Issuu on Google+

ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΣΤΟ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ

ΟΜΟΓΕΝΩΝ

(Θέματα Παλαιότερων Ετών)


Έχουμε ξεκινήσει αυτήν την προσπάθεια με σκοπό να βοηθήσουμε τους υποψηφίους εξεταζόμενους συμπατριώτες μας στο μάθημα της έκθεσης, στις

εισιτήριες εξετάσεις για τα ελληνικά πανεπιστήμια.

Παραθέτουμε τις παρακάτω σημειώσεις οι οποίες συμπεριλαμβάνουν την εξεταζόμενη ύλη και θέματα που έχουν πέσει τα προηγούμενα χρόνια και κάποια άλλα σαν παράδειγμα προτείνοντας έτσι ένα μοντέλο δομής και ανάπτυξης μιας έκθεσης. Ελπίζουμε η προσπάθεια αυτή η οποία θα καλυτερεύσει συνεχώς να φανεί χρήσιμη και να βοηθήσει τους συμπατριώτες μας υποψήφιους φοιτητές!

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ!!!

Μια προσφορά του Φοιτητικού Τομέα της Νεολαίας ΚΕΑΔ . (Δράση 2010)

http://neolaia-kead.blogspot.com


ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Από το βιβλίο ¨Έκφραση-‘Εκθεση ¨ των Χ. τσολάκη κ.αά., έκδοση ΟΕΔΒ 2007 I.Διαβάζω/κατανοώ και γράφω 1. Ο μαθητής απαντά γραπτά σε ερωτήσεις που αφορούν ένα κείμενο και με με τις οποίες α)επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής το περιεχόμενο ενός κείμενου, δηλαδή ● να διακρίνει τους τρόπους πειθούς(επίκληση στη λογική, επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη, επίκληση στην αυθεντία, επίκληση στο ήθος του πομπού) ● να διακρίνει τα μέσα πειθούς(επιχειρήματα ,τεκμήρια) ● να διακρίνει το είδος της συλλογιστικής πορείας (παραγωγική-επαγωγική)που ακολουθείται σε ένα κείμενο. ● να αξιολογεί τα μέσα πειθούς. Πιο συγκεκριμένα -να ελέγχει την αλήθεια, την εγκυρότητα και την ορθότητα ενός επιχειρήματος, -να ελέγχει την αξιοπιστία των τεκμηρίων. ● να διακρίνει τους τρόπους και τα μέσα πειθούς -στη διαφήμιση -στον πολιτικό λόγο -στον επιστημονικό λόγο ● να διακρίνει την πειθώ από την προπαγάνδα ● να διακρίνει τα είδη του δοκιμίου, προσέχοντας την οργάνωση/δομή (συνειρμική-λογική) , το σκοπό (απόδειξη μιας θέσης-ελεύθερος στοχασμός ), τη σκοπιά (υποκειμενική-αντικειμενική), τη γλώσσα(ποιητική-αντικειμενική),τη γλώσσα(ποιητική-αναφορική λειτουργία ) κτλ. ● να διακρίνει ορισμένα χαρακτηριστικά του δοκιμίου, όπως ο υποκειμενισμός ,ο αντιδιδακτισμός ,ο κοινωνικός χαρακτήρας, ο εξομολογητικός κτλ. ● να εντοπίζει σε ένα δοκίμιο/άρθρο το θέμα, την άποψη του συγγραφέα ,τα μέσα πειθούς που χρησιμοποιεί για να τεκμηριώσει την άποψη του, τις προτάσεις του για να αντιμετώπιση του προβλήματος κτλ. ● να διακρίνει το δοκίμιο από άλλα συγγενή είδη του λόγου, όπως το άρθρο, η επιφυλλίδα ● να διακρίνει το καίριο και το ουσιώδες σε ένα κείμενο ● να επισημαίνει τη διαδικασία που ακολουθείται για τις σημειώσεις ,το διάγραμμα και την περίληψη. β)επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής την οργάνωση ενός κείμενου, δηλαδή ● να εντοπίζει τα βασικά μέρη (πρόλογος, κύριος μέρος, επίλογος) και τις νοηματικές ενότητες του κειμένου ● να επισημαίνει τους διάφορους τρόπους, με τους οποίους οργανώνεται ο λόγος, π.χ. με αιτιολόγηση, με σύγκριση και αντίθεση, με ορισμό, με διαίρεση, με παράδειγμα κτλ.


