Page 1


akcesoria i sprzęt medyczny

� wyposażenie gabinetów lekarskich i ratownictwa medycznego � apteczki pierwszej pomocy: dla sportowców, samochodowe, motocyklowe � zestawy reanimacyjne, defibrylatory, fantomy

 konkurencyjne ceny  szeroki wybór  szybka realizacja

kontakt: 694 371 837, 516 169 078, 576 169 082 sklep@twoja-apteczka.pl, www.twoja-apteczka.pl

2

www.ratownictwo.win.pl kompedium wiedzy z dziedziny pierwszej pomocy przedmedycznej


Zaprasza do Salonu przy ul. Hynka 2A, Warszawa Okęcie Godziny otwarcia: pon.-pt. 8.00-19.00, sob. 9.00-15.00 tel./fax. 22 868-01-21 www.motortest.com.pl


Wstęp

Podstawy Pierwszej Pomocy

Podstawy Pierwszej Pomocy

w trosce

o Twoje

Życie poszkodowanego zależy zazwyczaj od skutecznej pierwszej pomocy udzielonej przez świadków na miejscu zdarzenia. Pamiętajmy, że najważniejsze są pierwsze minuty, bo to dzięki naszym działaniom możemy zapobiec kalectwu lub śmierci osoby poszkodowanej. Dlatego powinniśmy jak najszybciej wdrożyć pierwszą pomoc. Aby zrobić to skutecznie niezbędna jest wiedza zarówno teoretyczna jak i praktyczna. Nasza broszura pomoże Wam nabyć wiedzę w zakresie pierwszej pomocy. Opiszemy w niej podstawowe zabiegi resuscytacyjne ratujące życie przy zatrzymaniu krążenia, jak i pierwszą pomoc przy zadławieniach czy omdleniach – zdarzeniach tak częstych podczas nadchodzących upałów. Co roku u tysięcy osób dochodzi do nagłego zatrzymania krążenia (NZK) z powodu zaburzeń pracy serca. Wiele z nich można uratować wczesnym wdrożeniem RKO przez świadków zdarzenia przed przyjazdem pogotowia ratunkowego. To dzięki szybkiej i sprawnej reakcji świadków da się zwiększyć szanse na przeżycie nawet do 75%. Pierwsza pomoc w takich sytuacjach jest niezbędna a co więcej naprawdę prosta. Pierwszych krokiem zdobywania wiedzy niech będzie przeczytanie tej broszury, a kolejnym zapisanie się na kurs, gdzie zdobędziemy praktyczne umiejętności i poczujemy się pewniej, do czego już teraz wszystkich gorąco zachęcamy. “Podstawy Pierwszej Pomocy” City-News w trosce o Twoje bezpieczeństwo Adres wydawcy: ul. Traktorzystów 67 02-495 Warszawa Kontakt: tel. 22 203 54 75 redakcja@ecitynews.pl

Dział reklamy: tel. 22 203 55 45 fax. 22 203 58 02 reklama@ecitynews.pl Wydawca: News-Media Marek Szczawiński

Redakcja: Małgorzata Zalesińska gosia@ecitynews.pl Ilustracje: Jeremiasz Bremer Skład: Karol Szczawiński

Broszura powstała we współpracy:

Oświadczenie: Wydawca oraz redaktor niniejszego opracowania nie ponoszą odpowiedzialności za szkody, mogące w jakikolwiek sposób być związane z materiałem zawartym w tej broszurze.

