Page 1

BELGIUM - HOLLAND magazine

Pascale Naessens kookt grenzeloos gezond en lekker JoĂŤl Moens-de Hase verovert de kunstwereld Mieke Frijters is vrouwelijke ondernemer van het jaar Kurt van Heerewaarden gunt ons een blik achter de schermen


Colofon

Belgium-Holland Magazine is een magazine dat wordt uitgegeven door het Nederlands-Belgisch Centrum / Belgium Holland Business Community en tenminste tweemaal per jaar verschijnt en wordt verzonden aan ruim 10.000 lezers.

Hebt u suggesties, vragen, tips, opmerkingen of wenst u te adverteren in het magazine, contacteer dan gerust ons secretariaat via secretariaat@nederlands-belgisch-centrum.be.

Sales Nederlands-Belgisch Centrum bvba tel: +32 (3)295 55 95 secretariaat@nederlands-belgisch-centrum.be Aan deze editie werkten mee: Ivan Cools Erna Alpaerts Edwin Van Overmeire Chantal Hendrickx Kurt Van Heerewaarden Maurice Meesters Nancy Slegers

Š 2019 – 2029 Publisher: Nederlands-Belgisch Centrum bvba Alle rechten voorbehouden 2


Voorwoord

Beste lezers,

In dit nummer van Belgium-Holland Magazine treft u een overzicht van enkele events en ontwikkelingen die het afgelopen half jaar in de relatie Nederland-België hebben plaatsgevonden en onze aandacht verdienen. We brachten onder meer een bezoek aan de Nederlands-Belgisch grensoverschrijdend actieve onderneming ATF Wegenbouw, waar we in gesprek gingen met CEO Mieke Frijters, onlangs verkozen tot Vlaams ondernemer van het jaar. Een jarenlang ervaren professional op het terrein van grensoverschrijdend fiscaal- en juridisch advies is Kurt van Heerewaarden. Hij gunt ons een blik achter de schermen van de advieswereld. Op 11 maart en 10 mei vonden twee events plaats onder organisatie van het Nederlands-Belgisch Centrum. Een algemene infoavond, waarbij de aankomende wijzigingen in het Nederlands-Belgisch dubbelbelastingverdrag centraal stonden, én een meeting van de Belgium-Holland Business Community, waar ontwikkelingen omtrent grensoverschrijdende pensioenen en aandachtspunten op het terrein van sociale zekerheid bij grensoverschrijdend ondernemen voor het voetlicht werden gebracht. Tussen al het cijfermatige werk heen, leidt bekende Vlaming Pascale Naessens ons mee in haar wereld van pure culinaire verwennerij. Een andere bekende Vlaming is politica Annick De Ridder, Vlaams volksvertegenwoordiger en Antwerps schepen bevoegd voor haven, stadsontwikkeling en ruimtelijke ordening. Annick vertelt honderduit over de strijd om talent in de Antwerpse haven- en industriesector. Tenslotte gingen we ook in gesprek met Tim en Myra Bakker, die hun professionele leven uitbouwen ver buiten Nederland en België. Dit alles én nog veel meer in deze editie! Ik wens jullie alvast veel leesplezier.

Ivan Cools 3


EEN GREEP UIT DEZE EDITIE P. 8 Annick de Ridder vertelt over de strijd om talent in de Antwerpse Haven

P. 14 Pascale Naessens maakt grenzeloos gezonde voeding die gelukkig maakt

P. 18 Kurt van Heerewaarden gunt ons een blik achter de schermen van de advieswereld

4


P. 42 Belgium Holland magazine op bezoek bij kunstenaar JoĂŤl Moens de Hase te Ukkel

P. 46 Mieke Frijters is ondernemer van het jaar

P. 74 Sfeer opsnuiven op de infoavond van 11 maart 2019 en de BHBC meeting van 10 mei

5


6


POLITIEK __________________

7


Antwerps havenschepen Annick De Ridder ziet België aantrekkelijker worden voor Nederlandse werknemers Voor deze zomereditie van het Belgium-Holland magazine wisten we niemand minder dan Antwerps havenschepen Annick De Ridder te strikken voor een goed gesprek. Annick is sinds 9 januari van dit jaar bevoegd voor haven, stadsontwikkeling en ruimtelijke ordening in de stad Antwerpen. Daarnaast is ze al 15 jaar Vlaams parlementslid waar ze zetelt als vast lid in de Commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken. Als lid van de raad van bestuur van het Antwerpse Havenbedrijf en als gemeenteraadslid van de stad Antwerpen, heeft ze een ruime maritieme kennis opgebouwd over de haven van Antwerpen. Van opleiding juriste, Annick behaalde een masterdiploma in de rechten aan de Universiteit van Antwerpen, waarna ze 9 jaar als advocate werkte aan de balie van Antwerpen. In 2013 vervolledigde ze haar opleiding met een postgraduaat in Corporate Finance aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Als havenschepen ben je ook de ambassadeur van de Antwerpse haven. Het is belangrijk om de haven voldoende op de verschillende niveaus op de agenda te zetten en te blijven zetten.

Droommandaat Annick kennen we al vele jaren als een bijzonder actieve politica, onder meer ook al als gaste bij infomeetings van het NederlandsBelgisch Centrum. Maar sedert begin dit jaar bekleedt ze naar eigen zeggen haar absolute droommandaat. Met een vader als scheepsagent en later expediteur zit het maritieme haar onmiskenbaar in het bloed.

‘ZOWEL DE HAVEN ALS DE STAD ANTWERPEN ZIJN VOORTDUREND IN BEWEGING’

Dat aspect in combinatie met het Antwerpen van de 21ste eeuw in de steigers zetten is inderdaad fantastisch. Zowel de haven als de stad zijn voortdurend in beweging. Voor ruimtelijke ordening en stadsontwikkeling gaat het over het beoordelen van vergunningen, het lanceren van nieuwe projecten en bekijken we hoe we de stad van morgen vorm kunnen geven met ruimtelijke uitvoeringsplannen die toekomstbestendig zijn. De haven, als een van de grootste economische motoren van dit land, is enorm veelzijdig wat het werk ook ontzettend boeiend maakt. Zo lanceerden we nog niet zo lang geleden een eerste ronde tafel met de industrie om na te denken over CO2 opvang en opslag initiatieven, zijn we volop bezig met de modal shift en zetten we verdere stappen in het dossier van de containercapaciteitsuitbreiding.

Impact Als een van de grootste economische motoren van dit land is de impact van de Antwerpse haven enorm. De haven van Antwerpen heeft een toegevoegde waarde van 20 miljard per jaar of 4,8% van het BBP. Ze creëert bovendien meer dan 60.000 directe jobs en 85.000 indirecte. Uit het meest recente rapport van de Nationale Bank is gebleken dat de direct toegevoegde waarde van de Antwerpse haven in 2017 voor de eerste maal ruim boven de 11 miljard euro komt. Dat is een indrukwekkende krachttoer die ook het gevolg is van de goede prestatie van de industrie die hun toegevoegde waarde in 2017 met 15% zien stijgen. Daarnaast is ook de indirecte toegevoegde waarde met meer dan 7% gestegen wat aangeeft dat de haven nog steeds een belangrijke aantrekkingspool is voor andere dienstverleners. Met andere woorden, het belang van onze Antwerpse haven voor de economie valt niet te onderschatten.

De haven van Antwerpen heeft haar succes volgens Annick dan ook in de eerste plaats te danken aan de havengemeenschap van werkgevers en werknemers, maar als politica kan en wil Annick daar een rol in spelen door dit maximaal te faciliteren. 8


Er worden momenteel enorme investeringen gedaan in mobiliteit om Antwerpen beter bereikbaar te maken. Niet alleen zit de spade in de grond voor de werken aan Oosterweel, maar worden er ook forse investeringen gedaan in het openbaar vervoer. Het havenbedrijf zelf heeft ook verschillende initiatieven opgestart waaronder collectief busvervoer, de waterbus die op termijn zal uitbreiden naar het noorden en ambitieuze modal shift doelstellingen om het wegennet te ontlasten. Ten slotte lanceerde het havenbedrijf recent ook voor de eerste keer een Employer Branding Campagne gericht naar ingenieurs en technische bachelor profielen.

Antwerpen versus Rotterdam Wanneer de samenwerking of concurrentie met die andere belangrijke havenstad Rotterdam aankaarten, geeft Annick aan dat er natuurlijk gesprekken plaatsvinden. Maar we zullen steeds onze eigen haven blijven promoten net zoals de bedrijven die er gevestigd zijn. IJzeren Rijn Al vele jaren is een van de twistpunten tussen Nederland en België het her activeren van het IJzeren Rijn-tracé. De Historische toegankelijkheid richting het Ruhrgebied via het spoor is verdragsrechtelijk verankerd dus het is belangrijk dat die er komt.

Maar toch komen de Nederlanders er nog onvoldoende op af, terwijl Belgen met zowat 40.000 in Nederland werken.

We spreken overigens niet langer over de ‘IJzeren Rijn’ maar over het 3RX-project, een tracé waar Vlaanderen/België, Nederland en Duitsland zich in kunnen vinden. Dit project kadert in het realiseren van de modal shift doelstelling van de verschillende lidstaten waarbij we meer inzetten op goederen en personenvervoer via het spoor. En jawel, er beweegt heel wat in dit 3RX dossier. Tijdens een overleg in januari tussen Vlaams minister Weyts en verkeersminister Hendrik Wüst van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen heeft Duitsland bevestigd om een trekkersrol op zich te nemen. De gesprekken verlopen nu dus onder een nieuw en hoopgevend gesternte. Daarnaast is ons land ook in augustus vorig jaar begonnen met de elektrificatiewerken voor de lijn Mol-Hamont, waardoor er tot aan de grens elektrisch kan worden gereden. Dat was voor Nederland een voorwaarde in het 3RX dossier.

De personenbelasting ligt in België hoger dan in Nederland. Omgekeerd zijn de Belgische sociale zekerheidsbijdragen lager dan de premieheffing in Nederland. Naargelang de gezinssituatie (alleenstaande versus gehuwden met kinderen ten laste) kan de fiscale en parafiscale situatie bovendien erg verschillen. Mijn partij, N-VA, heeft de afgelopen jaren werk gemaakt van een tax shift die een tax cut is geworden met een belangrijke lastenverlaging in de personenbelasting. We willen volgende legislatuur op dat pad verder gaan.

Wie Antwerpen zegt, denkt meteen aan fileleed… Het goede nieuws is dat nu eindelijk de schop in de grond zit. De werken om komaf te maken met de files zijn eindelijk gestart. Uiteraard moeten we even door de bittere pil van de werken. Intussen zetten we als stad Antwerpen en haven ook volop in op de modal shift en proberen we de hinder zoveel mogelijk te beperken.

Aantrekkingskracht en war on talent Antwerpse bedrijven hebben nood aan goed opgeleide technische profielen, maar het blijft, ondanks de nabijheid van de Nederlandse grens, toch eerder moeilijk om de talrijke vacatures in te vullen met pakweg inwoners van Nederland.

Foto Dries Luyten 9


Modal shift Antwerps havenschepen Annick De Ridder verwijst regelmatig naar de zogenaamde modal shift. Wat dat precies betekent zetten we hier voor u op een rij:       

Een kilometerheffing, ook voor personenverkeer, gedifferentieerd naar plaats en tijd Het inzetten van Mobipunten op industrieterreinen en in het hele havengebied De verdere uitbouw en structurele inkanteling van de Waterbus als volwaardig openbaar vervoermiddel Het delen van realtime- en historische verkeersdata op open platformen zodat overheden private initiatieven inzake transport ‘on demand’ kunnen stimuleren De omleiding van doorgaand verkeer op lange afstand dat geen bestemming heeft in de Antwerpse regio (in afstemming met Nederland) Stimuleren van innovatieve deelsystemen door actualisering wetgeving Het stimuleren van nachttransporten van en naar de Antwerpse haven door permanent lagere tarieven voor de Liefkenshoektunnel voor vrachtverkeer

We kunnen hier écht niet de klok gaan terugdraaien. De levensverwachting van de mens blijft stijgen én we zijn één van de laatste landen om de pensioenleeftijd aan te passen. Dat is één van de redenen waarom de vergrijzingskosten in België veel hoger liggen dan in andere Europese landen. Daarom wil mijn partij, NVA, de verhoging van de pensioenleeftijd behouden, want deze terugdraaien, zal de vergrijzingskosten nog verder doen stijgen en de betaalbaarheid van de pensioenen in de toekomst sterk onder druk zetten. Bovendien zal niet iedereen tot 67 jaar moeten werken. Het vervroegd pensioen blijft bestaan. Wie op zijn 18de is begonnen met werken, zal nog steeds op 61 jaar op pensioen kunnen. Wie op zijn 21ste is begonnen met werken, zal nog steeds op 63 jaar op pensioen kunnen. Een volledig pensioen zal nog steeds van toepassing blijven vanaf 45 jaar loopbaan.

Arbeidsmarkt Het verschil in arbeidsmobiliteit ligt ook aan de arbeidsmarkt zelf. De Belgische technische en zorgopleiding zijn goed. Deze mensen vinden daardoor ook gemakkelijk werk in Nederland. Daarbij mag men niet uit het oog verliezen dat de economie in de omgeving van Eindhoven de laatste jaren meer dan gemiddeld groeide. De weinige technici die Nederland heeft, blijven in Nederland werken. Dat geeft het onevenwicht in de grensarbeid. Niettemin stijgt jaar na jaar het aantal Nederlanders die in Vlaanderen komen werken. In 2010 waren het er nog 7.068. Nu zijn het er toch al meer dan 10.000. Nieuw belastingverdrag Valt er voor Belgische bedrijven heil te verwachten van een nieuw Nederlands-Belgisch dubbelbelastingverdrag, waaromtrent de onderhandelingen overigens in de afrondende fase zitten, proberen we nog.

SWT (brugpensioen) Wij willen het SWT laten uitdoven door geen nieuwe instroom meer toe te laten in het stelsel. De N-VA vindt het immers ontoelaatbaar dat mensen vanaf 58 jaar opzij worden geschoven in het licht van de huidige arbeidskrapte. Deze mensen hebben een kennis en ervaring die nog zeer nuttig kunnen zijn op de arbeidsmarkt.

Onderhandelingen over dubbelbelastingverdragen zijn in België niet openbaar. Het is dan ook moeilijk voor ons om daar nu uitspraken over te doen. Pensioenleeftijd Er is de laatste maanden ook weer heel wat te doen geweest over de verhoging van de pensioenleeftijd in België, die in 2025 verhoogd tot 66 jaar en in 2030 tot 67 jaar. 10


11


12


CULINAIR __________________

13


Grenzeloos gezond eten en toch genieten? Pascale Naessens neemt u bij de hand Ter gelegenheid van de voorjaarmeeting mocht de Belgium-Holland Business Community Pascale Naessens, de best verkopende auteur in België, ontvangen als een van de gastsprekers. Pascale is intussen het boegbeeld geworden van grenzeloos pure en gezonde voeding. Ook als keramiste is ze gerenommeerd. Haar ‘tableware’ onder de naam ‘Pure’ wordt inmiddels verkocht over de hele wereld. Zowel huisvrouwen als toprestaurants (Pure-C, Boury en het wereldberoemde Londense restaurant Hakkasan) serveren op de borden van Pascale Naessens. Niemand had gedacht dat een kookboek zoveel teweeg zou kunnen brengen De boeken van Pascale Naessens hebben op zijn zachtst gezegd een en ander in beweging gebracht. Mensen genieten in België én Nederland in alle vrijheid van eten, terwijl ze er gezonder en slanker bij worden. Haar stijl van koken slaat aan omwille van de heerlijke en eenvoudige recepten die voor iedereen haalbaar zijn. Jong en oud, iedereen lijkt enthousiast.

