Issuu on Google+

ISBN NUR

978 94 6156 0711 642


Monumentale dynamiek

2~


i n ho u d 5

Woord vooraf

6

Lyrische tweespraak van kleur en vorm

8

Reis door een veelzijdig oeuvre

12

Rijks psychiatrische inrichting ‘Mannen B’

16

Portret

28

Landschap

40

Bronzen beeldjes

44

Figuur

54

Schilderijen

231

Vriendschap

232

Curriculum vitae

245

Woord van dank

246

Colofon

4~5


w o o rd v o o r a f Waarom een boek? Op dit moment? Veel gaat niet goed. De wereldvrede en de economie, dus ook de welvaart niet. De aandacht voor de kunst, dus ook ons welzijn niet. Kunst, een linkse hobby? Lijkt mij meer een restant van onze afbrokkelende beschaving. Peters kunst en leven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit boek biedt een overzicht, weliswaar incompleet, van de ontwikkeling in leven en werk. De fascinatie voor de vrouw en haar schoonheid. De invloeden van reizen, culturen en technieken. Het overvloeien van het fysieke en het mentale, het tastbare en het mystieke. Ik ben al jaren een bewonderaar van Peter en zijn kunst. Thuis en op mijn publieke locaties is de inspirerende kracht van zijn schilderijen rijkelijk aanwezig. Peter koesterde al lange tijd de wens de samenhang van zijn ideeën en artistieke creativiteit te bundelen. Nú is het moment. Wat betreft de kunst en wat betreft het leven. Lucebert gaf woorden aan mijn gevoel: ‘Alles van waarde is weerloos.’ Dit boek is een document van onvergankelijke schoonheid.

Paul Hermanides, cultureel ondernemer


l yri sch e tw eespr a a k v a n k l e u r e n v o r m In het atelier van Peter Schenk, in een voormalig schoolgebouw in de Amsterdamse Pijp, sta ik tegenover een zelfportret dat hij onlangs uit zijn opslag tevoorschijn heeft gehaald. Hij heeft het in 1977, toen 32 jaar oud, geschilderd. De jonge schilder, die zichzelf in opvallend lichte kleuren heeft neergezet, kijkt dromerig voor zich uit. Het is alsof hij zich afvraagt hoe zijn toekomst eruit ziet en welke weg hij moet inslaan om zijn gevoelens tot uitdrukking te brengen. De figuratie, die hij tijdens zijn studie aan de Amsterdamse Rijksacademie een eigen accent had gegeven, met dank aan professor Friso ten Holt, bood hem al enige tijd geen nieuwe perspectieven meer. Hij verlangde naar avontuur, naar een spontane en directe werkwijze. Op papier was dat al gelukt. De landschappen en zeegezichten, die hij in Bergen en Schoorl had geaquarelleerd en ook op Ameland, in Zeeland en in Bretagne, laten zichtbaar ruimte aan de verbeelding. Werken met het penseel op papier beschouwt hij als tekenen en dat vindt hij heerlijk. Tekenen is zijn tweede natuur. Toen hij negentien jaar was, weigerde hij wegens gewetensbezwaren militaire dienst en werd als broeder in de Rijks Psychiatrische Inrichting in Woensel te werk werd gesteld. Daar verdreef hij de nachtelijke spanning door portretten van slapende patiënten te tekenen. Ook in zijn kinderjaren tekende hij al graag. Doorbraak De confrontatie met het landschap en vooral met de zee in de jaren zeventig zorgde voor een ruimere blik, die bepalend zou worden voor een doorbraak naar de abstractie. Als aanzet daartoe kraste hij op het strand in Bergen met gevonden spijkers in verweerde aluminiumplaten voor een reeks etsen op koperdiepdrukpapier met inkt die hij zelf had gemaakt.

In de kleurrijke geometrische schilderijen die daarop volgden zorgen beweeglijke lijnen voor een activering van de soms op een tweeluik of drieluik aangebrachte monumentale compositie, zodat zichtbaar wordt dat vlak en lijn de scheiding van zee en hemel verbeelden. Deze stap kreeg een opvallend vervolg toen Peter Schenk in 1990 via het Van Gogh Museum, waar hij als docent op de Werkplaats Beeldende Vorming les had gegeven, in contact kwam met de Japanse kunstenaar Jiro Inagaki (1933 - 2007), die hem uitnodigde om in Japan bij hem te komen werken. Daar hoefde hij niet lang over na te denken, want hij was geboeid door de cultuur van het land en had als veertienjarige al boeken over zen gelezen. Hij reisde dus naar Japan en kwam er in contact met een uitermate inspirerende wereld. Als gevoelsmens onderging Peter Schenk het verblijf in de aan de voet van de ‘Berg met de acht gezichten’ (Hachimenzan) gelegen werkplaats in het dorpje Hasami op het zuidelijke eiland Kyushu als een tastbare, dichterlijke ervaring. Hij maakte er kennis met de kalligrafie en de streng beknopte haiku’s van onder anderen Matsuo Basho (1644 - 1694), waardoor hij werd gestimuleerd natuurlijk materiaal te gebruiken. Hij begon papier te scheppen van de bast van de moerbeiboom en vormde vezels en draden tot matjes en touwen, zodat er een zichtbare structuur ontstond. Door deze activiteiten kregen zijn abstracties in gemengde techniek op papier of doek een materieachtig karakter. Peter Schenk heeft Japan nog vele malen bezocht en Jiro kwam vaak naar Nederland en werkte dan in door hem gehuurde ateliers. De laatste jaren exposeerden ze verscheidene keren samen in diverse galeries, waaronder Feel Contemporary Art Gallery in Amsterdam. Dat Jiro veel heeft betekend voor

6~7


zijn Nederlandse vriend blijkt ook uit de foto die in diens atelier aan de muur hangt. Peter Schenk heeft talrijke landen bezocht, onder andere Nepal, Sri Lanka, Amerika, Mozambique, China, Griekenland, Spanje en Frankrijk, en hij was ook op Bonaire. Maar de bezoeken aan Japan hebben hem in hoge mate gestimuleerd, omdat hij er een natuur aantrof die hem in het diepst van zijn wezen heeft geraakt. Met de haiku als voorbeeld transformeerde hij zijn gevoelens in een energieke schriftuur van beweging en tegenbeweging, die als een lyrische tweespraak van vorm en kleur functioneert. Naaktfiguur De in de jaren negentig geschilderde composities in gemengde techniek op doek en papier, zoals Landscape in spring en Blue moon I Drie elementen, zijn kenmerkend voor de zoektocht naar een eigen stijl binnen de lyrisch-abstracte schilderkunst. Maar Peter Schenk, die ook vrouwelijke naakten in brons maakt, laat zich niet inkaderen, want tussen die abstracties tekenen zich soms ook figuren af als vage herinneringen aan andere tijden. In de nieuwe eeuw, waarin de materie, zoals bamboe, palmblad, Nepalpapier, koper, oesters en zand, tastbaar aanwezig is, bijvoorbeeld in Golden beach, veroorzaakt het getekende naakt tegenover de kleurige, abstracte karakters van Inside outside een symbolische spanning. Op een recente expositie bij Jos Art op het knsm-eiland was het naakt zichtbaarder, zij het in grijswit op papier, terwijl abstracte doeken zoals Silver square moon door hun optimistische kleuren sterk de aandacht trokken. Na deze presentatie werkte Peter Schenk weer eens in Frankrijk in een bergachtige omgeving, waar het lichte coloriet plaatsmaakte voor een donker palet met een geladen schildersgebaar.

In zijn atelier laat hij een recent voorbeeld zien. Omdat we een boek met een overzicht van zijn werk samenstellen komt ook de cover ter sprake. Het daarvoor gekozen schilderij lijkt vanwege de lichte kleuren zeer geschikt. Maar dan moet het vanwege het boekformaat worden aangepast en dat blijkt geen optie. Na veel wikken en wegen wordt besloten een andere recente compositie uit Frankrijk te gebruiken met de titel Zonovergoten. Daar moet Peter Schenk dan nog zijn geschreven naam op aanbrengen. Wie de cover bekijkt, wordt ongetwijfeld nieuwsgierig naar de inhoud en maakt dan kennis met het beeldend oeuvre van een gedreven kunstenaar, die in dichtvorm zijn drijfveer toelicht: zonder weten schrijf ik geschiedenis kwast mijn paradox op doek en steeds weer brengt mijn gezegende hand de dode marter haren penseel tot leven schilderen is en blijft een droom

