Page 1

Hoofdstuk 1: inleiding in het socialezekerheidsrecht 1.1

Inleiding

Sociale zekerheid biedt door de overheid inkomenszekerheid als mensen bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen werken. Dit wordt ook wel de waarborgfunctie genoemd. De andere kant van sociale zekerheid is de activeringsfunctie. Verwacht wordt dat eenieder meedoet binnen de sociale zekerheid. Bijvoorbeeld door werk te zoeken bij een WW-uitkering. Sociale zekerheid is het publieke stelsel dat het geheel van voorzieningen omvat die tot doel hebben het waarborgen van de financiĂŤle zekerheid van burgers en hen te activeren. Socialezekerheidsrecht is het stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de sociale zekerheid. Een recht is het krijgen van bijvoorbeeld een WW-uitkering. Een plicht is bijvoorbeeld de premiebetaling.

1.2

Het stelsel van sociale zekerheid

Het stelsel van sociale zekerheid heeft een grote hoeveelheid wetten en is ingewikkeld. Het volgende onderscheid wordt gemaakt: 1. Sociale verzekeringen; en 2. Sociale voorzieningen. Het verschil hierin zit veelal in de financiering. Voor de verzekeringen (behalve kinderbijslag) betaal je premie en voor de voorzieningen niet. Dit wordt betaald uit belastingopbrengsten. Maar ook een deel van de (volks-)verzekeringen wordt mede uit deze algemene middelen gefinancierd. Een bijzondere groep vormen de gemoedsbezwaarden (bijv. art. 2 lid 2 sub b Zorgverzekeringswet). De gemoedsbezwaarden zijn ontgeven van betalingen van premies in verband met hun levensovertuiging. Via een omweg betalen zij meer belasting en behouden ze het recht op verzekering. De hoogte van premies wordt jaarlijks vastgesteld en is afhankelijk van leeftijd en inkomen. Verdient iemand veel, dan hoeft boven een bepaalde inkomensgrens geen premie te worden betaald. Binnen de sociale verzekeringen is een tweedeling: a. De werknemersverzekeringen; en b. De volksverzekeringen. Bij de werknemersverzekeringen is de verzekerde een werknemer. Dit is de natuurlijke persoon die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet heeft bereikt en in een privaat- of publiekrechtelijke dienstbetrekking staat. Een dienstbetrekking is er als er een arbeidsovereenkomst is waarbij 1) de werknemer verplicht is door de werkgever om arbeid te verrichten; 2) de werkgever loon betaalt; en 3) de werknemer tot de werkgever in een gezagsverhouding staat (art. 7:610 BW). Bij volksverzekeringen gaat het meestal om een ingezetene, iemand die in Nederland woont. Ook vallen mensen die bijvoorbeeld in BelgiĂŤ wonen, maar in Nederland werken onder de volksverzekeringen. De werknemersverzekeringen worden uitgevoerd door het UWV en de meeste volksverzekeringen door de Sociale Verzekeringsbank (SVB).


1.2.1. Digitaal klantdossier Als iemand een aanvraag doet voor een uitkering, vraagt de uitvoeringsinstantie één keer naar de gegevens. Deze worden opgeslagen in een Digitaal Klantdossier (DGK). De medewerker van de instantie kan deze gegevens opvragen via Suwinet. Voor het bepalen of iemand recht heeft op een uitkering wordt van deze gegevens uitgegaan. De klant wordt beschermd middels de Wet bescherming persoonsgegevens. Vanaf 25 mei 2018 gaat de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) gelden. Vanaf die datum geldt in de hele EU dezelfde privacy wetgeving. De klant kan zelf met een DigiD ook het dossier inkijken op de site van het UWV.

1.3

Rechtsbescherming

Wanneer een aanvraag voor bijvoorbeeld kinderbijslag wordt afgewezen, wil de betrokkene graag rechtsmiddelen gebruiken die tot zijn beschikking staan. Meestal wordt de Awb gevolgd. Een belangrijke uitzondering hierop zijn de Zvw- geschillen. Deze worden door de burgerlijke rechter afgedaan in verband met de privaatrechtelijke structuur van de Zvw. Voor het socialezekerheidsrecht is binnen het bestuursrecht een aantal elementen van belang: 1. Geen verplichte procesvertegenwoordiging.  Klant kan zelf naar de bestuursrechter stappen en zijn woord doen. De wetgever probeert zo de rechtsbescherming laagdrempelig te houden. 2. Besluit, bestuursorgaan en belanghebbende.  Zoals we bij bestuursrecht hebben geleerd kan tegen een besluit bezwaar gemaakt worden. Daarom is het ook in het socialezekerheidsrecht belangrijk te kijken wanneer er sprake is van een besluit en of er aan de eisen van belanghebbende wordt voldaan. 3. Bezwaar en bestuursrechter.  Er moet eerst bezwaar worden gemaakt voordat de klant naar de bestuursrechter kan stappen. Dit moet binnen zes weken. Geschillen  Uitkeringen  Tw  Wlz  Wmo 2015 Bezwaar Rechtbank (bestuursrechter) Centrale Raad van Beroep Hoge Raad

