Page 1

Περιοδική έκδοση για τη Νάξο & τις Μικρές Κυκλάδες δεκεμβριοσ 2015- ιανουαριος 2016 | Τεύχος 20 | Διανέμεται δωρεάν

Ανακύκλωσέ με!


editorial

Τεύχος 19

ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ Πόπη Αλιμπέρτη ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Μαρία Καλτσά Νίκος Λεβογιάννης Νικόδημος Λιανός Ελένη Τσελεμπή Κατερίνα Σιδερή Γιώργος Μίτσιος Αθηνά Σαντοριναίου Στέλιος Κορρές Μαρία Γεωργιάδου Γεωργία Μαργαρίτη Γιώργος Σφυρόερας Στέλλα Θεοχαράτου Άκης Αξαόπουλος Κατερίνα Μπαλαγούρα Πόπη Αλιμπέρτη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ - MARKETING Στέλλα Παρτσινεβέλου K. 6980 112 172 Άκης Αξαόπουλος ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Stampa Διαφημιστική Χώρα Νάξου, τηλ.: 22850 22111 ART DIRECTOR Ντίνα Πλατσατούρα ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Πόπη Αλιμπέρτη Στο εξώφυλλο ποζάρει η Ειρήνη Σαντοριναίου. Η φωτογράφηση έγινε στο Lia Stai Interiors. Διακόσμηση - σκηνικό: Λία Στάη ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ T 22850 22945 K 693 99 49 200 E mynaxos@gmail.com

Ξεφυλλίστε το my naxos & στο internet www.naxostimes,gr www.issuu.com/naxostimes

«Περιμένουμε τα σχόλια, τις ιδέες και τις προτάσεις σας»

Το θαύμα του χειμώνα

Μ

ου φαίνεται πως ο χειμώνας ήρθε νωρίτερα φέτος… και δεν εννοώ ότι λιγόστεψαν οι μέρες του φθινοπώρου ή του καλοκαιριού, αλλά αυτή η παγωνιά, αυτό το κρύο επιμένει να προσπαθεί να τρυπώσει μέσα μας, από όπου βρίσκει έστω και μια μικρή χαραμάδα ανοιχτή. Νύχτες μεγάλες και μέρες μικρές, κρύο, κασκόλ και σκουφιά, γεύση από ζεστό καφέ... Αυτός ο χειμώνας έχει εικόνες πολλές... Χαμόγελα που έσβησαν, μάτια ζωγραφισμένα με αγωνία, κουβέντες ασήμαντες, κουβέντες σημαντικές, κόσμο φοβισμένο, κόσμο βυθισμένο στο παλτό και τη σκέψη του. Έχει νοσταλγία, κλειστά μάτια και όνειρα, βόλτες στην ερημιά, αβεβαιότητα, προσπάθεια για ένα σκοτεινό αύριο και ήχους από το παρελθόν που όλο και πληθαίνουν. Ένας αλλιώτικος χειμώνας, με περισσότερα σκυμμένα κεφάλια αλλά και περισσότερες αγκαλιές, με γέλια σε σπίτια μπροστά στο τζάκι με φίλους και κρασί, με μυρωδιά από κάστανο και κλειστή τηλεόραση. Έχει νεύρα, φωνές, δυσπιστία και φόβο, έχει πολύ κρύο... Η ψυχή είναι αυτή που κρυώνει τούτο το χειμώνα. Και δε ζεσταίνεται ακόμα και με τα καλοριφέρ όλου του κόσμου... Θέλει αγάπη για να ζεσταθεί αλλά και όλα αυτά που σε κάνουν να χαμογελάς. Άλλος ένας χειμώνας είναι εδώ. Διαφορετικός αλλά και τόσο ίδιος με τους προηγούμενους. Ο χειμώνας των αντιφάσεων, αυτός που ενώ όλα τριγύρω αλλάζουν, όλα μοιάζουν να είναι ίδια. Έχει ανάγκη για ζεστές στιγμές, για κατανόηση, για λιγότερα «εγώ» και περισσότερα «εμείς», για τη φλόγα της ελπίδας και της αισιοδοξίας. Κι έχει μια φωνή μικρού παιδιού που ακούγεται στο βάθος να μετρά αντίστροφα για τα Χριστούγεννα. Ενός παιδιού που στο μυαλό του τριγυρίζει ο Άγιος Βασίλης κι ένα δέντρο στολισμένο με πολύχρωμες μπάλες και φωτάκια που αναβοσβήνουν. Ένα παιδί που λάμπει στα ματάκια του η αγωνία και η ανυπομονησία για το δώρο του Άι Βασίλη... Κι αυτή η λάμψη είναι που φωτίζει αυτό το χειμώνα. Αυτή η λάμψη οδηγεί τη ζωή, φέρνει την ελπίδα και διώχνει το κρύο.

Αρκεί να την αντιληφθείς...

Δεν είναι δα και τόσο απίθανο αυτό το θαύμα... Πόπη Αλιμπέρτη


Τα προϊόντα της Τυροκομίας Νάξου, “στολίζουν” το γιορτινό μας τραπέζι και... προκαλούν με την

πλούσια γεύση τους! Τα προϊόντα της Τυροκομίας Νάξου Εμμανουήλ Κουφόπουλος, σέβονται και αξιοποιούν τις παραδοσιακές αξίες και κανόνες τυροκόμισης και μας προσφέρουν ό,τι πιο αυθεντικό, εμπνευσμένο από την Ναξιώτικη παράδοση. Παράγονται από αγνό αιγοπρόβειο και αγελαδινό γάλα, που διατηρεί τα αρώματα της φύσης, ενώ παράλληλα αφήνονται να ωριμάσουν τόσο, όσο χρειάζεται, προκειμένου να αποκτήσουν τη μοναδική τους γεύση.... Στα καταστήματα μας θα βρείτε μεγάλες γιορτινές προσφορές στα τυριά: γραβιέρα, αρσενικό και μυζήθρα της Τυροκομίας Νάξου!

Γευστικά καλάθια για δώρα και το γιορτινό τραπέζι!

Αθήνα Εθνικής Αντιστάσεως 18, Χαλάνδρι Τ 210 68.37.758

Νάξος Οδός Παπαβασιλείου, Χώρα Τ 22850 26018 • F 22850 29385

www.tyrokomia-naxou.gr Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 3


εκδηλώσεις

Κατερίνα Σιδερή

Πάμε στο “Μα γ ι κό Χωριό”; Το «Μαγικό Χωριό» άνοιξε για μια ακόμη χρονιά τις πύλες του στο πάρκο της Έλλης στη Χώρα της Νάξου και καλωσορίzει μικρούς και μεγάλους σε μια άκρως Χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, με πολλές-πολλές εκπλήξεις!

Τ

ο “Μαγικό Χωριό” μάς καλεί να το επισκεφτούμε φέτος σε έναν ανανεωμένο, πιο φωτεινό και στολισμένο χώρο! Διοργανωτής το Νομικό Πρόσωπο Πολιτισμού, Αθλητισμού, Περιβάλλοντος, Παιδείας, Πρόνοιας και Αλληλεγγύης (ΝΟ.Π.Π.Α.Π.Π.Π.Α) του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, σε συνεργασία με πολλούς Πολιτιστικούς Συλλόγους των χωριών του νησιού, αλλά και άλλων φορέων που συμμετέχουν κι εφέτος στις δράσεις και δημιουργούν ένα πλούσιο Χριστουγεννιάτικο πρόγραμμα για όλους! Θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκδηλώσεις και χορευτικά, τοπικές αληθινές ιστορίες και παραμύθια, χειροτεχνίες, εκθέσεις και παζάρια είναι μερικές από τις πολλές δράσεις που περιλαμβάνει το γιορτινό πρόγραμμα του “Μαγικού Χωριού”. Φυσικά από εκεί δεν λείπει ο Άγιος Βασίλης αλλά ούτε και η άμαξα για γιορτινές βόλτες μέσα στο πάρκο…

Πρόγραμμα εκδηλώσεων και δράσεων ΠΕΜΠΤΗ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00 17:00: Χειροτεχνίες από το Σύλλογο Ποταμιάς «ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ»

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 18 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00

• Έκθεση από το Σύλλογο Γυναικών Φιλωτίου

18:30: «Τα χωριά μας μέσα από φανταστικές ή αληθινές ιστορίες» Τοπικές αληθινές ιστορίες και παραμύθια για μικρούς και μεγάλους

19:00: Η Κλόουν Μαριλού και τα παιδιά της παρουσιάζουν την Παιδική παράσταση «Ένα δέντρο, μια φορά» του Ευγένιου Τριβιζά!!! Μια Παραμονή Χριστουγέννων ένα παραμελημένο δέντρο και ένα φτωχό παιδί συναντιούνται σ’ ένα πεζοδρόμιο. Το δέντρο βλέπει τα άλλα δέντρα στολισμένα και όμορφα και ζητάει από το φτωχό αγόρι να το στολίσει. Πώς όμως το παιδί θα στολίσει ένα δέντρο, αφού δεν έχει τίποτα; Κι όμως αυτή τη νύχτα των ονείρων, τα πάντα είναι δυνατόν να συμβούν!

20:30: Μουσική συναυλία • Έκθεση - παζάρι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γενικού Λυκείου Τραγαίας

ΣΑΒΒΑΤΟ 19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 10:00 – 13:00 & 17:00 – 20:00 10:00: Εορταστικός περίπατος με ποδήλατα στην πόλη Ο Ποδηλατικός Όμιλος Νάξου μας καλεί σε μια διαφορετική βόλτα. Μικροί και μεγάλοι Αγιο-Βασίληδες θα δώσουν μια χαρούμενη νότα στους δρόμους της πόλης. Τα κουδουνάκια τους θα δίνουν το ρυθμό!!! Εκκίνηση από το Μαγικό Χωριό στις 10:00 το πρωί (εκεί θα μοιραστούν σκουφιά και κουδουνάκια) 11:00: Ενημέρωση για την ασφαλή οδήγηση του ποδηλάτου από μέλη του Ποδηλατικού Ομίλου Νάξου

18:30: «Τα χωριά μας μέσα από φανταστικές ή αληθι- 11:30: Δημιουργίες: νές ιστορίες» Τοπικές αληθινές ιστορίες και παραμύ- Ζυμαρένια στολίδια με κανέλα και μήλο θια για μικρούς και μεγάλους • Έκθεση - παζάρι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γενικού Λυκείου Τραγαίας

4 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

ΚΥΡΙΑΚΗ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 10:00 – 13:00 & 17:00 – 20:00 10:00: Εκμάθηση ραδιοεπικοινωνιών από το Σύλλογο Ραδιοερασιτεχνών Νάξου 11:00: Παραδοσιακή μουσική και χοροί (Πολιτιστικός Σύλλογος Μελάνων «Κούρος ο Έλληνας» & Προοδευτικός Όμιλος Γλινάδου) 13:00: Δράσεις από το τμήμα Βοηθών Βρεφονηπιοκόμων του ΔΙΕΚ Νάξου


ΠΕΜΠΤΗ 24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00

ΤΡΙΤΗ 29 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00

18:00: Θεατρική Παράσταση: «Η Κάλλω η Μάρμπω και οι καλικάντζαροι»

17:00: Διαβάζουμε χριστουγεννιάτικα παραμύθια

• Παζάρι από τους μαθητές του ΕΠΑΛ Νάξου

• Έκθεση χειροτεχνημάτων από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Απειράνθου

ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00

ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 10:00 – 13:00 & 17:00 – 20:00 10:00: Κατασκευές από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Απειράνθου

18:00: Θεατρική Παράσταση: «Η Κάλλω η Μάρμπω και οι καλικάντζαροι»

ΣΑΒΒΑΤΟ 2 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ | ΑΠΕΙΡΑΝΘΟΣ

11:00: Παραδοσιακή μουσική και χοροί (Πολιτιστικός – Εξωραϊστικός Σύλλογος Σαγκρίου «Π.Ν.Ο.Ε.Σ.», Αθλητικός – Μορφωτικός Σύλλογος Φιλωτίου «Ο ΖΕΥΣ», ΑΠΑΣ «ΤΑ ΦΑΝΑΡΙΑ»)

(Πολιτιστικό Κέντρο)

• Χριστουγεννιάτικα τραγούδια από τη χορωδία • Θεατρικό παιχνίδι • Έκθεση από το Σύλλογο Γυναικών Φιλωτίου

• Έκθεση χειροτεχνημάτων από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Απειράνθου

ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ | ΔΑΜΑΡΙΩΝΑΣ

17:00: Εκμάθηση ραδιοεπικοινωνιών από το Σύλλογο Ραδιοερασιτεχνών Νάξου

• 17:00: Διαβάζουμε χριστουγεννιάτικα παραμύθια Έκθεση χειροτεχνημάτων από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Απειράνθου

18:00: Θεατρική Παράσταση: «Η Κάλλω η Μάρμπω και οι καλικάντζαροι»

19:00: Η Κλόουν Μαριλού και τα παιδιά της παρουσιάζουν την Παιδική παράσταση «Ένα δέντρο, μια φορά» του Ευγένιου Τριβιζά!

ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00 16:00: Παραλία Νάξου (πλατεία Νικ. Μανδηλαρά) Στέλνουμε παντού μηνύματα χαράς! Γράφουμε ευχούλες, τις βάζουμε σε μπαλόνια με ήλιον και την στέλνουμε ψηλά! Δράσεις για παιδιά και για μεγάλους!

ΤΡΙΤΗ 22 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00 17:00: Διαβάζουμε χριστουγεννιάτικα παραμύθια • Παζάρι από τους μαθητές του ΕΠΑΛ Νάξου

ΤΕΤΑΡΤΗ 23 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00 17:00: «Μαριλού» Κλόουν & Πινιάτα & Μπαλονοκατασκευές 18:30: Χειροτεχνίες από τον Πολιτιστικό & Εξωραϊστικό Σύλλογο Σαγκρίου «Π.Ν.Ο.Ε.Σ.» • Παζάρι από τους μαθητές του ΕΠΑΛ Νάξου

ΔΕΥΤΕΡΑ 28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ | 17:00 – 20:00 17:00: «Μαριλού» Κλόουν & Πινιάτα & Μπαλονοκατασκευές • Έκθεση χειροτεχνημάτων από το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Απειράνθου

18:00: Θεατρική Παράσταση: «Η Κάλλω η Μάρμπω και οι καλικάντζαροι»

(Ανδρονίκειο Πνευματικό Κέντρο)

τη Η Αερολέσχη Νάξου θα είναι εκεί, καθ’ όλη ιού» διάρκεια λειτουργίας του «Μαγικού Χωρ με έναν εξομοιωτή πτήσεων!

«BE MY HER O”! (Γίνε ο ή ρωάς μου) Η ΛΕ.ΜΟ.Ν. (Λέσχη Μοτο σικ λετιστών θα βρίσκετα Νάξου) ι από τη Δε υ τέρα 21 Δεκ και καθημερ ε μ βρίου ινά στο Χρισ τουγεν νιάτικ με στόχο τη ο χωριό ν ενημέρωσ η και την ευ ποίηση του αισθητοκοινού για τη ν διαδικασία Μυελού των Δωρεάς Οστών.

άρμ πω Μ η ω λ λ ά «Η Κ ι» ι κά ν τζαρο λ α κ ι ο ι α κ

σικό ε ένα κ λα σ ο ν έ μ ισ έργο βασ θεατρικό ο π τυ τό ω Ένα πρ να χωριό μόνες σε έ γέ νεια, παραμύθι. ν υ ο ζ υ ο π ελ ληνικό εμάτο ευ αδε λφές εί να ι δυο σ ι όλο κα λοσ ύ ν η γ τα ι με τ ίποτα. ω π μ ρ ά Μ τ ιέ αι η κορίτ Η Κά λ λω κ Η Κά λ λω εί να ι έ να οπη κα ι δε ν ευ χαρισ ει ν ύ χτα στο μ ύλο ά ρ . τ π ό σ ν α ύ υ δ τ ην ίν σ το βο μ πω εί να ι λ λω θα α να γ καστε λουρά κ ια τ ης. Εκεί να ρ ά Μ η α τ ν η Κά τα κου θήσει α ν τ ίθε του γέ ν ν ω α ζ υ μ ώσει θα προσ πα Μέρες Χρισ ι λίγο α λεύρι γ ια ν α λικά ν τ ζαρος που ς με τ ην εξ υ π νάδα κ ρε γ ια να φέ ια έκ π ληξ η… έ νας ς γ ης. Η Κά λ λω όμ ω α ι να πάρει κα ι τα η μ τ ι α ε τ ν α έ φύ γει κ γκ να ικά περιμ ί του στα έ καταφέρει να του ξε ε νου να γ ί νει γ υ μ πω ζ α μ ι ε ρ ά θα Μάρ οκείμ τ ην π χάρισε πρ λίγ η τ ύ χ η φή τ ης τ ην τ ης κα ι με κα λικά ν τ ζαρος τ ης έτεια τ ης στ ην αδε λ α να πάρει εκεί ν η ο ίδ δώρα που α διηγ ηθεί τ ην περιπ το μ ύλο με τ ην ε λ π σ θ ι ν ε α ά τ π του. Ό α ι θα ζ η λέ ψε ι κ εκεί ν η θα τ ης. Όμ ως εκεί… τα δωρά κ ια ης η εσολογ γίτ ριστίνα Μανουσάκ Μ ς ο γ ρ ιώ Χ Γ : & ία η σ κ ε αρματά Σκηνοθ Κείμενο - ηθοποιοί: Νατάσα Μ τέλη ν ι Παίζουν ο στούμια: Μάν τυ Κο ουργός σ ο ισ Κ λ ά ε ικ Μ ν Σκη ιάν νης Γ : υ ο χ ή Επιμέλεια

