Issuu on Google+

SŁUŻBA CELNA W SŁUŻBIE KRWI . ZANIM KUPISZ PAMIĄTKI Z WAKACJI

swiat

Kwartalnik bezpłatny LATO nr 2(10)/2012

dawcy

Temat numeru: Internetowy Klub Honorowych Dawców Krwi nr 2(10)/2012

Aktywne wakacje


L

Aneta Świątczak

ato to dla wielu czas wypoczynku. Zachęcamy, aby ten okres spędzić aktywnie - nie każdy musi od razu wspinać się, brać udział w maratonach czy skakać ze spadochronem. W temacie numeru pokazujemy jak można aktywnie spędzić czas bez większego wysiłku, wydatków czy kosztownego sprzętu. Jak co roku zachęcamy także do aktywności w punktach pobierania oraz do oddawania krwi podczas festynów, imprez plenerowych czy koncertów. Zwłaszcza w lipcu i sierpniu odczuwamy jako RCKiK to, że nasi dawcy wyjechali na urlopy. Na stronie obok pokazaliśmy jak wyglądał pobór krwi w woj. łódzkim w całym 2011 roku. Podobnie jak w poprzednim numerze - ostatnia strona Świata Dawcy to plakat do powieszenia w pracy, szkole czy klubie - żeby nikt nie musiał się obawiać oddawania krwi. Zachęcam do letniego numeru magazynu.

edytorial starter 3 Pobór krwi w województwie łódzkim w 2011 r. 4 5 5 6 6

Pobór krwi

starter

r. 1 1 0 2 w im k z d ó w woj. ł

Wampiriady Wiosna 2012 Prezenty dla krwiodawców z Łodzi Dawcom w darze Niebieska krew Światowy Dzień Krwiodawcy

temat numeru 7 10 13

Aktywne wakacje Na dobry początek Coś bardziej...

ludzie 14 16

Dział Analiz Lekarskich i Czynników Zakaźnych

Wydawca:

Przenoszonych przez Krew

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Łodzi ul. Franciszkańska 17/25 91-433 Łódź

19

Internetowy Klub Honorowych Dawców Krwi

swiat

dawcy

Kontakt z redakcją: ul. Franciszkańska 17/25, 91-433 Łódź tel. 42 61 61 407, e-mail: propagowanie@krwiodawstwo.pl

Redaktor naczelny: Aneta Świątczak

Autorzy: Joanna Górska, Agata Kondracka, Dominika Kuśmider, Jolanta Sujecka, Krystyna Olczyk, Magdalena Tańcula, Michał Zamolski

Foto/Grafika: nextstep.net.pl, sxc.hu, dreamstime.com, materiały prasowe, stefbra

Korekta: Emilia Michalak

Realizacja: NextStep.net.pl

Jesteśmy na portalu facebook: www.facebook.com/Swiat.Dawcy

Służba Celna w służbie krwi

dla dawcy 17

Co mogą oznaczać stwierdzone nieprawidłowości

w wynikach morfologii?

20 21 22 23 24

Krzyżówka z nagrodami Kwestionariusz dawcy Planowany harmonogram ekip Wykaz stałych punktów pobierania Plakat informacyjny do wycięcia! swiat

dawcy

nr 2(10)/2012

3


starter

starter

Wampiriady Wiosna 2012

Prezenty dla krwiodawców z Łodzi

Po raz kolejny na terenie województwa

Przez całe wakacje, podczas wybranych akcji krwiodawstwa w Łodzi, krwiodawcy będą mogli otrzymać dodatkowe upominki.

łódzkiego odbyła się akcja zbiórki krwi wśród studentów – Wampiriada

Wakacyjne punkty pobierania krwi w Łodzi Od czerwca do września 2012 roku w godzinach 14.00-17.00 ambulans, w którym można oddać krew, będzie stał: • we wtorki i w soboty na rynku Manufaktury; • w środy obok redakcji Gazety Wyborczej (ul. Sienkiewicza/ al. Piłsudskiego). • w czwartki w pasażu Schillera (ul. Piotrkowska 112);

Do końca sierpnia Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Łodzi będzie rozdawać darmowe zaproszenia na dowolny seans filmowy do kina Bałtyk oraz karnety na basen do wykorzystania w Ośrodku Sportu i Rekreacji Angelica przy ul. Rzgowskiej 17 a.

Wampiriady organizowane są zawsze dwa razy w roku – zazwyczaj w listopadzie i kwietniu.Tym razem jednak Niezależne Zrzeszenie Studentów zorganizowało zbiórkę na przełomie maja i czerwca, tak aby pobrana krew mogła pomóc osobom jej potrzebującym na początku lipca (termin ważności krwi to 42 dni). Dzięki temu na początku wakacji szpitale nie powinny odczuć braków krwi.

Zaproszenia do kina otrzymają trzy pierwsze osoby, które oddadzą krew w dniach 11.07, 25.07 (ambulans na skrzyżowaniu ul. Sienkiewicza i al. Piłsudskiego) oraz 5.07 lub19.07 (ambulans w pasażu Schillera, ul. Piotrkowska 112). W sierpniu bilety będzie można otrzymać w dniach 2.08, 16.08, 30.08 (pasaż Schillera) oraz 8.08 i 22.08 (ul. Sienkiewicza/ al. Piłsudskiego).

W tegorocznej Wampiriadzie wzięły udział Politechnika Łódzka, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Medyczny, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna oraz Wyższa Szkoła Informatyki. Krew oddało ponad 900 osób. Tłumy studentów przybyły na akcję jak zawsze w SDS PŁ przy al. Politechniki (107 osób), Studium Języków Obcych PŁ (106 osób) oraz na Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ (105 osób, zdjęcie na dole strony)

Prosimy pamiętać o zabraniu dowodów tożsamości i w przypadku wysokich temperatur uzupełnienia płynów.

Karnety na basen otrzyma piąta i dziesiąta osoba, która odda krew w dniach: 5.07, 19.07 (ambulans na pasażu Schillera, ul. Piotrkowska 112) oraz 11.07 lub 25.07 (ambulans na skrzyżowaniu ul. Sienkiewicza i al. Piłsudskiego).

Rekord padł jednak w akademiku PŁ nr 8 przy ul. Radwańskiej 40 gdzie krew oddało 114 osób (zdjęcia po prawej stronie)! Dziękujemy serdecznie studentom za ofiarność, zwłaszcza w okresie przedsesyjnym. I zapraszamy w połowie wakacji do ponownego oddania krwi.

Dawcom w darze Jesteś dawcą krwi i jedziesz na wakacje? Sprawdź, w jaki sposób możesz wydać nawet 30% mniej niż pozostali klienci Akcja „Dawcom w darze” to pomysł krwiodawców z Krakowa na promowanie honorowego krwiodawstwa i aktywnego stylu życia. Dlatego obecnie wśród uczestników przeważają schroniska górskie i inne obiekty noclegowe oraz sklepy turystyczne. Z czasem do akcji zaczęły zgłaszać się firmy o odmiennych profilach, często prowadzone przez samych krwiodawców, i stąd ich pozorna przypadkowość.

Jak otrzymać legitymację HDK? Wystarczy podczas oddawania krwi poprosić o jej wydanie w punkcie pobierania oraz dostarczyć swoje zdjęcie legitymacyjne. Zazwyczaj po 2 tygodniach legitymacja jest gotowa do odbioru. Pamiętaj zapytać o legitymację podczas oddawania krwi.

swiat

4

dawcy

nr 2(10)/2012

Na rabaty krwiodawcy mogą liczyć w całej Polsce i zaoszczędzić w ten sposób pieniądze w hotelach, schroniskach, hostelach, restauracjach, sklepach (w tym ze sprzętem sportowym!) oraz w sklepach internetowych. Obiekty i firmy uczestniczące w akcji udzielają od 10% do 30% rabatu wszystkim aktywnym Honorowym Dawcom Krwi. Rabat przyznawany jest na podstawie legitymacji Honorowego Dawcy Krwi, pod warunkiem że od ostatniego pobrania minął nie więcej niż rok (wraz z zamówieniem należy przesłać skan lub zdjęcie legitymacji). Pełen wykaz obiektów: www.dawcomwdarze.pl

swiat

5


starter

starter Światowy

Niebieska krew Wolontariusze Łódzkiej Masy Krytycznej oddali w maju krew. Na co dzień pracują, studiują, uczą się... W każdy ostatni piątek miesiąca zakładają niebieską kamizelkę i wspólnie z 1000 innych rowerzystów przemierzają Łódź, aby zamanifestować swoją chęć poruszania się rowerem po mieście. W trakcie Masy Krytycznej „niebiescy” (osoby ze służby porządkowej, w niebieskich kamizelkach) pomagają pozostałym uczestnikom przejazdu w sprawnym i bezpiecznym przejeździe. W maju postanowili zrobić wspólnie coś jeszcze. W sobotę, 12 maja 2012, przybyli do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa razem oddać krew. I choć nie wszyscy mogli oddać krew, wszyscy solidarnie zjedli czekolady. Jak mówi Piotr Szewczyk, pomysłodawca akcji: - Jesteśmy grupą zdrowych, wysportowanych ludzi, dlaczego nie mielibyśmy oddać swojej krwi i pomóc potrzebującym?

