__MAIN_TEXT__

Page 1

PROGRAMMABOEKJE

E314,

VERBINDER OF VERBREKER? E314 ,

VERBINDER APRIL 14 OF2019 VERBREKER?

“E314, verbinder of verbreker” is een educatieve daguitstap voor jong en oud, families, kinderen, vrienden, kennissen of buren. Neem deel aan boeiende activiteiten in de 6 voormalige mijngemeenten, Beringen, Heusden-Zolder, Houthalen-Helchteren, Genk, As, Maasmechelen en ontdek het wel en wee van de E314. Laat je vervoeren door de rijke geschiedenis van deze Europese weg en kom alles te weten over thema’s als ecologie, mobiliteit, economie, natuur, samenleving en erfgoed. Verken elke locatie te voet of per fiets en verruim je geest tijdens leuke workshops.

BENIEUWD NAAR WAT DEZE BELEVENISVOLLE DAG JOU KAN BIEDEN? SURF DAN SNEL NAAR WWW.ERFGOEDCELMIJNERFGOED.BE/E314


PRAKTISCHE INFO*

2

ALLE INFO IN 3, 1, 4! 50 jaar E314, dat wordt uitbundig gevierd! Je ontvangt samen met deze gids één voucher per locatie, die je kan inruilen tegen leuke voordelen. ‘E314, verbinder of verbreker’ is een educatieve daguitstap voor jong en oud. Neem deel aan boeiende activiteiten in de 6 voormalige mijngemeenten. Zit je met vragen over het E314-event? Dan kan je steeds terecht bij de medewerkers en vrijwilligers van Erfgoedcel Mijn-Erfgoed. Je herkent hen aan het oranje petje. Help, ik ben de weg kwijt! Geen nood, elke locatie is uitgestippeld met herkenbare pijlen, die je de weg wijzen. Colofon Redactie: Leen Gos, Leen Roels (Erfgoedcel Mijn-Erfgoed) en Pieter Neirinckx (Dépot d’Histoires) Contact: info@mijnerfgoed.be Event organisatie en vormgeving: www.nextissue.be

BERINGEN: BE-MINE

Pag. 6

Aanbod: - Gratis consumptie in ‘Cafetaria Mijnmuseum’. - Gratis bezoek met gids aan ‘Barak 15’. Startlocatie: Koolmijnlaan 201, 3582 Beringen HEUSDEN-ZOLDER: CIRCUIT ZOLDER

Pag. 10

Aanbod: - Meet & greet met Agoria Solar Team en hun project. - Gratis testen van allerlei elektronische voertuigen. - Gratis bezoek aan de ‘Museumwerking van het Circuit Zolder’. Startlocatie: Terlamen 30, 3550 Heusden-Zolder Win een gratis Car Control slipcurcus!

HOUTHALEN-HELCHTEREN: GREENVILLE

Pag. 14

Aanbod: - Gratis rondleidingen over het mijnverleden en de toekomst van energiebronnen » 10.30u. » 13.30u. » 15.00u. - Gratis proefrit BMW i3. - Neem voor slechts € 12,5 deel aan een workshop over wetenschap. Keuze uit ‘Lego Wedo’ (5-8 jaar) of ‘Onderzoeksopdrachten windmolen’ (8-12 jaar). Startlocatie: Centrum-Zuid 1111, 3530 Houthalen-Helchteren

GENK: C-MINE

Pag. 20

Aanbod: - 50% korting op je toegangsticket van ‘C-mine expeditie’. - Stop-motion workshop voor slechts € 5: ‘Wat als...?’ i.s.m. Villa Basta. - Gratis rondleidingen ‘Zeg eens Watt’ op Thor. Startlocatie: Cultuurcentrum C-mine, Evence Coppéelaan 91, 3600 Genk AS: UITKIJKTOREN

Pag. 24

Aanbod: - Gratis flesje koolzaadolie geperst door de koolzaadmobiel van Walter Langers. - Voor een kleine bijdrage, rijdt bij droog weer een miniatuurtreintje. Startlocatie: Stationsstraat 126, 3665 As MAASMECHELEN: CAMPING SALAMANDER

Pag. 28

Aanbod: - Gratis consumptie bij Camping Salamander - Maak kans op het unieke stripverhaal ‘De beestige brug’ van Suske en Wiske - Alle deelnemende kinderen ontvangen het felbegeerde ‘ecoductdiploma’. Startlocatie: Joseph Smeetslaan 280, 3630 Maasmechelen Bij vragen: 089 811 411

*Het startuur van dit event is voorzien rond 10u., het einduur om 17u. Dit uur kan afwijken, afhankelijk van de activiteit en de locatie. De organisatie is niet verantwoordelijk voor gebeurlijke ongevallen, schade, verlies of diefstal.


E314,

VERBINDER OF VERBREKER? Reeds vijftig jaar doorkruist de E314 van Leuven naar Aken onze provincie. Vijftig kilometer snelweg door het hart van het bronsgroen eikenhout. Erfgoedcel Mijn-Erfgoed nodigt je uit om mee te ontdekken waar deze weg verbinding bracht en waar net afstand.

Zorgde de snelweg voor economische vooruitgang en een vlottere mobiliteit? Bracht hij mensen en culturen samen? En wat betekende de aanleg van deze weg voor de natuur in Midden-Limburg? Elke gemeente benadert vanuit een eigen invalshoek diens invloed op de regio.