● να σχολιάζει τη συνοχή του κειμένου(διαθρωτικές λέξεις κτλ ) ● να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους, να δίνει πλαγιότιτλους σε παραγράφους/νοηματικές ενότητες, να διευθετεί τη συνοχή του κειμένου ● να διακρίνει την οργάνωση/δομή ενός δοκιμίου (λογική ή συνειρμική οργάνωση, παραγωγική ή επαγωγική συλλογιστική πορεία κτλ.) γ) επιδιώκεται να διερευνά ο μαθητής τη γλώσσα του κειμένου (λεξιλόγιο στίξη, μορφοσυντακτικά φαινόμενα, γλωσσικές ποικιλίες, λειτουργίες της γλώσσας, ύφος κτλ),δηλαδή ● να εντοπίζει και να αιτιολογεί την επιλογή του πομπού - στη ενεργητική ή παθητική φωνή - στο ρηματικό πρόσωπο/χρόνο/έγκλιση - στο μακροπερίοδο ή όχι λόγο - στην παράταξη ή στην υπόταξη - στα ρηματικά ή ονοματικά σύνολα -στην αναφορική ή στην ποιητική λειτουργία της γλώσσας - στα σημεία της στίξης - σε λόγιες ή λαϊκές λέξεις, σε ειδικό λεξιλόγιο, όρους κτλ. ● να διευθετεί τη στίξη, να διορθώνει την ορθογραφία του κειμένου ● να ερμηνεύει λέξεις, να αξιολογεί την ακρίβεια και τη σαφήνεια του λεξιλογίου ● να αντικαθιστά λέξεις του κειμένου με συνώνυμα, να βρίσκει αντώνυμα, να σχηματίζει φράσεις με ορισμένες λέξεις του κειμένου κτλ. ● να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους και να διευθετεί τη συνοχή του, ● να χαρακτηρίζει το ύφος του κειμένου λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση(δέκτη, σκοπό, είδος λόγου κτλ). 2. Ο μαθητής προχωρεί σε διάφορες γραπτές εργασίες με αφόρμηση το συγκεκριμένο κείμενο. Επιδιώκεται ο μαθητής ● να πυκνώνει ένα κείμενο, να κάνει την περίληψη του κειμένου, να δίνει έναν τίτλο στο κείμενο ή πλαγιότιτλους σε παραγράφους/νοηματικές ενότητες του κειμένου, ● να οργανώνει το διάγραμμα του κειμένου, ● να αναπτύσσει μια φράση, μια παράγραφο, ένα επιχείρημα του κειμένου, ● να ανασκευάζει τα επιχειρήματα του κειμένου και να αναπτύσσει την αντίθεση άποψη, ● να μετασχηματίζει ένα κείμενο π.χ. από ένα είδος λόγου σε ένα άλλο. ΙΙ. Γράφω Παραγωγή διαφόρων ειδών γραπτού λόγου, σε επικοινωνιακό επίπεδο, με έμφαση σε είδη λόγου στα οποία κυριαρχεί ο κριτικός-αποφαντικός τρόπος(κείμενα με σκοπό την πειθώ στα οποία υπάρχει λογική οργάνωση και κυριαρχεί η αναφορική λειτουργία της γλώσσας π.χ. άρθρο, γραπτή εισήγηση κτλ.)Ασκείται δηλαδή ο μαθητής στη σύνταξη κειμένου με σκέψεις, θέσεις, απόψεις σε θέμα σχετικό με τα θέματα που περιέχονται στα αντίστοιχα βιβλία


«Έκθεση-Έκφραση»Γ΄ τάξης του Γενικού Λυκείου και Θεματικοί κύκλοι για το Λύκειο –οι αντίστοιχες Θεματικές ενότητες για τα Γ Λυκείου-,ενταγμένο σε επικοινωνιακό πλαίσιο

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΑΝΕΡΓΙΑ Με τον όρο ανεργία νοείται η κατάσταση στην οποία βρίσκεται το άτομο που, ενώ έχει τα προσόντα και την ικανότητα να εργαστεί, εντούτοις δεν μπορεί να εξασφαλίσει εργασία. Οι πιο συνηθισμένες μορφές ανεργίας είναι: η σταθερή ή φυσιολογική, η εποχιακή, η διαρθρωτική και η τεχνολογική ανεργία.

-Αίτια δημιουργίας της ανεργίας 1)Η μηχανοποίηση της εργασίας και ο αυτοματισμός. 2)Η συσσώρευση πολλών ατόμων στις πόλεις. 3)Η έλλειψη ορθού επαγγελματικού προσανατολισμού. 4)Πολλά άτομα δεν είναι εξειδικευμένα σε ορισμέ ο τομέα, με αποτέλεσμα να μη βρίσκουν εργασία. 5)Οι μεγάλες βιομηχανίες. 6)Η πολιτεία. 7)Η πολυθεσία . 8)Το αρκετά μεγάλο όριο συνταξιοδότησης. 9)Το γεγονός ότι σήμερα συμμετέχουν και οι γυναίκες στην παραγωγική διαδικασία συντελεί στην αύξηση των εργατικών χεριών. 10)Ο ερχομός στη χώρα μας ξένου εργατικού δυναμικού.