Dzień Krwiodawcy

Bardzo dziękujemy Wszystkim, którzy w dniu 14 czerwca 2012 r. podczas ŚWIATOWEGO DNIA KRWIODAWCY oddali krew na Rynku w Manufakturze, a także w pozostałych naszych punktach poboru krwi widocznych na mapie. W tym dniu krew oddało 257 osób! Zebraliśmy 115 650 ml krwi pełnej! Dziękujemy! Pracownicy Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Łodzi

Wolontariuszy Łódzkiej Masy Krytycznej, a także innych łódzkich rowerzystów można spotkać w każdy ostatni piątek miesiąca od godziny 18.00 w pasażu Schillera (ul. Piotrkowska 112).

iatowy Dzień chodziliśmy Św iatowego 14 czerwca ob obchodów Św a at D . cy n w da Krwio z dniem urodzi związana jest w patologa có a w rz da ka io le w Kr , austriackiego ra ne iec odkrył, ei st uk nd Karola La wybitny na ow n te u m óre te t la 111 a antygeny, kt i immunologa. występują dw ch ka in ) w ek kr in h w kr że w czerwonyc i (zlepiania się isko aglutynacj ze ur kt ru st ej warunkują zjaw nn kami o odmie in w yróżnił trzy kr w z ji iu ac ęc zetkni tych obserw ie w ta . ds po a N Nagrodę Nobla antygenowej. ał w 1930 roku ym .  rz Rh ot ka co ni za yn grupy krwi, ółodkrywcą cz źniej został wsp Dziesięć lat pó ców Krwi onorowych Daw H a ni D o a eg w o krwiodawstw Celem Świato ei honoroweg id at ie m an te ow na ag jest prop ci społecznej nie świadomoś oraz podnosze krwiodawstwa.

swiat

6

dawcy

nr 2(10)/2012

7


temat temat numeru numeru

e n w y t Ak e j c a wak

Co to jest aktywność fizyczna?

Z

astanówmy się na dobry początek, jak właściwie określić aktywność fizyczną? Czy sport to jej równoznacznik, a może to dwie różne sprawy? Jak statystyczny człowiek, bez wykształcenia medycznego lub sportowego, może poradzić sobie z ustaleniem, co i jak robić, aby nie tylko utrzymać formę, ale także ją zwiększyć, nie robiąc sobie przy tym krzywdy? Według Światowej Organizacji Zdrowia aktywnością fizyczną nazywa się wszelką formę aktywności człowieka, która realizowana jest przy udziale mięśni szkieletowych, możliwa dzięki ich skurczom dowolnym. Jednoznacznie dowodzi to, iż aktywność występuje pod różnymi postaciami (nie zawsze sportowymi): - rekreacyjną (większość dyscyplin sportowych i taniec), - zawodową aktywność fizyczną, - aktywność fizyczną w domu i jego okolicy (sprzątanie, prace w ogrodzie itp.), - aktywność fizyczną związaną z transportem. Jest to wyjątkowo dobra informacje dla pań, których mężowie nie rozumieją, jak męczącym zadaniem są zakupy, oraz dla panów, których małżonki nie traktują prac okołodomowych na poważnie.

Wakacje zbliżają się wielkimi krokami i dla tych, którzy do tej pory nie mieli ochoty,

Każdy z  nas myśli o  aktywności fizycznej w innych kategoriach. Jedni chcą schudnąć za wszelką cenę, drudzy utrzymać dobrą formę, a  jeszcze inni po prostu lubią czasem się poruszać. Kwestią ważną dla każdej z tych grup jest umiejętny dobór odpowiedniej intensywności ruchu, tak aby wynieść z niego odpowiednie dla siebie korzyści, nie doznając przy tym krzywdy. Szczególnie po dłuższym okresie leniuchowania łatwo jest o kontuzję, ale o tym trochę później.

czasu lub możliwości aktywnego spędzania wolnego czasu, to najlepszy moment, aby zacząć poszukiwania czegoś

Tętno punktem odniesienia

dla siebie

Najlepszym punktem odniesienia jest nasze tętno. Mierzymy je, przykładając palec wskazujący lub palec wskazujący i środkowy w okolicy tętnicy szyjnej lub nad-

swiat

8

dawcy

nr 2(10)/2012

garstka, tak aby wyczuć pulsowanie. Następnie trzymając w jednej ręce stoper lub zegarek przez 10 sekund liczymy uderzenia serca i  uzyskaną ilość mnożymy przez 6, w  innej wersji uderzenia liczymy przez 15 sekund i wynik mnożymy przez 4. Umiejętność ta będzie nam potrzebna podczas kontroli tętna maksymalnego (jest to swoisty poziom bezpieczeństwa, do którego ćwiczenie jest bezpieczne). Aby obliczyć tę granicę, należy zastosować wzór: 220 wiek, zatem przykładowo dla osoby w wieku 30 lat będzie to: 220 – 30 = 190. Innym i chyba łatwiejszym sposobem regulowania poziomu aktywności jest obliczenie Rezerwy Tętna. Potrzebne są ku temu dwie wartości: Tętno spoczynkowe i  Tętno Maksymalne i  tak różnica Tętna Maksymalnego i  Tętna Spoczynkowego to właśnie Rezerwa Tętna (TM - TS = RT) Następnie wylicza się następujące strefy: I  (ok. 50% RT) - aktywny wypoczynek, II (ok. 65% RT) - spalanie tkanki tłuszczowej, III (ok. 80% RT) - doskonalenie wytrzymałości tlenowej.

W odniesieniu do wartości tętna stworzono cztery główne strefy treningowe: Strefa I - 50-60% tętna maksymalnego jest strefą treningu odpoczynkowego (inaczej regeneracyjnego) odpowiednia dla osób powracających do treningów po dłuższej przerwie, idealna dla doskonalenia koordynacji ruchowej i termoregulacji. Dla osoby 30-letniej będzie to wartość tętna między 95 a 114. Strefa II - 60-70% tętna maksymalnego ma za zadanie wzmocnić mięśnie, przyspieszyć metabolizm i spalanie tkanki tłuszczowej oraz poprawić ukrwienie mięśni. Dla osoby 30-letniej będzie to od 114 do maks. 133. Strefa III - 70-85% tętna maksymalnego, odpowiednia dla osób wytrenowanych, które pragnął poprawić ogólną wytrzymałość. Dla osoby 30-letniej jest to tętno na poziomie od 133 do 162. Strefa IV - 85-100% tętna maksymalnego jest doskonaleniem tolerancji organizmu na kwas mlekowy powodujący zakwasy oraz pracy w deficycie tlenowym.

9


temat numeru Zadbaj o ciało Warto raz na jakiś czas kontrolować swoje serce i wyciągać z tych kontroli wnioski, szczególnie w  momencie, gdy po kilkumiesięcznej przerwie chcemy wrócić do swojej ulubionej dyscypliny sportowej lub mamy w  planach aktywny urlop. Kwestii rozruszania zastałych stawów i  mięśni nie można zostawiać na ostatnią chwilę z  jednej prostej przyczyny, nasz organizm jest jak maszyna, ot np. rower. Jeśli takowy zostawimy na zimę na dworze, a  wiosną po prostu na niego wsiądziemy i  pojedziemy przed siebie, to najpewniej po kilku metrach zwyczajnie nam się rozsypie lub odmówi współpracy. Należy zatem w  pierwszej kolejności zabrać sprzęt na przegląd, napompować opony, przesmarować łańcuch i  sprawdzić działanie hamulców. Podchodźcie do swojego ciała dokładnie tak samo, najpierw naoliwcie stawy i  porozciągajcie mięśnie, później dopiero sprawdzajcie się w akcji. Niezależnie od dyscypliny lub rodzaju aktywności dobrze jest porozciągać większe grupy mięśniowe, takie jak plecy, brzuch, nogi i ramiona razem ze stawami będącymi w ich zasięgu. Przypomnijcie sobie rozgrzewki z  zajęć wychowania fizycznego: kilka przysiadów, wymachów nóg (stawy zarówno biodrowe i kolanowe) i rąk (łokcie, barki), skłonów na wszystkie strony świata, rozgrzaniu tak newralgicznych miejsc jak stawy skokowe i  nadgarstki. Gwarantuję, że solidnie przeprowadzona, kilku minutowa rozgrzewka zdecydowanie obniży ryzyko wystąpienia urazów. Częstym argumentem, aby pominąć ten etap przygotowań, jest stwierdzenie, że jest to męczące i  odbiera chęć do dalszego działania. Faktycznie, jednak to właśnie te ćwiczenia dają nam obraz stanu naszego organizmu. Po dłuższej przerwie są męczące (zrobienie kilku przysiadów wywołuje przyspieszenie akcji serca porównywalne z  przebiegnięciem maratonu), ale z  czasem łatwo zauważyć, że ten sam zestaw ruchów wywołuję coraz mniej efektów zmęczenia, a co za tym idzie, daje nam dowody efektywnego treningu.

