Page 135

Bình giảng

Khê giản khởi năng lưu đắc trú Chung qui đại hải tác ba đào. Chí Nhàn biết đây không phải là người tầm thường, im lặng thầm biết. Sau, Đại Trung đến pháp hội của Diêm Quan.24 Diêm Quan cử làm thư kí. Hoàng Bá lúc này cũng có mặt tại đây, giữ chức Thủ toà.25 Một ngày nọ, trong lúc Hoàng Bá thắp hương lễ Phật [được xem như công phu hằng ngày trong một thiền viện], Đại Trung thấy được, hỏi:26 Không chấp trước vào Phật mà cầu, không chấp trước vào Pháp mà cầu, không chấp trước vào Tăng mà cầu. Vậy thì Ngài lễ bái Phật cầu điều gì? Hoàng Bá nói: Chẳng chấp trước vào Phật mà cầu, chẳng chấp trước vào Pháp mà cầu, chẳng chấp trước vào Tăng mà cầu, thường lễ bái như thế. [Theo bài kệ của Tuyết Đậu thì đây là lần thứ nhất Hoàng Bá nhe nanh] Đại Trung hỏi tiếp: Như vậy thì lễ bái Phật làm gì? Hoàng Bá liền tát một cái. Đại Trung nói: Sao thô quá vậy! Hoàng Bá nói: Chỗ này là chỗ nào mà nói thô nói tế. Nói xong lại tát. Sau khi lên ngôi, Đại Trung ban hiệu Hoàng Bá là »Thô hạnh Sa-môn«. Và khi Bùi Hưu trở thành Tướng quốc, hoàng đế nghe lời vị này ban hiệu là Đoạn Tế Thiền sư [nghĩa là người vượt qua biên giới]. Tuyết Đậu biết chỗ xuất xứ, mối liên hệ giữa hai vị này. Vì vậy mà Sư mới sử dụng nó một cách khéo léo trong bài tụng của mình. Hiện tại có ai trong bọn ngươi có nanh có vuốt như Hoàng Bá hay không? Và [Sư] đập [vào bàn].

Bình giảng Hoàng Bá, đệ tử của Bách Trượng và thầy của Lâm Tế Vào lúc giao thời của thế kỉ thứ tám và chín, chỉ cách thành phố chuyên đánh cá Phủ Điền phía nam thủ phủ Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến ba tiếng đi xe, một thanh niên với chiều cao hai thước bước vào một ngôi chùa nhỏ, xin thụ giới xuất gia. Dáng vóc to lớn gây ấn tượng đến nhiều người, và một khối thịt u trên trán nhắc đến viên ngọc toả ánh sáng giữa hai mắt Phật, thường được trình bày trong tranh tượng (người Ấn Độ gọi là ūrṇā, có nguyên nghĩa là bạch hào 白 毫, cọng lông xoáy trắng). Và pháp danh Hi Vận, »vận mệnh hi hữu« mà vị tăng trẻ này nhận được trong buổi lễ thụ giới cho thấy niềm hi vọng mà vị thầy đã đặt vào ông ta. Lúc đó, bên sườn núi của ngôi chùa này có một loại cây cao khoảng hai mươi thước, ra hoa mầu vàng vào mùa hạ. Vỏ của nó cũng chứa một chất mầu vàng, có vị đắng, được dùng để chế dược phẩm và thuốc nhuộm. Các nhà thực vật học gọi là Phellodendron, người Hoa gọi là Hoàng Bá, nghĩa là »cây có vỏ vàng«, và theo đó mà ngọn núi cùng ngôi chùa nhỏ mang tên này. Hình ảnh của ngọn núi này đã thấm nhuần với kinh nghiệm tu học trong những năm đầu của vị tăng Hi Vận, đến nỗi ông ta mang luôn hiệu này trong thời hành cước; và cuối cùng, ở tuổi 64, ông đảm nhận trụ trì một Thiền viện phía Tây tỉnh Giang Tây, cải danh ngọn núi này thành Hoàng Bá sơn và đi vào lịch sử nhà Thiền với danh hiệu này. Tài liệu được truyền lại trong những tông phái Thiền về Hoàng Bá Hi Vận chỉ là những mẩu chuyện nhỏ riêng biệt, chẳng phải là một bức tranh toàn vẹn. Ngay cả năm sinh của Sư cũng không được xác định rõ ràng. Nhưng chúng ta có thể nhận là Sư sinh vào năm 768, cũng có thể là 771 tại xứ Mân với một con sông mang cùng tên, tuôn ra biển tại thủ phủ Phúc Châu. Như vậy thì Sư ngang tuổi với Qui Sơn, xuất hiện trong công án thứ tư, hoặc hơn vị này ba tuổi. Sư thụ giới Tỉ-khâu vào khoảng năm 785, lúc đó cao nhất là 17 tuổi. Sau đó, Sư hành cước, viếng thăm rặng núi Thiên Thai ở tỉnh Chiết Giang, trung tâm Phật học nổi danh, có rất nhiều kinh sách. Trong thời gian hành cước nơi đây, như Viên Ngộ thuật lại, Sư có một cuộc hội ngộ lạ lùng với một vị tăng hoặc La-hán, được những thế hệ sau này thêu dệt thành một câu chuyện thần thoại huyền bí. Tuy nhiên, nó giúp vị tăng trẻ này biết rõ hơn về những điểm 24

Diêm Quan Tề An (鹽 官 齊 安; j: enkan seian). Vị này lấy tên của thành phố Diêm Quan, chỗ mình trụ trì, nằm phía Bắc vịnh Hàng Châu. Như Bách Trượng, sư là đệ tử của Mã Đại sư. Tuyết Phong đã đến đây tham học trong thời hành cước đầu của mình (xem thêm công án 22). Sư là nhân vật chính của công án thứ 91. Đồ biểu truyền thừa III, B, 9. 25 Như đã ghi chú bên trên, sự kiện này chỉ có thể xảy ra trong thời kì pháp nạn dưới vương triều Vũ Tông, như vậy là vào năm 845 hoặc sau đó một thời gian, gần lúc Vũ Tông tạ thế 846 và hoàng tử lên ngôi với hiệu Tuyên Tông. Hoàng Bá lúc đó đã 77 tuổi! 26 Ông trích từ kinh Duy-ma, chương 6.

135

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Bich Nham LucPDF  

BÍCH NHAM LỤC Chân Nguyên dịch Việt ngữ Thiền sư Tuyết Đậu Trọng Hiển & Viên Ngộ Khắc Cần trứ Giáo sư Wilhelm Gundert dịch Đức ngữ và bì...

Advertisement