Ed Wingen, kunsthistoricus


rei s d o o r een v e e l z i j d i g o e u v r e Het samenstellen van een boek met het rijkgeschakeerde oeuvre van een productief en gepassioneerd schilder als Peter Schenk is een mooie, maar tijdrovende bezigheid geweest. Want wat te kiezen uit de doeken die in Schenks atelier tot stand kwamen, soms wel honderden per jaar? Het heeft tot eindeloos aarzelen, dubben en twijfelen geleid. En toen de keuze ten slotte was gemaakt, was het evenmin eenvoudig om ze te rangschikken in de publicatie. De uiteindelijk gekozen rubricering illustreert op een aantrekkelijke maar vooral ook inzichtelijke wijze de talrijke facetten van Peter Schenks kunnen. Portret, naakten, sculptuur Vanzelfsprekend opent het boek met de portretten van psychiatrische patiënten, want Schenks fascinatie voor hen was immers de opmaat tot zijn kunstenaarschap. Daarna wordt de chronologie eigenlijk al meteen doorbroken, omdat Schenk zijn carrière weliswaar aan het begin van de jaren tachtig een andere wending gaf, maar altijd portretten zou blijven maken. Het ligt voor de hand dat zijn familieleden de dans daarbij niet ontsprongen. Als getuige daarvan zien wij een indrukwekkende serie portretten en zelfportretten. De dertigjarige Peter die ons via de spiegel aankijkt. Een prachtig naakt van zijn toenmalige vrouw Anneke, met een bos rood haar en zwanger van Sanne. Ze kijkt regelrecht in je hart. Als tegenhanger op hetzelfde formaat een treffend zelfportret van Peter uit 1977, in een geruite blouse en zeer jong ogend. Ook Stijn en Sanne, de kinderen uit het huwelijk met Anneke, worden door vader Schenk in pastel vereeuwigd. Van Jort en Myrd, de kinderen uit zijn tweede huwelijk met Saskia, zijn er sobere, bijzonder goed lijkende potloodtekeningen. En natuurlijk maakt hij prachtige portretten van zijn Saskia, vrouw en muze. Zo goed als portretten een altijd terugkerend onderdeel van zijn werk bleven, zo was dat ook het geval met zijn naakten, solitair of als torso verwerkt in zijn composities. Een selectie hiervan is dan ook terecht in een aparte afdeling opgenomen. Hetzelfde geldt voor zijn bronzen naaktjes. Zij getuigen ervan dat een veelzijdig kunstenaar als Peter Schenk niet ontkwam aan de verleiding te gaan beeldhouwen. Hij heeft helaas nog niet de tijd gehad zijn eigen taal hierin te ontwikkelen en is tot nu toe uitgegaan van zijn persoonlijke waarneming. De bronzen naaktjes die hij in de loop der jaren gemaakt heeft, staan er sterk en tegelijkertijd kwetsbaar bij. Landschap en zeegezicht Zoals Peter Schenk het menselijke naakt in feite als een landschap ziet, ziet hij het ritme en de beweging in het landschap – een andere veelkleurige draad in zijn oeuvre – als een portret.

Mooie voorbeelden hiervan zijn landschapstekeningen gemaakt in de Algarve en de Pyreneeën. Bij een schilder die in zijn jeugd al gefascineerd was door de Rotterdamse haven met zijn schepen en in zijn jeugd graag het Noord-Hollands duinlandschap opzocht, ligt het in de lijn der verwachting dat de zee zich ook als thema aandient. Door de jaren heen heeft Schenk dan ook talloze zeegezichten getekend en geschilderd. De zee staat symbool voor het te allen tijde terugkerende, het leven, de dood en eeuwigheid. Eerst schildert en tekent hij de zee natuurgetrouw, later fungeert de zee nog slechts als een beeldend element of als ritme. Schenks stelling dat als je iemand tekent je ook diegene wordt, geldt zeker ook voor de landschappen en zeegezichten van zijn hand. Onderzoek In het begin van de jaren tachtig besluit Peter Schenk het figuratieve los te laten en op zijn eigen wijze en in zijn eigen tempo onderzoek te doen naar een nieuwe beeldtaal. Bijna als een wetenschappelijk experiment met abstracties. Hij onderzoekt lijn, vlak, kleur, ritme, richting; maandenlang fixeert hij zich telkens op slechts één element afzonderlijk. Aanvankelijk wordt het beeld steeds simpeler en kaler, waardoor hij ontdekt hoe het mogelijk is om in één enkele lijn een grote zeggingskracht te leggen, een voelbare spanning op te roepen. Een goed voorbeeld daarvan is Compositie in blauw, rood en geel, een tweeluik uit 1980. Vanuit die minimale beeldtaal bouwt hij vervolgens weer langzaam op naar complexere doeken, waarin allerlei elementen met elkaar in dialoog gaan. En zo komt geleidelijk ook het figuratieve weer tevoorschijn, nu in Schenks geheel eigen beeldtaal. Schilderen En dan ontrolt zich in dit boek de monumentale dynamiek van het schilderwerk. Zo zien we eind jaren tachtig grote olieverfschilderijen met een sterke beeldtaal. Het indrukwekkende schilderij Mijn schaduw is vaak lichter dan ik (1988), met zijn gelen, grijzen en zwarten, is in een perfecte balans op het doek gezet en laat zien dat zijn onderzoeksperiode volop vruchten heeft afgeworpen. Schenk zou Schenk niet zijn als de vormtaal die hij in zijn onderzoeksperiode heeft ontwikkeld niet op de een of andere wijze met spirituele elementen zou worden vermengd. Op zijn veertiende jaar kocht hij zijn eerste Japanse boek over zen en ontdekte zo de haiku. Deze Japanse dichtvorm met zijn strenge drieregelige metrum 5-5-7 (these, synthese en

8~9


antithese) is hem op het lijf geschreven. Hij gaat zelf haiku’s schrijven en verwoordt de drie elementen ervan als geschilderde karakters in zijn beeldend werk. De beginperiode van de jaren negentig zou je dan ook als zijn haikuperiode kunnen karakteriseren. Als klein jongetje wilde Peter geen brandweerman of politieagent worden, maar architect. Zijn levenslange bewondering voor bouwwerken vinden wij terug in de talloze schilderijen van huizen, overal ter wereld vervaardigd. De huizenseries laten geen indrukwekkende architectonische wonderen zien, maar juist de intimiteit van een huis. Toch getuigen ze van een grote monumentaliteit en staan ze volop in verbinding met zijn andere werk uit die periode. Op een bijzondere manier getuigen al Schenks werken van een eigen handschrift en zijn ze toch op een vloeiende wijze in elkaar geïntegreerd. In de tijd dat hij lesgaf bij het Van Gogh Museum ontstond het intrigerende schilderij Hommage aan Van Gogh. Maar ook een schilder als Matisse krijgt zijn verdiende eerbetoon in een blauw schilderij met witte lijnen en figuurachtige elementen. Ook een gevonden houten paneeltje ontsnapt niet aan zijn grote creatieve drift. Het wordt omgetoverd tot een prachtig met papier en olieverf bewerkt object. Daarnaast inspireert de haiku hem ook tot het ontwerpen van schalen en objecten. Hij beschildert ze met in beelden vertaalde haiku’s. In het oog springt verder een oud stuk leisteen, beschilderd en beplakt met fineer en stukken zelfgeschept papier van de moerbeiboom, waarover in sumi (gewassen inkt) een oester is gepenseeld: van steenhard naar sumi-zacht. In de jaren negentig zien we alle voorgaande verworvenheden op een magische wijze in Peters werk samenvloeien. Met als bedding de vroege tekeningen, de portretten, de naakten, de landschappen, zeegezichten en de huizenserie. Onmiskenbaar moeten we de samenballing van deze verworvenheden in de context zien van zijn spiritualiteit die verdieping vond in zijn reizen naar onder andere Nepal, China en Japan. Dit zijn de jaren waarin thema’s als blue moon, free spirit, oysters, three elements en haiku zijn beeld gaan bepalen. Thema’s die zijn verankerd in zijn ziel en die hij nooit heeft verlaten. De blauwe maan in zijn werk staat voor sensitiviteit en voor de onvoorspelbaarheid van het universum. Het symboliseert het zeldzame fenomeen van een volle maan die twee keer per maand zijn licht laat schijnen. Dit element krijgt op het doek zijn tegenhanger in krachtige zwarte (levens)lijnen

veelal gecombineerd met een rood karakter. Rood staat voor het leven, de vitaliteit, terwijl zwart het aardse symboliseert, de materie. Zijn doeken worden uit drie delen opgebouwd (three elements) die zich samenvoegen in één sterk beeld, dat de dualiteit van het leven en de materie tot uiting laat komen. De oester is de toevoeging van het vrouwelijke element, de geborgenheid, de wederopstanding, alles wat gericht is op het leven. De sensuele kant van het leven vangt Schenk in de subtiele lijnen waarmee hij een vrouwelijk torso op het doek toevoegt, nooit nadrukkelijk maar met een gesublimeerde tederheid, gepaard gaand met een erotische ondertoon die altijd esthetisch blijft. Het spelen met en het rangschikken van de drie elementen geven begrip over schoonheid en harmonie. Behoudens een korte periode in de jaren tachtig waarin zwarte schilderijen de boventoon voerden, is hij altijd gegaan voor licht, harmonie en vooral voor schoonheid. Want dat is wat Peter Schenk in het diepst van zijn ziel wil: de schoonheid vangen en die met ons delen. Als tegenhanger voor de negativiteit die zich diep in onze wereld genesteld heeft. Voor hem is de wereld nooit slecht of lelijk, maar ontbeert nog weleens het goede. Rond l996 ontstaan er een paar prachtige schilderijen als hommage aan Miró, een kunstenaar die hij zeer bewondert vanwege zijn schildering van de elementen. Tevens worden er in deze jaren grote etsen geproduceerd, die als ondergrond collages hebben. Vanaf 1998 is er een duidelijke verandering in zijn werk te zien. Zijn coloriet wordt steeds lichter. We zien dan de beeldschone oesterbladen ontstaan. Het zijn schilderingen en collages waaroverheen geëtst wordt met droge naald, waarna op de plaat verschillende kleuren aan de elementen worden toegevoegd. Dit is ook de periode waarin hij in Japan van zijn vriend Jiro de techniek van het papier scheppen leert, met als resultaat de schitterende serie Kozo flowers. Kozo wordt gemaakt uit de bast van de moerbeiboom en is niet alleen de basis van zijn zelfgegoten papier maar ook aanwezig in de strengen die als reliëf op Peters werk aanwezig zijn en de bloedbaan van veel van zijn schilderingen zijn geworden. In de overstap naar de nieuwe eeuw wordt zijn beeldtaal steeds magischer. We komen de mysterieuze hoofdletter Q van queeste in zijn werk tegen, symbool voor de zoektocht, de omzwerving. Zijn werk wordt steeds meer gelaagd en poëtisch. Natural white, haiku, zijn allemaal onderdeel van deze ontdekkingsreis zonder grenzen. Zijn materialen vergaart


