Issuu on Google+

H

YPERTENSION ight blood pressure

โรคความดันโลหิตสูง ภัยเงียบ ภัยเสี่ยง เลี่ยงได้ ถ้ารู้จักป้องกัน


H

YPERTENSION ight blood pressure

HYPERTENSION (High Blood Pressure) โรคความดันโลหิตสูง เรื่องและภาพ เบญจภรณ์ มาตรนอก


H

YPERTENSION ight blood pressure

โรคความดันโลหิตสูง

โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นภาวะทางการแพทย์ อย่างหนึ่ง โดยตรวจพบความดันโลหิตอยู่ในระดับที่สูงกว่าปกติเรื้อรัง อยู่เป็นเวลานาน โดยปกติ ค่าของความดันโลหิตมี 2 ตัว คือ ความดันโลหิตในหลอดเลือดแดงขณะที่หัวใจบีบตัว เรียกว่า “ ความดันโลหิตซีสโตลิค ” (ความดันโลหิตตัวบน) ความดันโลหิตในหลอดเลือดแดงขณะที่หัวใจคลายตัว เรียกว่า “ ความดันโลหิตไดแอสโตลิค” (ความดันโลหิตตัวล่าง) ค่าความดันปกติมีค่าประมาณ 120/70, 130/80 มม.ปรอท

ทั้งนี้องค์การอนามัยโลก กำ�หนดไว้ในปี 1999 ว่า “ผู้ใดก็ตามที่มีความดันโลหิตวัดได้มากกว่า 140/90 มม.ปรอท ถือว่า เป็น โรคความดันโลหิตสูง ”

1


H

YPERTENSION ight blood pressure

สาเหตุของโรค

โรคความดันโลหิตสูง มี 2 ประเภท คือ ประเภทที่ทราบสาเหตุและไม่ทราบสาเหตุ ผู้มีความดันโลหิตสูงส่วนใหญ่จะเริ่มในคนอายุประมาณ 35 ปี ถ้าเกิดในคนอายุน้อยมักจะทราบสาเหตุ แต่ส่วนใหญ่มักไม่ทราบสาเหตุ จึงโทษว่าเป็นเรื่องของพันธุกรรม ถ้าพ่อหรือแม่เป็นความดันโลหิตสูง ลูกก็มีโอกาสเป็นมากกว่า คนที่พ่อแม่ไม่เป็นความดันโลหิตสูงและสิ่งแวดล้อม เช่น ความเครียด การรับประทานอาหารเค็ม สูบบุหรี่ ไม่ได้ออกกำ�ลังกายก็เป็นสาเหตุของ โรคความดันโลหิตสูงได้เช่นกัน

เกลือ เกลือ เกลือบริสุทธิ์ 99.9 %

2

เกลือบริสุทธิ์ 99.9 %

โรคความดันโลหิตสูงมากกว่าร้อยละ 95 ไม่ทราบสาเหตุ


H

YPERTENSION ight blood pressure

ส่วนโรคความดันโลหิตสูงที่ทราบสาเหตุ แพทย์จะรักษาตามอาการ เช่น ความดันในกะโหลก ศีรษะสูง เนื่องมาจากมีเนื้องอกในสมอง ทำ�ให้ปวดศีรษะ ตามัว มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน จะทำ�ให้ ความดันสูงได้ ถ้าได้รับการรักษาโดยการผ่าตัดเอาเนื้องอกออก ความดันในกะโหลกศีรษะจะลดลง ความดันก็จะลงสู่ภาวะปกติิ โรคไต ไตวายเรื้อรัง ไม่สามารถรักษาได้ นอกจากผ่าตัดเปลี่ยนไต เมื่อผ่าตัดเปลี่ยนไต ความดันโลหิตสูงก็จะลดลงได้ นอกจากนี้การรับประทานยาที่ทำ�ให้เกิดความดันโลหิตสูงได้เช่นกัน เช่น รับประทานยาแก้ปวดไขข้อ ยาคุมกำ�เนิดที่รับประทานมานานกว่า 2 ปี ยาลดน้ำ�มูกที่แรง ๆ ยารักษา โรคเบาหวาน เป็นต้น

3


H

YPERTENSION ight blood pressure

อาการของโรค ผู้ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูง ระยะเริ่มแรกส่วนใหญ่จะไม่มีอาการ สำ�หรับรายที่มีอาการจะ รู้สึกมึนงง ตาพร่ามัว ปวดศีรษะตรงท้ายทอยตอนตื่นนอน เหนื่อยง่าย แน่นหน้าอก นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย บางรายเลือดกำ�เดาออกบ่อยๆ ได้ยินเสียงดังในหู มีอาการเวียนศีรษะ การเต้นของชีพจรผิด ปกติ หงุดหงิดง่าย ขาบวม เป็นต้น อาการดังกล่าวอาจเกิดจากโรคอื่นได้อีกหลายโรค และที่สำ�คัญที่สุดความดันโลหิตสูงบางรายอาจ ไม่มีอาการใดเลยก็ได้ นอกจากตรวจวัดด้วยเครื่องมือแพทย์จึงจะทราบ ฉะนั้นหากสงสัยว่าเป็นโรคนี้หรือ มีอายุเกิน 35 ปี