4


Łańcuch przeżycia

30:2 Łańcuch przeżycia to następujące po sobie czynności, które wykonywane wg ustalonej sekwencji działania zwiększają szanse na przeżycie. Warto pamiętać, że każdy łańcuch jest tak silny jak jego najsłabsze ogniwo. Postępowanie według łańcucha przeżycia jest wyjątkowo ważne, ponieważ od nagłego zdarzenia do przybycia służb ratowniczych upływa najczęściej więcej niż 10 minut. W tym czasie szanse przeżycia ofiar zależą od wdrożenia przez świadków zdarzenia 3 pierwszych ogniw łańcucha przeżycia. Wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy. Pierwszym ogniwem jest rozpoznanie stanu poszkodowanego, na które składa się ocena stanu świadomości oraz oddechu. Przy stwierdzeniu niepokojących objawów następnym krokiem jest natychmiastowe wezwanie pomocy. W UE numerem alarmowym jest 112, a w Polsce 999 (numer pogotowia ratunkowego). Wczesna defibrylacja W większości przypadków NZK jest spowodowane zaburzeniem pracy serca, określanej jako „migotanie komór”. Defibrylator jest skutecznym sposobem leczenia tego rytmu. Prąd przepływający przez mięsień sercowy zwiększa szansę na przywrócenie prawidłowej pracy serca. AED jest proste w użyciu i wystarczy słuchać jego poleceń oraz zwrócić szczególna uwagę na swoje bezpieczeństwo. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa w połączeniu z defibrylacją, wykonana w ciągu 3-5 minut od zatrzymania krążenia, zwiększa szansę na przeżycie nawet do 75%.

Wczesne rozpoczęcie RKO. Po wezwaniu pomocy trzeba jak najszybciej przejść do ucisków klatki piersiowej i oddechów ratowniczych. Czynności te powinny być wykonywane do powrotu spontanicznego oddechu lub do przyjazdu wykwalifikowanych służb medycznych. Nawet nieumiejętna resuscytacja jest nieporównywalnie lepsza od bezczynnego oczekiwania na karetkę pogotowia! Wczesne podjęcie resuscytacji krążeniowooddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia może nawet potroić szansę przeżycia osób, u których doszło do nagłego zatrzymania krążenia. Szybkie wdrożenie zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych i odpowiednia opieka poresuscytacyjna. Personel medyczny podda poszkodowanego zaawansowanym zabiegom resuscytacyjnym z użyciem leków, przetransportuje do szpitala gdzie poszkodowany otrzyma fachową pomoc do czasu powrotu do zdowia.

5


BLS - Postawowe zabiegi resuscytacyjne

BLS - Podstawowe zabiegi resuscytacyjne Ocena bezpieczeństwa Na miejscu zdarzenia powinniśmy zacząć od oceny własnego bezpieczeństwa. Ostrożnie sprawdzamy czy nam i poszkodowanemu nic nie zagraża. Trzeba uważać np. na ruch uliczny, ulatniający się gaz, prąd elektryczny, ogień itp. Jest to szczególnie ważne ponieważ bezpieczeństwo ratownika jest podstawą rozpoczęcia następnych czynności, jeśli nie upewnimy się czy nic nam nie zagraża potencjalnie możemy stać się drugim poszkodowanym, wtedy nie dość, że sami nie będziemy już mogli udzielić pomocy, ale także trzeba będzie udzielić jej nam.

Ocena przytomności Ostrożnie chwytamy za ramiona poszkodowanego i potrząsamy patrząc na jeo twarz i pytamy „Czy wszystko w porządku?” A. jeśli reaguje: - pozostawiamy poszkodowanego w pozycji zastanej; - regularnie (co 1 min.) kontrolujemy jego oddech; - staramy się nawiązać rozmowę, dowiedzieć co się stało. B. jeśli nie reaguje - wołamy o pomoc.

6


Wołanie o pomoc Zapewniamy sobie pomoc osób, które są w pobliżu. Prosimy, aby ktoś z nami został, bo możliwe, że będzie nam potrzebny. Wydajemy konkretne polecenia, do konkretnych osób, wskazując na nie. W tłumie zwracamy się do wybranej osoby. Jeśli jesteśmy sami krzyczymy głośno aby zwrócić na siebie uwagę, gdy w pobliżu nikogo nie ma nie zostawiamy poszkodowanego samego tylko przechodzimy do oceny oddechu i ew. sami wzywamy pogotowie. Udrożnianie dróg oddechowych Poszkodowany może mieć niedrożne drogi oddechowe np. przez zapadające się podniebienie miękkie. Aby je udrożnić i sprawdzić oddech wykonujemy rękoczyn „czoło-żuchwa”: A. Kładziemy jedną rękę na czoło, a dwa palce drugiej dłoni(wskazujący i środkowy) na żuchwę; B. Delikatnie odchylamy głowę do tyłu unosząc bródkę.

