Page 74

Tắc thứ tư: Đức Sơn cặp áo dọ hỏi

động, lòng nhân ái trung trực, trí huệ siêu việt của bậc thầy, của một người mà Sư – lúc này phải tự thú – trước đây muốn đưa ra làm trò đùa vì không nhận ra tài năng xuất chúng của ông ta. Nhưng cũng ngay trong khoảnh khắc này, ngay lúc Sư nhìn nhận lỗi lầm thì đã trở lại chính Đức Sơn, một du tăng cảm nhận được mức độ vinh hoa của Phật quả, chỉ muốn đến xem có sự việc nào tương tự trên đỉnh Qui sơn hay không. Sư đã thấy, đã rõ, và mục đích của cuộc hành cước đã đạt. Không cần nói thêm gì cả; ngôn ngữ chỉ có thể làm hao tổn những gì Sư đã chứng kiến. Sư cũng không thể nào để Qui Sơn thật sự đối đầu mình bằng phất tử, để ông ta lấy dấu hiệu của tài năng toàn vẹn bức áp mình. Sau đó thì Sư hoàn toàn nằm trong lòng tay của Qui Sơn, sa vào lưới của Qui Sơn và niềm an vui tự do tự tại thế là xong. Bởi vì, tương tự như trường hợp Sư chứng kiến một vị Đại thiền Sư trước mặt ngay lúc này, Sư cũng rõ là mình hệ thuộc vào một chủng loại khác, lối sống ẩn cư tuyệt đối của Long Đàm cũng như nghệ thuật hoằng hoá vô ngôn của ông ta không phù hợp với cách giáo hoá mở rộng của Qui Sơn. Và bản lĩnh của Đức Sơn lúc này nằm ở chỗ: Sư hoát nhiên rõ được tất cả những gì vừa nói ngay lập tức mà không cần phải đắn đo suy nghĩ gì cả, ngay trước khi Qui Sơn đưa tay toan nắm phất tử, một tiếng quát Hô! vang rền xuất phát từ tận đáy lòng, Sư tự tìm thấy chính mình, và với tư cách của một Đức Sơn đích thật, Sư không quấy nhiễu gì thêm, chỉ thận trọng phủi từng hạt bụi cuối cùng còn sót lại của Qui Sơn rồi ra đi. Tiếng quát Hô! bây giờ cũng còn là một tiếng hét đầy năng lực rất được chuộng tại Trung Hoa; người ta lấy nó để bắt đầu những mệnh lệnh như: Im lặng! Dừng lại! Thời xưa nó có thể mang âm Hốt! hoặc thô hơn một ít là Chốt, bởi vì người Nhật – tương tự mỗi dân tộc khác khi lấy một chữ ngoại ngữ nào đó rồi đọc theo tiếng của mình –, họ đọc trại thành Katt' hoặc Katsu, một cách đọc vẫn còn phổ biến trong Thiền tông tại Nhật và người ta cũng không quên gán vào tiếng quát này rất nhiều điều bí ẩn. Quả như vậy, qua ví dụ của Đức Sơn, chúng ta có thể biết là tiếng quát của Sư hàm chứa nhiều, nhiều hơn những gì chúng ta có thể phân tích được. Không phải vô lí mà tiếng quát Hô! này được xem là sự bùng dậy của sự việc tối thượng, là lời phát biểu của tự tính thanh tịnh, xuất hiện ở những nơi ngôn ngữ bình thường không thể tiếp cận, ở những nơi mà người ta muốn xua tan tức thì những ý nghĩ nông cạn bằng nguồn năng lực mãnh liệt từ tận đáy lòng. Đoạn kịch thứ hai này cũng được Tuyết Đậu chấm dứt bằng câu trước ngữ: Khám phá rồi! Và một lần nữa, Viên Ngộ chỉ tay cảnh cáo: Sai! Đúng! Điểm! Cho việc quán sát phân biệt thì phần thứ hai càng chỉ rõ hơn thế đứng của hai vị. Viên Ngộ ám chỉ sự việc này qua ẩn dụ. Sư ví Qui Sơn như con cọp, vồ bắt một cách nhẹ nhàng tất cả những gì đến gần mình, và ngược lại, Đức Sơn là con rồng, uốn lượn ngoạn mục trên không trung, xua tan mây mù. Rồng và cọp được xem là biểu tượng của hai đối thủ rất khác biệt nhau, nhưng đồng tài đồng lực. Con nào cũng sống trong cõi riêng của mình, là chúa tể của cõi này, và vì vậy, khi chúng đối đầu nhau thì dù có tấn công, tranh đấu nhau thế nào đi nữa, cuộc chiến lúc nào cũng chấm dứt bất phân thắng bại. Như vậy thì với ẩn dụ này, Viên Ngộ muốn trao vinh dự đến cả hai bên. Phần thứ ba của kịch bản ba đoạn này đưa ra một cảnh tượng hậu quả để củng cố lại những rối loạn được gây ra trong phần hai. Qua một câu hỏi, một câu hỏi chẳng phải là câu hỏi đối với mình, Qui Sơn phải xác nhận rằng, ngay cả những đệ tử giỏi nhất của mình cũng không khôn thêm được qua những cảnh tượng mà họ đã đích thân chứng kiến. Họ rối loạn tâm thần, chỉ có thể tường thuật lại những gì đã thấy. Một vị khách ngông nghênh bất lịch sự chưa từng thấy, cảnh tượng có vẻ như bất lực, thất bại của vị thầy làm họ tê liệt, đứng trước hai nghi hoặc nan giải. Phong cách giúp đệ tử nhìn nhận sự việc đúng đắn rất tế nhị, nhân ái và tinh anh của Qui Sơn cho thấy rằng, Sư quả xứng đáng là bậc thầy. Mặc dù Sư có cơ hội để trước hết giải thích tư thái của mình, Sư chẳng buồn nói về mình một câu nào. Đối với Sư thì đã đủ khi chỉ cho chúng đệ tử cõi tâm thức của Đức Sơn. Và sau đó họ sẽ có khả năng nhìn vượt qua những mối nghi vấn mà Sư đã tạo ra qua cử chỉ của mình. Vị khách kì đặc này xử sự như vậy bởi vì ông ta bị lôi cuốn rất mạnh bởi sự việc hướng thượng; những gì người khác tìm kiếm khó khăn, chúng chiếm bắt ông ta rất mãnh liệt. Ông ta hoàn toàn muốn vượt khỏi miền đồng bằng hạ lưu; chỉ những đỉnh cô phong với những chóp đá lạnh buốt chống trời mới có thể thu hút được ông ta. Ông ấy sẽ cương quyết theo đuổi con đường hướng thượng siêu việt thế giới hiện hữu, cho đến lúc an trú ở cõi vô sắc vô tướng, và bài bác tất cả những ngôn cú văn tự – ngay cả những lời dạy của chư Phật Tổ – xem chúng chỉ là rác rưởi của những gì bất khả thuyết.

74

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Advertisement