hij als een strandjutter. Riet, koper, palmblad, het zijn slechts enkele van de vele organische materialen die hij op zijn doek laat meespelen. Het levert bij de kijker een soms bijna fysieke gevoelsherkenning op. Een schilderij als Blue room uit 2000 symboliseert op een prachtige manier de overgang van zijn werk naar de nieuwe eeuw. Een krachtig werk ontstaan vanuit de materie. Lichte series zien in deze periode ook het levenslicht met dan weer als schitterend contrast het Nepal-doek Tamel energy (2001). Aards en in de materie maar met een sterk spirituele ondertoon. Voor Peter voelt het creëren van het doek Summer in Hasami uit 2002 als een samenkomen van alle stukjes van de spirituele en creatieve legpuzzel waaraan hij zich de voorgaande jaren heeft gewijd. Hierna zien we langzamerhand weer meer kleur in de doeken sluipen. Een reis naar Bonaire in 2003 levert naast kleurrijke schilderijen een schoonheid aan materialen op die de gemiddelde wandelaar op het strand niet eens opmerkt maar die voor hem als voyeur pur sang pure schatten zijn. Koraal, stukjes hout, een bosje touw worden in zijn handen omgetoverd tot objecten van een adembenemende schoonheid. De jaren hierna leveren schilderijen op als Golden clouds (2005), waarin een zachte vorm over de rode en zwarte vlakken wordt gezet, en Yellow movements (2005) uitsluitend met verf en kozo als bedding op het doek. Het schilderij Golden beach is net als Golden blue, Feel red en Feel blue ontstaan op het strand van Pals in Noord-Spanje. Hij vermengt hier letterlijk zijn pigmenten met het zand. Dit schilderij heeft een grote zeggingskracht, het leest als een beeldend gedicht. Dit zien wij in meerdere en mindere mate natuurlijk ook in zijn andere werken maar het lijkt alsof dit schilderij in een mysterieuze gouden gloed is gehuld. In deze periode zien wij vaak grote vlakken, rood met zwart, met roze, met blauw, prachtig in de kleurbalans en de materiaalkeuze. En dan ontroert Schenk in 2006 met Golden wedding, een schilderij gemaakt voor het huwelijk van Sanne en Paul. Een ode aan de liefde tussen man en vrouw, gesymboliseerd door het witte vrouwelijke en het zwarte mannelijke vlak, met de grote witte oester als symbool voor de vruchtbaarheid. Belangrijke doeken uit 2007 zijn Gaya, een tweeluik van maar liefst 5 bij 2,20 meter als symbool voor de ‘levende aarde’, Golden character II en Mulberry circle waarin een cirkel van vezels van de moerbeiboom een sterke onderliggende emotie verraadt en Lazy summer met zijn lome gelen geflankeerd door zinderende witten als uiting van een prachtige zomerdag.

Doeken als Square moon en Passionate balance met de eenzame oester in het linkervlak en rechts de sleutel, een symbiose voor passie en warmte, met het lichtende wit dat afstand creëert, Red movement en tal van andere kunstwerken worden onder dit gelukkige gesternte geboren. Zijn boogschietende zoon Myrd in Figanières vormt onbewust de aanzet tot een aantal werken waarin de symboliek van de afgeschoten pijl het loslaten van al het aardse symboliseert. Prachtige doeken verschijnen hierna, zoals Emerging energy (2010), waarin de opwaartse beweging een opstijgende energie wordt. Een doek waarin je weinig ziet maar waarin des te meer aanwezig is. Het zou gezien kunnen worden als een poging de dood te doorgronden. Andere belangrijke werken van zijn hand zijn Hidden square (2010), een lichte blonde wereld met een krachtige energiestroom, en Movements upwards (2010). Op dit doek lost het aardse leven op en maakt zich los van de aarde in één gouden beweging. Je zou het kunnen opvatten als een beeldonderzoek naar wat er in het verschiet ligt. Tijdens deze gelukkige momenten in 2010 en 2011 worden in Frankrijk trouwens talrijke imposante werken gecreëerd, in het bijzonder Figa 10 en Figa 11, waarin de natuur van de Provence krachtig wordt verbeeld. Het intense paarsblauw van de lavendelvelden en de bruinen, gelen en groenen als symbolen van de verdwenen winter en het oprukkende voorjaar. Ook Figa 4, Zonovergoten, als metafoor voor het leven op aarde, en Figa 6 met de eindeloos groene bossen en heuvels waar je de wind doorheen voelt waaien komen dan tot stand. In 2010 creëert hij eveneens Red character, waarvan een documentaire is gemaakt door Studio Franjo die een interessante kijk geeft op de totstandkoming van dit tweeluik. Het heeft verticale balken in een ritme van goud, rood en blauw, met als tegenhanger horizontale rietbalkjes, en met het liggende vrouwelijke vlak en het staande mannelijke. In het voorjaar van 2011 verblijft Peter Schenk nogmaals in Frankrijk en is daar zeer productief. Het blauw van de lavendel, het roze en wit van de oleanders, het rood van de aarde, het licht van de Provence mengen zich op zijn doek tot een symbiose van al het voorgaande in zijn oeuvre, beschenen door het licht van nu en uitgelicht voor de eeuwigheid.

Thessa van der Voort, augustus 2011

10~11


‘mannen b’ r i j k s p s y c hi a t r i s c he i n r i c ht i n g

12~13


portret schenkan, rpi mannen b 1965  potloodtekening  15 x 20 cm


portret cornelis, rpi ‘mannen b’ 1965  potloodtekening  17 x 15 cm

14~15


portret hebing, rpi ‘mannen b’ 1965  potloodtekening  20 x 15 cm


portret

16~17


zelfportret in bed 1974  potloodtekening  22 x 30 cm


portret anneke zwanger van sanne 1973  olieverf op linnen  100 x 115 cm

18~19


zelfportret 1979  olieverf op linnen  100 x 120 cm


portret stijn 1979  oliestift en krijt op papier  50 x 65 cm

20~21


portret sanne 1981  vetkrijt en kleurpotlood op papier  50 x 65 cm


portret myrd 2009  potloodtekening  20 x 17 cm

22~23


portret jort 2005  potloodtekening  21 x 30 cm


portret saskia in la motte 1981  potloodtekening  24 x 34 cm

24~25


zelfportret 1973  potloodtekening  14 x 22 cm


portret saskia 1980  potloodtekening  50 x 65 cm

26~27


zelfportret 1973  olieverf op linnen  40 x 50 cm


landschap

28~29


durgerdam 1969  inkt op papier  25 x 15 cm


zeegezicht bij bergen 1976  droge naald op etspapier  52 x 49 cm

30~31


wolk boven zee bij bergen 1976  droge naald op etspapier  35 x 25 cm


verblijf in huis van gogh stichting in mûrs, frankrijk 1974  ets op papier  30 x 20 cm

32~33


bomen op de maaswal bij heusden 1973  droge naald op ets papier   30 x 14 cm


japan, kyushu, hachimenzan de ‘berg met de acht gezichten’ 1992  gewassen inkt op papier   40 x 30 cm

34~35


stille strand schoorl 1976  aquarel op papier  30 x 25 cm


eb bij schoorl 2003  acryl op papier  80 x 24 cm

36~37


strand bij bergen aan zee 1987  vetkrijt en aquarel op papier  17 x 24 cm


super barèges, pyreneeën 1991  gemengde techniek op papier  40 x 30 cm

38~39


boa vista, portugal 2011  aquarel op papier  26 x 36 cm


bronzen beeldjes

40~41


saskia 2003 brons 44 cm


fook 1996 brons 25 cm

42~43


model 1999 brons 18 cm


figuur

44~45


naakt 1986  zeefdruk monoprint op papier  110 x 160 cm


anneke op zitzak 1970  grafiet en gewassen inkt op papier   30 x 22 cm

46~47


saskia 1980  inkt op papier  60 x 80 cm


liggend naakt 1991  inkt op papier  60 x 80 cm

48~49


figuur voorover 2002  inkt en aquarel op papier op linnen  110 x 80 cm


liggend naakt 2005  inkt en aquarel op papier op linnen  80 x 110 cm

50~51


mirjam 2010  acryl en inkt op papier op linnen  70 x 90 cm


liggend naakt 2005  inkt op papier op linnen  110 x 80 cm

52~53


staand naakt 2000  inkt en aquarel op papier op linnen  80 x 110 cm


schilderijen

54~55


geabstraheerd stilleven 1979  olieverf op linnen  60 x50 cm


vlak-, lijn- en kleurstudie 1979  acryl op papier  40 x40 cm

56~57


compositie in blauw, rood en geel tweeluik 1980  gouache en vetkrijk op papier  115 x75 cm

