst bezighouden (het Italiaanse futura = toekomst). De stijl genoot al snel een internationale bekendheid. En niet alleen in de beeldende kunst en architectuur, maar ook in het theater, de muziek en zelfs in de politiek.


De dichter en toneelschrijver Marinetti publiceerde in 1909 een Futuristisch manifest. Kunst moest de uitdrukking zijn van de versnelde polsslag van het moderne leven. De futuristen hadden een optimistisch geloof in de vooruitgang en predikten kritiekloos de verworvenheden van het 20ste eeuwse industriële technologische tijdperk. Het was de taak van de kunstenaar om te vernieuwen! Geen meesterwerk zonder agressief karakter! Hoewel het futurisme als literaire beweging begon, bezorgde het vernieuwingselan het meteen aanhangers uit alle artistieke disciplines. In een korte periode verschenen tientallen manifesten op het gebied van beeldende kunst, poëzie, theater, architectuur, muziek en film. De futuristen doorbraken de grenzen tussen de afzonderlijke kunsten. Uit de propagandistische theateravonden, waar manifesten werden voorgelezen, gedichten werden voorgedragen, maar ook politieke agitatie werd bedreven, groeide het concept voor het totaaltheater, zoals zich dat na de Tweede Wereldoorlog heeft ontwikkeld. Het Futurisme ontstond in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog in Italië. In deze tijd kregen nationaal-socialistische en fascistische ideeën voet aan de grond. Veel Italiaanse futuristen bewonderden Mussolini. kenmerken van het futurisme: beweging uitbeelden door herhaling, bewegelijke lijnen beweging uitbeelden door vervormingen men was sterk geïnspireerd door techniek, snelheid en geweld geloof in de toekomst met techniek en machines Het futurisme wilde breken met de traditionele kunst 5. Zijn dadaïsten rationeel ingesteld? Waar ligt dat aan? -Dada of het dadaïsme was een culturele beweging die begon tijdens de Eerste Wereldoorlog in Zürich in het neutrale Zwitserland. De beweging bestond slechts kort en vertoonde een piek tussen 1916 en 1920. De kunstenaars in dada hielden zich vooral bezig met beeldende kunst, poëzie, theater en grafisch ontwerp. De beweging is verwant aan het nihilisme: het opzettelijk irrationeel zijn en afwijzen van de algemeen geaccepteerde standaarden in de kunst. Hoewel de beweging slechts kort heeft bestaan, is haar invloed zeer groot geweest. Dada is een kunst net onder de realiteit. Kunstenaars hielden zich bezig met het gebruik van voorwerpen die eigenlijk al bestonden. Zij maakten er net iets anders van dan het eigenlijk moest voorstellen.


De kunstenaars waren ontgoocheld over het debacle van de oorlog, die al gauw vastliep in een hopeloze loopgravenoorlog. Er ontstond een tendens onder zowel literaire als plastische kunstenaars het artistieke gebeuren brutaal en schokkend te bespotten. Dit was voor hen een middel om de schijnheilige waarden van de toenmalige 'beschaafde' wereld aan te vallen. In de woorden van Richard H端lsenbeck: "De dada誰st acht het noodzakelijk om zich tegen de kunst uit te spreken, omdat hij door de oplichterij van kunst als morele veiligheidsklep heen kijkt. Het dada誰sme zou uitgroeien tot een internationale beweging.

6. Je ziet hier onder 3 schilderijen, benoem uit welke stroming ze komen. 6.1 Vincent van Gogh - The Starry Night - 1889 Post-impressionisme Voortkomend uit de impressionistische kunststroming maar ook als reactie hierop, kwam aan het einde van de 19e eeuw een nieuwe kunststroming op, het post-impressionisme. Fameuze post-impressionisten waren Vincent van Gogh, Paul C辿zanne, Georges Seurat en Paul Gauguin. De term post-impressionisme werd bedacht door de engelse criticus Roger Fry, die in 1910 een expositie organiseerde onder de naam 'Manet and the Postimpressionists'. Kenmerken post-impressionisme: nadruk op structuur en vorm, waaronder ook bijzondere stijlen als pointillisme (Seurat) nadruk op kleurimpressie symboliek, spirituele betekenis minder vluchtig dan impressionisme, vaker gebruik van voorstudie 6.2 Claude Monet - De kathedraal van Rouen Impressionisme De Kathedraal van Rouen is een serie schilderijen gemaakt door de Franse kunstschilder Claude Monet. Hij maakte diverse schilderijen van de Kathedraal van Rouen in Rouen vanuit diverse standpunten en met verschillende weersomstandigheden. Hij schilderde ze tussen 1890 en 1894. 6.3 Symbolisme, zie vraag 2 7. Benoem per stroming minimaal twee belangrijke kenmerken van die stroming (die twee kenmerken laten zien waar de hele stroming over gaat). -19e eeuw Impressionisme