-Επιπτώσεις του φαινομένου της ανεργίας 1)Οικονομική εξαθλίωση. 2)Ψυχολογικές επιπτώσεις. 3)Χάνεται η διάθεση για ζωή. 4)Δημιουργούνται αδιέξοδα και απογοήτευση ιδίως στα νεαρά άτομα που με τόσους κόπους και τόσα έξοδα κατόρθωσαν να εξασφαλίσουν ένα πτυχίο, αλλά δε βρίσκουν αντίστοιχη εργασία. 5)Δυσχεραίνονται οι διαπροσωπικές σχέσεις. 6)Καταρρακώνεται η προσωπικότητα. 7)Η δημιουργία φαινομένων κοινωνικής παθογένειας(οι κλοπές, η βία και το έγκλημα). 8)Κλονίζεται η εμπιστοσύνη προς την πολιτεία.

-Μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου 1)Ορθός επαγγελματικός προσανατολισμός.


2)Μετεκπαίδευση και εξειδίκευση. 3)Μείωση του ωραρίου εργασίας. 4)Μείωση του χρόνου συνταξιοδότησης.

ΑΣΤΥΦΙΛΙΑ Είναι η τάση μετακίνησης των κατοίκων της υπαίθρου από τις αγροτικές περιοχές προς τα αστικά κέντρα. Στην εποχή μας η αστυφιλία αποτελεί παγκόσμιο κοινωνικό πρόβλημα.

-Αίτια της αστυφιλίας 1) Η βιομηχανική ανάπτυξη. 3)Η δυνατότητα εύρεσης εργασίας στις πόλεις. 4)Ο μικρός γεωργικός κλήρος. 5)Η χρήση μηχανών στις γεωργικές καλλιέργειες. 6)Η εγκατάλειψη της υπαίθρου. 7)Η επιθυμία για καλύτερη ζωή. 8)Η ευκολότερη πρόσβαση στην εκπαίδευση 9)Ο διοικητικός συγκεντρωτισμός. 10)Η καλύτερη υγειονομική περίθαλψη. 11)Οι περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες.

-Συνέπειες της Αστυφιλίας 1)Εγκαταλείπεται και ερημώνεται η ύπαιθρος. 2)Παραμελείται η αγροτική οικονομία. 3)Ανεργία ή φθηνά ημερομίσθια. 4)Έκλυση ηθών. 5)Βία, εγκληματικότητα. 6)Χάνονται οι πολιτισμικές παραδόσεις. 7)Χαμηλή ποιότητα ζωή. 8)Ανθυγιεινή κατοικία. 9)Μόλυνση του περιβάλλοντος 10)Αποκοπή και υποκατάστατα ευτυχίας

-Μέτρα για την ανακοπή του αστυφιλικού ρεύματος 1)Οι βιομηχανίες να απομακρυνθούν από τις πόλεις. 2)Διοικητική αποκέντρωση. 3)Κίνητρα για επιστροφή στην επαρχία. 4)Δημιουργία περισσότερων πανεπιστημιακών στην επαρχία. 5)Περισσότερα νοσοκομεία στις επαρχιακές πόλεις. 6)Δυνατότητα βιομηχανοποίησης των αγροτικών προϊόντων. 7)Κατασκευή οδικών δικτύων 8)Αναδασμός της γης. 9)Ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης.

ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ


Βία Η με κάθε τρόπο χρησιμοποίησης δύναμης για την επιβολή θέλησης. Εγκληματικότητα Η τάση, η ροπή προς εγκληματικές ενέργειες.

-Αιτία 1)Η οικογένεια. 2)Η έλλειψη ορθής παιδείας. 3)Οικονομικά αίτια. 4)Κοινωνικά αίτια. 5)Ηθικά αίτια. 6)Ψυχολογικά αίτια. 7)Πολιτικά αίτια. 8)Ακραίες εθνικιστικές αντιλήψεις. 9)Η προβολή αρνητικών προτύπων 10)Η έλλειψη ιδανικών και προτύπων. 11)Το σωφρονιστικό σύστημα δε λειτουργεί ορθά. 12)Αρκετοί ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι πιστεύουν πως η βία έχει βιολογικά αίτια, δηλαδή οφείλεται σε κληρονομική επιβάρυνση. Περισσότερο όμως αποδεκτή είναι η θεωρία του Skinner πως η επιθετικότητα είναι απόρροια του περιβάλλοντος και των κοινωνικών συνθηκών.

-ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Α) Για το άτομο 1)Δημιουργείται κίνδυνος για την ζωή του ατ��μου. 2)Επικρατεί ανασφάλεια, αβεβαιότητα και δυσπιστία ,καταστάσεις που οδηγούν στη δημιουργία ψυχολογικών προβλημάτων. 3)Κλονίζονται οι ανθρώπινες σχέσεις. Β)Για την κοινωνία 1)Διαταράσσεται η κοινωνική γαλήνη και δυσχεραίνεται η κοινή προσπάθεια για την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων. 2)Διασαλεύεται η πολιτική σταθερότητα. Επικρατεί αναρχία, επιθετικότητα και καταλυτική αμφισβήτηση. 3)Αναστέλλεται η οικονομική πρόοδο. 4)Παρεμποδίζονται οι διακρατικές σχέσεις, με αποτέλεσμα να μην επιλύονται τα κοινά προβλήματα των λαών.