58~59


compositie 01 1985  zeefdruk monoprint op papier  120 x160 cm

60~61


compositie 02 1985  zeefdruk monoprint op papier   120 x160 cm

62~63


compositie in zwart en wit 1986  zeefdruk monoprint op papier  160 x110 cm

64~65


mijn schaduw is vaak lichter dan ik 1988  olieverf op linnen  100 x120 cm

66~67


de vier seizoenen 1990  olieverf op linnen  200 x 200 cm

68~69


Wel ken ik de geur Maar niet de bomen Waarvan het de bloesem is wel ken ik de geur, haiku 1990  gemengde techniek op papier  106 x 75 cm

vrij naar Basho

70~71


Oeroude vijver Een kikker springt Kringen in ’t water oeroude vijver, haiku 1990  gemengde techniek op papier  106 x 76 cm

vrij naar Basho

72~73


Geel gebroken riet Drijft langzaam weg op De voorbij trekkende stroom geel gebroken riet, haiku 1990  gemengde techniek op papier  106 x 76 cm

vrij naar Ranko

74~75


huis op de dijk in de mist 1990  olieverf op papier op paneel  105 x 64 cm

76~77


hollands landschap 1990  olieverf op linnen  200 x 200 cm

78~79


huis in de tropen 1990  olieverf op linnen  140 x 180 cm

80~81


hommage aan van gogh 1991  olieverf op linnen  200 x 200 cm

82~83


blue moon i drie elementen, tweeluik 1993  gemengde techniek op linnen  220 x 100 cm

84~85


hommage aan matisse 1992  gemengde techniek op papier op paneel  116 x 86 cm

86~87


inner beauty 1992  gemengde techniek op hout  82 x 30 x 15 cm

88~89


compositie op paneel 1992  gemengde techniek op hout  15 x 47 cm


oyster on the stone 1993  gemengde techniek op leisteen  75 x 92 cm

90~91


haiku-compositie op schaal 1992 keramiek ø 48cm  behorend bij compositie haiku op papier

92~93


haiku-compositie 1992  gemengde techniek op papier  85 x 65 cm behorend bij compositie haiku op schaal


compositie 1995  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  80 x 60 cm

94~95


three elements xiv 1997  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

96~97


hommage aan miró 1996  gemengde techniek op linnen  100 x 100 cm

98~99


burning oyster 1996  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  125 x 175 cm

100~101


beyond this life 1997  droge naald op collage  80 x 60 cm

102~103


spring 1997  gemengde techniek op linnen  150 x 180 cm

104~105


white moon 1997  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  260 x 100 cm

106~107


japanese dancer 1998  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen   80 x 120 cm

108~109


three elements in blue moon 1998  gemengde techniek op linnen  225 x 200 cm

110~111


taisenkaku hot springs 1999  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  105 x 155 cm

112~113


oyster in blue moon 1998  droge naald op gemengde techniek op papier  70 x 100 cm

114~115


oyster in between orange and blue 1998  droge naald op gemengde techniek op papier  70 x 100 cm

116~117


compositie september 1999  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  130 x 270 cm

118~119


kozo flower 1999  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  130 x 275 cm


blue room 2000  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  87 x 184 cm

120~121


story of nature 1999  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  105 x 155 cm

122~123


compositie met bruin pigment 2000  gemengde techniek op linnen  85 x 100 cm

124~125


compositie met rode lijn 2000  gemengde techniek op linnen  80 x 110 cm

126~127


red rain 2000  gemengde techniek op linnen  80 x 110 cm

128~129


nepal (himalaya, land en water) 2001  papier op linnen  110 x 80 cm

130~131


tamel energy 2001  gemengde techniek op linnen  210 x 110 cm

132~133


loveletter to nepal 2001  gemengde techniek op paneel  74 x 142 cm

134~135


summer in hasami ii 2002  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen   150 x 210 cm

136~137


compositie met oranje en zwart 2001  gemengde techniek op papier  32 x 42 cm

138~139


drie elementen 2002  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen   130 x 155 cm

140~141


compositie op schaal 2002  keramiek  ø 30 cm  behorend bij compositie op papier

142~143


compositie 2002  gemengde techniek op papier  24 x 27 cm behorend bij compositie op schaal


compositie met oester 2003  gemengde techniek op linnen  110 x 160 cm

144~145


bonaire noord 2003  gemengde techniek op papier op linnen  122x 114 cm

146~147


object met koraal en brons, bonaire 2003  object met koraal en brons  20 x 20 x 20 cm

148~149


bosje strand, bonaire 2003  hout, touw en koraal  30 x 15 cm


blanc des blancs i 2003  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  200 x 100 cm

150~151


inside outside 2004  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

152~153


ypsilon 2004  zelfgeschept kozo-papier met diverse materialen op linnen  125 x 183 cm

154~155


golden clouds tweeluik 2005  gemengde techniek op linnen  400 x 110 cm

156~157


white and blue 2004  gemengde techniek op papier op linnen   105 x 155 cm

158~159


golden beach 2005  gemengde techniek op linnen  105 x 155 cm

160~161


golden blue tweeluik 2005  tweeluik, gemengde techniek op linnen  210 x 155 cm 162~163


golden rain tweeluik 2004  gemengde techniek op linnen  200 x 200 cm 164~165


yellow movements 2005  gemengde techniek op linnen  105 x 155 cm

166~167


feel red 2006  gemengde techniek op linnen  220 x 200 cm

168~169


feel yellow 2006  gemengde techniek op linnen  220 x 200 cm

170~171


the forum 2006  gemengde techniek op linnen  220 x 200 cm

172~173


golden wedding tweeluik 2006  gemengde techniek op linnen  210 x 155 cm 174~175


when two lines come together 2006  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

176~177


mulberry circle 2007  gemengde techniek op linnen  100 x 100 cm

178~179


gaya, new york tweeluik 2007  gemengde techniek op linnen  500 x 220 cm

180~181


golden character ii 2007  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

182~183


lazy summer 2007  gemengde techniek op linnen  100 x 90 cm

184~185


silver square moon 2008  gemengde techniek op linnen  60 x 60 cm

186~187


red character v 2008  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

188~189


a new spring 2008  gemengde techniek op linnen  120 x 120 cm

190~191


passionate balance iv 2008  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

192~193


red movement 2008  gemengde techniek op linnen  100 x 100 cm

194~195


golden character 2008  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

196~197


passionate balance ii 2008  gemengde techniek op linnen  200 x 100 cm

198~199


blue space 2008  gemengde techniek op linnen  25 x 35 cm

200~201


drie elementen 2009  gemengde techniek op linnen  40 x 50 cm

202~203


red character tweeluik 2010  gemengde techniek op linnen  370 x 100 cm

204~205


tao 2009  gemengde techniek op linnen  50 x 60 cm

206~207


red tao, empty painting 2010  gemengde techniek op linnen  50 x 60 cm


emerging energy 2010  gemengde techniek op papier op linnen  100 x 100 cm

208~209


movements upwards 2010  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

210~211


bows and arrows 2010  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm


hidden square 2010  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

212~213


brainwave 2010  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

214~215


double stamp 2011  gemengde techniek op linnen   60 x 80 cm

216~217


zonovergoten 2011  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

218~219


bossen in figanières 2011  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

220~221


stukje hemel op aarde 2011  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

222~223


ruimte 2011  gemengde techniek op linnen   100 x 100 cm

224~225


provence 2011  gemengde techniek op linnen   105 x 155 cm

226~227


land van lavendel en wind 2011  gemengde techniek op linnen   105 x 155 cm

228~229


a touch of eternity Peter Schenk en Toon den Heijer 2011  gemengde techniek op linnen   200 x 200 cm

230~231


v r i en d s c ha p < a touch of eternity we hadden het eerst over verf en kleur een beetje aards, eenvoudig maar je liefde voor papier overwon en het aardse en oneindige kwam met het buigend riet en de hand van God in het koraal je handen staan gegrift in de gel bijna een week schoof het papier vlak, lijn, structuur licht, donker, dempen je frommelde twee stukjes papier links boven in het doek jij op de rand van het oneindige ik op een breukvlak voor het eerst en voor het laatst schreven we onze namen samen op een doek

Juli 2011, ik ben in Lissabon, jij in Corfu. Op een plein is een groot podium met een vleugel erop, verder leeg. Dansers komen. Hun bewegingen doen me aan jou denken. Twee figuren, die soms ĂŠĂŠn worden, en dan weer apart. Versmelten van lijnen, lichamen. Het lijkt wel of ik jou zie schilderen, soms solo, maar vaak met een leerling. Schilderen zonder beperking, zonder grens. De muziek, ritme, beweging, patronen. Passie, die soms betekenisloos lijkt, maar toch zo veel kracht heeft. Op het oog simpele bewegingen, eenvoud. ik loop door mijn huis je ziet het soms niet meer die mooie doeken met die mooie naam er onder peter schenk jouw emoties hangen aan mijn muur je loopt binnen in mijn atelier en maakt die vanzelfsprekende zoektocht met je ogen

1 september 2011

soms zeg je iets soms niet we huilen in elkaars armen sprakeloos van een scan ik, de optimist verstil van jouw werkelijkheid

schilderijen zijn woordeloze gedichten we spreken over alles vrouwen oneindig zin werkelijkheid lusten tao vrienden over alles uiteindelijk spreken we over de dood daar ben ik niet goed in en jij ook niet maar je speelt met die gedachte als een nieuwe werkelijkheid die je bijna onzichtbaar in je schilderijen laat verschijnen de grote beweging en de flarden dat onuitsprekelijke verlangen om nooit meer nooit meer iets te willen Stoppen, dat is het moeilijkste. Tijdig stoppen. Dat een vriendschap zo puur kan zijn ontroert me dagelijks. Dank, lieve vriend.

