Page 1

15

7 ЦУДАЎ: МСЦІСЛАЎСКІ РАЁН

НАРОДНАЯ ГАЗЕТА _19 чэрвеня 2010 г., СУБОТА

Сумесны праект “Народнай газеты”, Магілёўскага аблвыканкама, Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, Мсціслаўскага райвыканкама, раённай арганізацыі РГА “Белая Русь” і рэдакцыі мсціслаўскай раённай газеты “Святло Кастрычніка”

Віктар АНДРЭЕЎ Вандруючы па Мсціславе, які, нібы Рым, стаіць на сямі пагорках над рачулкай Віхрой, адчуваеш, што “правальваешся” ў мінулае. У цэнтры горада будынкі не ўздымаюцца вышэй за трэці паверх — гэта “дазволена” толькі райвыканкамаўскаму “гмаху” ды храмам. Таму цуды тут не трэба шукаць пад зямлёй, як “заклятыя скарбы”. Уладзімір Караткевіч нездарма называў горад ізумрудным. Ён — чароўны. А дзівосы тут ляжаць на паверхні, на кожным кроку. І не толькі ў райцэнтры.

У Віхры эпох Тут вылечваюцца ад слепаты, гадуюць поні, нараджаюць першадрукароў, народных герояў і паэтаў Шлем гонару Гонар мсціслаўска4 га музея — шлемы рускага і нямецкага воінаў XV—XVI стагод4 дзяў. Такіх няма больш нідзе ў рэс4 публіцы. За рарытэты калекцыянеры гатовы заплаціць дзесяткі тысяч долараў! Суп4 рацоўнікам кунстка4 меры нават прапа4 ноўвалі бартэр: за ўнікальныя рэчы — кватэру ў сталіцы. Вучоныя людзі не пайшлі на аванту4 ру. Кожны шлем — прадмет гонару ўсяго горада.

Аазіс у Пустынках

Прагулка да “Лондана” і “Парыжа”

Паводле легенды, у далёкім XIV стагоддзі сюды прыйшоў Незвычайная карціна: жанчына аслеплы мсціслаўскі ўладар Сямён Лугвен. Прамыўшы выйшла з цырульні “Парыж”. З новай вочы гаючай вадой з прычоскай яна пакрочыла да ярка4чыр4 крыніцы, князь зноў убачыў вонага цаглянага будынка, які тут называ4 Лютня Будзённага свет ва ўсёй красе. Вернікі юць “Лондан”. Ды гэткі маршрут Сямён Міхайлавіч, кажуць, асабіста палічылі гэта за цуд Божы — і здзіўляе толькі турыстаў. А для тутэй4 выбіраў пункты на карце, дзе зас4 шага чалавека ўсё ясна: аказваецца, заснавалі тут манастыр. некалі на адной вуліцы стаялі два ноўваліся конезаводы. Гэтыя жывёлага4 Кажуць, звон з Пустын4 гатэлі са сталічнымі назвамі. доўчыя прадпрыемствы ў даваенныя часы каўскага манастыра, што збіраў Іх будынкі захаваліся да па загадзе Маршала Савецкага Саюза Бу4 вернікаў на малітву, некалі да4 нашага часу. дзённага пастаўлялі жывую транспартную носіўся да суседняга, цяпер расійска4 сілу для Чырвонай Арміі. Адзін з такіх заводаў у га мястэчка Манастыршчына. У часы бяз4 1935 годзе з’явіўся пад Мсціславам — у вёсцы Лютня. божніцтва Пустынкі былі спустошаны. На месцы Цяпер тут вялікая гаспадарка “Віхра” — адна з нямногіх, што крыніцы з цудадзейнай вадой адзін тутэйшы на4 захавала традыцыі, пачатыя славутым савецкім маршалам. чальнік збудаваў лазню. Але ў 2003 годзе манастыр Па загадзе Будзённага тут разводзілі пароду рускіх ла4 пачалі аднаўляць. мавікоў — гэтыя коні маглі цягаць дужа важкія вазы. Ужо ў У наш час навукоўцы высветлілі, што ў пустын4 канцы 804х, калі жарабцоў даўно змянілі машыны, быў уста4 каўскай вадзе ўтрымліваецца серабро, якое мае ноўлены рэкорд. Гадаванец лютнеўскага конезавода № 120 антыбактэрыяльнае ўздзеян4 Рулет пацягнуў груз вагой 26 тон 300 кілаграмаў! Ці ж не не на арганізм чалавека. Так цуд атрымаў навуковае пац4 цуд? А цяпер Сяргей Саханкоў, дырэктар селекцыйна4 вярджэнне. гібрыднага цэнтра “Віхра”, задумаў гадаваць тут поні. На бе4 Яшчэ адно дзіва — лік Ісуса, ларускай зямлі — таксама дзіва. І справа пайшла на лад. які праявіўся ўжо ў наш час на сцяне аднаго з манастырскіх будынкаў. Ён і цяпер відаць.