Geschillen  Zorgtoeslag  Wet KB

Geschillen  Zvw

Bezwaar Rechtbank (bestuursrechter) Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State Geen Hoge Raad

Geen bezwaar Rechtbank (burgerlijke rechter) Gerechtshof Hoge Raad

Hoofdstuk 2: Kinderen 2.1

Inleiding

Kindregelingen zijn regelingen die een financiële tegemoetkoming geven aan een huishouden met één of meerdere kinderen. Er zijn vier kindregelingen: 1. Kinderbijslag 2. Kindgebonden budget 3. Kinderopvangtoeslag 4. Inkomensafhankelijke combinatiekorting Wij bespreken alleen de kinderbijslag en het kindgebonden budget.


De belangrijkste is kinderbijslag. De Algemene Kinderbijslagwet (AKW) trad in 1963 in werking. Het recht op kinderbijslag is inkomens- en vermogensonafhankelijk. De AKW wordt bij de volksverzekeringen geplaatst.

2.2

Uitvoering en aanvraag

De AKW is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de SVB (art. 34 Wet SUWI jo. Art. 14 AKW). Kinderbijslag hoeft maar één keer te worden aangevraagd, zoals bij vestiging in Nederland of bij de geboorte. De SVB wordt automatisch op de hoogte gesteld van de geboorte van een kind. Er wordt dan een aanvraagformulier naar de ouders gestuurd. De kinderbijslag kan schriftelijk of digitaal via Mijn SVB worden aangevraagd, waarop de SVB vaststelt of er recht op kinderbijslag is (art. 14 lid 1-2 AKW).

2.3

Voorwaarden

Het recht op kinderbijslag komt aan de verzorger(s) toe, niet aan het kind. Als bijvoorbeeld een grootouder voor het kind zorgt kan die de kinderbijslag aanvragen. Voorwaarden voor het recht op kinderbijslag zijn: 1. Behoren tot de kring van verzekerden (art. 6 AKW). 2. Een kind dat jonger is dan achttien jaar en dat: a. tot het huishouden van de verzekerde behoort; of b. door de verzekerde wordt onderhouden (art. 7 lid 1 AKW).

Voorwaarde 1: kring van verzekerden De grootste groep verzorgers van kinderen die tot de kring van verzekerden behoort, is de ingezetene (art. 6 lid 1 sub a AWK). Ingezetene is degene die in Nederland woont (art. 2 AKW). Waar iemand woont, wordt naar de omstandigheden beoordeelt (art. 3 lid 1 AKW). Per individueel geval wordt beoordeeld of iemand verzekerde is. Een kleinere groep zijn degenen die geen ingezetene zijn, maar in Nederland werken (art. 6 lid 1 sub b AKW). Ook vreemdelingen die rechtmatig in Nederland verblijven zijn verzekerd voor de AKW (art. 6 lid 2-4 AKW).

Voorwaarde 2: kind jonger dan 18 jaar en tot het huishouden van verzekerde behoort of door verzekerde wordt onderhouden Belangrijk is de kosten die voor het kind worden gemaakt, daar is de kinderbijslag natuurlijk voor. De wet maakt een tweedeling, namelijk het kind dat jonger is dan achttien jaar en dat: a. Tot het huishouden van de verzekerde behoort (art. 7 lid 1 sub a AKW); of b. Door de verzekerde wordt onderhouden (art. 7 lid 1 sub b AKW). Bij een kind jonger dan achttien jaar dat thuis woont gaat de SVB er automatisch vanuit dat de verzekerde voor de kosten van het kind opdraait. Thuis wonen en dus tot het huishouden behoren, betekent onder meer dat het merendeel van de nachten per week thuis wordt doorgebracht. Voor kinderen van zestien of zeventien jaar gelden wel extra voorwaarden (art. 7 lid 2 AKW). De verzekerde krijgt kinderbijslag als de zestien- of zeventienjarige:   

Onderwijs in Nederland volgt om een startkwalificatie te halen (art. 7 lid 2 sub a AKW); Een vergelijkbare opleiding als voor het behalen van een startkwalificatie in het buitenland volgt (art. 7 lid 2 sub b AKW); Van bovenstaande is vrijgesteld omdat hij bijvoorbeeld zwaar gehandicapt is (art. 7 lid 2 sub a-b AKW) of;

Preview szr  
Preview szr  
Advertisement