temat numeru

Na dobry początek Jest kilka form aktywności, do uprawiania których nie potrzeba wyszukanego sprzętu, stroju i miejsca, ale dających wiele radości i przynoszących wymierne korzyści. Można wprowadzać je w życie nie tylko podczas długo oczekiwanego urlopu, ale też w weekendy czy popołudnia spędzane z dziećmi lub przyjaciółmi. Spacery Innym sposobem aktywnego spędzania czasu są spacery. Zwykłe chodzenie może nam przynieść wiele frajdy i wymiernych fizycznych korzyści. Od chodzenia czy też spacerowania warto jest zaczynać każdy powrót do aktywnego stylu życia. Rzecz bezpieczna i naturalna dla każdego, nieposiadająca żadnych przeciwwskazań, co więcej - będąca podstawą wszelkiej rehabilitacji ruchowej z ograniczeniami zredukowanymi do minimum. Jedyne na co trzeba zwrócić uwagę podczas pieszych wędrówek, to ubranie i  obuwie. Nie ma z tym problemu, jeśli chodzimy po mieście, parku czy po plaży, jednak jeśli w kręgu naszych zainteresowań są góry lub las należy, zadbać o odpowiednie buty (wysokie z grubszą podeszwą dobrze zabezpieczające stawy skokowe) oraz o ubranie pozwalające ciału oddychać i chroniące je przed zmianami warunków pogodowych. Prowadzono kiedyś badania dotyczące długości tras pokonywanych samochodem w miastach, które wykazały, że znakomita ich większość nie przekracza pięciu kilometrów. Gdyby natomiast zastąpić te wyjazdy pieszymi wędrówkami, ilość kalorii spalonych przez badaną grupę powiększyłaby się dwukrotnie. Zastanówmy się zatem następnym razem, czy zamiast jechać do parku czy na lody z  dziećmi, nie warto poświęcić trochę więcej czasu w  zamian za pozytywną zmianę zachowań, które skutkować będą nie tylko oszczędnościami, ale przede wszystkim wymiernym poprawieniem stanu naszego zdrowia.

Badminton

D

o tych dyscyplin niewątpliwie należy gra w  badmintona, która pomimo tak niewinnego wyglądu może dać nieźle w kość, angażuje bowiem wszystkie duże grupy mięśniowe i zmusza do ciągłego ruchu w wielu kierunkach i płaszczyznach. W związku z tym że sama rakieta nie jest ciężka, a  odbicie lotki nie wymaga atletycznej siły, nasze stawy nie są narażane na wielkie obciążenia, może z wyjątkiem kolan, które przed każdą rozgrywką należy dobrze rozgrzać i  w  czasie gry pilnować ich ustawienia szczególnie podczas zrywów. Nawet niewielkie skręcenie tego stawu może powodować późniejsze problemy z  więzadłami i  zdarza się to nawet zawodowcom, więc nie ma co się bać, a jedynie grać z osobami, których umiejętności są zbliżone do naszych. W  kometkę grać można niemalże wszędzie: w lesie, na plaży, w mieście, nad jeziorem. Wystarczy (prócz rakietek i lotki oczywiście) trochę płaskiego terenu, para śmiałków i  bezwietrzna pogoda. Sport idealny dla wszystkich pokoleń, dający wiele radości, był niestety przez długi czas marginalizowany.

Biegi Skoro już mówiliśmy o  chodzeniu, to - jakby nie było - powinniśmy też powiedzieć co nieco o bieganiu. Jest ono tak naturalne, jak chodzenie, z tą tylko różnicą, że zmusza organizm do większego wysiłku. Wbrew pozorom biegać też trzeba umieć! Wielu osobom wydaje się, że wystarczy założyć pierwsze lepsze buty i  zwyczajnie ruszyć przed siebie. Otóż bardzo łatwo przy

swiat

10

dawcy

nr 2(10)/2012

niewłaściwym ustawieniu stopy i  nieodpowiednim obuwiu nabawić się płaskostopia, problemów ze śródstopiem, ale również bólu kolan i kręgosłupa. Bardzo często zniechęcamy się do tego rodzaju aktywności, ponieważ za szybko i za dużo chcemy. Zwłaszcza osoby z  większą ilością tkanki tłuszczowej, które zaczęły biegać, aby schudnąć, narzekają na bóle stawowe. Dzieje się tak, ponieważ przy dużym tempie i obciążeniu (szczególnie na kolana i odcinek lędźwiowy kręgosłupa) nasz układ kostny nie spełnia swojej podstawowej funkcji - amortyzacji. Stopa podczas biegania powinna działać właśnie jak amortyzator, ruch płynnie przechodzić ze śródstopia aż do palców, które to niczym sprężyny powodować mają odbicie. Wielkim ułatwieniem i zabezpieczeniem dla stawów są odpowiednie buty: lekkie, elastyczne i odpowiednio wyprofilowane. Nie znaczy to, że nie można biegać w zwykłych adidasach. Wszystko zależy od tego, na jakie dystanse i jak często biegamy, oraz czy jest to początek naszej przygody z bieganiem, czy jesteśmy już weteranami. Jeśli w sprawie doboru obuwia nie wierzymy pracownikom sklepu sportowego, zawsze możemy skonsultować się z lekarzem ortopedą. Ponadto w większości dużych miast naszego kraju można spotkać już grupy zapaleńców, które regularnie się spotykają, biegają, bo lubią, i służą pomocą zarówno merytoryczną, jak i praktyczną.

Pływanie Pływanie to kolejny przykład na przyjemne acz aktywne spędzenie czasu. Jeziora, morze, baseny. Nie musisz nawet dobrze pływać, aby cieszyć się wypoczynkiem nad wodą. Wystarczy wejść po kolana lub pas do wody i np. pograć ze znajomymi w piłkę. Różnego rodzaju pontony, materace i inne akcesoria do pływanie też dają możliwość unoszenia się na wodzie i - kto wie - może stanowią wstęp do nauki pływania. Tym, którzy w pływaniu czują się jak ryba w wodzie, nie muszę podpowiadać, jak można je urozmaicić. Jednak chcę podkreślić, że najczęstszym powodem wypadków w wodzie jest brawura. Tak więc pływajmy z zasadą o ograniczonym zaufaniu do własnych umiejętności i szanujmy strach lub niechęć innych do wody. nr 2(10)/2012

11


temat numeru

temat numeru

Coś bardziej... Jeżeli ktoś jest typem poszukiwacza przygód lub po prostu chce, by nic, co ludzkie, nie było mu obce, może szukać dalej, wyżej i więcej. Jest kilka dyscyplin, które dla zwykłych śmiertelników są zbyt trudne, ponieważ oprócz większych nakładów finansowych wymagają także lepszych umiejętności i siły fizycznej.

Windsurfing Osobom lubiących akweny wodne można zaproponować windsurfing lub kitesurfing. Sport wymagający ogromnej siły całego ciała skupionej, przynajmniej początkowo, głównie na utrzymaniu równowagi i  żagla bądź latawca w  rękach. Nie od razu trzeba zaopatrywać się we własną deskę, istnieje coraz więcej wypożyczalni sprzętu oferujących przy okazji lekcje indywidualne z instruktorem. Spływy kajakowe Rower Na koniec aktywność, którą każdy z nas zna, jeśli nie z dorosłego życia, to na pewno z dzieciństwa, kiedy to rower, bo o nim właśnie mowa, był naszym nieodłącznym środkiem transportu. Jest to aktywność, do której potrzebny jest jedynie rower i wyobraźnia. Bo rower to nie tylko przemieszczanie się z  punktu A  do punktu B, to również spotkania fanów tego rodzaju transportu, wspólne przejazdy przez miasta, pikniki, gry miejskie, wycieczki tematyczne i wiele innych. Rodzajów rowerów jest wiele, jak wiele pomysłów na ich wykorzystanie. Miejskie, szosowe, górskie, zjazdowe, torowe, wycieczkowe. Zatem czy jesteście nad jeziorami, w górach czy w nadmorskim kurorcie, znajdziecie tam na bank wypożyczalnie z odpowiednimi dwukołowcami. Oprócz tego, o czym już wspomnieliśmy, czyli odpowiednim zadbaniu o  rower, należy też zadbać o  siebie. Zatem nie porywajmy się na kilkunastu kilometrową wyprawę po kilku miesiącach lub czasem nawet latach przerwy! Zacznijmy od kilku kilometrów w  niedalekiej odległości od domu, tak aby rozruszać zastałe ciało, ale nie na tyle, aby po pierwszej wycieczce nie móc się ruszyć przez kilka dni. Nie przejmujcie się też tym, że nie macie najnowszego modelu z  milionem przerzutek i  super stylowym dizajnem. Każdy rower jest dobry, a najlepsze są te, które mają własną duszę i na których się jeździ.