Er bestaat geen algemene theorie van het impressionisme. Renoir zei ooit: 'Ik heb geen regels of methodes. Iedereen mag komen kijken wat ik gebruik of mij bij het schilderen gadeslaan. Ze zullen zien dat ik geen geheimen heb'. De vraag wat het impressionisme typeert is dan ook niet eenduidig te beantwoorden en kan per kunstenaar sterk verschillen. Pointilsme en neoimpressionisme Kenmerken van het postimpressionisme zijn emotie overbrengen, structuur, compositie, symbolistische betekenis. Over het postimpressionisme: Tijd 1884 – 1905. het is een reactie op het impressionisme. Het postimpressionisme wil vormloos en vluchtig schilderen. Ze willen verder gaan dan alleen weergeven wat ze zien. Ze vervormen de werkelijkheid een beetje en zo willen ze meer gevoel in het schilderij leggen. Wat ze zien wordt geordend en subjectief vormgegeven, dat noemt men ook wel abstrahering en herstructurering. Verschillende dikte toetsen verschillende richtingen van toetsen kan voor veel dynamiek in de schilderijen zorgen. Geschilderd met toetsen, dat komt van het pointillisme. Ook maken ze veel gebruik van complementaire kleurcontrasten. Warm en koud zorgt dan voor diepte in het schilderij. Neo-Impressionisme – 1880 Neo-impressionisme= toepassing van kleur op wetenschappelijke basis Als reactie op het impressionisme worden de kleuren veel fijner. Men ontdekt dat d.m.v. primaire kleuren op afstand de kleuren mengen in het oog. Pointillisme = stippeltechniek van primaire kleuren naast elkaar. Het weergeven van vluchtige momenten was geen sprake meer want pointillisme vergde heel veel tijd. Overgang tussen licht en schaduw is verdoezeld. Heldere kleuren Abrupte afsnijdingen Symbolisme 1860-1910 Het was niet zozeer een schilderkunst als wel een levenshouding. Het verzet tegen het steeds sterker wordende materialisme en het naturalisme in de kunst was reeds de hele 19e eeuw aanwezig. Het symbolisme herleefde de romantische ideeën uit het begin van deze eeuw. Het begon bij de schrijvers en ging over op de beeldhouwkunst en de muziek. De symbolische schilders zochten naar de waarheid die verscholen ligt achter de zichtbare realiteit.Zij wilden ontsnappen aan de banale werkelijkheid, en het onzichtbare zichtbaar maken.De symbolisten zetten zich af tegen: Het streven om het leven wetenschappelijk te verklaren.