Oceń bezpieczeństwo Oceń przytomność Wołaj o pomoc

Udrożnij drogi oddechowe

7


Ocena oddechu Utrzymując udrożnione drogi oddechowe sprawdzamy, za pomocą trzech zmysłów czy poszkodowany oddycha: WZROK – zobacz ruchy klatki piersiowej, SŁUCH – usłysz szmer powietrza, DOTYK – poczuj strumień powietrza na swoim policzku. Wszystkie te czynności jednocześnie przy sprawdzaniu nie powinny trwać dłużej niż 10 sek.! Nie należy mylić prawidłowego oddechu z oddechem agonalnym dlatego musimy wyczuć min. 2 oddechy w ciągu tych 10 sek, aby uznać, że poszkodowany oddycha prawidłowo. Wezwanie pomocy Jak najszybciej wzywamy wykwalifikowaną pomoc: I. Jeśli nie udało nam się zapewnić sobie pomocy osób trzecich sami wzywamy karetkę dzwoniąc na 999(jeśli będzie to konieczne zostawiamy poszkodowanego i udajemy się do miejsca, z którego wezwiemy pomoc). II. Jeśli jest ktoś z nami prosimy go o wezwanie karetki pogotowia, mówiąc, że poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha. Każemy mu także przekazać gdzie się znajdujemy, aby karetka mogła nas znaleźć. Każemy także przynieść AED o ile jest dostępne.

W miejscach publicznych (np. supermarket czy lotnisko) AED coraz częściej jest dostępne, możemy zapytać o nie ochronę lub w informacji.

8

Wzywając pomoc zawsze musimy podać następujące informacje: A. Swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu z którego dzwonimy B. Dokładne miejsce zdarzenia C. Rodzaj zdarzenia (np. wypadek samochodowy, upadek z drabiny, potrącenie itp.) D. Ilość poszkodowanych (czy są dzieci, kobiety w ciąży) E. Ich stan ogólny (rany, złamania, czy oddychają itp.) F. Możliwe dodatkowe zagrożenia (wyciek paliwa, substancji toksycznych itp.) Nigdy pierwszy nie odkładaj słuchawki !!! Ocena oddechu


Uciski klatki piersiowej Poszkodowany musi leżeć na plecach na twardej powierzchni: A. Kładziemy nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego, dokładając nadgarstek drugiej ręki, splatamy palce; B. Nachylamy się nad poszkodowanym trzymając proste ręce w łokciach; C. Uciskamy na głębokość 4-5 cm z częstością 100/min; D. Wykonujemy 30 uciśnięć. Gdy nie jesteśmy w stanie lub nie chcemy wykonywać oddechów (np. z powodu braku maseczki) podejmujemy tylko uciski klatki piersiowej z częstotliwością 100/min.

Wykonujemy naprzemiennie 30 uciśnięć i 2 oddechy ratownicze, do czasu przybycia wykwalifikowanej pomocy lub jeśli nie będziemy w stanie prowadzić RKO z powodu wyczerpania fizycznego lub gdy poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać. 

Oddechy ratownicze Po 30 uciskach musimy wykonać 2 wdechy ratownicze. A. Ponownie udrażniamy drogi oddechowe, tym razem palcami dłoni z czoła zaciskamy nos poszkodowanego, drugą ręką nadal unosimy bródkę, tak aby usta były otwarte; B. Bierzemy normalny wdech i dokładnie obejmujemy swoimi ustami usta poszkodowanego(tak aby powietrze nie wydostawało się na zewnątrz); C. Wykonujemy spokojny oddech trwający 1 sek. i jeśli to możliwe patrzymy czy klatka piersiowa się unosi; D. Utrzymując drożność dróg oddechowych odsuwamy swoje usta i puszczamy nos-czas wydechu; E. Wszystko powtarzamy drugi raz.