W parku Jeśli lubicie poznawać nowe obszary ruchu i jesteście otwarci na nowości to zawsze możecie śledzić, chociażby w internecie, wydarzenia mające miejsce w Waszym mieście. Wiosną i latem wiele organizacji pozarządowych, szkół i innych organów organizuje aktywny wypoczynek dla chętnych. Poranek z jogą na trawie, turnieje amatorów gry w bule, różnego rodzaju gry miejskie lub podchody mogą być pięknym wstępem do odnalezienia swojej pasji i zmiany swojego dotychczasowego stylu życia.

Wspinaczka I  tak jeśli ktoś wybiera się w  góry, może spróbować swoich sił we wspinaczce skałkowej. Jest to aktywność, która wymaga ogromnej siły nie tylko ciała, ale i ducha, wzmagająca koncentracje i skupienie. Dla początkujących proponuje się kilka wizyt na ściance wspinaczkowej (jeśli taka jest w okolicy) i poznanie tajników tej sztuki w towarzystwie dobrego trenera. Inną opcją jest też wyjazd grupowy ze sprawdzonym instruktorem, podczas którego każdy spokojnie i bez pośpiechu będzie mógł poznać zasady i sposoby wspinania się w pięknych okolicznościach przyrody.

swiat

12

dawcy

nr 2(10)/2012

W coraz większej ilości miast i miasteczek zlokalizowanych w okolicach rzek i jezior organizowane są spływy kajakowe, jedno- lub kilkudniowe. Nasze umiejętności pływackie nie muszą być perfekcyjne, aby umożliwiły nam skorzystanie z takich atrakcji. Każdy uczestnik, tak czy siak, powinien być zaopatrzony w kapok. Warto się przemóc chociażby po to, aby poznać piękne zakątki naszego kraju z trochę innej perspektywy, i  przypomnieć sobie, jak to było miło śpiewać szlagiery do wtóru trzaskającego ogniska i w świetle gwiazd. Szukajcie, a  znajdziecie. Bez znaczenia jest, czy ktoś jest amatorem domowego ogniska, poszukiwaczem ekstremalnych przygód czy po prostu człowiekiem, który chciałaby aktywnie spędzić czas. Wszystkim ruch robi dobrze zarówno na ciało, jak i na duszę, niektórym pomaga poznać nowych ludzi i  odzyskać chęć do życia. Tak więc należy zachęcać do aktywnego spędzania czasu i  nowych poszukiwań niezapomnianych wspomnień. Warto zadać sobie pytanie: kiedy ostatni raz robiliśmy coś dla siebie po raz pierwszy? Może warto poszukać odpowiedzi podczas wakacji? Agata Kondracka

13


ludzie Na co zwrócić uwagę, zanim kupisz pamiątki z wakacji

Służba Celna i w r k e i b ż u ł s w

P

rzed przywozem takich okazów zza granicy upewnij się, czy nie są one objęte przepisami dotyczącymi ochrony dzikiej fauny i flory. Jeśli pamiątkę, którą planujesz kupić wytworzono z zagrożonych gatunków objętych tymi przepisami nie znaczy to, że nie ma możliwości przywiezienia jej do kraju. Należy jednak upewnić się, że okaz został legalnie pozyskany i dopełnić wszelkich wymaganych procedur eksportowych i importowych.

Początki akcji honorowego krwiodawstwa w Izbie Celnej w Łodzi sięgają 2006 roku, kiedy to z inicjatywy dwóch funkcjonariuszek celnych po raz pierwszy przeprowadzono zbiórkę tego drogocennego daru

P

omysł się spodobał i teraz, po sześciu latach, to sami pracownicy przychodzą do organizatorów dopytać się o termin kolejnej zbiórki. Wśród krwiodawców są i tacy, którzy nie ominęli ani jednej akcji z organizowanych od wielu już lat przy ul. Lodowej w Łodzi. „Pracownicy wzajemnie mobilizują się do oddawania krwi. Wystarczy, że w pokoju jedna osoba wybiera się na akcję i zachęci kolejne... - Pomagamy innym w sposób bezkosztowy. Dajemy potrzebującym coś, czego nie można sztucznie wyprodukować – mówi Roman Lewandowski, pracownik Wydziału Logistyki, który rok w rok uczestniczy w tym szlachetnym przedsięwzięciu. Akcje zbiórki krwi przy ul. Lodowej organizowane są średnio dwa razy do roku. Niezależnie od tego, honorowi krwiodawcy odwiedzają również samodzielnie RCKiK przy ul. Franciszkańskiej. Emilia Marciniak i Zuzanna Sikora z Zespołu ds. promocji i kształtowania pozytywnego wizerunku Izby Celnej w Łodzi podkreślają, że na zaproszenie Izby Celnej, krew na wspólnych akcjach oddają nie tylko funkcjonariusze celni i pracow-

Np. drzewołazy, aksolotl. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe zwierzęta sprzedawane w celach hobbystycznych. PAMIĘTAJ! RYBY Będąc na wakacjach, nie kupuj pamiątek wytworzonych z okazów CITES. Przewóz przez granicę okazów CITES bez zezwolenia jest przestępstwem za które grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Np. wszystkie jesiotrokształtne, wszystkie koniki morskie. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: egzotyczne rybki akwariowe, kawior, leki i paraleki (w tym, choć nie tylko, specyfiki medycyny azjatyckiej) wytworzone z koników morskich. BEZKRĘGOWCE

SSAKI

CITES to popularny skrót od angielskiej nazwy Konwencji o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem, zwaną również Konwencją Waszyngtońską. Skrót CITES używany jest również do określenia gatunków roślin oraz zwierząt objętych ochroną konwencji. Porozumienie podpisano 3 marca 1973 roku, obecnie sygnatariuszami są 175 kraje. Polska podpisała konwencję 12 grudnia 1989 roku. Konwencja CITES obejmuje ochroną ponad 34 tysięcy gatunków zwierząt i roślin. Należą do nich tak popularne zwierzęta jak słonie, nosorożce, hipopotamy, wszystkie dzikie koty, węże boa, kobry, żółwie, warany, papugi, koralowce. Na liście chronionych zwierząt są takie polskie gatunki, jak: wilk, ryś, żbik, niedźwiedź brunatny czy bocian czarny.

nicy tut. Izby, lecz także przedstawiciele innych służb mundurowych. „Służba krwi” – tak można by nazwać formację, która tworzą przedstawiciele Służby Celnej, Straży Granicznej, Policji, Służby Więziennej”– dodają z uśmiechem. Funkcjonariusze celni chętnie włączają się nie tylko w akcje oddawania krwi, ale także w inne działania o charakterze charytatywno-społecznym, czy edukacyjnym. W Izbie Celnej w Łodzi regularnie przeprowadzane są zbiórki darów rzeczowych dla hw oraz kotów ze schroniska dla zwierząt. Funkcjonariusze i pracownicy łódzkiej Izby Celnej biorą również udział w akcjach plenerowych organizowanych w łódzkim ZOO, z okazji Dnia Dziecka, czy podczas Jarmarku Wojewódzkiego. Warto dodać, że Izba Celna w Łodzi jest autorem projektu edukacyjnego nt. „ CITES – pozwólmy im żyć. Służba Celna edukując chroni zagrożone gatunki”, dofinansowanego z WFOŚiGW w Łodzi. Projekt ten ma na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat zagrożonych wyginięciem gatunków zwierząt i roślin, tzw. okazów CITES oraz zaznajomienie z przepisami regulującymi przewóz takich okazów przez granicę.

swiat

14

płazy

dawcy

Wszystkie naczelne (w tym kapucynki, tamaryny, marmozetty), kotowate (tygrysy, lwy, lamparty, pumy, serwale, rysie, żbiki i wszystkie inne poza kotem domowym), wilki, słonie, nosorożce, wydry. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe małpki sprzedawane w celach hobbystycznych, skóry dzikich kotów, wilków, niedźwiedzi, wydr, słoni, niektórych zebr oraz przedmioty z nich wykonane (buty, dywaniki, kołnierze), wyroby z kości słoniowej, z rogów nosorożca, kłów morsa, pamiątki (wypchane zwierzęta lub ich fragmenty, przedmioty ze skóry, w tym przedmioty pamiątkarskie z dłoni małp, z nóg/włosia słonia), trofea, specyfiki medycyny azjatyckiej (mogą zawierać kości tygrysów, żółć niedźwiedzi, rogi nosorożca). ptAKI Np. gwarek, prawie wszystkie papugi, wszystkie ptaki drapieżne, sowy, kolibry. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe i wypchane zwierzęta, jaja, trofea.

Nie wszystkie żywe zwierzęta lub rośliny albo pamiątki z nich wykonane są legalnie sprzedawane na bazarach lub sklepach zoologicznych. Jeśli zdecydujesz się nabyć egzotyczne zwierzę, żądaj od sprzedawcy dokumentów potwierdzających legalność jego pochodzenia (świadectwa CITES lub świadectwa pochodzenia z hodowli). Faktura lub paragon nie są dowodami legalności pochodzenia. Posiadanie egzotycznych zwierząt podlega obowiązkowi zarejestrowania okazu u starosty właściwego ze względu na miejsce przetrzymywania zwierząt.