Toon den Heijer


1

2

3

4

5

1 2 3 4 5 6

In Rotterdam 1947 Met zijn ouders 1980 Op het strand in Bergen aan Zee 1977 Met Stijn en Sanne 1993 Ontbijt met Saskia op het atelier aan de Bloemgracht 1979 â&#x20AC;&#x2DC;Denkend met mijn handenâ&#x20AC;&#x2122; 1980

6

232~233


c u r r i cu l u m v i t a e Als jochie van vijf, zes woonde Peter Schenk (1944 - 2011) in Rotterdam. Hij ging daar het liefst naar de haven. ‘Mijn moeder liet me vrij. Als ik maar op tijd thuis was voor het eten, anders kreeg ik ervanlangs. Ik kan die ervaring zo weer oproepen: de zon op mijn gezicht, het geluid van een stokje dat ik tegen een golfplaten wand liet ratelen en het overweldigende gevoel van vrijheid. De looptunnel in, de Maas onderdoor, dan kwam je uit op de kade. In afwachting van werk legden de sleepboten daar aan. Bij het afmeren moesten ze een tros over een dukdalf gooien. Ik hoopte steeds dat het misging en ik zou kunnen helpen. Als dat een enkele keer gebeurde, was ik de koning te rijk. Het was daar zo rustig, weinig verkeer, alleen die schepen, het water en ik. In de namiddag liep ik terug naar huis via de rails van lijn 9. Dat gevoel heb ik nog altijd als ik reis: de wereld staat open. Dan is het leven één grote verbazing. Ik voel me ontheemd, ben onderdeel van mijn omgeving en tegelijkertijd blijf ik erbuiten. Iedere vezel staat op scherp om alles te ervaren. Dat is voor mij de mooiste staat van zijn: alles beleven uit een totale ontvankelijkheid, als figurant. Basaal heb ik dat nog steeds. Ik ben van nature een kijker en in de grond voel ik me ook in het leven te gast. Buitenstaander en betrokkene tegelijk.’ Peter Schenk werd geboren in Amersfoort op 15 september 1944. Hij was de tweede zoon, het middelste kind van vijf kinderen. Het was het laatste jaar van de oorlog. Na het bombardement op Amersfoort vertrok het gezin naar Zaandam waar ze een huisje betrokken op het terrein van de zaak waar vader Schenk werkte, houthandel Pont. Vervolgens verhuisden ze naar een boerderij in de duinen bij Egmond en daarna naar Rotterdam. Daar groeide hij op. Met zijn moeder, de uit Friesland afkomstige Johanna Buijs, had Peter Schenk een bijzondere band. ‘Ze was een heldere, praktische vrouw, maar ze had ook een sterke spirituele kant. Ze hield zich bezig met theosofie. Al heel jong vertelde ze mij verhalen over mensen en hun vorige levens, in de vaste overtuiging dat we elkaar allemaal in verschillende levens steeds weer tegenkomen in andere hoedanigheden. Als ik in die gedachtegang meeging, kreeg alles een zekere logica. Ze vond mij een oude ziel, ze had eerder met mij geleefd. Voordat ik geboren werd, had een helderziende vriendin van haar voorspeld dat ik een bijzonder kind zou worden,

zoiets als een ontdekkingsreiziger. Het leuke is dat ik mijzelf wel zie als kunstenaar, maar ik maak geen kunst om de kunst. Ik beschouw mijn leven meer als een innerlijke ontdekkingstocht. In die zin heeft de helderziende gelijk gekregen.’ Zijn moeder wilde haar zoon Peter Paul noemen, naar de schilder Rubens. Maar toen de jonge vader, de Zaankanter Wim Schenk, zijn zoon ging aangeven bij de burgerlijke stand was hij kennelijk zo verliefd op zijn vrouw dat hij er Peter Johan van maakte. ‘Aan die naam had mijn moeder zelf een hekel en ik vind Johan ook niet bij mij passen. Dit voorval tekent het misverstand tussen mijn ouders. Mijn vader was solitair en deed de dingen die hij nodig vond, veelal zonder afstemming vooraf met mijn moeder. Zij kwam uit een heel ander milieu dan hij, haar ouders waren hoteliers. Hij kwam uit een arbeiders- milieu. Een man die driftig kon worden, maar ook een man met een enorm gevoel voor humor. Verder was hij intelligent en zeer muzikaal. Zijn ouders hadden dat al vroeg onderkend en hem les laten nemen bij de organist Cor Kee. Op zijn negende begeleidde hij de doopsgezinde kerkdienst op het orgel. Gezegend met een groot talent, maar gespeend van de mogelijkheden om het te ontwikkelen. Met veertien jaar kwam hij van de mulo en moest hij meteen aan het werk om zijn oude ouders te onderhouden in de crisistijd.’ Moeder Schenk had oog voor de beeldende kant van haar zoon. Als kind zat hij altijd en eeuwig te tekenen. Ze gaf hem op zijn achtste verjaardag een Amerikaans leerboek voor modeltekenen cadeau en vanaf dat moment werd tekenen voor hem het favoriete huiswerk. Hij vond dat veel interessanter dan het schoolwerk dat hem werd opgedragen. ‘Ik tekende figuren, dag in dag uit, tot ik het zonder voorbeeld kon. Ongelofelijk, wat een ervaring om een mens te kunnen tekenen in elke houding die ik wilde. Alsof ik mensen tot leven wekte. In dat boek stond hoe een menselijk lichaam in elkaar zit met alle kantelingen, verhoudingen en scharnieren. Ik had een hele stapel modeltekeningen achter in mijn kast, die mijn moeder tijdens een opruimbeurt vond. Zo ontdekte ze waarom het niet zo vlotte op school. De tekeningen die ik daarna maakte, verscheurde ik meteen als ze klaar waren vanuit het idee: dit is mijn ding, afblijven.’


1

2

4

1 2 3 4 5

3

5

‘Schilderen is een beeldend verslag van een onbewust innerlijk proces’ 1988 Saskia, model en muze 1985 Werkend aan monoprints op het zeefdrukatelier van Paul Schouten 1990 Werkplaats van het Van Gogh Museum 1980 ‘Een schilderij ontstaat onder mijn handen, mijn bewustzijn stuurt slechts bij’ 1990

234~235


De kleuterschool vond hij vreselijk. Hij kreeg het niet voor elkaar met zijn armen over elkaar te zitten. ‘Dat kon ik gewoonweg niet. Mijn moeder heeft me er gelukkig af gehaald. Ik heb mijn hele kleutertijd thuis gespeeld en getekend, heerlijk. Zij begreep het, voelde me aan. Ook de lagere school was voor mij een ramp. Ik voelde me gevangen en voerde weinig uit. Veel later bleek ik bovendien zwaar dyslectisch te zijn. Ik was wel creatief, maar dat werd niet gezien. Ik droomde weg, sloot me af. Ik kon alles dagdromen wat ik wilde, dat was veel prettiger dan de realiteit van zo’n klas, waarin ik me alleen kon handhaven door de clown uit te hangen. Dat beviel me, ik zorgde ervoor dat ik de boel aan het lachen hield, dat was een goede bescherming. Samen met dat tekenen had ik eigenlijk een perfect ontsnappingssysteem opgebouwd.’ Bij zijn afscheid van de lagere daltonschool kregen zijn ouders te horen dat hun zoon niets kon. ‘Mijn vader wist niet wat hij met me aan moest en vroeg wat ik zelf wilde. Echt, ik had geen idee. Omdat ik over de haven en de prachtige houten zeiljachten vertelde, vroeg hij of ik scheepsbouwer wilde worden. Ik stemde enthousiast in, met als gevolg dat ik naar de ambachtsschool moest. Daar kwam ik terecht tussen ruw volk, dat geen enkele boodschap had aan de dingen waarmee ik bezig was. Ik wist niet hoe snel ik daar weg moest komen, al heb ik er wel een aantal handvaardigheden geleerd die me later goed van pas kwamen. Uiteindelijk ging ik alsnog naar de mulo. Nadat ik daar mijn diploma had gehaald, wilde ik ook nog naar de hbs. Dan kon ik studeren. Maar in de vierde klas kreeg ik de hoofdrol in een toneelstuk met als tegenspeelster een mooi meisje, waardoor mijn motivatie verdampte. Einde hbs.’ Net als iedereen in die tijd kreeg hij op zijn achttiende kreeg een oproep voor militaire dienst. ‘Ik had me voorgenomen dienst te weigeren, in die tijd een hele klus. Ik moest een reqwest schrijven, dat moest worden goedgekeurd en daar ging veel tijd overheen. Mijn vader vroeg me opnieuw wat ik wilde. Inmiddels wist ik zeker dat ik iets wou met tekenen. Mijn vader, zakenman, stelde voor te gaan praten bij winkels die kunstnijverheidsartikelen verkopen. Maar ik wilde niets met kunstnijverheid, ik wilde leren schilderen. “Wat?” riep mijn vader. “Geen sprake van! Dat doe je dan maar zonder mij.” Het kon me niet schelen, ik was me op dat moment bewust geworden wat mijn weg was.’ Net negentien jaar oud werd hij erkend als gewetens-

