Page 93

Bình giảng

Thế gian, cuộc sống chẳng ở bên ngoài; tất cả đều dầy đặc, đều bế tắc Sợ hãi, bất an – biết bao giờ những tâm trạng này mới hết Xung quanh gió mát bạt ca-sa. 我恐逃之逃不得 大方之外皆充塞 忙忙擾擾知何窮 八面清風惹衣裓 Ngã khủng đào chi đào bất đắc Đại phương chi ngoại giai sung tắc Mang mang nhiễu nhiễu tri hà cùng Bát diện thanh phong nhạ y cức. Các ngươi thấy đấy. Ngay cả trạng thái loã lộ, đỏ loét vừa được rưới nước cho tươi tốt cũng như chẳng có một mảy may tật hoạn nào – nó cũng chưa phải là tiêu chuẩn tối cao. Nhưng, cuối cùng thì thế nào mới đúng? Hãy xem và tiếp nhận những gì được viết sau đây! »Đáng thương thay Thuấn-nhã-đa – chúng ta khảy tay, ngươi biến mất.« Phạn ngữ Thuấnnhã-đa14 có nghĩa là vị thần hư không, lấy hư không làm thể;15 Thuấn-nhã-đa này không có thân, nhưng lại có cảm xúc; và chỉ vì được Phật quang chiếu rọi nên hắn mới xuất hiện có thân thể. Nếu ngươi được như ông thần Thuấn-nhã-đa này thì lúc ấy chính là lúc Tuyết Đậu búng tay cho ngươi biến mất và sau đó than tiếc.16 Cuối cùng Sư lại nói: »Chớ có động đậy! Động đậy ăn ba mươi gậy!« Nhưng nếu có ai đó động đậy thì sao? Như vậy thì thanh thiên bạch nhật hắn lại mở mắt to ra mà ngủ.

Bình giảng Vân Môn, Đại đệ tử của Tuyết Phong Tuyết Đậu đặt hình tượng Bồ-đề Đạt-ma tôn kính ngay vào đầu tập tụng cổ của mình. Sau đó, Sư bước xuống nhiều bậc thang thế hệ, thậm chí bỏ qua ngay vị Tổ quan trọng thứ sáu là Huệ Năng, chú trọng đến một trong hai nhánh thiền quan trọng xuất phát từ Lục tổ, dòng thiền của Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng với Đại đệ tử là Mã Tổ (công án thứ ba). Trong công án thứ tư thì Sư lại lưu tâm đến nhánh thiền thứ hai xuất phát từ Thiền sư Thanh Nguyên Hành Tư, với Đức Sơn Tuyên Giám là nhân vật chính, đếm theo bậc thang thế hệ bắt đầu từ Bồ-đề Đạt-ma đã là bậc thứ mười một. Và sự việc rất rõ ràng là Tuyết Đậu theo đuổi nhánh thiền thứ hai này rất sát. Sau Đức Sơn thì đến Tuyết Phong và, trong bản công án thứ sáu này, vị đệ tử siêu đẳng nhất của Tuyết Phong là Vân Môn được nhắc đến tường tận. Như vậy thì chúng ta đã đạt đến bậc thang thứ mười ba, ngay nhánh thiền trực tiếp dẫn đến Tuyết Đậu, người kế thừa Vân Môn thế hệ thứ mười sáu. Nếu lưu ý đến việc nhiều bạn đồng học cũng như nhiều đệ tử khác của Vân Môn được nhắc đến trong tập công án này, chúng ta sẽ thấy: trong ban hợp xướng của những vị Đại sư thì Tuyết Đậu chọn lựa chính những vị có tiếng nói quen thuộc nhất đối với mình, trong tông môn của mình. Nhưng, nhìn tổng quát thì Sư chẳng chú trọng đến ai khác nhiều hơn là Vân Môn, được cử làm nhân vật chính trong Bích Nham lục này không dưới mười tám lần. Nếu cuộc đời hoằng hoá của Tuyết Phong vượt quá nhà Đường hai năm thì giờ đây, cuộc đời Vân Môn rơi vào đúng ngay thời kì loạn lạc của dân tộc Hán trước khi đất nước được thống nhất lại bởi nhà Tống vào năm 960. Chỉ một điều lạ là trong những ngữ lục được lưu truyền đến ngày nay, người ta không tìm thấy tin tức chính xác nào về năm sinh của Vân Môn. Một học giả người Nhật là Tokiwa Daijō17 trong khi nghiên cứu những thánh tích Phật giáo tại 14 15

◊ Là cách phiên âm của chữ Śūnyatā; dịch nghĩa là Không tính. Đây quả là một sự hiểu lầm của người Hoa. Śūnyatā có gốc từ hình dung từ śūnya = trống không. Như vậy có nghĩa là Không tính. Viên Ngộ tiếp tục diễn giảng quan điểm của mình. 16 Hành động búng tay thường được hiểu dưới hai nghĩa. Đầu tiên thì nó được dùng để khiến người khác chú ý đến, ví dụ như trong trường hợp bước qua cửa vào nhà; nói chung là kêu gọi hoặc cảnh cáo người khác. Người ta cũng có thể búng tay mạnh bạo hơn để cản trở, xua đuổi những gì không muốn mà đến, và trong ý nghĩa này, Tuyết Đậu sử dụng chữ »đàn chỉ«, nghĩa là búng tay cho biến mất. 17 ◊ Thường Bàn Đại Định (常 盤 大 定).

93

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Advertisement