Pajęczaki: np.: ptaszniki, skorpion cesarski. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe zwierzęta sprzedawane w celach hobbystycznych, spreparowane skorpiony sprzedawane jako pamiątki lub składniki egzotycznych nalewek. Owady: np. niepylak apollo, pazie ptasioskrzydłe. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: spreparowane okazy (motyle, chrząszcze) sprzedawane w celach kolekcjonerskich, żywe zwierzęta. Pierścienice: pijawka lekarska. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe okazy dla celów paramedycznych, leki i paraleki wytworzone z pijawek. Mięczaki (głównie małże i ślimaki): np. muszle skrzydelnika olbrzymiego i przydaczni. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: muszle do celów kolekcjonerskich. Niektóre koralowce. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: skamieniałe fragmenty koralowców przewożone jako pamiątki, składniki biżuterii (nie dotyczy korali czerwonych i różowych), żywe koralowce i ukwiały do celów akwarystycznych.

GADy ROŚLINY: Węże np. wszystkie z rodziny pytonów i dusicieli, wszystkie żółwie lądowe i morskie, popularny w akwariach żółw czerwonolicy, wszystkie krokodyle, liczne legwany, gekony kameleony, inne jaszczurki. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: żywe zwierzęta, przedmioty skórzane (paski do zegarków, torebki, buty, kapelusze, kurtki), przedmioty pamiątkarskie ze spreparowanych węży, kobry w butelkach z egzotycznymi nalewkami, trofea. nr 2(10)/2012

Niektóre agawy; niektóre cyprysy; prawie wszystkie kaktusy; wszystkie storczyki; wszystkie dzbaneczniki; szereg roślin drzewiastych z rodziny mahoniowa tych. Na co przede wszystkim zwracać uwagę: egzotyczne rośliny ozdobne, meble i przedmioty z dre wna (w szczególności mahoniowego).

15


dla dawcy

dla dawcy karskich e L z li a n A ł ia z D kaźnych i Czynników Za Przenoszonych przez Krew

Jednym z zadań Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa jest zaopatrzenie zakładów opieki zdrowotnej w krew i jej składniki, a także czuwanie, aby krew była bezpieczna dla biorcy i jednocześnie, by oddawanie krwi było bezpieczne dla dawcy. Zespół pracowników Działu Analiz Lekarskich i Czynników Zakaźnych Przenoszonych przez Krew zajmuje się jednym z elementów czuwania nad bezpieczeństwem krwi.

2005r. spowodowało zwiększenie bezpieczeństwa przetaczanej krwi,gdyż ulega skróceniu okres tzw. okienka serologicznego – czyli czas niezbędny na wytworzenie przeciwciał w organizmie po wniknięciu wirusa. Jest to czas, kiedy jeszcze nie są wykrywane przeciwciała, a już występuje możliwość transmisji zakażenia. Pracownie wirusologiczne dysponują najnowszymi testami o ogromnej czułości analitycznej

Co mogą oznaczać stwierdzone nieprawidłowości w wynikach morfologii?

K

ażdy parametr może być zaburzony w dwojaki sposób – może mieć wartości wyższe lub niższe od prawidłowych. Im bardziej odbiega od normy, tym bardziej poważne sygnalizuje schorzenie. Niewielkie różnice mogą sugerować wczesne stadia choroby, ale równie często są przypadkowe. Np. nieznaczne zwiększenie liczby krwinek czerwonych może wynikać z tego, że od kilku godzin dawca nie pił wody, tym samym jest odwodniony i ta sama liczba krwinek czerwonych znajduje się w mniejszej ilości płynnej części krwi (osocza). Wcześniejsze spożycie lekkiego posiłku nie wpływa w znaczący sposób na wynik badania morfologii krwi.

Na wstępie pobytu w RCKiK dawcy spotykają się z 6 pracownikami Pracowni Analiz Lekarskich, gdzie pobierane są próbki kwalifikujące dawcę do oddania krwi. Nad bezpieczeństwem krwi pod względem wirusologicznym czuwa 10 pracowników w 2 pracowniach: Czynników Zakaźnych oraz Biologii Molekularnej

D

ział Analiz Lekarskich i Czynników Zakaźnych Przenoszonych przez Krew wykonuje badania kwalifikujące dawcę do oddania krwi oraz preparaty krwi do użytku klinicznego. Składa się z 3 pracowni: Analiz Lekarskich, Czynników Zakaźnych Przenoszonych przez Krew oraz Biologii Molekularnej Zespół pracowników Pracowni Analiz Lekarskich zajmuje się wykonywaniem oznaczeń hematologicznych we krwi dawców oraz przeprowadza badania w ramach kontroli jakości składników krwi. Pierwszy element badania jest związany z zapewnieniem bezpieczeństwa dawcy, dlatego też każdy kandydat na dawcę przed oddaniem krwi ma pobieraną próbkę

w Pracowni Analiz Lekarskich w celu oceny prawidłowości parametrów morfologicznych, które są jednym z czynników decydujących o możliwości oddania krwi. Drugi rodzaj badań przeprowadzanych w Pracowni Analiz Lekarskich stanowi jeden z elementów zapewniających skuteczny efekt terapeutyczny przetaczanej krwi. Pozwala na stwierdzenie, czy w danym składniku krwi znajduje się odpowiednia ilość przetaczanych elementów np.płytek krwi lub odpowiedni poziom parametrów hematologicznych np. hematokrytu, hemoglobiny, czynnika VIII krzepnięcia. Pracownicy dwóch kolejnych pracowni: Biologii Molekularnej i Czynników Zakaźnych, czuwają nad tym, aby przetaczana

krew była wolna od czynników zakaźnych, czyli bezpieczna dla biorcy. Próbki krwi badane są metodami serologicznymi – antygen wirusa HBV (HBsAg), przeciwciała anty HCV, przeciwciała anty HIV1/2 wraz z antygenem p24 – są to najnowsze testy serologiczne IV generacji dla wirusa HIV. We krwi dawców oznacza się również przeciwciała przeciwko krętkowi blademu wywołującemu kiłę. Równolegle, w Pracowni Biologii Molekularnej, odbywa się badanie tych samych markerów wirusologicznych, poprzez wykrywanie materiału genetycznego wirusów HBV, HCV i HIV. Włączenie tych ostatnich oznaczeń do rutynowej diagnostyki w krwiodawstwie od

swiat

16

dawcy

Główne składniki krwinek białych to limfocyty, które u dorosłych stanowią 25% do 45 % krwinek białych. Ich głównym zadaniem jest rozpoznawanie antygenu i udział w odpowiedniej odpowiedzi immunologicznej ustroju. Wzrost odsetka limfocytów spotykany jest w toksoplazmozie, chorobach wirusowych, jak odra, świnka czy wirusowe zapalenie płuc, bądź też chorobach immunologicznych. Spadek limfocytów występuje po zastosowaniu niektórych leków np. kortykosterydów, w niewydolności nerek, krążenia czy w zaawansowanych chorobach nowotworowych. Następną populację stanowią neutrocyty, które u dorosłych stanowią 45-77% krwinr 2(10)/2012

i nowoczesną aparaturą badawczą, dlatego też okres okienka serologicznego ulega coraz większemu skróceniu wraz z ciągłym rozwojem wiedzy medycznej i wprowadzeniem do oznaczeń coraz bardziej udoskonalonych testów diagnostycznych, przez co można wykryć coraz wcześniej zakażenie wirusologiczne. Z uwagi na częsty brak objawów klinicznych wskazujących na zakażenie

w pierwszej fazie infekcji, niekiedy dawca dowiaduje się o toczącym się u niego zakażeniu podczas wykonywania badań związanych z oddaniem krwi. Dawca jest wówczas kierowany przez lekarza Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa do specjalisty, co zapewnia wczesne podjęcie leczenia. Po wykryciu zakażenia, krew jest wycofywana z użytku klinicznego.

nek białych, które są najliczniej reprezentowane. We krwi obwodowej występują postaci dojrzałe tych komórek – neutrocyty segmentowane, a także niewielki odsetek w postaci młodszych neutrocytów pałeczkowatych. Główną funkcją neutrocyta jest obrona ustroju przeciwko zakażeniom. Fizjologiczny wzrost liczby neutrocytów obserwuje się po wysiłku fizycznym, po posiłku, w ciąży, w czasie stresu. Zaburzenia związane ze wzrostem neutrocytozy występują w zakażeniach miejscowych i uogólnionych, bakteryjnych (jak np. ropnie) czy wirusowych typu półpasiec, w chorobach nowotworowych i hematologicznych. Zaburzenia związane ze spadkiem tej frakcji krwinek białych określane są mianem neutropenii i występują w niedokrwistości aplastycznej, toksycznym uszkodzeniu szpiku kostnego, podczas leczenia cytostatykami czy promieniowaniem jonizującym.

są poddawane również parametry krwinek czerwonych: hemoglobina, hematokryt, liczba krwinek czerwonych – mają one podobne znaczenie informacyjne i są zaburzone równolegle, choć często z różnym natężeniem. Zmniejszenie wartości oznacza niedokrwistość (anemię), a zwiększenie wartości, - nadkrwistość - policytemię. Zarówno jeden, jak i drugi objaw wymaga konsultacji lekarskiej. Jeśli zaburzenie jest duże, to również konsultacji hematologa.

