Page 1

14

31 кастрычніка 2009 г., СУБОТА Сумесны праект “Народнай газеты”, Мінскага аблвыканкама, Клецкага райвыканкама i газеты “Да новых перамог”.

Кветкі Анастасіі Анастасіі Васільеўне Цыган з Морацкага дома рамёстваў 78 га доў. Першы свой твор яна вышыла, калі была яшчэ зусім маленькай — гадоў у пяць, не болей. — У тыя часы і нітак добрых не было, — узгадвае бабуля Наста. — Разбіралі старыя ручнікі і так вы шывалі. Як рабіла ў калгасе, не бы ло калі з іголкай займацца, а вось пайшла на пенсію і стала вышы ваць. Гаспадарка невялікая — уся го два парсючкі. Уходзішся з хатнімі справамі, трэба чымне будзь і душу пацешыць. Ды і лю дзям на радасць. Анастасія Васільеўна вышыла дзіўнымі каляровымі кветкамі і птушкамі больш за 60 ручнікоў, аб русаў, сурвэтак, фіранак. Каму як гасцінец, каму ў падарунак, а нека торыя і на продаж. Ручнікі бабулі Анастасіі з блакітнымі галубамі абавязкова прысутнічаюць амаль на кожным вяселлі ў раёне.

7 ЦУДАЎ: КЛЕЦКІ РАЁН

Край, дзе волаты жывуць На Клеччыне ганарацца чатырохвяковымі дубамі і стогадовымі землякамі У летапісах Клецк упамінаецца з 1127 года. Гісторыя раёна — як генеалагічная выстава. Тут і князі Яраславічы, і каралева Бона Сфорца. Клецк быў і цэнтрам ардынацыі роду Радзівілаў, што пабудавалі тут цудоўны палац, які, на жаль, да нашых дзён не захаваўся. Аднак, нягледзячы на шэраг страт, цудаў на Клеччыне хапае.

Клецкія волаты

Сведка мінулага СвятаПакроўскі храм у вёсцы Ёдчыцы — помнік народнага драўлянага дойлідства, быў пабуда ваны ў 1801 годзе пры Радзівілах на спецыяльна зробленым для яго вы сокім насыпе. Кажуць, вернікі не адзін дзень хто ў шапках, хто ў чым насілі зямлю і бутавыя камяні, каб новая царква была бачна здалёк. І сапраўды, белаблакітны храм, ззя ючы залатымі цыбулькамі купалоў, нібы лунае ў паднябессі.

Велічнымі дрэвамі на Беларусі нікога не здзівіш. Але, убачыўшы клецкі 400гадовы цардуб, мы ас лупянелі. Дарожка праз маладую дуброву нечакана абрываецца ка ля 23метровага дрэва, пад якім сам Толкіен з яго “Уладаром пяр сцёнкаў” памёр бы ад зайздрасці. З галін, кожная з якіх сышла б за асобнае дрэва, звісае ізумрудны мох. Здаецца, зараз зза моцнага трохметровага ствала выйдуць ча роўныя лясныя эльфы. Дуб яшчэ жывы — на верхавіне пажаўцелае ўжо лісце. Але гэты волат, нягле дзячы на моцны выгляд, як і любы пенсіянер, патрабуе ўвагі. У міну лым годзе яго нават “умацавалі” з сярэдзіны трыма мяшкамі цэмен ту. Так, далёка не кожны сучаснік Станіслава Аўгуста Панятоўскага і Тадэвуша Касцюшкі выглядаў бы такім малайцом. Маладажоны абавязкова пры язджаюць пакланіцца ўладару ле су. Лічыцца: каб у сям’і не было праблем з нараджэннем дзетак, трэба дакрануцца да яго. Некато рыя ідуць яшчэ далей — тамсям са ствала зрэзаны шматкі кары. “На развод” хаваюць ці пад пярыну кладуць, не інакш! Кажуць, што гэ ты дуб даруе і доўгі век. Сапраўды, на Клеччыне шмат доўгажыхароў. Да аднаго з іх — 100гадовага Яфіма Фёдаравіча Абабуркі ў вёс

ку Колкі мы завіталі на зваротнай дарозе. Дзядуля Яфім дакладна не ведае, ці хавалі бацькі дубовую ка ру ў хаце, але гаворыць, што ў яго сям’і ўсе жылі доўга і ніякага сак рэту доўгажыхарства не мелі. Пра цавалі на зямлі, ад яе і сілу бралі. Сам дзед Яфім усё жыццё праца ваў у калгасе, выгадаваў чатырох дзяцей, а колькі ў яго ўнукаў і праўнукаў, ужо збіўся з ліку. Няг ледзячы на стогадовы ўзрост, ён сочыць за гаспадаркай і нават сам коле дровы.

Татарскае прышэсце У пачатку XVI стагоддзя месца каля Клецка пад на звай Краснастаў на рацэ Лань заняло значнае месца ў гісторыі. 5 жніўня 1506 года войска Вялікага княства Літоўскага на чале з князем Міхаілам Глінскім перамаг ло тут крымскіх татар. Было ўзята ў палон шмат наро ду, а вось што рабіць з палоннымі — ніхто не ведаў. Самі ж палонныя вяртацца дадому не захацелі і па прасілі дазволу застацца ў гэтых мясцінах назаўжды. З таго часу татары жывуць і працуюць побач з карэн нымі жыхарамі, ды так асіміляваліся, што тут іх так і на зываюць — нашы татары. Ды і назвы вёсак гавораць самі за сябе — Шылічы, Бабаевічы, Арда... У 1996 годзе, калі на месцы бітвы ставілі памятны знак, нават задумаліся, што на ім пісаць. Пра перамогу неяк некарэктна — ужо свае людзі. Таму паставілі про ста памятны знак.