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 5


αφιέρωμα

Νικόδημος Λιανός

Μυρωδιές, εικόνες... δώρα

Τα Χριστούγεννα μιας άλλης εποχής Χριστούγεννα, μία γιορτή, ένα πανηγύρι όπου όλοι πιάνουμε τον εαυτό μας να γίνεται παιδί… Οι αναμνήσεις ξεπηδούν από κάθε γωνιά του μυαλού μας σε ένα παράξενο παιχνίδι με διαδρομή μέσα από τις δεκαετίες όπου οι ίδιοι αρχικά λαχταράμε την έλευση των εορταστικών εκδηλώσεων, στη συνέχεια κάνουμε την «επανάστασή μας» στο όνομα της εφηβείας, όμως η ενηλικίωση και το γεγονός ότι εμείς οι ίδιοι γινόμαστε γονείς, μας καθιστά πιο ευάλωτους με το σκίρτημα των αναμνήσεων να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο … Δέντρα, κάλαντα, δώρα, μυρωδιές, φώτα περνούν από μπροστά μας… και ενδεχομένως να ζούμε με το ίδιο πάθος όπως τότε όταν είμαστε μικροί. Οι ενδορφίνες στο φόρτε τους (αποκαλούνται και ορμόνες της ευτυχίας) και το συναίσθημα είναι αυτό που λειτουργεί ως το κλειδί που ανοίγει το κουτί των αναμνήσεων … 6 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

Μυρωδιές

Χριστούγεννα και ο χρόνος ταξιδεύει στις περασμένες δεκαετίες της Νάξου… Εύποροι αστοί, γεωργοί και κτηνοτρόφοι είτε στα πεδινά είτε στα ορεινά χωριά του νησιού όταν έρχονται οι γιορτές των Χριστουγέννων λειτουργούν με περίπου τον ίδιο τρόπο. Οι διαφορές είναι ελάχιστες. Τα έθιμα λίγο πολύ τα ίδια σε όλο το νησί με τους φούρνους να παίρνουν …φωτιά. Λες και όλα περιστρέφονται γύρω από το ίδιο σημείο. Είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τέσσερις πολίτες του νησιού, που μας ταξιδεύουν σε τρεις δεκαετίες. Αυτή της δεκαετίας του ‘30 με πρωταγωνιστή τον Αναστάσιο Ναυπλιώτη, πρώην εκπαιδευτικό, την δεκαετία του ‘40 με τους Χριστόδουλο Φραγκουδάκη (κάτοικο Χώρας Νάξου) και Σταμάτα Παπαδόπουλου (μας μεταφέρει στην Απείρανθο) και τέλος την δεκαετία του ‘50 χάρη στον Ιερέα Κωνσταντίνο Λιανό που μεγάλωσε στις Εγγαρές. Πρέπει να σημειώσουμε ότι στη Νάξο αυτό που κυριαρχεί κυρίως στα Λιβαδοχώρια είναι τα «χοιροσφάγια», το «Χριστόψωμο» ενώ στην κεντρική Νάξο μαζί με τους κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα έχουμε και τους «Βαβούνους» (μικρά μελομακάρονα σε σχέση βάβουνα, σ.σ. έντομο, με μέλι, καρύδια, σουσάμι και κανέλα) ενώ το «γλινερό» (σ.σ. χοιρινό βραστό που διατηρείται σε κιούπι χάρη στη γλίνα) είναι το φαγητό των γεωργών…

Ο πιο διάσημος πίνακας για τα κάλαντα Έργο του Νικηφόρου Λύτρα.

Δεκαετία του ‘30: Αναστάσιος Ναυπλιώτης

Όμως, οι αναμνήσεις της ευτυχίας ξετυλίγονται και ο χρόνος γυρίζει πίσω την δεκαετία του 30. Μεσοπόλεμος θα λέγαμε και η Νάξος και η Χώρα προσπαθεί να απορροφήσει τους Μικρασιάτες που ήρθαν. Η Χώρα ζει τους δικούς της ρυθμούς αλλά τα Χριστούγεννα φέρνουν «πυρετό προετοιμασίας» στις νοικοκυρές. Ο κος Ναυπλιώτης θυμάται: «έχει σημασία η οπτική γωνία που κάποιος βιώνει μία γιορτή. Όμως, ο κοινός παρονομαστής όλων ήταν η λαχτάρα της προσμονής. Οικογενειακή καθαρά γιορτή με όλους εμάς τους μικρότερους να περιμένουμε τα νέα ρούχα, τα καινούργια παπούτσια που έπρεπε να φορέσουμε στην Εκκλησία τα ξημερώματα των Χριστουγέννων. Το νέο, το καθαρό είχε άμεση συνάρτηση με την εορτή αυτή. Όπως και το Πάσχα ενόψει καλοκαιρινής περιόδου. Όλα τα σπίτια καθαρίζονταν και ασπρίζονταν. Ακόμη και οι πιο φτωχές οικογένειες ήθελαν να έχουν ευπρεπισμένες οικίες. Ααα! τα κάλαντα! Βράδυ παραμονής και γυρίζαμε τα σπίτια. Τα παιδιά από τις πιο εύπορες οικογένειες είχαν το δικό τους χαρτζιλίκι. Μπορούσαν να πάρουν ακόμη και 50 δραχμές όταν το μεροκάματο τότε ήταν στις 30 δραχμές. Για τα υπόλοιπα παιδιά ήταν ευκαιρία για να μπορέσουν να αγοράσουν ένα γλυκό. Θυμάμαι ότι είχαμε και αυτό που αποκαλείται σήμερα bulling.


Τρεις φορές τουλάχιστον είδα ένα μεγαλύτερο παιδί να μας περιμένει σε γωνία και να μας παίρνει το χαρτζιλίκι. Επίσης, θυμάμαι ότι παίζαμε παιχνίδια όπως το «χτυπητό» όπου ο νικητής είχε τη δυνατότητα να πάρει τα χρήματα όλης της παρέας. Θα πρέπει να αναφέρω ότι αρκετά παιδιά κουβαλούσαν το καράβι (σ.σ. κάποιοι έφτιαχναν ξύλινες κατασκευές και μάλιστα ο συγχωρεμένος ο Μπιλίτσας έβαζε ξερές ακαθαρσίες ζώων και τις έκαιγε με αποτέλεσμα να φαίνεται ότι από το καράβι έβγαινε καπνός) με αποτέλεσμα να έχουν καλύτερη αντιμετώπιση στην προσπάθειά τους να βγάλουν περισσότερα χρήματα στα κάλαντα. Όπως και ανήμερα των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς κατέβαιναν από τα χωριά (σ.σ. τον Κυνίδαρο) οργανοπαίκτες με τσαμπούνες, βιολί και έδιναν ένα άλλο χρώμα… Τη δεκαετία του ‘30 ακόμη δεν έχουμε δέντρο για να στολίσουμε στα σπίτια, υπήρχε ανταλλαγή επισκέψεων κυρίως το βράδυ ενώ το φαγητό είχε ψητό…. Πρέπει να σας πω ότι οι πιο φτωχές οικογένειες αντιμετώπιζαν τις εορτές με έντιμος πενία ενώ αρκετές φορές τα ταψιά που έρχονταν από τους φούρνους ήταν μισοάδεια γιατί ουκ ολίγοι πρόσφεραν λίγο ζεστό φαγητό στους συντοπίτες τους»

Ανασ τάσιος Ναυ

πλιώτης

Δεκαετία του ‘40: Σταμάτα Παπαηλία - Παπαδοπούλου

Αφήνουμε τη Χώρα και προχωράμε στην ορεινή Νάξο. Εκεί που βρίσκουμε την παιδούλα τότε Σταμάτα Παπαηλία. Την κόρη του Παπά – Γιάννη, ενός ιερέα που ακόμη και σήμερα μνημονεύεται από τους παλαιότερους Απειρανθίτες για την δύναμη του λόγου του και την ταπεινοφροσύνη του πραγματικού ιερέα. Σήμερα, η κα Σταμάτα σύζυγός Βαγγέλη Παπαδόπουλου προσπαθεί να θυμηθεί τα χρόνια της κατοχής όπου ως μικρή περίμενε τα Χριστούγεννα. Οι αναμνήσεις δεν είναι εύκολες. Ίσως γιατί η απουσία της μητέρας είχε παίξει το ρόλο της. «Τι να σου πω…. Δύσκολα, φτωχικά χρόνια. Η απουσία της μητέρας νομίζω ότι είχε παίξει το ρόλο της. Δεν ήταν εύκολα εκείνα τα χρόνια. Στο τραπέζι σίγουρα είχαμε τα κουκουλμαεριά. Ένα φαγητό που είχε άσπρα φασόλια (από βραδύς στο τζάκι), καλαμπόκι και σιτάρι ενώ λάδι βάζαμε μόνο στο τέλος από πάνω φρέσκο. «Μυστική συνταγή» μας λέει και γελάει. «Από τη σύζυγό του Αι Βασίλη για να περνάει την ώρα της». Η κα Σταμάτα κλείνει τα μάτια για λίγο και φέρνει στο μυαλό της «ααα ξέρεις τι θυμάμαι; Την αγωνία που είχα να δω τον πολυέλαιο να κουνιέται την ώρα της Λειτουργίας. Και τον επίτροπο με το καλάμι να τον κουνάει..». Σταματάει να μιλάει και συνεχίζει «ααα! ναι και τον πατέρα μου. Τον παπά Γιάννη να στέκεται στο τζάκι. Το πρωί μετά τη θεία Λειτουργία και να μας μιλάει…» Την Πρωτοχρονιά το «μονοϊριστό» έχει τη τιμητική του. Ζύμη τηγανιστή με ζάχαρη που απλώνονταν ως πίτα και γύριζα μόνο μία φορά… εξού και το όνομα «μονοϊριστό». Ήταν η πίτα που έκαβαν στα σπίτια που υπήρχε πένθος. Και η κα Παπαδοπούλου συνεχίζει λέγοντας «τα κάλαντα… Μα είμαστε στην Απείρανθο… Με ρίμα απειρανθίτικο. Κάθε λογής. Ακόμη και υβριστικά εάν δεν έπαιρναν την καλιστρίνα» και για του λόγου το αληθές προσθέτει: «Δως μου την καλιστρίνα μου, ειδάλλως θα σε φάει η γκρίνια μου»… Και συνεχίζει τονίζοντας: «οι Απειρανθίτισσες πάντως θεωρούνταν

Σταμάτα Π

απα δ οπο

ύλ ο υ

λ Χρισ τόδου

ος Φραγκο

υδάκης

Ιερέας Κων/νος Λιανός


καλές μαγείρισσες και νοικοκυρές ίσως γιατί ασχολούνται μόνο με το σπίτι και είχαν αρκετές εξ αυτών μαθητεύσει στην Κωνσταντινούπολη. Οπότε τα σπίτια ήταν καθαρά, γεμάτα από μυρωδιές κάθε λογής και κυρίως πολλά γλυκά και δη κουταλιού όπως το μουστοκύδωνο που ακόμη και σήμερα φτιάχνουν».

Δεκαετία του ‘40: Χριστόδουλος Φραγκουδάκης

Επιστροφή όμως και πάλι στη Χώρα της Νάξου… Περίπου τα ίδια χρόνια. Όμως, αυτή τη φορά «τρυπώνουμε» σε ένα πιο εύπορο σπίτι. Σ’ αυτό που λέμε «σπίτι εμπόρου» και οδηγός μας ο Χριστόδουλος Φραγκουδάκης, υιός του Γιάννη Φραγκουδάκη ενός από τους πρώτους χονδρέμπορους της εποχής. «Τι θυμάμαι από εκείνη την εποχή; Ο Μανώλης, η Ρένα και εγώ είμαστε καλλίφωνοι και ο πατέρας, μας έβαζε να λέμε τα κάλαντα στο σπίτι. Χορωδιακά... Τραγουδιστά… Και όλοι οι συγγενείς έρχονταν και μας άκουγαν. Πάντως τα χρόνια δεν ήταν εύκολα. Ξέρεις, τότε το εμπόριο δεν ήταν εύκολο. Με καΐκια οι μετακινήσεις και τα ζώα που εμπορεύονταν ο πατέρας μου ζωντανά τα πήγαινε στην Αθήνα. Αγωνία μεγάλη… Το σπίτι εκείνες τις ημέρες ήταν πάντα καθαρό. Γέμιζε μυρωδιές. Όχι μόνο το σπίτι. Όλη η Χώρα. Οι φούρνοι, είτε του Βαλέττα είτε του Σαντοριναίου ήταν το σημείο αναφοράς. Μυρωδιεεές…. Πανηγύρι κανονικό γίνονταν με τις γυναίκες να κουβαλάνε τις λαμαρίνες με τα γλυκά, τα μελομακάρονα, τους κουραμπιέδες και το φαγητό. Εμείς τότε είχαμε βραστό κοτόπουλο… Αλλά θυμάμαι την αγωνία της μητέρας μου να πετύχουν τα γλυκά και τον πατέρα μου να την πειράζει λέγοντας «μα σου είπα να αγοράσεις γλυκά και όχι να φτιάχνεις». Αλλά, υπήρχε περίπτωση η νοικοκυρά τότε να αγοράσει γλυκά; Τα κάλαντα το βράδυ, την παραμονή με το καράβι, να μας …συνοδεύει. Ακόμη και μπαταρία χρησιμοποιούσαν κά-

8 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

ποιοι, για να είναι πιο εντυπωσιακό το καράβι και να έχουν καλύτερο χαρτζιλίκι. Οι γιορτές πάντως ήταν οικογενειακές. Από το ένα σπίτι στο άλλο. Ελάχιστοι ήταν αυτοί που έβγαιναν σε κάποιο εστιατόριο. Όπως στην ταβέρνα της κυρά Βαγγέλας του Λύκαρη, που είναι σήμερα η πλατεία Μανδηλαρά. Ίσως η καλύτερη ταβέρνα της πόλης. Αρχόντισσα η κυρία Βαγγέλα κρατούσε το μαγαζί μόνη της. Αλλά, στις γιορτές λίγοι πήγαιναν και αυτοί μοναχικοί άνθρωποι. Τα Χριστούγεννα ήταν για τις οικογένειες με τα παιδιά να περιμένουμε πώς και πώς τα δώρα και τα καινούργια ρούχα μας»…

Δεκαετία του ‘50: Ιερέας Κων/νος Λιανός

Αφήνουμε και πάλι τη Χώρα. Αυτή τη φορά πηγαίνουμε στις Εγγαρές. Ένα χωριό, το οποίο εκείνα τα χρόνια ήταν αρκετά πλούσιο και ονομαστό. Χάρη στα νερά που είχε. Αποτέλεσμα; Πλούσια περιβόλια και όλοι σχεδόν οι εύποροι της Χώρας να έχουν κτήματα με σπίτια εκεί. Κάτι σαν τις καλοκαιρινές τους κατοικίες. Άλλωστε η απόσταση είναι μόλις επτά χιλιόμετρα από τη πόλη. Ακόμη και για τη δεκαετία του ‘40 ή του ‘50 η απόσταση ήταν σχετικά μικρή. Οδηγός μας, ο Ιερέας Κωνσταντίνος Λιανός, γιός γεωργού και εμπόρου που έβλεπε τον πατέρα του να δουλεύει σκληρά στα χτήματα για να μπορέσει να ταΐσει την οικογένειά του μέσω των προϊόντων που εμπορεύονταν και δη τα «Μπόλια Εγγαρών» ιδιαίτερα ονομαστά βερίκοκα σε όλη την αγορά της Ελλάδας. Εκείνη την εποχή τα μπόλια έπιαναν ακόμη και 20 δραχμές η οκά όταν το μεροκάματο ήταν στις 8 δραχμές… Όπως μας τονίζει: «οι Εγγαρές τότε ήταν το …εξοχικό της Χώρας. Σήμερα η εικόνα του χωριού είναι διαφορετική. Να σκεφτείς ότι το Δημοτικό σχολείο τότε είχε 70 παιδιά και σήμερα δεν υπάρχει. Χριστούγεννα …. Τα σπίτια καθαρά. Οι νοικοκυρές

μέρες πριν άσπριζαν και καθάριζαν τα πάντα. Εμείς οι μικροί ζούσαμε για το βράδυ της παραμονής. Για τα κάλαντα. Με το φανάρι γυρίζαμε κάθε σπίτι παρέες παρέες. Θυμάμαι ακόμη και τώρα ποιες ήταν οι γιαγιάδες που μας έδιναν ότι είχαν και ποιες έκλειναν τα φώτα για να μην φαίνεται ότι είναι μέσα. Είχαμε και τέτοιες… Μεγάλη αναμονή για το μεσημεριανό φαγητό των Χριστουγέννων. Κόκορας βραστός. Και ξέρεις ποιο είναι το παράξενο; Κάθε οικογένεια στο χωριό εμπορεύονταν γαλοπούλες. Μίνιμουμ 20 είχε κάθε οικογένεια. Αλλά όλοι τρώγαμε κόκορα. Οι γαλοπούλες ήταν είτε για τους εύπορους της Χώρας είτε για την Αθήνα. Και θυμάμαι ότι πηγαίναμε τις γαλοπούλες με τα πόδια στην Χώρα και μάλιστα αρκετές φορές τσακώνονταν μεταξύ τους οι διάνοι. Και στολίζαμε και δέντρο. Οι μικρότεροι ανεβαίναμε στα κυπαρίσσια που είχε πολλά τότε το χωριό και κόβαμε τις φούντες από την κορφή. Και στο σπίτι το στολίζαμε με μπαλόνια ή με φρούτα. Αλλά και με κλαδιά από βερικοκιές. Ένα τουλάχιστον. Για να έχουμε καλή σοδειά. Κάτι που μας είχε πει ο ΠαπάΛάσκαρης, ο ιερέας του χωριού… «για καλό καρπό». Και τι περίμενε ο μικρός τότε Κώστας; «Μα τι άλλο από την καλιστρίνα. Ο πατέρας μου την έβαζε κάτω από το μαξιλάρι το βράδυ της Πρωτοχρονιάς. Και έπιανα τον εαυτό μου να βάζω το χέρι μου όλο το βράδυ κάτω από το μαξιλάρι για να δω τι θα μου έδινε… Όπως βέβαια και τα καινούργια ρούχα. Ακόμη και εσώρουχα» μας λέει γελώντας. Και όπως τονίζει «πηγαίναμε στην εκκλησία στις 4 το πρωί και κοιτάζαμε ο ένας τα ρούχα του άλλου. Να δούμε ποιο είναι πιο καλοραμμένο….».