Op 14 april 2019 staan we via zes events even stil bij de komst en evolutie van de E314. Ga mee op tour door Beringen, HeusdenZolder, Houthalen-Helchteren, Genk, As en Maasmechelen en ontdek welke impact de E314 had op het leven van toen en nu.

Laat je trakteren op een prachtige en unieke dag vol belevenissen, verhalen en getuigenissen in en uit de Mijnstreek.

An Moons, Voorzitter Projectvereniging Mijnstreek.

Anniek Nagels, Secretaris Projectvereniging Mijnstreek.

3


HEUSDEN-ZOLDER

BERINGEN

E314 en mobiliteit

E314 en samenleving

WANDELING 4

6

té Ontdek de ci en Barak 15

WORKSHOP

Va e

s

10 an

s

©

Jo n

ath

iel an yD

©

Bla

nc

pa

in

Dr

on

e

©

Ed d

Win je Car Control Slipcursus!

ve

©

Ed

dy

Da

nie

ls

14

Ph

ilip

Hil

WORKSHOP

©

oefrit Maak een pr W i3 M met een B

HOUTHALEN-HELCHTEREN E314 en cleantech

#E314event Erfgoedcel Mijn-Erfgoed


INHOUD GENK

E314, economie en technologie

MAASMECHELEN

E314, ecoduct en export 5

FIETSTOCHT Rondleiding att!’ ‘Zeg eens W

WANDELING ke

Suske en Wis wedstrijd!

VILLA BASTA Stop-motion ‘Wat als...?’

24

©

Er w

in

Ch ri

sti

s

©

Sta d

Ge

nk

20

dG

en

k

28

©

Sta

FIETSTOCHT Koolzaadmob iel in actie!

AS

E314 en natuurbehoud

WIN! EEN GEZINSABONNEMENT VOOR HET OPENLUCHTMUSEUM BOKRIJK *. Zet jezelf en de E314 in ‘the picture’. Hoe ga je ermee aan de slag?

1. Maak een ‘SnelWegSelfie’ met het Polaroid-frame uit je goodie bag. Plaats jezelf, je kinderen,... in een omgeving in het frame. 2. Deel je leukste, mooiste of grappigste E314-moment op Facebook of Instagram. 3. Tag via Facebook de pagina van ‘Erfgoedcel Mijn-Erfgoed’ of via Instagram #E314event. 4. Maak kans op één van de zes gezinsabonnementen voor het openluchtmuseum Bokrijk. *Je foto delen kan tot 21 april 2019. De zes winnaars maken we bekend op 30 april 2019 via onze facebookpagina en via een persoonlijk bericht.


BERINGEN

DUIK MEE IN HET WOELIGE MIJNVERLEDEN 6

/ Neem een duik in het mijnverleden en ontdek hoe de E314 zorgde voor de verbinding van mensen en zo voor diversiteit. Bezoek het mijnmuseum en wandel via de multiculturele route naar ‘Barak 15’, temidden van de mijncité. Klauter naar de top van de Avonturenberg en ontdek hoe je van hieruit zicht hebt op de ruime omgeving. Wie weet zie je er ook de E314 en E313?

Via het knooppunt van Lummen en de aansluiting op de E314 (vroeger nog de E39 genoemd) kende Beringen vanaf midden jaren 1970 ook een vlotte aansluiting met de rest van Midden-Limburg, het Nederlandse mijnbouwgebied, de streek rond Aken en Keulen en, iets later, het centrum van het land.

WANDELING ité Ontdek de c en Barak 15 VOU

De E313, het onderdeel van de Koning Boudewijnautosnelweg tussen Antwerpen en Luik, was de tweede autosnelweg die in België aangelegd werd, na de voltooiing van de E40 tussen Oostende en het centrum van het land in 1956. In 1961 werd het vak Ham tot Beringen van de E313 opengesteld voor het grote publiek, en een jaar later volgde het vak Beringen tot Hasselt-Zuid. In 1964 was de volledige E313 afgewerkt en hadden de Beringenaren een rechtstreekse snelwegverbinding naar (de haven van) Antwerpen en (de industrie in en rond) Luik. Via Luik kon de verbinding gemaakt worden met het Duitse Ruhrgebied en het Rijnland.

CHE

R

De nabijheid van de twee snelwegen heeft een enorme impact (gehad) op Beringen. Het vergemakkelijkte de verplaatsingen van en naar de Limburgse mijngemeente, zorgde voor een snellere ontsluiting richting Nederland, Duitsland, Oost-Europa en verder (cf. aanzienlijke inwonersaandelen vanuit Polen, Italië en Turkije in Beringen). Laat je in Beringen verrassen hoe de snelweg mensen, landen en culturen kan verbinden en samenbrengen…


E314 en samenleving

“Het verhaal

van de barakken is een stuk Limburgse geschiedenis.

Remo Perrotti, medewerker van ‘Baraka’, o.l.v. Kris Kaerts.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? MIJNMUSEUM Het grootste mijnmuseum van Vlaanderen dompelt je onder in het woelige mijnverleden van Belgisch Limburg. Speel met je kinderen ‘Mijn Verhaal’ en ‘MaxiMine’ of ontdek het museum door de ogen van ex-mijnwerker Roberto Pasquali via de iPod-tour. Voor ieder wat wils dus! Toegangsprijzen: volwassenen + 18 jaar: € 6 euro. Vanaf 6 tot 18 jaar: € 4. Jonger dan 6 jaar: gratis.