-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ 1) Σωστή αγωγή των νέων από την οικογένεια αγάπη ,στοργή ,διάλογος ,για επίλυση των προβλημάτων. 2)Ορθή αγωγή από τα Σχολεία .Η σωστή διαπαιδαγώγηση θα διαμορφώσει ολοκληρωμένους χαρακτήρες, προϋπόθεση για ομαλή ένταξη των νέων στην κοινωνία. 3)Ευκαιρίες στους νέους, για να περνούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. 4)Περιορισμός της προβολής της βίας από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. 5)Καταπολέμηση της ανεργίας. 6)Αξιοκρατικοί θεσμοί, για να εξαλειφθεί η αδικία. 7)Εκσυγχρονισμός του σωφρονιστικού συστήματος.


ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Διάκριση και διαχωρισμός ανθρώπων, ομάδων ή φυλών και η μεροληπτική αντιμετώπιση τους. Η λέξη ρατσισμός προέρχεται από την ιταλική λέξη ράτσα(σύνολο ανθρώπων ή ζώων που ανήκουν στην ίδια φυλή, έχουν τις ίδιες ρίζες καταγωγής ).

-ΜΟΡΦΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ 1)Φυλετικός ρατσισμός. 2)Κοινωνικός ρατσισμός. 3) Θρησκευτικός ρατσισμός.

-ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ 1)Οικονομικοί λόγοι. 2)Έλλειψη ουσιαστικής Παιδείας. 3)Κοινωνικοί λόγοι. 4)Ηθικοί λόγοι 5)Πολιτικοί λόγοι 6)Εθνικιστικά αίτια. 7)Το αίσθημα της ξενοφοβίας 8)Οι προκαταλήψεις

-ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ 1) Η μεροληπτική αντιμετώπιση των εγχρώμων. 2)Οι εθνικιστικές αντιλήψεις. 3)Η αντιμετώπιση μειονοτήτων. 4)Η αναβίωση των ναζιστικών Θεωριών 5)Η αντιμετώπιση της γυναίκας. 6)Πολλές κοινωνικές ομάδες με ειδικά χαρακτηριστικά.

-ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ 1)Οικονομική εκμετάλλευση ατόμων και λαών. 2)Δημιουργείται κοινωνική δυσλειτουργία. 3)Επικρατεί το δίκαιο του ισχυρότερου και όχι η κοινωνική δικαιοσύνη. 4)Παρατηρούνται φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας. 5)Πολλά άτομα περιθωριοποιούνται. 6)Ο ρατσισμός οδηγεί απαρέγκλιτα στη φαλκίδευση των δημοκρατικών. 7)Δημιουργεί ψυχολογικά προβλήματα. 8)Χρεοκοπούν οι ηθικές αξίες. 9)Δυσχεραίνεται η επικοινωνία μεταξύ των λαών.

-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ 1)Παιδεία στο λαό. 2)Η πολιτική ηγεσία. 3)Ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών.


4)Διαμόρφωση εθνικής συνείδησης στη σωστή της διάσταση. 5)Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. 6)Πολιτιστικές ανταλλαγές μεταξύ των λαών. 7)Επαναπροσδιορισμός αξιών. 8)Σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει και η οικογένεια. 9)Οι διεθνείς οργανισμοί.

ΠΑΙΔΕΙΑ Λέγοντας παιδείας εννοούμε το σύνολο των διαδικασιών και ενεργειών μέσω των οποίων ο άνθρωπος πετυχαίνει την πνευματική, ηθική και κοινωνική ολοκλήρωση του. Η έννοια παιδεία εμπεριέχει τους ορους εκπαίδευση, που παρέχεται από τα διάφορα παιδαγωγικά ιδρύματα κάθε βαθμίδα, και αγωγή, που αποβλέπει στην ορθή διάπλαση της προσωπικότητας του ατόμου. Η Παιδεία, ως έκφραση της ουσίας του αρχαίου ελληνικού πνεύματος, χαρακτηριζόταν ανθρωπιστική, δηλαδή παιδεία για τον άνθρωπο και κύριος σκοπός της ήταν η δημιουργία ολοκληρωμένου ανθρώπου-πολίτη -Φορείς της παιδείας Η οικογένεια το σχολείο οι διάφορες συναναστροφές τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οι φορείς της πνευματικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής ː πολιτιστικοί σύλλογοι, παραδοσιακοί, όμιλοι, θέατρο, κινηματογράφος ,βιβλία, τέχνη και άλλοι παρόμοιοι φορείς.