Maar wie is nu eigenlijk Pascale Naessens? Benevens haar pure keuken, heeft Pascale al heel wat andere watertjes doorzwommen. Na haar studies Economische Wetenschappen trekt ze al op 18-jarige leeftijd de wereld rond als internationaal fotomodel. Na vijf jaar omzwervingen in Parijs, Milaan, Madrid, Hong Kong, China en Tokio kiest ze weer voor België, waar ze een televisiecarrière bij de commerciële zender VTM uitbouwt als omroepster

Ivan Cools en Pascale Naessens na afloop van een inspirerende ontmoeting 14


en presentatrice van woonprogramma’s én van de reeks toeristische zeilprogramma’s ‘Jambers Odyssee’ aan de zijde van haar man Paul Jambers. Maar Pascale zit niet stil. Naast architectuur en interieur zijn koken en gezondheid haar passies. Ze wil er zich in verdiepen, precies omdat ze zelf problemen had met haar eetgewoonten. Geïnspireerd door haar reizen naar het Verre Oosten volgt ze een opleiding tot consulente in gezonde leefgewoonten gebaseerd op de traditionele Chinese geneeskunde, beoefent ze tai chi en behaalt haar getuigschrift van shiatsu-therapeute. Ze volgt ook een opleiding tot restauranthouder en verschillende kookcursussen, van macrobiotisch koken tot lessen in toprestaurants. Auteur Vanaf dan lijkt Pascale haar levensideaal gevonden te hebben. Ze begint naarstig te schrijven en in 2010 komt haar eerste boek uit, een kookboek met een lichte filosofie. Het is geen dieet maar een manier van eten. Zeg maar een levensstijl. Haar boek is meteen een schot in de roos. Intussen heeft ze zes boeken uit, stuk voor stuk bestsellers. Allemaal hebben ze de verkooplijsten aangevoerd op nummer één en dat doen ze nog steeds. Daarmee is ze inmiddels de best verkopende auteur in België.

dels ook meubelen. Haar nieuwe meubellijn met de kenmerkende ovalen tafel wordt enthousiast onthaald. Puur Kortom, al haar activiteiten zijn een natuurlijke aanvulling geworden op haar succesvolle kookboeken. Alles onder de brede noemer: Puur. Want streven naar een puur en waardevol leven vormt de basis van de wereld van Pasc a l e N a e s sens.

Internationale carrière als keramiste Toch blijkt er nog tijd om zich op nog een passie te storten. Tijdens het maken van een reportage in Tunesië raakt ze immers in de ban van keramiek na een ontmoeting met de keramiste Sabiha Ayari. Ze volgt jarenlang een opleiding bij Bie Van Gucht en diverse stages rond keramiek-, glazuur- en baktechnieken. In haar eigen atelier ontwikkelt ze haar eerste servies. Met haar prototypes gaat ze vervolgens naar Serax en zo ontstaat haar keramieklijn ‘Pure’, wat een internationaal succes wordt. Meubilair Maar ook daar stopt het niet, want ook haar passie voor interieur laait weer op tijdens haar televisie programma ‘Huis & Thuis’. Ruim tien jaar lang interviewde ze architecten en bezocht ze de mooiste huizen. Uiteindelijk komt haar liefde voor pure schoonheid weer naar boven tijdens de styling voor haar kookboeken, die ze zelf volledig verzorgt. Het lijnenspel, waar ze zo van houdt, reflecteert in haar werk als keramiste en heeft ze doorgetrokken naar een nieuwe uitdaging, jawel, Pascale ontwerpt inmid-

15


16


OP VISITE __________________

17


Kurt van Heerewaarden Streven naar het benutten van de grensoverschrijdende voordelen en vermijden van de vele valkuilen

Kurt van Heerewaarden studeerde fiscaal recht aan de Universiteit Leiden, en na een drietal jaar ervaring opdoen bij de Rotterdamse PWC-vestiging, is hij inmiddels alweer ruim 17 jaar als tax manager verbonden aan van Oers International en - als halve Belg - mede verantwoordelijk voor de Belgiëdesk van het Bredase kantoor.

van fiscale planningsmogelijkheden en het structureren van de bedrijfsactiviteiten en het vermogen, vanzelfsprekend met het oog op het voldoen aan de vaak complexe wet- en regelgeving. Grensoverschrijdend werkt hij daartoe onder meer actief samen met Belgische adviseurs uit zijn netwerk. Tenslotte geeft Kurt regelmatig lezingen, schrijft hij voor vakbladen en is hij vast lid van de Raadgevende Commissie GWO en van de Belgium-Holland Business Community.

Hij is er actief als specialist in de fiscale en sociale problematiek op het gebied van grensoverschrijdend werken en ondernemen én begeleidt onder meer (re)migrerende Nederlanders, immigranten en grensarbeiders. Ook is hij er de aangewezen adviseur van (familie) bedrijven die in of vanuit het buitenland – in het bijzonder in de relatie met België - activiteiten ontplooien. Daarbij richt hij zich met name op het optimaliseren

18


Naast zijn professionele activiteiten is Kurt, als Nederlander geboren in de zonovergoten Belgische badstad Blankenberge, na rondzwervingen in ZeeuwsVlaanderen en Leiden, alweer enige jaren terug opnieuw neergestreken in Belgenland, meer bepaald de noordrand van Antwerpen, waar hij met zijn vrouw Mariëlle en hun twee zonen Daan (9) en Huub (6) geniet van het - naar hun volle overtuiging - toch ietwat Bourgondischer leven. Zoals vele Nederlanders waardeert het gezin er de u i t g e b r e i d e ‘restocultuur’, waar ze volop genieten van hun liefde voor lekker eten. En dat het geen twijfel behoeft dat culinair genieten hoog op de agenda staat, bewijst Kurt door na een dagje ‘hobbyploeteren’ in de tuin, steevast weer de barbecue aan te steken.

lijkse ‘ellende’ in en om de grote koekenstad, zodat Kurt met zijn vakkennis én zijn persoonlijke ervaringen als Nederlander in België, weer met ‘volle goesting’ het verschil kan maken voor zijn grensoverschrijdend actieve klanten.

Ook de kinderen wonen met alle plezier in België, waar ze perfect geïntegreerd zijn in de plaatselijke school en jeugdbeweging. Hoewel de tongval van de oudste nog de Nederlandse genen verraadt, is de jongste amper van een écht Belgje te onderscheiden. Misschien toch één minpuntje? Jazeker, de toenemend problematische verkeerschaos rondom Antwerpen. Gelukkig blijft de dagelijkse route naar Breda vooralsnog grotendeels gespaard van de dage19


20


FISCAAL & JURIDISCH __________________

21


22


Detachering van werknemers vanuit Nederland naar België, enkele aandachtspunten

Nancy Slegers Senior Manager bij BDO Belastingconsulenten Nancy.Slegers@bdo.be

De toenemende internationalisering van nationale economieën maakt dat ook steeds meer Nederlandse bedrijven hun weg naar de Belgische markt vinden en met hun personeel de Belgische grens overgaan. De werknemers blijven daarbij meestal in dienst van de Nederlandse werkgever en worden voor de duur van het aangenomen project naar België uitgezonden (gedetacheerd) of worden afwisselend tussen Nederland en België tewerkgesteld. Bedrijven zijn zich echter niet altijd bewust van de gevolgen die een grensoverschrijdende tewerkstelling kan hebben op het vlak van arbeidsrecht, sociale zekerheid en belastingheffing voor hun werknemers en de onderneming. Specialiste Nancy Slegers geeft ons graag de nodige inzichten. nemers gedetacheerd worden in het kader van tijdelijke projecten, is het de vaststelling dat in de praktijk meestal niet voldoende stilgestaan wordt bij mogelijke fiscale en arbeidsrechtelijke gevolgen van het grensoverschrijdend ondernemen voor de Nederlandse onderneming en haar werknemers.

Correcte toepassing sociale zekerheidswetgeving meestal geen probleem In de praktijk stellen we vast dat ondernemingen vaak wel op de hoogte zijn van het feit dat zij voor hun werknemers een A1-verklaring moeten aanvragen bij de Nederlandse Sociale Verzekeringsbank (SVB) en naar de Belgische overheid een Limosa melding moeten doen om ervoor te zorgen dat de Nederlandse werknemers tijdens hun tewerkstelling in België verder onderworpen kunnen blijven aan de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving. Bedrijven in de bouw- en constructiesector dienen daarnaast ook in orde te zijn op het vlak van de werfregistraties (aangifte van werken, checkinatwork, construbadge, …). Dit is meestal wel in orde omwille van het feit dat de opdrachtgever, vanuit zijn eigen hoofdelijke aansprakelijkheid als opdrachtgever of hoofdaannemer, de Nederlandse onderneming verplicht deze formaliteiten in orde te brengen alvorens te mogen aanvangen met de werken.

Verstrengde controles sociale inspectie en belastingdienst Het voorbije jaar vonden in navolging van de publicatie van de Europese Detacheringsrichtlijn (9/7/2018) steeds meer en gerichtere controles plaats van gedetacheerde werknemers op het vlak van de naleving van de sociale en arbeidsrechtelijke verplichtingen (A1 verklaringen, arbeidsduur, arbeidsvoorwaarden, …). In het kader van deze controles heeft ook de Belgische belastingdienst aangekondigd om de fiscale situatie van onder andere gedetacheerde werknemers te controleren, waarbij men in eerste instantie zou focussen op deze werknemers die langer dan 183 dagen in België verblijven en waarvoor een verplichte inhouding van Belgische bedrijfsvoorheffing geldt. Tijd dus om even stil te staan bij de regelgeving en een aantal fiscale en arbeidsrechtelijke aandachtspunten te belichten.

Maar wat met de belastingheffing en het arbeidsrecht Een correcte toepassing van de belasting- en arbeidswetgeving is echter een andere zaak. Zeker in situaties waar de Nederlandse werk23


Belastingheffing bij detachering Ondanks het feit dat bij een detachering de Nederlandse werknemer in principe verder onderworpen blijft aan de Nederlandse sociale zekerheid, schuift de belastingheffing op basis van het tussen Nederland en België gesloten dubbelbelastingverdrag in de praktijk al snel naar België.

Vaste inrichting Wat de derde voorwaarde betreft is het van belang om na te gaan of de Nederlandse onderneming voor haar Belgische werkzaamheden kan geacht worden over een vaste inrichting te beschikken. Ingaan op de problematiek van het al dan niet aanwezig zijn van een ‘vaste inrichting’ zou ons nu te ver leiden, maar we geven wel mee dat zelfs indien geen ‘materiële’ vaste inrichting (er is sprake van een materiële vaste inrichting, indien de Nederlandse vennootschap in België een vaste bedrijfsinrichting heeft van waaruit leiding wordt gegeven, dan wel een filiaal, een kantoor, een fabriek of een werkplaats bezit) aanwezig zou zijn, ook de aanwezigheid van een leidinggevende werknemer of een werknemer die over een machtiging beschikt om de Nederlandse onderneming te verbinden en dit recht ook effectief uitoefent, aanleiding kan geven tot een ‘personele’ vaste inrichting. Ook voor bouw- en constructiewerkzaamheden, waarbij een vaste inrichting aanwezig wordt geacht te zijn van zodra de duur van de werken 12 maanden overschrijdt, is het van belang te noteren dat indien projecten geografisch en/of economisch geacht kunnen worden samen te hangen, de duur van verschillende projecten moet samengeteld worden om te beoordelen of de 12-maanden termijn wordt overschreden. Indien de Nederlandse onderneming geacht wordt te beschikken over een vaste inrichting en de werkzaamheden van de werknemer worden verricht voor rekening van deze vaste inrichting, zal de werknemer steeds belastbaar zijn in België ongeacht het aantal dagen dat hij in België werkzaam is. Ook in deze situatie geldt een verplichte inhouding van de Belgische bedrijfsvoorheffing en aangifteplicht.

Toepassing dubbelbelastingverdrag Nederland - België Het is immers zo dat het tussen Nederland en België gesloten verdrag bepaalt dat een werknemer die zijn werkzaamheden fysiek in België verricht in principe ook belastbaar wordt op het loon dat betaald wordt voor de Belgische prestaties, tenzij kan aangetoond worden dat: 1. de werknemer in een periode van 12 maanden beginnend of eindigend in het betreffende belastingjaar niet meer dan 183 dagen in België verblijft; en 2. zijn loon niet wordt betaald door of namens een in België gevestigde werkgever; en 3. zijn loon niet ten laste komt van een fiscale vaste inrichting van de werkgever in België. 183-dagen termijn Bij de eerste voorwaarde is het van belang te noteren dat deze telling niet per project gebeurt. Indien een project initieel niet tot een overschrijding van de 183 dagen leidt, maar door een onvoorziene verlenging van de opdracht of de aanname van een nieuw project de werknemer in de periode van 12 maanden (waarbinnen ook het eerste project werd uitgevoerd), meer dan 183 dagen aanwezig is in België, zal hij in België belastbaar zijn op de inkomsten die hij behaald heeft voor zijn werkzaamheden in België gedurende de volledige periode. Bij het overschrijden van de 183-dagen termijn geldt niet enkel belastingheffing en aangifteplicht in België, maar ook verplichte inhouding van de Belgische bedrijfsvoorheffing (cfr. de Nederlandse loonbelasting).