BARAK 15 In ‘Barak 15’, een reconstructie van een uit de jaren 1940 daterende houten barak uit een Russisch krijgsgevangenenkamp, wordt het verhaal verteld van (de Poolse en Italiaanse) migratie. Veel aandacht gaat hierbij naar het dagelijks reilen en zeilen in het zogenaamde Baltische kamp, waar duizenden dwang- en mijnarbeiders een tijdelijk onderdak vonden. De documentaire ‘Baraka’ wordt hier doorlopend vertoond.

AVONTURENBERG Zin in avontuur? Op de kleine terril van be-MINE kan je wandelen, klimmen, klauteren, glijden, mountainbiken, wegdromen en ontdekken. Boven heb je een mooi uitzicht op het mijnerfgoed van Beringen en de rest van de omgeving.

7


DE LOCATIES IN KAART GEBRACHT

©

Jo n

ath

an

Va e

s

8

MIJNCITÉ

©

J

Omgeving Beringen


© n Jo es Va an ath

BARAK 15

9

Va e

s

Jo n

ath

an

Va e

s

Laan op Vurten 83

Jo na th

an

HET MIJNMUSEUM

©

Koolmijnlaan 201

© an

ath

n Jo s

e Va

MIJNSITE

Koolmijnlaan 201

AVONTURENBERG be-MINE 1


HEUSDEN-ZOLDER

TESTPILOOT VAN DE TOEKOMST? 10

/ Waan jezelf testpiloot van de toekomst op het Circuit van Terlaemen. Niet van snelle ronkende auto’s, maar van elektrische fietsen en andere duurzame voertuigen. Ontmoet het Agoria Solar Team en kom alles te weten over de zonnewagen en hun project. Bezoek ook gratis Museumwerking Circuit Zolder.

Een van de allereerste werkzaamheden voor de E314 was de constructie van de brug over het kanaal in Zolder. Op 19 maart 1971 werd de stevigheid van de brug getest door er 36 vrachtwagens van zo’n 25 ton elk op te laten rijden. De brug boog maar 7 centimeter door. Test geslaagd! Vandaag wordt de brug, samen met andere bruggen over het kanaal, verhoogd om zwaarder vrachtverkeer over het water toe te laten. Voorlopig wordt het verkeer daarom omgeleid via een tijdelijke noodbrug, die langs de bestaande bruggen werd geplaatst. Het Circuit van Zolder werd enkele jaren voor de voltooiing van de E314 geopend en kende een enorm verbeterde toegang dankzij de snelweg. Tijdens de aanleg van de autosnelweg konden de bezoekers van het Circuit zich zelfs op de bedding van de weg parkeren. Omdat de E314 een groot deel van het domein van de baron de Villenfagne de Vogelsanck doorkruiste, kreeg hij een ‘eigen’ afrit vlak aan zijn kasteel, tot profijt van de omliggende bewoners.

WORKSHOP Win een Car Control Slipcursus VOU

CHE

R

Het dirigeren van verkeersstromen bij grote evenementen, parking, het steeds toenemende verkeer, voor iedereen een snelle en vlotte toegankelijkheid tot de ruime omgeving…: het zijn maar enkele van de uitdagingen voor de mobiliteit van de toekomst. Ontdek in Heusden-Zolder hoe de toekomst van onze mobiliteit er zou kunnen uitzien!


E314 en mobiliteit

“ Dankzij vele

schenkingen, konden we de geschiedenis van het Circuit reconstrueren en de unieke Museumwerking opstarten.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? MUSEUMWERKING CIRCUIT ZOLDER De geschiedenis van Circuit Zolder komt a.d.h.v. memorabilia, wagens, racekledij, trofeeën, oude affiches en heel wat handtekeningen van beroemde piloten weer tot leven in het museum. Een multimediale tafel in de vorm van het circuit toont je al de belangrijke gebeurtenissen uit haar rijke verleden.

AGORIA SOLAR TEAM Grijp de unieke kans om van dichtbij de zonnewagen van het Agoria Solar Team te bewonderen. Het team tast de grens van technologie af en ontwerpt een wagen die bijdraagt aan de toekomst van duurzame mobiliteit. » Meer info op pagina 13

René Lemmens, één van de bezielers van Museumwerking Circuit Zolder.

CIRCUIT ZOLDER Jaarlijks vinden ruim 400.000 bezoekers de weg naar Circuit Zolder (ook bekend als de Omloop van Terlaemen). Het enige Vlaamse racecircuit gaat terug tot in de jaren ‘50 en is het meest bekend om de 24 uur van Zolder. Ondanks dat er tijdens ons E314-event geen races plaatsvinden, kan je er alsnog de sfeer van het circuit opsnuiven.