Jeśli pierwszy oddech nie spowodował uniesienia klatki piersiowej mimo udrożnienia dróg oddechowych kontrolujemy czy w jamie ustnej nie ma ciała obcego. Wezwanie pomocy

Uciski klatki piersiowej

Oddechy ratownicze

9


Użycie AED Defibrylacja jest kluczowym ogniwem łańcucha przeżycia i jest jedną z niewielu interwencji o udowodnionej skuteczności w poprawieniu wyników przeżycia po zatrzymaniu krążenia w mechanizmie migotania komór i częstoskurczu komorowym. W warunkach pozaszpitalnych najczęściej do zatrzymania krążenia dochodzi w mechanizmie migotania komór, które jeśli nie zostanie szybko przerwane doprowadzi do śmierci. Jedyną szansą przerwania migotania komór jest natychmiastowa podjęcie resuscytacji i jak najszybsza defibrylacja. W wielu przypadkach nagłego zatrzymania akcji serca możliwe jest przywrócenie prawidłowej akcji serca poprzez wczesną defibrylację. AED – Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny (AED - Automated External Defibrillator) Z wyglądu jest to pudełko przypominające małą walizkę. Dzięki technologii po przyklejeniu do klatki piersiowej ofiary dwóch elektrod (pod prawym obojczykiem i na lewym boku poniżej serca) defibrylator sam analizuje rytm i wydaje polecenia. Aby jednak prawidłowo i bez ryzyka przeprowadzić reanimację, potrzebna jest wiedza na temat zasad udzielania pierwszej pomocy.  U dzieci 1-8 lat należy stosować elektrody pediatryczne lub AED przystosowany do dzieci (w przypadku braku takiego można używać  modelu dla dorosłych). U dzieci do 1 roku życia nie zaleca się defibrylacji. 

10

Użycie defibrylatora: A. Po otwarciu urządzenie włączy się samo lub trze ba nacisnąć przycisk WŁĄCZ. B. AED po włączeniu poprzez komunikaty głosowe i rysunki pomaga nam prowadzić akcję ratunko wą. C. Gdy jest z nami druga osoba, niech ona prowadzi RKO w czasie, gdy my włączamy AED. D. Odsłaniamy klatkę piersiową poszkodowanego w celu naklejenia elektrod: należy zdjąć ubranie, biżuterię, wszystkie plastry i inne materiały znajdujące się na klatce piersiowej; E. Podłączenie i naklejenie elektrod: jedna elektroda poniżej lewej pachy, druga-poniżej prawego obojczyka wzdłuż mostka (na elektrodach dodatkowo są rysunki);


F. Upewniamy się, że nikt nie dotyka

poszkodowanego! Nie wolno dotykać poszkodowanego podczas analizy rytmu (nie będzie on prawidłowo odczytany), ładowania ani wyładowania!!

Jeżeli poszkodowany ma wszczepiony rozrusznik serca, który widać pod skórą na klatce piersiowej poniżej obojczyka, elektrody należy przykleić obok lub poniżej rozrusznika, nie wolno naklejać na rozrusznik! Mokrą klatkę piersiową należy wytrzeć ręcznikiem (znajdziemy w wyposażeniu AED). Przed wykonaniem defibrylacji należy odsunąć źródło tlenu od poszkodowanego. Jeżeli owłosiona klatka piersiowa mogłaby utrudnić naklejenie elektrod należy ją ogolić (jeżeli golarka nie jest natychmiast dostępna nie powinno się opóźniać defibrylacji).

Analizując rytm serca poszkodowanego AED podejmuje decyzje czy powinno nastąpić wyładowanie-wykonując defibrylacje, czy nie należy tego robić lecz natychmiastowo wrócić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej. I. Defibrylacja zalecana Ponownie upewniamy się, że nikt nie dotyka poszkodowanego i wciskamy przycisk defibrylacji AED następnie wyda polecenie przejścia do ucisków klatki piersiowej – po 2 min każe nam przerwać i ponownie oceni rytm oraz określi czy defibrylacja jest konieczna. Nowoczesne defibrylatory pilnują także czy uciski klatki piersiowej są skuteczne, tzn. czy są robione z odpowiednią szybkością (100/min) i na odpowiednią głębokość (4-5cm). Jeśli coś robimy źle AED każe nam to poprawić. Przerywanie RKO powinno mieć miejsce tylko wtedy, kiedy wymaga tego analiza rytmu oraz gdy konieczna jest defibrylacja.