‘Belastingheffing schuift al snel naar België’

24


Materiële werkgever: opgelet bij delegatie werkgeversgezag Bij kortlopende opdrachten zal het bewijzen van de eerste en derde voorwaarde in de praktijk meestal geen probleem stellen. Voor de beoordeling van de tweede voorwaarde zal echter moeten aangetoond worden dat de Belgische ontvangende onderneming opdrachtgever of groepsvennootschap) niet kan aangemerkt worden als een “materiële werkgever”. Er zal sprake zijn van een ‘materiële’ Belgische werkgever indien: 1. de Nederlandse werknemer in een zekere gezagsverhouding (de criteria voor de beoordeling van de gezagsverhouding tussen de werknemer en de ontvangende onderneming, werden door de Belgische belastingadministratie vastgelegd in haar circulaire nr. AFZ 2005/0652 dd. 25 mei 2005) staat tot de Belgische ontvangende onderneming; dit betekent dat de Belgische onderneming bepaalde instructies mag geven en toezicht mag uitoefenen op de werkzaamheden van de Nederlandse werknemer; en 2. de werkzaamheden van de Nederlandse werknemer voor rekening en risico van de Belgische onderneming worden verricht. Indien tussen de Nederlandse onderneming en de Belgische ontvangende onderneming een dienstverleningsovereenkomst wordt afgesloten waarbij de Nederlandse vennootschap zich ertoe verbindt om tegen een bepaalde prijs bepaalde diensten te leveren waarbij de betrokken werknemer onder het gezag en toezicht van de Nederlandse vennootschap blijft, zal geen sprake zijn van materieel werkgeverschap. Indien daarentegen de Nederlandse onderneming een werknemer naar België uitzendt om tijdelijk bij een Belgische onderneming een opdracht uit te voeren en de ontvangende onderneming tijdens het uitvoeren van de opdracht over deze werknemer enig gedeelte van het gezag uitoefent dat normaal aan de Nederlandse werkgever toekomt, zal er wel degelijk sprake zijn van materieel werkgeverschap. In zulke situatie zal deze werknemer in België belastbaar worden vanaf dag één van de tewerkstelling, zelfs indien hij minder dan 183 dagen in België aanwezig was en er geen 25

sprake is van een vaste inrichting. In tegenstelling tot de vorige scenario’s is er in deze situatie geen verplichte inhouding van de Belgische bedrijfsvoorheffing. Wel zal de werknemer, net zoals in de andere situaties, na het einde van het belastbaar tijdperk in België een belastingaangifte moeten indienen. Het is duidelijk dat indien de belastingheffing aan België toekomt dit niet alleen in België administratieve gevolgen zal hebben, maar dat ook in Nederland e.e.a. zal aangepast moeten worden. Zo zal in de Nederlandse loonadministratie ingegrepen moeten worden (mogelijk met een systeem van hypo tax) en zal de werknemer in zijn Nederlandse aangifte inkomstenbelasting vrijstelling tot voorkoming van dubbele belasting moeten vragen voor het in België belastbare inkomen en mogelijk ook toepassing moeten vragen van de algemene compensatieregeling. Toepasselijk arbeidsrecht In het arbeidsrecht wordt onder detachering de situatie verstaan waarbij een werknemer die gewoonlijk werkt op het grondgebied van Nederland naar België wordt uitgezonden om daar tijdelijk zijn arbeidsprestaties te verrichten. Essentieel hierbij is dat de tewerkstelling in België gebeurt voor rekening van de Nederlandse werkgever en in uitvoering van de Nederlandse arbeidsovereenkomst. Bijgevolg moet aangetoond worden dat de organieke band met de Nederlandse werkgever behouden of voldoende nauw blijft tijdens de periode van de tewerkstelling in België. Ondanks het feit dat de uitvoering van de werkzaamheden in België gebeurt in uitvoering van de Nederlandse arbeidsovereenkomst, die gesloten werd onder toepassing van het Nederlandse arbeidsrecht, moet de Nederlandse onderneming bij een detachering naar België rekening houden met een aantal dwingende bepalingen in het Belgische arbeidsrecht. Dit houdt bijvoorbeeld in dat rekening moet worden gehouden met de Belgische regelgeving op het vlak van minimum loon, arbeidsduur, wettelijke feestdagen, periodiciteit van de verloning (toekenning dertiende maand), wettelijke indexering evenals het verbod op het ter beschikking stellen van personeel met delegatie van werkgeversgezag.


Opgelet met verboden op terbeschikkingstelling van personeel Er is sprake van verboden terbeschikkingstelling wanneer een werkgever een werknemer ter beschikking stelt van een derde persoon die deze werknemer gebruikt en over hem enig gedeelte van het gezag uitoefent dat normaal aan de werkgever toekomt. Hierbij is het niet vereist dat het volledige werkgeversgezag uitgeoefend wordt door de ontlenende onderneming, het volstaat dat slechts een gedeelte van het werkgeversgezag uitgeoefend wordt. Dit principiële verbod wordt niet geschonden indien de Nederlandse onderneming met haar eigen werknemers diensten levert aan de Belgische klant en de ontvangende onderneming enkel instructies geeft met betrekking tot het welzijn op het werk. Andere instructies dan diegene die betrekking hebben op het welzijn op het werk (bv. instructies omtrent de inhoud van de uit te voeren werkzaamheden, werk- en rusttijden, werkmateriaal of personen met wie moet samengewerkt worden en/of aan wie moet gerapporteerd worden, …) kunnen echter enkel door de ontvangende onderneming aan de werknemers gegeven worden mits naleving van strenge wettelijke voorwaarden, formaliteiten en voorafgaandelijke kennisgeving aan de sociale inspectie of de ondernemingsorganen. Voor de aanneming van werk waarbij er sprake is van delegatie van werkgeversgezag aan de ontvangende vennootschap (situatie waarbij deze meer rechten doen gelden dan het geven van de hogervermelde instructies) geldt in België slechts één wettelijke uitzondering, met name het ter beschikkingstelling van uitzendkrachten door uitzendbureaus. Uitzendbureaus zijn ondernemingen waarvan de activiteit erin bestaat uitzendkrachten in dienst te nemen met de bedoeling om hen tijdelijk ter beschikking te stellen van gebruikers met als doel te voorzien in de vervanging van een vaste werknemer, het beantwoorden van een tijdelijke vermeerdering van werk of te zorgen voor de uitvoering van een uitzonderlijk werk. Om in België uitzendactiviteiten te mogen uitoefenen moet de Nederlandse onderneming beschikken over een erkenning. De voorwaarden en procedure tot het verkrijgen van deze erkenning worden in België vastgelegd door de gewesten, elk voor hun grondgebied. 26

De uitzendarbeid is m.a.w. een specifieke vorm van terbeschikkingstelling, die toegelaten is wanneer zij volledig conform de wetgeving gebeurt. Om als uitzendbureau erkend te worden zal de Nederlandse onderneming wel een waarborg moeten storten voor een bedrag van 75.000 euro. Sancties Wanneer er sprake is van verboden terbeschikkingstelling van werknemers, stellen zowel de Nederlandse uitzendende onderneming als de Belgische gebruiker zich bloot aan belangrijke strafrechtelijke en administratieve sancties. Daarnaast zal een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur ontstaan tussen de Belgische gebruiker en de Nederlandse werknemer waardoor de werknemer bij de beëindiging van zijn Belgische opdracht in principe een opzeggingsvergoeding zou kunnen eisen. Verder zijn zowel de Nederlandse onderneming als de Belgische gebruiker hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de sociale bijdragen, lonen, vergoedingen, voordelen alsook de eventuele opzeggingsvergoedingen die voortvloeien uit deze Belgische arbeidsovereenkomst. Tijd voor actie In het kader van de verstrengde controles is het dan ook aangewezen om na te gaan of de huidige detacheringen ingeregeld werden conform de toepasselijke wetgeving. Zo niet, zal het van belang zijn om deze zo spoedig mogelijk bij te sturen. Voor ondernemingen die beroep doen op onderaannemers of in Nederland personeel inlenen en deze werknemers inschakelen op hun Belgische projecten, is het tevens van belang om hun zakenpartners te wijzen op deze problematiek en waar nodig van hen te vragen om zich in regel te stellen. Ondanks het feit dat in de praktijk meestal e.e.a. nog wel kan geregulariseerd worden, is het de vaststelling dat indien bedrijven zich op voorhand niet voldoende laten begeleiden bij hun grensoverschrijdend ondernemen, dit behoorlijke gevolgen kan hebben naar financiële planning (budgetten kloppen niet meer) en een onrust zal teweeg brengen bij de in België tewerkgestelde werknemers.


27


Het Belgische pensioensparen en de vervroegde inning van de taks op het lange termijnsparen Edwin van Overmeire Belastingadviseur/vennoot Bolwerk 7 Fiscale & Financiële dienstverlening Terneuzen evanovermeire@bolwerk7.nl De discussie over zware beroepen is in pensioenland nog steeds een actueel thema én terecht. Als je aan een belastingadviseur zou vragen welke beroepsgroep ook op de lijst zou mogen worden opgenomen, althans op fiscaal en sociaal gebied, dan valt de naam van de grensarbeider. De grensarbeider heeft immers op dat terrein te maken met niet alleen de wetgeving van twee landen, maar ook bilaterale, supranationale en/of internationale verdragen. Zo raakt bijvoorbeeld een wijziging in fiscale wet- en regelgeving hem tweemaal. Zijn fiscale positie in zowel woon- als werkland kan daardoor soms ingrijpend wijzigen en helaas staat de wetgever daarbij niet of nauwelijks stil. Ook een wijziging in de manier van belastingheffing kan op de portemonnee van de grensarbeider impact hebben. In deze bijdrage behandelt Edwin Van Overmeire een voorbeeld dat in de praktijk speelt en helaas nog steeds niet is opgelost.

telijk rustpensioen en extralegale pensioen. Elk kalenderjaar geniet de spaarder van een belastingvermindering voor zijn stortingen voor het pensioensparen, uiteraard met inachtneming van het maximumbedrag voor de stortingen. Voor het aanslagjaar 2020, d.w.z. inkomsten 2019, kan de spaarder maximaal 980 euro inleggen tegen een belastingvermindering van 30% of 1.260 euro tegen een vermindering van 25%. Vooral om die reden is het product ook populair bij de Nederlandse grensarbeider, ook al omdat de belastingvermindering geëlimineerd wordt bij de berekening van de aanspraak op de algemene en bijzondere compensatieregeling, zodat de grensarbeider het belastingvoordeel ook effectief behoudt en het geen sigaar uit eigen doos is. Anticipatieve belastingheffing op spaarkapitaal Wel is de spaarder, indien en voor zover de premies zijn opgenomen in de belastingaangifte, aan het ‘eind van de rit’ de taks op het lange termijnsparen verschuldigd. Deze heffing is bevrijdend (eindheffing). De eindbelasting wordt anticipatief ingehouden op het tijdstip waarop de spaarder 60 jaar wordt, als hij ten minste voor zijn 55ste verjaardag deelnam dan wel op de 10de verjaardag van het contract als hij pas na die leeftijd deelnam (uitgestelde anticipatieve heffing). Als een spaarder zijn kapitaal eerder opneemt, moet hij hierop meer belastingen betalen, meestal 33%. Bovendien kan een verzekeraar bij de uitstap uit een pensioenspaarverzekering vóór de eindvervaldag nog kosten aanrekenen. Redenen genoeg om een vervroegde uitstap te vermijden.

Pensioensparen Niet alleen Nederlanders zijn een spaarzaam volk. Ook in België weten ze er raad mee. Het fiscaal regime in België was in het verleden ook relatief gunstig voor de ‘potters’. Hoewel er door de jaren heen veel veranderd is, bestaan sommige gunstregelingen in België nog steeds. Zo kan een belastingplichtige deelnemen aan de derde pensioenpijler, het zogenaamde ‘pensioensparen’. Deze regeling staat zowel open voor inwoners als nietinwoners en wordt fiscaal ondersteund. Pensioensparen kan door middel van een pensioenspaarverzekering of via een individuele of collectieve pensioenspaarrekening. Pensioensparen is een ‘derde pijlervoorziening’ en is dus formeel bedoeld als een aanvulling op het wet28


gen. In dat geval wordt de volledige eindbelasting van 8% geheven op 60 jaar of op de 10 de verjaardag van het contract als hij al 55 jaar is, op het moment dat hij van start gaat.

Wijzigingen per 1 januari 2015 Enige jaren geleden is in de wijze van heffing een aantal wijzigingen opgetreden. De anticipatieve heffing bleef behouden, maar het belastingtarief werd verlaagd van 10 naar 8%. Ingrijpender is echter de maatregel dat de eindbelasting vanaf die datum vroeger wordt geïnd. Vanaf 2015 t/m 2019 wordt elk jaar 1% ingehouden, berekend op de waarde van het pensioenspaartegoed op 31 december 2014. Deze periodieke inhouding geldt als een voorschot op de eindbelasting. Deze ‘innovatie’ borduurt verder op een in België al eerder beproefde techniek om later verschuldigde belastingen vervroegd te innen. Zo werd de huidige eindbelasting in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw ingevoerd als een anticipatie op de verschuldigde personenbelasting, die tot dat moment werd geheven ter gelegenheid van de effectieve uitkering van het pensioenkapitaal, vaak op de leeftijd van 65 jaar. De 'vervroegde inningen' anticiperen nu 'extra' op de momenteel al gangbare anticipatieve heffing op 60 jaar. Op de 60-jarige leeftijd of 10de verjaardag van het contract betaalt de spaarder dus voortaan een eindbelasting van 8% verminderd met alle reeds ingehouden inningen van 1% in de jaren 2015, 2016, 2017, 2018 en/of 2019.

Vangnet: heffing in de personenbelasting De anticipatieve heffing heeft een 'bevrijdend' karakter naar de personenbelasting. Indien de anticipatieve heffing niet is toegepast, worden de uitkeringen dus nog steeds belast in de personenbelasting. Dit is bijvoorbeeld het geval bij uitkeringen bij overlijden vóór de 60ste verjaardag, maar ook voor andere types van uitkeringen vormt de personenbelasting een vangnet om, indien de anticipatieve heffing niet werd toegepast, toch nog eenzelfde belasting te kunnen heffen. Hoewel dit dus eerder om uitzonderlijke situaties gaat, werd daarom ook in de personenbelasting het afzonderlijke tarief van 8 % ingevoerd, naast het vroegere 10 %-tarief dat onder meer van toepassing blijft op de klassieke individuele levensverzekeringen. De vervroegde inningen worden volgens de Programmawet ‘beschouwd’ als ingehouden bedrijfsvoorheffing. Dat houdt concreet in, dat de bedragen bij het opleggen van de belastingaanslag wel verrekend worden als een ingehouden bedrijfsvoorheffing, maar dat de bedragen niet terug betaalbaar zijn. De vervroegde inning is overigens niet aan zijn proefstuk toe. Ook in 2012 werden bedragen vervroegd geïnd. De eindbelasting was vroeger namelijk 16,5% op het spaarkapitaal, dat opgebouwd was met stortingen en premies verricht vóór 1 januari 1993 en 10% voor de waarde, opgebouwd met stortingen en premies verricht na 31 december 1992. Op basis van de programmawet van 22 juni 2012 nam de Belgische wetgever ook toen al een voorschot op de eindbelasting. Daarbij betrof het de spaarkapitalen opgebouwd met stortingen en premies verricht vóór 1 januari 1993. Over dat kapitaal is in 2012 namelijk al 6,5% taks op het langetermijnsparen vervroegd geheven. De financiële instelling moest deze heffing inhouden op het spaarkapitaal en uiterlijk op 1 oktober 2012 hebben doorgestort. Toen heeft blijkbaar niemand vraagtekens gezet bij de vraag of deze heffing in grensoverschrijdende situaties wel is toegestaan en daarmee komen we toe aan het belastingverdrag en de wijze van heffing in Nederland. toegestaan en daarmee komen we toe aan het belastingverdrag en de wijze van heffing in Nederland.

‘Het valt niet altijd mee om grensarbeider te zijn’ Tijdstip inhouding vervroegde inningen De eerste vervroegde inning van 1% werd in september 2015 ingehouden op het tegoed, de tweede ronde in september 2016 en dit jaar zal de 3e vervroegde inning volgen. De spaarder hoeft zelf niets te doen. De inhouding gaat automatisch. De spaarder ontvangt van de bank of verzekeraar een document, waarin hij alle details leest van de afrekening. De betrokken financiële instelling moet de inhouding uiterlijk op 30 september van elk van de betreffende jaren doorstorten naar de Schatkist. Vanaf het jaar waarin de eindbelasting is verschuldigd (veelal dus in het jaar waarin de spaarder de leeftijd van 60 jaar bereikt), wordt geen vervroegde inning meer ingehouden. Ook op het kapitaal, bijeen gespaard door stortingen na 31 december 2014, is de vervroegde inning niet van toepassing. De spaarder die pas na 1 januari 2015 start met pensioensparen, betaalt daardoor geen vervroegde innin-

29


betekenis van een verdrag uitholt en dus als het ware eenzijdig haar heffingsrecht uitbreidt (treaty override). Dat komt immers in strijd met de goede verdragstrouw, die partijen ten opzichte van elkaar in acht moeten nemen. Complicerende factor daarbij is wel, dat de heffing reeds bestond bij de inwerkingtreding van het nieuwe verdrag, maar dat doet volgens mij aan de conclusie niets af, nu de wijziging in de Belgische wetgeving over de wijze van vervroegde inning van latere datum is.