FLYWHEELS Ben je geïnteresseerd in de mobiliteit van morgen? Ontdek dan de verschillende micro-mobiliteitstoestellen op een leuke manier. Waan jezelf testpiloot en maak een proefrit met een elektrische step, een segway, een scooter of een monowiel op het circuit van Zolder. Vul zeker de checklist in en pen je ervaring neer. » Meer info op pagina 13

11


DE LOCATIES IN KAART GEBRACHT 12

© s

n ma

oo iC

d Ru

MUSEUMWERKING Circuit Zolder

© be

m.

tea

lar

so

© in

pa

nc

Bla

AGORIA SOLAR TEAM e

on

Dr

CIRCUIT ZOLDER Terlaemen 30

Zonnewagen


MAAK EEN PROEFRIT MET DEZE ELEKTRISCHE VOERTUIGEN EN ERVAAR HET VERSCHIL! 1

4

13

3

SCHRIJF HIER DE PLUS-EN MINPUNTEN:

2 ALLES GETEST? OMCIRKEL DAN JOUW FAVORIET.

1

Monowiel E-Step

3

Gyropod E-Bike

UNIEKE KANS: MEET & GREET MET HET AGORIA SOLAR TEAM Zonneraces? Zonnewagens? Wat is dat? Kom alles te weten over het project en het team. Zij hechten veel waarde aan innovatie, zijn continu op zoek naar de nieuwste technologieën om deze te implementeren in de volgende Belgische zonnewagen.

2

4


HOUTHALEN-HELCHTEREN

REIS DOOR DE TIJD EN ONTDEK SCHONE TECHNOLOGIE 14

/ Het contrast tussen fossiele en groene energie is nergens zo tastbaar als in GreenVille. Reis door de tijd en ontdek welke energiebronnen destijds nodig waren om de E314 aan te leggen en de innovatieve oplossingen die vandaag worden aangewend om energie te ‘cleanen’. Volg een workshop over duurzame energie of maak een proefrit met een groene wagen. Leer meer over de impact van een snelweg op de natuur en het landschap.

WORKSHOP efrit Maak een pro in de BMW i3 VOU

CHE

R

De bevolking van Houthalen moet in de lente van 1970 raar opgekeken hebben toen een enorme boot werd gemonteerd… in het midden van het heidegebied. In de maanden ervoor werden er ook al kilometerslange dikke pijpleidingen naar de heide gelegd. In de maanden daarop werden honderdduizenden kubieke meters zand opgespoten en via de buizen vervoerd naar het geplande traject van de E314. Aan de baggeraar werd de opdracht gegeven het kunstmeer dat zou ontstaan een bepaalde vorm te geven, die van de huidige Plas in Kelchterhoef. Grote grondwerken, kilometers en kilometers beton en asfaltering, bruggen, het inrichten van tankstations en stopplaatsen: honderden, zo niet duizenden, zware machines zijn tussen 1968 en 1973 ingezet om de E314 vorm te geven. Omdat de weg door een gebied liep waar regelmatig mijnverzakkingen plaatsvonden werden flexibelere koolwaterstofverhardingen gebruikt voor het wegdek. In de begindagen van de nieuwe snelweg was er trouwens soms weinig of geen verkeer op te bespeuren: de olieschaarste van 1973-1974 leidde tot een tiental autoloze zondagen in België. Het besef dat fossiele brandstoffen niet onuitputbaar zijn, is dus geen recent inzicht… Ontdek in Houthalen-Helchteren hoe we in het verleden omgingen met energie en hoe we dat mogelijk in de toekomst zullen doen.


E314 en cleantech

“Door de

aanleg van de E314 raakte de milieubeweging in Limburg in een stroomversnelling.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? GREENVILLE: RONDLEIDING Verken het Limburgse mijnverleden én de toekomst op het vlak van schone technologie. Reis door de tijd in dit prachtig gerestaureerde gebouw en ontdek onder deskundige begeleiding van een ‘CleanTechAmbassadeur’ de verschillende mogelijkheden. » Meer info op pagina 19

TECHNIEK- EN WETENSCHAPSACADEMIE: WORKSHOPS Stuur je kinderen op ontdekkingsreis met de workshop ‘Lego WeDo’ (5 tot 8 jaar) of ‘Onderzoeksopdrachten windmolen’ (8-12 jaar). » Meer info op pagina 19

BMW VAN OSCH: TEST-DRIVE BMW i3 Maak kennis met het plezier en comfort van rijden met een elektrische wagen. Neem plaats achter het stuur van een BMW i3, waarmee je een proefrit kan maken. Zeker de moeite waard!

August Feyen, coördinator Limburgse Milieukoepel.

15

WANDELING: ‘DE PLAS’ Het recreatiegebied ‘De Plas’ op domein Kelchterhoef, is ontstaan bij de aanleg van de E314. Geniet van een aangename wandeling (3 km) rond de zeil- en zwemvijver. Opgelet: deze wandeling is niet uitgepijld.


VERZIN JE EIGEN E314VERHAAL! Houd je ook zo van verhalen? Teken of kleur je graag? Met deze poster van de snelweg E314 kan je zelf de mooiste, spannendste of grappigste verhalen tekenen. Laat je fantasie los. De mogelijkheden zijn eindeloos! Is je verhaal af? Haal dan deze poster uit de brochure en hang hem op een zichtbare plaats, in je slaapkamer, aan de frigo of aan het raam.


ve

DE LOCATIE IN KAART GEBRACHT ©

Ph il

ip

Hil

18

GREENVILLE

©

bm

w. be

Grote B

aan

Centrum-Zuid 1111

TEST-DRIVE BMW 3i


GREENVILLE: RONDLEIDING

GREENVILLE: WORKSHOPS Hoe werkt dat? Hoe maak ik dat? Hoe kan ik dat programmeren? Wil je graag vertoeven in de stimulerende omgeving van techniek-en wetenschap? Altijd welkom! De ‘Techniek- en WetenschapsAcademie’ van UCLL biedt jongeren vanaf 5 jaar de kans om hun interesse voor techniek en/of wetenschap op een creatieve manier te botvieren. Zijn je kinderen geboeid door techniek en wetenschap? Laat ze dan zeker deelnemen aan deze interessante workshops.