-Προσφορά της παιδείας. 1)Συντελεί στην πνευματική εξύψωση του ατόμου. 2)Μεταβιβάζει την πολιτιστική κληρονομία. 3)Δημιουργεί ηθική προσωπικότητα . 4)Συμβάλει στην κοινωνικότητα του ατόμου. 5)Διαμορφώνει την πολιτική αγωγή του ατόμου. 6)Καταπολεμεί την πλήξη, την ανία, την απαισιοδοξία. 7)Διαμορφώνει ορθή εθνική συνείδηση. 8)Συμβάλει στην συναδέλφωση των λαών. 9)Συμβάλει στη διατήρηση της υγείας.

-ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1)Δεν καλλιεργεί την κρίση, δεν οξύνει το νου και περιορίζει τη φαντασία. 2)Με τη στείρα απομνημόνευση οι νέοι δεν αναπτύσσουν τον προβληματισμό και το στοχασμό. 3)Δε μεταλαμπαδεύει αξίες. 4)Δεν καλλιεργεί το διάλογο και δεν υιοθέτει δημοκρατικές διαδικασίες στη λειτουργία του σχολείου. 5)Πολλές από τις παρεχόμενες γνώσεις είναι παρωχημένες και ξεκομμένες από τη σύγχρονη πραγματικότητα. 6)Δεν παρέχει ορθό επαγγελματικό προσανατολισμό ,με αποτέλεσμα αρκετοί νέοι οδηγούνται σε επαγγελματική αποτυχία 7)Καλλιεργεί τη βαθμοθηρία 8)Εφαρμόζονται αναχρονιστικές μέθοδοι διδασκαλίας και εκπαιδευτικοί σπάνια μετεκπαιδεύονται. 9)Δεν υπάρχει ουσιαστική προσέγγιση μεταξύ δασκάλου και μαθητή.


ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΤΕΛΕΣΕΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 1)Να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παρόντος. 2)Να είναι ανθρωπιστική. 3)Να καλλιεργεί την κρίση, να αναπτύσσει τη φαντασία, να οξύνει το νου και να προωθεί τον προβληματισμό και το στοχασμό. 4)Να μεταλαμπαδεύει ηθικές αξίες 5)Να διαμορφώνει κοινωνική συνείδηση στους νέους. 6)Να μεταδίδει τις παραδοσιακές αξίες. 7)Να βοηθάει το άτομο να αποκτήσει ήρεμο ψυχικό κόσμο, απαλλαγμένο από διάφορα συμπλέγματα και άλλα ψυχολογικά προβλήματα.

*Είναι καλό να διαβάσετε και άλλα θέματα εκθέσεων που είναι εξίσου σημαντικά όπωςΑ ‫ ׃‬ΘΛΗΤΙΣΜΟΣ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ-ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ, ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ, ΝΕΟΙΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΝΕΩΝ, ΝΟΜΟΙ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΠΟΛΕΜΟΣΕΙΡΗΝΗ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΗ, ΤΥΠΟΣ, ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ, ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ.

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΟ Όλες οι βραδείες μεταβολές που προκαλούνται από την εξέλιξη των ειδών ή από μια προοδευτική μεταβολή του κλίματος, δεν μπορούν να εκθέσουν σε κίνδυνο την ισορροπία ενός ζωτικού χώρου. Αντίθετα, οι αιφνίδιες παρεμβάσεις, όσο ασήμαντες κι αν είναι φαινομενικά, μπορούν να έχουν συνέπειες απρόοπτες, ακόμα και καταστρεπτικές. Η εισαγωγή ενός ζωικού είδους, εντελώς ακίνδυνου φαινομενικά, μπορεί να ερημώσει κυριολεκτικά τεράστιες περιοχές. Κάτι τέτοιο συνέβηκε στην Αυστραλία με τους λαγούς. Η