Αναμνήσεις μίας ζωής. Μίας άλλης πιο ρομαντικής. Ενδεχομένως και πιο σκληρής αλλά σίγουρα ανθρώπινης και ζεστής. Καθότι οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν αυτές που έκαναν τότε τη διαφορά…


α ι ν ό Χρ ! ά λ πολ ε ν η με ρω τ ικ ό

si t e

Τ 22850 22945 | Κ 699 30 60 100 | M naxos@naxostimes.gr

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 9


αφιέρωμα

Νίκος Λεβογιάννης – Φιλόλογος

ήρωες πατρίδας και της πίστης

Δυο Ναξιώτες της

Παλαιότερη φωτογραφία της Μονής Αγίου Ελευθερίου στο Σαγκρί

Καλλίνικος Βαρβατάκης (1760-1820): Ο φωτισμένος μοναχός ιδρυτής του αλληλοδιδακτικού σχολείου Αγίου Ελευθερίου Σαγκρίου (1818-1820) «Επειδή η πατρίς μου υστερείται Ελληνικού σχολείου...αφιερώ επί συστάσει Ελληνικής σχολής το ειρημένον κληρονομικόν μου μοναστήριον [Άγιος Ελευθέριος Σαγκρίου], δια να φοιτώσιν εις αυτό οι των χριστιανών παίδες εκασταχόθεν και να διδάσκωνται».

Μ

ε αφορμή το γεγονός της ανεύρεσης του ιστορικού κειμηλίου της λειψανοθήκης με οστά Αγίων που ανήκε στον εκ Σαγκρίου Νάξου καταγόμενο μοναχό Καλλίνικο Βαρβατάκη και την εναπόθεσή της στη Μονή Αγίου Ελευθερίου Σαγκρίου, δίδεται η ευκαιρία να παρουσιάσουμε την προσωπικότητα και το έργο δυο Ναξίων αγωνιστών

10 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

μοναχών, που θυσιάστηκαν στον ιερό σκοπό του ελληνικού έθνους για την αποτίναξη του ζυγού της τούρκικης σκλαβιάς. Ο Καλλίνικος πέθανε στην Κωνσταντινούπολη το 1820 από τα ταξίδια και τις κακουχίες στον αγώνα του να ιδρύσει σχολείο στο Σαγκρί Νάξου για τον φωτισμό του λαού. Ο Ιωαννίκιος Πορτάρης, ανιψιός από αδερφή του Καλλίνικου, διάκος στο Πατριαρχείο, κατακρεουργήθηκε από τον τουρκικό όχλο στις σφαγές της Πόλης τον Απρίλιο του 1821, όταν απαγχονίστηκε ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄. Ελάχιστο χρέος μνήμης και τιμής στους δυο αυτούς ήρωες της πατρίδας και της πίστης, των οποίων η ζωή και δράση έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία της Νάξου και η μνήμη τους να τιμάται καθώς πρέπει σε ήρωες και μάρτυρες από τις τοπικές εκκλησιαστικές και δημοτικές αρχές.

Ο «φλογερός» ιερομόναχος Ο Καλλίνικος Βαρβατάκης ήταν ένας φλογερός ιερομόναχος που αφιέρωσε τη ζωή και την περιουσία του στις αρχές του 19ου αιώνα στην ιερή προσπάθειά του να ιδρύσει σχολείο στο χωριό του το Σαγκρί Νάξου, σε μια εποχή που σ’ ολόκληρη την κεντρική και ορεινή Νάξο δεν υπήρχε σχολείο, πλην της Σχολής Αγίου Γεωργίου Γρόττας στη Χώρα. Γεννήθηκε στο Σαγκρί Νάξου γύρω στα 1760 και ήταν εγγονός του Μανώλη Βαρβατάκη, ανιψιού του Σεραφείμ Βαρβατάκη συνιδιοκτήτη της Μονής του Αγίου Ελευθερίου στο Σαγκρί. Ο Σεραφείμ Βαρβατάκης με τη διαθήκη του (1763) άφησε τη μεγάλη του περιουσία στους δύο ανιψιούς του Μανώλη και Νικόλαο Βαρβατάκη, με τον όρο, όποιος από τους δύο αποκτήσει γιο και αυτός καρεί μοναχός, να γίνει και ηγούμενος της Μονής. Το 1788 ένας εγγονός του Μανώλη Βαρβατάκη, ο Καλλίνικος εκάρη μοναχός και έτσι υλοποιήθηκε η


επιθυμία Σεραφείμ Βαρβατάκη και ο Καλλίνικος έγινε ηγούμενος της Μονής, τη διαχείριση της οποίας ανέλαβε το 1788 ύστερα από απόφαση του Μητροπολίτη Παροναξίας Νεόφυτου και των κληρικών και προεστών της Δρυμαλίας Νάξου. Το 1798 (Σεπτέμβριος) ο Καλλίνικος Βαρβατάκης αγόρασε από τον εξάδελφό του το μερίδιό του στο μοναστήρι έναντι 1.300 γροσίων και έγινε έτσι κύριος ολόκληρης της Μονής.

Η Σχολή Αγίου Ελευθερίου Σαγκρίου είναι γεγονός Την περίοδο 1815-1816 ο Καλλίνικος επισκεύασε το ερειπωμένο μοναστήρι, με σκοπό να ιδρύσει σχολείο, όπως γράφει: «να αποκαταστήση κοινήν σχολήν προς ωφέλειαν των φιλομαθών». Η Σχολή του Αγίου Ελευθερίου Σαγκρίου ιδρύθηκε το 1816 με σκοπό να μαθαίνει γράμματα στα παιδιά της περιοχής. Ήταν μια περίοδος που στη Νάξο λειτουργεί ένα μόνο ορθόδοξο σχολείο, η Σχολή της Μονής του Αγ. Γεωργίου Γρόττας στη Χώρα. Η υπόλοιπη Νάξος παρέμενε στο σκοτάδι της αμάθειας. Αντίθετα τα καθολικά σχολεία της Χώρας στο κάστρο (Σχολή Ιησουιτών, Σχολή Ουρσουλινών, Σχολή Καπουκίνων) και στα Μονοίτσια της Τραγαίας ασκούσαν προσηλυτισμό στο καθολικό δόγμα των νέων στη Χώρα και τα χωριά. Για την ανακαίνιση του ερειπωμένου μοναστηριού ο Καλλίνικος δαπάνησε όσα χρήματα είχε και επί πλέον δανείστηκε σημαντικά ποσά. Προκειμένου όμως να εξοφλήσει τους δανειστές του και να αντιμετωπίσει τις δυσβάστακτες δαπάνες λειτουργίας του σχολείου, ξεκίνησε περιοδεία ανά τις Μητροπόλεις της ελληνικής επαρχίας, έχοντας μαζί του συστατική επιστολή του Οικουμενικού Πατριάρχη Κυρίλλου. Με το ποσό που συγκέντρωσε, επέστρεψε στο νησί και έθεσε σε εφαρμογή το όνειρό του για την ίδρυση σχολείου στη Μονή. Προσέλαβε ως δάσκαλο τον ιερέα Νικόλαο Καστελάνο, για να διδάσκει δωρεάν, όχι μόνο τα παιδιά των ντόπιων, αλλά και νέους από τα γύρω χωριά. Ο μισθός του δασκάλου συμφωνήθηκε να είναι 600 γρόσια ανά τρίμηνο τον πρώτο χρόνο και εάν συγκεντρωθούν και άλλες προσφορές θα αυξηθεί την επόμενη χρονιά. Τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του (1816), το σχολείο συγκέντρωσε περίπου σαράντα μαθητές αριθμός μεγάλος για την εποχή. Ο Καλλίνικος απευθύνθηκε στον ηγεμόνα της Βλαχίας Αλ. Σούτσο υπενθυμίζοντας του τις υποσχέσεις του, όταν ήταν δραγομάνος του στόλου και εφοδιασμένος με συστατικό γράμμα του Γρηγορίου Ε΄ και των προκρίτων της Νάξου περιοδεύει πάλι στην ελληνική επαρχία ζητώντας ενίσχυση για τη Σχολή. Το 1817 ταξιδεύει στη Σμύρνη, στην οποία, όπως και στην ευρύτερη περιοχή (Βουρλά κ.α.) υπήρχαν πολλοί Ναξιώτες δραστήριοι και εύποροι. Μητροπολίτης Σμύρνης είναι την περίοδο αυτή ο Ναξιώτης, (από την Κωμιακή) Άνθιμος Χωριανόπουλος.

) στο Σαγκρί Η Μονή Αγίου Ελευθερίου (άλλοτε Σχολή της Νάξου

Ο Καλλίνικος τον επισκέφτηκε ζητώντας τη βοήθεια του. Στo Σιγίλλιο του Οικουμενικού Πατριάρχη Κυρίλλου τον Μάρτιο του 1817 «περί της εν τη νήσω Νάξω μονής του αγίου ιερομάρτυρος Ελευθερίου» γίνεται αναφορά στην προσπάθεια του Καλλίνικου Βαρβατάκη να ιδρύσει σχολείο στο Σαγκρί και στη συνάντηση και τη συνεργασία του Καλλίνικου με το Ναξιώτη Μητροπολίτη Σμύρνης. Ο Καλλίνικος Βαρβατάκης που ήταν πλέον μεγάλος στην ηλικία, δεν ήθελε να διακόψει η Σχολή τη λειτουργία της μετά το θάνατό του. Για τον λόγο αυτό και με τη βοήθεια του Ναξιώτη Μητροπολίτη Σμύρνης Άνθιμου έπεισε τους βουτσάδες της Σμύρνης (Ναξιώτες οι περισσότεροι) να αναλάβουν την κηδεμονία του σχολείου. Εκείνοι ανταποκρίθηκαν και στις 22 Μαρτίου 1819 το σινάφι τους (σωματείο) συντάσσει έγγραφο βεβαιωμένο και από τον Μητροπολίτη Άνθιμο, με το οποίο αποδέχεται την κηδεμονία της Σχολής του Αγ. Ελευθερίου στο Σαγκρί Νάξου. Μετά από αυτό ο Καλλίνικος συνέταξε τη διαθήκη του, με την οποία άφηνε το μοναστήρι και την υπόλοιπη περιουσία του στη σχολή, διασφαλίζοντας έτσι με τους αναγκαίους πόρους την απρόσκοπτη λειτουργία της. Ο Καλλίνικος όμως, αν και γέροντας, δεν θα πάψει να τρέχει παντού για να συγκεντρώνει ενισχύσεις για τη Σχολή. Η φήμη του θα φθάσει μέχρι την Ευρώπη, ως τη Βιέννη όπου στην εφημερίδα «Λόγιος Ερμής» της ελληνικής παροικίας θα δημοσιευτεί το 1818 άρθρο μακροσκελές για τον αγώνα του να ιδρύσει σχολείο στο χωριό του. Παράλληλα δεν σταματά να επικοινωνεί με τον εξάδελφό του παπά Απόστολο Πορτάρη για να δίνει οδηγίες και να πληροφορείται για τη λειτουργία του και την πρόοδο των μαθητών. Στέλνει χρήματα για την πληρωμή του δασκάλου, βιβλία, γράφει παιδαγωγικές συμβουλές, όπως τρόπους συμπεριφοράς του δασκάλου στα παιδιά και ζητεί τακτική ενημέρωση.

«Έσβησε» μαζί με τον Καλλίνικο Ο Καλλίνικος Βαρβατάκης πέθανε στις 5 Μαΐου 1820 στην Κωνσταντινούπολη στο σπίτι του Χιώτη γιατρού Ιω. Βλαστού στο Πέραν, που έμενε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Εκεί έμειναν και τα λιγοστά υπάρχοντά του μαζί και η λειψανοθήκη του με οστά 13 Αγίων. Μόλις οι βουτσάδες της Σμύρνης πληροφορήθηκαν το θάνατο του, έστειλαν επιστολή στον μητροπολίτη Άνθιμο Χωριανόπουλο, με την οποία παραιτούνταν από την επιτροπεία του σχολείου, το οποίο δυστυχώς έκλεισε και το μοναστήρι περιήλθε στους κληρονόμους του. Ο φλογερός καλόγερος έσπειρε όμως τον σπόρο της παιδείας στον τόπο του και λίγα χρόνια αργότερα ένας άλλος φλογερός μοναχός ο Δωρόθεος Τζώτης, ηγούμενος της Μονής Φανερωμένης, θα συνεχίσει το θεάρεστο έργο του και μαζί με το σχολείο της Αγίας Κυριακής στη Χώρα θα ιδρύσει και το σχολείο των Ακαδήμων στη Δρυμαλία.

Ο άγνωστος «οσιομάρτυρας» της Νάξου Ιωαννίκιος Πορτάρης 1770-1821: αρχιδιάκονος ή αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σφαγιάστηκε απ’ τους Τούρκους στο Φανάρι της Πόλης τις ημέρες που απαγχονίστηκε ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ τον Απρίλη του 1821 Ο Ιωαννίκιος Πορτάρης γεννήθηκε στο Σαγκρί Νάξου γύρω στα 1770 και σφαγιάστηκε από τους Τούρκους στην Κωνσταντινούπολη τον Μάιο του 1821. Ήταν γιος του ιερέα Απόστολου Πορτάρη και της Καλλίτζας Βαρβατάκη, αδελφής του φωτισμένου μοναχού Καλλίνικου Βαρβατάκη. Ο Ιωαννίκιος με την προτροπή του Καλλίνικου, αλλά και του πατέρα του, έφυγε στη Σμύρνη όπου εκάρη μοναχός και τέθηκε υπό την προστασία, του τότε μητροπολίτη Σμύρνης Γρηγορίου, του μετέπειτα Οικουμενικού Πατριάρχη. Κατά την τρίτη Πατριαρχεία του

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 11


Ο Ιερός Ναός στη Μονή του Αγίου Ελευθερίου Σαγκρίου

Μια από τις αίθουσες διδασκαλίας (ανακαινισμένη)

Η Ιερή Λειψανοθήκη που επέστρεψε στη Νάξο μετά από 200 χρόνια

12 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

Γρηγορίου του Ε΄ (1818-1821) ο διάκος Ιωαννίκιος βρισκόταν στο Πατριαρχείο κοντά στον Γρηγόριο και έφθασε στο αξίωμα του αρχιδιάκονου, κατ’ άλλους του αρχιμανδρίτη. Παρέμεινε δίπλα στον Πατριάρχη μέχρι τον απαγχονισμό του στις 10.4.1821. Στους διωγμούς που ακολούθησαν στην Κωνσταντινούπολη στο διάστημα Απριλίου-Μαΐου 1821 συνελήφθησαν και σφαγιάστηκαν πολλοί αρχιερείς και απλοί κληρικοί του Πατριαρχείου. Μεταξύ αυτών ήταν ο διάκος Ιωαννίκιος Πορτάρης, ο οποίος θανατώθηκε από τους Τούρκους δι’ απαγχονισμού. Τα ονόματα των απλών κληρικών που σφαγιάστηκαν δεν διασώζονται από γραπτές πηγές. Κάποιων τα ονόματα έχουν εντοπιστεί σε ενθυμήσεις πάνω σε εκκλησιαστικά βιβλία. Ο μικρότερος αδελφός του, Νικόλαος, έφυγε κι αυτός στην Κωνσταντινούπολη όπου χειροτονήθηκε κληρικός και επέστρεψε στο Σαγκρί όπου υπηρέτησε ως ιερέας την ενορία μέχρι τα βαθειά γεράματά του. Το κειμήλιο της λειψανοθήκης – «θησαυρός της Ορθοδοξίας» όπως έγραψαν έγκυρα εκκλησιαστικά περιοδικά Από τον Οκτώβριο 2011 στον ενοριακό ναό της Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού Αττικής δωρίθηκε ένα μοναδικό ιστορικό κειμήλιο που έχει σχέση με την εκκλησιαστική ιστορία της Νάξου, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαμε μέχρι τότε. Ο φιλόλογος και Θεολόγος Μανώλης Τρανούδης από το Σαγκρί και εγώ πληροφορηθήκαμε το γεγονός από φίλους μας στον Χολαργό, επικοινωνήσαμε αμέσως με τον προϊστάμενο του ναού αρχιμανδρίτη Συμεών Βενετσιάνο και επισκεφθήκαμε το ναό, όπου ο αρχιμανδρίτης μας παρουσίασε το ιστορικό αυτό κειμήλιο, μας αφηγήθηκε τα σχετικά με τη δωρεά του στο ναό και μας έφερε σε επαφή με τη δωρήτρια. Τον Φεβρουάριο 2012 με ανακοινώσεις μας στα ναξιακά μέσα ενημέρωσης, αποκαλύψαμε για πρώτη φορά το γεγονός και δημοσιεύσαμε φωτογραφίες του κειμηλίου. Πρόκειται για μια λειψανοθήκη με οστά 13 Αγίων, που, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ναού, περιέχει Λείψανα των Αγίων: Γεωργίου, Χαραλάμπους, Παντελεήμονος, Ελευθερίου, Θεοδώρου, Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Παρασκευής, Βαρβάρας, Κυριακής κ.α.). Αυτά τα λείψανα, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη συστατική για τον Καλλίνικο επιστολή του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ το 1816, έφερε μαζί του ο αγωνιστής εκείνος μοναχός στις περιοδείες του στις χριστιανικές επαρχίες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, στην προσπάθειά του να συγκεντρώσει χρήματα για τις δαπάνες λειτουργίας του σχολείου του Αγ. Ελευθερίου Σαγκρίου Νάξου. Η λειψανοθήκη του Καλλίνικου Βαρβατάκη είναι ένα μικρό ορθογώνιο ξύλινο καλαίσθητο κιβώτιο με ζωγραφισμένες στο εσωτερικό του τις μορφές των Αγίων, τα οστά των οποίων περιέχει κάτω από ασημένιο κάλυμμα. Το όνομα του Καλλίνικου, η χρονολογία 1817 και η Μονή Αγ. Ελευθερίου Σαγκρίου αναγράφονται κάτω από τις αγιογραφίες και πάνω στο ασημένιο κάλυμμα.