Heffing in Nederland en toepassing belastingverdrag De vraag kan namelijk gesteld worden of nietinwoners de taks op het lange termijnsparen formeel wel verschuldigd zijn. Voor inwoners van Nederland valt het Belgische pensioenspaarproduct immers gewoon in box 3. Dit houdt in, dat jaarlijks vermogensrendementsheffing over het bedrag van het spaartegoed c.q. de verzekeringswaarde aan het begin van ieder kalenderjaar verschuldigd is. De taks van het lange termijnsparen heeft in een dergelijk geval dus onmiskenbaar een dubbele belastingheffing tot gevolg. De vraag is of het belastingverdrag dit kan voorkomen.

Belemmering vrij verkeer van werknemers ? Los daarvan lijkt de dubbele belastingheffing op het eerste zicht (wellicht) strijdig met het vrij verkeer van werknemers ex artikel 45 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU). Het Hof van Justitie van de EU heeft immers in haar rechtspraak meerdere malen bepaald dat onder het discriminatieverbod niet alleen discriminerende maatregelen vallen, maar ook maatregelen die geen onderscheid naar nationaliteit maken, maar hetzelfde effect hebben. Toch komen we uiteindelijk niet toe aan schending van het EU-recht. De directe belastingen vallen immers nog steeds onder de bevoegdheid van de lidstaten en op het gebied van de directe belastingen bestaat er weinig afgeleid EU-recht. Op gebieden waarop geen afgeleid EU-recht van toepassing is, hebben lidstaten de bevoegdheid om hun eigen belastingstelsel in te richten en te beslissen wie, wat, wanneer, naar welk tarief en op welke wijze wordt belast. Bij de uitoefening van die bevoegdheid moeten zij wel rekening houden met hun verplichtingen op grond van het VwEU. Zij mogen in hun belastingwetgeving bijvoorbeeld niet discrimineren op basis van nationaliteit of woonplaats ten opzichte van onderdanen van een lidstaat, waaronder hun eigen onderdanen, of tegenover personen die hun verdragsrechtelijke vrijheden uitoefenen. Het is hun evenmin toegestaan ongerechtvaardigde en onevenredige beperkingen op de uitoefening van deze vrijheden op te leggen.

Belgische fiscus In de opvatting van de Belgische fiscus kan het belastingverdrag de heffing niet voorkomen, nu het verdrag alleen ziet op directe belastingen en de anticipatieve heffing in België juridisch gekwalificeerd wordt als een indirecte belasting. Formeel is dat correct, nu de belasting op grond van het Wetboek Diverse Rechten en Taksen wordt betaald door de bank c.q. verzekeraar. Deze instellingen hebben echter het recht de taks in te houden op de spaartegoeden respectievelijk kapitalen en het behoeft geen betoog dat hiervan altijd gebruik wordt gemaakt. In economische zin is de taks daardoor onmiskenbaar een directe belasting, nu het een heffing betreft waarvan de wetgever beoogt dat degene die de belasting aan de overheid moet betalen, tevens degene is die ze ook zal dragen. Dat de financiële instelling de belasting inhoudt en afdraagt, is in dat kader niet van belang. In zoverre kan een parallel worden getrokken met de bedrijfsvoorheffing of roerende voorheffing. Ook is duidelijk dat de bank of verzekeraar de heffing niet doorberekent aan de spaarder, wat bij een indirecte belasting juist wel het geval is. Verder speelt bij de kwalificatie ook de ontstaansgeschiedenis van de heffing (directe belasting) en het huidige vangnetkarakter van de personenbelasting een belangrijke tol. Tot slot hebben beide verdragspartijen beoogd de uitkering uit het pensioensparen onder de reikwijdte van artikel 18 van het belastingverdrag te plaatsen. Dat blijkt niet alleen uit de tekst van het verdrag, maar ook uit de gezamenlijke artikelsgewijze toelichting. Het kan niet zo zijn, dat een verdragspartij door een ‘juridische omweg’ de

‘Taks op het lange termijnsparen’

30


overeenstemming is met de bepalingen van het verdrag. Als we dus aannemen dat de taks op het lange termijnsparen in wezen een directe belasting is, komen we concreet aan de toepassing van deze procedure toe en kan de zaak wellicht alsnog worden opgelost. Positief daarbij is dat het Nederlandse Ministerie van FinanciĂŤn alle door haar ontvangen verzoeken in behandeling neemt, tenzij er een of meer concrete redenen zijn die een onderlinge overlegprocedure niet goed mogelijk maken. Een verzoek kan worden ingediend zodra een belastingplichtige een redelijk vermoeden heeft dat hij te maken krijgt met belastingheffing die niet in overeenstemming is met het belastingverdrag. In principe kan het verzoek dus al worden ingediend voordat er een aanslag is opgelegd. Het bilaterale overleg zal echter pas worden gestart vanaf het moment dat de aanslag onherroepelijk is komen vast te staan, of in het geval het een verzoek tot een zogeheten vervroegde onderlinge overlegprocedure betreft - de definitieve aanslag is opgelegd. Tot slot moet een verzoek zijn ingediend binnen drie jaar na de datum van dagtekening van de betreffende aanslag.

Conclusie Concreet toegepast op de anticipatieve heffing, lijkt de Belgische wetgeving dus geen discriminatie in te houden van niet-ingezeten belastingbetalers, aangezien zij van toepassing is ongeacht de nationaliteit of woonplaats. Bovendien beschikken lidstaten over een ruime autonomie. Zij zijn niet verplicht bilaterale belastingverdragen te sluiten, dubbele belasting te voorkomen of hun belastingregels op te stellen op basis van regels in een andere lidstaat. Verschillen als gevolg van de parallelle uitoefening van nationale belastingregels zijn daardoor toegestaan, zolang een lidstaat belastingplichtigen in een grensoverschrijdende situatie niet minder gunstig behandelt dan belastingplichtigen in een vergelijkbare binnenlandse situatie. Over het algemeen sluiten lidstaten bilaterale verdragen met elkaar af om dubbele belastingheffing te voorkomen of verzachten. In dat kader resteert dus slechts de onderlinge overlegprocedure als ultimum remedium om de grensarbeider tegemoet te komen. Artikel 28 van het belastingverdrag tussen Nederland en BelgiĂŤ voorziet immers in een procedure van onderlinge overeenstemming voor situaties waarin belastingheffing wellicht niet in

31


Grensoverschrijdend werken, kies zelf waar u belasting of premies betaalt ! Kurt van Heerewaarden Tax manager Belgiëdesk Van Oers International k.vheerewaarden@vanoers.nl

Geheel of gedeeltelijke werken in een ander land neemt de laatste jaren hand over hand toe. De gevolgen op het vlak van belastingheffing en sociale zekerheid kunnen daarbij gevolgen hebben voor de betrokken werknemer en werkgever. Kurt Van Heerewaarden neemt ons als specialist mee in de grensoverschrijdende realiteit van fiscale en sociale verplichtingen. Werken over de grens heeft inderdaad zo zijn effecten, die voor werknemer en werkgever aanzienlijke gevolgen teweeg kunnen brengen. Te denken valt onder meer aan de hoogte van het nettoloon voor de werknemer, de totale loonkosten voor de werkgever, alsook aan de diverse (aangifte)verplichtingen. Soms kan men ook het nodige doen om de impact te beperken. Belangrijk is dan alleszins om vooraf de mogelijkheden te overlopen, zodat men finaal de beste keuzes kan maken. Hieronder ga ik in op enkele aspecten die medebepalend zijn voor de belastingplicht en sociale zekerheid. Vervolgens is het nog slechts een kwestie van kiezen.

Welk land bevoegd is te heffen, wordt geregeld in het tussen de landen gesloten belastingverdrag. De vestigingsplaats van de werkgever is daarbij niet de allesbepalende factor voor de belastingheffing. De hoofdregel is namelijk dat men belasting verschuldigd wordt, daar waar men feitelijk de werkzaamheden verricht. Door echter minder dan 183 dagen in een ander land te verblijven, wordt toch afgeweken van deze hoofdregel. In dat geval blijft men toch enkel belastingplichtig in het land van de werkgever, indien men daarvan ook inwoner is. Indien de 183 dagen niet wordt overschreden, maar men bijvoorbeeld werkzaam is voor een buitenlands filiaal of een buitenlandse concernvennootschap, kan de belastingheffing soms toch geheel of gedeeltelijk overgaan naar het andere (werk)land. Bepalend daarbij is de gezagsverhouding ten opzichte van het filiaal en/ of het al dan niet doorbelasten van een deel van de loonkosten aan de concernvennootschap. Deze factoren kunnen ertoe leiden dat men juist wel of juist niet in het andere land belastingplichtig wordt.

Welk land mag belasting heffen – u kunt het soms mee bepalen In welk land belasting verschuldigd is, kan een groot verschil uitmaken voor het nettoloon. Zo is in Nederland de eerste 36.000 euro maar belast tegen goed 10 %. In België is dan weer de belasting voor het privégebruik van de door de werkgever ter beschikking gestelde auto de zogenoemde belasting uit hoofde van het voordeel alle aard - veelal (veel) lager én zijn ook weer hogere en meer netto kostenvergoedingen toegestaan. 32


mers. België kent daarentegen geen heffingsplafond. Het percentage werkgeverslasten (ook wel patronale lasten) is in België in de regel dan weer hoger dan in Nederland. Nederland heft de werkgeverspremies ten laste van de werkgever tot een inkomen van circa 56.000 euro. België kent ook voor de werkgeverslasten geen heffingsplafond. Kan echter gebruik worden gemaakt van een van de zogenoemde Belgische doelgroepverminderingen, dan zullen de Belgische werkgeverslasten soms weer lager kunnen uitvallen, dan de Nederlandse werkgeverslasten. Bijkomend is van belang om ook aandacht te vestigen op de verschillen ten aanzien van de rechten voor de werknemer, zoals de gezinsbijslagen (kinderbijslag). Uiteraard slechts indien en voor zover dit relevant is voor de werknemer. Soms is het echter ook gewoon gewenst om zoveel als mogelijk onder bekende wetgeving te (blijven) vallen.

Ontstaat hierdoor een situatie van belastingheffing in meerdere landen, (ook wel salary split genoemd) dan kan dit veelal aanleiding geven tot een belangrijke stijging van het nettoloon. Het geeft de werkgever bovendien extra mogelijkheden in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt om mensen aan te trekken en te behouden.

Binnen Europa gelden specifieke regels die opgenomen zijn in Verordeningen, waarin geregeld wordt waar iemand die grensoverschrijdend werkt, verzekerd is. De basisregels staan in Verordening 883/2004. Hoofdregel is dat men sociaal verzekerd is in het werkland. Een tamelijk bekende uitzondering hierop is de situatie waarin men tijdelijk uitgezonden wordt om in een ander land te werken. In dat geval kan men tot 24 maanden (soms zelfs tot 5 jaren) sociaal verzekerd blijven in het land van waaruit men uitgezonden is.

Een afzonderlijke regeling geldt dan weer voor het verrichten van zogenoemde bestuurderswerkzaamheden voor een vennootschap. Dergelijke werkzaamheden zijn in principe - los van de vraag waar deze feitelijk worden verricht - belast in het land waar de betreffende vennootschap is gevestigd. Een voordelige salary split moge zo zelfs kunnen ontstaan, zonder dat de bestuurder daarvoor de deur uit moet…. Van belang is dan ook om het onderscheid tussen werknemerswerkzaamheden en bestuurderswerkzaamheden (vooraf) goed te onderkennen. En hoe zit het met de sociale zekerheid – wederom wat te kiezen Naast de belastingheffing, is ook van belang waar men sociaal verzekerd is en dus ook sociale bijdragen verschuldigd wordt. Onder toepassing van de Nederlandse sociale zekerheid, betaalt men als werknemer tot een inkomen van een 36.000 euro goed 28 % aan premies/sociale bijdragen. In België geldt slechts een tarief van 13,07% voor de werkne33


Werkt men gelijktijdig in verschillende landen dan is medebepalend of men tenminste een substantieel (25%) deel werkzaam is het eigen woonland. In dat geval is men sociaal verzekerd in het woonland. Is dat niet het geval, dan is van belang met welke (formele) werkgever(s) een arbeidsovereenkomst is aangegaan en in welke landen men werkt.

Ken uw keuzes Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat er meerdere factoren van belang zijn die bepalend zijn voor de belastingplicht en/of premieplicht. Een goed (actueel) inzicht daarin, is dan ook cruciaal om de mogelijkheden te kunnen overzien. Van belang is daarbij ook wat in de praktijk uitvoerbaar is. Bepaal daarbij zeker ook wat wenselijk wordt geacht. Is zo min mogelijk rompslomp - in eerste instantie – doorslaggevend, of is een fiscaal hoog nettoloon nodig om de werknemer (grensoverschrijdend) te laten werken. Er zijn immers meerdere wegen die naar de gewenste uitkomst kunnen leiden. Van belang is allereerst om goed na te (laten) gaan wat de beste keuze is voor uw situatie.

Ook het gelijktijdig werkzaam zijn als werknemer/zelfstandige/bestuurder, is een medebepalende factor om vast te stellen waar men verzekerd is. Beperkte werkzaamheden (marginale werkzaamheden) laat men daarbij overigens buiten beschouwing. Al deze regels bieden in de praktijk de nodige mogelijkheden - indien men daar vooraf voldoende acht op slaat - om (al dan niet tijdelijk) sociaal verzekerd te zijn (blijven) in het land dat de voorkeur heeft. Dit soms door eenvoudige oplossingen als wel of niet thuiswerken, de keuze met wie het contract wordt afgesloten, of de aanstelling als bestuurder.

‘Er zijn meerdere wegen die naar de gewenste uitkomst kunnen leiden’

34


35


Is België nog steeds het land van melk en honing voor gepensioneerde Nederbelgen? Chantal Hendrickx Hendrickx Taxlaw chantal.hendrickx@hendrickx-taxlaw.be

Al sinds de jaren ’80 van vorige eeuw vonden heel wat Nederlandse gepensioneerden België als oplossing in hun zoektocht naar de minst belaste weg. De heffingsbevoegdheid kwam ingevolge het Belgisch-Nederlandse dubbelbelastingverdrag immers toe aan de woonstaat. In de nieuwe woonstaat, België, waren deze pensioenuitkeringen niet belastbaar dan wel relatief laag belast. Ondertussen zijn zowel in de interne wetgeving in Nederland (o.m. afkoopverbod) als op het verdragsniveau tussen België en Nederland maatregelen genomen om de gunstige taxatie van Nederlandse pensioenen onder druk te zetten. Belgisch-Nederlands dubbelbelastingverdrag Luidens artikel 18, §1 van het geldende dubbelbelastingverdrag tussen België en Nederland komt de heffingsbevoegdheid over pensioenuitkeringen die een inwoner van België ontvangt vanuit Nederland, toe aan België. De Nederlandse pensioenen zijn dus in België belastbaar. Principe : in België belastbaar tegen het progressief tarief In België zijn pensioenen in principe progressief belastbaar. België kent een bijzonder belastingregime voor pensioenkapitalen. Deze zijn afzonderlijk belastbaar tegen een vast tarief. Het toepasselijk tarief (tussen 10% en 20%) is afhankelijk van de leeftijd waarop men het pensioenkapitaal ontvangt. Gelet op het Nederlandse verbod om aanvullende pensioenen in kapitaal op te nemen, is deze taxatie evenwel zonder relevantie voor Nederbelgen. Dit betekent dat periodieke pensioenuitkeringen overeenkomstig artikel 34, §1, eerste lid, 2°, b) WIB 1992 in België belast worden tegen het progressief tarief (50%). Uitzondering : individueel en definitief verworven rechten Wanneer echter wordt aangetoond dat de pensioenrechten in het individueel en definitief verworven voordeel van de begunstigde zijn opgebouwd, kunnen de latere periodieke uitkeringen niet meer worden belast als uitgesteld bedrijfsinkomen. Het komt erop neer dat indien kan worden aangetoond dat de opbouw van de pensioenreserves in het individueel en definitief verworven voordeel van de begunstigde is gebeurd, er op grond van Belgische fiscaal recht moet van uitgaan worden dat de pensioenreserves zijn overgegaan in het privévermogen van de begunstigde en op dat moment in principe belastbaar in hoofde van de begunstigde. 36


Het feit dat de opbouw in Nederland gebeurde, is irrelevant. Het belastbaar moment is geschied op het moment dat de werkgever de pensioenpremies betaalt aan de pensioeninstelling (pensioenfonds, verzekeraar, edm). De latere uitkering (vanaf pensionering), kan dan ook in België niet meer worden belast als pensioen (“non bis in idem”). De pensioenuitkeringen enkel belastbaar ten belope van het bevattend roerend inkomen. Dit roerend inkomen wordt forfaitair vastgesteld op 3% van het prijsgegeven kapitaal. Deze lijfrente is afzonderlijk belastbaar ad 30%. Met “prijsgegeven kapitaal” wordt het bedrag van de opgebouwde reserves op het moment van eerste pensioenuitkering bedoeld, ook “contante waarde” genoemd. Om het ‘individueel en definitief verworven karakter’ van de pensioenopbouw te bepalen, is een grondige analyse van de onderliggende pensioenbrief of van het pensioenreglement nodig.