bezwaarde en te werk gesteld in de Rijks Psychiatrische Inrichting in Eindhoven. ‘Ik werd als broeder ingezet en moest ook nachtdiensten draaien op zalen met zo’n dertig oudere geestelijk gestoorde tbs-patiënten. Om niet opgeslokt te worden door die andere wereld ben ik patiënten gaan tekenen, in hun bed of zelfs als ik ze moest begeleiden naar de wc. En door heel goed te kijken en me in te leven in hun lot, lukte het me om in mijn tekeningen hun menswaardigheid naar boven te halen.’ In die inrichting is zijn kunstenaarsloopbaan in feite begonnen. ‘Na mijn diensttijd van zo’n twee jaar ben ik in Rotterdam met die tekeningen naar de Academie voor Beeldende Kunst gegaan. Pierre Janssen was er destijds directeur. Tot mijn verrassing werd ik meteen aangenomen. We kregen zo’n tien vakken, driedimensionaal ruimtelijk, driedimensionaal plat, allemaal modernistisch. Ik kreeg wel hoge cijfers, maar zelf zocht ik meer naar ontroering. Ik wilde mensen tekenen, de natuur, geen technische constructies. En als het op modeltekenen aankwam, zei de leraar dat ik het beter wist dan hij. Wat moest ik daar? Bij mijn vertrek zei Pierre Janssen dat hij dat al aan had zien komen.’ Professor Hund, verbonden aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam, had van de patiëntentekeningen gehoord en wilde Schenk ontvangen. ‘Zonder veel verdere plichtplegingen werd ik in 1968 op de Rijksacademie aangenomen. Dat was een geweldige verandering. Hier gaf de top van Nederland les op universitair niveau. Wat een verrukking, elke dag modeltekenen, landschap, buitenstudies. Het waren vijf heerlijke jaren. Geld had ik niet, ik woonde op een goedkoop kamertje bij de ouders van een van mijn medestudenten, maar ik was zielsgelukkig.’ Naast de teken- en schilderlessen was er een speciaal vakkennislaboratorium, ‘Loontjes’, een begrip voor ingewijden, waar de studenten materiaalgebruik en materiaalkennis werd bijgebracht. ‘De vakdocenten waren er niet snel tevreden. Het was aangenaam intensief werken, ’s morgens, ’s middags en ’s avonds. Na twee basisjaren moest je kiezen voor een hoogleraar en vragen of hij jou in zijn jaar wilde hebben. Ik koos Friso ten Holt, een goeie schilder die precies het blonde kleurgebruik had en de thema’s portret, duinen en zee, waar ik zo van hield. Hij had duidelijk zijn voorkeuren, niet alleen in zijn onderwerpen maar ook wat leerlingen betreft. Hij vond mij eigenwijs en te nuchter. Daar heb ik me overheen gezet.’


1

2

4

1 2 3 4 5

3

5

Werkend aan sculptuur ‘Anton Geesink’ in Oita, Japan 1996 Kria Vrisi, Griekenland 2000 Boulouris, Frankrijk 2006 New York 2002 Bonaire 2003

236~237


Terwijl Peter zich verder ontwikkelde op de academie kreeg zijn vader steeds meer respect voor zijn schilderende zoon. ‘Later heeft hij mij brieven geschreven waarin hij mijn keuze zei te waarderen. Dat was voor hem een hele stap, want dat lag niet in zijn aard.’ Na zijn academietijd wist Peter wat zijn kleuren waren en kon hij de onderwezen technieken gebruiken. Aanvankelijk legde hij zich toe op het maken van portretten. Terwijl hij zo zijn eigen weg zocht in het schildersvak, lieten de ingrijpende ervaringen die hij had opgedaan in de inrichting zich niet zomaar uitwissen. De wetenschap dat er veel leed in de wereld was, had zich in zijn ziel genesteld. Daarom wilde hij een nieuwe poging wagen daar iets aan te doen. ‘Ik kon niet gewoon schilderen en me daarmee buiten de wereld plaatsen. Ik wilde iets voor mensen doen, iets voor de maatschappij. Dat is bevrijdend. Het toeval wilde dat Friso ten Holt in 1972 liet weten een verzoek te hebben gekregen van het ministerie van Justitie om in Scheveningen met gevangenen te werken. Jannes Limperg, de beeldhouwer en mededienstweigeraar met wie ik in de psychiatrische inrichting had gewerkt, en ik hadden er belangstelling voor. Gezien onze ervaringen leek het ons aantrekkelijk met gevangenen te werken, maar dan wel als een vorm van creatieve recreatie. Wij wilden er geen psychiaters bij die de tekeningen zouden interpreteren, want dat zou de creativiteit kunnen belemmeren. We werden aangenomen en kregen inderdaad de vrije hand. Zo’n project paste ook bij de geest van de jaren zeventig. Het was heel bijzonder om te doen. We brachten het hele project onder bij de Nutsschool voor Beeldende Expressie, waar we toch al les gaven. In de loop van de tijd breidden we het project uit tot vijf of zes gevangenissen. Ik heb het uiteindelijk vijf jaar gedaan. In de ateliers beschikten we over rijen beitels om met steen te werken, en hamers en zagen. Nooit is er iets ontvreemd. De essentie was dat de mensen zichzelf konden zijn en gefascineerd raakten door wat ze maakten.’ De eerste helft van de jaren zeventig was hij dagelijks te vinden in zijn atelier aan de Amsterdamse Willemsparkweg, boven vioolbouwer Möller. Inmiddels woonde hij samen met zijn eerste vrouw Anneke Noordbeek, die hij ontmoette op een zeilkamp in Terhorne, Friesland. ‘Ik zag Anneke en wist meteen dat zij voor mij de vrouw was. Samen verhuisden we naar de Runstraat, terwijl ik een nieuw

atelier betrok op de Bloemgracht. Dochter Sanne werd in 1973 geboren, zoon Stijn in 1976. De relatie hield echter geen stand. De scheiding herinner ik me als een diep ongelukkige periode. Ik ben in Lapland gaan lopen met vrienden, vanuit Zweden naar de kust van Noorwegen. Het werd een spannende, gevaarlijke tocht. Als ik dit overleef, speelde vaak door mijn hoofd, kom ik die scheiding ook wel te boven.’ In 1978 gingen Peter en Anneke definitief uit elkaar. ‘Na de scheiding woonde ik een tijdlang op mijn atelier, met ruimte voor de kinderen. Ze waren er om de week. Ik genoot ervan. Ik kookte voor ze, ging er met ze op uit en we tekenden veel samen.’ Sanne, terugkijkend: ‘Wat ik vooral van mijn vader heb geleerd, is dat alles relatief is. Als iets tegenzit, moet je er op een andere manier naar kijken, zodat je er weer positief mee om kunt gaan. Dat vind ik een grote verworvenheid.’ Stijn vult aan: ‘Ik vind zijn werk heel bijzonder. Het is ongelofelijk hoe hij een simpele lijn een enorme spanning, een lading weet te geven. Wat ik geweldig vind is dat hij zichzelf altijd blijft uitdagen. Als hij een tijdje heel veel verkocht, veranderde hij zijn stijl weer. Dat vind ik mooi. Daarin is hij altijd onafhankelijk gebleven zonder de commercie te laten bepalen wat hij zou moeten doen.’ Terwijl zijn vrije werk steeds beter ging verkopen, werd Peter in 1976 gevraagd te komen werken in de Werkplaats van het Rijksmuseum Vincent van Gogh. Hij ging er workshops schilderen en modeltekenen geven; daarnaast organiseerde hij schilderswerkweken. In 1979 deed Saskia Boissevain daar haar intrede als model. Zij werd zijn muze, het telkens terugkerende symbool van de vrouw in zijn werk. ‘Ze had een prachtig lichaam, een heldere geest en een onafhankelijk karakter. Tijdens haar eerste modelsessie zette ik in de pauze een coupe aardbeien met slagroom voor haar neer, ze straalde zo’n heerlijke overdaad uit.’ Saskia zelf staat de herinnering aan de kennismaking met Peter ook nog helder voor de geest: ‘Vanaf het moment dat we elkaar zagen was er meteen een klik. Ik wist: van deze man moet ik werk maken, dit is hem. Het was heel spannend, er was letterlijk veel afstand, we konden niks anders doen dan naar elkaar kijken. Ik ben zijn model gebleven, al kende hij mij al snel uit zijn hoofd. Ik snapte precies wat hij wilde. En ik kon gewoon zijn wie ik was.’


1

2

3

4

6

7

5

1 2 3 4 5 6 7

Anneke zwanger van Sanne en Sanne zanger van Mels 2011 Met Saskia, Jort en Myrd 2010 Met Jort en Myrd 2011 Met Thessa van der Voort 1994 Met Toon den Heijer 2011 Met Sanne, Puk en Paul 2009 Leerlingen op het atelier 2011

238~239


Met Saskia samen kreeg het reisvirus hem te pakken. In de jaren tachtig maakten ze grote reizen, naar Azië, Sri Lanka, Thailand. Later volgden talrijke ‘werkreizen’: een combinatie van reizen, mensen ontmoeten, ter plekke werken en exposeren. Die combinatie bleek voor Peter buitengewoon vruchtbaar. ‘Ik schilderde overal, onder invloed van het licht en de kleuren ter plekke. Nepal, Hongkong, Frankrijk, Polen, Italië, Griekenland, Bonaire, Spanje, Noord-Amerika en Mozambique. Ik vond het fascinerend.’ Hij raakte sterk onder de indruk van de oosterse cultuur. De harmonie met de natuur, de rust, het meditatieve, de stilte. Daar droeg vooral zijn kennismaking met Japan aan bij. ‘Op een dag kreeg ik een telefoontje van mijn galeriehoudster. Ze zei dat er in de galerie drie heren en een dame waren die me graag wilden spreken. Ik ging erheen en zag daar Japanners zitten, in keurige kleding. Bewegingloos op een rij. Na een onduidelijk gesprek nodigde ik ze uit voor een lunch op mijn atelier. Ik liet ze werk zien, maar kreeg geen reactie. Ze bleven heel formeel. Totdat ik een schilderij pakte en zei: “Kijk, die grote blokvormen, dat ben ik zelf, maar ik ben ook best aardig.” Daarbij richtte ik hun aandacht op alle speelse lijnen en bewegingen die je in die blokken kunt zien. Plotseling begon er iemand te schateren van het lachen. Dat was Jiro Inagaki, de schilder in het gezelschap. Het ijs was gebroken. Jiro vroeg me terstond naar Japan te komen. Daarna duurde het driekwart jaar voordat de uitnodiging kwam. Jiro bleek een enorm programma te hebben georganiseerd, met allerlei hoogwaardigheidsbekleders. Maar niemand sprak Engels, om contact te maken moesten we het voornamelijk van de humor hebben. In de loop van tien, vijftien jaar ben ik een flink aantal keren naar Japan gereisd. Telkens voor minstens een maand. Ik voelde me er merkwaardig thuis. Boeddhistische shrines op onwaarschijnlijk mooie plekken in de natuur, je voelt de magie. In de contacten ging de formele kant er steeds meer af. Ik gaf er seminars, exposeerde en werkte veel samen met Jiro, net als met de Nederlandse beeldhouwer Ad Arma, die er later ook bij betrokken raakte. Ook Jiro sprak aanvankelijk nauwelijks Engels, maar hij was ondeugend. We hebben ontzettend veel gelachen. Jiro was in zekere zin verwesterd, want hij reisde veel. Hij kwam ook vaak naar Nederland. Gaandeweg ontstond zo een hechte vriendschap die heeft geduurd tot Jiro in 2009 stierf.

