Page 141

Trước ngữ về kệ tụng

咦 Kim ô cấp, ngọc thố tốc Thiện ứng hà tằng hữu khinh xúc Triển sự đầu cơ kiến Động Sơn Bả miết manh qui nhập không cốc »Hoa thốc thốc cẩm thốc thốc« »Nam địa trúc hề Bắc địa mộc« Nhân tư Trường Khánh Lục Đại phu Giải đạo hợp tiếu bất hợp khốc Di! Trước ngữ về kệ tụng »Như chim vàng bay cấp bách« [mặt trời] – Con mắt bên trái nặng nửa cân. – Con Diêu nhanh nhất bay cũng chẳng kịp ông ta. – Và họ đặt thân vào đống lửa một cách mù quáng. [Họ, loài người, chẳng biết tất cả đang cháy rực, tất cả chỉ là những khoảnh khắc.] »Như thỏ nhanh nhẹn trên cung trăng.« [Là chính mặt trăng trên quĩ đạo hằng ngày. Chu kì chạy vòng quanh trái đất của mặt trăng ăn khớp với chu kì của mặt trời: Vào ngày rằm, mặt trời vừa xuống bên Tây thì mặt trăng đã mọc bên Đông.] – …, con mắt bên phải nặng tám lạng. [Mắt trái nửa cân thì mắt phải tám lạng – một ví dụ, tương tự như trường hợp mặt trời mặt trăng, chiếu rọi mối quan hệ có qui tắc giữa câu hỏi của vị tăng và câu trả lời của Động Sơn: Câu hỏi chứa đựng điểm bí mật của Phật-đà, câu trả lời cũng như vậy: Cả hai đều cân xứng, cả hai đều hệ thuộc lẫn nhau, vì vậy mà Động Sơn trả lời câu hỏi ngay tức thì, chẳng cần đắn đo thêm gì cả.] – Họ đang làm ổ trong cung của Hằng Nga. [Họ, loài người, phô bày điểm si mê của chính mình với niềm tin vào cung trăng. Hằng Nga, vợ của nhà bắn cung tài tình là Hậu Nghệ, theo truyền thuyết đã trộm lấy thuốc trường sinh của chồng mình, vốn được Tây Vương mẫu tặng. Hằng Nga uống và trở thành bất tử, thoát lên cung trăng làm nguyệt tinh. Theo Viên Ngộ thì đây chính là cái »ổ bất tử« mà loài người trong trạng thái si mê mơ tưởng đến.] »Câu ứng đáp hay chưa từng đụng phớt qua.« – Như nhịp gõ vào chuông, như tiếng vọng trong thung lũng. [Với câu trả lời của mình, Động Sơn, đã nhìn thấu suốt vị tăng, bắn trúng ngay quả tim của ông ta, làm Phật tính của ông hốt nhiên vang vọng như chuông đồng.] »Nếu các ngươi nắm lấy câu nói của Động Sơn kéo rộng ra, rồi đoán non đoán già.« – Nếu các ngươi sơ ý mà nhìn lầm vào hoa cân nằm ở trục thay vì nhìn vào đòn cân [nơi ta có thể đọc được trọng lượng; nghĩa là: Nếu ngươi suy nghĩ và nhai đi nhai lại ›gai‹ và ›ba cân‹, thay vì nghĩ đến chính mình và bản phận của mình]. – Nhưng không phải chính Xà-lê cũng làm như vậy hay sao? »Thì một cặp rùa kéo nhau xuống núi – con què, con đui.« [Nguyên bản chữ Hán còn trình bày kĩ hơn: Một con rùa biển què và một con rùa đất mù cùng nhau đi xuống thung lũng sâu. Người ta biết trước là với tư chất vụng về thô thiển như thế, chúng không bao giờ tìm đường quay trở lại. Chúng sẽ lạc đường vô phương cứu chữa. Những người tìm cách hiểu câu ›ba cân gai‹ của Động Sơn bằng tình tư ý lượng cũng sẽ gặp hoàn cảnh như cặp rùa trên.] – Tuyết Đậu nên tự chỉ trích mình nơi này! – Từ một hố đất không thể nào sinh ra những loại đất khác nhau. – Ai đã bắn chết con chim diêu của ngươi? [Ai đã cướp đi cái nhìn tự nhiên nhắm thẳng vào mục đích của ngươi? Nào ai khác hơn là chính ngươi?] »Hoa dầy đặc Xuân thì, Thu choàng trong áo gấm.« [Với dòng kệ này và dòng kệ tiếp theo sau, Tuyết Đậu trích dẫn lời của thầy mình là Trí Môn về câu ›ba cân gai‹ của Động Sơn; xem bên dưới!] – Một công án thành hai. [Trước hết, Tuyết Đậu dẫn câu ›ba cân gai‹ của Động Sơn, và giờ đây, thắng cảnh tuyệt vời trong thiên nhiên.] – Nhưng, lời kết án của quan toà dành cho cả hai nằm trên một tờ giấy. – Nó lúc nào cũng như vậy. »Trúc gầy ở đất Nam, bóng cây tại đất Bắc.« – Ngay đây một công án trở thành ba. – Một công án thành bốn. – Trên đầu lại đặt thêm một cái đầu! [Bởi vì, nếu đã hiểu được ý nghĩa của ›ba cân gai‹ thì tất cả những ranh giới đều sụp đổ, tất cả những đập chắn đều mở toang, tất cả những gì xung quanh đều hiển hiện rực rỡ!]

141

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Advertisement