II. Defibrylacja niezalecana postępujemy zgodnie z poleceniami AED. Jeżeli poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać, przerywamy RKO, ale nie odklejamy elektrod. Dodatkowe wyposażenie defibrylatora to: » nożyczki – służą do rozcinania ubrania » maska ochronna/rękawiczki – potrzebna do sztucznego oddychania » ręcznik – do wytarcia mokrej klatki piersiowej » maszynkę do golenia – do wygolenia owłosionej klatki piersiowej

Użycie AED

11


Pozycja bezpieczna

Pozycja bezpieczna

Ułożenie w tej pozycji zapewnia drożność dróg oddechowych, zapobiega zapadaniu się języka oraz ułatwia wydostanie się treści pokarmowej z jamy ustnej (np. gdy poszkodowany wymiotuje). Układamy poszkodowanego na plecach z wyprostowanymi nogami i klękamy przy nim. Sprawdzamy czy poszkodowany nie ma przy sobie niebezpiecznych ostrych przedmiotów, które podczas przewracania mogłyby zrobić mu krzywdę. Jeśli ma okulary – zdejmujemy je. Rękę znajdującą się po naszej stronie zginamy w łokciu pod kątem prostym do tułowia. Drugą rękę poszkodowanego przekładamy na skos przez klatkę piersiową, tak by grzbiet jego dłoni przylegał do policzka po naszej stronie. Chwytamy rannego za udo nogi dalszej od nas, podciągamy jego kolano do góry, a następnie jedną ręką, podtrzymując rękę poszkodowanego, ciągniemy jego udo ku sobie, tak by obrócić ciało w swoją stronę. Ustawiamy leżącą wyżej nogę, tak aby zarówno kolano jak i biodro były zgięte pod kątem prostym. Udrożniamy drogi oddechowe i upewniamy się, że poszkodowany oddycha.

12


Inne zdarzenia Zadławienia

Jeżeli poszkodowany jest przytomny i kaszle próbujemy go uspokoić i dalej zachęcamy do kaszlu, kiedy sam kaszel nie jest skuteczny uderzamy pięć razy nadgarstkiem między łopatki poszkodowanego: stajemy za poszkodowanym, pochylamy go do przodu, jedną ręką przytrzymujemy jego klatkę piersiową, nasadą drugiej dłoni uderzamy między łopatki. Powtarzamy do pięciu razy. Jeśli to także nie pomoże stosujemy tzw. chwyt Heimlicha: stajemy za poszkodowanym i obejmujemy go rękami w okolicy nadbrzusza, zwiniętą w pięść dłoń przyciskamy nad pępkiem i wykonujemy energiczny ruch do siebie i ku górze. Uciski wykonujemy pięć razy. Pięć uderzeń w okolicę międzyłopatkową i pięć ucisków nadbrzusza wykonujemy naprzemiennie. Jeśli u poszkodowanego dojdzie do utraty oddechu wezywamy pogotowie i natychmiast rozpoczynamy RKO. Drgawki, napad padaczkowy Typowy napad przebiega z utratą przytomności, napięciem mięśni całego ciała, a następnie uogólnionymi, bezwładnymi ruchami kończyn i głowy. Trwa zazwyczaj około 3 minut. Jeżeli po 2–3 minutach atak nie mija trzeba wezwać pogotowie. Pierwsza pomoc: nie wsuwamy choremu niczego twardego do ust, nie otwieramy na siłę szczęk; nie krępujemy ruchów chorego, ale staramy się zapobiec ewentualnym urazom – asekurujemy głowę; odsuwamy niebezpieczne i gorące przedmioty z otoczenia poszkodowanego; nie podajemy leków ani płynów; rozpinamy ubranie - aby ułatwić oddychanie. Po napadzie może dojść do mimowolnego oddania moczu lub kału – dla komfortu poszkodowanego należy go okryć.

Najczęściej po kilku minutach drgawki ustępują, chory odzyskuje przytomność, ale zazwyczaj zapada w sen ponapadowy - przez około godzinę następuje stan ograniczonej świadomości, po napadzie - układamy chorego na boku, w pozycji bezpiecznej - taka pozycja chroni przed zakrztuszeniem, po napadzie należy zostać przy chorym tak długo, aż jego stan wróci do normy; po ataku osoba może mieć problem z logicznym kontaktem, mówieniem, kojarzeniem faktów i samodzielnym chodzeniem, wiec powinniśmy spokojnie, wytłumaczyć co się stało i pomóc usiąść lub dojść do łóżka i pozwolić odpocząć.