Jiro Inagaki beheerste verschillende technieken. Hij was niet alleen schrijver, schilder en kalligraaf, maar hij kon ook prachtig papier scheppen en kimono’s maken. In zijn jonge jaren had hij een keizerlijke kimono die verloren was gegaan, gereproduceerd. Die is nu opgenomen in de collectie van het Nationaal Museum van Tokio. Als je dat overkomt in Japan, ben je een National Treasure. Japanners bogen voor hem in het stof. De status van een kunstenaar is in Japan zoveel hoger dan hier. Pas na een paar jaar durfde ik Jiro te vragen of hij me de techniek van het papier scheppen wilde leren. Dat kostte hem aanvankelijk moeite. Enigszins schoorvoetend gaf hij me een heel klein zeefje, maar uiteindelijk bouwde ik mijn eigen grote zeven. We hebben veel samengewerkt, boven op de bergen tussen de slangen en de spinnen in manshoog riet. We verwerkten dat riet ook in het papier. Dat waren fantastische avonturen.’ Ook op andere reizen ontmoette Peter Schenk schilders met wie hij bevriend raakte. Sommigen vroegen hem te komen werken in hun atelier, waardoor wederzijdse inspiratie ontstond. ‘In 2000 had ik een expositie in de Agfagalerie in Hongkong en ontmoette daar de Chinees Ching. Hij nodigde me uit voor een atelierbezoek. Later bleek mij dat hij in Hongkong een beroemde schilder is. Het museum voor moderne kunst in de stad hing vol met zijn werk. Toen ik vertrok gaf hij me een klassieke tekening op zijdepapier uit zijn oeuvre, gemaakt tijdens de enige reis die hij ooit maakte, langs de Zijderoute. Een gedenkwaardige ontmoeting.’ In Marbella zag Peter Schenk schilderijen van Xavier Chaves. ‘Grote, abstracte doeken van golven mist die over een rivier de zee op rollen. Schitterend. Toen ik naar Galicië ging, Noordwest-Spanje, heb ik hem gebeld. Hij nodigde me uit op zijn atelier, in een landelijke omgeving bij Coruña, om te komen werken. Met hem ontdekte ik de Ría de Arousa, een fantastische baai die me bijzonder inspireerde.’ In 2003 werd Peter Schenk uitgenodigd in Bonaire te komen schilderen. Hij maakte er kennis met Toon den Heijer, die nog nooit een penseel in handen had gehad. ‘Toon zag mij schilderen en vroeg me of hij het ook eens mocht proberen. Natuurlijk, zei ik, daar staat verf, hier is een doek, ga je gang. Hij stond na tien minuten nog steeds naar


1

2

3

4

1 2 3 4

Live painting in Jaski Art Gallery 1998 Inrichten expositie Switch Gallery, New York 2007 ‘Zonder leegte geen ruimte en zonder ruimte geen vrijheid’ 2008 Atelier Albert Cuypstraat, Amsterdam 2011

240~241


dat witte doek te kijken en vroeg om een paar tips. Ik zei: als je nou drie elementen in je gedachten neemt, alle drie verschillend van textuur, van grootte en van kleur, dan moet het lukken. Hij kon dat zomaar toepassen, was snel van begrip en verstond de kunst om puur abstract te denken. We zijn inmiddels al jaren bevriend. Reizen samen, schilderen samen. Hij is mijn belangrijkste vriend geworden.’ Toon den Heijer over Peter als leraar: ‘Hij heeft zo’n goed oog en voelt zo goed aan wat iemand kan, wat iemands eigenheid is. Dat is heel bijzonder. Ook later nog luisterde ik graag naar wat hij tegen zijn leerlingen zei, wat ze kunnen binnen hun capaciteiten. Hij is altijd opbouwend. In een kleine beweging of een verandering in een lijn, het gebruik van een mes of een penseel, kan hij een bepaalde ontwikkeling stimuleren in mensen waar niemand anders op komt. Hij herbergt zo’n schat aan kennis en ervaring. Hij is heel geliefd, mensen zijn dol op hem. Er zijn er natuurlijk heel veel die hem kopiëren, maar ach, je kunt een echte Schenk nog altijd moeiteloos herkennen.’ Peter Schenk zelf over zijn leraarschap: ‘Als ik les geef, praat ik eigenlijk tegen mezelf. Ik ben een beelddenker, ik wil iets zien, iets tastbaars, dan voel ik waar die ander mee bezig is, waar iemand vastzit, wat hij of zij verder kan ontwikkelen en hoe. Het is heerlijk om te zien als zo’n handschrift loskomt. Er bestaat voor mij geen goed of slecht, beter goed fout dan slecht goed. Als het maar oprecht en eigen is. Van lesgeven krijg ik energie.’

Hun twee zonen, Jort (1992) en Myrd (1995), zijn inmiddels hard op weg volwassen te worden. Jort: ‘Hoe ik ben, komt door hoe hij ons van jongs af aan heeft behandeld, heel volwassen. Ik praat met hem vooral over filosofische dingen, hoe ik in het leven sta en tegen de dingen aankijk.’ Myrd: ‘Hij is echt een vader, evenwichtig en to the point. Hij kijkt altijd heel genuanceerd naar een situatie, daar keek ik altijd erg tegenop. Hij heeft mij veel geleerd, hij kan dingen zo simpel uitleggen. Vanaf het begin zijn we overal bij betrokken, daarom zijn we veel volwassener dan andere kinderen van onze leeftijd.’ Peter is dagelijks in zijn atelier aan de Amsterdamse Albert Cuypstraat. ‘Schilderen is voor mij openstaan. Ontroering voelen, dat is de leidraad in mijn leven, en dat in kleur en ritme, sfeer en klank toelaten en neerzetten. Het is de taal die ik met mezelf spreek. Het maakt me blij als een ander dat bewust of onbewust oppikt en herkent. Als ik een leeg doek pak, weet ik niets en als ik al een plan heb, moet ik daar eerst vanaf. En dan beginnen, het laten ontstaan. Zolang zich nieuwe dingen aan me voordoen in een nieuwe context is dat fantastisch. Schilderen is voor mij een gesprek met mezelf via het doek, waarbij ik pas tegen het einde begrijp waar het over gaat.’

Marian Buijs Eind 2008 lokte New York de twee vrienden. ‘Een neef van Saskia had een heel nieuw gebouw neergezet in Lower East Side. Hoog, schitterend, het Switch Building, waarvan de ramen om en om in een andere richting keken. Voor de begane grond had hij nog geen bestemming en hij vroeg mij om raad. Een galerie natuurlijk, zei ik. Hij nodigde Toon en mij uit en we hebben in een maand tijd een hele expositie bij elkaar geschilderd. Grote doeken, vier bij twee meter, monumentaal. Het werd een expositie van dertig schilderijen, er kwam kunstzinnig publiek, maar aan de zakelijke kant was niet genoeg aandacht besteed. We oogstten wel waardering, maar verkochten nauwelijks.’ In 2006 zijn Saskia en Peter getrouwd, na zesentwintig jaar samenwonen. Ze is zijn model, zijn muze en zijn maatje. Saskia: ‘Ik was een enorme avonturier, zocht het altijd in de buitenwereld. Van Peter heb ik geleerd om te avonturieren naar binnen.’