KEUZE UIT 2 WORKSHOPS 1. ‘Lego WeDo’ (5 tot 8 jaar). Een eerste stap in robotland! Hou jij van programmeren? Bouw met legoblokjes de robot die jij kiest! Daarna brengen we deze robot tot leven. Klikken en slepen, zo makkelijk kan programmeren zijn.

Het contrast tussen fossiele en groene energie is nergens zo tastbaar als in GreenVille. Het voormalige hoofdgebouw van de Kempische Steenkoolmijnen ademt het mijnverleden uit. Hier maak je een wandeling van het zwarte naar het groene goud. Ontdek onder deskundige begeleiding van een ‘CleanTechAmbassador’ de energiebronnen van het verleden en die van de toekomst. Kom er meer te weten over welke innovatieve oplossingen vandaag de dag creatief worden aangewend om energie te ‘cleanen’.

RONDLEIDINGEN Over het mijnverleden en de toekomst van energiebronnen: » 10.30u. » 13.30u. » 15.00u. ©

GO

LE

2. ‘Onderzoeksopdrachten windmolen’ (8-12 jaar). Voer verschillende wetenschappelijke onderzoeken uit: wieken ontwerpen, metingen uitvoeren, waterpomp aansturen, gewichten opheffen. Ervaar zelf hoe een windmolen het meeste rendement kan hebben. » Deelnameprijs: € 12,5 / workshop » Lekker lunchpakket: € 5 / stuk » Inschrijven verplicht, via erfgoedcelmijnerfgoed.be/e314 » Doorlopend aan te sluiten tussen 10u. en 17u.

DOMEIN KELCHTERHOEF: WANDELING ROND DE ‘PLAS’ De geschiedenis van domein Kelchterhoef gaat eeuwen terug. Die van de ‘Plas’ begint met de aanleg van de E314. Ga op wandel langs de negen meter diepe ‘Plas’ en de vele andere mooie stukjes natuur in het natuurlandschap ‘De Wijers’ in het Regionaal Landschap Lage Kempen (Binnenvaartstraat, 3530 Houthalen-Helchteren).

w.be

© bm

TEST-DRIVE MET EEN ELEKTRISCHE BMW i3 Maak gebruik van je voucher en neem plaats achter het stuur van de BMW i3. Deze elektronische wagen zit vol innovatieve technologieën, waarmee hij zich onbekommerd door het dagelijks verkeer begeeft. Hij verbindt je met de buitenwereld, informeert, organiseert en rijdt zo ver als je bestemming je leidt. Altijd klaar om op pad te gaan en nieuwe wegen in te slaan. In stijl en met een toonaangevend design voor elektriserend rijplezier.

19


GENK

ECONOMISCHE GROEI MET EEN VERLEDEN 20

/ We vertellen je in het C-mine cultuurcentrum hoe de E314 de economische vooruitgang van Limburg heeft geboost. Grijp de kans om via de C-mine expeditie het mijnverleden te ontdekken en de schachttoren te beklimmen. De actievere bezoeker kan een fietstocht van ca. 15 km maken langs het Thor Park en buigt via het mijnverleden van Zwartberg terug naar C-mine. Neem je je kroost mee? Laat ze deelnemen aan een stop-motion workshop over duurzame mobiliteit.

FIETSTOCHT Rondleiding att!’ ‘Zeg eens W

VILLA BASTA R

CHE

VOU

Stop-motion ‘Wat als...?’

Midden jaren 1960 werd beslist dat de mijn van Zwartberg gesloten zou worden. Ook voor de andere mijnen in Belgisch Limburg zag de toekomst er niet bepaald rooskleurig uit. In de kranten van die tijd werd gesproken over de ‘reconversie’ van Limburg. Het aantrekken van nieuwe industrieën vereiste een goede ontsluiting, die er op dat moment nog niet echt was. Minister van Openbare Werken De Saeger (1965-1973) bracht daar verandering in met de opdracht voor de aanleg van de E39 (de huidige E314), die in 1968 startte. Hij motiveerde de aanleg van de snelweg in 1968 als volgt: “De voltooiing van de autoweg E39 is onbetwistbaar van enorm belang voor Limburg. Niet alleen verkeerstechnisch, maar vooral in het kader van de economische reconversie van deze provincie zal deze nieuwe snelweg essentieel van nut zijn.” De sluiting van de andere Limburgse mijnen zou pas eind jaren 1980 en begin jaren 1990 plaatsvinden, maar intussen konden heel wat Limburgers zich via de snelweg aanzienlijk makkelijker en sneller verplaatsen van en naar hun werk en in de loop der decennia vestigden verschillende nieuwe industrieën en bedrijven zich op de industrieterreinen rond de E314. Denk maar aan ALZ (nu Aperam) en de vele toeleveringsbedrijven voor Ford Genk. De E314 had dus een niet te onderschatten invloed op de economie in onze provincie, en doet dat nog steeds. Kom dat verhaal in Genk ontdekken!