ควรตรวจวัดความดันโลหิต อย่างน้อยปีละ 1 – 2 ครั้ง

4


H

YPERTENSION ight blood pressure

โรคแทรกซ้อนจากความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงหาก ไม่ได้รับการรักษาอาจจะส่งผลแทรกซ้อนต่อ อวัยวะต่าง ๆ ทำ�ให้เกิดโรคต่าง ๆ ได้ คือ -สมอง อาจทำ�ให้เส้นโลหิตในสมองตีบหรือ แตก ทำ�ให้เป็นโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต -หัวใจ อาจทำ�ให้เกิดหลอดเลือดหัวใจตีบ เกิดอาการเจ็บหน้าอกและกล้ามเนื้อหัวใจตาย หรือหากหลอดเลือดที่หัวใจอุดตัน เลือดไปเลี้ยง หัวใจไม่พอทำ�ให้หัวใจวายได้ -ไต ไตมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนตัวหนึ่งที่กระตุ้น ไขกระดูกในการสร้างเม็ดเลือดแดง หากไตเสื่อมก็ทำ�ให้การสร้างฮอร์โมนลดลง ถ้าเป็นโรคความดันโลหิตสูงมานาน ก็จะทำ�ให้ หลอดเลือดเสื่อมทั่วร่างกาย ทำ�ให้คนไข้ซีด ขาบวม เหนื่อยง่าย และอาจเกิดภาวะไตวายได้ -ตา ตาจะพร่ามัว -สำ�หรับความดันโลหิตสูงในหญิงตั้งครรภ์ จะมีอันตรายทั้งเด็กและแม่ อาจทำ�ให้คลอด ก่อนกำ�หนดหรือชักได้ เพราะฉะนั้นหญิง มีครรภ์ควรมีการฝากท้อง ซึ่งจะต้องได้รับการ วัดความดันโลหิตทุกครั้งที่มาตรวจ

5


H

YPERTENSION ight blood pressure

การรักษา สำ�หรับการรักษา โรคความดันโลหิตสูง มี 2 ทางเลือกด้วยกัน คือ การใช้ยา และไม่ใช้ยา ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ที่เริ่มรู้ตัวว่าเป็น แพทย์จะสามารถรักษาโรคความดันโลหิตสูง ได้โดยป้องกันไม่ให้เกิดโรคแทรกซ้อน แต่สำ�หรับผู้ที่มีโรคแทรกซ้อนร่วมด้วย แพทย์จะต้องให้ยาและ พยายามควบคุมระดับความดันให้อยู่ในเกณฑ์ที่ปกติ

6


การป้องกัน

H

YPERTENSION ight blood pressure

ควบคุมน้�ำ หนักให้อยูใ่ นเกณฑ์ปกติ หากอ้วนให้รีบลดน้ำ�หนัก รับประทานอาหารที่มีเกลือต่ำ�

เกลือ

เกลือบริสุทธิ์ 99.9 %

จัดการเรื่องความเครียด

งดหรือลดปริมาณแอลกอฮอล์ ให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม

งดสูบบุหรี่ เป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุด*

ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับยาที่ใช้อยู่ เพราะมียาบางตัวทำ�ให้เกิด ความดันโลหิตสูง

ออกกำ�ลังกายอย่างสม่ำ�เสมอ

รับประทานอาหารที่มีคุณภาพ โดยการลดอาหารเค็ม อาหารมัน และเพิ่มผัก ผลไม้

7


ของหวาน ถั่ว

นมจืด

ไขมัน

อาหารทะเล

ธัญญาหาร

ผักและผลไม้

ปิรามิดแสดงปริมาณอาหารที่ควรรับประทานเพื่อห่างไกลจากโรคความดันโลหิตสูง

8


FAT BODY

DIE

HEART PEOPLE

FOOD

LOW

FAT

FAT

HEART

WEIGHT

DIETING

AT TACT

WEIGHT BODYDIE DIET PRESSURE

FAT

คนอ้วนมีโอกาสเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าคนปกติ

9


140 90 ผู้ที่มีความดันโลหิตมากกว่า

มม.ปรอท

เป็น

โรคความดันโลหิตสูง


Hypertension