Exposities in Nederland o.a.: Galerie Novanta Nove Amsterdam 1986 / 1989 / 1994 Galerie Jan des Bouvrie Bussum 1986 / 1988 Galerie Krikhaar Amsterdam 1987 Galerie Nieuwe Weg Doorn 1989 / 1990 Seasons Gallery Den Haag 1989 Stichting OKK Oostzaan 1989 / 1994 Galerie Van Aerts Vessem 1989 / 1990 / 1991 / 1992 / 1993 / 1996 Galerie Hüsstege Den Bosch 1989 / 1990 / 1991 Galerie Wim Vromans / Vromans Art Gallery Amsterdam 1990 / 2002 / 2009 Yart&P Utrecht 1991 The Gallery Den Bosch 1991 Galerie Witteveen Amsterdam 1991 Galerie Gamma Amsterdam 1991 / 1992 / 1993 Galerie Marijke Raaijmakers Grubbenvorst 1991 / 1992 / 1994 Dutch Design Center Utrecht 1992 Galerie van Mourik Rotterdam 1992 Galerie Bianca Landgraaf Blaricum 1992 Galerie Lydie Wind Amersfoort 1992 / 1997 Galerie Academisch Medisch Centrum Amsterdam 1993 Studio Paul Mertz Amsterdam 1993 Galerie de Lange Emmen 1993 Galerie Bussieres Wamel 1993 Galerie Dedato Amsterdam 1994 Stichting OKK Leerdam 1994 / 2011 Huis voor de Beeldende Kunst Utrecht 1994 / 1997 / 1999 Galerie Willem Pastoor Nuenen 1995 / 1996 / 1997 / 1998 Galerie Nijehove Diepenheim 1994 / 1995 / 1996 Galerie Jos Art Amsterdam 1994 / 1995 / 1996 / 1997 / 2007 / 2010 Galerie Dedato Amsterdam 1995 Galerie Aelbrecht Rotterdam 1995 / 2003 Galerie De Verbeelding Baarle -Nassau 1995 Galerie de Greef en de Greef Wassenaar 1996 Galerie de Genieloods Aalsmeer 1996 Galerie de Keerder Kunstkamer Cadier en Keer 1996 / 1997 / 1998/ 1999 Galerie Rijbroek Rijswijk 1997 Art Company Eindhoven 1997 / 1998 / 1999 Galerie Koos Kipping Zoelen 1997 Galerie Delfi Form Zwolle 1997 / 2002 / 2005 / 2008 Galerie Kei Amersfoort 1997 Galerie Artist Lith a/d Maas 1998 Galerie Elysium Uden 1998 Galerie Beeldlijn Amersfoort 1998 / 1999 Galerie Artissimo Apeldoorn 1998 / 1999 Jaski Art Gallery Amsterdam 1998 / 2000 / 2001 / 2002 / 2003 De Galerie Den Haag 1999 / 2000 / 2001 / 2003 / 2005 / 2009 Circus Theater Scheveningen 1999 Rijnart Art Gallery Oss 2000 Galerie Gadiot&Mas Rotterdam 2001 / 2003 Galerie Lambèr Valkenswaard 2002

Galerie de Compagnie Dordrecht 2002 Galerie de Vijf Eijken Arnhem 2003 / 2006 Galerie Helga Hoffman Alphen a/d Rijn 2004 Holland Art Gallery Eindhoven 2006 Galerie Feel Contemporary Art Amsterdam 2006 / 2007 Galerie Miya Hellevoetsluis 2007 / 2008 / 2009 Galerie van der Plas Olst 2008 Galerie Seen-Art Soesterberg 2008 / 2009 / 2010 Hotel Arena Amsterdam 2009 Kunstkerk Doorn 2010 Exposities buitenland vanaf 1986 o.a.: Koninklijk Nederlands Instituut Villa Borghese Rome - Italië 1987 Hôtel de Ville Calvisson - Frankrijk 1989 Oita Cross Network Center Oita - Japan 1994 Kokura Sogo Art Gallery Kitakyushu - Japan 1995 Art Harumi Tokyo - Japan 1995 Lads Gallery Osaka - Japan 1995 Oita City Compal Hall Gallery Oita - Japan 1995 Hotel Fu You Club Beppu - Japan 1996 Frans Cultureel Centrum Maputo - Mozambique 1997 Galerie Nesle Parijs - Frankrijk 1997 Agfa Gallery The Fringe Club Hongkong - China 1999 Visual Art Centre Hongkong - China 1999 Gallery Kyosei no sato Amagi - Japan 2000 Gallery Seiho co.Ltd Ginza - Tokyo - Japan 2001 Gallery U Housing Fukuoka - Japan 2001 Siddharta Art Gallery Barbar Mahal Revisited Katmandu-Nepal 2001 Nepal Art Council Gallery Katmandu Nepal 2001 Nederlandse Ambassade München - Duitsland 2001 Ginza Art Gallery Tokio - Japan 2004 Galeria Arte Contemporáneo Marbella-Spanje 2004 Galeria Arte Contemporáneo Madrid-Spanje 2005 Gallery Miejska bwa Bydgoszcz - Polen 2006 Feel Gallery NY Switch Building Manhattan - New York - V.S. 2007 Arte Contemporáneo -Villalba / Navacerrada - Spanje 2008 Gallery Centro de Arte Atlantica La Coruña - Spanje 2008 Casa Cultura Navacerrada - Spanje 2008 Bibliotheca Miguel Hernandes Collado - Villalba - Spanje 2008 Galeria Tribeka Madrid-Spanje 2010 Equi Distanze Monterubbiano / Smerillo-Italië 2010 Palazzo Marini San Severino - Marche - Italië 2011

242~243


Kunstbeurzen in Nederland o.a.: Kunst RAI Amsterdam 1990 / 1995 / 1996 / 2000 / 2001 / 2002 / 2003 Holland Artfair Utrecht 1993 / 1994 / 1995 / 2006 Autotron Kunstbeurs Rosmalen 1993 / 1995 PAN Kunst en Antiek Beurs Amsterdam 1994 / 2001 / 2002 TEFAF European Fine Art Fair - MECC Maastricht 1994 / 2003 Holland Art Fair Den Haag 1999 / 2001 Open Art Fair Jaarbeurs - Utrecht 1999 / 2001 Kunst Beurs Enschede 2001 Art Twente Kunstbeurs 2002 Gelre Galeries Kunstbeurs Arnhem 2006 Oude Kerk Amsterdam 2006 Prima Vera Rotterdam 2009

Buitenlandse werkreizen o.a.: Lapland Sri Lanka Thailand Japan Maleisië Mozambique Cyprus China / Hong Kong Frankrijk Griekenland Verenigde Staten / New York Bonaire Spanje

Kunstbeurzen buitenland o.a.: Miami Art Fair V.S. 1990 / 1991 Lineart Kunstbeurs Gent 1991 / 1994 / 2000 / 2008 Palm Springs Art Fair V.S. 1992 International Art Market Dusseldorf 1996 Art Multiple Fair Dusseldorf 1997 Art Fair Knokke - België 2001 Houston Art Fair V.S. 2003 FIRA Artfair Barcelona-Spanje 2003 De Arte Art Fair Madrid-Spanje 2005 Art Fair Sevilla - Spanje 2006

Italië / Rome Nepal

Musea: Stedelijk Museum Amsterdam 1977 Museum Vincent van Gogh Amsterdam 1977 / 1989 Museum Aemstelle Amstelveen 1978 Stedelijk Museum Schiedam 1978 Gemeente Museum Maassluis 1979 Museum Fodor Amsterdam 1980 Zuiderzee Museum Enkhuizen 1984 Museum Kempenland Eindhoven 1993 Van der Togtmuseum Amstelveen 1995 Ishiama Art Museum Yufuin - Japan 1995 Oita Prefecture Museum Oita - Japan 1995 / 1996 Gemeente Museum Tiel 1997 Visual Art Center Hongkong - China 1999 Museum Municipal Art Center Hong Kong - China 1999 Sala de Exposiciones Antón Rivas Briones Vilagarcía de Arousa - Spanje 2008 Rijksmuseum van Oudheden Leiden 2009

Docentschappen o.a.: Nutsschool voor Beeldende Expressie Amsterdam 1969 - 1974 Gevangenis Scheveningen 1972 - 1977 Van Goghmuseum Amsterdam 1976 - 1992 Mode Academie Charles Montagne Amsterdam 1982 - 1983 Academie voor Bouwkunst Amsterdam 1983 - 1984 Hogeschool Larenstein Boskoop 1988 - 1990 Nederlands Cultureel Instituut Rome - Italië 1988 Japan, diverse seminars en workshops 1992 - 2003 Griekenland, Kria Vrisi 2000 Publicaties o.a.: Map met portretten “Mannen B” Rijks Psychiatrische Inrichting, uitgave Fingerprint productions 1993 Monografie Peter Schenk, uitgave Kempen Publishers 1995, isbn 9074271 73 1 Peter Schenk Recent works, uitgave q-A-p 2005 Grafiekmap met 11 sumi - tekeningen van naakten, uitgave Hilarius design 2007 Filmdocumentaire, Peter Schenk - Beeldend Kunstenaar, productie Franjo Studio 2011


244~


w o o rd v a n d a n k Mijn werk is mijn leven en deze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit boek is een neerslag van mijn werkzame leven en ik beschouw het als de kroon op mijn werk. Veel mensen hebben een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming ervan. Enkelen wil ik met name noemen. In de eerste plaats ben ik veel dank verschuldigd aan Paul Hermanides en Toon den Heijer die de uitgave van dit boek mogelijk hebben gemaakt. Ik dank mijn dochter Sanne voor haar betrokken en geduldige hulp bij het samenstellen van het boek. Thessa van der Voort, Marian Buijs, Karin Evers en Ed Wingen wil ik bedanken voor hun luisterend oor, het begrip en de aandacht waarmee zij de teksten schreven. Ook ben ik Arne de Kreuk zeer erkentelijk voor de rol die hij vanuit zijn vakgebied heeft gespeeld. En ten slotte bedank ik mijn zonen Stijn, Jort en Myrd voor het meedenken op de achtergrond en natuurlijk mijn vrouw Saskia Boissevain voor haar liefdevolle hulp en steun.

Peter Schenk Amsterdam, augustus 2011

Peter werkt aan Rhythm of nature, 2006


Colofon Bertram + de Leeuw Uitgevers www.bertramendeleeuw.nl © 2011 Bertram + de Leeuw Uitgevers

Beeldredactie en samenstelling: Peter Schenk, Sanne Schenk Tekst: Marian Buijs, Toon den Heijer, Paul Hermanides, Thessa van der Voort, Ed Wingen Redactie: Karin Evers, Leiden Ontwerp: Ellen van Diek, Neon ontwerpers, Amsterdam Foto’s pagina 3 en 234, nr.1: Frank Berger Lithografie: Nauta Haagen, Oss Druk: Printer Trento, Italië

isbn nur

978 94 6156 0711 642

246~247


ISBN NUR

978 94 6156 0711 642


Peter Schenk, beeldend kunstenaar