E314, economie en technologie

“Voor de

economische reconversie van Limburg zal deze snelweg essentieel van nut zijn.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? C-MINE EXPEDITIE Gebruik je voucher en beleef met al je zintuigen de boeiende verhalen over het mijnverleden. Het belevingsparcours start in het energiegebouw van de mijn, daalt vervolgens 6 meter onder de grond en sluit af op een fenomenaal uitzichtpunt op de schachtbok. THOR CENTRAL ‘ZEG EENS WATT’ Hoe haal je energie uit steenkool? Waarom dronken de mijnwerkers in Waterschei melk als ze uit de grond kwamen? Kom het allemaal te weten tijdens deze tour. De gids combineert straffe mijnanekdotes met boeiende weetjes over energie.

VILLA BASTA: STOP-MOTION WORKSHOP “WAT ALS...?” Verzin de mafste verhalen rond de E314 en zet deze om in een animatiefilm. Knip en plak foto’s of maak tekeningen die je tot leven brengt. Deelname aan de workshop kost slechts € 5.

Jos De Saeger, minister van Openbare Werken (1965 tot 1973).

Illustratie: Gianmaria Caschetto

FIETSTOCHT: 15,4 KM Fiets in een lus van en naar C-mine door het rijke verleden van Genk en omstreken. Duik onderweg twee keer onder de snelweg door. Voel op de Thor site hoe innovatie en technologie de regio nieuw leven inblaast. » Meer info op pagina 23

21


DE LOCATIES IN KAART GEBRACHT

©

Sta d

Ge nk

22

THOR PARK

©

Fre de ri

kB ey en

s

André Dumontlaan 67

C-MINE EXPEDITIE C-mine 10


SPRING IN HET ZADEL: FIETSLUS LANGS C-MINE, THOR PARK EN ZWARTBERG

EEN FIETS HUREN? GEEN PROBLEEM! Volg de pijlen!

73

509

508

548

73

Een vlakke en toegankelijke fietstocht leidt je van het ene mijnverleden naar het andere. Je fietst van C-mine door de bovenrand van Genk naar het Thor Park. Daar kan je uitrusten of je laten meeslepen door de rondleiding ‘Zeg eens Watt’. Van Thor Park fiets je langs KRC Genk naar de onderkant van Zwartberg. Je ziet en voelt het mijnverleden. Via diverse wijken fiets je gemakkelijk terug naar je startplek. Hou jezelf aan de wegcode, wees hoffelijk en neem geen onnodige risico’s. Zorg dat je goed zichtbaar bent en draag voor je eigen veiligheid een helm. Onderweg zijn er enkele oversteekplaatsen waar extra voorzichtigheid geboden is. Afstand: ca. 15,4 km Start: C-mine, knooppunt 73 Fietslus: C-mine > Thor Park > KRC Genk > Zwartberg > C-mine

FIETSVERHUUR Zin om Genk te verkennen met de fiets, maar zelf geen fiets bij de hand? Geen probleem! Maak het je gemakkelijk en huur een fiets ter plaatse. Inschrijven verplicht, via erfgoedcelmijnerfgoed.be/e314. Let op, de voorraad is beperkt. Had je online een fiets gereserveerd, breng je reservatiebewijs mee. Praktisch info: » Kostprijs: € 10 per fiets » Tijdens het event kan je een fiets huren vanaf 10u. » Om 17u. moet je fiets terug binnen zijn. » Er is slechts één formaat fietsen beschikbaar, geschikt voor personen met een lengte tussen 1,5 en 2 meter.

Fietsen in Limburg is nog fijner met de Limburg Fietsparadijs app! Download de gratis app. Zo heb je een pak extra inspiratie voor onderweg zoals attracties, fietscafés,… Al heel wat kilometers in de benen, maar je krijgt er niet genoeg van? Heel simpel. Blader door de mooiste landschappen en uitzichten van Limburg, kies je favoriete decor en volg de instructies.

23


AS

SPRING OP JE STALEN ROS EN ONTDEK DE NATUUR 24

/ Vertrek onder de uitkijktoren aan het station van As voor een fietstocht van ca. 30 km door het prachtige Nationaal Park Hoge Kempen. Kruis meermaals de E314 en merk op hoe deze verkeersader het natuurdomein verdeelt. Maar klauter eerst even naar de top van de boortoren waar je een adembenemend zicht krijgt op de omliggende terrils. Maak kennis met de unieke koolzaadmobiel van Walter Langers of maak een korte rit in de minitrein op de nabijgelegen spoorweg.

FIETSTOCHT biel

Koolzaadmo in actie!

VOU

CHE

R

Voor de aanleg van de E314 kende Limburg vele grote aaneengesloten stukken natuurgebieden. De snelweg doorkruist in onze provincie o.a. de natuurreservaten Ten Haagdoorn en De Teut, de Mechelse Heide, de Maasvallei etc. Bij de aanleg van de snelweg waren er amper of geen stemmen te horen vanuit de milieubeweging. Het was pas toen de E314 er was, dat het besef van de impact ervan op de omgeving, de natuur, de fauna en de flora er kwam. Latere plannen om midden in die natuurgebieden langs de E314 een motel te bouwen, stuitten op enorm veel protest waarop de ideeĂŤn werden opgeborgen. Het vandaag nog steeds actuele vraagstuk over de Noord-Zuid-verbinding kende ook in de jaren 1970 al heel wat tegenkanting. Ter compensatie en onder het groeiend besef van de negatieve impact van een snelweg op het milieu en de natuur werden in de decennia na de aanleg van de E314 verschillende natuurherstellende inititatieven genomen. Een van de zichtbaarste ingrepen is het ecoduct Kikbeek in Maasmechelen (zie op pagina 28 van deze brochure). Minder bekend is de ecotunnel in Houthalen-Helchteren, die een verbinding vormt tussen de reservaten De Teut en Ten Haagdoorn en dieren toelaat zich tussen beide gebieden te verplaatsen. Kom in As meer te weten over de impact van de E314 op de natuur en welke initiatieven nog worden genomen om die impact te verkleinen.