Η λειψανοθήκη αυτή δωρίθηκε στο ναό της Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού το φθινόπωρο 2011 από Χιώτικη οικογένεια, που κατοικεί μόνιμα στον Χολαργό. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας έδωσε η δωρήτρια, αλλά και ο Προϊστάμενος του ναού, η λειψανοθήκη αυτή ήταν πατρογονικό κειμήλιο, κληρονομημένο από τη μητέρα της, που έζησε στη Χίο και φυλασσόταν σε μεγάλο ξύλινο κιβώτιο σφραγισμένο. Η δωρήτρια το έφερε μαζί της στην Αθήνα όταν εγκαταστάθηκαν μόνιμα στον Χολαργό, χωρίς ποτέ να το ανοίξει. Ήταν όμως σε γνώση της ότι αυτό περιείχε οστά Αγίων, αλλά αγνοούσε παντελώς την ύπαρξη και προέλευση της λειψανοθήκης. Πώς όμως και από πού βρέθηκε αυτό το κειμήλιο στη Χίο και στην κατοχή της δωρήτριας δεν μπόρεσε η ίδια να μας διαφωτίσει. Υποθέτει ότι ίσως το είχε φέρει στη Χίο μια αδελφή της μητέρας της που είχε ζήσει πολλά χρόνια στη Ρωσία. Είναι γνωστό όμως ότι ο Καλλίνικος Βαρβατάκης πέθανε το 1820 στην Κωνσταντινούπολη, όπου διέμενε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Είναι επίσης γνωστό ότι στην Πόλη (στη συνοικία του Πέραν) ο Καλλίνικος έμενε ως φιλοξενούμενος στο σπίτι του γιατρού Ιωάννη Βλαστού, ο οποίος καταγόταν από τη Χίο. Στο σπίτι αυτό πέθανε ο Καλλίνικος και συνεπώς η λειψανοθήκη και τα λιγοστά προσωπικά του αντικείμενα έμειναν στα χέρια της οικογένειας Βλαστού. Κάποιοι απόγονοι αυτής της οικογένειας, που επέστρεψαν στη Χίο, μετέφεραν εκεί και το πολύτιμο κειμήλιο και από γενιά σε γενιά διασώθηκε στα χέρια της οικογένειας Μιχαηλίδη, που τη δώρισε στο ναό της Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού.

Βιβλιογραφία • Ν. Κεφαλληνιάδης: Το μοναστήρι του Αγ. Ελευθερίου στο Σαγκρί», έκδοση Συλλόγου Σαγκριωτών Νάξου 1978 • Ν. Λεβογιάννης: Νεότερη Ιστορία της Νάξου τ, Β΄ • Εφημερίδα: «Ερμής ο Λόγιος» 1818, εν Βιένη της Αούστριας • Ιστορία του Ελληνικού Έθνους • Β. Σοφικίτης: Ιωαννίκιος Πορτάρης μάρτυρας της ελληνικής ελευθερίας, Ναξιακά τχ. 15(53) 2004 • Άρθρο των φιλολόγων Ν. Λεβογιάννη και Μανώλη Τρανούδη στο περιοδικό Ναξιακά Γράμματα τ. 4 Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2012

Το εσωτερικό της Μονής, άλλοτε Σχολή της Νάξου


Events & Catering Εκλεπτυσμένες γεύσεις

Φέτος οι γιορτές

είναι πιο γλυκιές από ποτέ!

Μαγικές, πρωτότυπες προτάσεις με “γλυκά” σπιτάκια, γευστικούς κορμούς και τούρτες κουραμπιέδες, σοκολατένια μελομακάρονα και δεκάδες άλλα γιορτινά και όχι μόνο γλυκίσματα!

Επικοινωνήστε μαζί μας και ζητήστε τις απόψεις μας για όλες τις γλυκιές και σημαντικές στιγμές της ζωής σας...

[22850 24236]

εργαστήριο γλυκών γεύσεων oργάνωση δεξιώσεων γάμος - βάπτιση Χειμωνιάτικες δεξιώσεις, πάρτι και κάθε είδους εκδήλωση!

Χώρα Νάξου (έναντι Εθνικής τράπεζας) • Τηλ.: 22850 27530 Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 13


γαστρονομία

Πόπη Αλιμπέρτη

Μία

Είναι δύσκολο να εξηγήσεις γιατί μερικά φαγητά έχουν το χάρισμα και απλά τα ερωτεύεται ολόκληρος ο πλανήτης! Ένα από αυτά είναι φυσικά και η πίτσα! Ιταλικής καταγωγής, έχει υιοθετηθεί από όλο τον κόσμο αφού πρόκειται για … μεγάλη εφεύρεση.

πίτσα από τη...

Νάξο!

ναι πως ς πίτσας εί τη ύ το α γάλο συνδυασμένο ο πρώτο με είναι ψωμί ς τη η σ ά β με σάλτσα ουσιασ τικά η χεδόν πάν τα σ ι α κ ι νε ώ λι όταν ί που “ψωμοτύρι” πάν τα με τυρ τό ισ ρ χω ξε Αυτό το ρακτηρισ τικά ν τομάτας… λητικό και χα κ υμε ο ρ π ο σ τό ι τη μαγιά, τη τη βλέπεις, ς θα τη φτιάξο ώ εν Π δ ν α ψήνε ται βγάζε ι χ λιαρό νερό, α κ το η ε μ μ ό υ κ α ζο ά η υ β ο ι το αλεύρι κα α, π Σ’ ένα μπολ σούπας, από χ νουν πίτσα οικείο άρωμ ς ά τι τη φ ές ω λι ρ ύ τα υ ιγ . Τον κο άπου τρ υμε ένα χυλό ζάχαρη και 6 . νο χ τα ά ξέρεις ότι κ ω τι θ φ ρ ι α νό κ α π ζυγίσει ίγει... ανε 15 λεπτά, για νοδευτικό που έχουμε όρεξη σου ανο πετσέτα για ι ιδανικό συ α ή κ ρ α d θ o α κ fo ε ν rt μ ώ ρίχ νουμε mfo λητικ σκεπάζουμε ε μια λεκάνη Σ Αγαπημένο co . συνοδεία αθ ά γι ς α ιά μ δ η α ρ εί β υλικά ιηθ τικης τα υπόλοιπα να ενεργοπο ει σε όλους! λα ό έσ μιας παρεΐσ ρ ι, α ρ α ύ σ λε ίτ α π μισό ταινιών, η λίγο - λίγο το ήγορα σ το τη μαγιά, το γε γονότων ή ε ρίχ νον τας μ εύκολα και γρ υ ε νο μ υ ώ μ ξο ά ζυ ν τι ι φ η που να τη ς ότα της ζύμης κα γίνει μια ζύμ ροπρόσωπου Μπορούμε να να π σ υ α ο ι π σ ζε ώ γά ι, β ουμε ύρ τα μας υς. υπόλοιπο αλε με να προσθέσ λο ύ ο γά ρ ε σπίτι και πάν ο μ π ή (Μ ς . ύ ια ο ρ τα χέ έπτες, μικρ ύμε να φέρουμε την μην κολ λάει σ έχουμε επισκ ν που μπορο λεύρι). Μετα ώ α κ ο λι ρ υ τε ί ο γό μ λι σ α ε νουμε για υνδυ ή να βάλουμ και τη ζυμώ Άπειροι οι σ ς ία σ γα ερ ο γκ ασ τική πίτσα... f της ζύμη σ τον πά μη απαλή, ελ ζύ ευμένο che φτιάξουμε μια ια β μ α ι ρ β νε γί το σ τε να ν τήσαμε ανήσου 5 - 7 λεπτά, ώ Εμείς συνα δων – Δωδεκ λά κ υ Κ ν ω ς . ίρ τι λα, την πό μαγε και εύπλασ τη μη σε μπά σε μερικές α Λέσχης Αρχι ζύ ω έδ τη ς α μ ε ς μ υ ίο ύο ίτι με με ο οπ ο Έπειτα μαζε ξουμε σ το σπ τη σκεπάζου ά τι , φ Στέ λιο Κορρέ, νη ά να κ α λε γι , σ τη ν ταγές του ύλα, για μία ξαναβάζουμε πολύτιμες συ πτή κουβερτο τα γούσ τα! λε λα ια ό μ ι α α γι κ α ες τα σ έτ πίτ ρώ λασιασ τεί καθαρή πετσ βασικά και π ς, μέχρι να διπ πεν τανόσ τιμες ο τα έρ ό μ π τό α σ ν ζε ό ε ό ,σ ε σε 2 υμε λοιπ υμε το ιδανικ τη χωρίζουμ ώρα περίπου , ξο η ά μ τι Ας ξεκινήσο φ ζύ η να α ει β γι ύ ανέ συν ταγή, σε όγκο. Αφο από όλα με τη ίτσες! π ες μ τι σ νό ιαμέτρου πιο κομμάτια. άκια πίτσας δ ψ ζυμάρι για τις τα ο ύ δ ά ρ φ ζύμης, ελα Λαδώνουμε κάθε κομμάτι το ε μ υ ο ίγ και αι ανο τούμε χ τύλων μας α 30 - 35 εκ. κ δ ν Τι θα χρειασ τω ες τις άκρ ι σκ ληρό μη να είναι πιέζον τας με 500 γρ. αλεύρ υ ταψιού, η ζύ το ς ο ίλ χε το σ ό νερό φρον τίζον τας 300 γρ. χ λιαρ . η έν μ ανασηκω 30 γρ. μαγιά όλες τις εύει σχεδόν δ 1 κ.γ. ζάχαρη νο υ σ ς τα ά κτική! τομ δο Η σάλτσα ν απλά, καταπλη ι 80 γρ. ελαιόλα να εί α σ λτ ά ησ πίτσες… Αυτή 2 κ.γ. αλάτι ό) κ τι κ ν! υ ναψ Δοκιμάσ τε τη 70 γρ. σόδα (α αιτικά) ερ ο ρ (π νη α ίγ τριμμένη ρ

Τ

Η ζύμη για την πίτσα, διατηρείται στο ψυγείο για τρεις μέρες καλυμμένη με μεμβράνη, ή για δύο μήνες στην κατάψυξη.

Τι θα χρειαστούμε 250 γρ. ντομάτα πε λτέ 100 γρ. κονσέρβα κονκασέ ντομάτας (με ολόκληρα κομμάτια) ή ψιλοκομμένη φρ έσκια ντομάτα) 100 γρ. ελαιόλαδο 1/2 κ.γ. αλάτι 1/2 κ.γ. ζάχαρη 1/2 κ.γ. φρέσκο βασιλικό 1/2 κ.γ. ρίγανη 1/2 κ.γ. πιπέρι λίγο σκόρδο (προαιρε τικά) Πώς τη φτιάχ νουμε Σε ένα μπολ ρίχ νουμε το κονκασέ ντομάτας και με ένα πιρούνι «σπάμε» τα με γάλα κομμάτια. Καλό είναι να αφήσουμε κάποια γιατί είναι ωραίο όταν τρώμε την πίτσα μας να αισθανόμ ασ τε που και που την ντομάτα.

Προσθέτουμε μέσα στο μπ ολ όλα τα άλ λα υλικά και ανακατεύουμε. Διατηρούμε στο ψυγείο για 2-3 μέρες σκεπασμένη με μεμβράνη και τη χρησιμ οποιούμε όταν θέλουμε στην πίτσα μας. (Μπορο ύμε αν θέλουμε να τη βάλουμε στην κατσαρόλα κα ι να πάρει 2-3 βράσεις).


Ας δούμε όμως τώρα και μερικούς συνδυασμούς υλικών και να …απογειωθούμε στη γεύση τους! Ναξιώτικη (1) Τι θα χρειαστούμε σάλτσα ντομάτας 300 γρ. γραβιέρα Νάξου 4-5 φέτες ζαμπόνι Απεραθίτικο 3-4 φρέσκα τοματίνια Πώς θα τη φτιάξουμε Πάνω στη ζύμη απλώνουμε τη ντομάτα και στη συνέχεια χοντροτριμμένη τη Ναξιώτικη γραβιέρα. Από πάνω λεπτές φέτες από Απεραθίτικο ζαμπόνι και τέλος τα τοματίνια κομμένα στα τέσσερα.

Ναξιώτικη (2) Τι θα χρειαστούμε 1 1/2 φλ. γραβιέρα Νάξου 200 γρ. παρμεζάνα (reggiano) 2 πατάτες Νάξου (βρασμένες) 100 ml φυτική κρέμα γάλακτος

Πώς θα τη φτιάξουμε Απλώνουμε στη ζύμη χοντροτριμμένα τα τυριά κι από πάνω τοποθετούμε τις πατάτες κομμένες σε στρογγυλές φέτες. Τέλος περιχύνουμε με την κρέμα γάλακτος

Χωριάτικη Τι θα χρειαστούμε σάλτσα ντομάτας 1 1/2 φλ. τυρί μοτσαρέλα 2 -3 χωριάτικα λουκάνικα 1/2 πράσινη πιπερά 1/2 κόκκινη πιπεριά

Πίτσα με λαχανικά Τι θα χρειαστούμε σάλτσα 1 1/2 φλ. γραβιέρα Νάξου λίγα φύλλα ρόκας μανιτάρια 1 ντομάτα 1 πιπεριά κολοκυθάκια (τηγανισμένα ελαφρά) μελιτζάνες (τηγανισμένες ελαφρά)

Πώς θα τη φτιάξουμε Απλώνουμε τη σάλτσα στη ζύμη και από πάνω τη μοτσαρέλα, το χωριάτικο λουκάνικο κομμένο στρογγυλές φετούλες και τέλος τις πιπεριές κομμένες σε ροδέλες

Πώς θα τη φτιάξουμε Πάνω στη ζύμη, απλώνουμε τη σάλτσα ντομάτας κι από πάνω τα κολοκυθάκια και τις μελιτζάνες. Στη συνέχεια πασπαλίζουμε με μπόλικη χοντροτριμμένη γραβιέρα, πάνω από την οποία βάζουμε τα μανιτάρια, την πιπεριά και την ντομάτα (κομμένες ροδέλες). Αφού την ψήσουμε ρίχνουμε, σερβίρουμε γαρνίροντας με χοντροκομμένη ρόκα.

Παραδοσιακή

Πίτσα με κοτόπουλο

Τι θα χρειαστούμε 100 γρ. πάστα ελιάς 300 γρ. φέτα 1 πιπεριά λίγα μανιτάρια (κομμένα) 3-4 τοματίνια 4-5 ελιές

Τι θα χρειαστούμε 1 1/2 φλ. Κοτόπουλο ψαχνό (βρασμένο ή περασμένο από το τηγάνι) 1 φλ. τυρί τσένταρ 4-5 φέτες μπέϊκον μανιτάρια 100 ml φυτική κρέμα γάλακτος

Πώς θα τη φτιάξουμε Στρώνουμε πάνω στη ζύμη την πάστα ελιάς κι από πάνω βάζουμε τη φέτα, τα μανιτάρια, την πιπεριά (κομμένη ροδέλες), τα τοματίνια (κομμένα στα τέσσερα) και τις ελιές (καθαρισμένες από το κουκούτσι και κομμένες ροδελίτσες).

Πώς θα τη φτιάξουμε Βάζουμε το κοτόπουλο κομμένο φέτες πάνω στη ζύμη κι από πάνω πασπαλίζουμε χοντροτριμμένο το τυρί τσένταρ. Στη συνέχεια βάζουμε τα μανιτάρια και το μπέϊκον και τέλος περιχύνουμε με την κρέμα γάλακτος.

Σπανακόπιτσα Τι θα χρειαστούμε 200 γρ. φρεσκοπλυμένο σπανάκι 300 γρ. φέτα 4 αυγά τηγανητά (μάτια) 4-5 φέτες ψιλοκομμένο μπέϊκον 100 ml κρέμα γάλακτος Πώς θα τη φτιάξουμε Πάνω στη ζύμη βάζουμε το σπανάκι (αφού το έχουμε περάσει λίγο από το τηγάνι) κι από πάνω τη φέτα. Συνεχίζουμε με τα τηγανητά αυγά, πάνω από τα οποία βάζουμε ψιλοκομμένο το μπέϊκον. Τέλος περιχύνουμε με την κρέμα γάλακτος.

Σκεπαστή (special Κορρέ) Τι θα χρειαστούμε σάλτσα ντομάτας 300 γρ. γραβιέρα Νάξου 150 γρ. φέτα τηγανιά χοιρινή 1 ντομάτα 1 πιπεριά Πώς θα τη φτιάξουμε Πάνω στη μισή ζύμη απλώνουμε τη σάλτσα, τη γραβιέρα, τη φέτα, την τηγανιά και από πάνω βάζουμε την ντομάτα και την πιπεριά κομμένες ροδέλες. Έπειτα, σηκώνουμε το υπόλοιπο μισό φύλλο, το διπλώνουμε πάνω στο άλλο μισό και καλύπτουμε τη γέμιση. Βρέχουμε και πατάμε τις άκρες με ένα πιρούνι να κλείσουν καλά οι άκρες.

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 15


παράδοση

Μαρία Καλτσά Φιλόλογος, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος Λαογραφίας

Α πε ρ α θ

ί τ ι κο

ζα μ

πό

νι

Τα Χοιροσφάγια των Χριστουγέννων στη Νάξο

«

Τα τελευταία χρόνια στη Νάξο αναβιώνουμε τα Χοιροσφάγια της Αποκριάς ενώ έχουμε ξεχάσει σχεδόν τελείως τα Χοιροσφάγια των Χριστουγέννων, ένα έθιμο που ενώ χάνεται στα βάθη των αιώνων, ατόνησε.