Voorbeeld: Piet woont in België en ontvangt vanuit het Nederlandse pensioenfonds een maandelijks aanvullend pensioen van 7.782,83 euro (of 93.394,00 euro op jaarbasis). Het prijsgegeven kapitaal is vastgesteld op 1.225.775,00 euro. Belgische aangifte : 3% x 1.255.775,00 euro = 36.773,25 euro (code 1158) Verschuldigde belasting : 30% over 36.773,25 euro of 11.031,97 euro

Belgische belastingdienst is het niet altijd eens Niettegenstaande constante en positieve rechtspraak stellen we in de praktijk vast dat de belastingadministratie het ‘individueel en definitief verworven karakter’ van de pensioenopbouw en de ermee gepaard gaande gunstige taxatie betwist. De belastingplichtige zal dan voor de rechtbanken en hoven van beroep moeten aantonen op grond van het pensioenreglement dat de pensioenopbouw in zijn individueel en definitief verworven voordeel is gebeurd. De belastingdienst probeert dit te weerleggen. Aanvankelijk wees zij daartoe op de ‘onbeschikbaarheid tot 65 jaar’. Aangezien het opgebouwde pensioen pas vanaf de pensioenleeftijd (65 jaar) wordt uitgekeerd, beweerde de belastingdienst dat er geen sprake was van definitief verworven rechten. Sedert het cassatie-arrest van 12 november 2009 is dit argument definitief afgevoerd. De betrokken bepaling in het pensioenreglement betreft immers louter een betalingsmodaliteit. De belastingdienst probeert ook te wijzen op het feit dat het gaat om een collectieve pensioentoezegging door de werkgever, om het individueel en definitief verworven karakter van de pensioenopbouw te betwisten. Ook dit argument is al meermaals afgewezen door de rechtspraak. Het feit dat het gaat om een collectieve pensioentoezegging door de werkgever, neemt volgens de rechtspraak niet weg dat aan iedere werknemer op basis van zijn persoonlijke aansluiting en rekening houdende met persoonsgebonden elementen, pensioenaanspraken worden verleend.

37


Vandaag probeert de belastingdienst haar argumentatie te halen uit de zogenaamde Wet Aanvullende Pensioenen (hierna : WAP), die sinds 1 januari 2004 van kracht is. De WAP heeft het voordeel van de premiebetaling in hoofde van de begunstigde uitdrukkelijk vrijgesteld zodat het belastbaar moment uitgesteld wordt naar de latere pensioenuitkering. De belastingadministratie stelt dat de WAP een einde gemaakt heeft aan de ‘non bis in idem’-toepassing inzake aanvullende pensioenen, en stelt dat de pensioenuitkeringen dan ook progressief belastbaar zijn. De rechtspraak heeft terecht gesteld dat de administratie met dit ongenuanceerd standpunt een verboden retro-actieve toepassing maakt van de fiscale wet. Immers, wat de pensioenopbouw tot 2004 betreft, kan de WAP niet leiden tot belastbaarheid. In de meest recente rechtspraak wordt een opsplitsing gemaakt van het ontvangen pensioen, waarbij het gedeelte dat werd opgebouwd vóór 2004 als een lijfrente wordt belast en het gedeelte dat werd opgebouwd na 2004 als een progressief belastbaar pensioen. WAP : einde van ‘individueel en definitief verworven rechten’? In de rechtsleer wordt geponeerd dat de WAP wel het einde inluidt van de ‘individueel en definitief verworven rechten’ inzake pensioenen die zijn opgebouwd vanaf 1 januari 2004. Ons inziens blijft de theorie van de individueel en definitief verworven rechten echter overeind, zelfs ingeval van pensioenopbouw (in Nederland) na 1 januari 2004. Er moet immers worden opgemerkt dat de pensioenpremies die voor een werknemer of bedrijfsleider door zijn Nederlandse werkgever of onderneming werden gestort in de Nederlandse pensioenplan, door de Nederlandse werkgever of onderneming nooit in België in aftrek genomen zijn. Dit is ook wettelijk niet mogelijk aangezien de Nederlandse onderneming niet onderworpen is aan de Belgische vennootschapsbelasting. Welnu, aangezien de werkgeversbijdragen in hoofde van de in Nederlands gevestigde werkgever niet aftrekbaar zijn, kan mijns inziens de vrijstelling in hoofde van de begunstigde werknemer evenmin van toepassing zijn. De rechtspraak van het Hof van Cassatie zal uitwijzen welk lot de pensioenuitkeringen, opgebouwd na 2004, zullen krijgen. Artikel 18, §2 van het Belgisch-Nederlands dubbelbelastingverdrag Eind december 2017 ontdekte de Nederlandse belastingdienst dat zij op grond van artikel 18, §2 van het Belgisch-Nederlands dubbelbelastingverdrag OOK belasting kan heffen over de Nederlandse pensioenuitkeringen die worden betaald aan Nederbelgen. Immers dit artikel voorziet dat de bronstaat ook heffingsbevoegd is indien en voor zover de hierna vermelde drie voorwaarden vervuld zijn : I. De opbouw is fiscaal gefacilieerd in de bronstaat II. Het totale bruto-bedrag van de pensioenen overschrijden een bedrag van 25.000,00 € per kalenderjaar III. De pensioenen zijn in de woonstaat niet tegen het algemeen van toepassing zijnde belastingtarief in de belastingheffing betrokken of het brutobedrag van de pensioenen zijn voor minder dan 90% in de belastingheffing betrokken. Wanneer de pensioenuitkeringen in België belastbaar zijn ten belope van het bevattend roerend inkomen (3% van het prijsgegeven kapitaal), dan zal de laatste voorwaarde voldaan zijn. Men kan de Nederlandse belastingheffing vermijden wanneer men kan aantonen dat één van de bovenvermelde drie voorwaarden niet vervuld zijn. Wanneer bijvoorbeeld het pensioen dat in Nederland fiscaal gefacilieerd is geweest, lager is dan 25.000 euro. Men zou het Nederlandse pensioen in België als een pensioen (en niet als een lijfrente) kunnen laten belasten aan progressieve tarieven. In dit verband weze opgemerkt dat in de meeste dossiers de progressieve taxatie in België financieel nadeliger is dan de taxatie in Nederland en de taxatie in België als lijfrente (al dan niet vrijgesteld, zie hierna). 38


De brief van de Nederlandse belastingdienst die eind december 2017 aan tal van Nederbelgen werd verstuurd, veroorzaakte veel onrust. Op 5 maart 2018 ondertekenden de Nederlandse staatssecretaris van Financiën en de Belgische minister van Financiën een akkoord waarbij werd vastgelegd dat Nederland enkel zou overgaan tot inhouding van loonheffing wanneer de pensioenen in België niet daadwerkelijk als pensioenen (progressief tarief) worden belast. Er werd ook vastgelegd dat indien de heffingsbevoegdheid toekomt aan Nederland, België vrijstelling met progressievoorbehoud zal verlenen. Met een vrijstelling met progressievoorbehoud wordt bedoeld dat het inkomen weliswaar wordt vrijgesteld (niet belast), maar om het bedrag van de belasting op het overige inkomen van de inwoner te bepalen, past België het belastingtarief toe dat van toepassing zou zijn indien het inkomen niet was vrijgesteld. In de praktijk knelt hier het schoentje. De Belgische belastingdienst berekent de ‘vrijstelling met progressievoorbehoud’ alsof de lijfrente een progressief belastbaar inkomen is. Dit is niet correct. De rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen heeft de Belgische belastingdienst hierover al teruggefloten in een vonnis van 13 januari 2017. We stellen vast dat de Belgische belastingdienst echter volhardt in de boosheid… Uitermate complex en grote rechtsonzekerheid… De conclusie die u na het lezen van het voorgaande kan maken, is dat het fiscale regime van aanvullende pensioenen die een Belgisch rijksinwoner vanuit Nederland ontvangt uitermate complex is. Bovendien blijft de Belgische belastingdienst, niettegenstaande vaststaande rechtspraak, de progressieve taxatie van de pensioenen nastreven (veelal zonder succes) of maakt zij verkeerdelijk toepassing van de vrijstelling met progressievoorbehoud. Op dit ogenblik zijn beide landen aan het onderhandelen over een nieuw dubbelbelastingverdrag. Naar verluidt zou in de toekomst de bronstaat exclusief bevoegd worden om belasting te heffen over pensioenen… Wordt vervolgd.

39


40


KUNST __________________

41


Brussels kunstenaar verovert de wereld Als achtergrond, duizenden fotografische fragmenten van vrouwelijke rondingen. Op de voorgrond, een afbeelding vol intensiteit, een symbool van intimiteit, of een gezicht. Dat is de kunst in de vorm van de fotomozaïeken van Joël Moens de Hase. Wij zochten de kunstenaar op in zijn atelier te Ukkel bij Brussel. Joël Moens de Hase’s fotomozaïeken zien het licht in 2011. Ze worden al snel opgemerkt door een zeer ontvankelijk nationaal en internationaal publiek. Zijn digitale kunst, een hedendaags alternatief op de pixel art en het pointillisme, verbaast en verleidt door de originaliteit en de esthetiek van het concept en getuigt van onze hyper gedigitaliseerde en geconnecteerde samenleving. De duizenden kleine foto’s die zijn werk tot leven brengen, weerspiegelen het ‘teveel’ aan allerlei beelden, alsook het erotische, en de publiciteit die ons dagelijks overrompelen. In zijn bijna obsessieve zoektocht naar het beeld, doorloopt Joël Moens een overvloedige hoeveelheid aan verschillende bronnen, waaronder modeen reclamefoto’s, postordercatalogi, online kranten en charme websites. Tot nu toe selecteerde hij meer dan 8 miljoen beelden, om er 100 000 uit te kiezen die hij één

voor één bewerkte met behulp van krachtige software, om na talloze testen, uit te komen bij het - in zijn ogen - perfecte beeld.

Een omgeving van vrijheid Naast esthetiek en perfectie, wenst de kunstenaar te verbazen, te ontroeren, de verbeelding te bevrijden. Door zijn eerbetoon aan de vrouwelijkheid maar ook aan de sensualiteit, slaagt hij erin de vorm te overstijgen. In het hartje van zijn werken staat de passie, de attractie van de man voor de vrouw. De vrouw die stiekem of openlijk wordt begeert. Die begeerte maakt deel uit van de essentie van de man, van zijn menselijke conditie. In het werk wordt tegelijkertijd het onderbewustzijn van elke man weerspiegelt door de duizenden beeldjes die het samenstellen. De anonieme vrouwen die uitnodigen tot de droom, de passie, het sublieme.

42


De kleine foto's geven aan de werken diepte en een indruk van oneindigheid. Het gaat over een soort dubbele lezing. Een concreet beeld met symbolische betekenis en het feit dat je het werk zowel van ver als van dichtbij kan lezen.

Duizenden slipjes De kunstenaar gebruikt duizenden ‘slipjes’ als basis van zijn mozaïeken. Waarom slipjes wilden wij graag weten? Joël Moens: Het antwoord op deze vraag is veelvoudig. Vooreerst het maken van originele kunst. Naar mijn overtuiging moet hedendaagse kunst ernaar streven 'out of the box', origineel en uitdagend te zijn. Door het gebruik van slipjes wordt dit doel bereikt. Zonder te provoceren laten ze zeker niet onverschillig. Het is interessant de reacties van de mensen te observeren terwijl ze naar de werken kijken. Ik zou met een knipoog durven zeggen dat een zelfonthulling aan de gang is zonder dat ze het zelf merken… BHM: De werken zijn kennelijk het resultaat van een combinatie van verschillende hedendaagse hulpmiddelen zoals digitale fotografie, computer, software en internet. Kun je ons een blik gunnen achter de schermen van je creëren? Joël Moens: Het is inderdaad een combinatie, zo fotografeer ik de grote foto's zelf, maar de kleine foto's zijn afkomstig van het internet. Je kan dus spreken van eigentijdse tools met gebruik van hedendaagse media. Het canvas wordt vervangen door de camera, de verfpotten door het internet, de penselen door software en mijn muis.

De kracht van de vrouw BHM: De vrouw staat onmiskenbaar centraal in je werk. Joël Moens (lachend): Wie zoekt naar schoonheid en perfectie, komt welhaast vanzelfsprekend uit bij de vrouw. Ze is elegant, sensueel, mysterieus en sterk. Met mijn werk wil ik de kracht van de aantrekkingskracht tussen man en vrouw weerspiegelen, maar vooral ook de emancipatie van de vrouw en haar seksuele vrijheid. Mijn (vrouwelijke) onderwerpen voelen zich goed in hun vel, ze zijn sterk en bewust van hun macht…’ Schoonheid, dromen en reizen Joël Moens: Ik hoop dat veel van mijn werken toelaten zichzelf te projecteren, zich tot hen te identificeren en zelfs nog verder te gaan in ieders intimiteit, dat iedere foto de toeschouwer emoties bijbrengt. Ik wil schoonheid, dromen en reizen maken.

43


44


GRENZELOOS ONDERNEMEN __________________

45


Wie is die man die op zondag het vlees snijdt? Onlangs werd Mieke Frijters, zaakvoerster van het in de Nederlands-Belgische grensregio ( Zandvliet) gevestigde familiebedrijf ATF Wegenbouw, verkozen tot vrouwelijke ondernemer van het jaar. En omdat bij ATF Wegenbouw heel wat Nederlanders aan de slag zijn, zochten wij Mieke op voor een gesprek. evenwicht is en zoek daarom voornamelijk opdrachtgevers uit onze regio, én ik zoek ‘onze ATF-ers’ uit deze regio.’