επίθεση αυτή, εναντίον της ισορροπίας ενός βιοτόπου, προκλήθηκε από τον άνθρωπο. Θεωρητικά, παρόμοιες αντιδράσεις είναι πιθανές, ακόμα και χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά τέτοιες περιπτώσεις είναι σπάνιες. Η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον μεταβάλλεται ασυγκρίτως πιο γρήγορα από τις σχέσεις όλων των άλλων ζωντανών πλασμάτων. Ο ρυθμός της μεταβολής αυτής υπαγορεύεται από την πρόοδο της τεχνολογίας, που εξακολουθεί να επιταχύνεται κατά γεωμετρική πρόοδο. Εξ αιτίας αυτού, ο άνθρωπος είναι αναγκασμένος να επιφέρει βαθιές μεταβολές και, μερικές φορές, ακόμα και την καταστροφή των βιοκοινοτήτων1, μέσα στις οποίες και από τις οποίες ζει. Εξαίρεση αποτελούν οι άγριες φυλές, όπως π.χ. ορισμένοι Ινδιάνοι των Παρθένων δασών της Νοτίου Αμερικής, που ζουν από τα προϊόντα της συγκομιδής ή του κυνηγιού τους. […] Οι πολιτισμοί του είδους αυτού δεν επηρεάζουν τον βιότοπό τους διαφορετικά απ’ ό,τι θα τον επηρέαζαν οι πληθυσμοί ενός ζωικού είδους. Μια από τις θεωρητικές πιθανότητες για τον άνθρωπο θα ήταν να ζήσει σε αρμονία με τον βιότοπό του, ενώ μια άλλη θα ήταν να «δημιουργήσει», με τη βοήθεια της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, μια καινούργια βιοκοινότητα, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του, και, κατ’ αρχήν, τόσο βιώσιμη, όσο και εκείνη που εμφανίστηκε χωρίς την παρέμβασή του. Ο επιταχυνόμενος ρυθμός της σύγχρονης ζωής δεν αφήνει στους ανθρώπους τον χρόνο να σκέφτονται πριν ενεργήσουν. Είναι, μάλιστα, περήφανοι για τη «δράση» τους, και δεν τους περνάει καν από τον νου η υποψία ότι διαπράττουν εγκλήματα κατά της φύσης και του ίδιου του εαυτού τους. Οι ζημιές αυτές επεκτείνονται σήμερα παντού, με τη χρησιμοποίηση από τον άνθρωπο χημικών προϊόντων, για την καταστροφή των εντόμων στη γεωργία και τη δενδροκομία, και με την ίδια μυωπία στη φαρμακολογία. Οι βιολόγοι, οι ειδικευμένοι στην ανοσοποίηση2, διατυπώνουν τις σοβαρότερες επιφυλάξεις σχετικά με τα πιο συνηθισμένα φάρμακα. Η τάση να θέλουμε να «τα πετύχουμε όλα αμέσως», μας κάνει ώστε, σε ορισμένους τομείς της χημικής βιομηχανίας, να φερόμαστε με μια ελαφρότητα πραγματικά εγκληματική, σχετικά με την πώληση προϊόντων, που η μακροπρόθεσμη δράση τους μάς είναι απόλυτα απρόβλεπτη. Μια ασυνειδησία απίστευτη βασιλεύει, τόσο στον τομέα του οικολογικού μέλλοντος της γεωργίας, όσο και της ιατρικής. Όσοι θέλησαν να υψώσουν τη φωνή τους εναντίον της ασυλλόγιστης χρησιμοποίησης εντομοκτόνων,


ζιζανιοκτόνων και χημικών προφυλακτικών φαρμάκων διασύρθηκαν με επονείδιστο3 τρόπο. Ο πολιτισμένος άνθρωπος, που ερημώνει με τυφλό βανδαλισμό τον φυσικό του περίγυρο από τον οποίο αντλεί τη διατροφή του, απειλεί τον εαυτό του με οικολογική καταστροφή. Όταν οι οικονομικές συνέπειες του βανδαλισμού αυτού θ’ αρχίσουν να γίνονται αισθητές, ο άνθρωπος θ’ αναγνωρίσει μάλλον το σφάλμα του, αλλά, τότε, θα είναι ίσως πολύ αργά. Εκείνο που ο ��νθρωπος προσέχει ακόμα λιγότερο, είναι ο βαθμός που οι βάρβαρες αυτές μέθοδοι βλάπτουν την ψυχή του. Η αποξένωση από τη φύση, που γενικεύεται και εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό, είναι, σε μεγάλο βαθμό, υπεύθυνη για την επιστροφή στη βαναυσότητα του πολιτισμένου ανθρώπου, στον αισθητικό και ηθικό τομέα. Τι θα μπορούσε να ξυπνήσει στον νέο το αίσθημα του σεβασμού, όταν το καθετί που βλέπει γύρω του είναι έργο ανθρώπινο και ― το χειρότερο ― αυτό το έργο είναι άσχημο και χυδαίο; «Η ερήμωση του περιβάλλοντος» του Κόνραντ Λόρεντς από «Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας», εκδόσεις ΘΥΜΑΡΙ, Αθήνα 1979, σσ. 46-50. (Διασκευή). 1. βιοκοινότητα : το σύνολο των φυτικών και ζωικών οργανισμών που ζουν σε έναν βιότοπο. 2. ανοσοποίηση : η πρόκληση ανοσίας σε έναν οργανισμό. 3. επονείδιστος : αυτός που προκαλεί όνειδος (ντροπή), αυτός που επισύρει την κατακραυγή ή την απόρριψη ή τον στιγματισμό.

Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100 - 120 λέξεις). Μονάδες 25 Β.1. Να αναπτύξετε το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου σε μια παράγραφο 70 - 90 λέξεων: «Ο επιταχυνόμενος ρυθμός της σύγχρονης ζωής δεν αφήνει στους ανθρώπους τον χρόνο να σκέφτονται πριν ενεργήσουν». Μονάδες 10 Β.2. «Όλες οι βραδείες μεταβολές … σπάνιες». Να αναλύσετε τους τρόπους με τους οποίους αναπτύσσεται η παραπάνω παράγραφος του κειμένου. Μονάδες 5


Β.3. Να δώσετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: ασήμαντες, θεωρητικά, βαθιές, να υψώσουν, βλάπτουν. Μονάδες 5 Β.4. Να εντοπίσετε στο κείμενο τις λέξεις ή τις φράσεις που βρίσκονται μέσα σε εισαγωγικά (μονάδα 1,5) και να δικαιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών (μονάδες 3,5). Μονάδες 5 Γ. Τα τελευταία χρόνια η επέμβαση του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον αποδεικνύεται ιδιαίτερα καταστρεπτική, γεγονός που προκαλεί ανησυχία τόσο στην επιστημονική κοινότητα, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της συμπεριφοράς αυτής του ανθρώπου απέναντι στο περιβάλλον και ποια μέτρα, κατά τη γνώμη σας, πρέπει να ληφθούν για την προστασία του; Να εκθέσετε τις απόψεις σας σε ένα άρθρο (500 – 600 λέξεις) που θα δημοσιεύσετε στο περιοδικό του σχολείου σας. Μονάδες 50

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο επάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε οποιαδήποτε άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα, τα οποία και θα καταστραφούν μετά το πέρας της εξέτασης. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα. 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : Μία (1) ώρα μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.


ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΟ Αν θέλουμε σήμερα να οδηγήσουμε σωστά τους νέους, πρέπει να τους μάθουμε πώς θα είναι υποχρεωμένοι να ζήσουν μέσα σ’ ένα εξαιρετικά κινητό σύμπαν. Οι παλιότεροι μπορεί να αισθανθούν την επιτάχυνση του ιστορικού γίγνεσθαι, συγκρίνοντας τα νιάτα τους με την ωριμότητά τους. Οι νέοι αυτή την επιτάχυνση την αισθάνονται σαν αθεράπευτη και ασταμάτητη ανησυχία. Δεν έχουν καμιά εγγύηση για το μέλλον, που το προβλέπουν γεμάτο κινδύνους. Και γι’ αυτό επιθυμούν ν’ αποκτήσουν χωρίς αργοπορία όσα πράγματα θεωρούν αξιόλογα. [...] Εκείνο που ήταν βέβαιο άλλοτε δεν είναι πια βέβαιο τώρα. Κι ενώ άλλοτε μπορούσαμε να στηρίξουμε την παιδεία μας στην παράδοση, τώρα η παράδοση αποδείχνεται ολοένα και περισσότερο ανίκανη να καλύψει την έκταση των παιδευτικών αναγκών. Χρειάζεται λοιπόν κάποιος μετασχηματισμός. Κι ανάμεσα στ’ άλλα ο μετασχηματισμός αυτός πρέπει να βασισθεί στην περιοδική και συχνή μετεκπαίδευση. Όποιος σπουδάζει μια επιστήμη είναι ανάγκη να νιώσει, πως, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, θα είναι αναγκασμένος να τη σπουδάζει παντοτεινά, ν’ ανανεώνει τις γνώσεις του, να συμπληρώνει τα κενά που έχει αφήσει η πρώτη του μαθητεία ή τα κενά που σχηματίζονται στο αναμεταξύ από την άρση δεδομένων, που έπαυσαν πια να ισχύουν. Έτσι θα δημιουργηθεί ένας καινούριος τύπος ανθρώπου. Αλλά με ποιες αρετές πρέπει να είναι προικισμένος αυτός ο άνθρωπος; [...] Η πρώτη αρετή του καινούριου ανθρώπου θα είναι η γ α λ ή ν η. [...] Μέσα στον ταραγμένο και γεμάτο κινδύνους σύγχρονο κόσμο πρέπει να οπλίσουμε τα παιδιά μας με την αυτοκυριαρχία, που τα κάνει ικανά να υπερνικήσουν τις