« Τ

ο μήνα Δεκέμβριο, που προέρχεται από το λατινικό decem καθώς ήταν δέκατος στη σειρά, οι αρχαίοι λαοί γιόρταζαν με διάφορα τελετουργικά έθιμα το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως, δηλαδή τον περιορισμό της νύχτας και το μεγάλωμα της ημέρας. Ας μην ξεχνάμε ότι τα Χριστούγεννα έχουμε την πιο μεγάλη νύχτα του έτους. Δεν είναι τυχαίο που οι χριστιανοί τοποθέτησαν τη γέννηση του Χριστού το μήνα αυτό αφού και οι αρχαίοι λάτρευαν τον ήλιο ως φωτοδότη. Οι αρχαίοι Πέρσες γιόρταζαν τη γέννηση του Μίθρα, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι του Όσιρη και οι αρχαίοι Έλληνες του Ηρακλή. Οι Ρωμαίοι το Δεκέμβριο γιόρταζαν τα Βρουμάλια (24 Δεκεμβρίου έως 17 Ιανουαρίου) κατά τα οποία θυσίαζαν στον Κρόνο και τη θεά Δήμητρα χοίρους. Επίσης στα Σατουρνάλια (17-25 Δεκεμβρίου), τα οποία τελούνταν το Χειμώνα και είχαν αποκριάτικο χαρακτήρα (διασκέδαση, μέθη, μασκάρεμα) θυσίαζαν και έτρωγαν χοίρους.

16 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

Έθιμα… “διαβατήρια” Οι γιορτές του Δωδεκαημέρου που αποτελούν συνέχεια των αρχαιοελληνικών και ρωμαϊκών γιορτών, οι οποίες έφτασαν σε μας μέσω της βυζαντινής παράδοσης, σχετίζονται με τις χειμερινές τροπές του ήλιου (χειμερινό ηλιοστάσιο: 22 Δεκέμβρη). Πρόκειται για «διαβατήρια» έθιμα που περιλαμβάνουν θυσίες, μαντείες και άλλα τελετουργικά δρώμενα. Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Δ. Λουκάτος διαβατήρια έθιμα είναι αυτά που ακολουθούμε με παραδοσιακό τρόπο για να περάσουμε με καλούς οιωνούς από τη μία κατάσταση στην άλλη, να εκβιάσουμε την τύχη (μαγικά) ή να παρακαλέσουμε το θείο (θρησκευτικά) να ευλογήσει τη νέα περίοδο. Τα Χοιροσφάγια αποτελούν ένα τέτοιο ευετηριακό έθιμο που θα φέρει την καλοχρονιά. Οι χοιροθυσίες στους αρχαίους θεούς απέβλεπαν στην ευφορία των καρπών της γης. Η «θυσία» των χοίρων στα νεότερα χρόνια αποσκοπεί στην εξασφάλιση της καλής σοδειάς. Σύμφωνα με τους εθνολόγους, ο χοίρος πιθανότατα ενσαρκώνει το βλαστικό και γονιμικό δαίμονα καθώς καταστρέφει τη βλάστηση και συγχρόνως χαρακτηρίζεται από πολυτοκία. Η απήχηση των αρχαίων καθαρτήριων και εξιλαστήριων θυσιών στα Νεοελληνικά Χοιροσφάγια είναι φανερή.

Τα χοιροσφάγια στη Νάξο Στη Νάξο τα παλιότερα χρόνια κάθε οικογένεια έτρεφε γουρούνι. Ορισμένες οικογένειες έτρεφαν δύο γουρούνια, εκ των οποίων το ένα το έσφαζαν παραμονές Χριστουγέννων και το άλλο τις Απόκριες. Η εκτροφή των χοίρων ήταν σημαντική καθώς εξασφάλιζε κρέας και λίπος για όλο το χρόνο. Στις προετοιμασίες για τον εορτασμό των Χριστουγέννων που περιελάμβαναν ασβεστώματα, καθαριότητα, παρασκευή γλυκισμάτων κ.λπ. εντάσσεται και η σφαγή του χοίρου. Μαζεύονταν παρέες σε σπίτια και οι άνδρες αναλάμβαναν τη σφαγή με μαυρομάνικο μαχαίρι. Το χοιρινό καταναλωνόταν από τη μέρα των Χριστουγέννων και ύστερα, ενώ η σφαγή πραγματοποιούνταν τις παραμονές και κρέμαγαν το σφαχτό ώστε να σιτέψει το κρέας. Το σφάξιμο ήταν έργο του αρχηγού της οικογένειας, ο οποίος χάραζε το σημείο του σταυρού στο λαιμό του ζώου πριν το σφάξει. Πριν τα Χριστούγεννα έτρωγαν διάφορα νηστίσιμα εδέσματα, όπως φασολάδα και έτσι το χοιρινό κρέας αποτελούσε ένα εξαιρετικό φαγητό, το οποίο δεν γεύονταν συχνά οι άνθρωποι παλιότερα καθώς δεν υπήρχαν και ψυγεία για να το συντηρήσουν. Η νηστεία, σε συνδυασμό με τη μικρή κατανάλωση χοιρινού αλλά και κρέατος


ή

ακ

ηρ

ει τ υ νο

Το χοιρινό ως μεζές σ

ινό

νο

ό

έδεσμα κυρίως σε σούπα. Τα παλιότερα χρόνια στα χωριά, ούτως ή άλλως, εκτρέφανε όρνιθες και τις κατανάλωναν το Δωδεκαήμερο. Συχνά όταν κάποιοι δεν είχαν χοιρινό κρέας δανείζονταν από αυτούς που έσφαζαν τα Χριστούγεννα και τους το έδιναν πίσω όταν έσφαζαν και αυτοί τις Απόκριες ή κάποια άλλη εποχή του έτους. Έτσι τα οικόσιτα γουρούνια αποτελούσαν για όλα τα σπίτια σημαντική πηγή φαγητού άλλα και άλλων υλικών (ακόμα και σαπούνια έφτιαχναν από λίπος χοιρινού) και η σφαγή τους αποτελούσε ένα γεγονός με τελετουργικό εθιμικό χαρακτήρα που εντασσόταν σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο. Σήμερα ελάχιστοι από τους παλιούς θυμούνται τα Χριστουγεννιάτικα Χοιροσφάγια της Νάξου ενώ οι νεότεροι δεν τα γνωρίζουν καν. Τα Χοιροσφάγια αναβιώνουν στο νησί τις Απόκριες με πανηγυρικό χαρακτήρα ενώ τα Χριστούγεννα το μόνο απομεινάρι του παλιού διαβατηρίου εθίμου είναι ότι ακόμα και σήμερα οι Νάξιοι προτιμούν χοιρινό αντί οποιουδήποτε άλλου κρέατος για το χριστουγεννιάτικο γιορτινό τραπέζι. Ευχαριστούμε τους πληροφοριοδότες μας: Ειρήνη Μαργαρίτου (Ατζεμορήνη), Αντώνη Λιόφαγο (Καρα-

ι ρι ν

Η κατανάλωση γαλοπούλας τα Χριστούγεννα είναι πολύ νεώτερη σε ηλικία καθώς το πουλερικό αυτό ήρθε στην Ευρώπη από το Μεξικό μετά το 1520. Στη Νάξο η γαλοπούλα δεν έχει αντικαταστήσει το χοιρινό κρέας που καταναλώνεται τα Χριστούγεννα ενώ το κοτόπουλο συνεχίζει να αποτελεί χειμωνιάτικο

ύρ

ε χο

Ένα ξεχασμένο έθιμο

στ

ο οφ

Πι ά τ α μ

Στα χωριά ο σφαγμένος χοίρος βρέχονταν με βραστό νερό ώστε να μπορούν να τον ξυρίσουν ολόκληρο με μαχαίρια. Αφαιρούσαν τα εντόσθια αρχικά, με τα οποία έφτιαχναν νόστιμους μεζέδες. Από το χοίρο έφτιαχναν λουκάνικα, ζαμπόνι (παστό χοιρινό), γλινερό (βραστό χοιρινό σε κομμάτια, διατηρημένο σε λίπος μέσα σε κιούπι) και γενικά χρησιμοποιούσαν διάφορα κομμάτια για μαγείρεμα. Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο. Ακόμα και τα έντερα του χοιρινού τα χρησιμοποιούσαν για να κάνουν γεμιστές λιχουδιές και γαρδουμπάκια. Το μαγείρεμα του χοίρου ποικίλει από μέρος σε μέρος του νησιού. Φημισμένο είναι το Απεραθίτικο ρόστο (κοκκινιστό ψητό κατσαρόλας με μπόλικο σκόρδο και πιπέρι) που σε κάποιες περιπτώσεις σε άλλα χωριά μαγειρεύεται και χωρίς σάλτσα, το σεληνάτο χοιρινό ή το χοιρινό με προβάτσες (είδος χόρτου) ή χοιρινό με άλλα χόρτα. Σε κάποια μέρη με το χοιρινό κάνουν ακόμα και σούπα ενώ το χρησιμοποιούν για την παρασκευή ποικίλων μεζέδων. Επίσης συνηθίζεται τα Χριστούγεννα να ψήνουν χοιρινό στο φούρνο με πατάτες, κάτι που τα παλιότερα χρόνια αποτελούσε έργο του φούρναρη του χωριού στον οποίο πήγαιναν οι χωρικοί τα ταψιά τους. Στον Κυνίδαρο μαγειρεύανε τη σπλήνα στο φούρνο με σάλτσα και δενδρολίβανο. Ακόμα στο ίδιο χωριό αλλά και αλλού κάνουν το χοιρινό κοκκινιστό με κουνουπίδι ή με λάχανο. Η τελευταία συνταγή απαντά και στα αρχαία χρόνια.

Χο

ιρ

Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο…

δε ύ

γενικότερα, συντελούσε στο να εξασφαλίζουν υγεία και μακροζωία οι πρόγονοί μας.

ντώνης), Κατερίνα (Κατίνα) Δερλερέ (Ντερλερού), την κόρη της Ιωάννα Δερλερέ, Νίκο και Κική Καρποντίνη.

Βιβλιογραφία 1. Δ. Σ. Λουκάτος, Συμπληρωματικά του Χειμώνα και της Ανοιξης, Φιλιππότης, Αθήνα 1985. 2. Δ. Σ. Λουκάτος, Χριστουγεννιάτικα και των γιορτών, Φιλιππότης, Αθήνα 1997. 3. Γ. Α. Μέγας, Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας, Α’ ανατύπωση, Οδυσσέας, Αθήνα, Οκτώβριος 1992. 4. Σ. Α. Μολινός, Τα Λαογραφικά του Δωδεκάμηνου, Φιλιππότης, Αθήνα 1993 5. Δ. Β. Οικονομίδης, Εθνολογικά – Λαογραφικά, τόμ. Β’, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφέλιμων βιβλίων, Αθήνα 1998. 6. Αικ. Πολυμέρου-Καμηλάκη, «Χριστουγεννιάτικα χοιροσφάγια», εφημ. Η Καθημερινή, ένθετο «Επτά Ημέρες», με θέμα Δεκέμβριος, 2.12.2001, σ. 15.

Σύμφωνα με τους εθνολόγους, ο χοίρος πιθανότατα ενσαρκώνει το βλαστικό και γονιμικό δαίμονα καθώς καταστρέφει τη βλάστηση και συγχρόνως χαρακτηρίζεται από πολυτοκία.

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 17


199€ UWM-5007

299€

5 κιλά, 600 στροφές Ηλεκτρονικός έλεγχος Προστασία από υπερχείλιση 15 Προγράμματα Μεγάλη πόρτα 30cm Ενεργειακή κλάση: A+

WMB 71001 M

369€ 8 κιλά, 1200 στροφές Ελληνικό πάνελ, Ενεργειακή κλάση: Α++ Οθόνη LCD 16 προγράμματα

MKV-64320

490€

Ηλεκτρική κουζίνα ΙΝΟΧ. Ενεργειακή κλάση Α Κεραμική βάση 4 ζωνών Ψηφιακός χρονοδιακόπτηςΧωρητικότητα φούρνου 66 λίτρα Διπλός Τηλεσκοπικός μηχανισμός 10 λειτουργίες ψησίματος Χρώμα: Inox

GV139D3/1-S

WMB 81242 LM

7 Κιλά, 1000 στροφές Πίνακας Ελέγχου LED Αυτόματο Σύστημα ελέγχου νερού Ασφάλεια υπερχείλισης Ενεργειακή Κλάση Α+

399€

Κεραμική εστία 5 ζωνών Χωρητικότητα φούρνου 66 λίτρα. Πόρτα φούρνου με διπλό τζάμι 8 τρόποι λειτουργίας μαγειρέματος Χρώμα : Λευκό Α ενεργειακή κλάση

CSS 66003 GW

549€ CSM 67302 GW

Εμαγιέ Κουζίνα Ενεργειακή κλάση Α Στατικός φούρνος με 4 λειτουργίες ψησίματος Χρώμα: Λευκό 4 ηλεκτρικές εστίες

599€ Χωρητικότητα φούρνου 65 λίτρα 6 λειτουργίες μαγειρέματος Ενεργειακή κλάση: Α++ Υαλοκεραμική πλάκα εστιών 60 εκ. Μπροστινά χειριστήρια αφής Ψηφιακή ένδειξη 4 υαλοκεραμικές ζώνες

18 my naxos | Δεκέμβριος -2015 - Ιανουάριος 20 Ιανουάριος 2016 2016

9 κιλά, 1300 στροφές. Ενεργειακή Κλάση Α+++ Καθηστέρηση έναρξης 1-24 ώρες Πρόγραμμα για μωρά, Γρήγορα προγράμματα 14-30-59

CSM 67000 GW

Σετ Φούρνος Άνω Πάγκου BEO 5022 + Αυτόνομες Κεραμικές Εστίες MKN 54212

249€

399€

8 λειτουργίες ψησίματος Κεραμική βάση 4 ζωνών Χρώμα:Λευκό POP Διακόπτες Α-10% Ενεργειακή απόδοση Χωρητικότητα φούρνου 65 λίτρα Ψηφιακή οθόνη ενδείξεων


Χριστουγεννιάτικες Προσφορές με τα καλύτερα προϊόντα στις καλύτερες τιμές… Άμεση φιλική εξυπηρέτηση & στα 2 καταστήματά μας (Χώρα & Φιλώτι) ΚΑΤΑΨΥΚΤΗΣ ΜΠΑΟΥΛΟ ELITE CF-0598 210lt Ενεργειακή κλάση Α+ Διαστάσεις: 103x54x85

ΚΑΤΑΨΥΚΤΗΣ ΜΠΑΟΥΛΟ ELITE CF-0596 100lt Ενεργειακή κλάση Α+ Διαστάσεις:80x54x85

Υπόστρωμα μονό QD-SD-DT-1

19€

199€

330€ ΚΑΤΑΨΥΚΤΗΣ ΜΠΑΟΥΛΟ ELITE CF-0597 150lt Ενεργειακή κλάση Α+ Διαστάσεις:80x54x85

29€

Υπόστρωμα διπλό

QD-SD-DT-2 Διαστάσεις 140x150 εκ. 3 ρυθμίσεις θερμοκρασίας Γρήγορη προθέρμανση Προστασία υπερθέρμανσης Διπλό χειριστήριο Πλένεται στο πλυντήριο σε 30 ºC

280€ Δίπορτο Ψυγείο DSA 25020 Συνολικός μικτός όγκος 250 λίτρα Λευκό A+ Ενεργειακή κλάση Αυτόματη απόψυξη Διαστάσεις: 145.8 x 54 x 60 εκ.

279€

49€ Beper διπλό υπόστρωμα 79€ Υπόστρωμα μονό TX-1XC 29€ Beper μονό υπόστρωμα:

:

Διαστάσεις:150x80cm Ισχύς: 60Watt

59€

Υπόστρωμα διπλό TX-2XC

ΘΕΡΜΟΠΟΜΠΟI CN03 150EIS/ CN03 200 EIS/ CN03 250 EIS Ηλεκτρονικός θερμοστάτης Οθόνη με ενδείξεις θερμοκρασίας. ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ διαχείρισης. Αθόρυβη λειτουργία. Δυνατότητα τοποθέτησης στον τοίχο Πλήρες μεταλλικό σώμα. Ταχεία κυκλοφορία θερμού αέρα. Σχεδιασμός που εξασφαλίζει την βέλτιστη πνοή αέρα. Χρονοδιακόπτης.- 1500WATT/ 2000WATT/ 2500WATT

149€ /169€/189€

Διαστάσεις: 160 x 140 cm 2 αποσπώμενα τηλεχειριστήρια 2 επίπεδα θερμοκρασίας Πλένεται στο πλυντήριο Φωτεινή ένδειξη λειτουργίας Προστασία από υπερθέρμανση Απαλό συνθετικό μαλλί 100% πολυεστερικό (κάτω πλευρά) Ισχύς: 2x60 Watt

49€ Imetec διπλό υπόστρωμα 89€ Imetec μονό υπόστρωμα:

:

Δεκέμβριος 2015 -- Ιανουάριος Ιανουάριος 2016 2016 || my my naxos naxos 21 19 Δεκέμβριος


299€

269€ Αφυγραντήρας 14S

Αφυγραντήρας YD-N20A ΑΙΓΑΙΟΝ

Συλλογή υγρασίας 14 lt / 24ωρο Καλύπτει χώρους έως 65 m² Αναλογική ρύθμιση επιπέδου αφύγρανσης με υγροστάτη Ισχύς 250 Watt Χωρητικότητα διάφανου δοχείου 2 lt

199€

Μέγιστη αφύγρανση: 20 λίτρα/24h Οθόνη LED Υψηλής ποιότητας συμπιεστής Panasonic Χαμηλά επίπεδα θορύβου: ~44 Db Λειτουργία για το στέγνωμα των ρούχων Κάλυψη χώρου έως: ~100 m2

Ηλεκτρική Σκούπα

Αφυγραντήρας YL-2110 Αφυγραντήρας YL-2110 Υψηλής απόδοσης Αφύγρανση 10lt/24h Μηχανικός Αθόρυβη λειτουργία Χωρητικότητα δοχείου: 2lt Επίπεδο θορύβου:<46dB Κατανάλωση: 220W

Υψηλής απόδοσης Αφύγρανση 10lt/24h Μηχανικός Αθόρυβη λειτουργία Χωρητικότητα δοχείου: 2lt Επίπεδο θορύβου: 46dB Κατανάλωση: 220W