Werk en leven in balans Om met de deur in huis te vallen, wilden we natuurlijk graag weten wat het succes is van ATF Wegenbouw en waarom zovelen er graag en gedurende vele jaren aan het werk blijven. ‘Een reclame die iedereen vast en zeker kent: Gezin zit aan tafel om te gaan eten. Papa snijdt het vlees aan en de kinderen kijken verwonderd naar de man omdat ze hem niet herkennen. Beetje overdreven natuurlijk, maar ik denk dat deze boodschap voor velen herkenbaar is. Je brengt véél te weinig tijd door met je gezin. Ik vind het dan ook heel belangrijk dat de ‘worklife balance’ van onze medewerkers goed in

Hoe dat in de praktijk werkt? ‘We werken bij ATF tijdens de normale ‘daguren’. Zo kunnen we het vervoer van onze medewerkers, van en naar het werk, zo goed mogelijk regelen. Zo staan ze niet steeds in de file op de ring van Antwerpen en zijn ze in de late namiddag al thuis. Ik redeneer steeds weer dat een tevreden werknemer, de juiste weg naar is een tevreden klant.

46


ning van het Nederlands-Belgisch Centrum. Nee, voor onze grensarbeiders dus geen overbodige papieren rompslomp. Overigens zijn er ook best wel wat aardige financiële voordelen aan het werken in België, denk maar aan de goedkopere ziektekostenverzekering, de betere rustpensioenopbouw en de hogere kinderbijslag.’

Dat lijkt ons alvast vooral tevreden medewerkers op te leveren! ‘Iedereen werkt toch het liefst in een bedrijf waar je elke morgen met plezier naartoe gaat? Daar proberen wij bij ATF elke dag opnieuw voor te zorgen. Ik vind het belangrijk dat er een TOP team wordt samengesteld waarbij er een fijne samenwerking is. Dat de juiste man op de juiste plaats staat en dat er vertrouwen is onder de collega’s. Dat lukt misschien niet altijd meteen vanaf de eerste werkdag, we moeten elkaar natuurlijk ook een beetje leren kennen, maar doordat er veel overleg is, en er korte lijnen zijn, worden er hier vlot beslissingen genomen. We vinden het bovendien een must dat onze mensen kunnen werken met TOP materiaal; goed, modern, onderhouden machines en gereedschap is al het halve werk. Onze medewerkers werken met hun eigen spullen, waar ze ook graag verantwoordelijk voor zijn. Dat, gecombineerd met onze eigen technische dienst, maakt dan weer dat ons materieel in TOP conditie is, én blijft.’

‘Meer dan de helft van de werknemers zijn grensarbeiders’ De gemoedelijke sfeer én de ondersteuning van de werkgever, het moet vele (kandidaat) grensarbeiders als muziek in de oren klinken! Ik zeg altijd tegen kandidaat medewerkers, wat heb je te verliezen? Maak gewoon een afspraak en kom langs. Bij een heerlijk kopje koffie leggen we je graag alles uit. Vanzelfsprekend kan ook altijd vooraf een kijkje worden genomen bij ons op de werf, misschien wel de beste manier om de sfeer alvast een keer op te snuiven. Of een keer een van onze medewerkers aanspreken, die, en daar ben ik écht trots op, steeds weer met veel enthousiasme vertellen over werken bij ATF.

Ruim de helft van jullie medewerkers zijn Nederlandse grensarbeiders. Twijfelen zij nooit over werken in België door de soms toch wat complexe regels en tijdrovende administratie die daaraan vast hangt? ‘De meesten van onze grensarbeiders werken hier al jaren, maar het klopt dat nieuwe kandidaat-collega’s uit Nederland wel eens twijfelen alvorens de stap te zetten. Maar gelukkig hebben we daar Tinne speciaal voor in dienst. Die regelt werkelijk álles, en weet met haar ervaring heel wat over wat er zo al te regelen valt voor onze grensarbeiders. Indien nodig vallen we bovendien graag terug op de infovoorzie-

ONZE MOBIELE GRAAFKRAAN IS OP ZOEK NAAR EEN MACHINIST Een job in de wegenbouw, iets voor jou? Bel 0113-820247 voor een afspraak of stuur je CV naar jobs@atf.be . Neem ook een kijkje op onze website www.atf.be , onze “ATF-de juiste weg” facebook pagina of volg ons op Instagram. 47


48


GRENZELOOS WERKEN __________________

49


Familie Van Boekel kijkt met grote zorg uit naar nieuw belastingverdrag De verdragsonderhandelingen tussen Nederland en België beroeren tal van grensoverschrijdend actieve werknemers, ondernemers, gepensioneerden… Wij zochten in Bergen op Zoom de Nederlandse grensarbeider John David van Boekel op, al vele jaren werkzaam net over de grens bij chemiebedrijf BASF én een van de 1.500 grensarbeiders die jaarlijks aanspraak maken op de bijzondere compensatieregeling.

We woonden inderdaad in het hartje van Antwerpen, maar mijn vrouw, uit de prachtige Achterhoek, het groene hart van Nederland, kon moeilijk wennen aan de drukte van de stad. We zochten iets nabij het werk, maar landelijker. We hebben jaren met plezier gewoond in Huijbergen, maar inmiddels hebben we ons, na een uitstapje van enkele maanden in het ZuidAfrikaanse Kaapstad waar John Davids’ moeder vandaan komt, genesteld in Bergen op Zoom.

Als Nederlander geboren in België John David werd als Nederlander geboren (en getogen) in Antwerpen. De liefde bracht hem uiteindelijk toch weer naar Nederland, waar hij in het huwelijksbootje stapte met zijn Heleen, een boerendochter uit de Achterhoek. Inmiddels wonen ze met hun twee alweer vele jaren in Nederland, maar John David bleef wél net over de grens aan de slag in de Antwerpse haven.

Trouw Inmiddels werkt John David al zijn hele professionele leven bij dezelfde werkgever in België. Ik ben inderdaad mijn eerste werkgever tot op vandaag trouw gebleven. Voor het vak Nederlands moesten we een solicitatiesbrief schrijven, en ik kwam op het idee om hem ook effectief naar de BASF te sturen, alwaar een goede vriend werkzaam was. Na verloop van tijd kreeg ik, sportief dat ik ben (lachend), de kans aan de slag te gaan bij de bedrijfsinterventiedienst van de BASF, zeg maar de bedrijfsbrandweer. Inmiddels heb ik me daar helemaal gesetteld.

50


Heerlijk wonen In 2009 besloten John David en Heleen een lang gekoesterde droom waar te maken en kochten ze een 100-jarig stulpje in Bergen op zoom. Na heel wat jaren (ver)bouwen, wonen ze sinds 2016 in hun prachtige huis, op een droomlocatie in het buitengebied van Bergen op Zoom.

tegen het einde van het jaar helemaal klaar te zijn.

We zijn heel enthousiast begonnen, maar hebben ons eerlijk gezegd ook wel een beetje verkeken op de enorme klus. Uiteindelijk hebben we zes jaar gebouwd. Geen aanrader, want je houd er geen sociaal leven aan over. Er stond een huis van 100 jaar oud, met twee schuren erbij. We hebben eerst vier wooncontainers op het terrein gezet en zijn dan begonnen met het afbreken van de gebouwen. Daarna hebben we eigenhandig ons nieuwe huis gebouwd. Van het metselen, de nutsvoorzieningen tot het stukadoorwerk, alles hebben we zelf gedaan. We zijn nu bezig met de tuin en oprit, en hopen

We hebben bij de uitgaven en planning vanzelfsprekend ook rekening met de gegarandeerde inkomsten, waarvan de bijzondere compensatieregeling natuurlijk niet onbelangrijk is. Het wegvallen ervan zou een behoorlijke verandering geven aan de inkomstenkant. Ik vind dan ook dat je als burger van Nederland, toch wel van de overheid mag verwachten dat die een betrouwbare partner is ĂŠn dat die dus niet tijdens het spel, de spelregels veranderd. We zijn op lange termijn overeenkomsten aangegaan voor het huis, rekening houdend met alle inkomsten.

Compensatie John David maakt door het werken over de grens aanspraak op de zogenaamde bijzondere compensatieregeling en moet er niet aan denken dat die zou verdwijnen.

51


Brengt nieuw dubbelbelastingverdrag Nederlandse grensarbeiders in de problemen? Er is de afgelopen maanden al heel wat gespeculeerd over de lopende onderhandelingen voor een nieuw dubbelbelastingverdrag tussen Nederland en België. Nederlands staatssecretaris van Financiën Menno Snel (D’66) verklaarde eind vorig jaar de onderhandelingen met België te willen afronden voor 1 mei 2019, omdat er na de Belgische parlementsverkiezingen van 26 mei, wel eens een heel andere federale bewindsploeg de dienst zou kunnen uitmaken en de verdragsonderhandelingen weer (gedeeltelijk) naar af zouden kunnen voeren. De staatssecretaris gaf daarom ook aan, nu de verdragsonderhandelingen in de afrondende fase waren beland, snel zaken te willen doen met de zuiderburen. Lopende zaken De wensen van Snel werden evenwel ‘snel’ doorkruist door de grillige politieke realiteit in Belgenland. Vooreerst verliet de grootste Vlaamse partij, de Vlaams nationalisten van de N-VA, de regering omwille van onenigheid omtrent het Marrakesh-pact, even later moest noodgedwongen ook de stekker uit de overgebleven minderheidsregering van liberalen en christendemocraten, toen die niet langer het vertrouwen genoot van het parlement. Gevolg voor de verdragsonderhandelingen tussen Nederland en België liet zich al snel raden, de Belgen zetten de besprekingen ‘on hold’. Uitstel of afstel? Tot frustratie van Nederland zitten de onderhandelingen derhalve voorlopig (weer) even in de koelkast. Of uitstel finaal ook afstel zou kunnen betekenen, lijkt weinig waarschijnlijk. Beide landen hebben immers in het kader van de onderhandelingen wel wat te wensen. Zo wil Nederland privaatrechtelijke pensioenen en AOW-uitkeringen voortaan belasten in de bronstaat en niet langer in de woonstaat. Logisch wanneer je bedenkt dat de export van Nederlandse pensioenuitkeringen naar België voor Nederland lang niet in evenwicht is met de import van Belgische pensioenuitkeringen in Nederland. Er wonen nu eenmaal veel meer Nederlandse pensioengenieters in België dan Belgische pensioengenieters in Nederland. Tel daarbij de weinig fraaie commotie in 2017, waar Nederland en België beiden het heffingsrecht over Nederlandse pensioenuitkeringen gingen claimen, waaruit helder bleek dat de toewijzing van het fiscale heffingsrecht over grensoverschrijdende pensioenen nadrukkelijk een thema was tijdens de toen al lopende verdragsonderhandelingen. Grensarbeid Benevens pensioenen geldt kennelijk ook de positie van de actieve grensarbeider wederom als een bijzonder aandachtspunt. Wie al voor 2003 over de grens werkte herinnert zich vast nog levendig de oplopende commotie onder grensarbeiders, ook al in het kader van de toen doorgevoerde wijziging in het toegewezen heffingsrecht. Grensarbeiders gingen immers, na niet aflatend lobbywerk van voornamelijk de Nederlands Limburgse werkgeversvereniging, niet langer in hun woonstaat, maar in hun werkstaat inkomstenbelasting betalen over hun arbeidsinkomsten. Felle protesten van in Nederland wonende en in België werkende grensarbeiders, noopten toenmalig staatssecretaris van Financiën Willem Vermeend (PvdA) tot het in het verdrag opnemen van compensatieregelingen voor in Nederland wonende grensarbeiders. Het was immers deze groep die er fel in inkomen dreigde op achteruit te gaan. 52


Compensatieregelingen Onder artikel 27 van het dubbelbelastingverdrag werden dan ook twee compensatieregelingen opgenomen, een algemene én een bijzondere regeling. De algemene compensatieregeling leidt ertoe dat in Nederland wonende grensarbeiders die in België werken en belastingplichtig zijn, via een weliswaar wat complexe rekenmethodiek, alsnog in een vergelijkbare fiscale positie (voor wat betreft de arbeidsinkomsten) worden gebracht met hun in Nederland werkende buurman. Onder meer hypotheekrenteaftrek in Nederland blijft daarmee grotendeels gevrijwaard. De bijzondere compensatieregeling behelst na de bepaling van de aanspraken op de algemene compensatieregeling nog een bijkomende complexe berekening, waarmee wordt beoogd net te doen alsof het belastingverdrag van voor 2003 nog van toepassing was gebleven. Hierdoor werd de inkomensachteruitgang van de voor 2003 in Nederland wonende en België werkende grensarbeiders helemaal ongedaan gemaakt. Exit bijzondere compensatieregeling Hoewel de verdragsonderhandelingen tussen Nederland en België inhoudelijk geheim zijn, maakte onder meer Nederlands staatssecretaris van Financiën Menno Snel al een en ander wereldkundig. Of het ventileren van bepaalde wensen wijst op onhandigheid van de staatssecretaris of eerder een tactische zet is, zal nog moeten blijken. Met zekerheid kan derhalve op dit ogenblik nog niets worden gesteld. Toch lijkt een ander hardnekkig gerucht, namelijk het schrappen van de bijzondere compensatieregeling, wél al wat ongerustheid op te roepen onder de nog zowat 1.500 resterende gerechtigden. Hoewel de algemene compensatieregeling naar alle waarschijnlijkheid gehandhaafd zal worden, die werd inmiddels immers ook opgenomen in het dubbelbelastingverdrag met Duitsland, lijkt het niet denkbeeldig dat de bijzondere regeling zou verdwijnen. Enerzijds lijkt dit budgettair een weinig noodzakelijke denkrichting, alles bij elkaar zou het nog gaan om een jaarlijkse kost voor de Nederlandse schatkist van amper zeven en half miljoen euro, maar de regeling werd destijds wél aangemerkt als tijdelijk. Tijdelijk Het is precies die term ‘tijdelijk’ die onze aandacht verdient. Onder artikel 27 paragraaf 2 van het belastingverdrag is immers bepaald dat de bijzondere compensatieregeling beoogt de netto inkomensachteruitgang die de bedoelde grensarbeiders als gevolg van de wijziging in de toedeling van heffingsrechten lijden, door Nederland zal worden gecompenseerd ‘tot het moment waarop die netto inkomensachteruitgang nihil bedraagt of tot het moment waarop zij niet langer zodanige beloningen uit dezelfde dienstbetrekking verkrijgen’. Welnu, die grensarbeiders die bij de inwerkingtreding van een volgend dubbelbelastingverdrag nog steeds aan deze voorwaarden zouden voldoen, zouden opnieuw slachtoffer worden van een aanzienlijke netto inkomensachteruitgang. Het feit dat ze al die jaren hun Belgische werkgever trouw bleven omwille van het behoud van de bijzondere compensatieregeling, zou dan, nu deze grensarbeiders doorgaans op een leeftijd zijn gekomen dat wijzigen van werkgever wellicht geen al te reële optie meer is, alsnog worden afgestraft. Of het finaal zover komt is nog lang niet duidelijk, maar waakzaamheid lijkt desalniettemin geboden…

53


54


FINANCIEEL & VASTGOED __________________

55


Wonen in Nederland, werken in België… …maar hoe zit dat met uw financiën? Wonen in het ene land, werken in het buurland; in de grensgebieden komt deze situatie vaak voor. Er zijn veel Belgen die zich oriënteren op de Zeeuws-Vlaamse woningmarkt maar zeker ook in de grensstreek van Noord-Brabant en Limburg. Wanneer u als Belg in Nederland gaat wonen is het belangrijk om veel informatie in te winnen; u emigreert ten slotte naar een ander land. Maar u kunt natuurlijk ook als Nederlander in de Belgische grensstreek werken. Dan gelden voor u dezelfde regels. Veel verschillende regels en wetten met betrekking tot fiscaliteit en verzekeringszaken zijn van toepassing wanneer u gaat wonen in Nederland, maar blijft werken in België. Onafhankelijk financieel adviseur Maurice Meesters licht een tipje van de sluier op. Hypotheek De meeste hypotheekverstrekkers behandelen klanten, werkzaam in België en woonachtig in Nederland, op dezelfde wijze als klanten die in Nederland wonen en werkzaam zijn. Toch is er een klein aantal geldverstrekkers die dit niet doen. Dit maakt de rol van een onafhankelijk tussenpersoon die bijna alle geldverstrekkers kan aanbieden én de voorwaarden kent, extra belangrijk.