E314 en natuurbehoud

“Met oude

technieken is het perfect mogelijk om op alternatieve én CO2-neutrale energie te rijden.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? KOOLZAADMOBIEL VAN WALTER LANGERS Als kind geraakte Walter gefascineerd door het stripalbum ‘De Grasmobiel’ van Jommeke. 30 jaar na het lezen ervan stelde Walter in 2009 zijn ‘Koolzaadmobiel’ voor aan het grote publiek. Sindsdien heeft de CO2neutrale en zelfvoorzienende mobiel al ettelijke liters koolzaadolie geperst: als brandstof voor de mobiel zelf, maar ook als olie voor huishoudelijk gebruik. Gebruik je voucher en kom zelf eens proeven! UITKIJKTOREN Aan het station van As staat een replica van een boortoren waarmee begin 20ste eeuw de eerste steenkool in Limburg werd ontdekt door André Dumont. Wie de klim aandurft, wordt beloond met een wijds uitzicht over de stationssite en haar omgeving.

RITJE MINIATUURTREIN Leuk voor kinderen, maar zeker ook voor de ouders. Bij droog weer rijdt de trein om 14u., 15u. en 16u. Kostprijs: € 2 voor kinderen, € 1 voor volwassenen. Walter Langers, ontwerper van de Koolzaadmobiel.

FIETSTOCHT: 28 KM Plan je een fietstocht doorheen de Mechelse Heide? Dan is Station As, gelegen op knooppunt 41, de ideale vertrekplaats. » Meer info op pagina 27

25


©

Ed d

yD

an

i el

s

DE LOCATIE IN KAART GEBRACHT 26

s

STATION AS

©

Ed d

yD

an

iel

Stationsstraat 124

KOOLZAADMOBIEL Walter Langers

© Rudi Van Beek

MINITREIN

ert ©

eg

Ro b

nw

n

laa

na

a op ur

ee

Ee

St

rde

ke n

s

Station As

ar

E

As

UITKIJKTOREN Station As


SPRING OP JE FIETS: FIETSLUS ONDER EN BOVEN DE E314 41

565 252

551

251

534

61

60 535

Volg de pijlen!

EEN FIETS HUREN? GEEN PROBLEEM!

550 565

41

Een heuvelachtige fietsroute door schaduwrijke dennenbossen en kleurige heidelandschappen. Je tocht vertrekt en komt toe aan de uitkijktoren van het station in As. Onderweg kruis je twee keer de E314. Eén keer eronder, vlak bij het ecoduct Kikbeek en één keer over het eco-veloduct in Zutendaal. Je fietst door het Nationaal Park Hoge Kempen met zijn ongerepte landschappen. Hou jezelf aan de wegcode, wees hoffelijk en neem geen onnodige risico’s. Zorg dat je goed zichtbaar bent en draag voor je eigen veiligheid een helm. Onderweg zijn er enkele oversteekplaatsen waar extra voorzichtigheid geboden is. Zin in een wandeling tijdens de fietstocht? Fietsknooppunt 60 doorkruist de wandeling in Maasmechelen. Kijk snel op pagina 30 voor meer informatie. Afstand: ca. 28 km Start: Station As, knooppunt 41 Fietslus: As > Maasmechelen > Lanklaar > Zutendaal > As

FIETSVERHUUR Zin om As en Maasmechelen te verkennen met de fiets, maar zelf geen fiets bij de hand? Geen probleem! Maak het je gemakkelijk en huur een fiets ter plaatse. Inschrijven verplicht, via erfgoedcelmijnerfgoed.be/e314. Let op, de voorraad is beperkt. Had je online een fiets gereserveerd, breng je reservatiebewijs mee. Praktisch info: » Kostprijs: € 10 per fiets » Tijdens het event kan je een fiets huren vanaf 10u. » Om 17u. moet je fiets terug binnen zijn. » Er is slechts één formaat fietsen beschikbaar, geschikt voor personen met een lengte tussen 1,5 en 2 meter.

Fietsen in Limburg is nog fijner met de Limburg Fietsparadijs app! Download de gratis app. Zo heb je een pak extra inspiratie voor onderweg zoals attracties, fietscafés,… Al heel wat kilometers in de benen, maar je krijgt er niet genoeg van? Heel simpel. Blader door de mooiste landschappen en uitzichten van Limburg, kies je favoriete decor en volg de instructies.

27


MAASMECHELEN

OPGEPAST! OVERSTEKEND WILD 28

/ Vertrek op camping Salamander, aan de ingang van de Mechelse Heide, voor een mooie wandeltocht van ca. 6 km met zicht op het ecoduct Kikbeek. Los onderweg enkele vragen op over allerlei grondstoffen en maak kans op een tof stripverhaal van Suske en Wiske, ‘De Beestige Brug’.

WANDELING ke

Suske en Wis wedstrijd!