Вяртанне Марыі

Фарны касцёл Святой Тройцы не калі быў самым велічным будынкам у Клецку. Зараз ад яго засталася толькі адна замшэлая сцяна з шыльдай, на якой указана, што гэта — рэшткі помніка дой лідства XV—XVI ста годдзяў. Такіх разбу раных сведак мінула Гэты музей жыхары вескі Заастравечча га можна шмат адшу па сваёй ініцыятыве стварылі ўсяго за ча каць на Беларусі. тыры месяцы. Да 60годдзя Перамогі бы Калісьці на сродкі ма лое памяшканне сельскага клуба ператва гнатаў Радзівілаў і рылася ў сапраўдны “кландайк”. Людміла Сапегаў іх будавалі Мікалаеўна Прышчэпа, намеснік дырэкта самыя вядомыя архі ра па вучэбнай рабоце Заастравецкай тэктары. На жаль, школы, можа часамі вадзіць вас па залах. падчас шматлікіх Тут старыя драўляныя вырабы, аўтэнтыч войнаў шмат чаго бы ны посуд, палавікі, жалезныя прасы, газа ло зруйнавана на выя лямпы, лісты з фронту і шмат чаго нашай зямлі. Але іншага. Асобная экспазіцыя прысвечана нярэдка сустракаюц мясцовым яўрэям, якія жылі ў Заастравеч ца сапраўдныя цуды. чы яшчэ да рэвалюцыі. Большасць з іх бы Адно з іх — “Вяртанне ла расстраляна фашыстамі. Сяльчане на Марыі”. ват аднавілі па памяці схему даўняй забу У касцёла Святой довы сваёй вёскі. Экспазіцыя музея ўвесь Тройцы былі чатыры цудоўныя моцныя галасы — чатыры званы. Самы час папаўняецца новымі экспанатамі, якія, вялікі з іх, з выявай Прасвятой Дзевы Марыі з ружанцам у руках, быў бы клапатлівыя мурашы, прыносяць самі падараваны храму ў 1705 годзе. У гады Вялікай Айчыннай вайны кас заастравечанцы. Кожнага госця яны адра цёл быў знішчаны. Прапалі і званы. Але звычайным вясновым ранкам зу вядуць сюды. І не дзіва, бо тут прад 1983 года на месцы былога хутара коўш экскаватара наткнуўся на не стаўлены ўсе вясковыя сем’і. У музеі ёсць шта, што адазвалася глухім металічным стогнам. Калі з зямлі, калыха нават зала для мастацкіх выстаў. Але ючыся на тросах, паказалася страчаная “Вялікая Марыя”, людзі ўпо “дабілі” землякоў заастравечанцы тады, тай хрысціліся і плакалі. І яшчэ доўгі час бабулькі кланяліся і хрысціліся калі з Барысава прыцягнулі і паставілі каля каля стаяўшага на парозе гісторыкаэтнаграфічнага музея 1500кіла музея сапраўдную баявую машыну пяхо грамовага славутага звона. А ў 2005 годзе ён быў урачыста ўста ты. Ведай нашых, заастравечанскіх! ноўлены на званіцы новага касцёла Святой Трой цы ў Клецку. Як напамін аб цудоўным знаходжанні 304гадовай “Вялікай Марыі” на медным баку ● Выбіраем разам звона відаць два глыбокія шрамы — сляды каўша Клецкі шпіталь — помнік рэдкага цяпе р на Бел арус экскаватара. і, а некалі вельмі распаўсюджанага Дарагія чытачы! пабудаваны ў адзін час з казарма стылю мадэрн. Ён быў Бярыце ўдзел у праек мі і каню шня мі для рас кватараванага ў Клецку напрыка це “7 цудаў”, галасуйце за скага палка. Шпіталь выкарыс нцы XIX стагоддзя ўлан прапанаваныя дзівосы. Гэта Ваша тоўв аўся па свай му пра проста: запоўніце анкету і 7 цудаў Клецкага раёна мому прызначэнню падчас усіх адзнака пастаўце адзнаку па шай тэрыторыі. У 1960я гады войн, якія прайшлі на на , калі быў узведзены новы сямібальнай шкале кожна Музей вёскі Заастравечча будынак, стары шпіталь прыстас му з прапанаваных цудаў Клецкі шпіталь Зараз тут знаходзіцца мясцова авалі для іншых патрэб. я ЖКГ. Клецкага раёна. Анкеты Звон касцёла Святой Тройцы адпраўляйце на адрас рэдакцыі “НГ” з прыпіскай Анастасія ЦЫГАН “7 цудаў Беларусі”. Свае Свята>Пакроўскі храм у в.Ёдчыцы меркаванні аб праекце вы Клецкія волаты можаце выказаць і на сайце Клецкія татары www.ng.by У спіс цудаў Клецкага раёна прапаную ўключыць (чаму)? ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Маё імя і прозвішча_______________________________________________ Адрас _____________________________________________________________

Музей вёскі

Мадэрновы шпіталь

Ваш голас вельмі важны!

Тэлефон_________________ Чытач “Народнай газеты” з ______ года.

Вольга БЕБЕНІНА, Максім ПРУПАС (фота), “НГ”


Клецкий  

Музей вёскі Кветкі Анастасіі ● Выбіраем разам Музей вёскі Заастравечча Клецкі шпіталь Звон касцёла Святой Тройцы Анастасія ЦЫГАН СвятааПакро...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you