‘Wonen in het ene land, werken in het buurland; in de grensgebieden komt deze situatie vaak voor’

Belastingaangifte Nederland en België hebben een belastingverdrag afgesloten waarin staat beschreven welk land over welke inkomsten belasting mag heffen. Hoofdregel is dat wie in Nederland woont, ook in Nederland belastingaangifte moet doen. Ook als het inkomen al in België is belast. Wanneer u in Nederland geen belastingaangifte doet, kunt u geen gebruik maken van de hypotheekrenteaftrek en andere fiscale voordelen. Hypotheekrenteaftrek In het belastingverdrag tussen Nederland en België zijn een aantal passages opgenomen waardoor ook iemand die in België werkzaam is, toch (indirect) gebruik kan maken van de hypotheekrenteaftrek in Nederland. Hulp kunt u inschakelen via diverse fiscaal deskundige partijen. De ene situatie is de andere niet Niet iedere situatie is hetzelfde. Een financieel adviseur met kennis van grensoverschrijdend wonen en werken kijkt samen met u naar uw persoonlijke situatie. Laat u daarom bijstaan door een onafhankelijk adviseur die hier in is gespecialiseerd.

56


57


Belgen kopen meer vastgoed dan ooit, maar prijzen dalen Belgen blijken hun toevlucht steeds nadrukkelijker te zoeken in vastgoed. In vergelijking met het vierde kwartaal van vorig jaar nam het aantal transacties met 5,5 procent toe, blijkt uit cijfers van de notarisfederatie. In vergelijking met hetzelfde kwartaal een jaar eerder werd 8 procent meer vastgoed verkocht. De voorwaarden zijn dan ook gunstig. Zo zitten de koopkracht en de tewerkstelling op een goed peil en blijft ook de hypotheekrente op een historisch dieptepunt, waardoor het aantal hypothecaire kredieten voor de aankoop van een woning nog nooit zo hoog lag.

met de aanhoudend grote vraag naar vastgoed, volgens deskundigen toch nog opmerkelijk. Als de vraag stijgt, zou normaal gezien ook de prijs stijgen, leert de economische logica. Mogelijk botst de Belgische vastgoedmarkt dus op de limieten van wat de vooral jongere kopers aankunnen op het vlak van terugbetalingscapaciteit, wat mogelijk een rem zet op de snelheid van de prijsstijgingen. Een woonhuis kost nu gemiddeld 253.904 euro in België. De gemiddelde prijs van een appartement in België steeg het afgelopen kwartaal wel, zij het lichtjes (+0,2 procent), tot 221.656 euro. In vijf jaar tijd steeg de gemiddelde prijs met 10,9 procent (of 22.000 euro), of onder de prijsstijging van de huizen. In reële termen (dus exclusief inflatie) ligt de toename op 3,6 procent.

Dalende prijzen Het werd al enige jaren aangekondigd, maar het lijkt nu ook te gebeuren, de gemiddelde prijs van een huis in België is tijdens het eerste kwartaal van dit jaar met 0,5 procent gedaald tegenover eind vorig jaar. Het is de tweede daling op rij, zo blijkt uit de vastgoedbarometer van de notarissenfederatie (Fednot). Die notarissen registreerden wel een recordaantal vastgoedtransacties. De gemiddelde prijs van een woonhuis was in de laatste maanden van vorig jaar al met 1,3 procent gedaald, en nu volgde een nieuwe daling van een 0,5 procent.

‘De tijd dat Nederlanders massaal onroerend goed kochten in België, is voorbij’ Nederlanders De tijd dat Nederlanders massaal onroerend goed kochten in België, ligt alweer even achter ons. Emigreren uit fiscale overwegingen lijkt dan ook niet meer aan de orde. De meeste aankopen door Nederlanders situeerden zich voorwaar in de provincie Namen, waar steeds schaarser worden bouwgronden nog aardig in trek blijven, wat zich langzamerhand ook reflecteert in de prijsvorming. De sterkste prijsstijging werd in de afgelopen jaren dan ook genoteerd in de provincie Namen, al blijven de prijzen daar nog sterk onder de gemiddelde prijzen in Vlaanderen en Brussel.

Gemiddelde prijzen Een woonhuis kost nu gemiddeld zowat 5.000 euro minder dan het niveau dat bereikt werd in het derde kwartaal van 2018. Na de aanhoudende stijging van de vastgoedprijzen, de gemiddelde prijs steeg de voorbije vijf jaar met 11,9 procent (of bijna 27.000 euro), wat rekening houdend met de inflatie om een toename in reële termen van 4,6 procent gaat, is de daling, zeker in vergelijking 58


Nederlandse vastgoedmarkt over de top heen? Regionale verschillen blijven Hoewel in het hele land de huizenprijzen blijven stijgen, blijft er sprake van regionale verschillen. In de 4 grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) is sprake van oververhitting van de woningmarkt. Kopers wijken uit naar omliggende plaatsen waardoor ook daar de huizenprijzen harder stijgen. In het grootste deel van Nederland is de gemiddelde huizenprijs langzaam weer op het niveau van voor de crisis (2008).

De Nederlandse vastgoedmarkt lijkt voorlopig over de top heen, al lijkt dat relatief. Nadat beleggers in 2018 een recordbedrag in Nederlands vastgoed investeerden, zal het beleggingsvolume dit jaar weer wat dalen. Dit jaar lijkt dus niet weer een recordjaar te worden.

‘IN HET HELE LAND BLIJVEN DE HUIZENPRIJZEN STIJGEN’ Banken Economen van ABN AMRO verwachten dat de gemiddelde huizenprijs in 2019 met 6% stijgt (tegenover 9% vorig jaar). Eerder ging de bank nog uit van 7% prijsstijging. Economen van de Rabobank hebben recent hun prognose eveneens verlaagd naar 6%. De bank verwacht dat de gemiddelde huizenprijs in 2019 de historische grens van 300.000 euro bereikt.

Minder financiering Nederlandse banken zijn dit jaar ook weer wat terughoudender geworden met de financiering van vastgoed. Met name leningen voor relatief veilige vastgoedbeleggingen, zoals huurwoningen zijn duurder geworden. Rente nog altijd laag In 2018 werd een recordbedrag van 20 miljard euro in Nederlands vastgoed gestoken. Hoewel het investeringsvolume zal dalen, denken deskundigen dat 2019 nog wel een goed jaar zal zijn voor de vastgoedsector. De hypotheekrente is nog steeds laag en zal volgens hen niet snel stijgen. Richtinggevend in die zin zijn de verder dalende renten in Duitsland.

59


60


SPANJE __________________

61


Europa ergert zich aan vermogensbelasting op buitenlands bezit in Spanje

Nederlanders en Belgen die aan te merken zijn als fiscaal resident in Spanje, zijn als buitenlander verplicht om aan te geven dat ze een vermogen hebben buiten Spanje. Dat moeten ze in Spanje doen via het zogenaamde belastingformulier 720. Dit formulier moet altijd ingeleverd worden voor 31 maart en dient in principe als informatie voor de Spaanse belastingdienst. De Europese Commissie is echter niet blij met de model 720 verplichting in Spanje. Modelo 720 In 2013 werd door de regering-Rajoy het modelo 720 ingevoerd waarbij men verplicht is vermogen in het buitenland (dus ook in Nederland en BelgiĂŤ) op te geven. Dat geldt voor zowel buitenlanders die als fiscaal resident staan ingeschreven in Spanje alsook de Spanjaarden zelf die vermogen hebben in het buitenland. Iemand is fiscaal resident als men meer dan 183 dagen (6 maanden) in Spanje verblijft. De Spaanse belastingdienst zegt dat het formulier alleen dienst doet als informatie, maar het niet opgeven levert hoge boetes op.

De Europese Commissie is niet blij met de model 720 verplichting in Spanje

Europa De Europese Commissie heeft in 2017 al aangegeven het niet eens te zijn met het modelo 720, omdat ze het in strijd acht met het vrije verkeer van personen, vrij verkeer van werknemers, vrijheid van vestiging, vrij verrichten van diensten en het vrije verkeer van kapitaal binnen de EU. Spanje wil evenwel voorlopig niets wijzigen aan het modelo 720 en de verplichting ervan, zolang dit juridisch wordt bevochten voor het Hof van Justitie van de EU, aan te houden. Juridisch stelt de Spaanse overheid dat het model 720 op legale wijze is ingevoerd in Spanje. Nu de rechtsgang nog wel even kan duren zijn als resident aan te merken Nederlanders en Belgen in Spanje dus vooralsnog verplicht het model 720 formulier in te dienen.

62


Regioregering Andalusië wil erfbelasting fors verlagen

De regioregering van Andalusië, die na de autonome verkiezingen in handen is van de Partido Popular en Ciudadanos met de noodzakelijke hulp van VOX, wil de erfbelasting in de autonome regio verlagen naar slechts 1%. In feite gaat het om de erfenis - en schenkingsbelastingen (impuesto de Sucesiones y Donaciones).

vinden is gevolgd door de autonome regio Andalusië. Maar die laatste wil daar nu iets aan doen door deze belastingen te verlagen naar slechts 1%.

Erfenissen en schenkingen Het is al vele jaren een pijnpunt voor Belgen en Nederlanders met onroerend goed in Spanje. De belastingen voor erfenissen (sucesiones) en schenkingen (donaciones) worden beheerd en de hoogtes worden bepaald door de regioregeringen van de autonome regio’s in Spanje. Op zich is dat niet verkeerd ware het niet dat er enorme verschillen zijn tussen de deelstaten wat betreft de hoogten van de aan de regionale overheden te betalen belastingen. Omdat die belastingen opmerkelijk hoog uitpakken, komt het regelmatig voor dat erfenissen en schenkingen niet worden geaccepteerd. Dat is zeker het geval in Asturië waar de hoogste ‘impuesto de Sucesiones y Donaciones’ van Spanje te

Oude maatregel In feite gaat het om een maatregel die al door de vorige regioregering in Andalusië onder leiding van Susana Díaz (PSOE) was genomen onder aanhoudende druk van de Ciudadanos partij, de toenmalige coalitiepartner van de PSOE. Maar de verlaging gold toen en geldt nu ook alleen voor die personen die een erfenis ontvangen die minder dan 1 miljoen euro waard is. Grote fortuinen zullen dus nog steeds proberen Andalusië te vermijden om ergens anders naartoe te gaan. Madrid De strijd om de buitenlandse vermogende particulier wordt op dit ogenblik nadrukkelijk gewonnen door Portugal, waar veel aantrekkelijker regelingen gelden. Maar de Spanjaarden lijken te ontwaken. Immers de Comunidad de Madrid reageerde eerder al door de erf- en schenkbelasting te verlagen tot slechts 1% is. Dat heeft Madrid geen windeieren gelegd, nu grotere fortuinen in toenemende mate naar deze regio trekken. Een kleine rekensom leert ons dat de ‘Impuesto de sucesiones y donaciones’ over een erfenis van 800.000 euro in Andalusië 164.049 aan belastingen moet kosten en in de Comunidad de Madrid slechts 1.568 euro. Aantrekkelijkste bestemming in Spanje blijven evenwel nog steeds de Canarische eilanden, waar eenzelfde erfenis slechts met 163 euro wordt belast. 63


Spaanse belastingdienst wil verhuurinkomsten weten

De belastingdienst in Spanje heeft aan zo'n 700.000 woningeigenaren een brief gestuurd met een waarschuwing dat ze hun verhuurinkomsten moeten opgeven aan de Spaanse fiscus.

De verhuur van onroerend goed, door onder meer ook Belgen en Nederlanders, krijgt een steeds groter gewicht in de controle van de Spaanse belastinginspecteurs. In het vorige belastingjaar ging het nog om 250.000 waarschuwingen aan woningeigenaren.

64


Het model 210 formulier voor niet-residenten in Spanje

Nederlanders en Belgen die in Spanje niet-resident zijn en dus minder dan 183 dagen verblijven dienen toch belasting te betalen. Dat gebeurt dan door middel van het ‘modelo 210’ ofwel het formulier 210 van de Spaanse belastingdienst. Dit formulier dient u zelf aan te vragen want dit wordt niet automatisch opgestuurd en dient voor 31 december elk jaar te worden ingeleverd. Naast de grondbelasting of onroerend goed belasting, ook wel IBI (Impuestos sobre Bienes Inmuebles) genoemd, dient men in het geval van een niet-resident het ‘model 210’ formulier in te vullen. De IBI wordt elk jaar automatisch van de bankrekening gehaald, dus dat is eenvoudig, maar in het geval van de niet-residenten belasting dient men zelf het ‘model 210’ formulier aan te vragen, in te vullen en op te sturen. Het gaat in dit geval om een zogenaamde ‘draagschuld’ en geen ‘haalschuld’. En dat moet elk jaar opnieuw gebeuren voor 31 december (voor het belastingjaar daarvoor). Model 210 is de aangifte van de belasting op eigendommen voor niet-residenten zonder permanent verblijf. In het Spaans heet dat ‘Impuesto sobre la Renta de no Residentes (sin establecimiento permanente)’. Het invullen van dit formulier geldt voor zowel huizeneigenaren die daar zelf gebruik van maken, alsook voor diegene die het verhuren om inkomsten te genereren. In het laatste geval dien je de inkomsten ook op te geven bij de belastingdienst van het land waar men fiscaal resident is (ook in het geval van niet verhuren waarbij men fictieve huurinkomsten moet opgeven). Het ‘modelo 210’ kan ingevuld worden op papier of via internet. Dat kun je zelf doen of laten doen door een gestor of administratiekantoor in het geval van twijfels. Meer informatie kan worden aangevraagd bij het Nederlands-Belgisch Centrum.

65


Nieuwe vastgoedzeepbel in Spanje op til ? Er wordt sedert enkele jaren weer fors geïnvesteerd in onroerend goed in Spanje. Ook heel wat Belgen en Nederlanders kochten de afgelopen jaren een huis of appartement onder de Spaanse zon. Of dit een verstandige investering is, valt niet zonder meer te beantwoorden. Velen onder ons denken immers nog wel eens terug aan de benarde periode van goed 10 jaar geleden. nen. Nu is het meer dan 10 jaar geleden dat de huizenverkoop markt volledig in elkaar zakte in Spanje maar er zijn signalen dat de huizenprijzen weer flink aan het stijgen zijn.