VOU

CHE

R

Het E314-vak van Genk-Oost tot aan de Nederlandse grens loopt grotendeels over het grondgebied van Maasmechelen. Een van de opvallendste bouwwerken is de in 1973 geopende 118 meter lange grensbrug, die de Maas en het Julianakanaal overspant. Ruim dertig jaar lang doorsneed de E314 de Mechelse heide pal doormidden. Vaak gebeurden er incidenten met overstekend wild dat tevergeefs naar de andere kant probeerde te geraken. Een (gedeeltelijke) oplossing voor die versnippering kwam in 2005 met Ecoduct Kikbeek, het eerste ecoduct in Vlaanderen. Sindsdien maken everzwijnen, reeën en vossen, maar ook kikkers, salamanders en gladde slangen handig gebruik van de veilige oversteekmogelijkheid. Niet enkel fauna had het vroeger ‘moeilijk’ om over te steken. Vóór de Verdragen van Schengen vanaf 1985, die vrij verkeer van goederen, mensen en diensten mogelijk maakte, stond er in Boorsem, aan de grens met Nederland, een douanekantoor dat het grensverkeer op de E314 tussen beide landen nauwlettend in de gaten hield, controles uitvoerde en belastingen inde. Na de opheffing van de grensdouane deden de gebouwen nog enkele jaren dienst als binnenlands douanekantoor, tot de gebouwen in 2014 definitief werden afgebroken en plaats maakten voor parkeergelegenheden. Ecoduct, export en smokkel: over deze boeiende onderwerpen met centraal thema ‘oversteken’ kom je meer te weten in Maasmechelen.


E314, ecoduct en export

“Dankzij de

E314 geraken

toeristen en natuurliefhebbers uit binnen- en buitenland tot in het hart van onze prachtige natuurgebieden.

Guido Slootmans,

uitbater camping Salamander.

WAT IS ER TE ZIEN EN TE BELEVEN? WANDELTOCHT ‘EXPORTROUTE’ EN ‘KIKBEEKROUTE’ - 6 KM Tijdens een wandeltocht voor groot en klein door de Mechelse Heide passeer je afwisselend bossen, heide, verlaten zandgroeves en kom je in de buurt van het ecoduct. Terwijl je geniet van de natuur en mooie vergezichten, sta je onderweg ook even stil bij de soorten grondstoffen en hun hedendaagse toepassingen. SUSKE EN WISKE WEDSTRIJD: ECODUCT KIKBEEK Wil jij kans maken om het stripverhaal ‘De Beestige Brug’ van Suske en Wiske te winnen? Wandel naar de kiosk in de buurt van het infopunt. Via een opdrachtenblad kom je meer te weten over ecoducten, ontsnippering, landschapsverbinding, … Een ranger vertelt je meer. NATIONAAL PARK HOGE KEMPEN Natuur in al haar glorie! In het Nationaal Park valt veel te ontdekken. Het Kikbeekecoduct over de autosnelweg E314 en het eco-veloduct over dezelfde snelweg waren de eerste verwezenlijkingen om de versnippering van fauna en flora tegen te gaan en het natuurherstel te bevorderen.

29


DE LOCATIES IN KAART GEBRACHT 30

NATIONAAL PARK Hoge Kempen

© in

Er w tis

ris

Ch

ECODUCT KIKBEEK E314


60

CAMPING SALAMANDER

Rin

31

gla

an

WIN! HET UNIEKE STRIPVERHAAL ‘DE BEESTIGE BRUG ’ VAN SUSKE EN WISKE* . In dit verhaal ondervinden Suske en Wiske aan den lijve hoe het is om een dier te zijn in Vlaanderen. Beantwoord de vragen en maak kans op dit educatieve stripverhaal?

E31

4

1. Haal je opdrachtenblad af in de ‘Suske en Wiske-kiosk’. 2. Volg de route naar het ecoduct Kikbeek en ontmoet onderweg de ranger. 3. Luister aandachtig naar zijn verhaal, misschien geeft hij jou handige tips. 4. Vul alle vragen van het opdrachtenblad in. 5. Ga naar de ‘Suske en Wiske-kiosk’, waar je het opdrachtenblad in een doos steekt. 6. Gelukt? Dan ontvang jij alvast het ‘ecoductdiploma’. *De Beestige Brug is een uitgave van de Vlaamse overheid (Departement Omgeving; Agentschap Wegen en Verkeer; Agentschap voor Natuur en Bos) en de provincie Antwerpen, in samenwerking met het Regionaal Landschap De Voorkempen.


TERUGBLIK IN DE GESCHIEDENIS

en em ke G blo

Ga len

De finalisten van het vijfde E39-biljarttornooi

©T on yv an

V.U. An Moons, Projectvereniging Mijnstreek, Evence Coppéelaan 87, 3600 Genk. Niet op de openbare weg gooien.

©

He

ide

blo

em

ke G

en

k

©

He

ide

Naast de autoweg zelf, liet de E314 heel wat sporen na… Hier alvast een voorsmaakje van de vele boeiende zaken die op 14 april 2019 te ontdekken zijn op de zes locaties. Graag tot dan?!

k

SNELWEG E314

De boot die de ‘Plas’ in Kelchterhoef uitbaggerde (1970)

Op het E314-asfalt rustende mijnwerkers tijdens de stakingen (1990)

Profile for nextissue

E314 Brochure  

E314 Brochure  

Advertisement