δυσκολίες, να περάσουν τα εμπόδια και να μην υποδουλωθούν στην επιτάχυνση: και τούτο θα γίνει με τη συνάσκηση σώματος και ψυχής (γυμναστική και φιλοσοφία). Η δεύτερη αρετή είναι η φ α ν τ α σ ί α. Σ’ ένα σταθερό κόσμο η λογική είναι η πρωταρχική ανάμεσα σ’ όλες τις ιδιότητες· σ’ έναν κινητό κόσμο, συνεχώς ανανεούμενο, πρέπει να είμαστε ικανοί να επινοούμε, να εφευρίσκουμε, να συνδυάζουμε, να λύνουμε τα προβλήματα, που παρουσιάζονται σε κάθε περιοχή. Πρέπει να κρατούμε λοιπόν άγρυπνη την προσοχή των νέων ανθρώπων, πρέπει να τους μαθαίνουμε να έχουν «ιδέες». Τρίτη αρετή είναι το σ υ λ λ ο γ ι κ ό π ν ε ύ μ α. Το σύγχρονο τεχνικό σύμπαν απαιτεί τη συνεργασία πολλών ατόμων. Οι λαμπρότερες επιδόσεις απομένουν στείρες, όταν εκείνος που τις κερδίζει δεν έχει την ικανότητα να τις συνδέσει με τις ανάλογες επιδόσεις των άλλων. Η ατομική πρωτοβουλία είναι πάντα πολύτιμη. Αλλά γίνεται αληθινά ωφέλιμη, όταν δεν μεταμορφώνεται σε έκφραση ασκητισμού, αλλά σε έκφραση αλληλεγγύης. Έπειτα ο ε ν θ ο υ σ ι α σ μ ό ς και το θ ά ρ ρ ο ς. Μας χρειάζονται άνθρωποι γεμάτοι φλόγα δημιουργίας, πόθο για το καλύτερο, και ατρόμητοι μπροστά στους κινδύνους. Και πάνω απ’ όλα α ν θ ρ ώ π ι ν ο ι. Δηλαδή προικισμένοι με τη συνείδηση της ανθρωπιάς τους. Αυτή η συνείδηση της ανθρωπιάς είναι η πραγματική, η αληθινή παιδεία. Μήτε ο πολυμαθής μήτε ο ικανός να λάμψει μέσα σ’ ένα κοινωνικό σύνολο μήτε ο κάτοχος μιας προνομιούχου αγωγής είναι ο αναμφισβήτητα μορφωμένος. Για τούτο είναι μάταιο ν’ αντιπαραθέτουμε το τεχνικό σύμπαν, το σύμπαν της τεχνικής, στο σύμπαν της παιδείας. Το πρώτο δεν ακυρώνει το δεύτερο: ολωσδιόλου αντίθετα, το προϋποθέτει, το απαιτεί. Γιατί η τεχνική είναι καμωμένη για τον άνθρωπο. Κι όταν το ανθρώπινο στοιχείο απουσιάζει, καμιά σημασία δεν έχουν τ’ άλλα στοιχεία. Το πρόβλημα συνεπώς δεν είναι άλυτο: από τη μια μεριά πρέπει να δώσουμε στο νέο άνθρωπο όλες τις γενικές γνώσεις, που θα του χρησιμεύσουν στη ζωή, από την άλλη μεριά να τον προπαρασκευάσουμε έτσι ώστε ν’ αποτελέσει τον μ έ λ λ ο ν τ α ά ν θ ρ ω π ο. (Διασκευή από το δοκίμιο «Ο ρυθμός της Ιστορίας» του Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου, Ο σύγχρονος άνθρωπος, Οι Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα 200435 , σελ. 165-167). Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις).


Μονάδες 25 Β1. «Το σύγχρονο τεχνικό σύμπαν απαιτεί τη συνεργασία πολλών ατόμων. Οι λαμπρότερες επιδόσεις απομένουν στείρες, όταν εκείνος που τις κερδίζει δεν έχει την ικανότητα να τις συνδέσει με τις ανάλογες επιδόσεις των άλλων». Να αναπτύξετε την παραπάνω θέση του συγγραφέα σε μια παράγραφο (60-80 λέξεις). Μονάδες 10 Β2. Με ποιον τρόπο και με ποια μέσα πειθούς ο συγγραφέας τεκμηριώνει τις απόψεις του στην πρώτη παράγραφο του κειμένου; Μονάδες 5 Β3. αθεράπευτη, αξιόλογα, πρωταρχική, ικανότητα, μεταμορφώνεται. Να γράψετε από ένα συνώνυμο για κάθε μία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου. Μονάδες 5 Β4. «Αλλά με ποιες αρετές ... (γυμναστική και φιλοσοφία)». Τι πετυχαίνει ο συγγραφέας με τη χρήση της ερώτησης και της παρένθεσης στην παραπάνω παράγραφο; Μονάδες 5 Γ. Το τελευταίο τεύχος του σχολικού σας περιοδικού έχει ως θέμα τον ρόλο των νέων στο σύγχρονο κόσμο. Να γράψετε ένα άρθρο στο οποίο να αναφέρετε τις προσδοκίες που έχει η κοινωνία σήμερα από τους νέους και τα εφόδια με τα οποία οι νέοι μπορούν να ανταποκριθούν σ’ αυτές. (400 – 500 λέξεις). Μονάδες 50


ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ 1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο επάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε οποιαδήποτε άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα, τα οποία και θα καταστραφούν μετά το πέρας της εξέτασης. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα. 4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης : Μία (1) ώρα μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.

http://neolaia-kead.blogspot.com


ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣΤΩΝ ΟΜΟΓΕΝΩΝ