Page 91

Bình xướng về kệ tụng

sáng tỏ tất cả để mọi người có thể thấy được: »Vất bỏ một, nhưng lại bắt được bảy.« Kị nhất là chỉ để ý đến ngôn cú mà làm kế sinh nhai. Vì sao? Bánh của rợ Hồ có mùi vị nào hay không? [Đáp: chẳng có! Cũng tương tự như thế: ngôn cú, văn tự tự chúng chẳng mang ý nghĩa gì. Tất cả đều phải được hiểu từ tâm thức tổng quát của người đang nói.] Người ta thường lạc vào ý thức của họ, nhưng đây lại là nơi mà mọi người nên hướng tâm thức về những gì đi trước ngôn cú. Và chỉ từ đó mà người ta mới có thể hiểu được [những gì Tuyết Đậu muốn trình bày]. Nơi Đại dụng hiện tiền thì kiến giải chân chính sẽ tự nhiên xuất hiện. Chính vì vậy mà ông lão dòng họ Thích-ca sau khi thành đạo tại xứ Ma-kiệt-đề ba tuần liên tiếp ôm ấp mối suy nghĩ như sau: »Tướng tịch diệt của chư pháp ta không thể nào trình bày bằng ngôn ngữ. Hay hơn hết là ta chẳng thuyết pháp, thay vào đó mà mau chóng nhập niếtbàn.« Về điểm này [tịch diệt tướng, tính không của chư pháp] thì mở miệng nói cũng hoàn toàn vô ích. Hoàn toàn chẳng đạt được gì cả! Mặc dù tư duy như thế nhưng ngài vẫn dùng phương tiện giáo hoá, vì năm vị tỉ-khâu thuyết pháp và từ đó trở đi, vì chúng sinh giảng dạy trong suốt ba trăm sáu mươi pháp hội.6 Đối với ngài thì tất cả những thứ này lúc nào cũng chỉ là phương tiện.7 Chỉ trong ý nghĩa này mà ngài đã từ khước châu báu, cởi bỏ ngự phục, mặc áo chắp vá nhem nhúa, bất đắc dĩ lập đệ nhị nghĩa môn, thuyết pháp thiển cận để có thể dẫn dụ chúng sinh. Nếu ngài thật sự dạy người toàn vẹn sự thật hướng thượng thì tận đại địa chẳng có thể tìm thấy một hoặc nửa người nào [có thể hiểu được giáo lí của mình]. Các ngươi thử nói xem: Câu đầu của bài kệ này muốn nói gì? Nơi đây Tuyết Đậu đã hé mở ý nghĩa [của những câu nói của Vân Môn] đôi chút để mọi người có thể nhìn thấy. Các ngươi trên chẳng thấy có Phật, dưới chẳng thấy chúng sinh, ngoài chẳng thấy sơn hà đại địa, trong chẳng thấy có các giác quan thấy, nghe, nhận thức. Sự việc ở đây tương tự như một người nào đó đã chết một cái chết lớn, nhưng sau đó lại tìm thấy cuộc sống. Được mất, tốt xấu, tất cả đều được ông ta chắp thành một mảnh, và sau đó, nếu còn những gì đơn chiếc đến với mình thì ông ấy chẳng còn gì để phản đối cả. Nếu các ngươi đã đạt được như thế thì sau này không bao giờ có thể làm sai trong cuộc sống hằng ngày. Hãy xem những gì được nói ở đây: Vất bỏ một, nhưng lại bắt được bảy Trên dưới, bốn phương, xung quanh – chẳng có gì có thể so sánh Nếu các ngươi thấu đắc câu thứ nhất thì sau đó cũng sẽ hiểu được câu hai: Trên dưới, bốn phương, xung quanh – chẳng có gì có thể so sánh. Sâm la vạn tượng, loài người, thú vật lần lượt trình bày toàn tự kỉ gia phong cho ngươi xem. Vì vậy mới nói:8 Chính trong vạn tượng – độc duy rõ ràng Chỉ người tự nhận mới thấy nó là thật, là gần Khi xưa ta lầm tìm bên ngoài, tìm của người Bây giờ mới thấy: Ta lúc ấy như một khối băng trong lò. 萬象之中獨露身 惟人自肯乃方親 昔年謬向途中覓 今日看如火裏氷 Vạn tượng chi trung độc lộ thân Duy nhân tự khẳng nãi phương thân Tích niên mậu hướng đồ trung mịch Kim nhật khán như hoả lí băng. »Trên trời dưới đất chỉ có ta là đáng được tôn kính«9 6

Công án 14 và 15 sẽ lấy cuộc đời hoằng hoá của đức Phật cũng như toàn bộ hệ thống giáo pháp của ngài làm chủ đề. 7 Phạn ngữ: upāya; gọi đầy đủ là Thiện xảo phương tiện (s: upāya-kauśalya), là những kĩ xảo, phương pháp tạm thời giúp người mê dễ thâm nhập, để họ ít nhất có thể đến trước ngưỡng cửa chân lí. 8 Một bài kệ nổi danh của Thiền sư Trường Khánh Huệ Lăng, cũng là một môn đệ của Tuyết Phong, được sáng tác sau khi Sư đại ngộ, đạt được trình độ của thầy mình. 9 天 上 天 下 惟 我 獨 尊; Theo truyền thuyết sùng tín thì đây chính là lời phát biểu của đức Phật ngay sau khi ngài đản sinh, được lời thuỳ thị của công án kế đến xem là biểu thị của một sự việc bất khả thuyết, siêu việt mọi ngôn từ nhân thế. Viên Ngộ trích dẫn lời này ngay đây vì nó đưa ra lời mật giải về dòng kệ đầu »Vạn tượng chi trung độc lộ thân« của sư Huệ Lăng.

91

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Advertisement