20€

Αφυγραντήρας Aquaria Compact 11 Αφύγρανση 11 λίτρα /24ωρο στους 32οC και σε 80% RH Αφύγρανση 5.7 λίτρα /24ωρο στους 27οC και σε 60% RH Καλύπτει επιφανεία μέχρι 45m2 Χωρητικότητα αποσπώμενου διάφανου δοχείου 1.1 L Λειτουργία μεταξύ θερμοκρασιών: 2ο και 35οC Μέγιστος θόρυβος λειτουργίας 36 dB(Α)

199€

139€

Θερμάστρα χαλαζία 1200W ASEL AH0321 Υψηλής ποιότητας θερμαντικά στοιχεία Σωλήνα χαλαζία (3 τεμάχια) 3 θέσεις ρύθμισης θέρμανσης Λαβή για εύκολη μεταφορά Μέγιστη ισχύς: 1200W

89€ Θερμάστρα Χαλαζία Q-4000

2300watt

89€

49€

4 λάμπες χαλαζία Θερμοστάτης Ανεμιστήρας για προώθηση της θερμότητας

Θερμάστρα Q-2000 4 λυχνίες χαλαζία

19€

Ισχύς: 1800 Watt Ανεμιστήρας, για ταχεία θέρμανση χώρου

LX 1501 Red Θερμαντικό σώμα χαλαζία 4 λάμπες χαλαζία, 4 επίπεδα θέρμανσης: 600 / 1.200 / 1.800 / 2.400 Watt Θερμοστάτης Μεγάλη θερμική απόδοση, Ισχυρός ανεμιστήρας Μέγιστη ισχύς: 2.400 Watt Χώρα Νάξου Τ 22850 22355, F 22850 22097 Φιλώτι Νάξου Τηλ.: 22850 32910 sergis@otenet.gr

20 my naxos | Δεκέμβριος -2015 - Ιανουάριος 22 Ιανουάριος 2016 2016

99€

Αερόθερμο

59€

HL 211 V Tesy Ισχύς: 2000watt

Θερμάστρα Χαλαζία UNITED UHQ-822 Ισχύς 2200Watt Θερμοστάτης λειτουργίας 2 θέσεις λειτουργίας (1100W / 2200W), 4 λάμπες χαλαζίαΠροστασία από υπερθέρμανση. Προστασία από ανατροπήΑδιάβροχο (βαθμός προστασίας ΙΡx4) Με ροδάκια για εύκολη μεταφορά Συνιστώμενο μέγεθος δωματίου: έως 37 τ.μ


18€

ΠΟΛΥΚΟΦΤΗΣ B7002

19€ Σίδερο Ατμού 8026 Atlas Πολύ δυνατό: 2200W Ανοξείδωτη πλάκα Κάθετος ατμός Ρυθμιζόμενος ατμός: 20γρ/λεπτό ‘Εξτρα ατμός - Λειτουργία ψεκασμού Μόνιμο φίλτρο Anti Calc Σύστημα αυτόματου καθαρισμού Self Clean Μεγάλο δοχείο νερού 320ml

Ισχύς: 220 -240V 50Hz 300W Λεπίδα με αναδευτήρα Μεγάλο δοχείο αλέσεως Εύκολο στο καθαρισμό Χρώματα: Κίτρινο - Πορτοκαλί - Πράσινο

35€

Μίξερ χειρός – σετ GMX1205S

20€

Τοστιέρα 90.485B Beper 700watt

18€

Βραστήρας Sinbo SK 2384 K Μέγιστη χωρητικότητα 1,5 L360 περιστροφή στην βάση της Καλυμμένη αντίσταση Προστασία υπερχείλισης

Lamarque FRANCE Χωρητικότητα: 1,7Lt Καλυμμένη αντίσταση

109€

Ηλεκτρική Σκούπα GVC125EK

Ηλεκτρική Σκούπα GVC225SP

Ισχύς: 1500 W Ενεργειακή κλάση: Α Ηλεκτρονική ρύθμιση ισχύος Χωρητικότητα σακούλας: 2,5 lt Επαναχρησιμοποιούμενη σακούλα σκόνης Ακτίνα δράσης: 8 m

Ισχύς: 1500 W Ενεργειακή κλάση: Α Χωρητικότητα σακούλας: 3 lt Ακτίνα δράσης: 9 m

Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή COOLPIX L28

399€

TV 40'' LED VLE 4520 BF

299€

Οθόνη 40"Full HD / Hotel Menu Ανάλυση 1920 x 1080 Συχνότητα 100 Hz3 x HDMI1 x USB Ψηφιακός Δέκτης DVB-T, DVB-C Εγγύηση 2 Έτη

TV 32” LED 32 VLE 4500 BF Ρυθμός ανανέωσης: 100 Hz Ποιότητα εικόνας: HD-ready Ενεργειακή Κατηγορία: A Ανάλυση: 1.366 × 768 pixels Hotel Menu

DVD - CD - Mp3 player DVD-398MC

59€

25€

Βραστήρας ΕΚ-3152

Νέα τεχνολογία μοτέρ: Πανίσχυρο 400W και παράλληλα αθόρυβο και ελαφρύ Ηλεκτρονικός έλεγχος ταχύτητας 5 στάδια ταχυτήτων λειτουργίας

79€

Πλάκα ψησίματος από αλουμίνιο με επικάλυψη τεφλόν Περίβλημα βακελίτη

79€

Compact ψηφιακή φωτογραφική μηχανή Ωφέλιμα pixel: 20,1 εκατομμύρια Αισθητήρας εικόνας: 1/2,3 in. τύπου CCD, περίπου 20,48 εκατομμύρια pixel συνολικά Φακός NIKKOR με οπτικό zoom 5x

TV 24” LED2498HD

169€

199€

TV 29” LED 2916HD HD READY TV 32” LED3219HD/LED32D7 HD HD READY / Hotel Menu 249€ TV 40’’ LED4018HD HD READY Τεχνολογία Panel: LED Μέγεθος οθόνης: 40". Ανάλυση: 1366 x 768. Hotel Menu

Συμβατό με DVD, SVCD, VCD, CD, MP3, CD-R/W, DVD-R/W, HDCD, Kodak CD εικόνας κλπ. Dolby AC-3 αποκωδικοποίηση, υποστήριξη WMA, HDCD, MP3 Υποστηρίζει DivX5.xx up, DivX Pro, WMA MPEG-2 αποκωδικοποίηση, οριζόντια ανάλυση 500 γραμμών Διόρθωση λάθους, αξιόπιστη και σταθερή αναγνώριση δίσκου Υποστηρίζει λειτουργία 12 προγραμματισμένων αναπαραγωγών

349€

Οι προσφορές ισχύουν μέχρι 15 Ιανουαρίου 2016 και μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων Δεκέμβριος 2015 -- Ιανουάριος Ιανουάριος 2016 2016 | my my naxos naxos 23 21 Δεκέμβριος


πρόσωπα

Νικόδημος Λιανός

Ένας … άγνωστος πρωταθλητής Ο Γιάννης Ξενάκης, περπατάει καθημερινά ανάμεσα στους συμπολίτες του στη Νάξο αλλά οι νεώτεροι δεν γνωρίζουν ότι πρόκειται για τον κορυφαίο έλληνα αθλητή στο Μοντέρνο Πένταθλο

Βουτιά στο παρελθόν Αρχές της δεκαετίας του 80 και στην παιδική μου ανάμνηση το παντοπωλείο του Αντρέα Ξενάκη στη πάλαι ποτέ πλατεία Δημαρχείου, στο ισόγειο του κτηρίου που στεγάζει σήμερα το Λιμεναρχείο Νάξου αποτελεί σημείο αναφοράς για τις καθημερινές αγορές της οικογένειας… Πίσω από το ταμείο, ο τοίχος γεμάτος από φωτογραφίες. Ο αείμνηστος Ανδρέας Ξενάκης είχε δύο μεγάλες αγάπες. Η μία είχε σχέση με τα πολιτικά του φρονήματα και οι φωτογραφίες του βασιλικού ζεύγους σε πρώτο πλάνο. Η δεύτερη – μεγαλύτερη - είχε σχέση με τον γιο του τον Γιάννη. Μετάλλια, διπλώματα και έπαινοι σκιαγραφούσαν μία εντυπωσιακή αθλητική καριέρα ενός ψιλόλιγνου παλικαριού. Και ο περιχαρής πατέρας αρέσκονταν να λέει τις ιστορίες του γιού του με ιδιαίτερη υπερηφάνεια…

Δεν τον ξέρουν Επιστροφή στο ..παρόν. Στο 2ο Γυμνάσιο της Χώρας Νάξου ενόψει της 2ης Πανελλαδικής Ημέρας Σχολικού Αθλητισμού και μετά από εισήγηση του καθηγητή Φυσικής Αγωγής, Στέφανου Κληρονόμου, αποφασίζεται η βράβευση του Βαλκανιονίκη και Πρωταθλητή Ελλάδας στο Μοντέρνο Πένταθλο, Γιάννη Ξενάκη. Η ημέρα είναι αφιερωμένη στο «Σχολικός Αθλητισμός – Συμμετέχω και μαθαίνω τα Ολυμπιακά

Ιδεώδη μέσα από τα Ολυμπιακά και τα Παραολυμπιακά Αθλήματα», μοιάζει σαν ειρωνεία, όμως, από τη στιγμή που το μεγάλο …παράπονο του προτεινόμενου είναι η απουσία του από Ολυμπιακούς Αγώνες αν και έχει πιάσει τρεις φορές το όριο συμμετοχής… Οι καθηγητές στο σχολείο κοιτάζουν ο ένας τον άλλο γιατί πολύ απλά ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν το βιογραφικό του Ξενάκη. Όμως, όταν ο κ. Στέφανος Κληρονόμος ολοκληρώνει τη παρουσίαση, ουδείς έχει αμφιβολία. Μάλιστα, όταν την 5η Οκτωβρίου καλείται η Μαρία Μπεμπέτσου – Τζανίνη να δώσει το σχετικό βραβείο στο τιμώμενο πρόσωπο θα εκμυστηρευτεί σε γνωστό της «μα είναι δυνατόν τα νέα παιδιά να ξέρουν εμένα και όχι το Γιάννη; Τον Ξενάκη που τον ξέρει όλη η Ελλάδα;».

22 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

Ολυμπιακοί Αγώνες Κι όμως… Ποιος αλήθεια είναι ο … άγνωστος πρωταθλητής; Παιδί προορισμένο για να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα (σ.σ. το όνειρο του πατέρα του) ασχολείται από μικρός με τον στίβο και όχι με το ποδόσφαιρο μετά από παραίνεση του πατέρα του. Και τα πηγαίνει περίφημα. Ξεχωρίζει γρήγορα για το ταλέντο του και ο «αθλητικός του πατέρας» ο κ. Περιστεράκης τον παίρνει στην ΑΕΚ το 1969 όπου και αρχίζει να καταπίνει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο σε άλμα εις μήκος, ταχύτητες και το 1974 στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα κερδίζει τη 1η θέση το κλασικό πένταθλο (200 – 1500 – μήκος – δίσκος – ακόντιο)… Μέσα από την σχολή Ευελπίδων εντάσσεται

στην πρώτη ομάδα που συγκροτείται για συμμετοχή στο Μοντέρνο Πένταθλο (ξιφασκία – ιππασία – σκοποβολή – κολύμβηση – αγώνας δρόμου αντοχής) και το 1977 αναδεικνύεται πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας. Μέλος της Εθνικής ομάδας στίβου με συνολικό απολογισμό 22 ρεκόρ, στα 36 του χρόνια αποσύρεται αλλά μένει με το παράπονο της μη συμμετοχής του στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τρεις φορές έπιασε το όριο (1980 στη Μόσχα, 1984 στο Λος Αντζελες και 1988 στη Σεούλ) αλλά κάτι το μποϊκοτάζ στους δύο πρώτους και κάτι το …όριο ηλικίας (36 ετών) τον κρατούν εκτός συμμετοχής στην κορυφαία αθλητική διοργάνωση. Και όπως δηλώνει ο ίδιος: «η καλύτερη στιγμή μου ήταν το 1979 στο Παγκό-


[

[

Μετάλλια, διπλώματα και έπαινοι σκιαγραφούσαν μία εντυπωσιακή αθλητική καριέρα ενός ψιλόλιγνου παλικαριού

σμιο της Βουδαπέστης όταν κέρδισα χρυσό μετάλλιο (σ.σ. 199/200 βολές) και οι εφημερίδες στην Ουγγαρία είχαν μεγάλο αφιέρωμα ως ένδειξη αναγνώρισης προς το πρόσωπό μου. Αντίθετα, το γεγονός ότι αν και είχα προκριθεί με βάση τα όρια σε τρεις Ολυμπιάδες και δεν πήρα μέρος ενώ κάποιοι άλλοι με λιγότερα κριτήρια πήγαν, είναι κάτι που με απογοήτευσε»…

Ούτε ένα ποτήρι γάλα Στα 63 του χρόνια σήμερα απολαμβάνει τη ζωή στη Νάξο. Καθημερινά κολύμβηση το μεσημέρι και στιβικά αγωνίσματα το απόγευμα «για να μένω σε καλή αγωνιστική κατάσταση» καθότι τρόπος ζωής ο αθλητισμός ενώ δίνει το παρών και στους αγώνες βετεράνων με επιτυ-

χία. Εμπλέκεται στα κοινά μέσω του Ναξιακού από το 2003 (σ.σ. από τους πρωτεργάτες της ίδρυσης του) ενώ δεν διστάζει να σημειώσει «όταν πήγα στην ΑΕΚ μετά από κάθε προπόνηση μας έδιναν ένα μπουκάλι γάλα. Σήμερα δυστυχώς δεν δίνουν στους αθλητές του στίβου ούτε αυτό»… Το δεύτερο ενδεχομένως μεγάλο παράπονό του όσον αφορά την αναγνώριση για τους αθλητές στίβου από το ελληνικό κράτος… Επέλεξε τον κλασικό στίβο γιατί «ήταν αγνός. Ανταγωνίζεσαι τον εαυτό σου και δεν εξαρτάσαι από τον άλλο» θα δηλώσει για την επιλογή του σε σχέση με τα άλλα αθλήματα, ενώ ένιωσε ιδιαίτερη συγκίνηση όταν κλήθηκε να τιμη-

θεί από το 2ο Γυμνάσιο Χώρας Νάξου. Και όπως σημειώνει: «κανείς δεν είναι προφήτης άλλωστε στο τόπο του. Με ξάφνιασε η απόφαση να με τιμήσουν. Είμαι πολύ ικανοποιημένος και συγκινημένος από την κίνηση αυτή γιατί ήταν η πρώτη φορά που κάποιος με τιμάει στη Νάξο». Όσο για την στιγμή που δεν θα ξεχάσει ποτέ στην ζωή του; «Το 1977 τελειώνει το Πανελλήνιο πρωτάθλημα, έχω κατακτήσει τη 1η θέση με ρεκόρ και επιστρέφω στο σπίτι. Εκεί με περιμένει ένα τηλεγράφημα από τον αείμνηστο καθηγητή του Μίμη Καραβία που αναφέρει «τρανό παλικάρι της Αξάς. Άξιο παιδί της Νίκης σου εύχομαι από καρδιάς και Ολυμπιονίκης». Δεν θα το ξεχάσω ποτέ…».

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 23


Από πού έρχονται τα μελομακάρονα; Τα μελομακάρονα έχουν ετυμολογικά αρχαιοελληνική προέλευση όσο και αν το μυαλό πάει στο «ιταλικό» μακαρόνι. Στα λεξικά αναφέρεται ότι η λέξη «μακαρόνι» παράγεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μακαρωνία» (επρόκειτο για νεκρώσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά, όπου μακάριζαν το νεκρό). Η μακαρωνία με τη σειρά της έρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «μακαρία», που δεν ήταν άλλο από την ψυχόπιτα, δηλαδή, ένα κομμάτι άρτου, στο σχήμα του σύγχρονου μελομακάρονου, το οποίο το προσέφεραν μετά την κηδεία. Αργότερα, όταν η μακαρία περιλούστηκε με

σιρόπι μελιού ονομάστηκε: μέλι+μακαρία = μελομακάρονο και καθιερώθηκε ως γλύκισμα του 12ημέρου, κυρίως από τους Μικρασιάτες Έλληνες και με το όνομα «φοινίκια». Οι Λατίνοι και αργότερα οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη μακαρωνία ως maccarone που τελικά κατέληξε να σημαίνει το σπαγγέτι. Τέλος, από το μεσαίωνα και μετά στη Γαλλία και την Αγγλία, ένα είδος αμυγδαλωτού μπισκότου ονομάστηκε «macaroon» (το γνωστό σε όλους σήμερα «μακαρόν»).

Χρόνια πολλά

24 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016


Μαγικό σαν παραμύθι το… Γραβιεροχωριό της ΕΑΣ

Πάμε να το εξερευνήσουμε;

“Μια φορά κι έναν καιρό... σε μια όμορφη παραλία στη Νάξο, χτίστηκε ένα ξεχωριστό χωριουδάκι, το Γραβιεροχωριό! Ήταν παραμυθένιο και οι άνθρωποί του ήταν πάντα χαμογελαστοί και φιλόξενοι. Αυτό το χωριό ήταν αλλιώτικο από όλα τα άλλα και δεν υπήρχε πουθενά αλλού στον κόσμο όμοιό του, αφού όλα τα σπιτάκια του είχαν σκεπή φτιαγμένη από τυρί, γραβιέρα!

Όλα μέσα σε αυτό το χωριό είναι μαγικά...

Στο γραβιεροχωριό ο επισκέπτης διασχίζοντας τους μαγικούς διαδρόμους, συνάντα αληθινά ζωάκια αυτά που δίνουν το γάλα τους για να φτιαχτεί το περίφημο τυρί αυτού του τόπου, η γραβιέρα του Τυροχωριού Νάξου!