Monocyty stanowią u dorosłych od 1% do 8% leukocytów. Są one komórkami fagocytującymi (żernymi), odpowiedzialnymi za usuwanie z ustroju starych, zdegenerowanych komórek, resztek obumarłych komórek czy kompleksów antygen-przeciwciało; ponadto biorą udział w odpowiedzi immunologicznej. Eozynocyty, stanowiące u dorosłych od 1% do 5%, są również komórkami fagocytującymi kompleksy antygen-przeciwciało, niszczą również larwy niektórych pasożytów. Ostatnią frakcję stanowią bazocyty, które występują we krwi w odsetku do 0,5% leukocytów. Ich najważniejszą funkcją jest natychmiastowa odpowiedź w reakcjach nadwrażliwości. Podczas badania morfologicznego analizie

Erytrocyty są podstawowym elementem krwi obwodowej odpowiedzialnym za transport tlenu i dwutleneku węgla, są nośnikiem hemoglobiny. Ich liczba zależy od wieku i płci.U dorosłych, zdrowych mężczyzn średnio stwierdza się od 4.600.000 do 6.200.000 krwinek w mikrolitrze krwi., a u dorosłych, zdrowych kobiet od 4.200.000 do 5.400.000 w mikrolitrze krwi.. Ich wzrost liczby może być spowodowany nadkrwistością wywołaną niedotlenieniem tkanek, np. przy przebywaniu na znacznych wysokościach, ale również przy rozedmie płuc lub nabytych bądź wrodzonych wadach serca,. nadkrwistością spowodowaną zwiększonym wytwarzaniem erytropoetyny (hormon produkowany głównie w nerkach, którego funkcją jest zwiększenie produkcji erytrocytów przez szpik kostny). Zdarza się to w torbielowatości nerek, wodonerczu, nowotworach czy też leczeniu sterydami. Wrost liczby erytrocytów może być również spowodowany odwodnieniem. Spadek zaś może wynikać z niedokrwistości, nagłej utraty krwi czy być spowodowany przewodnieniami. Kolejnym parametrem krwinek czerwonych jest hematokryt. Norma dla kobiet to 3747%, dla mężczyzn 40-54%. Hematokryt stanowi frakcję objętościową erytrocytów w pełnej krwi. Hematokryt zależy od ilości

17


Hemoglobina jest zasadniczym składnikiem erytrocytów. Jej czynnością jest przenoszenie tlenu. Jest ona podstawowym parametrem kwalifikującym dawców do oddawania krwi. Jej wartość zależy od płci i wieku. Dawcy są kwalifikowani do oddania krwi, jeżeli jej poziom u kobiet wynosi co najmniej 12,5 g/dl, natomiast u mężczyzn co najmniej 13,5 g/dl. Wzrost stężenia jest spotykany w nadkrwistościach, w stanach odwodnienia. Spadek stężenia następuje przy niedokrwistościach lub przewodnieniach. Analizując parametry morfologiczne należy zawsze odnieść się do wieku i płci osoby badanej.

Dlaczego czasami próbka krwi jest pobierana z palca, a czasami z żyły? Każdy dawca wielokrotnie oddający krew ma raz w roku oznaczaną pełną morfologię krwi – wtedy krew musi zostać pobrana z żyły. W pozostałych przypadkach próbka może być pobrana z palca – jest to praktyka stosowana głównie podczas ekip wyjazdowych. Różnice w wynikach hemoglobiny we krwi włośniczkowej (z palca), a tej pobranej z żyły w zgięciu łokciowym nie mają znaczenia klinicznego w kwalifikacji dawcy do oddania krwi.

Nazwa:

Punkt Pobierania w Pabianicach

Z roku na rok w punkcie pobierania w Pabianicach dawców jest coraz więcej. Nie zmienia się tylko ich motywacja. O pracy w Pabianicach opowiadają pielęgniarki: Jolanta Sujecka i Katarzyna Olczyk

J

ak przyznają pracownice PP w Pabianicach, z roku na rok dawców w punkcie przybywa średnio o ok. 10%. Zmieniają się jednak osoby, które krew oddają. - Teraz najwięcej mamy młodzieży – mówi Jolanta Sujecka, pielęgniarka z ponad 20-letnim stażem. - Obecnie współpracujemy z 7 szkołami z terenu powiatu pabianickiego, staramy się tam organizować systematycznie ekipy wyjazdowe – dodaje Katarzyna Olczyk, pracująca w punkcie pobierania w Pabianiach od 2 lat. – Szkoły odwiedzamy co trzy miesiące. Pielęgniarki przyznają, że na przestrzeni lat zmieniły się także kluby honorowych dawców krwi w zakładach pracy. W tej chwili takie kluby działają już tylko w Philipsie, Polfie, Pafanie oraz ZWIK. Pozostałe kluby HDK przestały istnieć wraz z dużymi zakładami pracy. A młodzież nie garnie się do zapisywania się do tradycyjnych klubów. W codziennej pracy bardzo przydają się dobre kontakty z Polskim Czerwonym Krzyżem. - PCK przygotowuje uczniów do oddawania krwi już w szkołach podstawowych. Dzieci, biorąc udział w konkursach plastycznych, dowiadują się wiele na temat zdrowia, krwi i tego, jak mogą w przyszłości pomagać innym – wyjaśnia Jolanta Sujecka. Ponadto

w gimnazjach i liceach organizowane są spartakiady i konkursy wiedzy.

Jesteśmy klubem internetowym i coraz bardziej stawiamy na nowoczesność, stąd wiele z naszych działań jest promowanych właśnie za pośrednictwem internetu. Nie będziemy oryginalni, gdy pochwalimy się, że jako pierwsi rozpoczęliśmy kampanie nagłaśniające nasze akcje w serwisie Nasza Klasa, co później przenieśliśmy także na inne platformy typu Facebook, Blip i in.

Pomysł powołania Internetowego Klubu Honorowych Dawców Krwi zrodził się na początku 2007 roku. Troje krwiodawców pochodzących z małych miejscowości pomyślało wtedy, że skoro działają kluby stacjonarne, to równie dobrze działać może klub internetowy, który dla wielu osób będzie bardziej dostępny i nieograniczony terytorialnie. Poza tym zechcieliśmy do niezbędnego minimum ograniczyć kwestie formalne związane z działaniem klubu i rejestracją członków oraz maksymalnie ograniczyć koszty związane z prowadzeniem klubu stacjonarnego. Najważniejszym jednak powodem powołania klubu było stworzenie klubu działającego ponad wszelkimi podziałami, bez względu na to, czy jego członkami byliby działacze PCK, Krewniacy Klubów czy osoby niezrzeszone w żadnych organizacjach.

Liczba członków:

Na początku startowaliśmy we trzy osoby, z których tylko dwie oddawały krew. Z czasem coraz więcej osób dowiadywało się o naszym istnieniu, toteż ilość członków sukcesywnie wzrastała. Obecnie IKHDK liczy sobie 225 członków pochodzących z różnych regionów kraju, a nierzadko mieszkających poza granicami Polski.

Czym taki klub różni się od „tradycyjnego”:

Przede wszystkim różni nas to, że nie mamy stałej siedziby i nie działamy tylko w jednym miejscu. Jako że członkowie IKHDK zamieszkują różne regiony kraju, działamy niemalże na całym obszarze Polski. Nasza działalność oparta jest na dobrowolnej pracy poszczególnych osób zrzeszonych w klubie, w związku z czym każdy, kto chce, włącza się w działalność klubu kiedy chce/może i w takiej dziedzinie, która jemu osobiście najbardziej odpowiada. Są zatem wśród nas osoby zajmujące się redagowaniem klubowej strony internetowej, sprawujące nadzór nad prawidłowym działaniem tej strony. Osobną grupę stanowią wolontariusze organizujący zbiórki krwi w swoich miejscach zamieszkania oraz osoby odpowiedzialne za pozyskanie sponsorów i środków niezbędnych do organizacji akcji poboru krwi. Nad całością działań czuwa dwoje koordynatorów krajowych oraz docelowo czworo koordynatorów regionalnych.

Współpraca:

Staramy się w różny sposób promować krwiodawstwo, stąd konieczność współpracowania z przeróżnymi organizacjami, portalami, a także klubami HDK. Członkowie naszego klubu to w wielu przypadkach działacze klubów HDK PCK czy Klubów Krewniaków. Wspólnie więc w ramach IKHDK staramy się nagłaśniać nasze akcje, organizować wspólne zbiórki krwi i spotkania krwiodawców. Spośród naszych kontaktów z pewnością warto wymienić kontakty z lokalnymi klubami HDK w tym Klubem HDK Niagara z Choszczna, Miejskim Klubem HDK z Namysłowa, Klubem Stowarzyszenia Honorowych Dawców Krwi Rzeczpospolitej Polskiej przy PKP w Kłodzku. Ponadto współpracujemy także z innymi organizacjami o charakterze charytatywnym, w tym z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy, Fundacją DKMS, POLTRANSPLANTEM, Stowarzyszeniem Aktywnej Rehabilitacji Społecznej i Kulturalnej w Wolsztynie i wieloma innymi, mniejszymi organizacjami, których nie sposób w tym miejscu wymienić. Dzięki wszystkim tym kontaktom i wspólnym działaniom razem trafiamy do coraz większej rzeszy krwiodawców, i nie tylko, i wspólnie pomagamy.