Het burgerlijke impressionisme dat slechts de buitenkant toonde. Het starre academische Salonkunst met z’n traditionele onderwerpen. Thema’s waren onder andere: Christelijke symboliek Mythologie Femme Fatale <> Femme Fragile Liefde Uiterlijk: Er is geen sprake van 1 soort vormgeving binnen het symbolisme. Meestal naturalistisch of realistisch met klassieke invloeden, als stilering werd de Jugendstil gebruikt, door vervaging en overdrijving enz. 8. Waaraan merk je die kenmerken in het schilderij zelf. 9. Wat was het grote verschil tussen de opvattingen van de impressionisten en de neoimpressionisten? - Neo-impressionisme is een benaming voor een schilderstijl in België, Nederland, Duitsland en Scandinavië, ook wel laat-impressionisme genoemd. In Frankrijk noemt men deze schilderstijl in dezelfde periode postimpressionisme. Beide zijn een onderdeel van het impressionisme. Het impressionisme liep in 1886 in Parijs uit op zijn 8e en laatste expositie. Camille Pissarro, Tom Slager, Berthe Morisot en Edgar Degas namen er nog aan deel, in totaal waren er 17 deelnemers met 249 gecatalogeerde nummers. De expositie werd gehouden in de rue Lafitte, van 15 mei tot 15 juni. Het werd toen al een contestatie-ontmoeting met Georges Seurat en Paul Signac. Hoewel bijvoorbeeld Claude Monet tot aan zijn dood in 1926 de stijl nog beoefende en tot grote hoogte bracht met zijn meesterlijke "Waterlelies" gemaakt in de tuin van Giverny, kreeg het neo-impressionistische pointillisme van Georges Seurat, Paul Signac, HenriEdmond Cross en Camille Pissarro de overhand. In hetzelfde 1886 vormden Paul Gauguin, Émile Schuffenecker en Emile Bernard, in Bretagne, de School van Pont-Aven, met meer symbolistisch gericht werk. In 1889 hielden ze hun eerste expositie, in het Parijse café "Volpini", tijdens de "Exposition Universelle". In 1888 ontstonden Les Nabis, een groep postimpressionistische Franse kunstschilders, met het representatieve "Talisman" van Paul Sérusier. Tot 1893 werd de groep uitgebreid met o.a. Pierre Bonnard, Édouard Vuillard, Félix Vallotton, Maurice Denis en Aristide Maillol.


10. Bekijk De schreeuw van Edvard Munch op de afbeelding hierboven. Het is niet alleen het gezicht van de man in het schilderij dat angst uitbeeldt, de hele omgeving geeft de angst en eenzaamheid van de man weer. Leg dit uit aan de hand van de vormgeving van het schilderij. - De Schreeuw is een psychisch zelfportret van Edvard Munch. Het is een schilderij gebaseerd op een eigen traumatische ervaring. Op een avond wandelde Munch met vrienden terug naar de stad Oslo. Ze bleven staan op een brug. Terwijl zijn vrienden doorliepen bleef Edvard staan, aangegrepen door het landschap en de lucht met de ondergaande zon. Hij hoorde en voelde het landschap rondom hem schreeuwen. Hij kreeg een onmachtig en depressief gevoel. Deze gebeurtenis maakte zo veel indruk op hem dat hij deze gebeurtenis later vastlegde op doek. Hij schilderde De Schreeuw in een periode na een bijzonder pijnlijke liefdesverhouding met een getrouwde vrouw genaamd Millie Thaulow. Tijdens de door jaloezie, achterdocht en pijn getekende relatie schilderde de kunstenaar een aantal doeken die het verloop van de verhouding illustreren. Toen zijn relatie met Millie Thaulow definitief voorbij was schilderde hij De Schreeuw. De ontzette, tot wanhoop gedreven figuur is dus eigenlijk Edvard Munch zelf. Het doek toont een in felle kleuren geschilderd en uit golvende lijnen opgebouwd landschap, waarin een spookachtige figuur de kijker aankijkt. Ook het lichaam van het wezentje kronkelt mee met het kronkelende landschap. De angst overheerst in de panische penseeltrekken die de geluidsgolven van de tomeloze schreeuw weergeven. De combinatie van felle en zachte kleuren verhoogt dit effect.

11. Leg aan de hand van een zelf gekozen afbeelding uit wat het pointillisme inhoudt. - Het pointillisme is een schildertechniek die vooral aan het eind van de negentiende eeuw werd beoefend. Het pointillisme is nauw verwant aan het divisionisme, een meer technische variant op deze techniek. Pointillisme heeft een wetenschappelijke achtergrond. In de traditionele schilderkunst worden de verschillende kleuren gemaakt door verf te mengen in de juiste kleur en die op het doek aan te brengen. In het pointillisme worden verfstippen in primaire kleuren op het doek aangebracht. De werking van de menselijke hersenen maakt dan dat er een secundaire kleur wordt waargenomen. Door bijvoorbeeld kleine rode en gele stippen naast elkaar te zetten ziet men oranje. De stippen worden meestal gezet op een witte achtergrond. Pointillistische schilderijen blinken uit door de zeer heldere, bijna lichtgevende, indruk die ze maken.