Зорныя імёны З Мсціслаўшчыны родам людзі, якіх ведае кожны адука4 ваны чалавек. Дый у простага абывацеля яны выклікаюць цікавасць. У канцы XV стагоддзя ў сям’і мсціслаўскага князя Івана на4 радзілася Анастасія Слуцкая — нацыянальная гераіня Бела4 русі. Яна выйшла замуж за слуцкага князя Сямёна Алель4 кавіча. У час нападу на Слуцк татар Сямён быў забіты і Анас4 тасія ўзяла на сябе каманда4 ванне абаронай горада. У 2003 годзе пра нашу Жанну д’Арк быў зняты фільм, дзе галоўныя ролі сыгралі Генадзь Давыдзь4 ка, Святлана Зелянкоўская, Анатоль Кот. Ужо само прозвішча Пятра Мсціслаўца, паплечніка руска4 га першадрукара Івана Фёда4 рава, сведчыць пра тое, якая зямля дала яго культурнаму свету. У далёкім XVI стагоддзі два асветнікі выпускалі кнігі не толькі ў Расіі, але і ў Беларусі — для ўсіх усходніх славян. Цяпер у Мсціславе два помнікі земля4

ку — ля былога езуіцкага касцё4 ла і насупраць райвыканкама. У вёсцы Малая Багацькаўка нарадзіўся Максім Гарэцкі, аўтар першай гісторыі беларус4 кай літаратуры. З 1928 да 1931 года ў Мсціслаўскім педагагічным тэхнікуме вучыўся будучы на4 родны паэт Аркадзь Куля6 шоў. Пра гэта сведчыць мема4 рыяльная шыльда на будынку тэхнікума. У мсціслаўскай сям’і нас4 таўнікаў нарадзіўся Міхась Ткачоў — гісторык, археолаг. Гэта ён упершыню апісаў і фак4 тычна адкрыў нанова нашы па4 лацы і крэпасці. Мо без яго ра4 бот і не было б вобраза Бела4 русі як “краіны замкаў”. Памяць вучонага ўвекавечана на адным з будынкаў у цэнтры горада. У вёсцы Фастава мела ма4 ёнтак сям’я Мікалая Судзілоўскага, які ў 1900 го4 дзе быў абвешчаны прэзідэн4 там сената Гавайскіх астравоў, зрабіў даследаванні гэтых выс4 паў, а таксама Філіпін.

Літва ля Расіі За Мсціслаўшчынай — іншая дзяржава. Тут праходзіць граніца з Расіяй. А за 40 кіламетраў ад мяжы ёсць куточак яшчэ адной краіны — Літвы. Гэта вёска Малькаўка. Літоўцы перасяліліся сюды ў канцы пазамінулага стагоддзя. Тут яшчэ можна пачуць літоўскую мову.

Мсціслаў — горад усходні, праваслаўны. Але самыя ста4 ражытныя будынкі тут — кас4 цёлы. Храм Успення Найсвя4 цейшай Панны Марыі пабуда4 валі ў XVIII стагоддзі каля Зам4 кавай гары айцы кармеліты — члены каталіцкага манаскага ордэна. Пра гэта сведчыць захаваны да нашых дзён надпіс на фасадзе. А вось рэстаўрацыя касцёла, пача4 тая ў канцы XX стагоддзя, так і не скончылася, работы пакуль што замарожаны. Апрача таго, у горадзе захаваліся касцёл і кляштар езуітаў, чатыры права4 слаўныя царквы — могілка4 вая, слабодская, Траецкая і Аляксандра Неўскага, былая сінагога і яшчэ адзін стары касцёл, які да непазнаваль4 насці перабудаваны і даўно зачынены. Столькі канфесій на адной плошчы! Невера4 годна — як у Іерусаліме.

Фота Юліі ПАПОВАЙ, “НГ”

Іерусалімскія анёлы

● Выбіраем разам Дарагія чытачы! Каб прыняць удзел у выбары цудаў нашай роднай Бела4 русi, проста запоўнiце анкету i пастаўце адзнаку па сямi4 бальнай шкале кожнаму з прапанаваных сёння цудаў Мсціслаўскага раёна. Анкеты адпраўляйце на адрас рэдак4 цыi “Народнай газеты” з прыпicкай на канверце “7 цу4 даў Беларусi”. Свае мерка4 ваннi аб праекце вы можаце выказаць на сайце рэдакцыi ў Iнтэрнэце: www.ng.by

Ваш голас вельмі важны! 7 цудаў Мсціслаўскага раёна

Ваша адзнака

Манастыр у Пустынках “Малы Іерусалім” Лютня Будзённага Літва ля Расіі Шлемы сярэдневяковых воінаў “Лондан” і “Парыж” Народныя героі і паэты

У спіс цудаў Мсціслаўскага раёна прапаную ўключыць (чаму?) ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Маё імя і прозвішча_______________________________________________ Адрас _____________________________________________________________ Тэлефон_________________ Чытач “Народнай газеты” з ______ года.

Мстиславльский  

Лютня Будзённага НАРОДНАЯ ГАЗЕТА _19 чэрвеня 2010 г.,СУБОТА Літва ля Расіі ● Выбіраем разам Манастыр у Пустынках “Малы Іерусалім” Лютня Будз...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you