Magdalena Tańcula, koordynator regionu 3

Punkt Pobierania, jak większość punktów w województwie, pracuje w godzinach przedpołudniowych, ale dla tych osób, które nie mogą przyjść oddać krwi rano, organizowane są akcje popołudniami i w weekendy. - Krew pobrana w Pabianicach jedzie do Łodzi na badania, a dodatkowo popołudniami jeździmy na ekipy – wyjaśnia Katarzyna. - Do szkół wybieramy się zazwyczaj w czwartki, kiedy punkt pobierania czynny jest tylko do godz. 9, dzięki temu jednak od godz. 10 uczniowie mogą oddawać krew – dodaje Jolanta. Pielęgniarki przyznają, że istnienie punktu pobierania krwi w szpitali ma wiele zalet. - Osoby, które przychodzą odwiedzić chorego, mogą wejść, zapytać o to, jak i kiedy mogą oddać krew i jak się do tego przygotować – mówi Jolanta. Punkt Pobierania w Pabianicach istnieje od początków istnienia szpitala miejskiego w Pabianicach. Poprzednio mieścił się jeszcze przy ul. Żeromskiego, później już w nowej siedzibie.

dawcy

nr 2(10)/2012

Internetowy Klub Honorowych Dawców Krwi

Idea:

Punk Pobierania współpracuje także z lokalnymi mediami – gazetą „Nowe Życie Pabianic” oraz pabianicką telewizją kablową, która emituje materiały nt. oddawania krwi.

swiat

18

X

www.ikhdk.pl

i objętości erytrocytów. Wzrost wartości może świadczyć o nadkrwistości, odwodnieniu, występuje także podczas nadmiernego pocenia. Spadek wartości jest spotykany w niedokrwistości lub przewodnieniach.

19


KRZYŻÓwka

z nagrodami!

Jeśli chcesz wziąć udział w losowaniu nagród - rozwiąż krzyżówkę, podaj dane kontaktowe do siebie i zostaw tę stronę w Punkcie Pobierania (do 14.08.2012).

Kwestionariusz dla krwiodawców

Zgłoszenie do udziału w konkursie

Wyjaśniamy zawiłości, niejasności oraz odpowiadamy na pytania nurtujące kandydatów na dawców krwi. Staramy się uzmysłowić czytelnikom, dlaczego tak ważne jest rzetelne odpowiadanie na zadane w kwestionariuszu pytania.

Imię:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

P

rzypominamy, że nie ma ani „dobrych”, ani „złych” odpowiedzi w kwestionariuszu. Zdajemy sobie sprawę, że pytania w ankiecie są bardzo szczegółowe i wkraczają w najbardziej intymne sfery życia, ale jest to jedyny sposób, aby jeszcze bardziej ograniczyć ryzyko związane z pobraniem chorej czy zakażonej krwi i podaniem jej potencjalnemu biorcy. Na podstawie analizy ankiety lekarz badający może przeprowadzić bardziej szczegółowy wywiad, aby dowiedzieć się czy jesteś w 100% zdrowy i czy możesz oddać krew. Dlatego apelujemy o rzetelne wypełnianie kwestionariuszy. Przypominamy także, że wszystkie udzielone informacje podlegają ochronie danych osobowych i stanowią tajemnicę lekarską.

Nazwisko: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tel. kontaktowy:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wyjaśnienie odnośnie wcześniejszych pytań z kwestionariusza znajdziesz na stronie www.krwiodawstwo.pl - Świat Dawcy „kalendarium” oraz na www.facebook.com/Swiat.Dawcy

Przypadkowy kontakt z krwią ludzką lub narzędziami zanieczyszczonymi krwią ludzką może spowodować wprowadzenie zakażenia wirusowego, którego nasze badania nie wykryją, a krew będzie zakażona. 22. Czy kiedykolwiek przechodził/a Pan/ Pani żółtaczkę? Jeżeli tak, kiedy? Jeśli kiedykolwiek chorował Pan/Pani na żółtaczkę, nie może Pan/Pani oddawać krwi, ponieważ wirus zostaje w organizmie na całe życie i może stanowić źródło zakażenia dla chorego. 23. Czy Pana/Pani partner życiowy lub seksualny w ciągu ostatnich 6 m-cy przechodził żółtaczkę? Jak wyżej.

Pamiętaj! Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące kwestionariusza – nie odpowiadaj na chybił trafił, tylko porozmawiaj z lekarzem. Odpowiedzi przygotowane w konsultacji z dr. Michałem Zamolskim z RCKiK w Łodzi. 19. Czy w ciągu ostatnich 28 dni przebywał/a Pan/Pani na terenach, gdzie stwierdzono przypadki przeniesienia Wirusa Zachodniego Nilu na ludzi? Na tegorocznej liście krajów, w których odnotowano przypadki zachorowań spowodowanych przez wirus Zachodniego Nilu są Izrael oraz Stany Zjednoczone Ameryki Północnej (cały obszar). Po powrocie z tych krajów, prosimy o powstrzymanie się od oddawania krwi przez 28 dni. 20. Czy w ciągu ostatnich 6 miesięcy wykonywano u Pana/Pani: tatuaż, akupunkturę, depilację kosmetyczną, przekłucie uszu lub innych części ciała? Jeżeli tak, kiedy i jakie? Wszystkie zabiegi mogą nieść za sobą ryzyko wprowadzenia zakażenia wirusowego do organizmu. Okres 6 mies. jest związany z faktem, że od zakażenia do możliwości jego wykrycia w naszych badaniach może upłynąć czas do 6 mies. 21. Czy w ciągu ostatnich 6 miesięcy lub od czasu ostatniego oddania krwi miał/a Pan/ Pani przypadkowy kontakt z krwią ludzką lub narzędziami zanieczyszczonymi krwią ludzką?

swiat

20

dawcy

nr 2(10)/2012

24. Czy w ciągu ostatnich 12 miesięcy miał/a Pan/ Pani kontakt z zakaźnie chorym? a) Czy przeczytał/a i zrozumiał/a Pan/ Pani „Informację o chorobach zakaźnych dla krwiodawców (zgodnie z obowiązującymi procedurami w RCKIK Racibórz)? b) Czy był/a Pan/Pani narażony/a na ryzyko zakażenia (patrz: Informacja o chorobach zakaźnych dla krwiodawców - zgodnie z obowiązującymi procedurami w RCKIK Racibórz)? Nie wolno oddawać krwi przez 6 mies. od ostatniego kontaktu, ponieważ Pan/Pani mógł ulec zarażeniu, a nasze testy tego nie wykryją. 25. Czy w ciągu ostatnich 6 miesięcy przebywał/a Pan/Pani w areszcie lub więzieniu? W przypadku przebywania w areszcie lub więzieniu może dochodzić do kontaktów powodujących zakażenie. Nie wolno oddawać krwi przez 6 mies. od ostatniego kontaktu ponieważ mógł Pan/Pani ulec zarażeniu, a nasze testy tego nie wykryją. 26. Czy kiedykolwiek zalecono Panu/Pani rezygnację z oddawania krwi? W tym pytaniu jest ochrona dawcy, aby oddawanie krwi nie zaszkodziło mu w jego zdrowiu.

21


Planowany harmonogram ekip na miesiące letnie

Pełen wykaz ekip wraz z adresami oraz godzinami znajduje się na stronie: www.krwiodawstwo.pl -> akcje wyjazdowe. Polecamy bieżące sprawdzanie wykazu, aby upewnić się, gdzie w najbliższym czasie będzie można oddać krew. Chęć zorganizowania akcji pobierania krwi należy zgłaszać do Sekcji Organizacji Honorowego Krwiodawstwa, tel.: 42 6161416, 42 6161407, e-mail: propagowanie@krwiodawstwo.pl

Lipiec Baby, Szkoła Podstawowa Biała, Szkoła Podstawowa Czerniewice, OSP Gorzkowice, OSP Goszczanów, Urząd Gminy Kurów, Klub HDK przy OSP Kutno, Parafia Kwiatkowice, Festyn Łask, Łaski Dom Kultury Łowicz, PCK Łowicz, Przychodnia Łódź, Gazeta Wyborcza Łódź, Manufaktura Łódź, Pasaż Schillera Mokrsko, Zakłady mięsne EUROMEAT Naramice, Klub HDK przy OSP Pajęczno, pod urzędem miasta Radomsko, Targowica Rozprza, OSP Rzeczyca, GOK Sieradz, Parking przy ZUS Sulmierzyce, Urząd Gminy Tomaszów Mazowiecki, Policja Tuszyn Las, OSP Uniejów, Rynek Miasta Wieluń, pod INTERMARCHE Wieluń, zakłady WIELTON Zgierz, Biuro Poselskie