Ξαφνικά, κι ενώ έχεις περάσει από ένα λαχταριστό σιντριβάνι σοκολάτας, συναντάς την είσοδο του μυστικού τυροκομείου του Άι Βασίλη. Τα τυροβασιλάκια δουλεύουν νύχτα μέρα όλο το χρόνο για να είναι όλα έτοιμα . Μόνο που εδώ τα παιχνίδια είναι πεντανόστιμα! Αστεράκια, ελαφάκια, καμπανούλες, ελατάκια όλα χρωματιστά και γευστικά. Όλα... από γραβιέρα ! Ο Τυροβασίλης δουλεύει κι αυτός ακατάπαυστα αυτές τις γιορτινές μέρες και φτιάχνει νοστιμιές που τις κερνά στους μικρούς και μεγάλους φίλους του χωριού. Γραβιερολουκουμάδες και άλλες πολλές λιχουδιές προσφέρονται απλόχερα σε όλο τον κόσμο!»...

Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου στην παραλία της Χώρας Νάξου (π. Αγροτική Τράπεζα) και προσφέρει ξεχωριστές γιορτινές στιγμές σε μικρούς και μεγάλους αλλά και... άφθονη γραβιέρα! Οι μικροί φίλοι έχουν μια αποστολή : Μαζί με τα τυροβασιλάκια να φτιάξουν όσα περισσότερα γραβιεροστολίδια μπορούν για να στολίσουν το δέντρο του χωριού. Το ισότιμο βάρος από τα στολίδια που θα συγκεντρωθεί θα το προσφέρει η ένωση αγροτικών συνεταιρισμών Νάξου σε κεφάλια γραβιέρας στα ιδρύματα της Νάξου! Γι αυτό σηκώστε τα μανίκια και φτιάξτε όλοι γευστικά στολίδια στο μυστικό τυροκομείο!

Κι όμως δεν είναι παραμύθι!

Είναι γεγονός και συμβαίνει αυτά τα Χριστούγεννα στη Νάξο, με διοργανωτή την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου! Το «Μυστικό Τυροκομείο του Άγιου Βασίλη» στο Χριστουγενιάτικο Γραβιερροχωριό άνοιξε τις πύλες του την

ο ί ε β α ρ β ό σ υ ρ Χ γεύσης

Ε Α Σ Νάξου Δοργανωτής: η: Μάνος Μπανασάκης σ Ιδέα- Όργάνω μελέτη: David Negrin – ία φ α γρ Σκηνο τη Μαρία Κούρ : η σ η μ σ ό κ Δια

Κι αυτές τις γιορτές στρώνουμε το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι με τα αγαπημένα μας προϊόντα... Γραβιέρα, Κεφαλοτύρι, Φέτα, Βούτυρο & Γάλα, Πατάτες & ντόπια κρέατα... Τα εμπιστευόμαστε γιατί είναι όλα δικά μας! Όλα της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου! Περιοχή Λουκάκι, Τ 22850 22883, 22850 23051 Ε easnaxos@otenet.gr - www.easnaxos.com Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 25


Μαρία Γεωργιάδου

ομορφιά

Αισθητικός

Αποκτήστε τις τέλειες Μάσκαρα!

Είναι το προϊόν που πραγματικά αλλάζει όλη την όψη των ματιών μας, ακόμα κι αν δεν χρησιμοποιήσουμε τίποτ΄ άλλο. Οι έντονες βλεφαρίδες δίνουν δύναμη στο βλέμμα ό,τι χρώμα ματιών και να έχουμε. Όλες λίγο πολύ ξέρουμε να βάζουμε μάσκαρα. Μαύρη, καφέ, μοβ, τιρκουάζ, για όγκο, μήκος... Ξέρουμε όμως να τη χρησιμοποιούμε σωστά; Επιλέ γουμε την κατάλ ληλη μάσκαρα; Υπάρχουν μερικές λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά!

Τύπος μάσκαρα

Αρχικά πρέπει να δούμε τι βλεφαρίδες έχουμε! Πυκνές; ίσιες; αραιές; και ανάλογα επιλέ γουμε! Έτσι όταν οι βλεφαρίδες μας είναι αραιές, διαλέ γουμε μάσκαρα για όγκο, όταν έχουμε κοντές διαλέ γουμε για μήκος και όταν οι βλεφαρίδες μας είναι ίσιες διαλέγουμε μάσκαρα με καμπύλη! Μπορούμε να εφαρμόσουμε και δυο η τρεις διαφορετικές μάσκαρα κάθε φορά ανάλογα τι αποτέ λεσμα θέλουμε να δώσουμε! Αν επιλέξουμε αυτή την τεχνική, τότε θα πρέπει να δουλέψουμε γρήγορα στην εφαρμογή, πριν στεγνώσει το υλικό!

Χρώμα μάσκαρα

Ποιος είπε ότι οι βλεφαρίδες μας μπορούν να είναι μόνο μαύρες η καφέ; Αναζητήστε περισσότερα χρώματα και τολμήστε ένα μακιγιάζ που θα σας κάνει να ξεχωρίζετε! Προσοχή! Οι μάσκαρα με χρώμα πρέπει να εναρμονίζον ται με το υπόλοιπο μακιγιάζ ώστε να μην πετύχουμε το αντίθε το αποτέ λεσμα!

βλεφαρίδες! χρώμα μάσκαρα Ποιος είπε ότι βάζουμε μόνο ένα δυάσουμε δυο συν να σε κάθε μακιγιάζ; Μπορούμε ω βλεφαρίπάν τις ά ετικ χρώματα βάφοντας διαφορ ια επι λέάλε ασφ ρη ότε δες από τις κάτω! Για περισσ ουδέτει κάτ ι είνα να ά γουμε το ένα χρώμα από αυτ ρο, όπως μαύρο καφέ η γκρι! φαρίδες σας; Δοκιμάσατε ποτέ ombré στις βλε

Τοποθέτηση της μάσκαρα

πος να βάλουμε μάΌχι! Δεν υπάρχει μόνος ένας τρό λέξτε τη μάσκαρα επι μμα σκαρα! Για ένα γατίσιο βλέ τη μέση του βλεφάγια μήκος και εφαρμόστε τη από τε» τις εξωτερικές ενίσ «Χτ ρου με φορά προς τα έξω. ένα πιο έντονο για ω, πάν βλεφαρίδες λίγο προς τα ρείτε να επι λέμπο ές μισ αποτέλεσμα! Για τις άλλες φαρίδες απλά βλε ω κάτ ξετε μια μάσκαρα όγκου! Στις ίστε λίγο τις ακριακουμπήστε το βουρτσάκι και τον ανές τρίχες! μάτια σας, εφαρμόΑν θέλετε να «με γαλώσετε» τα ίδες προς τα πάνω στε τη μάσκαρα στις πάνω βλεφαρ σοχή μην το παρακαι στις κάτω προς τα κάτω. Προ φαρίδες να μην βλε οι τε κάνετε και κυρίως, φροντίσ ι όπως αυτό βγε θα α εσμ κολ λήσουν γιατί το αποτέλ της «κούκλας». ζετε την μάσκαρα Για ένα πιο «βαθύ» βλέμμα εφαρμό εφαρμόστε λίγη μάαπό τις ρίζες, ενώ για ανάλαφρο ν σας! ίδω φαρ σκαρα στις άκρες των βλε δεύτερη στρώση ετε βάλ tip 4: μην προσπαθήσετε να σει. Βρέξτε λίγο τα μάσκαρα αν η πρώτη έχει στε γνώ τις βλεφαρίδες σας δάκτυλά σας και να ταμπονάρε τε να μπορέσετε να και α καρ ώσ τε να μαλακώσει η μάσ τη δουλέψετε ξανά! Αναθεωρήσατε τις σκέψεις σας ;

Ώρα για πρακτική!

bar

Χρόνια πολλά!

Fragile Chora Naxos - Tel.: 22850 25336

26 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

Καλή επιτυχία!

«Το Κόσμημα» Χαρούμενες γιορτές …με δώρα που ξεχωρίζουν και αντέχουν στο χρόνο!

Βασίλης Κώτσος Οδός Παπαβασιλείου, Χώρα – Νάξος (έναντι ALPHA BANK) T 22850 23 717


Ιακωβίδου Σοφία Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης “ΓΝΑ” Ευαγγελισμός

Χρόνια πολλά

Αισθητική Δερματολογία • Παιδοδερματολογία • Θεραπεία παθήσεων δέρματος, τριχών, ονύχων • Δερματοχειρουργική •

Πως να προστατέψετε το

δέρμα σας

το χειμώνα!

Δέχεται κατόπιν ραντεβού Χώρα, Νάξου Τ 22850 25610 Κ 6978 096 270

(Σοφία Ιακωβίδου, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος)

PIZZERIA - RISTORANTE

suzanna

Το δέρμα είναι ένα όργανο που συντελεί πολλούς ρόλους. Προστατεύει τους υποκείμενους ιστούς από τις φυσικές επιθέσεις (ήλιος, κρύο, θερμότητα, νερό) από τις μηχανικές πιέσεις (τριβή, πίεση, κ.λπ.), από τα μικρόβια και τους ιούς, στη σύνθεση βιταμίνης D και παίζει ρόλο στη γενικότερη άμυνα του οργανισμού.

di susanna rizzi

Χ ρό ν ι α Πολλά

Υπηρεσία παράδοσης (delivery) που καλύπτει την πόλη της Νάξου & τα γύρω χωριά

Ανοιχτά καθημερινά 13:00 – 00:00 Seafront, Chora NaxosTel.: 22850 29029 6985 081 198 www.suegiu.gr - Su e Giu Naxos

Οι χαμηλές θερμοκρασίες, η υγρασία, ο αέρας και τα κλιματιστικά έχουν αρνητική επίδραση στο δέρμα. Ειδικά το χειμώνα, το κρύο ταλαιπωρεί και αφυδατώνει το εκτεθειμένο δέρμα του προσώπου και των χεριών, με αποτέλεσμα να να έχουν αφυδατωμένη και τραχιά όψη, να σκάνε, να ανοίγουν και να τσούζουν... Η φροντίδα που πρέπει να προσφέρουμε στο δέρμα μας πρέπει να περιλαμβάνει ειδικά αφρόλουτρα με ενυδατικά στοιχεία κατάλληλα για το ξηρό δέρμα, πλούσιες ενυδατικές κρέμες προσώπου, και λοσιόν σώματος μετά το μπάνιο, που συγκρατούν το νερό στους ιστούς και αποτρέπουν την αφυδάτωση ενώ παράλληλα ανακουφίζουν από τον κνησμό και την ενοχλητική αίσθηση «τραβήγματος». Ο χειμώνας λόγω περιορισμένης συνήθως ηλιοφάνειας προσφέρεται για θεραπείες αντιγήρανσης με πήλινγκ, λέιζερ καθώς και κρέμες που περιέχουν συστατικά αντιγηραντικά (οξέα φρούτων, βιταμίνη Α,) όπως και χρήση προϊόντων για λεύκανση, εξάλειψη κηλίδων κ.λπ. Οι περισσότερες από αυτές τις ουσίες δε χρησιμοποιούνται το καλοκαίρι και εκμεταλλευόμαστε αυτή την εποχή για να τις αξιοποιήσουμε. Επίσης, είναι η πιο κατάλληλη περίοδος για θεραπείες ακμής καθώς οι περισσότερες είναι ελαφρώς ερεθιστικές για το δέρμα, καθώς και για αφαίρεση θηλωμάτων ξανθελασμάτων και λοιπών βλαβών του δέρματος. Αυτό συμβαίνει, διότι η κρούστα που προκύπτει από αυτές τις θεραπείες, πρέπει για το χρονικό διάστημα επούλωσης να μην εκτεθούν στον ήλιο. Ο χειμώνας είναι μεν μια δύσκολη εποχή για το δέρμα, αλλά με την κατάλληλη φροντίδα μπορούμε να τον έχουμε σύμμαχο και όχι εχθρό στην προσπάθειά μας για διατήρηση της όμορφης και υγιούς όψης του! • Για τα χέρια που υποφέρουν από τις χαμηλές θερμοκρασίες και τη συχνή έκθεση στο νερό, συνιστάται συχνή χρήση υδατικής κρέμας χεριών • Δεν αποτελεί λύση, το να υγραίνετε την ξηρή επιφάνεια των χειλιών με τη γλώσσα. Το σάλιο τα ξηραίνει πιο γρήγορα και προκαλεί απολεπιστική δερματίτιδα. Φορέστε στα χείλη lip balm που περιέχει βιταμίνη Ε, γλυκερίνη, βούτυρο καριτέ ή βαζελίνη, και θα νιώσετε αμέσως ανακούφιση από τα σκασμένα χείλη • Στη χώρα μας το αντηλιακό είναι απαραίτητο χειμώνα – καλοκαίρι! • Το χειμώνα μπορείτε να φοράτε αντηλιακό με μεσαίο δείκτη προστασίας

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 27


βιβλιοπαρουσίαση

Γεωργία Μαργαρίτη

Επιλογή βιβλίων από το ZOOM

Πέρα από τα παλιά ασήμια

Ιμαρέτ

Συγγραφέας: Μαίρη Κότζογλου Είδος: Λογοτεχνία Εκδόσεις: ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η τελευταία πράξη στο δράμα του ξεριζωμού του Έλμερ και της Σεβαστής καθώς και του καταδικασμένου έρωτά τους πλέον εκτυλίσσεται μακριά από την Καππαδοκία, στην Ελλάδα που υποδέχεται το κύμα των προσφύγων μετά τη συνθήκη της Λωζάνης. Παράλληλα οι αναγνώστες παρακολουθούν την περιπλάνηση του Ομέρ, ενός μουσουλμάνου της Δυτικής Μακεδονίας, που αντίστροφα βρέθηκε επίσης με την ανταλλαγή πληθυσμών, στην Καππαδοκία. Η έννοια της πατρίδας, της ταυτότητας και η επιδίωξη της προσωπικής ευτυχίας συνθλίβονται στα γρανάζια της Ιστορίας, σε ένα επικό μυθιστόρημα που φωτίζει τα γεγονότα του παρόντος.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιάννης Καλπούζος

Η δικηγόρος ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Μάρω Βαμβουνάκη ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Λογοτεχνία ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΨΥΧΟΓΙΟΣ Περιγραφή: Δε γνωρίζουμε με ακρίβεια ολόκληρη τη ζωή του άλλου που νομίζουμε πως γνωρίζουμε, ούτε του πιο κοντινού μας. Και η γυναίκα που έφτασε, μετά από εικοσιπέντε χρόνια, στην πόλη όπου γεννήθηκε για να εργαστεί ως δικηγόρος κρύβει το δικό της μυθιστόρημα. Μάταια η κοινωνία γύρω της θα αναρωτιέται, ποια ακριβώς είναι, γιατί επέστρεψε, τι και ποιον ζητά; Τι συνέβη αφότου σαν κυνηγημένη ένα βράδυ έφυγε απ’ τη Σούδα με το πλοίο Αγγέλικα και μια μικρή βαλίτσα; Για να χαθεί στο βολικό χάος της πρωτεύουσας και να μεταμορφωθεί σε άλλη! Σε ποια; Για πόσο; Τι τη γυρίζει στο παρελθόν; Κάτι να απαιτήσει; Κάτι να ξεπληρώσει; Να εκδικηθεί; Να διαγράψει; Ένας παλιός έρωτας; Έρωτας που είναι πάντα δώρο και τίμημα. Περισσότερο τίμημα...

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Λογοτεχνία

ΕΚΔΟΣΕΙΣ:

ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Περιγραφή: Άρτα 1854, Οθωμανοκρατία. Δυο αγόρια, που μέλλει να γίνουν αδελφικοί φίλοι, γεννιούνται την ίδια νύχτα, ο Λιόντος και ο Nετζίπ. Το μυθιστόρημα παρακολουθεί διαδοχικά και από τη σκοπιά του καθενός τη ζωή τους σε ήρεμους χρόνους, αλλά και σε καιρούς εντάσεων και επαναστάσεων, αναπαριστώντας με μοναδικό τρόπο μια ολόκληρη εποχή. Αλληλοδιδακτικό σχολείο, παιγνιώδεις φάρσες στον διά βίου ορκισμένο εχθρό τους Φάσγανο, οι δίδυμοι Εβραίοι Γιοσέφ και Μεναχέμ, ο έρωτας που και για τους δύο φίλους θα έχει απρόσμενη εξέλιξη, οι μορφές των δύο μανάδων της Αγνής και της Σαφιγιέ, η κοσμοπολίτισσα Αναστασία, χοροεσπερίδες, Καφέ Αμάν, πετροπόλεμος, Ραμαζάνι, χαμάμ, τούρκικος Καραγκιόζης, πορνεία, αφορισμοί, κολίγοι, τσιφλικάδες, μάγκες της εποχής, εθνικισμός και μισαλλοδοξία, πλούτος και εξαθλίωση, γλυκιά και πικρή ζωή. Όλα έχουν θέση στο ιμαρέτ του Θεού, όπως λέει ο παππούς Ισμαήλ, ο θυμόσοφος, ανθρωπιστής και προεξάρχων του χορού των ηρώων, που καταδικάζει με σκωπτικό τρόπο την ανθρώπινη ματαιοδοξία και τις μικροπρεπείς συμπεριφορές. Στη σκιά του ρολογιού που χτυπά τις οθωμανικές ώρες, Έλληνες, Οθωμανοί και Εβραίοι καταφέρνουν, σε πείσμα των όποιων εξουσιών απεργάζονται τη διχόνοια και παρά τις διαφορές τους, να συνυπάρξουν, να ονειρεύονται, να ελπίζουν, να ερωτεύονται και να αναπτύξουν στέρεες σχέσεις φιλίας.

Το όνειρο του Μισισιπή ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Martin George R.R.