Rendabel of zeepbel ? Voorlopig sluiten zowel de Spaanse regering als de Bank van Spanje een nieuwe vastgoedzeepbel uit, maar experts menen wel dat de woningprijzen goed in de gaten gehouden moeten worden. Blijkbaar zijn de prijzen voor huizen op een evenwichtspunt beland waarbij het nodig is om extra te controleren. Er werden in Spanje in 2018 in totaal 516.680 woningen verkocht waarvan 426.542 of ruim 82,5 procent bestaande woningen waren, en 90.138 of zowat 17,5 procent nieuwbouwwoningen. Dat was het hoogste cijfer sinds 11 jaar en alleen voor de crisis in 2007 werden er meer bestaande woningen gekocht. Iedereen in Spanje en Europa we et in mid de ls wa ar de v ori ge vastgoedzeepbel toe heeft geleid tijdens de crisisjaren die in 2008 begon-

Stijgende prijzen Sinds 2014 zijn de woningprijzen in Spanje gemiddeld met 22% gestegen. Weliswaar blijven de prijzen nog steeds onder de woningprijzen van het derde trimester in 2007 maar als de stijgende lijn doorzet zal het niet lang meer duren of de prijzen voor woningen in Spanje bereiken weer het oude niveau. ‘Huizenprijs

in Spanje flink aan het stijgen’

Banken zijn voorzichtiger Spaanse banken zijn alvast terughoudender dan voor de crisis met het verstrekken van hypotheken. Voor de crisis werden woningen zonder al te veel problemen gefinancierd voor 100% maar op dit moment worden nog geen 10% van de nieuwe woningen op die manier gefinancierd. De meeste hypotheken die verstrekt worden zijn goed voor 80% of minder van de verkoopprijs gevolgd door hypotheken tussen de 80% en 100%.

66


Aantal Nederlanders en Belgen bij Spaanse Sociale Zekerheid neemt toe Het aantal bij de Spaanse Sociale Zekerheid ingeschreven Nederlanders en Belgen neemt ook dit jaar weer verder toe. Zo zijn er in de eerste helft van 2019 ruim 16.000 Nederlanders en 10.000 Belgen ingeschreven. In totaal zouden er in de eerste helft van 2019 bijna 46.000 Nederlanders en 33.000 Belgen in Spanje wonen. Gemiddeld is een kwart tot een derde van deze mensen ouder dan 65 jaar. Vergeleken met andere EU-landen is het aantal Nederlanders en Belgen toch nog eerder beperkt. Zo wonen ruim 350.000 Roemenen, 120.000 Italianen, 70.000 Britten, 64.000 Bulgaren en 54.000 Portugezen in Spanje. Nederlanders wonen in Spanje hoofdzakelijk in Catalonië, Valencia, Madrid en de Canarische Eilanden. Voor Belgen zien we nagenoeg hetzelfde beeld met op kop Catalonië, gevolgd door Valencia, Andalusië, de Canarische Eilanden en Madrid.

67


Europese Commissie tikt Spanje op de vingers om vermogensbelasting De Europese Commissie heeft Spanje op de vingers getikt en zelfs voor het Hof van Justitie van de EU gedaagd vanwege de onevenredige sancties die het land geeft als men de bezittingen in het buitenland niet opgeeft. Het gaat in dit geval om de ‘declaraciĂłn de bienes y derechos en el extranjero’ ofwel de vermogensbelasting of Model 720. Sinds 1 januari 2013 is het verplicht te informeren over de goederen en rechten die iemand heeft in het buitenland. Dat geldt dan voor alle fiscale residenten (inwoners) van Spanje, waaronder dus ook Nederlanders en Belgen die officieel in Spanje wonen. Weliswaar is het modelo 720 louter als informatief bedoeld, doet men dit echter niet dan kan het flink bestraft worden met minimumboetes van 10.000 euro tot 150% van de niet-aangegeven waarde van de buitenlandse activa. Geeft men de aangifte te laat op (na 31 maart elk jaar) of foutief en niet compleet ingevuld, dan kan ook dat beboet worden met 1.500 euro of meer. Het is dus als buitenlandse resident met vermogen in een ander land belangrijk dat men het modelo 720 niet vergeet. De Europese Commissie is Spanje al jaren aan het waarschuwen wat betreft deze vermogensbelasting en de daarbij horende hoge sancties. Volgens de Commissie maakt het model 720 in de huidige vorm inbreuk op het recht van vrij verkeer van personen, de vrijheid van diensten te verlenen en het vrije verkeer van kapitaal binnen de Europese Unie. In 2017 waarschuwde de Commissie al dat ze Spanje voor het Hof van Justitie van de EU zou dagen als er niets veranderd zou worden. Spanje reageerde daarop met stilzwijgen en niet-handelen. Het definitieve oordeel over model 720 dat aangenomen wordt door de Hof van Justitie van de EU is niet zonder belang. In het geval dat het vaststelt dat model 720 in strijd is met het recht van de EU, kan dat leiden tot nietigverklaring van eerder opgelegde sancties op basis van de huidige verordening.

68


69


Nederlanders en Belgen timmeren aan de weg in Spanje Emigreren van Nederland naar België, of precies andersom, is als het ware dagelijkse kost geworden. De grenzen tussen beide landen vervagen met de jaren steeds meer. En hoewel er best nog heel wat op je afkomt bij zo’n relatief beperkte emigratiestap, valt de hele organisatie en administratieve afwikkeling de meesten die de stap zetten, toch nog best wel tegen. Maar wat dan gezegd van die Nederlanders en Belgen die zich niet nét over de grens van hun geboorteland vestigen, maar het heel wat verderop gaan zoeken? Wij zochten daarom contact met meerdere van deze échte emigranten én polsten nieuwsgierig naar hun belevingen. Voor deze editie trok de redactie richting de Spaanse Costa del Sol, meer in het bijzonder naar de inmiddels wellicht gezelligste stad aan de zee: Málaga! En we maakten er heel aangenaam kennis met de Nederlandse ondernemer Tim Bakker, die er hoofdzakelijk in de weer is om de mobiele Belgen en Nederlanders in de ruime omgeving van de, met zijn ruim 560.000 inwoners, op één na grootste stad van Andalusië, te voorzien van alle ‘comfort’. Nederlands-Belgische grens Hoewel Tim van geboorte Amsterdammer is, groeide hij al van zijn prille jaren op in het rustigere zuiden van Nederland, niet ver van de Belgische grens. Na de middelbare school ging hij studeren in Amsterdam en kort daarna begon hij zijn eerste drukkerij in de voetsporen van zijn vader. Een paar jaar later begon hij, als pionier op dat gebied, een digitale drukkerij in Nederland en wie Tim mag leren kennen, zal het niet verwonderen dat dit ook meteen een heus succesverhaal werd. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en omdat Tim als kind al zowat jaarlijks naar de Costa del Sol op vakantie kwam en later ook familie had die in de regio woonde, werd het zijn absoluut begeerde plek. De grote stap In 2002 besloot hij ‘de grote stap’ te zetten, verkocht zijn zaken in Nederland en vestigde zich aan de Costa del Sol. Lang kalmpjes aandoen en genieten leek er, ondanks de deugdzame temperaturen, toch al snel niet in te zitten. Tim wou gewoon bezig blijven en zodoende startte hij in 2004 zijn eerste bedrijf in Spanje: ‘Comfort Marine’, waarmee hij actief werd in de verkoop, het onderhoud en het management van middelgrote schepen aan de Costa del Sol. De nadruk lag meteen op service, kwaliteit en betrouwbaarheid. In 2010 werd er vervolgens een ander bedrijf toegevoegd aan de Comfort Group: ‘Comfort Car Care’, waarmee hij parking met (VIP) airport service, high-end car detailing, verkoop, in- en export van luxe auto´s en een aantal andere aan luxe auto´s gerelateerde diensten aanbiedt. Tim zag meteen de mogelijkheden van als het ware een ‘5 sterren hotel’ voor auto´s.

70


Comfort Car Care Wij lieten ons dan ook graag meenemen om een kijkje te nemen achter de schermen van het bedrijf dat inmiddels alweer zo’n 10 jaar actief is, vlakbij de luchthaven van Málaga. En, al zijn we niet van een kleintje vervaard, verbazen weet de geboren Amsterdammer ons moeiteloos. Vooreerst maken we ter plaatse kennis met Tim’s sympathieke zus Myra, die zelf alweer zowat 25 jaar in Spanje woont en als zijn vaste vertrouwelinge de administratie van zijn bedrijf runt. Ondanks de gezellige sfeer die Tim’s zus meteen weet te scheppen, voert Tim ons al snel weer mee op pad naar een van de belangrijkste pijlers van zijn bedrijf, een indoor parking van zowat 3.500 vierkante meter vlakbij het vliegveld van Málaga. ‘Alle ruimtes zijn verzekerd en zijn voorzien van alarm systemen en camera beveiliging. Dit houdt dus in dat de auto´s van onze klanten altijd veilig worden opgeslagen. De auto´s worden op het vliegveld aan de klanten overhandigd bij aankomst en daar ook weer opgehaald bij vertrek. De persoonlijke benadering en het persoonlijk contact tussen onze klanten en onszelf is superbelangrijk, én daar kunnen we ook écht van genieten. We bieden dan ook, voor zover door de klant gewenst, een zo volledig mogelijk dienstenpakket aan, zoals onderhoud van hun auto tijdens hun afwezigheid in Spanje, maar we regelen net zo goed verzekeringskwesties, keuringen, enzovoorts…’ Jullie bedienen dus in belangrijke mate Nederlanders en Belgen die een tweede verblijf hebben aan de Costa del Sol, en hun plaatselijke auto bij jullie stallen bij hun afwezigheid? ‘Dat is zeker geen onbelangrijk deel van onze werkzaamheden, maar we begeleiden ook heel wat Nederlanders en Belgen die zich hier permanent hebben gevestigd of daarmee doende zijn. Veel van onze klanten nemen immers een auto mee uit hun land van herkomst, en die moet dan in Spanje worden geïmporteerd en op Spaans kenteken worden gezet. We leggen ons in die zin ook toe op het transport van auto´s van noord Europa naar Spanje en eventueel andersom.’ Dan zien we in een aparte ruimte enkele medewerkers in de weer met wat welhaast lijkt op een ware schoonheidsbehandeling van een, naar wij inschatten, peperduur exemplaar op vier wielen. Tim zet het op een lachen en erkent… ‘Ja, dat is een van onze aanvullende diensten. We hebben ons de laatste jaren ook toegelegd op het high-end detailen van, inderdaad doorgaans wat exclusievere auto´s. Zoals je kan zien wordt een auto tijdens dit proces tot in de puntjes als het ware cosmetisch behandeld, waardoor deze er weer zo goed als nieuw - en soms zelfs beter dan nieuw - uitziet na de detail.’ We besluiten de sfeer van de stad samen verder te gaan proeven en belanden al snel op het terras van een van Tim’s lievelingsrestaurantjes op goed vijftig meter van het uitgestrekte strand. En na de nodige tapas en een heerlijk Rioja-wijntje, nemen we hartelijk afscheid van onze gastheer. Leven en werken/ondernemen onder de Spaanse zon, het lijkt ons nog niet zo’n verkeerd idee…

71


72


EVENTS & KALENDER __________________

73


INFOAVOND NEDERLANDS-BELGISCH CENTRUM De jaarlijkse door het Nederlands-Belgisch Centrum georganiseerde infoavond van 11 maart 2019 was wederom een groot succes. De talrijke grensarbeiders en partners kregen van de deskundige sprekers Kurt van Heerweaarden (Van Oers), Edwin van Overmeire (Bolwerk 7) en Nancy Slegers (BDO) de laatste ontwikkelingen inzake het dubbel belastingverdrag te horen. Aansluitend werden ervaringen uitgewisseld onder het genot van een drankje en een hapje. Het professionele team van de Martinushoeve stond zoals steeds garant voor een perfecte bediening.

Ivan Cools in gezelschap van de sprekers Nancy Slegers, Edwin van Overmeire en Kurt van Heerewaarden

74


75


Belgium Holland Business Community Op vrijdag 10 mei vond een meeting van de Belgium Holland Business Community plaats in Antwerpen. Gastsprekers mr.Chantal Hendrickx, Annelies Borghgraef en Pascale Naessens brachten telkens een inspirerende presentatie.

76


77


78


Belgium-Holland Business Community De Belgium-Holland Business Community is de exclusieve crossborder kennisen netwerk-organisatie waar professionals en bedrijfsleiders/managers elkaar ontmoeten, en richt zich in het bijzonder op het terrein van: 

Company directors

HR-managers

Crossborder tax law experts

Crossborder social security law experts

Crossborder labour law experts

Crossborder payrolling experts

Crossborder corporate law experts

Crossborder estate planning experts

Jaarlijks komen deze professionals enkele malen samen om kennis en ervaringen te delen en te netwerken. De bijeenkomsten van de Belgium-Holland Business Community hebben een vast patroon, waaronder: 

Inhoudelijke lezingen door deskundigen omtrent grensoverschrijdende fiscaliteit, sociale zekerheid, arbeidsrecht, ondernemingsrecht, etc…

Kennis– en ervaringsuitwisseling

Uitgebreide warme lunch

Omkadert netwerken

Hebt u belangstelling voor de werking en eventueel toetreding tot de Belgium-Holland Business Community, neemt u dan gerust even contact op met secretariaat@nederland-belgisch-centrum.be. Wij zenden u dan graag de toetredingsvoorwaarden en selectiecriteria toe.

79


KALENDER EN EVENTS Juni 2019 28 juni t/m 30 juli Bierpassieweekend Tijdens het weekend van 28 tot 30 juni is de Groenplaats de verzamel plaats voor bierliefhebbers. Tijdens het Bierpassieweekend kan je meer dan 100 bieren proeven, voorgesteld door een twintigtal brouwerijen. Het festival wil je laten proeven van de beste bieren van het land. Alle bierstijlen zijn dan ook vertegenwoordigd: van witbier tot Spéciale Belge, abdij en trappist, geuze lambiek en kriek, blonde bieren, bruine bieren, rode bieren, bière brut en nog veel meer. Je kan er tal van nieuwe ontdekkingen doen.

Juli 2019 3 juli t/m 1 september IJsbeeldenfestival Maastricht De World Tour of Frozen Dreams brengt het wereldberoemde ijsbeeldenfestival van Harbin, China, dit jaar naar Maastricht. 36 ijskunstenaarsd werken een maand lang aan een magische onderwaterwereld. Deze wordt tentoongesteld in een tent van, 2.000 m² in een temperatuur van –10° C.

23 t/m 28 juli Total 24 Hours of Spa Elk jaar is het doel: 24 uur lang racen op één van de meest uitdagende circuits ter wereld! Op woensdag draait het vooral om de activiteiten in het centrum van Spa,. Op Donderdag is er een vrije training. Op vrijdag is er een warm-up. Daarna is het tijd voor de kwalificaties. Op zaterdag is het dan eindelijk zover... DE RACE !!

80


Augustus 2019 10 t/m 15 augustus Art Nocturne Knocke Art Nocturne Knocke kreeg een nieuwe dynamische formule, met voorname kunsthandelaren die meewerken aan creaties en presentaties van internationaal niveau, waar kwaliteit en originaliteit primeren. Art Nocturne Knocke betekent kunst beleven en exclusief genieten in een zomerse sfeer aan zee!

15 t/m 18 augustus Jazz Middelheim Voor haar vijftigste editie pakt Jazz Middelheim deze zomer uit met verschillende levende legenden die er intussen kind aan huis zijn, onder wie Charles Lloyd, Joe Lovano, Kenny Werner en Enrico Rava. Die laatste komt trouwens zelf ook een verjaardag vieren – Rava wordt tachtig in augustus.

30 en 31 augustus Stemmen onder de Sterren HĂŠt zomerse promenadeconcert vindt plaats in de fantastische ruĂŻnes van de abdij van Villers-la-Ville. Dit jaar wordt de 20ste verjaardag gevierd van deze unieke belevenis.

81


NEDERLANDS-BELGISCH CENTRUM

Nederlands-Belgisch Centrum Larikslaan 1 B -2950 Kapellen Tel. +32 (0)3-295 55 95 info@nederlands-belgisch-centrum.be www.nederlands-belgisch-centrum.be 82

Profile for nederlands-belgisch-centrum

Belgium Holland Magazine zomer 2019  

Belgium Holland Magazine zomer 2019  

Advertisement