Bij de eerste pogingen van Georges Seurat, in 1882, had men het oorspronkelijk over divisionisme. Het bleef inderdaad bij het naast elkaar plaatsen van kleine zuivere, complementaire kleurvlekken, die de gewenste kleurtint produceren in het oog van de kijker, onder invloed van simultane contrasten. Verfijnd tot puntjeswerk had Seurat het, in 1884, over "chromoluminarisme" in zijn werk "Een zwempartij te Asnières" (zie bij Georges Seurat), op de expositie van de Indépendants. Ook Paul Signac en Camille Pissarro waren enthousiaste beoefenaars van deze door latere expressionisten als te analytisch en gekunsteld ervaren werkwijze. Paul Signac schilderde Palais des Papes Avignon rond 1900.

12. Hoe kan je aan het gebouw hier onder zien dat het uit de jugendstil periode komt? - Het jugendstilornament is samengesteld uit motieven die gewoonlijk asymmetrische composities vormen met een tweedimensionaal karakter, zoals men dit ziet op meubels, sieraden, lampen, bedrukte stoffen enz. De belangrijkste inspiratiebron van deze kunststroming is de natuur. De motieven zijn vaak langstelige, gracieus gestileerde planten en bloemen (lelies, kelken, irissen, papavers, rozenknop), vogels (zwanen, pauwen), libellen, de eivorm, wolken- water- en rotspartijen, vaak gecombineerd met slanke vrouwengestalten. De bewogen lijnen waren een middel om emoties uit te drukken. Deze vormen zijn ook te zien bij de boekdrukkunst en bij decoratieve vormen van bijvoorbeeld trapleuningen, balkons en gevels. IJzer was namelijk geschikt om verwerkt te worden tot sierlijke gebogen vormen. Dat het in zoveel kunstvormen werd toegepast, kwam doordat het heel gebruikelijk was dat een architect ook meubels, zilver, glaswerken, wandversieringen en affiches ontwierp. De jugendstilkenmerken kwamen het meest tot uiting in de grafische kunst, waar de lijn het belangrijkste element is. De illustraties en de letters werden als één geheel ontworpen. Zo ontstond een combinatie van beeld en tekst. Jugendstilproducten hebben ook vaak Japanse kenmerken zoals lege ruimten en de waaiervorm.

13. Wie is Pablo Picasso? - Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso (Málaga, 25 oktober 1881 – Mougins, 8 april 1973) was een Spaans kunstschilder, tekenaar, beeldhouwer, grafisch kunstenaar, sieraadontwerper en keramist. Hij was een van de bekendste Spaanse kunstschilders.


Hij was onder andere kunstschilder, tekenaar, beeldhouwer, grafisch kunstenaar en keramist sieraadenontwerper 14. Waarom was zijn werk choquerend in die tijd? - Les Demoiselles d'Avignon Aan het eind van 1906 begon Picasso te werken aan een grote compositie: Les Demoiselles d'Avignon. Zijn typische manier waarop hij de vrouwenlichamen schilderde, de gezichten die beïnvloedt waren door Afrikaanse maskers zorgden ervoor dat het een controversieel werk werd. Toch borduurde Picasso duidelijk voort op een traditie, hij werd bij dit werk beïnvloedt door El Greco en ook door Cézanne. Het werk van Cézanne kreeg een steeds grotere invloed op Picasso, de oppervlakkige ruimte en de penseelvoering zoals die voorkomen in het werk van Cézanne waren vooral rond 1909 duidelijk herkenbaar in zijn werk. Picasso werkte in deze tijd nauw samen met zijn vriend Braque en samen met hem ontwikkelde hij een nieuwe stijl die bekend zou worden als Analytisch Kubisme. Hij gebruikte alle materialen die maar voorhanden waren: olieverf, inkt, krijt, pen, houtskool en hij schiep beelden uit ijzer, brons, gips, bladmetaal, steen en rommel uit prullenbakken en maakte gravures en lithografieën - de lijst is oneindig. Op late leeftijd begon Picasso met pottenbakken en paste hij geheel nieuwe technieken voor linoleumsneden toe. Voor Picasso was werken een manier van leven. Picasso's stijlen zijn net zo gevarieerd en hij wilde niet dat zijn kunst werd gezien in het licht van vooruitgang of ontwikkeling. Een groot deel van zijn leven werkte hij tegelijkertijd in verschillende stijlen en koos hij de stijl die paste bij een bepaalde stemming en waarmee hij die stemming het best tot uitdrukking kon brengen. Van het ene op het andere moment kon hij overstappen van een kubistische constructie op een klassieke lijntekening. 15. Wie is Gaudi (park guell)? - Antoni Gaudí i Cornet (Reus of Riudoms, 25 juni 1852 – Barcelona, 10 juni 1926) was een Catalaanse architect. Hij ontwierp rond 1900 markante gebouwen en objecten, vooral in Barcelona, waarvan de Sagrada Família het bekendste is. Hij wordt beschouwd als een grondlegger van de organische architectuur. Park Güell is een stadspark in Barcelona, in het Spaanse landsdeel Catalonië. Het is gelegen in het stadsdeel Gràcia in het noordoosten met een oppervlakte van 15 ha met dichte pijnbossen, lanen met palmen en een door bomen omzoomd plein. Een bonte bank (een reuzenslang) kronkelt door het park 16. Waar zet het modernisme zich tegen af? En hoe kwam dit? Het modernisme verzet zich tegen de traditionele opvattingen en vormen van kunst, architectuur, literatuur, geloof, sociale organisatie en het dagelijks leven. De moderne