Η μοδίστρα

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Λογοτεχνία

Τίτλος: Η μοδίστρα Συγγραφέας: Ρόζαλι Χαμ Είδος: Μυθιστόρημα Εκδόσεις: ΩΚΕΑΝΟΣ Περιγραφή: Το Ντάνγκαταρ μια μικρή πόλη στη Βικτόρια της Αυστραλίας δεν διαφέρει σε τίποτε από τις άλλες ήσυχες επαρχίες, εκτός από το γεγονός ότι οι γυναίκες εκεί ντύνονται σαν παριζιάνικα μανεκέν. Η Τίλη μια ταλαντούχα και πανέμορφη γυναίκα, επιστρέφει από την Ευρώπη στο Ντάνγκαταρ για να φροντίσει την άρρωστη και ηλικιωμένη μητέρα της. Η εμφάνισή της ύστερα από 20 χρόνια απουσίας προκαλεί την καχυποψία και τον φθόνο των εκκεντρικών ντόπιων, ώσπου ανακαλύπτουν τις εκπληκτικές ικανότητές της στη ραπτική. Μεταξύ αυτών που την εκτιμούν περισσότερο είναι και ο αστυνομικός της περιοχής, όντας και ο ίδιος ενθουσιώδης μόδιστρος. Σταδιακά η Τίλη θα κερδίσει την πόλη με τις εκπληκτικές δημιουργίες της, ως τη στιγμή που θα ερωτευθεί...

Περιγραφή: Ο Άμπνερ Μαρς, καπετάνιος ποταμόπλοιου με μεγάλα οικονομικά προβλήματα, υποψιάζεται πως κάτι δεν πάει καλά με τον πλούσιο αριστοκράτη που τον προσεγγίζει κάνοντάς του μια πολύ επικερδή προσφορά. O Τζόσουα Γιορκ, με την αφύσικη χλωμάδα και τα ατσάλινα γκρίζα μάτια, δε νοιάζεται που ο παγωμένος χειμώνας του 1857 έχει αφανίσει τον εμπορικό στολίσκο του Μαρς εκτός από ένα σαράβαλο ποταμόπλοιο. Ούτε που δεν πρόκειται να αποσβέσει την επένδυσή του ακόμα κι αν περάσει μια δεκαετία. Αρκεί ο καπετάνιος να μην ασχοληθεί ποτέ με το γιατί ο ίδιος θέλει να ταξιδέψει στον Μισισιπή, όσο παράξενες ή εκκεντρικές κι αν του φανούν οι ενέργειές του. Όταν τελικά το Φίβερ Ντριμ ξεκινά το παρθενικό ταξίδι του, ο Μαρς συνειδητοποιεί ότι έχει γίνει συμμέτοχος σε έναν σκοπό πιο καταχθόνιο αλλά και πιο ευγενή ακόμα και από τον πιο απίθανο εφιάλτη του.

28 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ


[

Νεότερη Ιστορία της Νάξου κυκλοφόρησε το νέο ογκώδες έργο του Νίκου Λεβογιάν νη

Εκδίδεται το βιβλίο του φιλόλογου και πρώην Βουλευτή Νίκου Ι. Λεβογιάννη «ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ 1800-2000» Β΄ τόμος, μια πολύχρονη έρευνα της περιόδου 1800-2000 για τη Νάξο και κατ’ επέκταση τις Κυκλάδες. Πρόκειται για έναν ογκώδη τόμο 1500 περίπου σελίδων, ο οποίος θα κυκλοφορήσει σταδιακά σε 6 τεύχη των 200-300 σελίδων καθένα. Στόχος είναι η έκδοση να έχει ολοκληρωθεί ως την Άνοιξη του 2016. Το 1ο τεύχος (271 σελίδες) κυκλοφόρησε ήδη στο τέλος Οκτωβρίου.

Το περιεχόμενο των 6 τευχών 1ο τεύχος: περίοδος 1800-1843 με αναλυτική αναφορά στην Επανάσταση του 1821 στη Νάξο και βιογραφίες των Ναξίων αγωνιστών του ΄21.

Χ

! ά λ λ ο π ρ ό ν ια

2ο τεύχος: περίοδος 1843-1900 με αναλυτική αναφορά στις πρώτες βουλευτικές εκλογές στη Νάξο και τις Κυκλάδες. 3ο τεύχος: περίοδος 1900-1940, με αναλυτική αναφορά στη συμμετοχή των Ναξίων στους Βαλκανικούς πολέμους, τα γεγονότα του διχασμού, της Μικρασιατικής καταστροφής και βιογραφίες Ναξιωτών αξιωματικών και στρατιωτών που ανδραγάθησαν στους πολέμους αυτούς. 4ο τεύχος: περίοδος 1941-1967, όπου για πρώτη φορά παρουσιάζεται συνολικά η ιστορία της κατοχής και της αντίστασης στη Νάξο και βιογραφούνται οι Ναξιώτες αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. 5ο τεύχος: περίοδος 1997-2000, με αναφορά στα γεγονότα του τέλους του 20ου αιώνα, με έμφαση στην 7χρονη δικτατορία και στους Ναξιώτες αντιστασιακούς. 6ο τεύχος: Παράρτημα,

[

με περιληπτικό χρονολόγιο των γεγονότων, πίνακες των Ναξίων που έπεσαν στα πεδία των μαχών, βιογραφίες 200 και πλέον προσωπικοτήτων (Νομάρχες, Έπαρχοι, Δήμαρχοι, Κοινοτάρχες, Βουλευτές Νάξου-Κυκλάδων) και σπάνια ντοκουμέντα (έγγραφα, φωτογραφίες κ.λπ.). Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ιστορία του τόπου μας και να τη διδάσκουμε στα παιδιά μας. Μια αξιόλογη δουλειά του φιλόλογου Νίκου Λεβογιάννη, που αφορά ον κάθε Ναξιώτη!

Το Σωματείο Ενοικιαζομένων Δωματίων & Διαμερισμάτων Νάξου σας εύχεται

Xρόνια Πολλά Παραλία Νάξος • T 22850 27110

Ο Πρόεδρος και το Δ.Σ. του Νομικού Προσώπου Πολιτισμού, Αθλητισμού, Περιβάλλοντος, Παιδείας, Πρόνοιας και Αλληλεγγύης του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων

ά! Χρόνια πολλ σας εύχεται

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 29


ζώδια

Ετήσιες προβλέψεις 2016

Ο Δήμαρχος & το Δημοτικό Συμβούλιο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων σας εύχονται

Το ΚΤΕΛ Νάξου σας εύχεται Χαρούμενα Χριστούγεννα & Καλοτάξιδο

Χρόνια Πολλά! ΚΡΙΟΣ: Ήρθε η στιγμή να εξερευνήσεις άγνωστα εδάφη χρησιμοποιώντας τις στέρεες βάσεις του παρελθόντος. Επικεντρώσου σε νέες γνωριμίες και νέους τρόπους. Επαγγελματικά, αυτή η χρονιά χαρακτηρίζεται από κίνηση και αλλαγές και αυτό μπορεί να σημαίνει ταξίδια ή ανταλλαγή πληροφοριών και ιδεών. Περιόρισε τα έξοδά σου και κάνε μελλοντικές επενδύσεις. Ερωτικά, αν είσαι σε σχέση, θα καταφέρεις να ηρεμήσεις ύστερα από μια χαοτική χρονιά. Θα ανακαλύψεις ξανά χαμένα συναισθήματα ενώ αν είσαι μόνος, θα κάνεις πολλές συναρπαστικές γνωριμίες. ΤΑΥΡΟΣ: Αυτή η χρονιά θα σου δώσει την ευκαιρία να βρεις τη χαρά. Θα ανακαλύψεις ιδέες και τρόπους σκέψης άγνωστους, που θα σε βάλουν σε νέα μονοπάτια. Η ζωή σου σε κάθε επίπεδο θα βελτιωθεί. Θα γνωρίσεις νέα πρόσωπα και θα ζήσεις νέες εμπειρίες. Επαγγελματικά, θα πάρεις σωστές αποφάσεις που θα σε οδηγήσουν στην επιτυχία. Θα ασχοληθείς με δραστηριότητες προσαρμοσμένες στο προφίλ σου, που θα σε ανεβάσουν οικονομικά. Ερωτικά, ξέρεις να ελέγχεις τα συναισθήματά σου και διατηρείς σταθερές τις σχέσεις σου. ΔΙΔΥΜΟΙ: Αυτή τη χρονιά θα ασχοληθείς με την προσωπική σου ανάπτυξη. Προσπάθησε να καταλάβεις τις δικές σου επιθυμίες. Αγαπάς την ελευθερία και θέλεις να βρεις τη χαρά. Τελευταία, δεν είχες επιλογή από το να πληρώνεις τις συνέπειες των πράξεών σου. Ξέχνα το παρελθόν και επικεντρώσου στην πραγματικότητα γιατί μόνο έτσι θα ξεπεράσεις τα εμπόδια. Επαγγελματικά, χρησιμοποίησε τις εμπειρίες και τις γνώσεις σου για να έχεις σίγουρη επιτυχία. Ερωτικά, ανακαλύπτεις την προσωπικότητα σου μέσα από τις σχέσεις σου. Αν είσαι μόνος, ένα ελκυστικό πρόσωπο θα σε βοηθήσει να ανακαλύψεις νέα πράγματα στη ζωή.

το ΚΑΡΚΙΝΟΣ: Αυτή τη χρονιά θα είσαι έτοιμος να πραγματοποιήσεις ξεχασμένα όνειρα και να προοδεύσεις σε κάθε τομέα. Επωφελήσου τη θαρραλέα προσωπικότητά σου, καθώς κανένα πρόβλημα δεν θα σταθεί εμπόδιο στο δρόμο σου. Επαγγελματικά, θα υπάρχουν αλλαγές αλλά και προκλήσεις. Ερωτικά, αν είσαι μόνος ετοιμάσου να δεσμευτείς σε μια νέα σχέση που θα είναι εντελώς διαφορετική από αυτές που ήξερες. Αν έχεις σχέση, τα συναισθήματά σου θα ενδυναμωθούν καθώς ο σύντροφός σου θα σου δείξει την πίστη και την εμπιστοσύνη του.

ΖΥΓΟΣ: Αυτή τη χρονιά θα σου δοθούν πολλές ευκαιρίες και θα έχεις την ελευθερία επιλογών. Είναι ιδανική περίοδος για να τις προγραμματίσεις και να πάρεις τη μοίρα στα χέρια σου. Η δημιουργικότητά σου δεν θα έχει όρια, θα γοητεύεις. Επωφελήσου το! Επαγγελματικά, θα εισάγεις θετικά σχέδια. Θα προοδεύσεις, όμως μην δείχνεις και τόσο σίγουρος για τον εαυτό σου. Ερωτικά, είσαι πολύ ρομαντικός και η γοητεία σου δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο. Θα έχεις επιτυχίες είτε είσαι σε σχέση είτε μόνος.

ΛΕΩΝ: Αυτή η χρονιά είναι αφιερωμένη στην προσωπική σου ανάπτυξη, θα κάνεις πράξη ευνοϊκές δραστηριότητες. Η ρουτίνα δεν θα σου αρέσει, θα θέλεις να κάνεις τη ζωή σου συναρπαστική. Δούλεψες πολύ, φρόντισες για τους άλλους και τώρα επικεντρώνεσαι στις δικές σου επιθυμίες και τα συναισθήματα. Επαγγελματικά, θα χρησιμοποιήσεις τη δύναμη και τις γνώσεις σου για να κάνεις σωστές επιλογές. Ερωτικά, μπορεί να δυσκολεύτηκες τα προηγούμενα χρόνια, όμως ήρθε τώρα η στιγμή να κατανοήσεις τι πραγματικά μπορείς να περιμένεις από μια σχέση. Σε κάθε περίπτωση, έχε τα μάτια σου ανοιχτά, διότι είναι πιθανό να ζήσεις συναρπαστικές εμπειρίες.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ: Είναι η χρονιά των αλλαγών. Αντιμετώπισε τις δύσκολες καταστάσεις της χρονιάς ακούγοντας το ένστικτό σου και παρατηρώντας τον κόσμο που σε περιτριγυρίζει. Βάλε προτεραιότητες και πάρε αποφάσεις. Επαγγελματικά, θα αντιμετωπίσεις δυσκολίες στις αρχές της χρονιάς που θα τακτοποιηθούν όμως προς το τέλος. Ερωτικά, στις αρχές της χρονιάς θα ζήσεις ρομαντικές και παθιασμένες εμπειρίες. Λίγο αργότερα θα χρειαστεί να πάρεις σοβαρές αποφάσεις για το μέλλον σου. Κάποιες σχέσεις τελειώνουν και άλλες ανθίζουν. Ανάλυσέ τις προσεκτικά για να δεις ποιες έχουν μέλλον και ποιες όχι.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ: Αυτή τη χρονιά ρίξε τους ρυθμούς σου και κάνε συμβιβασμούς. Συγκεντρώσου για να πετύχεις τα σχέδιά σου. Διαθέτεις τις γνώσεις και την υπομονή για να υπερπηδήσεις τα εμπόδια. Επαγγελματικά, η κατάστασή σου ήταν χαοτική. Τώρα έρχονται αλλαγές σε τόπο ή σε πόστο και θα χρειαστεί να κάνεις τροποποιήσεις για να διαχειριστείς τις ευθύνες σου. Ο έρωτας και η φιλία θα είναι παρόντα στη ζωή σου και αυτό σε κάνει ευτυχισμένο. Αν είσαι μόνος, θα βρεις ένα σύντροφο μέσα από γνωριμίες ή μέσα από εξόδους με φίλους. Αν έχεις σχέση, ανακάλυψε νέους δρόμους και νέες δραστηριότητες με το σύντροφό σου.

ΤΟΞΟΤΗΣ: Αυτή τη χρονιά προχώρα κουβαλώντας στην πλάτη τις εμπειρίες του παρελθόντος, επωφελήσου από τα λάθη σου και χρησιμοποίησε τη σοφία σου για να κατασκευάσεις στέρεες βάσεις και να προοδεύσεις. Επαγγελματικά, η δημιουργικότητά σου έχει θετική επιρροή στη δουλειά σου και αυτό θα σε βοηθήσει να πας μπροστά. Όσο δύσκολη κι αν είναι η κατάσταση στις αρχές της χρονιάς , τα πράγματα θα βελτιωθούν από τα μέσα της και μετά. Ερωτικά, θα πάρεις αποφάσεις και θα χρειαστεί να είσαι θαρραλέος. Αν έχεις σχέση, θα την ενδυναμώσεις.

30 my naxos | Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

2016!

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ: Αυτή τη χρονιά θα προοδεύσεις χάρη στην αγάπη σου για δουλειά. Θα έχεις την ευκαιρία να απολαύσεις τους καρπούς των προσπαθειών σου και θα επικεντρωθείς στους στόχους αλλά και στις επιθυμίες σου. Επαγγελματικά, μια νέα ευκαιρία θα παρουσιαστεί αυτή τη χρονιά που μπορεί να ξεκινήσεις μόνος, όμως στην πορεία πολλοί θα θέλουν να δουλέψουν στο πλευρό σου. Ερωτικά, αν είσαι μόνος μπορεί να συναντήσεις ένα πρόσωπο διαφορετικό από τα δικά σου δεδομένα. Αν έχεις σχέση, θα κατανοήσεις καλύτερα το σύντροφό σου και αυτό θα ενδυναμώσει τη σχέση σας. ΥΔΡΟΧΟΟΣ: Αυτή η χρονιά θα είναι γεμάτη ευκαιρίες και αλλαγές. Είναι μια συναρπαστική περίοδος για εσένα, γεμάτη προκλήσεις και θα έχεις την ευκαιρία να αποδείξεις την αξία σου. Θα έχεις δημιουργικές ιδέες και θα χρειαστεί να διαχειριστείς πολλά πράγματα σε κάθε τομέα. Μην ανησυχείς. Όλοι θα βρίσκονται στο πλευρό σου για να σε βοηθήσουν. Επαγγελματικά, όλα θα σου φαίνονται φυσιολογικά γιατί γνωρίζεις καλά τη δουλειά σου. Ερωτικά, θα πάρεις χρόνο να σκεφτείς και να αναλύσεις την κατάσταση σου βλέποντας τα πράγματα με μια νέα ματιά. Αν είσαι μόνος, μέσα από γνωστούς, θα κάνεις νέες συναντήσεις. ΙΧΘΥΣ: Αυτή τη χρονιά θα αντιμετωπίσεις πολλά προβλήματα αλλά θα τα ξεπεράσεις και θα μάθεις να διαχειρίζεσαι καλύτερα τα απρόβλεπτα. Θα αναγκαστείς να σκεφτείς και να βελτιώσεις τα πράγματα καθώς όλα εξαρτώνται από εσένα. Επαγγελματικά, ενδεχομένως να υπάρξουν μεγάλες αλλαγές και θα πρέπει να είσαι έτοιμος να τις αντιμετωπίσεις. Ερωτικά, θα κυριαρχεί ηρεμία. Αν είσαι μόνος, θα μπορείς εύκολα να βρεις ένα σύντροφο μέσα από το περιβάλλον σου. Αν έχεις σχέση, μπορείς να υπολογίζεις στο σύντροφό σου που σε ηρεμεί και σε στηρίζει στα δύσκολα.


Χρ όνιαά!!! π ολ λ Αυτές οι γιορτές έχουν γεύση και λάμψη.... ΚΟΖΙ

Γαλακτοκομικά • Φρούτα • Λαχανικά • Μέλι & ό,τι παράγει η Νάξος... Aγνά & λαχταριστά στο πιάτο μας!

ά λ λ ο π α Χρόνι

Καθημερινά κοντά σας με το αγαπημένο σας μενού ΚΟΖΙ, εμπλουτισμένο με περισσότερα ψητά στη σούβλα, ορεκτικά και σαλάτες!

Παντελιάς mini market • Τοπικά Προϊόντα

Περιοχή Γρόττα, 843 00 Νάξος - Tηλ.: 22850 25061

Δεκέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016

| my naxos 31


ΜΠΟΥΜΠΛΑΚΗ

Ν. ΣΚΟΡΔΙΑΛΟΣ - Ν. ΜΑΝΔΗΛΑΡΑΣ Ο.Ε.

25 χρόνια πρωτοπορίας

Σύγχρονα υλικά • Σύγχρονες λύσεις

ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΠΛΕΓΜΑΤΩΝ - ΔΟΜΙΚΟΣ ΣΙΔΗΡΟΣ

Χώρα Νάξου, 843 00 Νάξος • Τ 22850 23916 - 22850 24456 • F 22850 25816 • E info@bublaki.com • www.bublaki.com

my naxos | Τεύχος 20  
my naxos | Τεύχος 20  
Advertisement