Sierpień Aleksandrów Łódzki, Przychodnia Bełchatów, Ośrodek Sportu i Rekreacji Biskupice, OSP Burzenin, Urząd Gminy Dąbrowa, OSP Dąbrowice, Urząd Gminy Domaniewice, Gminny Ośrodek Kultury Działoszyn, Klub HDK Cementownia WARTA S.A. Głowno, Szkoła Podstawowa nr 2 Głowno, Plac przy Kościele Kleszczów, SOL-park Koluszki, Urząd Miasta Kutno Lipce Reymontowskie, OSP Lututów, Klub HDK przy OSP Łask, Łaski Dom Kultury Łowicz, Przychodnia Łowicz, PCK

Łódź, Gazeta Wyborcza Łódź, Pasaż Schillera Łódź, Manufaktura Łódź, Gazeta Wyborcza Łódź, INFOSYS Łódź, MPK Łyszkowice, OSP Mokrsko, Parafia Św.Stanisława Moszczenica, Gimnazajum Opoczno, kościół pw.św.Bartłomieja Ozorków, OSP Pabianice, Urząd Miasta Piotrków Trybunalski, Kościół NSJ Piotrków Trybunalski, Bricomarche Poddębice, Poddębickie Centrum Zdrowia Przygłów, Parafia Radomsko, Targowica Rawa Mazowiecka, Rejonowa Przychodnia Specjalistyczna Rawa Mazowiecka, OSIR Rogowiec, Kopalnia Sieradz, Państwowa Straż Pożarna Sieradz, Medana Stryków, OSP Szadek, Urzad Gminy Świnice Warckie, OSP Tomaszów Maz, sklep Hoża Ujazd Widawa, Ośrodek Zdrowia Wieluń, zakłady WIELTON Witonia, Ośrodek Zdrowia Zduńska Wola, Wystawa Rolnicza Żychlin, Dom Kultury

Wrzesień Aleksandrów Łódzki, Intermarche Baby, Szkoła Podstawowa Bełchatów, PGE Parafia Biała, Szkoła Podstawowa Brzeziny, PCK Brzeźnio, Salka Katechetyczna Buczek, Gminny Ośrodek Kultury Dmosin, Dom Parafialny Drzewica, remiza OSP Kleszczów, szkoła sportowa-SOLPARK Koluszki, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej Konstantynów Łódzki, Klub HDK Krośniewice, Urząd Gminy Kutno

Leśmierz, Ośrodek Zdrowia Lubochnia, OSP Łask, Łaski Dom Kultury Łęczyca, Kościół Św. Andrzeja Łowicz, Przychodnia Łowicz, II LO Medyk Łowicz, Przychodnia Łódź, Manufaktura Łódź, Pasaż Schillera Łódź, PKO BP Moszczenica, OSP Ostrowy, Cukrownia Pabianice, ZS Nr 1 Pabianice, ZS Nr 3 Pabianice, Osiedle Bugaj Pabianice, ZS Nr 2 Pajęczno, ZSZ im. Sienkiewicza Pajęczno, Parafia Narodzenia Pańskiego Piątek, Urząd Gminy Piotrków Trybunalski, Votum Poddębice, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Poddębice, LO im.Marii Konopnickiej Przedbórz, Dom Handlowy Radomsko, Targowica Rawa Mazowiecka, Zespół Placówek Specjalnych Ręczno, Parafia Sieradz, Obchody na dn 01 09 Sieradz, II LO Sieradz, OSP Sieradz, ZSP Nr 1 Sieradz, ZSP Nr 2 Skierniewice, ZSZ Nr 3 Skierniewice, ZSZ Nr 1 Sulmierzyce, Uurząd Gminy Tomaszów Mazowiecki, OSiR Tomaszów Mazowiecki, I LO Tomaszów Mazowiecki, II LO Tuszyn Las, OSP Uniejów, Rynek Miasta Wieluń, I LO im.Kościuszki Wieluń , ZSZ nr 3 im.Kopernika Wieluń, ZSZ nr 2 im.Długosza Wieruszów, ZSZ nr 1 im.Staszica Wola Krzysztoporska, Dom Kultury Zelów, Były budynek Urzędu Miejskiego Zgierz, parking przy halach handlowych obok MC Donalda Złoczew, LO

swiat

22

dawcy

Stałe punkty pobierania w łódzkiem Punkt Pobierania

Adres

Dni i godziny działania punktu

Bełchatów

ul. Czapliniecka 93/94, przychodnia „MegaMed”, tel.: 667 953 962

poniedziałek - środa: 8:30 - 11:30, czwartek: 8:00 - 10:00, piątek: 8:00 - 11:00

Kutno

ul. Kościuszki 52, Szp. Miejski, tel.: 667 953 965

poniedziałek - piątek: 8:00 - 11:00

Łęczyca

ul. Zachodnia 6, SPZOZ, tel.: 24 721 51 69

poniedziałek - środa: 8:00 - 10:00, piątek 8:00 - 10:00

Łódź

ul. Franciszkańska 17/25, RCKiK tel.: 42 61 61 400

poniedziałek: 8:00 - 15:30, wtorek: 8:00 - 17:30 środa: 8:00 - 15:30, czwartek: 8:00 - 17:30 piątek: 8:00 - 15:30, sobota: 8:00 - 13:30

Opoczno

ul. Partyzantów, Szp. Rej., tel.: 667 953 968

poniedziałek: 8:00 - 10:30

Pabianice

ul. Jana Pawła 68, Szp. Miejski, tel.: 42-214-94-01, 603-322-511

poniedziałek - środa: 8:30 - 11:30, czwartek: 8:00 - 9:30, piątek: 8:00 - 11:00

Piotrków Trybunalski

ul. Słowackiego 74 tel.: 603-711-733

poniedziałek - wtorek - piątek: 8:00 - 11:00 środa - czwartek: 8:00 - 10:30

Radomsko

ul. Jagiellońska 36, Szpital tel.: 44 685-47-57, 669-007-066

poniedziałek - wtorek: 8:00 - 10:30 środa - czwartek: 8:00 - 10:00, piątek: 8:00 - 10:30

Sieradz

ul. Armii Krajowej 7, Szp. Woj., tel.: 43 822 25 79

wtorek: 8:00 - 11:00, czwartek - piątek: 8:00 - 11:00

Skierniewice

ul. Nowobielańska 61, O. Widok tel.: 46 832 53 72

poniedziałek - środa: 9:00 - 12:00, piątek: 9:00 - 12:00

Tomaszów Mazowiecki

ul. Jana Pawła 35, Szp. Rejonowy, tel.: 667 953 966

poniedziałek - piątek: 8:30 - 11:00

Wieluń

ul. Sieradzka 56, SPZOZ Przych., tel.: 665 856 500

poniedziałek - środa: 8:00 -10:00

Zduńska Wola

ul. Krolewska 29, SPZOZ, tel.: 43 824 41 23

poniedziałek: 8:00 - 11:00, środa: 8:00 - 11:00, piątek: 8:00 - 11:30

Wieruszów

ul. Sportowa 4, KS PROSNA, tel.: 665 856 500

piątek: 8:00 - 11:00

nr 2(10)/2012

23


Jak w 6 krokach wygląda oddawanie krwi?

1. Wypełnienie formularza

Wypełnienie formularza zajmie Ci kilka minut. Znajdują się tam pytania dotyczące twojego stanu zdrowia, przebytych chorób i przyjmowanych leków. Formularz wypełnia się za każdym razem gdy chce się oddać krew.

2. Rejestracja

Po wypełnieniu formularza, należy wyjąć dowód osobisty i wraz z nim, udać się do osoby rejestrującej. W trakcie rejestracji podajemy podstawowe informacje jak imię i nazwisko, adres zamieszkania. Zostaną one wprowadzone przez osobę rejestrującą do systemu komputerowego.

3. Próbki

Po rejestracji, pobierana jest niewielka próbka krwi w celu wykonania morfologii krwi.

4. Lekarz

Po pobraniu próbki krwi jest się proszonym o przejście do kolejnego stolika, gdzie badania dokonuje lekarz. Lekarz zapoznaje się z wypełnionym formularzem. Osłucha płuca, sprawdzi ciśnienie krwi i ogólny stan zdrowia, zapyta o przebyte choroby i przyjmowane leki.

5. Oddanie krwi

Po badaniu lekarskim, lekarz prosi o przejście do kolejnego stanowiska, gdzie pielęgniarki proszą o zajęcie miejsca na fotelu do pobierania krwi. Pobierane jest 450 ml krwi. Oddanie krwi zajmuje ok. 5-10 min. Po oddaniu krwi jeszcze przez chwilę odpoczywa się na fotelu.

6. Ekwiwalent kaloryczny

Po oddaniu krwi, obsługa prosi o odebranie paczki ze słodyczami i napojem energetycznym stanowiącym ekwiwalent kaloryczny za oddaną krew. Paczka zawiera 8 czekolad, batonik, oraz napój energetyczny. swiat

24

dawcy


Świat Dawcy nr 10