roman, het moderne toneel, de architectuur en de poëzie moesten vernieuwd worden zodat zij de moderne geïndustrialiseerde maatschappij beter weerspiegelden. 17. Wie is Kandinsky? Welke stroming valt hij onder? Hoe kan je dat zien? Wassily Kandinsky (Russisch: Василий Васильевич Кандинский, Vasili Vasiljevitsj Kandinski) (Moskou, 4 december 1866 – Neuilly-sur-Seine, 13 december 1944) was een Russisch-Franse kunstschilder en graficus. Zijn schilderstijl behoorde aanvankelijk tot het expressionisme, soms ook wel gerekend tot het symbolisme. Kandinsky was een van de schilders die vorm en filosofische ondergrond gaf aan de abstracte kunst in het eerste kwart van de twintigste eeuw. De algemene stilistische kenmerken van het Expressionisme zijn gebruik van felle kleuren, royaal gebruik van verf en andere materialen en vereenvoudigde vormen. Binnen het Expressionisme zijn echter vele kunstenaarsgroepen te onderscheiden die bovengenoemde kenmerken in zich dragen. 18. Waarom hadden futuristen een hekel aan oude kunst uitingen? Het futurisme is een van oorsprong Italiaanse beweging en kunststroming van 1909 tot 1914, ontstaan uit het kubisme. Hoewel de futuristen het kubisme afwezen, was er een moeilijk te negeren correlatie tussen beide bewegingen. De Futuristen vonden dat kunst een directe uiting van vooruitstrevend hedendaags levensgevoel moest zijn en ze ontwierpen een visuele taal die dat volgens hen uitdrukte; de constructivistische kunstenaars die zich verbonden met de Russische revolutie eisten van de kunst dat ze zich inzette voor de goede zaak en daarmee haar 'l'art-pour-l'art' autonomie opgaf 19. Wat is het gedachtegoed van een dadaïst? De dadaïst acht het noodzakelijk om zich tegen de kunst uit te spreken, omdat hij door de oplichterij van kunst als morele veiligheidsklep heen kijkt. 20. Schilderden futuristen het verleden, het heden of de toekomst? Leg uit waarom. Enkele kenmerken van het futurisme zijn snelheid, energie, agressie, krachtige lijnen, vooruitgang en nieuwe technologie. De naam zegt het zelf al futurisme, futuristisch. Ze schilderen dus de toekomst. 21. Leg de volgende begrippen uit: A) Gaudi – Zie vraag 15 B) Burgoigie C) Iconen - Iconen behoren tot de Oosters-orthodoxe, de Oriëntaals-orthodoxe Kerk en de Oosters-katholieke Kerken en zijn onlosmakelijk verbonden met het kerkelijke en spirituele leven van deze kerken en hun gelovigen.


Tijdlijn Niels GS IV31KA