13


Oparzenia Pierwsza pomoc: I stopnia: oparzone miejsce schładzać zimną wodą do ustąpienia bólu. Nie wolno natłuszczać, ani stosować spirytusu na oparzenia. Zdejmujemy biżuterię i ubranie z miejsca oparzenia nie zdejmujemy ubrania w przypadku przywarcia do skóry. II stopnia: jeśli powierzchnia oparzenia nie jest duża, postępujemy jak w oparzeniu I stopnia, dokładając jedynie opatrunek. Nie wolno przebijać pęcherzy z płynem! Przy dużych powierzchniach należy skonsultować się z lekarzem. III stopień: należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Objawy: I stopnia: bolesne zaczerwienienie naskórka II stopnia: żółte pęcherze z płynem surowiczym, skóra blado-różowa. III stopnia: zwęglenie, skóra biała z czarnymi strupami, nie bolesna – im głębsze oparzenie tym mniejsze czucie.

Porażenia słoneczne, udar Objawy: przyspieszony oddech; czerwona, gorąca, spocona skóra; osłabienie; nudności i wymioty; zawroty głowy; uczucie kołatania serca, dreszcze; gorączka; czasem utrata przytomności. Pierwsza pomoc: wzywamy pogotowie ratunkowe przenosimy poszkodowanego do cienia, układamy w pozycji półsiedzącej z nogami uniesionymi lekko do góry, luzujemy ubranie; pod pachy i pachwinę stosujemy zimne okłady; wietrzymy pomieszczenie.

Hipotermia Objawy: niska temperatura ciała, dreszcze, zaburzenia świadomości, bóle kończyn, płytki oddech, możliwa utrata przytomności, zawroty głowy. Pierwsza pomoc: natychmiast wzywamy pogotowie ratunkowe, usuwamy poszkodowanego z zimnego pomieszczenia, zdejmujemy mokre ubranie, osuszamy poszkodowanego, okrywamy kocem, osłaniamy od wiatru. Omdlenie Układamy poszkodowanego na plecach z uniesionymi nogami, rozpinamy ubranie, zapewnij dostęp świeżego powietrza. Jeśli po upływie minuty poszkodowany nie odzyska przytomności wzywamy pogotowie ratunkowe. Mamy nadzieję, że lektura tej broszury przybliżyła Ci zagadnienia związane z pierwszą pomocą, a zdobyta wiedza pozwoli trzeźwo zachować się w sytuacji zagrożenia ludzkiego życia. Jednocześnie zachęcamy do zwiększania świadomości poprzez uczestnictwo w kursie doskonalącym umiejętności praktyczne. Zachęcamy do lektury cyklicznych artykułów na temat pierwszej pomocy w magazynie miejskim City-News. więcej informacji o nas i naszej działalności znajdziesz na www.ecitynews.pl


TEGO NIE DOWIESZ SIĘ OD FIRMY UBEZPIECZENIOWEJ •

Nie ma znaczenia, czy ofiara wypadku była ubezpieczona, czy nie! Odszkodowanie należy się jej już z tytułu Ubezpieczenia od Odpowiedzialności Cywilnej (tzw. OC) sprawcy wypadku.

Pasażerowi poszkodowanemu w wypadku należy się odszkodowanie, nawet jeżeli jechał w samochodzie sprawcy. Roszczenia mogą dotyczyć nawet wypadku drogowego sprzed 10 lat.

Dziecku do 13 roku życia – mimo, że wtargnęło na jezdnię powodując wypadek – należy się odszkodowanie, ponieważ według prawa nie ponosi ono odpowiedzialności za swoje czyny.

Więcej informacji na www.casus.biz

tel. (22) 828 13 12 0 603 065 111 0 502 421 977 faks/tel. (22) 828 13 11 www.casus.biz

Miałeś wypadek? Zadzwoń. Zapewniamy profesjonalną pomoc prawną. Nic nie ryzykujesz. Nasze wynagrodzenie stanowi jedynie prowizja od wywalczonej dla Ciebie kwoty.


Podstawy Pierwszej Pomocy z City-News Magazyn  

Życie poszkodowanego zależy zazwyczaj od skutecznej pierwszej pomocy udzielonej przez świadków na miejscu zdarzenia. Pamiętajmy, że najważn...

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you